Ζωρζ Σαρπάκ

O Ζωρζ Σαρπάκ (γαλλ.: Georges Charpak, γεννηθείς Jerzy Charpak, 8 Μαρτίου 1924 - 29 Σεπτεμβρίου 2010), ήταν γεννημένος στην Πολωνία σε οικογένεια Εβραίων Γάλλος φυσικός, ο οποίος το 1992 τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής.

Βιογραφία 
Ο Ζωρζ Σαρπάκ γεννήθηκε με το όνομα Γέρζι Σαρπάκ στην Εβραϊκή οικογένεια των Άννα (Σάπιρο) και Μορίς Σαρπάκ, στο χωριό Ντουμπρόβιτσα της Πολωνίας (σήμερα ανήκει στην Ουκρανία). Η οικογένεια του Σαρπάκ μετακόμισε από την Πολωνία στο Παρίσι όταν αυτός ήταν 7 ετών, και το 1941 άρχισε να μελετά μαθηματικά στο Λύκειο Σαν Λουί. Ο ηθοποιός και σκηνοθέτης ταινιών Αντρέ Σαρπάκ ήταν αδελφός του. 

Στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ο Σαρπάκ υπηρέτησε στην αντίσταση και το 1943 φυλακίστηκε από τις αρχές του Βισύ. Το 1944 εγκλείστηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης των Ναζί Νταχάου, όπου παρέμεινε μέχρι το 1945 οπότε και απελευθερώθηκε το στρατόπεδο. 

Μετά τις προκαταρκτικές σπουδές του πρώτα στο Λύκειο Σαν Λουί στο Παρίσι και μετά στο Λύκειο Ζοφρ στο Μοντπελιέ, το 1945 εισήχθηκε στην Εθνική Ανώτατη Σχολή Ορυχείων (γαλλικά: École des Mines) στο Παρίσι, μία από τις πιο αναγνωρισμένες σχολές μηχανικών στη Γαλλία. Τον επόμενο χρόνο πολιτογραφήθηκε Γάλλος. Το 1948 έλαβε το Γαλλικό πτυχίο Πολιτικού Μηχανικού Ορυχείων (ισοδύναμο με μάστερ) και το 1949 ξεκίνησε μαθητεία στο εργαστήριο του Φρεντερίκ Ζολιό-Κιουρί στο Κολέγιο της Γαλλίας.  Ήταν ένας χρόνο μετά την κατασκευή του πρώτου πυρηνικού αντιδραστήρα στη Γαλλική επικράτεια, με επικεφαλής τον Κιουρί.  Όσο ήταν στο Κολέγιο ο Ζωρζ εξασφάλισε μια θέση ερευνητή  στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας (CNRS). Το 1954 έλαβε το διδακτορικό του στην πυρηνική φυσική από το Κολέγιο της Γαλλίας, παρουσιάζοντας τη διατριβή του με θέμα την εκπομπή πολύ χαμηλής ακτινοβολίας από πυρηνική διάσπαση (Σαρπάκ & Σούζορ).    

Το 1959 εντάχθηκε στο προσωπικό του CERN ( Ευρωπαϊκός Οργανισμός Πυρηνικών Ερευνών ) στη Γενεύη, όπου εφηύρε και ανέπτυξε τον αναλογικό θάλαμο πολλαπλών συρμάτων (MWPC). Ο θάλαμος κατοχυρώθηκε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και γρήγορα αντικατέστησε τους παλιούς θαλάμους φυσαλίδων, επιτρέποντας καλύτερη επεξεργασία δεδομένων. Η νέα συσκευή δημοσιοποιήθηκε το 1968. Στα τέλη της δεκαετίας του '70 ο Ζωρζ εφηύρε από κοινού με τους Νλολκ και Πολίκαρπο τον θάλαμο διακύμανσης σπινθηρισμών. Εργάστηκε στο CERN μέχρι το 1991, που αποσύρθηκε. Το 1980 ο Ζωρζ Σαρπάκ έγινε καθηγητής στο Ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα βιομηχανικής χημείας και φυσικής στο Παρίσι (ESPCI) και από το 1984 κατείχε την έδρα Ζολιό-Κιουρί. Εκεί ανέπτυξε και παρουσίασε τις ισχυρές εφαρμογές των ανιχνευτών σωματιδίων, ιδίως στον τομέα διάγνωσης της υγείας. Ήταν ο συνιδρυτής μιας σειράς νεοσύστατων επιχειρήσεων που αναδύθηκαν στην αρένα των βιολογικών εργαστηρίων, με συμπεριλαμβανόμενα τα Molecular Engines Laboratories (Εργαστήρια Μοριακής Μηχανικής), Biospace Instruments (Συσκευές Διαστημικής Βιολογίας) και SuperSonic Imagine (Υπερηχητική Απεικόνιση) - μαζί με τον Ματθίας Φινκ. Την 20 Μαΐου 1985 εκλέχθηκε μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας Επιστημών. 

Το 1992 του απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής «για την εφεύρεσή του και την ανάπτυξη ανιχνευτών σωματιδίων, ιδιαίτερα του αναλογικού θαλάμου πολλαπλών συρμάτων», με ευχαριστίες στα ιδρύματα ESPCI και CERN.  

Στη Γαλλία, ο Ζωρζ ήταν ένθερμος υποστηρικτής της πυρηνικής ενέργειας. Ήταν, επίσης, μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο των Χορηγών του Δελτίου των Ατομικών Επιστημόνων.  

Το 1953 ο Σαρπάκ παντρεύτηκε την Ντομινίκ Βιντάλ και απέκτησαν τρία παιδιά.

Δημοσιεύσεις

Βιβλία 

 La vie à fil tendu, συν-συγγραφή με τον Dominique Saudinos (1993 Odile Jacob, )
 Devenez sorciers, devenez savants, συν-συγγραφή με τον Henri Broch (Odile Jacob, ). Δημοσιεύθηκε στα αγγλικά ως "Debunked!" από το Johns Hopkins University Press.

Τεχνικές αναφορές 

 Charpak, G. & M. Gourdin. "The K{sup 0}anti K{sup 0} System", European Organization for Nuclear Research, Paris University, (July 11, 1967).
 Charpak, G. "Evolution of Some Particle Detectors Based On the Discharge in Gases", European Organization for Nuclear Research, (November 19, 1969).
 Charpak, G. & F. Sauli, "High Accuracy, Two-Dimensional Read-Out in Multiwire Proportional Chambers", European Organization for Nuclear Research, (February 14, 1973).
 Charpak, G.; Jeavons, A.; Sauli, F. & R. Stubbs, "High-Accuracy Measurements of the Centre of Gravity of Avalanches in Proportional Chambers", European Organization for Nuclear Research, (September 24, 1973).

Παραπομπές 

Μέλη της Ακαδημίας Επιστημών (Γαλλία)
Γάλλοι αντιστασιακοί
Πολωνοί νομπελίστες
Γάλλοι νομπελίστες
Βραβευμένοι με Νόμπελ Φυσικής
Γάλλοι φυσικοί
Γαλλοεβραίοι
Πολωνοί εβραϊκής καταγωγής
Φυσικοί του 20ού αιώνα