Αγόρι δαγκωμένο από σαύρα

Το Αγόρι δαγκωμένο από σαύρα  ( Ιταλικά : Ragazzo morso da un ramarro ) είναι ένας πίνακας του Ιταλού μπαρόκ ζωγράφου Καραβάτζο . Υπάρχει σε δύο εκδόσεις, και οι δύο αυθεντικά έργα του Καραβάτζο, το ένα στο Fondazione Roberto Longhi στη Φλωρεντία, το άλλο στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου .

Μοντέλο 
Όπως με όλα τα αρχικά έργα του Καραβάτζο, η ταυτότητα του μοντέλου συζητιέται μέχρι και σήμερα. 

Η κύρια θεωρία είναι ότι το μοντέλο ήταν ο Μάριο Μιννίτι, σύντροφος του Καραβάτζο και μοντέλο για πολλούς άλλους πίνακες της περιόδου. Τα σγουρά σκούρα μαλλιά και ζουμερά χείλη είναι χαρακτηριστικά του μοντέλου, αλλά σε άλλα έργα όπως το Αγόρι με καλάθι φρούτων  ο Μάριο φαίνεται λιγότερο θηλυφανής.     

Αντίθετα, ο Μάικλ Φριντ πρότεινε ότι ο πίνακας είναι μια μεταμφιεσμένη αυτοπροσωπογραφία του Καραβάτζο. Ο Φριντ υποστηρίζει ότι τα χέρια του ατόμου - το ένα απλωμένο, το άλλο προς τα πάνω - βρίσκονται σε παρόμοια θέση με εκείνα ενός ζωγράφου που κρατάει μια παλέτα ενώ ζωγραφίζει.

Συμβολισμός 
Το Αγόρι Δαγκωμένο από Σαύρα είναι ένα έργο που έχει δημιουργήσει πολύ συζήτηση, ειδικά μεταξύ εκείνων που ενδιαφέρονται για queer μελέτες, επειδή απεικονίζει έναν ανδρόγυνο νέο που αντιδρά σττο δάγκωμα μιας σαύρας με θηλυπρεπή τρόπο. Ο ομοερωτισμός του έργου ενισχύεται από τα ζουμερά χείλη, τον απαλό ώμο όπου αποκαλύπτεται από το πεσμένο ύφασμα και το τριαντάφυλλο πίσω από το αυτί, λουλούδι της Αφροδίτης και επομένως σύμβολο του ρομαντικού δελεασμού. Η ερωτική επίπτωση των κερασιών στο τραπέζι, γνωστό της εποχής σύμβολο της κεφαλής του φαλλού, και το γεγονός ότι το μεσαίο δάχτυλο του αγοριού είναι το δαγκωμένο δεν χρειάζεται καμία εξήγηση. 

Η σαύρα έχει συχνά την έννοια του φαλλού σε ρωμαϊκά ποηματα όπως και στο απόσπασμα του Μαρτιάλη όπου θεωρείτε έμπνευση για τον πίνακα : "Ad te reptani, puer insidiose, lacertae Parce: cupit digitis illa perire tuis (Δείξε έλεος σε αυτήν τη σαύρα που σέρνεται προς εσένα, ύπουλο αγόρι / θέλει να πεθάνει ανάμεσα στα δάχτυλά σου)".

Ότι το αγόρι δαγκώνεται από το ερπετό μεταδίδει το μήνυμα ότι η ευχαρίστηση έχει και την τιμή της και ότι απροσδόκητοι κίνδυνοι κρύβονται πίσω από ελκυστικές καταστάσεις. Ύστερα το γιασεμί που περιλαμβάνεται στον πίνακα είναι ένα σύμβολο σύνεσης και προσοχής. 

Από μια άλλη οπτική τα στοιχεία του πίνακα θεωρούνται και ως αναφορές στις πέντε αισθήσεις. Έτσι, για παράδειγμα, τα λουλούδια σχετίζονται με τη μυρωδιά, το δάγκωμα της σαύρας στο άγγιγμα, τα κεράσια στη γεύση, η κραυγή του αγοριού στην ακοή και η αντανάκλαση του γυάλινου βάζου στην όραση.

Παραπομπές 

Πίνακες της Εθνικής Πινακοθήκης του Λονδίνου
Έργα ζωγραφικής του Μικελάντζελο Μερίζι ντα Καραβάτζιο