Αγία Οικογένεια Κανιτζάνι

Η Αγία Οικογένεια Κανιτζάνι (Sacra Famiglia Canigiani) ή Μαντόνα Κανιτζάνι είναι ζωγραφικός πίνακας, και συγκεκριμένα ελαιογραφία πάνω σε ξύλο, του Ιταλού ζωγράφου της Αναγέννησης Ραφαήλ (Ραφαέλλο Σάντσιο ντα Ουρμπίνο). Φιλοτεχνήθηκε το 1508 και βρίσκεται σήμερα στην Παλαιά Πινακοθήκη, στο Μόναχο της Γερμανίας, ως έργο της μόνιμης συλλογής της.

Περιγραφή
Ο πίνακας απεικονίζει από τα αριστερά προς τα δεξιά την Ελισάβετ με το τέκνο της Ιωάννη τον Βαπτιστή, τον Άγιο Ιωσήφ και την Παναγία με το Θείο Βρέφος Ιησού Χριστό στα πόδια της. Οι πέντε αυτές βιβλικές μορφές διατηρούν επαφή με τα μάτια μεταξύ τους. Είναι όλες ξυπόλητες, φέρουν διακριτικά φωτοστέφανα και σχηματίζουν ένα τρίγωνο-πυραμίδα με αρκετά συμμετρικό τρόπο, μία επίδραση από τη ζωγραφική του Λεονάρντο ντα Βίντσι. Στο φόντο διακρίνεται τοπίο με μία ή δύο μικρές πόλεις. Η υπογραφή του καλλιτέχνη διακρίνεται πάνω στη ζώνη της Παναγίας, πίσω από το ανοικτό βιβλίο που κρατά: «RAPHAEL URBINAS».

Ιστορικό
Το έργο δημιουργήθηκε κατά την ύστερη «φλωρεντινή περίοδο» του καλλιτέχνη: Η ονομασία «Κανιτζάνι» προέρχεται από το γεγονός ότι την ελαιογραφία αυτή αγόρασε από τον ζωγράφο η φλωρεντινή οικογένεια του Ντομένικο Κανιτζάνι για το οικιακό της παρεκκλήσιο. Αργότερα αποκτήθηκε από την οικογένεια των Μεδίκων, που τη δώρισε σε άγνωστο πρόσωπο, κάτοικο του Ντίσελντορφ, από όπου κατέληξε στο Μόναχο.

Το 1982 ο Χούμπερτ φον Ζόνενμπουργκ αποκατέστησε τον πίνακα, αφαιρώντας μια γαλάζια επιζωγράφιση από το επάνω μέρος του (ουρανό), χρονολογούμενη από τον 18ο αιώνα, οπότε αποκαλύφθηκαν τα επτά αγγελούδια-χερουβείμ σε δύο ομάδες, που διακρίνονται στον ουρανό της σκηνής. Τα χερουβείμ φαίνονταν σε ένα παλαιότατο αντίγραφο του πίνακα, που σώζεται στην Εθνική Πινακοθήκη του Παλάτσο Κορσίνι, στη Ρώμη.

Πηγές
 Pierluigi De Vecchi: Raffaello, εκδ. Rizzoli, Μιλάνο 1975
 Paolo Franzese: Raffaello, εκδ. Mondadori Arte, Μιλάνο 2008

Έργα ζωγραφικής του Ραφαήλ
Άγγελοι στην τέχνη