Climategate

Η αντιπαράθεση μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου γνωστή ως Climategate αποκαλύφθηκε το Νοέμβριο του 2009 με το χακάρισμα ενός διακομιστή στο Τμήμα Κλιματικής Έρευνας (CRU) του Πανεπιστημίου Ανατολικής Αγγλίας (UEA). Ένας εξωτερικός εισβολέας αντέγραψε χιλιάδες e-mail και αρχεία ηλεκτρονικών υπολογιστών, τα οποία ανέβασε σε διάφορες ιστοσελίδες στο Διαδίκτυο. Η δημοσιοποίηση έγινε στοχευμένα λίγες εβδομάδες πριν από τη διάσκεψη κορυφής της Κοπεγχάγης για την κλιματική αλλαγή, με αποτέλεσμα να υπάρξει σύγχυση ως προς το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος και τις επόμενες κινήσεις που έπρεπε να αποφασιστούν.

Η ιστορία αναδείχτηκε από τους αρνητές της κλιματικής αλλαγής, με τον αρθρογράφο James Delingpole να χρησιμοποιεί για πρώτη φορά τον όρο "Climategate". Σύμφωνα με τους παραπάνω, τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου έδειχναν ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη ήταν επιστημονική συνωμοσία και ότι οι επιστήμονες χειραγωγούσαν δεδομένα για το κλίμα προσπαθώντας να καταστείλουν τους επικριτές. Το πανεπιστήμιο απάντησε ότι τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου είχαν παρουσιαστεί μονομερώς και απλώς αντανακλούσαν μια ανταλλαγή απόψεων.

Τα υπόλοιπα μέσα μαζικής ενημέρωσης ανέδειξαν την ιστορία ταυτόχρονα με την έναρξη των διαπραγματεύσεων για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, που ξεκίνησαν στην Κοπεγχάγη στις 7 Δεκεμβρίου 2009. Με τον τρόπο που έγινε, οι επιστήμονες, οι υπεύθυνοι για τη χάραξη πολιτικής και έμπειροι επικοινωνιολόγοι εκτίμησαν ότι η δημοσίευση της αλληλογραφίας είναι μια εκστρατεία κηλίδωσης που αποσκοπούσε να υπονομεύσει τη διάσκεψη για το κλίμα. H Αμερικανική Ένωση για την Προώθηση της Επιστήμης (AAAS), η Αμερικανική Μετεωρολογική Κοινότητα (AMS) και η Ένωση Ενδιαφερόμενων Επιστημόνων (UCS) προέβησαν σε δηλώσεις που υποστηρίζουν την κοινή παραδοχή των επιστημόνων ότι η μέση θερμοκρασία της Γης αυξάνεται εδώ και δεκαετίες, καταλήγοντας ως εξής: «με βάση τις πολλαπλές αποδείξεις επιστημονικών ερευνών ότι η κλιματική αλλαγή που βρίσκεται σε εξέλιξη προκαλείται από τις ανθρώπινες δραστηριότητες ... αποτελεί μια αυξανόμενη απειλή για την κοινωνία». Επιπλέον, οκτώ επιτροπές που διερεύνησαν τους ισχυρισμούς και τις δημοσιευμένες εκθέσεις, ανέφεραν ότι δεν υπήρχαν σε αυτές στοιχεία απάτης ή επιστημονικές παρατυπίες. Το συμπέρασμα στο οποίο κατέληγαν όλες οι εν λόγω έρευνες ήταν ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη συμβαίνει ως αποτέλεσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας.

Χρονολόγιο 
Το συμβάν ξεκίνησε όταν ένας διακομιστής του τμήματος κλιματικής έρευνας επηρεάστηκε από μια "προσεκτικά ενορχηστρωμένη επίθεση", με αποτέλεσμα να διαρρεύσουν 160 Μεγαμπάιτ υλικού, 1.000 μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και 3.000 άλλα έγγραφα. Το πανεπιστήμιο δήλωσε ότι ο διακομιστής δεν ήταν εύκολα προσβάσιμος και τα δεδομένα δεν μπορούν να δημοσιευθούν ακούσια. Αργότερα η αστυνομία του Νόρφολκ δήλωσε ότι οι χάκερ χρησιμοποίησαν μεθόδους που είναι κοινές στην παράνομη διαδικτυακή δραστηριότητα. Η διαρροή ανακαλύφθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2009 όταν ο διακομιστής της ιστοσελίδας RealClimate παραβιάστηκε και κυκλοφόρησε αντίγραφο των δεδομένων. Ο Γκάβιν Σμιτ δήλωσε ότι τα δεδομένα βρέθηκαν από χακάρισμα στο διακομιστή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του τμήματος.  Στις 19 Νοεμβρίου ένα αρχείο που είχε τα δεδομένα δημοσιεύθηκε σε διακομιστή του Τομσκ της Ρωσίας, και μετά αντιγράφηκε σε διάφορες τοποθεσίες στο διαδίκτυο. Η έρευνα για την υπόθεση ολοκληρώθηκε στις 18 Ιουλίου 2012.

Περιεχόμενο των αρχείων 
Τα περισσότερα από τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου αφορούσαν τετριμμένες και τεχνικές πληροφορίες της κλιματικής έρευνας, όπως ανάλυση δεδομένων και λεπτομέρειες επιστημονικών διασκέψεων. Η εφημερίδα Guardian μετά από έλεγχο των μηνυμάτων προκρίνει ότι ο χάκερ είχε κάνει επιλεκτική παρουσίαση και υπήρξε φιλτράρισμα φράσεων. Τέσσερις επιστήμονες ήταν οι κύριοι στόχοι, και ένα διάγραμμα που έγινε με βάση τη συχνότητα επανάληψης περιεχομένου, δείχνει ότι χρησιμοποιήθηκε ευρετήριο λέξεων όπως «δεδομένα», «κλίμα», «δημοσίευση», «έρευνα», «θερμοκρασία» και «μοντέλο». Η διαμάχη επικεντρώθηκε σε ένα μικρό αριθμό μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τα οποία αναπαρήγαγαν ιστότοποι σκεπτικιστικοί ως προς το κλίμα, και επέλεγαν αποκομμένες φράσεις, όπως αυτή που αποδίδεται στον Kevin Trenberth: «Το γεγονός είναι ότι δεν μπορούμε να εξηγήσουμε την έλλειψη αύξησης θερμοκρασίας αυτή τη στιγμή, και είναι παράδοξο το ότι δεν μπορούμε». Στην πραγματικότητα αυτό αποτελούσε μέρος μιας συζήτησης σχετικά με την ανάγκη καλύτερης παρακολούθησης των ενεργειακών ροών που σχετίζονται με τη βραχυπρόθεσμη μεταβλητότητα του κλίματος, αλλά είχε αποτυπωθεί εσφαλμένα από τους επικριτές.

Άλλη μια περίπτωση ήταν ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στο οποίο ο Phil Jones έλεγε ότι είχε χρησιμοποιήσει το «Mike's Nature trick (τέχνασμα του Michael Mann που παρουσιάστηκε το 1998 στο επιστημονικό περιοδικό Nature)» σε ένα γράφημα του 1999 για τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό «για να κρύψει την μείωση σε αντιπροσωπευτικές θερμοκρασίες που προέκυπταν από δενδροχρονολόγηση», αφού στην πραγματικότητα οι μετρηθείσες θερμοκρασίες αυξάνονταν. Αυτή η "μείωση" όμως αφορούσε το επαρκώς συζητημένο πρόβλημα των αποκλίσεων που παρατηρούνται κατά τον υπολογισμό του παρελθόντος κλίματος μέσω της ανάπτυξης των δακτυλίων του κορμού των δέντρων, αλλά αυτές οι δύο φράσεις είχαν απαλειφθεί από τους σκεπτικιστές της υπερθέρμανσης του πλανήτη, συμπεριλαμβανομένου του γερουσιαστή Jim Inhofe και της πρώην κυβερνήτη της Αλάσκα Σάρα Πάλιν. Συγκεκριμένα μιλούσαν σαν να επρόκειτο για μείωση των μετρούμενων θερμοκρασιών παγκοσμίως, παρ' όλο που τα κείμενα έγραφαν για θερμοκρασίες σε υψηλά επίπεδα.

Ορισμένα από τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που δημοσιεύθηκαν ευρέως περιλάμβαναν συζητήσεις σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης των επιχειρημάτων των σκεπτικιστών της κλιματικής αλλαγής, και επικριτικά σχόλια για σκεπτικιστές, συνεντεύξεις δημοσιογράφων και κείμενα επιστημονικών εφημερίδων. Κάποιοι ισχυρίστηκαν ότι αυτές οι συζητήσεις αποδείκνυαν προσπάθεια φίμωσης των διαφωνούντων και των απόψεων τους, και ότι αναφερόταν σε καταστροφή αρχείων προκειμένου να αποφευχθεί η αποκάλυψη στοιχείων (βάσει του νόμου του Ηνωμένου Βασιλείου περί ελευθερίας της πληροφόρησης). Μια ανασκόπηση από το Associated Press όλων των μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου κατέρριψε τους ισχυρισμούς για παραποίηση ή διαγραφή επιστημονικών δεδομένων, αλλά δε καταδίκασε τους επικριτές. Οι επιστήμονες συζητούσαν επίσης για την αποφυγή της ανταλλαγής πληροφοριών με τους επικριτές, γιατί σε περιπτώσεις που είχαν δημοσιοποιήσει έρευνες κατόπιν αιτήματος, τελικά είχαν χρησιμοποιηθεί για απειλές εναντίον τους.

Κοινή γνώμη και συνέπειες 
Το Climategate κατά κύριο λόγο ήταν μια προσπάθεια να χαθεί η εμπιστοσύνη στην επιστημονική κοινότητα. Μεταξύ άλλων, ο Α. Leiserowitz, διευθυντής της έρευνας για την κλιματική αλλαγή στο πανεπιστήμο Γέιλ, και συνεργάτες του διαπίστωσαν το 2010 ότι:Το Climategate είχε σημαντικό αντίκτυπο στις δημόσια αντίληψη για την υπερθέρμανση του πλανήτη και στην εμπιστοσύνη των επιστημόνων. Η απώλεια εμπιστοσύνης στους επιστήμονες, εντούτοις, συνέβη πρωτίστως μεταξύ ατόμων με έντονα ατομικιστική κοσμοθεωρία ή πολιτικά συντηρητική ιδεολογία. Παρ' όλα αυτά, οι Αμερικανοί συνολικά εξακολουθούν να εμπιστεύονται τους επιστήμονες περισσότερο από άλλες πηγές πληροφοριών σχετικά με την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Παραπομπές 

Διαμάχες σχετικά με την κλιματική αλλαγή