Διάταγμα Μπαρμπαρόσα

Το Διάταγμα Μπαρμπαρόσα (αγγλικά: Barbarossa decree)ήταν μια από τις εγκληματικές διαταγές της Βέρμαχτ που εκδόθηκαν στις 13 Μαΐου 1941, κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου λίγο πριν από την Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα, την εισβολή στη Σοβιετική Ένωση.
 
Το διάταγμα που ορίζεται από τον Αδόλφο Χίτλερ κατά τη διάρκεια συνάντησης υψηλού επιπέδου με στρατιωτικούς αξιωματούχους στις 30 Μαρτίου 1941 , δηλώνεται ότι ο πόλεμος κατά της Σοβιετικής Ρωσίας θα ήταν ένας πόλεμο εξόντωσης, στην οποία τόσο οι πολιτική και πνευματική ελίτ της Ρωσίας θα εξαλειφθούν από τις γερμανικές δυνάμεις, προκειμένου να εξασφαλιστεί μια μακροχρόνια γερμανική νίκη. Ο Χίτλερ τόνισε ότι οι εκτελέσεις δεν θα ήταν θέμα στρατιωτικών δικαστηρίων, αλλά μια οργανωμένη δράση του στρατού.  
Το διάταγμα, που εκδόθηκε από τον Στρατάρχη Βίλχελμ Κάιτελ, λίγες εβδομάδες πριν από την Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα, εξαιρούσε τα ποινικά αδικήματα που διαπράχθηκαν από εχθρικούς πολίτες (στη Ρωσία) από τη δικαιοδοσία της στρατιωτικής δικαιοσύνης. Οι ύποπτοι έπρεπε να παραπεμφθούν σε έναν αξιωματικό που θα αποφασίσει εάν θα εκτελεστούν. Η ποινική δίωξη αδικημάτων εναντίον των αμάχων από μέλη της Βέρμαχτ κρίθηκε ότι «δεν απαιτείται», 
εκτός εάν είναι απαραίτητο για τη διατήρηση της πειθαρχίας.

Το Διάταγμα
Το διάταγμα Μπαρμπαρόσα (πλήρης τίτλος «Διάταγμα για τη δικαιοδοσία του στρατιωτικού δικαίου και για τα ειδικά μέτρα των στρατευμάτων», επίσημος χαρακτηρισμός C-50) είναι ένα έγγραφο που υπεγράφη στις 13 Μαΐου 1941 από τον γερμανό αρχηγό της Ανώτατης Διοίκησης Ενόπλων Δυνάμεων Βίλχελμ Κάιτελ κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας για την επιχείρηση Μπαρμπαρόσα κατά της Σοβιετικής Ένωσης στο Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Το διάταγμα αφορούσε τη γερμανική στρατιωτική συμπεριφορά σε σχέση με σοβιετικούς πολίτες και σοβιετικούς αντιστασιακούς και έδινε την εντολή στα γερμανικά στρατεύματα να «αμυνθούν ενάντια σε κάθε απειλή από τον εχθρικό άμαχο πληθυσμό χωρίς έλεος». Το διάταγμα προέβλεπε επίσης ότι όλες οι επιθέσεις «από εχθρικούς πολίτες εναντίον της Βέρμαχτ πρέπει να απωθούνται επί τόπου με τα πιο ακραία μέτρα μέχρι την καταστροφή του επιτιθέμενου».

Στις 27 Ιουλίου 1941, ο Κάιτελ διέταξε να καταστραφούν όλα τα αντίγραφα του διατάγματος, αλλά χωρίς να επηρεαστεί η εγκυρότητά του.

Το Διάταγμα καθόριζε:
Οι αντιστασιακοί πρέπει να εξαλειφθούν αδίστακτα στη μάχη ή κατά τη διάρκεια των προσπαθειών διαφυγής τους, και όλες οι επιθέσεις από τον άμαχο πληθυσμό εναντίον στρατιωτών της Βέρμαχτ πρέπει να κατασταλούν από τον στρατό επί τόπου με τη χρήση ακραίων μέτρων, έως την εξαφάνιση των επιτιθέμενων.
Κάθε αξιωματικός της γερμανικής κατοχής στην Ανατολή του μέλλοντος θα έχει το δικαίωμα να εκτελεί κάποιον χωρίς δίκη, χωρίς διατυπώσεις, σε περίπτωση που είναι ύποπτο για εχθρική στάση απέναντι στους Γερμανούς, (το ίδιο ισχύει για τους αιχμαλώτους πολέμου);
Εάν δεν καταφέρατε να εντοπίσετε και να τιμωρήσετε τους δράστες αντι-γερμανικών πράξεων, σας επιτρέπεται να εφαρμόσετε την αρχή της συλλογικής ευθύνης. Τα «συλλογικά μέτρα» εναντίον κατοίκων της περιοχής όπου συνέβη η επίθεση μπορούν στη συνέχεια να εφαρμοστούν μετά την έγκριση από τον διοικητή του τάγματος ή του ανώτερου επίπεδο της διοίκησης.
Οι Γερμανοί στρατιώτες που διαπράττουν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, της Σοβιετικής Ένωσης και των αιχμάλωτων πολέμου πρέπει να εξαιρούνται από την ποινική ευθύνη, ακόμη και αν διαπράττουν ποινικές πράξεις σύμφωνα με τη γερμανική νομοθεσία.

Οι «Κατευθυντήριες γραμμές για τη συμπεριφορά των στρατευμάτων στη Ρωσία» 
που εκδόθηκαν από τη Ανώτατη Διοίκηση Ενόπλων Δυνάμεων στις 19 Μαΐου 1941 κήρυξαν του «Ιουδαϊσμού-Μπολσεβικισμού» ως τον πιο θανατηφόρο εχθρό του γερμανικού έθνους και ότι «είναι ενάντια σε αυτήν την καταστροφική ιδεολογία και τους οπαδούς της που η Γερμανία διεξάγει πόλεμο». Οι κατευθυντήριες γραμμές συνέχισαν να απαιτούν «αδίστακτα και σθεναρά μέτρα εναντίον των μπολσεβίκων υποκινητών, αντάρτων, σαμποτέρ, Εβραίων και την πλήρη εξάλειψη κάθε ενεργής και παθητικής αντίστασης».
 
Επηρεασμένος από τις κατευθυντήριες γραμμές, σε μια οδηγία που στάλθηκε στα στρατεύματα υπό τη διοίκησή του, ο στρατηγός Έριχ Χόιπνερ της 4ης Μεραρχίας Πάντσερ δήλωσε:

Με το ίδιο πνεύμα, ο στρατηγός Μίλερ, ο οποίος ήταν ο ανώτερος αξιωματούχος της Βέρμαχτ 
για νομικά θέματα, σε διάλεξη προς τους στρατιωτικούς δικαστές στις 11 Ιουνίου 1941, τους συμβούλεψε  να επιδείξουν ότι «...στην επερχόμενη επιχείρηση, τα συναισθήματα της δικαιοσύνης για ορισμένες καταστάσεις πρέπει να υποχωρούν σε στρατιωτικές ανάγκες και μετά να επανέρχονται στις παλιές συνήθειες του πολέμου...Ένας από τους δύο αντιπάλους πρέπει να τελειώσει. Οι υποστηρικτές της εχθρικής συμπεριφοράς δεν διατηρούνται, αλλά εκκαθαρίζονται».

Ο στρατηγός Μίλερ δήλωσε ότι, στον πόλεμο εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης, κάθε σοβιετικός πολίτης που θεωρείται ότι παρεμποδίζει τη γερμανική πολεμική προσπάθεια έπρεπε να θεωρηθεί «αντάρτης» και να πυροβολείτε επί τόπου. Ο Αρχηγός του Επιτελείου του Στρατού, Στρατηγός Φραντς Χάλντερ, ανέφερε σε μια διαταγή του ότι «σε περίπτωση επιθέσεων ανταρτών, τα γερμανικά στρατεύματα έπρεπε να επιβάλουν συλλογικά μέτρα βίας με τον σφαγιασμό χωριών».

Δείτε επίσης
Διαταγή περί Κομισάριου
Διαταγή Σοβαρότητας
Εγκλήματα πολέμου της Βέρμαχτ

Περαιτέρω ανάγνωση

Παραπομπές

Εγκλήματα πολέμου των Ναζί
Εγκλήματα πολέμου των Ναζί στη Σοβιετική Ένωση
Εγκλήματα πολέμου της Βέρμαχτ