Τρεις πίθηκοι

Οι Τρεις πίθηκοι () είναι μια τουρκική ταινία του 2008 σε σκηνοθεσία Νουρί Μπιλγκέ Τζεϊλάν. Η ταινία ήταν η επίσημη υποψηφιότητα της Τουρκίας για το βραβείο καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας στα 81α Όσκαρ, αλλά τελικά δεν προτάθηκε.

Πλοκή 
Μια οικογένεια αναγκάζεται να μετακομίσει, όταν οι μικρές αποτυχίες γίνονται τεράστια ψέματα. Η ταινία αρχίζει με έναν πλούσιο επιχειρηματία, τον Σερβέτ, που είναι υποψήφιος στις επερχόμενες εκλογές, να οδηγεί το αυτοκίνητό του μόνος του, ενώ νυχτάζει και αγωνίζεται να κρατήσει τα μάτια του ανοιχτά. Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, χτυπάει και σκοτώνει έναν πεζό στη μέση του δρόμου. Ο Σερβέτ πανικοβάλλεται όταν πλησιάζει ένα άλλο αυτοκίνητο με ένα ζευγάρι και εγκαταλείπει τον τόπο του ατυχήματος.

Ο Εγίπ, ένας άντρας που ζει σε μια παραγκούπολη στη γειτονιά Γεντίκουλε της Κωνσταντινούπολης με τη σύζυγο και τον μοναδικό γιο του, είναι ο οδηγός του Σερβέτ. Ο Εγίπ ξυπνά στη μέση της νύχτας επειδή χτυπάει το κινητό του. Είναι το αφεντικό του, που ζητά από τον Εγίπ να πάει εκεί αμέσως. Ανατριχιάζοντας, ο Σερβέτ εξηγεί τα γεγονότα στον οδηγό του. Το λέει ακόμα ότι, εάν το θανατηφόρο τροχαίο βγει στα ΜΜΕ, θα καταστρέψει την πολιτική του καριέρα, οπότε προτείνει στον Εγίπ να αναλάβει την ευθύνη και να μπει στη φυλακή για σύντομο χρονικό διάστημα σε αντάλλαγμα για μια εφάπαξ πληρωμή κατά την αποφυλάκισή του, ενώ εκείνος θα εξακολουθεί να δίνει τον μισθό του στην οικογένειά του, ώστε να μπορεί να ζει. Ο Εγίπ δέχεται τη συμφωνία.

Αφού περάσει ένα απροσδιόριστο χρονικό διάστημα, φτάνει το καλοκαίρι και ο γιος του Εγίπ, Ισμαήλ, δεν έχει καταφέρει και πάλι να μπει στο κολέγιο. Η μητέρα του, Χατσέρ, που εργάζεται στο τμήμα τροφοδοσίας ενός εργοστασίου, αρχίζει να ανησυχεί για τον γιο της μετά από τα δυσάρεστα γεγονότα και προσπαθεί να τον πείσει να βρει δουλειά. Ο Ισμαήλ προτείνει να οδηγεί το αυτοκίνητο που πηγαινοφέρνει τα παιδιά στο σχολείο, αλλά φυσικά η οικογένεια δεν έχει καθόλου χρήματα για μια τέτοια επιχείρηση. Ο Ισμαήλ ζητά από τη μητέρα του να ζητήσει προκαταβολή από το Σερβέτ χωρίς να συμβουλευτεί τον Εγίπ. Η Χατσέρ συναντά τον Σερβέτ στο γραφείο του μετά τις εκλογές που έχει χάσει και του ζητά τα χρήματα. Αφού φύγει η Χατσέρ από το γραφείο και, ενώ περιμένει ένα λεωφορείο στη στάση, ο Σερβέτ την πείθει να δεχτεί να την πάει εκείνος σπίτι της.

Μετά από κάποιο διάστημα, ο Ισμαήλ σκοπεύει να επισκεφθεί τον πατέρα του. Τα πράγματα περιπλέκονται όταν ανακαλύπτει ότι η μητέρα του έχει σχέση με τον Σερβέτ. Ο Ισμαήλ δεν αντιδρά καθόλου. Μετά από φυλάκιση εννέα μηνών, ο Εγίπ αποφυλακίζεται. Αντιλαμβάνεται ότι τα πράγματα είναι "λίγο περίεργα" στο σπίτι του. Η Χατσέρ είναι ερωτευμένη με τον Σερβέτ και επιμένει να διατηρεί τη σχέση τους. Ο Σερβέτ διαφωνεί. Το ίδιο βράδυ, καλούν τη Χατσέρ και τον Εγίπ στο αστυνομικό τμήμα, όπου ενημερώνονται ότι ο Σερβέτ έχει δολοφονηθεί. Οι αστυνομικοί τους ανακρίνουν τους δύο και ο Εγίπ ανακαλύπτει ότι η Χατσέρ τον εξαπατούσε. Αρνείται ότι γνώριζε κάτι γι' αυτό. Ο Ισμαήλ ομολογεί στη μητέρα του ότι εκείνος δολοφόνησε τον Σερβέτ. Ο Εγίπ ηρεμεί όταν επισκέπτεται ένα τζαμί. Στη συνέχεια, ο Εγίπ μιλά με έναν πολύ φτωχό άνθρωπο που δουλεύει και κοιμάται σε μια τσαγερία της γειτονιάς. Ο Εγίπ κάνει την ίδια πρόταση στον φτωχό, τον Μπαϊράμ, που είχε κάνει στον ίδιο ο Σερβέτ: να πάρει την ευθύνυ για το έγκλημα που διέπραξε ο γιος του.

Διανομή 

 Yavuz Bingöl ως Εγίπ
 Hatice Aslan ως Χατσέρ
 Ahmet Rıfat Şungar ως Ισμαήλ
 Ercan Kesal ως Σερβέτ
 Cafer Köse ως Μπαϊράμ
 Gürkan Aydın ως παιδί

Κριτικές 
Η ταινία Τρεις πίθηκοι έχει λάβει θετικές κριτικές από κριτικούς. Στον ιστότοπο Rotten Tomatoes, η ταινία έχει βαθμολογία 78%, με βάση 58 κριτικές και με μέση βαθμολογία 6,8 / 10. Η κριτική του ιστότοπου αναφέρει: "Εξερευνώντας τα αποτελέσματα των σχέσεων μιας οικογένειας με έναν ύποπτο πολιτικό, αυτό το αστυνομικό δράμα αποφεύγει τα βίαια ξεσπάσματα, με αποτέλεσμα μια ισχυρή ταινία".  Στο Metacritic η ταινία έχει βαθμολογία 73 στα 100, με βάση 14 κριτικές, οι οποίες είναι "γενικά ευνοϊκές κριτικές".

Διακρίσεις 
Η ταινία έκανε πρεμιέρα στον Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών στις 16 Μαΐου 2008, όπου ο Τζεϊλάν κέρδισε, δέκα ημέρες αργότερα, το βραβείο καλύτερου σκηνοθέτη.  Η ταινία απέσπασε επίσης το βραβείο Golden Anchor Competition στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Χάιφας,  το βραβείο καλύτερων ειδικών εφέ στο φεστιβάλ Golden Orange  καθώς και το βραβείο Siyad στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Ευρασίας.  Στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Cinefan Osian, η ταινία κέρδισε το βραβείο καλύτερου σκηνοθέτη,  ενώ στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου "Αδεφλοί Μανάκη" κέρδισε το βραβείο Mosfilm and ειδική μνεία.  Ο Τζεϊλάν έλαβε βραβείο για τη σκηνοθεσία του στα βραβεία Asia Pacific,  όπου η ταινία ήταν επίσης υποψήφια για βραβείο καλύτερης ταινίας και επιτεύγματος στην κινηματογραφία.

Τέλος, η ταινία προβληθηκε και στο 49ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το πλαίσιο της ενότητας Ματιές στα Βαλκάνια.

Σχετικοί σύνδεσμοι 

 Nuri Bilge Ceylan

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Επίσημος ιστότοπος 
 Τρεις πίθηκοι  (Zeitgeist Films)
 
 Κριτική από τον Θοδωρή Κουτσογιαννόπουλο
 Κριτική από την Κινηματογραφική Κοινότητα

Τουρκόφωνες ταινίες
Τουρκικές ταινίες
Ταινίες του 2008