Αμπρότζο Λορεντσέττι

Ο Αμπρότζο Λορεντσέττι (Ambrogio Lorenzetti ή Ambruogio Laurati,   - 9 Ιουνίου 1348)   ήταν Ιταλός ζωγράφος της Σχολής της Σιένα. Ήταν ενεργός από περίπου το 1317 έως το 1348. Ζωγράφισε την Αλληγορία της Καλής και Κακής Κυβέρνησης στο Sala dei Nove (Αίθουσα των Εννέα ή Αίθουσα Συμβουλίου) στο Palazzo Pubblico της Σιένα. Μεγαλύτερος αδερφός του ήταν ο ζωγράφος Πιέτρο Λορεντσέττι.

Βιογραφία 
Ο Λορεντσέττι επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό τόσο από τη βυζαντινή τέχνη όσο και από τις κλασικές μορφές τέχνης και τις χρησιμοποίησε για να δημιουργήσει ένα μοναδικό και ατομικό ύφος ζωγραφικής. Το έργο του ήταν εξαιρετικά πρωτότυπο. Η ατομικότητα εκείνη την εποχή ήταν ασυνήθιστη, λόγω της επιρροής των υποστηρικτών (πατρόνων) της τέχνης. Επειδή οι πίνακες συχνά δημιουργούνταν επί παραγγελία, ο ατομικισμός στην τέχνη ήταν σπάνιος. Είναι γνωστό ότι ο Λορεντσέττι ασχολήθηκε με καλλιτεχνικές αναζητήσεις που πιστεύεται ότι είχαν την προέλευσή τους κατά την Αναγέννηση, όπως ο πειραματισμός με την προοπτική και τον φυσιογνωμισμό και τη μελέτη της κλασικής αρχαιότητας.  Το κύριο τμήμα της εργασίας του αναδεικνύει σαφώς την καινοτομία που οι επόμενοι καλλιτέχνες επέλεξαν να μιμηθούν.

Το έργο του, αν και πιο φυσιοκρατικό, εμφανίζει την επιρροή του Σιμόνε Μαρτίνι. Το παλαιότερο έργο του ζωγράφου της Σιένα είναι η Παναγία και το Βρέφος (1319, Museo Diocesano, San Casciano). Η παρουσία του τεκμηριώθηκε στη Φλωρεντία μέχρι το 1321. Επέστρεψε εκεί αφού πέρασε αρκετά χρόνια στη Σιένα . 

Αργότερα ζωγράφισε την Αλληγορία της Καλής και Κακής Κυβέρνησης . Οι τοιχογραφίες στους τοίχους της αίθουσας των εννέα (Sala dei Nove ) ή της αίθουσας της ειρήνης (Sala della Pace ) στο "Palazzo Pubblico" της Σιένα είναι ένα από τα αριστουργήματα της κοσμικής ζωγραφικής της πρώιμης Αναγέννησης. Το «εννέα» ήταν η ολιγαρχική συνέλευση συντεχνιών και νομισματικών συμφερόντων που διέπει τη δημοκρατία. Τρεις τοίχοι είναι ζωγραφισμένοι με τοιχογραφίες που αποτελούνται από μια μεγάλη συλλογή αλληγορικών μορφών αρετών στην Αλληγορία της Καλής Κυβέρνησης .  Στα άλλα δύο πάνελ που βλέπουν, ο Αμπρότζο "υφαίνει" πανοραμικά οράματα των επιπτώσεων της καλής διακυβέρνησης στην πόλη και τη χώρα, και την αλληγορία της κακής διακυβέρνησης και τις επιπτώσεις της στην πόλη και τη χώρα (που ονομάζεται επίσης "πόλη και χώρα που δεν κυβερνάται"). Η καλύτερα διατηρημένη "πόλη και χώρα με καλή διοίκηση" είναι μια ασυναγώνιστη εικονική εγκυκλοπαίδεια περιστατικών σε ένα ήσυχο μεσαιωνικό " borgo " και η εξοχή.

Οι πρώτες ενδείξεις για την ύπαρξη της κλεψύδρας (αλληγορία για το πέρασμα του χρόνου) βρίσκονται στην τοιχογραφία αλληγορία της κακής κυβέρνησης και οι επιπτώσεις της στην πόλη και τη χώρα.

Όπως και ο αδελφός του, πιστεύεται ότι πέθανε από βουβωνική πανώλη το 1348.  Ο Τζόρτζο Βαζάρι περιλαμβάνει βιογραφία του Λορεντσέττι στο έργο του Vitae .

Επιλεγμένα έργα 

Ο Ευαγελισμός, ο τελευταίος πίνακας του 1344 του Λορεντσέττι , που αφηγείται την ιστορία της Παναγίας που έλαβε τα νέα από τον Άγγελο για τον ερχομό του βρέφους Ιησού, περιέχει την πρώτη χρήση της σαφούς γραμμικής προοπτικής. Αν και δεν είναι τέλειο, και το χρυσό φόντο που είναι παραδοσιακό της εποχής  δίνει μια επίπεδη αίσθηση, αλλά οι διαγώνιοι που έχουν δημιουργηθεί στο δάπεδο δημιουργούν αίσθηση βάθους.

Παναγία Βρεφοκρατούσα, 1319

Στην Παναγία Βρεφοκρατούσα υπάρχει σαφής προσκόλληση με τη βυζαντινή τέχνη. Η εικόνα της Παναγίας φημίζεται για την αμεσότητά της, που αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα της βυζαντινής τέχνης.  Η Παναγία βλέπει τον θεατή, καθώς το Βρέφος την κοιτάζει. Αν και δεν είναι τόσο συναισθηματικά έντονη όσο οι επόμενες Παναγίες του, στην Παναγία Βρεφοκρατούσα του Λορεντσέττι η Παναγία υποβάλλει λεπτό επίπεδο συναισθημάτων καθώς αντιμετωπίζει τον θεατή. Αυτή η διαφορά θα μπορούσε να αποδοθεί στις υφολογικές επιθυμίες του πάτρονα για την Παναγία Βρεφοκρατούσα, ή θα μπορούσε να δείξει την εξέλιξη του ύφους του Λορεντσέττι . Όμως, ακόμη και σε αυτό το πρώιμο έργο, υπάρχουν αποδείξεις για το ταλέντο του Λορεντσέττι για τη μεταφορά της μνημειακότητας των μορφών, χωρίς την εφαρμογή του κιαροσκούρο .  Το κιαροσκούρο χρησιμοποιήθηκε συχνά για τη λεπτή επίδραση στη βυζαντινή τέχνη για να απεικονίσει το χωρικό βάθος. Ο Αμπρότζο αντ 'αυτού χρησιμοποίησε χρώμα και μοτίβα για να προωθήσει τις μορφές προς τα εμπρός, όπως φαίνεται στην Παναγία Βρεφοκρατούσα.

Απονομή του Αγίου Λουδοβίκου της Τουλούζης, 1329

Σε αυτήν την τοιχογραφία, ο Άγιος Λουδοβίκος  χαιρετίζεται από τον Πάπα Βονιφάτιο Η΄  καθώς του απονέμεται ο τίτλος του Επισκόπου της Τουλούζης . Ήταν μία από μια σειρά τοιχογραφιών ζωγραφισμένων με τον αδελφό του, Πιέτρο Λορεντσέττι, για τον Άγιο Φραγκίσκο της Ασίζης .  Αυτή η τοιχογραφία είναι ιδιαίτερα γνωστή για τη ρεαλιστική αίσθηση του βάθους σε αρχιτεκτονικό περιβάλλον, λόγω του επιβλητικά τρισδιάστατου χώρου του Λορεντσέττι. Επιπλέον, οι μορφές του τοποθετούνται με πολύ φυσικό και οικείο τρόπο, εισάγοντας τη συνειδητοποίηση του φυσιοκρατισμού στην τέχνη . Η κυριαρχία του Λορεντσέττι στη χωρική προοπτική θεωρείται ότι διαμορφώνει την Ιταλική Αναγέννηση . Αυτή η τοιχογραφία δείχνει επίσης το ταλέντο του για την απεικόνιση συναισθημάτων, όπως βλέπουμε στο πρόσωπο του Βασιλιά Καρόλου Β' κατά τη διάρκεια της μαρτυρίας του βασιλιά για την απόρριψη υλικών αγαθών και της εξουσίας από τον γιο του.  Αυτή η προσοχή στη λεπτομέρεια υποδηλώνει πιθανώς πνευματική περιέργεια. Ο Βαζάρι, στο έργο του Lives of the Most Excellent, Painters, Sculptors and Architects, έγραψε για τις πνευματικές ικανότητες του Λορεντσέττι, λέγοντας ότι οι τρόποι του ήταν «περισσότερο ενός τζέντλεμαν και φιλοσόφου παρά ενός καλλιτέχνη». 

Maestà, 1335

Στο Maestà του, που ολοκληρώθηκε το 1335, η χρήση της αλληγορίας προκρίνει τα αποτελέσματα της κακής διακυβέρνησης στην πόλη . Αλληγορικά στοιχεία αναφέρονται στον Δάντη,  γεγονός που υποδηλώνει ενδιαφέρον για τη λογοτεχνία. Επιπρόσθετα, αυτό μπορεί να δείξει την αρχή της κλασικοποίησης της λογοτεχνίας εκείνη την εποχή, πρόδρομο των ανθρωπιστικών ιδεών. Στο Maestà, ο Λορεντσέττι ακολούθησε την καλλιτεχνική παράδοση που έθεσαν άλλοι ζωγράφοι της Σιένα, όπως ο Σιμόνε Μαρτίνι , αλλά προσθέτει μια έντονη σκηνή μητρικών δεσμών στη Maestà, η οποία ήταν ασυνήθιστη στη σύγχρονη τέχνη της Σιένα. Στον πίνακα, η Παναγία κοιτάζει το παιδί της με έντονο συναίσθημα καθώς πιάνει το φόρεμά της, επιστρέφοντας το βλέμμα της. Με την εξατομίκευση της Παναγίας με αυτόν τον τρόπο, ο Λορεντσέττι την έκανε να φαίνεται πιο ανθρώπινη, δημιουργώντας έτσι μια βαθιά ψυχολογική επίδραση στον θεατή. Αυτό τονίζει την αυξανόμενη κοσμικότητα στη τέχνη της Σιένα  της εποχής, της οποίας ο Λορεντσέττι ήταν ο κύριος εκπρόσωπος, μέσω της μοναδικότητας του ζωγραφικού του ύφους. Το πλήθος των αγίων που απεικονίζονται με την Παναγία είναι βυζαντινή καλλιτεχνική παράδοση, που χρησιμοποιείται για να δείξει μια συγκέντρωση μαρτύρων.  Ως τέτοια, η τέχνη του Λορεντσέττι θα μπορούσε να θεωρηθεί ως μετάβαση μεταξύ βυζαντινών και αναγεννησιακών μορφών τέχνης . Το ενδιαφέρον του Λορεντσέττι για την κλασική αρχαιότητα εμφαίνεται στο Maestà, ιδιαίτερα στην απεικόνιση της Φιλανθρωπίας.  Στα απομνημονεύματά του, I Commentarii, ο γλύπτης Λορέντσο Γκιμπέρτι αναφέρει το ενδιαφέρον του Λορεντσέττι για ένα παλαιό άγαλμα που αποκαλύφθηκε κατά τη διάρκεια μιας ανασκαφής στη Σιένα εκείνη την εποχή, που αποδίδεται στον Έλληνα γλύπτη Λύσιππο .

Δείτε επίσης
 Κατάλογος Ιταλών ζωγράφων

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ambrogio Lorenzetti στο Panopticon Virtual Art Gallery
 Arch 343: Πόλεις στην Ιστορία - Διάλεξη 10: Οι χρήσεις του Decorum - Η καλή και κακή κυβέρνηση του Λορεντσέττι

Ζωγράφοι γοτθικού ρυθμού
Ιταλοί ζωγράφοι