Θρησκεία στην Πολωνία

Η Πολωνία είναι μια από τις πιο θρησκευόμενες χώρες της Ευρώπης. Αν και υπάρχουν ποικίλες θρησκευτικές κοινότητες στην Πολωνία, οι περισσότεροι Πολωνοί ακολουθούν τον Χριστιανισμό. Μέσα σε αυτό, η μεγαλύτερη ομάδα είναι η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία: το 92,9% του πληθυσμού ταυτίστηκε με αυτό το δόγμα το 2015 (απογραφή που διενεργήθηκε από την Κεντρική Στατιστική Υπηρεσία). σύμφωνα με το Ινστιτούτο Στατιστικής της Καθολικής Εκκλησίας, το 36,7% των Πολωνών Καθολικών πιστών παρακολούθησαν τη Λειτουργία της Κυριακής το 2015. Η Πολωνία είναι μια από τις πιο καθολικές χώρες στον κόσμο. Ο Νιλ Πις περιγράφει την Πολωνία ως την Πιο Πιστή Κόρη της Ρώμης.

Ο Ρωμαιοκαθολικισμός εξακολουθεί να είναι σημαντικός στη ζωή πολλών Πολωνών και η Καθολική Εκκλησία στην Πολωνία απολαμβάνει κοινωνικό κύρος και πολιτική επιρροή. Τα μέλη της το θεωρούν αποθετήριο της πολωνικής κληρονομιάς και πολιτισμού. Η Πολωνία ισχυρίζεται ότι έχει το υψηλότερο ποσοστό Ρωμαιοκαθολικών πολιτών οποιασδήποτε χώρας στην Ευρώπη, εκτός από τη Μάλτα και τον Άγιο Μαρίνο (υψηλότερο από ότι στην Ιταλία, την Ισπανία και την Ιρλανδία, όλες χώρες στις οποίες η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία έχει υπάρξει η μόνη καθιερωμένη θρησκεία).

Η τρέχουσα έκταση αυτής της αριθμητικής κυριαρχίας προκύπτει σε μεγάλο βαθμό από το Ολοκαύτωμα των Εβραίων που ζούσαν στην Πολωνία που πραγματοποιήθηκε από τη ναζιστική Γερμανία και τα θύματα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου μεταξύ των πολωνικών θρησκευτικών μειονοτήτων, καθώς και από την φυγή και απέλαση Γερμανών, πολλοί από τους οποίους δεν ήταν Ρωμαιοκαθολικοί, στο τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ο υπόλοιπος πληθυσμός αποτελείται κυρίως από ακολούθους της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (Ορθόδοξη Εκκλησία της Πολωνίας - περίπου 507.196 πιστούς), διάφορες Προτεσταντικές εκκλησίες (η μεγαλύτερη εκ των οποίων είναι η Ευαγγελική Εκκλησία της Ομολογίας του Άουγκσμπουργκ στην Πολωνία, με 61.217 μέλη) και Μάρτυρες του Ιεχωβά (116.935). Υπάρχουν περίπου 55.000 Έλληνοκαθολικοί στην Πολωνία. Άλλες θρησκείες που ασκούνται στην Πολωνία, λιγότερο από 0,1% του πληθυσμού, περιλαμβάνουν το Ισλάμ, τον Ιουδαϊσμό, τον Ινδουισμό και τον Βουδισμό.

Σύμφωνα με στατιστικές του 2015 που συγκεντρώθηκαν από τη Στατιστική Υπηρεσία Πολωνίας, το 94,2% του πληθυσμού συνδέεται με μια θρησκεία και το 3,1% δεν ανήκουν σε καμία θρησκεία. Η πιο ασκούμενη θρησκεία ήταν ο Ρωμαιοκαθολικισμός, των οποίων οι ακόλουθοι αποτελούσαν το 92,8% του πληθυσμού, ακολουθούμενοι από τους Ανατολικούς Ορθόδοξους με 0,7% (αύξηση από 0,4% το 2011, που προκλήθηκε εν μέρει από την πρόσφατη μετανάστευση Ουκρανών), οι Μάρτυρες του Ιεχωβά με 0,3%, και διάφορα προτεσταντικά δόγματα που περιλαμβάνουν 0,2% του πολωνικού πληθυσμού και 0,1 ελληνοκαθολικών. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, το 61,1% του πληθυσμού θεωρούσε τη θρησκεία υψηλή έως πολύ υψηλής σημασίας, ενώ το 13,8% θεωρούσε τη θρησκεία μικρής ή καθόλου σημασίας. Το ποσοστό των πιστών είναι πολύ υψηλότερο στα ανατολικά μέρη της Πολωνίας.

Ιστορία 

Για αιώνες οι αρχαίοι δυτικοί σλαβικοί και λεχιτικοί λαοί που κατοικούσαν στα εδάφη της σύγχρονης Πολωνίας είχαν ασκήσει διάφορες μορφές παγανισμού, γνωστές ως Rodzimowierstwo (Ροντζιμοβιέρτσβο, «σλαβική ιθαγενής πίστη»). Από την αρχή της κρατικής υπόστασης της, διαφορετικές θρησκείες συνυπήρχαν στην Πολωνία. Με τον «βάπτισμα» της Πολωνίας το 966, οι παλαιές ειδωλολατρικές θρησκείες εξαλείφθηκαν σταδιακά τους επόμενους αιώνες κατά τη διάρκεια του Εκχριστιανισμού της Πολωνίας. Ωστόσο, αυτό δεν έθεσε τέλος στις ειδωλολατρικές πεποιθήσεις στη χώρα. Η επιμονή αποδείχθηκε από μια σειρά εξεγέρσεων που ήταν γνωστές ως παγανιστικές αντιδράσεις κατά το πρώτο μισό του 11ου αιώνα, οι οποίες έδειξαν επίσης στοιχεία μιας εξέγερσης χωρικών εναντίον των γαιοκτημόνων και του φεουδαρχισμού και οδήγησαν σε εξέγερση που αποσταθεροποίησε τη χώρα. Μέχρι τον 13ο αιώνα, ο Καθολικισμός είχε γίνει η κυρίαρχη θρησκεία σε όλη τη χώρα. Ωστόσο, οι Χριστιανοί Πολωνοί συνυπήρχαν με ένα σημαντικό εβραϊκό τμήμα του πληθυσμού.

Τον 15ο αιώνα, οι Πόλεμοι των Χουσιτών και η πίεση από την Αγία Έδρα οδήγησαν σε θρησκευτικές εντάσεις μεταξύ των καθολικών και του αναδυόμενων Χουσιτών και της επακόλουθης προτεσταντικής κοινότητας, ιδιαίτερα μετά το Διάταγμα του Βιέλουν (1424). Το προτεσταντικό κίνημα κέρδισε ένα σημαντικό αριθμό ακολούθων στην Πολωνία και, αν και ο Ρωμαιοκαθολικισμός διατηρούσε κυρίαρχη θέση στο κράτος, η φιλελεύθερη Συνομοσπονδία της Βαρσοβίας εξασφάλισε ευρεία θρησκευτική ανοχή. Όμως το αντιμεταρρυθμιστικό κίνημα κατάφερε να μειώσει το πεδίο ανοχής στα τέλη του 17ου και στις αρχές του 18ου αιώνα - όπως αποδεικνύεται από γεγονότα όπως οι Ταραχές του Θορν (1724).

Όταν η Πολωνία διαμελίστηκε μεταξύ των γειτόνων της στα τέλη του 18ου αιώνα, ορισμένοι Πολωνοί υπέστησαν θρησκευτικές διακρίσεις στην πρόσφατα διευρυμένη Γερμανική Πρωσία και τη Ρωσία.

Πριν από το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, περίπου 3.500.000 Πολωνοί Εβραίοι (περίπου το 10% του εθνικού πληθυσμού) ζούσαν στη Δεύτερη Πολωνική Δημοκρατία, κυρίως σε πόλεις. Μεταξύ των γερμανικών-σοβιετικών εισβολών στην Πολωνία και το τέλος του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου, πάνω από το 90% των Εβραίων στην Πολωνία χάθηκαν. Το Ολοκαύτωμα (επίσης αποκαλούμενο «Σόα») πήρε τη ζωή περισσότερων από τριών εκατομμυρίων Εβραίων, κυρίως Ασκεναζί, στην Πολωνία. Συγκριτικά λίγοι κατάφεραν να επιβιώσουν από τη γερμανική κατοχή ή να ξεφύγουν προς τα ανατολικά στα εδάφη της Πολωνίας που προσαρτήθηκαν από τη Σοβιετική Ένωση, πέρα από την προσέγγιση της ναζιστικής Γερμανίας. Όπως και αλλού στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου, υπήρχε επίσημος και δημοφιλής αντισημιτισμός στην Πολωνία, που μερικές φορές ενθαρρύνονταν από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία και από ορισμένα πολιτικά κόμματα (ιδιαίτερα το δεξιό κόμμα Εθνική Δημοκρατία και άλλες μικρές ομάδες και φατρίες), αλλά όχι άμεσα από την ίδια την πολωνική κυβέρνηση.

Σύμφωνα με έρευνα της Ipsos MORI το 2011, το 85% των Πολωνών παραμένουν Χριστιανοί, το 8% είναι άθρησκοι, άθεοι ή αγνωστικιστές, το 2% ακολουθούν μη καθορισμένες άλλες θρησκείες και το 5% δεν απάντησαν στην ερώτηση.

Το Σύνταγμα της Πολωνίας και η θρησκεία 

Το Σύνταγμα της Πολωνίας διασφαλίζει τη θρησκευτική ελευθερία για όλους. Το Σύνταγμα παρέχει επίσης στις εθνικές και εθνοτικές μειονότητες το δικαίωμα να ιδρύουν εκπαιδευτικά και πολιτιστικά ιδρύματα και ιδρύματα που αποσκοπούν στην προστασία της θρησκευτικής ταυτότητας, καθώς και να συμμετέχουν στην επίλυση θεμάτων που σχετίζονται με την πολιτιστική τους ταυτότητα.

Οι θρησκευτικές οργανώσεις στη Δημοκρατία της Πολωνίας μπορούν να εγγράψουν το ίδρυμά τους στο Υπουργείο Εσωτερικών και Διοίκησης, δημιουργώντας ένα αρχείο εκκλησιών και άλλων θρησκευτικών οργανώσεων που λειτουργούν βάσει ξεχωριστών πολωνικών νόμων. Αυτή η εγγραφή δεν είναι απαραίτητη, αλλά εξυπηρετεί τους νόμους που εγγυώνται την ελευθερία θρησκευτικής πρακτικής.

Ομάδες της σλαβικής ιθαγενούς πίστης που καταγράφηκαν από τις πολωνικές αρχές το 1995 είναι η Ιθαγενής Εκκλησία της Πολωνίας (Rodzimy Kościół Polski), η οποία αντιπροσωπεύει μια παγανιστική παράδοση που ανάγεται στα προχριστιανικά δόγματα και συνέχισε ο Βουαντίσουαφ Κοουόντζιεϊ το 1921 με τον Ιερό Κύκλο των Πιστών του Σβάντεβιτ (Święte Koło Czcicieli Światowida) και η Πολωνική Σλαβική Εκκλησία (Polski Kościół Słowiański). Αυτή η ιθαγενής σλαβική θρησκεία προωθείται επίσης από την Ένωση Ιθαγενούς Πίστης (Zrzeszenie Rodzimej Wiary, ZRW) και την Ένωση για την Παράδοση που ιδρύθηκε το 2015.

Επιλεγμένες τοποθεσίες

Δείτε επίσης 
 Καθολική Εκκλησία στην Πολωνία
 Σλαβική Ιθαγενής Πίστη στην Πολωνία
 Ορθόδοξη Εκκλησία της Πολωνίας
 Προτεσταντισμός στην Πολωνία
 Ισλάμ στην Πολωνία
 Βουδισμός στην Πολωνία
 Ινδουϊσμός στην Πολωνία
 Ιστορία των Εβραίων στην Πολωνία
 Μπαχάι Πίστη στην Πολωνία
 Πολωνική αντιθρησκευτική εκστρατεία (1945–1990)
 Αθρησκεία στην Πολωνία

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Κατάλογος εκκλησιών και θρησκευτικών ενώσεων που έχουν καταχωριστεί σύμφωνα με την ειδική νομοθεσία
 Κατάλογος εκκλησιών και θρησκευτικών ενώσεων από το Μητρώο του Υπουργείου Εσωτερικών και Διοίκησης
 Ινστιτούτο Στατιστικής της Καθολικής Εκκλησίας