Αφγανικές προεδρικές εκλογές (2019)

Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στο Αφγανιστάν την 28η Σεπτεμβρίου 2019. Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά αποτελέσματα, ο Ασράφ Γκάνι, κέρδισε μια δεύτερη θητεία ως Πρόεδρος συγκεντρώνοντας το 50,64% των ψήφων. Αλλά, ο δεύτερος υποψήφιος, ο Αμπντούλαχ Αμπντούλαχ, αμφισβήτησε την εγκυρότητα των εκλογικών αποτελεσμάτων και άσκησε έφεση στην εκλογή. Μετά από καθυστέρηση 5 μηνών, ο Ασράφ Γκάνι ανακηρύχθηκε νικητής των εκλογών την 18η Φεβρουαρίου 2020.  Ο Αμπντούλαχ Αμπντούλαχ δεν αποδέχτηκε την απόφαση, αυτοανακηρύχθηκε νικητής, σχημάτισε μία δική του "κυβέρνηση" και ετοιμάστηκε να γίνει Πρόεδρος. Την 9η Μαρτίου 2020 ο Γκάνι ορκίστηκε επίσημα Πρόεδρος, εν μέσω ταραχών.

Ιστορικό 
Οι εκλογές είχαν αρχικά προγραμματιστεί για την 20η Απριλίου, αλλά αναβλήθηκαν μέχρι την 20η Ιουλίου   προκειμένου να επιλυθούν τα προβλήματα που προέκυψαν από τις Αφγανικές βουλευτικές εκλογές που έγιναν τον Οκτώβριο του 2008. Χρειάστηκε περισσότερος χρόνος για την επαλήθευση του καταλόγου ψηφοφόρων και την εφαρμογή του νέου συστήματος ταυτοποίησης με βιομετρική αναγνώριση. Την 20η Μαρτίου 2019, η Ανεξάρτητη Εκλογική Επιτροπή ανακοίνωσε άλλη μία δίμηνη καθυστέρηση, αυτή τη φορά για την 28η Σεπτεμβρίου, επειδή χρειάζονται περαιτέρω μεταρρυθμίσεις και επίλυση διοικητικών και τεχνικών προβλημάτων. Την 28η Σεπτεμβρίου, παράλληλα με την προεδρική, διεξήχθησαν επίσης οι τοπικές εκλογές.

Εκλογικό σύστημα 
Οι προεδρικές εκλογές στο Αφγανιστάν διεξήχθησαν με σύστημα δύο γύρων. Εάν κανένας υποψήφιος δεν συγκεντρώσει στον πρώτο γύρο την απόλυτη πλειοψηφία, τότε διεξάγεται ένας δεύτερος γύρος, σε σύντομο χρονικό διάστημα (~1 εβδομάδα μετά), στον οποίο αναμετρώνται οι δύο επικρατέστεροι υποψήφιοι από τον πρώτο γύρο.

Προεκλογική περίοδος 
Ένας από τους κορυφαίους υποψήφιους, ο Μοχάμαντ Χάνιφ Άτμαρ, ανέστειλε την εκστρατεία του τον Αύγουστο του 2019. Το γραφείο του ανέφερε ως αίτια για την αναστολή θέματα ασφάλειας και την εν εξελίξει ειρηνευτική διαδικασία. Η προεκλογική περίοδος διαταράχθηκε από επιθέσεις των Ταλιμπάν. Την 17η Σεπτεμβρίου 2019, ένας βομβιστής αυτοκτονίας επιτέθηκε σε μία προεκλογική συγκέντρωση του Προέδρου Ασράφ Γκάνι, σκοτώνοντας 26 άτομα και τραυματίζοντας 42. Λιγότερο από μία ώρα αργότερα, οι Ταλιμπάν έκαναν άλλη μία βομβιστική επίθεση αυτοκτονίας κοντά στην Πρεσβεία των ΗΠΑ και το Υπουργείο Άμυνας του Αφγανιστάν, σκοτώνοντας 22 άτομα και τραυματίζοντας 38.

Ψηφοφορία 
Την 28η Σεπτεμβρίου 2019, αρκετοί πολίτες πήγαν να ψηφίσουν, παρά τις απειλές που είχαν εξαπολύσει οι Ταλιμπάν. Γενικά, η προσέλευση ψηφοφόρων ήταν πολύ χαμηλή, και μόνο δύο από τα 9,7 εκατομμύρια εγγεγραμμένων ψηφοφόρων προσήλθαν να ψηφίσουν. Το Ρότερς περιέγραψε την ημέρα των εκλογών ως "σχετικά ήσυχη", με μόνο 3 θανάτους και 37 τραυματισμούς από επιθέσεις "μικρής κλίμακας" των Ταλιμπάν. Και το Αλ Τζαζίρα έγραψε ότι παρά τη χαμηλή προσέλευση των ψηφοφόρων, τα περιστατικά βίας ήταν μόνο "σποραδικά".  Εντούτοις, ο απολογισμός του Νιου Γιορκ Τάιμς, που βασίστηκε σε συνομιλίες με τοπικούς αξιωματούχους, ήταν στην πραγματικότητα τουλάχιστον 40 νεκροί και 190 τραυματίες, δηλαδή «περισσότεροι από τις επίσημες αναφορές, αλλά ο αναμενόμενος αριθμός βάσει των στατιστικών για τις ημερήσιες απώλειες από τον επί πολλών χρόνων πόλεμο στην χώρα».  Αναφορές για περιστατικά με απώλειες έγιναν, επίσης, από την Ουάσινγκτον Ποστ και την Άραμπ Νιουζ. Η Άραμπ Νιουζ έγραψε, επίσης, ότι «ο αριθμός των νεκρών ήταν χαμηλότερος από ό, τι στις προηγούμενες εκλογές» και από συνομιλίες με τους κατοίκους του Αφγανιστάν υποδηλώθηκε ότι «η βία ήταν λιγότερη απ 'ό, τι στις βουλευτικές εκλογές του προηγούμενου έτους». Και ότι «σε ορισμένα από τα εκλογικά κέντρα, οι δυνάμεις ασφαλείας ήταν περισσότερες από τους ψηφοφόρους». 

Για πρώτη φορά, η Αφγανική εκλογική επιτροπή κατέφυγε σε χρήση βιομετρικών μηχανημάτων για την ταυτοποίηση των ψηφοφόρων, τα οποία φωτογράφισαν κάθε ψηφοφόρο, κράτησαν σε αρχείο τα δακτυλικά του αποτυπώματα και βιντεοσκόπησαν την ρίψη της ψήφου. Η επιστράτευση αυτού του τεχνικού συστήματος έγινε για την καταπολέμηση των ολοένα και αυξανόμενων περιστατικών εκλογικής νοθείας που σημειώθηκαν στις προηγούμενες εκλογές. 

Η ημέρα των εκλογών σημαδεύτηκε από βία, απειλές των Ταλιμπάν, ισχυρισμούς για κακοδιαχείριση και κατάχρηση και χαμηλή προσέλευση ψηφοφόρων.

Υποψήφιοι 
Οι υποψήφιοι για την θέση του Προέδρου ήταν 18:

Δημοσκοπήσεις 
Οι προεδρικές εκλογές του 2019 ήταν οι πρώτες στο Αφγανιστάν, στις οποίες οι δημοσκοπήσεις χρηματοδοτήθηκαν και διενεργήθηκαν από Αφγανικά ιδρύματα.

Αποτελέσματα 
Την 27η Οκτωβρίου 2019 η Ανεξάρτητη Εκλογική Επιτροπή ανακοίνωσε ότι τα προκαταρκτικά αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών θα ανακοινωθούν την 14η Νοεμβρίου, και διευκρίνισε ότι η καθυστέρηση οφείλεται σε τεχνικά αίτια, και σε πρόσθετες ενέργειες που έγιναν για να διασφαλιστεί η αξιοπιστία. Η καταμέτρηση έγινε σε πάνω από 1,9 βιομετρικούς ψήφους. Την 13η Νοεμβρίου, η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων θα αναβληθεί και πάλι, αυτήν την φορά επ 'αόριστον.  Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα ανακοινώθηκαν την 22η Δεκεμβρίου  και τα οριστικά αποτελέσματα την 18η Φεβρουαρίου 2020.

Επακόλουθα 
Η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων πυροδότησε μια πολιτική κρίση. Ο Αμπντούλαχ Αμπντούλαχ απέρριψε τα αποτελέσματα και σχημάτισε δική του κυβέρνηση στο βόρειο Αφγανιστάν. Την 22η Φεβρουαρίου, ο Αμπντούλαχ διόρισε έναν κυβερνήτη για την επαρχία Σαρ-ε Πολ. Ο Αμερικανός διπλωμάτης Ζαλμάι Χαλιλζάντ προσπάθησε να μεσολαβήσει μεταξύ των δύο πολιτικών, αλλά δεν κατέληξαν σε συμφωνία, και μάλιστα την 9η Μαρτίου ορκίστηκαν και οι δύο Πρόεδροι σε ξεχωριστές τελετές. Για τον Γκάνι είναι η δεύτερη θητεία.  Στη συνέχεια, ο Γκάνι κατάργησε το αξίωμα του Προϊστάμενου της Κυβέρνησης που ήταν η θέση του Αμπντούλαχ, και ο Αμπντούλαχ απάντησε ότι «ο Γκάνι δεν είναι πλέον πρόεδρος» και τα διατάγματά του είναι άκυρα.

Παραπομπές 

Εκλογές στο Αφγανιστάν
Αφγαν