Μπάρι Λέβινσον

Ο Μπάρι Λέβινσον (γεννηθείς την 6η Απριλίου 1942) είναι ένας Αμερικανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ηθοποιός. Τα πιο γνωστά έργα του Λέβινσον είναι ταινίες μέσου προϋπολογισμού, δραματικές κομεντί και δράματα, όπως οι: Μια απίθανη τρελοπαρέα (1982, Diner), Ο καλύτερος (1984, The Natural), Καλημέρα, Βιετνάμ (1987); Μπάγκσι (1991). και Ο πρόεδρος, ένα ροζ σκάνδαλο κι ένας πόλεμος (1997, Wag the Dog). Έχει τιμηθεί με το Βραβείο Όσκαρ Καλύτερης Σκηνοθεσίας για το Ο Άνθρωπος της Βροχής (1988), που κέρδισε επίσης το Βραβείο Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας.

Παιδική ηλικία 
Ο Λέβινσον γεννήθηκε στη Βαλτιμόρη του Μέριλαντ, στην οικογένεια των Βάιολετ "Βι" ( γεννθηθείσα Κριτσίνσκι) και  Ίρβιν Λέβινσον, ο οποίος απασχολούταν σε επιχείρηση επίπλων και συσκευών.  Είναι Εβραϊκής καταγωγής.

Σταδιοδρομία 
Ο Λέβινσον άρχισε τη σταδιοδρομία του ως σεναριογράφος για εκπομπές ψυχαγωγικού περιεχομένου, όπως οι: "Η Μηχανή Κωμωδίας του Μάρτι Φέλντμαν", "το Σόου των Λόχμαν και Μπάρκλει", "το Σόου του Τιμ Κόνγουεϊ" και "το Σόου της Κάρολ Μπέρνετ". Ως σεναριογράφος γνώρισε μεγάλη επιτυχία στις κωμωδίες του Μελ Μπρουκς: "Η τελευταία τρέλα του Μελ Μπρουκς" (1976, Silent Movie) και Λίγο... πολύ... τρελούτσικος (1977, High Anxiety) (στην οποία υποδύθηκε έναν γκρουπιέρη ξενοδοχείου), και "...Δικαιοσύνη για Όλους" (1979, ...And Justice for All) που κέρδισε υποψηφιότητα για Όσκαρ Καλύτερου σεναρίου, για το σενάριο του Μπάρι και της τότε συζύγου του, Βάλερι Κούρτιν. Ο Λέβινσον άρχισε τη σταδιοδρομία του ως σκηνοθέτης με την ταινία "Μια απίθανη τρελοπαρέα" (1982, Diner), με σενάριο δικής του συγγραφής, για το οποίο κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου Σεναρίου. 

Η "Μία απίθανη τρελοπαρέα" ήταν η πρώτη από τέσσερις κινηματογραφικές ταινίες που διαδραματίζονταν στη Βαλτιμόρη τον καιρό που ο Μπάρι ήταν νεαρός. Οι άλλες τρεις ήταν: "Οι καβγατζήδες" (1987, Tin Men), μια ιστορία για πωλητές αλουμινένιων επενδύσεων τοίχων το '60, με πρωταγωνιστές τον Ρίτσαρντ Ντρέιφους και τον Ντάνι Ντε Βίτο. Το "Άβαλον" (1990, Avalon), μία επική ιστορία για τις μεταναστεύσεις οικογενειών, με τον Ελάιτζα Γουντ σε μια από τις πρώτες του εμφανίσεις στην οθόνη. Και "Τα χρυσά χρόνια" (1999, Liberty Heights). 

Η μεγαλύτερη επιτυχία του, από άποψη κριτική και οικονομική, ήταν Ο Άνθρωπος της Βροχής (1988, Rain Man), το δράμα δύο αδελφών, με πρωταγωνιστές τον Ντάστιν Χόφμαν και τον Τομ Κρουζ (ο Λέβινσον έκανε μια σύντομη εμφάνιση ως γιατρός). Η ταινία κέρδισε τέσσερα Βραβεία Όσκαρ, με συμπεριλαμβανόμενα το Καλύτερης Ταινίας και το Καλύτερης Σκηνοθεσίας. Επίσης κέρδισε τη Χρυσή Άρκτο στο 39ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου.  

Ο Λέβινσον σκηνοθέτησε τη δραματική ταινία αθλητικού περιεχομένου "Ο καλύτερος" (1984, The Natural), μία ιστορία για έναν ταλαντούχο παίκτη του μπέιζμπολ, με πρωταγωνιστή τον Ρόμπερτ Ρέντφορντ. Αργότερα, ο Ρέντφορντ σκηνοθέτησε την ταινία Quiz Show (1994, Τηλεπαιχνίδι), στην οποία ο Λέβινσον υποδύθηκε την τηλεοπτική διασημότητα Ντέιβ Γκάρογουεϊ. Ο Λέβινσον σκηνοθέτησε την κλασική δραματική κωμωδία πολέμου "Καλημέρα, Βιετνάμ" (1987), με πρωταγωνιστή τον Ρόμπιν Ουίλιαμς, με τον οποίο συνεργάστηκε, επίσης, στην περιπέτεια φαντασίας "Παιχνίδια" (1992, Toys) και στην πολιτική κωμωδία "Ο άντρας της χρονιάς" (2006, Man of the Year). Ο Λέβινσον σκηνοθέτησε την ιστορική αστυνομική δραματική ταινία Μπάγκσι (1991), στην οποία πρωταγωνίστησε ο Γουόρεν Μπίτι, που επιδοκιμάστηκε από το κοινό και ήταν υποψήφια για δέκα βραβεία Όσκαρ.

Σκηνοθέτησε την πολιτική κωμωδία "Ο πρόεδρος, ένα ροζ σκάνδαλο κι ένας πόλεμος" (1997, Wag the Dog), με πρωταγωνιστές τον Ντάστιν Χόφμαν και τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο, που αφορά έναν πόλεμο που στήθηκε σε ένα κινηματογραφικό στούντιο. (Ο Λέβινσον ήταν ανεπίσημος βοηθός σεναριογράφου στην πολύ επιτυχημένη κωμωδία του Χόφμαν "Tούτσι"  το 1982). Η ταινία κέρδισε το Μέγα βραβείο της κριτικής επιτροπής "Αργυρή Άρκτος" στο 48ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου.

Ο Λέβινσον και ο παραγωγός Μαρκ Τζόνσον συνεργάστηκαν για να ιδρύσουν την εταιρεία παραγωγής ταινιών Baltimore Pictures, με το "Άβαλον" του 1990 ως πρώτη παραγωγή της εταιρείας. Το 1994 ο Τζόνσον αποχώρησε από την εταιρεία. Ο Λέβινσον είναι παραγωγός ή εκτελεστικός παραγωγός για αρκετές σημαντικές παραγωγές, όπως: η δραματική ταινία θρίλερ "Καταιγίδα" (2000, The Perfect Storm), σκηνοθεσίας του Βόλφγκανγκ Πέτερσεν. Η κωμωδία "Ξανά ανάλυσέ το" (2002, Analyze That), με πρωταγωνιστές τον Ντε Νίρο στο ρόλο ενός νευρωσικού αρχηγού συμμορίας και τον Μπίλυ Κρίσταλ στο ρόλο του ψυχοθεραπευτή του. Η δραματική ταινία μυστηρίου "Ερωτικό μυστικό" (Possession, 2002), που είναι η κινηματογραφική μεταφορά του ομώνυμου και πολύ ευπώλυτου μυθιστορήματος της AS Byatt.

Έχει μια εταιρεία τηλεοπτικών παραγωγών μαζί με τον Τομ Φοντάνα, την Εταιρία Λέβινσον-Φοντάνα, και εργάστηκε ως εκτελεστικός παραγωγός για ορισμένες σειρές, όπως: η αστυνομική σειρά "Ανθρωποκτονία: Ζωή στο Δρόμο" (Homicide: Life on the Street) που προβλήθηκε στο NBC το 1993-1999, και η δραματική σειρά φυλακών "Οζ" του HBO. Ο Λέβινσον υποδύθηκε τον Δικαστή Οράτιο στην τηλεοπτική σειρά δικαστικού δράματος, λίγων επεισοδίων, "Οι Ένορκοι" (The Jury) .

Το 2003 ο Λέβινσον δημοσίευσε το πρώτο του μυθιστόρημα, με τίτλο Sixty-Six (66). Όπως και μερικές από τις ταινίες του, είναι ημι-αυτοβιογραφικό και διαδραματίζεται στη Βαλτιμόρη το '60. Το 2004 σκηνοθέτησε τα δύο πεντάλεπτα επεισόδια της διαδικτυακής σειράς διαφημίσεων της American Express, "Οι περιπέτειες του Σέινφελντ και του Σούπερμαν". Το 2004, ο Λέβινσον τιμήθηκε με το Βραβείο Διακεκριμένου Σεναριογράφου του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Όστιν. Ο Λέβινσον σκηνοθέτησε το ντοκιμαντέρ "Πόλιγουντ" (PoliWood) για τις Δημοκρατικές και Ρεπουμπλικανικές Εθνικές Συμβάσεις των Αμερικανικών προεδρικών εκλογών του 2008. Το ντοκιμαντέρ, παραγωγής των Τιμ Ντάλι, Ρόμπιν Μπρονκ και Ρόμπερτ Ε. Μπαρούκ, έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Τριμπέκα του 2009.

Ο Λέβινσον εργάστηκε σε μια ταινία βασισμένη στον Γουάιτι Μπόλτζερ, έναν αρχηγό του οργανωμένου εγκλήματος στη Βοστώνη.  Η δραματική γκαγκστερική ταινία Ανίερη Συμμαχία (Black Mass), σεναρίου των Τζιμ Σέρινταν, Τζεζ Μπάτεργουορθ και Ράσελ Γκέβιρτζ, είναι βασισμένη στο βιβλίο των Ντικ Λεχρ και Τζεράρντ Ονίλ, και λέγεται ότι είναι η «πραγματική ιστορία των Μπίλι Μπόλτζερ, Γουάιτι Μπόλτζερ, του πράκτορα Τζον Κόνελι του FBI, και του προγράμματος προστασίας μαρτύρων του FBI που δημιουργήθηκε από τον Τζέι Έντγκαρ Χούβερ.» 

Ο Λέβινσον ολοκλήρωσε την παραγωγή στη δραματική κωμωδία "Η Ταπείνωση" (The Humbling, 2014), με πρωταγωνιστή τον Αλ Πατσίνο. Σκηνοθέτησε την αστεία κωμωδία Rock the Kasbah (2015), που γυρίστηκε στο Μαρόκο, με σενάριο του Μιτς Γκλέιζερ.  Στην ταινία πρωταγωνιστούν οι Μπιλ Μάρεϊ, Μπρους Γουίλις, Κέιτ Χάντσον, Ζόι Ντεσανέλ, Σκοτ Κάαν, και άλλοι.

Το 2010, ο Λέβινσον τιμήθηκε με το Βραβείο Λόρελ για Επίτευγμα Σεναριογράφου, που απονέμεται από την Ένωση Αμερικανών Σεναριογράφων σε ένα μέλος για το έργο της ζωής του.

Φιλμογραφία

Κινηματογραφικές Ταινίες 

Εκτελεστικός παραγωγός 

 Kafka (Κάφκα, 1991)
 Φλερτάροντας με τη φωτιά (Wilder Napalm, 1993)
 A Little Princess (1995, Μία Μικρή Πριγκίπισσα)
 Ντόνι Μπράσκο (1997)
 Καταιγίδα (2000, The Perfect Storm)
 Ξανά ανάλυσέ το (Analyze That, 2002)
 Deliver Us from Eva (2003)

Ρόλοι που υποδύθηκε

Τηλεόραση

Εκτελεστικός παραγωγός

Ρόλοι που υποδύθηκε

Άλλα έργα

Βραβεία και υποψηφιότητες

Παραπομπές 

Βραβευμένοι με Όσκαρ Καλύτερης Σκηνοθεσίας
Αμερικανοί παραγωγοί ταινιών
Αμερικανοί σκηνοθέτες κινηματογράφου
Αμερικανοί σεναριογράφοι