Τζένιφερ Α. Ντούντνα

Η Τζένιφερ Α. Ντούντνα (αγγλ. Jennifer A. Doudna, γεννημένη στις 19 Φεβρουαρίου 1964, Ουάσινγκτον, ΗΠΑ) είναι Αμερικανίδα βιοχημικός και μοριακή βιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϋ (ΗΠΑ). Συνέβαλε στην αποσαφήνιση σύνθετων δομών καταλυτικά ενεργού RNA (ριβοζύμες) και κυρίως στην εξέλιξη της πρωτοποριακής τεχνικής (επεμβατικής) αναδιοργάνωσης του γονιδιώματος, CRISPR. Γι' αυτή τη σημαντική καινοτομία, το 2020, έλαβε -από κοινού- την κορυφαία διάκριση του βραβείου Νόμπελ Χημείας μαζί με τη Γαλλίδα ερευνήτρια δρ. Εμμανουέλ Σαρπαντιέ, στενή συνεργάτιδά της τα τελευταία έτη.

Βιογραφικά στοιχεία 
Μεγάλωσε στην  πόλη Hilo της Χαβάης. Απέκτησε το πτυχίο της στο κολέγιο Pomona το 1985, και εκπόνησε διδακτορικό με τον Jack W. Szostak στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ (1989). Ως μεταδιδακτορικός συνεργάτης, συνεργάστηκε με τους Szostak και Thomas R. Cech στο πανεπιστήμιο του Κολοράντο. Το 1994 έγινε καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ. Το 2000/2001 ήταν επισκέπτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ πριν μετακομίσει στο πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϋ το 2003.

Είναι παντρεμένη με τον Jamie H. Cate (γενν. 1968), έναν από τους πρώτους φοιτητές της και, από το 2019, επίσης καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϋ.

Έργο 
Η Ντούντνα πραγματοποίησε καινοτόμες έρευνες που επέτρεψαν την κρυστάλλωση μεγάλων μορίων RNA. Με την έρευνά της προσδιορίστηκε η κρυσταλλική δομή των καταλυτικά ενεργών μορίων RNA (ριβοζύμες) και του μορίου RNA που σχηματίζει τον πυρήνα ριβονουκλεοπρωτεΐνης του σωματιδίου αναγνώρισης σήματος. Αποκάλυψε τις δομικές ιδιότητες αυτών των μορίων και έτσι επέτρεψε μια βαθύτερη κατανόηση του ρόλου του RNA στην κατάλυση και τη βιοσύνθεση των πρωτεϊνών. Μαζί με την Emmanuelle Charpentier δημοσίευσαν μία σημαντική ερευνητική εργασία, σχετικά με την τεχνική CRISPR/Cas9 μέσω της ανάδειξης της χρήσης του Cas9 στην περικοπή οποιασδήποτε ακολουθίας στο DNA. 

Από το 2014 ασχολείται με το ρόλο της δομής του mRNA στη ρύθμιση γονιδίων μέσω μίκρο-RNA, με την εσωτερική θέση εισόδου ριβοσωμάτων, με τον δομικό και βιοχημικό χαρακτηρισμό του βακτηριακού ανοσοποιητικού συστήματος που διαμεσολαβείται από το CRISPR, με τη δομή και τη λειτουργία των σωματιδίων αναγνώρισης σήματος και με την αναγνώριση RNA από ένζυμα Dicer. Εκτός από το βραβείο Νόμπελ Χημείας, έχει πάρει πολυάριθμες άλλες αναγνωρίσεις και βραβεία.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Jennifer A. Doudna και Doudna Lab στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϋ (berkeley.edu)
 Jennifer Doudna  στο Εθνικό Εργαστήριο Lawrence Berkeley (lbl.gov)
 Jennifer A. Doudna, PhD στο Ιατρικό Ινστιτούτο Howard Hughes (hhmi.org)

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
 Walter Isaacson: The Code Breaker: Jennifer Doudna, Gene Editing και το μέλλον του ανθρώπινου αγώνα. Simon & Schuster, Νέα Υόρκη 2021, ISBN 978-1-9821-1585-2 .
 Melissa Marino: Βιογραφία της Jennifer A. Doudna. Σε: Πρακτικά της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών . 101, 2004, σελ. 16987-16989, doi: 10.1073 / pnas.0408147101 .

Βραβευμένοι με Νόμπελ Χημείας
Αμερικανοί βιοχημικοί
Καθηγητές στο Πανεπιστήμιο Γέιλ