Φίλιπ Φρόιτερς

Ο Φίλιπ Φρόιτερς (Philip Fruytiers 1610 – 1666) ήταν Φλαμανδός μπαρόκ ζωγράφος και χαράκτης . Μέχρι τη δεκαετία του 1960, ήταν ιδιαίτερα γνωστός για τα μικροσκοπικά του πορτραίτα σε ακουαρέλα και γκουάς. Έκτοτε, του έχουν αποδοθεί αρκετοί μεγάλοι πίνακες, που φέρουν υπογραφή με το μονόγραμμα PHF.  Αυτά τα νέα ευρήματα οδήγησαν σε νέα εκτίμηση για τη συνεισφορά του στη μπαρόκ ζωγραφική της Αμβέρσας.

Βίος 
Οι λεπτομέρειες για τη ζωή του είναι λιγοστές. Γεννήθηκε στην Αμβέρσα στις 18 Ιανουαρίου 1610 ως γιος του Γιαν Φρόιτερς (Jan Fruytiers) και της Κατερίνα Φέρφλουτ (Catherina Vervloet). Είναι καταχωρημένος ως μαθητής στο κολέγιο Ιησουιτών στην Αμβέρσα το 1627. Συνέβαλε σε κείμενα στα λατινικά, στα γαλλικά και στα ολλανδικά σε ένα βιβλίο εμβλημάτων που εκδόθηκε το 1627 από αυτό το κολέγιο στην  έκδοση του Γιοάννες Κνόμπερτ (Joannes Cnobbaert) στην Αμβέρσα με τον τίτλο Typus mundi in quo ejus calamitates et pericula nec non divini, humanique amoris antipathia, emblematice proponuntur . Οι εικόνες αυτής της έκδοσης έγιναν από τον Φίλιπς φαν Μάλλερυ (Philips van Mallery). 

Δεν υπάρχουν πληροφορίες για την καλλιτεχνική του εκπαίδευση. Έγινε πρύτανις της συντεχνίας  του Αγίου Λουκά της Αμβέρσας κατά το έτος 1631 – 32  Αναγράφεται στο μητρώο της συντεχνίας ως εικονογράφος, ζωγράφος και χαράκτης. 

Μεταξύ Σεπτεμβρίου 1630 και 18 Οκτωβρίου 1665 ήταν πολύ δραστήριος στο «Sodaliteit van de Bejaerde Jongmans», μιαν αδελφότητα για εργένηδες που ιδρύθηκε από το Τάγμα Ιησουιτών. 

Ήταν ο δάσκαλος των Αμπρόσιους Γκαστ ΙΙ (Ambrosius Gast II), Χουαλτέρους Χύσερτς (Gualterus Gysaerts), Φρανσίσκους Φρόιτερς (Franciscus Fruytiers) Άντριαν Κοξ (Adrian Cockx, 1649–50), Βάουτερ Χύσσελς (Wauter Gyssels,1662-63) και Γκρεγκόρις ντε Φος (Gregoris de Vos, 1663–64). 

Απεβίωσε στην Αμβέρσα στις 19 Ιουνίου 1666 και τάφηκε στις 21 Ιουνίου.

Έργο 
Ο Φίλιπ  Φρόιτερς ήταν μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα γνωστός κυρίως ως ζωγράφος μικρογραφιών και πορτραίτο που δούλευε με ακουαρέλα και γκουάς. Πορτρέτο μιας οικογένειας σε μια βεράντα υπογεγραμμένο και χρονολογημένο στο 1638 (δημοπρασία Cambi στη Γένοβα της 30ης Ιουνίου 2020 παρτίδα 114) δείχνει μια οικογένεια σε υπαίθριο σκηνικό με έναν καλλιτέχνη να σχεδιάζει σκίτσο. Αυτό μπορεί να είναι μια αυτοπροσωπογραφία του Φίλιπ  Φρόιτερς.  Η πιο διάσημη μικρογραφία του απεικονίζει τον Ρούμπενς με τα τέσσερα παιδιά του, τη δεύτερη σύζυγό του Χέλενα Φουρμέντ (Helena Fourment) και δύο υπηρέτες χρονολογούμενη το 1638 ( Royal Collection, Κάστρο του Ουίντσορ). Αυτή η μικρογραφία είναι πιθανώς το πορτραίτο που αναφέρεται στην απογραφή της περιουσίας του Ρούμπενς το 1641 και για το οποίο εκείνη την εποχή η τιμή  ήταν ακόμη εξαιρετική.  Ο Φίλιπ  Φρόιτερς ζωγράφισε επίσης μεγάλα πορτρέτα όπως αυτά του Ντάβιντ Τένιερς του νεότερου και ομαδικά ή οικογενειακά πορτραίτα όπως αυτά των τριών παιδιών του Ρούμπενς. 

Η αποδεκτή άποψη για τον Φίλιπ  Φρόιτερς ως ζωγράφου κυρίως μικρογραφιών και υδατογραφιών βασίστηκε εν μέρει στις περιγραφές στα πρώιμα βιογραφικά έργα των Κορνέλις ντε Μπι και Άρνολντ Χαουμπράκεν.  

Αν και ο ντε Μπι ανέφερε ότι ο Φίλιπ  Φρόιτερς ζωγράφιεν επίσης εικόνες για Αγία Τράπεζα, τα μόνα γνωστά έργα από το χέρι του μέχρι τη δεκαετία του 1960 ήταν έργα σε χαρτί ή περγαμηνή. Ως αποτέλεσμα, η καθιερωμένη άποψη για τη φύση του έργου του δεν αμφισβητήθηκε. Στη δεκαετία του 1960, όμως, αυτή η άποψη έπρεπε να αναθεωρηθεί, όταν εντοπίστηκαν τρεις μεγάλοι πίνακες αγίων του 1652 με το μονόγραμμα "PHF" (στο Βασιλικό Μουσείο Καλών Τεχνών της Αμβέρσας ), που προηγουμένως αποδόθηκαν στον υποθετικό ζωγράφο PH Franck, αλλά ταυτοποιήθηκαν ως δημιουργημένοι από το χέρι του Φρόιτερς.  Η ίδια υπογραφή ανακαλύφθηκε στη συνέχεια σε ένα άλλο πίνακα για Αγία Τράπεζα στην ενοριακή εκκλησία στο Ζούντερτ  στη Βόρεια Βραβάντη, ο οποίος είχε αγοραστεί από το απόθεμα του καταργημένου Αβαείου του Αγίου Μιχαήλ το 1802.   Αυτό οδήγησε στην απόδοση στους Φρόιτερς και άλλων έργων ζωγραφικής σε συλλογές των Βασιλικών Μουσείων Καλών Τεχνών του Βελγίου στις Βρυξέλλες, στο Βασιλικό Μουσείο Καλών Τεχνών Αμβέρσα και στο Μουσείο του Πράδο στη Μαδρίτη, και στην ενοριακή εκκλησία του Χίστελ (Gistel) της Δυτικής Φλάνδρας. Σχέδιά του για μερικούς από τους πίνακες Αγίας Τράπεζας φυλάσσονται στο Μουσείο Plantin-Moretus στην Αμβέρσα, στην Πινακοθήκη του Πανεπιστημίου Γιέιλ και στο Kupferstichkabinett του Βερολίνου. 

Το ύφος του Φρόιτερς είναι, εν γένει, πολύ πιο κοντά στη φινέτσα και τη λεπτότητα του Άντονι βαν Ντάικ  παρά στην πιο μνημειώδη τέχνη του Ρούμπενς. 

Ένα εκφραστικό πορτραίτο του Ιησουίτη Jan de Tollenaere (Johannes Tollenarius) ( Morgan Library & Museum ) ήταν μελέτη για ένα χαρακτικό του Γιάκομπ Νέιφς.

Ο Φρόιτερς ήταν καταξιωμένος χαράκτης και δημιούργησε διάφορα χαρακτικά πορτρέτα, όπως αυτά του Καπουτσίνου μοναχού Innocentius de Caltagirone και του Φλαμανδού μαθηματικού και αστρονόμου Χόβερτ Βέντελεν (Govaert Wendelen). Έφτιαξε τα σχέδια για το εμπροσθόφυλλο και εικονογραφήσεις για λατρευτικά βιβλία και άλλες θρησκευτικές εκτυπώσεις από χαράκτες της Αμβέρσας, όπως οι Κορνέλις Χάλλε  και Κόνρααντ Λάουβερς (Conraad Lauwers). Ένα από τα εκπληκτικά σχέδια ενός εμπροσθόφυλλου είναι  για το Imago primi saeculi Societatis Iesu a Provincia Flandro-Belgica eiusdem Societatis repraesentata, ένα βιβλίο που γράφτηκε από τους Ζαν Μπολλάν Jean Bolland και Γκόντφρεϊ Χένσεν Godfrey Henschen εκτυπώθηκε από τον Μπαλτάσαρ Μορέτους Ι  στον εκδοτικό Οίκο Plantin Moretus στην Αμβέρσα το 1640 . Το σχέδιο που χαράχθηκε από τον Κορνέλις Χάλλε τον πρεσβύτερο.

Δείτε επίσης
 Κατάλογος Φλαμανδών ζωγράφων

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 

 
Φλαμανδοί χαράκτες
Φλαμανδοί ζωγράφοι