Ζαν Κουζέν ο Πρεσβύτερος

Ο Ζαν Κουζέν (γαλλικά: Jean Cousin) (1500 - πριν το 1593) ήταν Γάλλος ζωγράφος, γλύπτης, χαράκτης και γεωμέτρης κατά την εποχή της Γαλλικής Αναγέννησης. Η καλλιτεχνική δημιουργία του περιλαμβάνει επίσης ταπισερί, υαλογραφήματα, και εικονογραφήσεις βιβλίων.

Είναι γνωστός ως Ζαν Κουζέν ο Πρεσβύτερος για να διακρίνεται από τον γιο του Ζαν Κουζέν, επίσης καλλιτέχνη.

Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Ζαν Κουζέν γεννήθηκε από φτωχούς γονείς γύρω στο 1500 στο Σουσί, κοντά στη Σανς, όπου άρχισε να εργάζεται ως γεωμέτρης. Το 1530 αναφέρεται εργαζόμενος στην αποκατάσταση πίνακα που απεικόνιζε την Παρθένο στον καθεδρικό ναό της Σανς. Φιλοτέχνησε πολλές υαλογραφίες στον καθεδρικό ναό και σε παρεκκλήσια με θέμα τον «θρύλο του Αγίου Ευτροπίου». Ταυτόχρονα, σπούδασε μαθηματικά και δημοσίευσε ένα επιτυχημένο βιβλίο για το θέμα. Φιλοτέχνησε επίσης τα παράθυρα πολλών κάστρων ευγενών μέσα και γύρω από την πόλη. Γύρω στο 1530, πήγε στο Παρίσι, όπου άρχισε να εργάζεται ως χρυσοχόος αλλά το είδος της δημιουργίας του στα πολύτιμα μέταλλα είναι άγνωστο.

Το 1538 βρισκόταν στο Παρίσι, αποτελώντας μέρος της συντεχνίας των ζωγράφων. Συνέχισε την καριέρα του εκεί ως υαλογράφος και δημιούργησε το πιο γνωστό έργο του, τα παράθυρα του παρεκκλησίου εντός των οχυρώσεων του κάστρου της Βενσέν. Έκανε επίσης τα σχέδια για κατασκευαστές ταπισερί, με σκηνές από τον βίο της Αγίας Γενεβιέβης (τρία υποδείγματα,1541) και με σκηνές από τον βίο του Αγίου Μάμα (οκτώ χαρτόνια, 1543) καθώς και άλλες υαλογραφίες.

Ακολούθως αφιερώθηκε στη ζωγραφική σε λάδι και έχει θεωρηθεί ως ο πρώτος Γάλλος που χρησιμοποίησε αυτό το νέο μέσο. Οι πίνακες που του αποδίδονται, έχουν μεγάλη αξία και βρίσκονται σε πολλές από τις μεγάλες ευρωπαϊκές συλλογές, αλλά, λίγα σωζόμενα έργα μπορούν να του αποδοθούν με βεβαιότητα.

Όταν ο Ερρίκος Β' έκανε θριαμβευτική είσοδο στο Παρίσι το 1549, ο Ζαν Κουζέν ήταν ένας από αυτούς που συνέβαλαν, με τον Ζαν Γκουζόν να στολίζει μια από τις θριαμβευτικές καμάρες με μια Πανδώρα. Το θέμα θα επαναληφθεί στον πιο γνωστό του πίνακα ζωγραφικής: Εύα, Πρώτη Πανδώρα. Ο Τζόρτζο Βαζάρι ανέφερε τον Ζαν Κουζέν στην πρώτη έκδοση του έργου του Οι βίοι των πλέον εξαίρετων ζωγράφων, γλυπτών και αρχιτεκτόνων (1550), το οποίο δείχνει ότι η φήμη του είχε περάσει τα σύνορα της πατρίδας του.

Ασχολήθηκε επίσης με την εικονογράφηση βιβλίων, δημιούργησε πολλά σχέδια για ξυλογραφίες και συχνά τα εκτελούσε ο ίδιος. Η «Βίβλος», που δημοσιεύθηκε το 1596, οι Μεταμορφώσεις και οι Επιστολές του Οβίδιου (1566 και 1571 αντίστοιχα) περιέχουν το πιο σημαντικό έργο του ως εικονογράφος. Ο Κουζέν φιλοτέχνησε αρκετά χαρακτικά σύμφωνα με την τεχνοτροπία του Παρμιτζανίνο. Δημιούργησε επίσης γλυπτά, σ'αυτόν αποδίδεται το μαυσωλείο του Ναυάρχου Φιλίπ ντε Σαμπό.

Κατά τη διάρκεια της ζωής του ο Κουζέν απόλαυσε την εύνοια και εργάστηκε για τέσσερις βασιλιάδες της Γαλλίας: Ερρίκο Β', Φραγκίσκο Β', Κάρολο Θ' και Ερρίκο Γ'. Μεταξύ των έργων του, θα πρέπει επίσης να αναφερθούν οι μινιατούρες στο βιβλίο προσευχής του Ερρίκου Β΄ που τώρα βρίσκεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη. Μεταξύ των χαρακτικών του, ο Ευαγγελισμός και η Μεταστροφή του Αγίου Παύλου. Ανάμεσα στις ξυλογραφίες του, η Είσοδος του Ερρίκου Β' και της Αικατερίνης των Μεδίκων στη Ρουέν (1551).

Εκτός από τα πρώτα του γραπτά για τα μαθηματικά, το 1560 δημοσίευσε την Πραγματεία περί προοπτικής, όπου συνοψίζει τις γνώσεις του για την τέχνη, την επιστήμη και τη γεωμετρία.

Ο Ζαν Κουζέν πέθανε στη Σανς, αλλά η ημερομηνία του θανάτου του είναι αβέβαιη, το βέβαιο πριν το 1593. Πλατεία της πόλης φέρει το όνομά του και ανδριάντα του καλλιτέχνη.

Επιρροές 
Ο Ζαν Κουζέν θεωρείται ένας από τους εξέχοντες καλλιτέχνες της Γαλλικής Αναγέννησης. Η τεχνοτροπία του επηρεάστηκε κυρίως από την ιταλική σχολή της Αναγέννησης, συγκεκριμένα τον Τιτσιάνο, όπως αποδεικνύεται από την εκφραστικότητα και τα έντονα περιγράμματα των μορφών του. Πηγή έμπνευσής του υπήρξαν επίσης ο Λεονάρντο ντα Βίντσι και ο Άλμπρεχτ Ντύρερ κυρίως στη σύνθεση, στην έκφραση του προσώπου και στον φωτισμό. Έχει επίσης πολλές επιρροές από τους καλλιτέχνες της Σχολής του Φονταινεμπλώ (ιδιαίτερα τον Ρόσσο Φιορεντίνο και τον Φραντσέσκο Πριματίτσο), με τους οποίους συχνά συνδέεται το έργο του. Όσον αφορά τα χαρακτικά, εκτιμάται ότι επηρεάστηκε από τους Φλαμανδούς χαράκτες.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Γάλλοι ζωγράφοι
Γάλλοι γλύπτες
Γάλλοι χαράκτες