Ζακ Α΄ Αντρουέ ντυ Σερσώ

Ο Ζακ Α' Αντρουέ ντυ Σερσώ (γαλλικά: Jacques Ier Androuet du Cerceau) (Παρίσι, περίπου 1515 - Ανσί 1585), ήταν Γάλλος χαράκτης και αρχιτέκτονας του δεύτερου μισού του 16ου αιώνα. Συνέβαλε στη Γαλλική Αναγέννηση εισάγοντας την αναγεννησιακή αρχιτεκτονική στη Γαλλία, μαζί με τους Πιέρ Λεσκό, Φιλιμπέρ Ντελόρμ και Ζαν Μπυλάν.

Αν και αναφέρεται από τους συγχρόνους ως αρχιτέκτονας και διορίστηκε ακόμη και ως βασιλικός αρχιτέκτονας, είναι περισσότερο γνωστός για τα χαρακτικά που παρήγαγε από το 1549 στο τυπογραφείο του στην Ορλεάνη.

Είναι ο πατέρας των αρχιτεκτόνων Μπατίστ και Ζακ Β' Αντρουέ ντυ Σερσώ και παππούς του Ζαν Αντρουέ ντυ Σερσώ και του Σαλομόν ντε Μπρος.

Βιογραφικά στοιχεία 

Η καταγωγή του Ζακ Αντρουέ ντυ Σερσώ είναι αβέβαιη, τόσο όσον αφορά τον τόπο και την ημερομηνία γέννησής του όσο και την οικογένειά του. Φαίνεται ότι γεννήθηκε στο Παρίσι περίπου το 1515, ίσως λίγο πριν. Το όνομα ντυ Σερσώ προέρχεται από το σχήμα ενός στεφανιού που διακοσμούσε το σπίτι του, όπως αναφέρει ένας από τους συγχρόνους του.  Επίσης, η στεφάνη εμφανίζεται αντί υπογραφής σε χαρακτικά του. Αυτός ο τύπος στεφάνης βρισκόταν σε ταβέρνες της εποχής και από αυτό το στοιχείο εικάζεται ότι ήταν γιος του ιδιοκτήτη μιας από αυτές τις επιχειρήσεις.

Επηρεάσθηκε έντονα από τα δύο ταξίδια του στην Ιταλία, όπου είχε την ευκαιρία να ανακαλύψει τα έργα του Αντρέα Παλλάντιο.

Εργάστηκε στην Ορλεάνη μέχρι το 1559, όταν επέστρεψε στο Παρίσι, όπου εξέδωσε το αξιοσημείωτο Βιβλίο Αρχιτεκτονικής (Livre d'architecture), αφιερωμένο στον Ερρίκο Β'.

Το 1569, υπό την πίεση των Γαλλικών Θρησκευτικών Πολέμων, κατέφυγε στο προπύργιο των Ουγενότων Μονταρζί, στην αυλή της Ρενέ της Γαλλίας, κόρης του Λουδοβίκου ΙΒ' που φιλοξένησε στο κάστρο της πολλούς διάσημους Ουγενότους. Εργάστηκε για την ανακαίνιση του κάστρου το οποίο περιγράφει στο βιβλίο του Τα πιο εξαιρετικά κτήρια της Γαλλίας. Του αποδίδεται το χοροστάσιο της ενοριακής εκκλησίας της Αγίας Μαγδαληνής.

Τη δεκαετία του 1570 επέστρεψε στο Παρίσι, εργαζόμενος για τον Κάρολο Θ' και την Αικατερίνη των Μεδίκων. Δεν υπάρχει ακριβής και τεκμηριωμένη απόδοση έργων του.

Όταν οι διώξεις κατά των Ουγενότων εντάθηκαν, κατέφυγε στην αυλή του δούκα Ιάκωβο του Νεμούρ στο Ανσί, όπου πέθανε περίπου το 1585.

Συγγραφικό έργο 

Ο Ζακ Αντρουέ ντυ Σερσώ δημοσίευσε βιβλία που περιείχαν πολύ σημαντικά μοντέλα διακοσμητικών και έργων αρχιτεκτονικής, τα οποία είχαν ισχυρή επιρροή στους Γάλλους αρχιτέκτονες του 17ου αιώνα και αργότερα. Το πιο διάσημο έργο του παραμένει αναμφισβήτητα το Τα πιο εξαιρετικά κτήρια της Γαλλίας, όπου περιγράφει με επιμέλεια και ταλέντο τα μεγάλα επιτεύγματα των αρχιτεκτόνων της εποχής του. Τα σχέδια, τα χαρακτικά, οι λεπτομέρειες και τα σχόλιά του αποτελούν μια μοναδική μαρτυρία για κατασκευές, πολλές από τις οποίες δεν υπάρχουν πλέον σήμερα, ή έχουν αναδιαμορφωθεί σε μεγάλο βαθμό κατά τη διάρκεια των αιώνων.

Τα ωραία χαρακτικά γαλλικών κάστρων και οι προοπτικές απόψεις των κήπων τους καθώς και οι σειρές χαρακτικών διακοσμητικών αρχιτεκτονικών στοιχείων και επίπλων, βαριά διακοσμημένες με γλυπτό διάκοσμο, επηρέασαν ιδιαίτερα τους σχεδιαστές και τους τεχνίτες ειδών πολυτελείας της Αμβέρσας, που εργάστηκαν στην τεχνοτροπία που ονομάστηκε ευρύτερα βόρειος μανιερισμός.

Υστεροφημία 
Κατά τη δεκαετία του 1880 υπήρξε μεγάλη ζήτηση για αυθεντικά σχέδια επίπλων στυλ «Ερρίκου Β΄», έτσι  οι σειρές σχεδίων του Ζακ Αντρουέ ντυ Σερσώ για τζάκια, έπιπλα και διακοσμητικά αναπαράχθηκαν με τη νέα τεχνική της ηλιοτυπίας.  Στα χρόνια μετά το 1906, τα λεπτομερή χαρακτικά του επέτρεψαν την αποκατάσταση των κήπων του κάστρου του Βιλαντρί στην εμφάνιση του 16ου αιώνα. Το έργο του θεωρείται και σήμερα σημαντικό, συχνά διοργανώνονται εκθέσεις και το 2010 στη Γαλλία ήταν έτος αφιερωμένο στον καλλιτέχνη και τις εκδόσεις του.

Εκδόσεις 

 Quinque et viginti exempla arcuum…, Ορλεάνη, 1549 
 Βιβλίο αρχιτεκτονικής… που περιέχει τα σχέδια και τα χαρακτικά πενήντα διαφορετικών κτηρίων, Παρίσι, 1559
 Liber Novus, complectens multas et varios omnis ordis tam Antiquorum quam Modernorum fabricas…, s. λ., s. ν., 1560;
 Δεύτερο βιβλίο αρχιτεκτονικής… που περιέχει πολλές και διάφορες παραγγελίες τζακιών, φεγγιτών, θυρών, σιντριβανιών… , Παρίσι, 1561
 Petites Grotesques, τομ. 2, Παρίσι, 1562
 Μαθήματα θετικής προοπτικής, Παρίσι, 1576. Πρώτη έκδοση ενός εγχειριδίου που απεικονίζει αξιοθαύμαστα την προοπτική για χρήση από ζωγράφους, γλύπτες και αρχιτέκτονες. Αυτό το βιβλίο για την προοπτική δημιουργήθηκε σε ένα διάλλειμα του Ζακ Αντρουέ ντυ Σερσώ κατά τη διάρκεια της συγγραφής του έργου Τα πιο εξαιρετικά κτήρια της Γαλλίας. Περιλαμβάνει εξήντα μαθήματα για την τέχνη της προοπτικής, κάθε μάθημα αναφέρεται σε όλο και πιο δύσκολα ζητήματα ως βοήθεια στους καλλιτέχνες στην οικοδόμηση προοπτικών. Τα μαθήματα απεικονίζονται σαφώς με πίνακα για κάθε μάθημα. Μια δεύτερη έκδοση εμφανίστηκε ακριβώς έναν αιώνα αργότερα, το 1676.

 Τα πιο εξαιρετικά κτήρια της Γαλλίας (Les plus excellents bastiments de France), τομ. 2, Παρίσι, 1576-1579
 Βιβλίο αρχιτεκτονικής… το οποίο περιέχει διάφορες διατάξεις και κτήρια…, Παρίσι, 1582
 Petit traitte des cinq ordres de colomnes, Παρίσι, 1583
 Βιβλίο Αρχαίων Ρωμαϊκών Κτιρίων, 1584.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Αρχιτέκτονες της Αναγέννησης
Γάλλοι αρχιτέκτονες