Πολωνία Α και Β

Το Πολωνία Α και Β (πολωνικά: Polska A i B) αναφέρεται στην ιστορική, πολιτική και πολιτιστική διάκριση μεταξύ του δυτικού και του ανατολικού τμήματος της χώρας, με την Πολωνία Α, δυτικά του Βιστούλα, να είναι πολύ πιο αναπτυγμένη και να έχει ταχύτερη ανάπτυξη από την Πολωνία Β, ανατολικά του ποταμού. Ο Γενικός Γραμματέας του Πολωνικού Εμπορικού Επιμελητηρίου Μάρεκ Κουότσκο, δήλωσε σε συνέντευξή του το 2007 ότι τα τμήματα είναι πιο απλωμένα και σχηματίζουν τρεις ξεχωριστές κατηγορίες. Την Πολωνία A να είναι οι μητροπολιτικές πόλεις, την Πολωνία B να είναι η υπόλοιπη χώρα και την Πολωνία Γ να είναι οι πεδιάδες και τα πάρκα τοπίων ανατολικά του Βιστούλα (Πολωνία Z, σύμφωνα με τον Κουότσκο), τα οποία απαιτούν διαφορετική μεταχείριση.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι πλούσιες πόλεις της Πολωνίας είναι η Βαρσοβία, το Γκντανσκ, το Βρότσουαφ και το Πόζναν, και αυτές που παλεύουν με λιγότερες επενδύσεις βρίσκονται στα ανατολικά: Ζέσουφ, Λούμπλιν, Όλστιν και Μπιαουίστοκ. Ωστόσο, τα τρέχοντα στατιστικά στοιχεία για την ανεργία στην Πολωνία γενικά δεν δείχνουν αυτή τη διάκριση και μάλιστα δείχνουν αντίθετη τάση τα τελευταία χρόνια, με τα βορειοδυτικά ποσοστά ανεργίας να είναι υψηλότερα από την ανατολική-κεντρική Πολωνία. Το 2014, μεταξύ των υψηλότερων ποσοστών στο έθνος ήταν στα βοεβοδάτα Κουγιαβίας-Πομερανίας και Δυτικής Πομερανίας (συγκρίνετε τον ιστορικό χάρτη σιδηροδρόμων και τον διοικητικό χάρτη, δεξιά, με τον χάρτη ανεργίας του 2014, από την πύλη επιχειρήσεων eGospodarka.pl), ενώ μεταξύ των χαμηλότερων ποσοστών στη χώρα ήταν στο ανατολικό-κεντρικό Βοεβοδάτο Μασοβίας.

Διάκριση 
Η διάκριση είναι ανεπίσημη και με κάποιους τρόπους υπεραπλουστευμένη, αλλά αναγνωρίζεται και συζητείται ευρέως στην Πολωνία.

Ιστορικά, η πηγή της Πολωνίας Α και Β μπορεί να ανιχνευθεί στην περίοδο των διαμελισμών της Πολωνίας και σε διαφορετικές πολιτικές των διαμερισμάτων, η οποία είχε ως αποτέλεσμα μια πολύ μεγαλύτερη βιομηχανική ανάπτυξη του Πρωσικού Διαμελισμού, σε σύγκριση με τους Αυστριακές και Ρωσικές Διαμελισμούς (συμπεριλαμβανομένης του λεγόμενου ανατολικού Κρέσι), όπου οι αυτοκρατορικές πολιτικές εκμετάλλευσης ήταν ανεξέλεγκτες.

Σε αυτό το χάσμα πρέπει να σημειωθεί ότι τα σύνορα της Πολωνίας άλλαζαν με τους αιώνες. Μετακινήθηκαν προς τα δυτικά μετά το 1945, για να αντανακλούν την Πολωνία των Πιάστ και την Πολωνία των Γιαγκελλόνων. Για παράδειγμα, η Βαρσοβία ήταν αρχικά ένας οικισμός στην ανατολική Πολωνία. Έγινε πρωτεύουσα τον 16ο αιώνα, και ιστορικά αναπτύχθηκε ως κεντρικό τμήμα του Στέμματος του Βασιλείου της Πολωνίας, αργότερα δυτικο-κεντρικό τμήμα της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας. Τώρα βρίσκεται στο κεντρικό-ανατολικό τμήμα της χώρας. Οι βραδύτερα αναπτυσσόμενες δυτικές επαρχίες είναι συχνά πρώην γερμανικές περιοχές που ήταν ήδη πυκνοκατοικημένες και ανεπτυγμένες όσον αφορά τις υποδομές και τη βιομηχανία πριν από το 1945 και τώρα κατοικούνται κυρίως από Πολωνούς από τις πρώην περιοχές της Ανατολικής Πολωνίας. Για παράδειγμα, το προαναφερθέν Όλστιν ήταν μέρος της Πρωσίας από την εποχή του Τευτονικού Τάγματος.

Πολιτική 

Η διαφορά μεταξύ της Πολωνίας Α και Β είναι ιδιαίτερα εμφανής στα πρότυπα ψηφοφορίας των δύο περιοχών. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990, η Πολωνία Α έτεινε να ευνοεί τη Δημοκρατική Αριστερή Συμμαχία (Sojusz Lewicy Demokratycznej, ή SLD), ως ένα κοσμικό, κοινωνικά φιλελεύθερο εκ των πραγμάτων διάδοχο στην πολιτική μετά το 1989 του πρώην κυβερνών κόμματος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Πολωνίας. Η Πολωνία Β από την άλλη πλευρά ψήφισε είτε το Πολωνικό Λαϊκό Κόμμα (τώρα οικονομικά φιλελεύθερο, αλλά κοινωνικά συντηρητικό, τότε Χριστιανικό αριστερό) ή την Εκλογική Δράση Αλληλεγγύης (δεξιό, επίσης κοινωνικά συντηρητικό). Οι εκλογές του 2001 ήταν οι μοναδικές όπου η Πολωνία Α και Β δεν εμφανίστηκαν στους χάρτες, καθώς η Δημοκρατική Αριστερή Συμμαχία κέρδισε τόσο στην ανατολή όσο και στα δυτικά της χώρας. Από το 2005 περίπου, η Πολωνία είδε μια ευθυγράμμιση στο πολιτικό της σύστημα. Οι κάτοικοι της Πολωνίας Α έχουν υποστηρίξει το φιλελεύθερο συντηρητικό κόμμα Πολιτική Πλατφόρμα (ΠΠ). Οι κάτοικοι της Πολωνίας B (εκτός της Βαρσοβίας), από την άλλη πλευρά, τείνουν να υποστηρίζουν το εθνικό συντηρητικό Νόμος και Δικαιοσύνη (ΝΚΔ).

Δείτε επίσης 
 Ανακτημένες Περιοχές
 Την παγκόσμια διαίρεση Βορρά-Νότου και παρόμοια κοινωνικοοικονομικά χάσματα:
 Βέλγιο
 Ιταλία
 Κίνα
 Κορέα
 Ταϊβάν
 Ηνωμένες Πολιτείες
 Ηνωμένο Βασίλειο

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση 
 Κόζακ Μ., Πισκόφσκι Α., Σέβτσικ Ρ. 2001, Słownik Rozwoju Regionalnego, PARR, Βαρσοβία.
 Ιβόνα Μπορκόφσκα, Polska Polsce nierówna, Raport Polska.pl 2008-06-04. Αρχείο Διαδικτύου.
 Gazeta Wyborcza (1999) «Polska A, B i C» (Πολωνία Α, Β και Γ), 4 Αυγούστου 1999

Οικονομική ιστορία της Πολωνίας
Γεωγραφία της Πολωνίας
Εκλογική γεωγραφία
Οικονομική γεωγραφία