Πραξικόπημα του 2021 στη Μιανμάρ

Το πρωί της 1ης Φεβρουαρίου 2021 έγινε πραξικόπημα στη Μιανμάρ. Ο στρατός της Μιανμάρ άρπαξε την εξουσία ενώ η δημοκρατικά εκλεγμένη Πρωθυπουργός Αούνγκ Σαν Σου Κι, ο Πρόεδρος Ουίν Μιντ, και άλλα μέλη της κυβέρνησης έχουν συλληφθεί και κρατούνται. Ο ανώτατος διοικητής του στρατού, ο Μιν Αούνγκ Χλάινγκ, ανέλαβε τον έλεγχο της χώρας ως αρχηγός του κράτους, και έχει κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη χώρα για ένα χρόνο.

Ιστορικό 
1 Φεβρουαρίου 2021: Νωρίς το πρωί της Δευτέρας οι πραξικοπηματίες συνέλαβαν την Πρωθυπουργό Αούνγκ Σαν Σου Κι, τον Πρόεδρο Ουίν Μιντ και άλλα μέλη της κυβέρνησης. Τα στρατεύματα έκαναν περιπολίες στους δρόμους των μεγάλων πόλεων και οι επικοινωνίες είναι περιορισμένες. Δεν αναφέρθηκα σημαντικά περιστατικά βίας, τραυματισμοί και απώλειες. Αρχικά, όλα τα κανάλια της τηλεόρασης, εγχώρια, κρατικά και διεθνή, σταμάτησαν να εκπέμπουν. Οι τράπεζες αναγκάστηκαν να κλείσουν, ενώ προβλήματα υπήρχαν και στις υπηρεσίες τηλεφωνίας και ίντερνετ. Ο στρατός ανακοίνωσε ότι 24 υπουργοί της κυβέρνησης και οι αναπληρωτές τους έχουν καθαιρεθεί, και ότι έχουν διορίσει 11 υπουργούς που θα αναλάβουν καθήκοντα. Λέγεται ότι οι υποψίες για «νοθεία» στις γενικές εκλογές της 8ης Νοεμβρίου 2020 είναι μία από τις αφορμές που πυροδότησαν την έναρξη του πραξικοπήματος.

Το κρατικό κανάλι, το MRTV, σταμάτησε να εκπέμπει λόγω «τεχνικών 

λόγων». Το στρατιωτικό κανάλι, το Μιαβάντι, συνέχισε να λειτουργεί κανονικά και ενημέρωσε το κοινό για τις τρέχουσες εξελίξεις. Ο Αντιπρόεδρος Μίιντ Σουέ ανέλαβε καθήκοντα ως προσωρινός Πρόεδρος. Εξέδωσε το Διάταγμα 1/2021, στο οποίο εστίασε σε έξι σημεία. Ανέφερε ότι η Εκλογική Επιτροπή απέτυχε να εκπληρώσει τα καθήκοντά της και οι εκλογές της 8ης Νοεμβρίου 2020 δεν ήταν δίκαιες, ελεύθερες και διαφανείς. Και ότι σύμφωνα με το Σύνταγμα της Μιανμάρ, όλες οι εξουσίες, η νομοθετική, η δικαστική και η εκτελεστική, μεταφέρθηκαν στον Ανώτατο Διοικητή των Ένοπλων Δυνάμεων. Η χώρα θα βρίσκεται σε κατάσταση κρίσης για έναν χρόνο.

Οι Ένοπλες Δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι δεν θα γίνουν άλλες στρατιωτικές επιχειρήσεις μέχρι τα τέλη του Φεβρουαρίου. Έχει γίνει παύση πυρών ώστε να επιτευχθεί η ηρεμία που χρειάζεται για να συνεχιστούν οι ειρηνικές διαπραγματεύσεις. Έχουν σχηματίσει μία επταμελή Επιτροπή Ειρηνικών Διαπραγματεύσεων που θα είναι αρμόδια για την εξασφάλιση της ειρήνης.2 Φεβρουαρίου 2021: Το κόμμα της Σαν Σου Κι, η Εθνική Δημοκρατική Ένωση, και οι οπαδοί της ζήτησαν να την απελευθερώσουν και να αναγνωρίσουν τη νίκη της στις εκλογές. Στη Γιανγκόν, τη μεγαλύτερη πόλη της Μιανμάρ, έγιναν μικρές διαμαρτυρίες για το πραξικόπημα. Οι πολίτες χτύπαγαν κατσαρόλες, κόρναραν από τα αυτοκίνητά τους και έψαλλαν παραδοσιακές προσευχές για «να φύγει το κακό κάρμα». Οι εργαζόμενοι του τομέα υγείας, οι δάσκαλοι και άλλοι εργαζόμενοι ανακοίνωσαν ότι θα επιδείξουν ανυπακοή στο στρατιωτικό καθεστώς και ότι σχεδιάζουν απεργίες και ειρηνικές διαμαρτυρίες για το πραξικόπημα. Η εκστρατεία τους με θέμα «Κίνημα Πολιτικής Ανυπακοής» στο φέισμπουκ προσέλκυσε πάνω από 170.000 άτομα. Ορισμένες από τις πολυεθνικές επιχειρήσεις απέσυραν τις επενδύσεις τους από την Μιανμάρ, όπως η Ταϊλανδέζικη κατασκευαστική εταιρεία Αμάτα και η Ιαπωνική αυτοκινητοβιομηχανία Σουζούκι. Το πραξικόπημα είχε επιπτώσεις και στο χρηματιστήριο της Γιανγκόν. 

3 Φεβρουαρίου 2021: Απέργησαν οι εργαζόμενοι πάνω από 100 νοσοκομείων, 71 μηχανικοί τηλεπικοινωνιών και 1.500 εθελοντές που βοηθούσαν στη μάχη κατά του κορονοϊού τους τελευταίους 10 μήνες. Επτά σύλλογοι εκπαιδευτικών, με συμπεριλαμβανόμενο τον Σύλλογο Δασκάλων της Μιανμάρ που έχει πάνω από 100.000 μέλη, ανακοίνωσαν ότι θα προσχωρήσουν στο Κίνημα Πολιτικής Ανυπακοής και θα απεργήσουν.  Το λαϊκό κίνημα «Μην Αγοράζετε από Επιχειρήσεις Χούντας» έκανε έκκληση για μποϊκοτάζ προϊόντων και υπηρεσιών στους στρατιωτικούς που συμμετείχαν στο πραξικόπημα. Στα μποϊκοταρισμένα προϊόντα περιλαμβάνονται: ο πάροχος τηλεπικοινωνικών Mytel, οι μπύρες Ντάγκον, Μιανμάρ και Μανταλέι, τα τσιγάρα Ρούμπι, αρκετές μάρκες καφέ και τσαγιού, η κινηματογραφική εταιρεία 7η Αίσθηση και μία εταιρεία λεωφορείων. Τα 6 από τα 13 μέλη της Αναπτυξιακής Επιτροπής της Μανταλέι, με συμπεριλαμβανόμενο τον αντιδήμαρχο, υπέβαλλαν τις παραιτήσεις τους.

4 Φεβρουαρίου 2021: Οι πάροχοι ίντερνετ της Μιανμάρ διατάχθηκαν να διακόψουν τη λειτουργία του φέισμπουκ μέχρι τις 7 Φεβρουαρίου, επειδή η εφαρμογή χρησιμοποιήθηκε για διοργάνωση διαδηλώσεων και απεργιών, απειλεί την επίτευξη «σταθερότητας στη χώρα» και διαδίδει «ψεύτικες ειδήσεις και παραπληροφόρηση». Ο μισός πληθυσμός της Μιανμάρ, 23 εκατομμύρια άνθρωποι, χρησιμοποιούν το φέισμπουκ, και υπάρχουν βαθιές ανησυχίες ότι με αυτήν την φραγή έχει γίνει παραβίαση των δικαιωμάτων τους.

5 Φεβρουαρίου 2021: Επειδή το φέισμπουκ είχε φραγή, οι χρήστες χρησιμοποίησαν το τουίτερ για να καταδικάσουν τη στρατιωτική επέμβαση και να κάνουν έκκληση για συμπαράσταση στις ειρηνικές διαδηλώσεις τους. Τα χάσταγκ #ΣεβαστείτεΤιςΨήφους, #ΑκούστεΤηΦωνήΤηςΜιανμάρ και #ΣώστεΤηΜιανμάρ κυκλοφόρησαν κατά εκατοντάδες χιλιάδες. Οι εκπαιδευτικοί συμμετείχαν στην απεργία, καθώς και το προσωπικό των 200 από τα 246 πανεπιστήμια. Οι δρόμοι της Γιανγκόν, μαγαζιά και σπίτια, στολίστηκαν με κόκκινα μπαλόνια και κορδέλες, για να δείξουν την υποστήριξή τους στην Εθνική Δημοκρατική Ένωση, το κόμμα της Σαν Σου Κι. H ΕΧΝΑΑ και η Ουάσινγκτον συζήτησαν για την δυνατότητα «άμεσης αποκατάστασης της Βιρμανικής Δημοκρατίας».

Διεθνείς αντιδράσεις 

Πολλές χώρες εξέφρασαν ανησυχίες για το πραξικόπημα και ενθάρρυναν τον διάλογο μεταξύ κυβέρνησης και στρατού ώστε να επιλυθεί το πρόβλημα: το Μπανγκλαντές, η Κίνα, η Ινδία, η Ινδονησία, η Μαλαισία, το Πακιστάν, οι Φιλιππίνες, η Νότια Κορέα και η Σιγκαπούρη.

Ορισμένες χώρες διατήρησαν ουδέτερη στάση, δεν υποστήριξαν καμία πλευρά και χαρακτήρισαν το πραξικόπημα ως «εσωτερική υπόθεση» της Μιανμάρ: η Ταϊλάνδη, η Καμπότζη και το Βιετνάμ.

Πολλές χώρες καταδίκασαν το πραξικόπημα και ζήτησαν να απελευθερωθούν οι πολιτικοί κρατούμενοι: 

 : Να αναγνωριστούν τα αποτελέσματα των πρόσφατων γενικών εκλογών της Μιανμάρ.
 : Να απελευθερωθούν οι κρατούμενοι και να αποκατασταθεί η δημοκρατία.
 : Να απελευθερώσουν τη Σαν Σου Κι και να δεχτούν τα αποτελέσματα των εκλογών.
 : Να απελευθερώσουν τους κρατούμενους, να άρουν την κατάσταση έκτακτης ανάγκης και να αποκαταστήσουν τη δημοκρατία.
 : Να απελευθερώσουν τη Σαν Σου Κι και να αποκαταστήσουν το δημοκρατικό πολίτευμα.
 : Πρότειναν εσπευσμένη μετάβαση σε δημοκρατικό καθεστώς και απελευθέρωση των κρατούμενων.
 : Να σεβαστούν το Σύνταγμα και τα αποτελέσματα των δημοκρατικών εκλογών.
 : Καταδίκασαν το πραξικόπημα.
 : Παρότρυναν για άρση των εμποδίων στο δρόμο για την αποκατάσταση της δημοκρατίας και αποκατάσταση του κοινοβουλίου ως νομοθετικού σώματος.
 : να απελευθερώσουν τους κρατούμενους και να αποδεχτούν τη λαϊκή θέληση και τα αποτελέσματα των εκλογών.
 : Υποστηρίζουν τους δημοκρατικούς θεσμούς και τη μετάβαση σε δημοκρατικό καθεστώς.

Παραπομπές 

Πραξικοπήματα
Πολιτική της Μιανμάρ