Αντόλφο Πεντερνέρα

Ο Αντόλφο Αλφρέδο Πεντερνέρα Ασαλίνι (Adolfo Alfredo Pedernera Assalini, 15 Νοεμβρίου 1918 – 12 Μαΐου 1995), ήταν Αργεντινός ποδοσφαιριστής και προπονητής. Θεωρήθηκε ευρέως ως ένας από τους μεγαλύτερους παίκτες στον κόσμο τη δεκαετία του 1940, καθώς και ένας από τους κορυφαίους ποδοσφαιριστές της Αργεντινής όλων των εποχών. Στις εκλογές της IFFHS για την ανάδειξη των καλύτερων του 20ού αιώνα κατέλαβε την 52η θέση και τη 12η στη Νότια Αμερική.

Γνωστός με το προσωνύμιο El Maestro (ο δάσκαλος), είχε ηγετική παρουσία σε δύο μεγάλες ομάδες της εποχής του, της Ρίβερ Πλέιτ της δεκαετίας του 1940 γνωστής ως La Máquina (ισπανικά, Η Μηχανή) και την  Μιγιονάριος της Κολομβίας γνωστής ως Ballet Azul (Μπλε Μπαλέτο). Αγωνιζόμενος με την Εθνική Αργεντινής κέρδισε τρεις φορές το Κόπα Αμέρικα και βραβεύτηκε ως ο καλύτερος παίκτης στη διοργάνωση του 1946.

Βιογραφία

Ως έφηβος, ο Πεντερνέρα έδειξε γρήγορα το ταλέντο του στο ποδόσφαιρο. Ο πρώτος σύλλογος που εντάχθηκε ήταν η Cruceros de la Plata, αλλά σύντομα στα 14 του χρόνια εντάχθηκε στην ομάδα νέων της  Ουρακάν και την επόμενη χρονιά στην Ρίβερ Πλέιτ. Το 1935, σε ηλικία 16 ετών και 7 μηνών έκανε ντεμπούτο ως επαγγελματίας στην ομάδα ανδρών, ο νεότερος παίκτης μέχρι τότε στο πρωτάθλημα της χώρας.

Καριέρα σε συλλόγους
Κατά τη διάρκεια της 11χρονης καριέρας του στην ομάδα του Μπουένος Άιρες κέρδισε πέντε τίτλους πρωταθλήματος, το 1936, 1937, 1941, 1942 και 1945 έχοντας καθιερωθεί αρχικά ως δεξιός πλάγιος επιθετικός από το 1936. Σε 308 επίσημους αγώνες σημείωσε 143 τέρματα. 

Η ηγετική του παρουσία, οι υψηλές τεχνικές ικανότητές του και η ευχέρεια και με τα δύο πόδια τον κατέστησαν ένα από τα μεγαλύτερα αστέρια του ποδοσφαίρου της Αργεντινής, μέλος της ομάδας που κέρδισε τον τίτλο πρωταθλήματος το 1937. Η ομάδα κέρδισε το 85% των πόντων, σημειώνοντας 106 γκολ σε 34 αγώνες. Εκτός από την τεχνική επιδεξιότητα, ο Πεντερνέρα διέθετε ακρίβεια στις πάσες του, ομαδικότητα και ιδιαίτερη τακτική ικανότητα. Την τριετία 1936–39 η ομάδα σκόραρε σε 96 συνεχόμενα επίσημα παιχνίδια, ρεκόρ κόσμου που παραμένει ακατάρριπτο πετυχαίνοντας 316 τέρματα. Στο πρωτάθλημα του 1941 ο Πεντερνέρα σημείωσε τρία γκολ κατά της Ιντεπεντιέντε στο 4–0 της 25ης αγωνιστικής, αποτέλεσμα καθοριστικό για την κατάκτηση του τίτλου. 

Μαζί με το θρυλικό Χοσέ Μανουέλ Μορένο ήταν ο πυρήνας του σχηματισμού της ομάδας που σταδιακά δημιουργήθηκε και έμεινε γνωστός ως La Máquina («Η Μηχανή»), τη γραμμή επιθέσεων που αποτελούνταν από τους Πεντερνέρα, Μορένο, Άνχελ Λαμπρούνα, Χουάν Κάρλος Μουνιός και Φέλιξ Λουστάου.
Αυτή η Ρίβερ Πλέιτ από τη δεκαετία του 1940 εξακολουθεί να θεωρείται από πολλούς Αργεντινούς ως η καλύτερη ομάδα στην ιστορία της χώρας. Η σύνθεση συνέβη το 1942, με την άφιξη του Λουστάου. Η ομάδα, η οποία ήταν ήδη πρωταθλήτρια Αργεντινής, συνέχισε να επιδεικνύει το καλύτερο ποδόσφαιρο στη χώρα, και αφού νίκησε με 6–2 την Chacarita Juniors εκείνη τη χρονιά, ο κορυφαίος δημοσιογράφος  Borocotó , από το περιοδικό El Grafico, της έδωσε αυτό το ψευδώνυμο. Μεταξύ 1942 και 1946, το κουιντέτο δεν έπαιξε τόσο συχνά: υπήρχαν συνολικά 18 συναντήσεις σε πλήρη σύνθεση. Η ηρεμία στις κινήσεις και η επιμονή στην κατοχή και λιγότερο στο σκοράρισμα τους έδωσε ένα άλλο ψευδώνυμο: Los Caballeros de la Angustia (Οι Ιππότες της Αγωνίας). Ο Πεντερνέρα αγωνιζόταν ως κεντρικός επιθετικός και ο τρόπος λειτουργίας της επιθετικής γραμμής με τη διαρκή κινητικότητα έδινε την ευκαιρία σε όλους να λειτουργούν εκτελεστικά. Η ομάδα θεωρείται ως η πρώτη άτυπη εφαρμογή του συστήματος του ολοκληρωτικού ποδοσφαίρου με τον Πεντερνέρα να έχει το ρόλο του Γιόχαν Κρόιφ ως ψευδές "9" στον Άγιαξ. Το 1942 ήταν η πιο παραγωγική του χρονιά με 23 γκολ σε 24 αγώνες πρωταθλήματος. 

Συνεργάστηκε επίσης αργότερα με τους Νέστορ Ρόσι και Αλφρέδο Ντι Στέφανο, τους οποίους αργότερα θα είχε συμπαίκτες στην Κολομβία, αλλά πρωτύτερα είχε μια σύντομη παρουσία, το 1947, με την  Ατλάντα του Μπουένος Άιρες. Ο σύλλογος υποβιβάστηκε για πρώτη φορά, και ο Πεντερνέρα επέστρεψε το 1948 στην Ουρακάν όπου ξεκίνησε την καριέρα του ως νέος. 

Ήταν από τους πρωταγωνιστές της απεργίας των ποδοσφαιριστών της Αργεντινής το 1949, που οδήγησε στην διακοπή του πρωταθλήματος και την έξοδο από τη χώρα σημαντικού αριθμού μεγάλων παικτών.
Το 1949 δέχθηκε δελεαστική πρόταση από την Μιγιονάριος της Μπογκοτά. Μεταγράφηκε στον πλουσιότερο ίσως σύλλογο της Κολομβίας στις 8 Ιουνίου 1949. Έφτασε στην πρωτεύουσα της χώρας στις 10 Ιουνίου και τον υποδέχτηκαν στο αεροδρόμιο 5.000 οπαδοί. Στις 25 Ιουνίου, έπαιξε για πρώτη φορά με τον σύλλογο, βοηθώντας τον να νικήσει τη Club Deportes Caldas με σκορ 3–0. Ο τύπος της Μπογκοτά σχολίασε ευμενώς την παρουσία του και έγραψε την επόμενη μέρα ότι ο El Maestro  ήταν «ένα φαινόμενο, ένας καλλιτέχνης, ένας κύριος της ντρίμπλας και έκανε επίδειξη νοημοσύνης. Μετά το ντεμπούτο του El Maestro, όλα είναι δυνατά». Μαζί με τον Αλφρέδο Ντι Στέφανο και τον Νέστορ Ρόσι, η ομάδα κέρδισε τον τίτλο του πρωταθλήματος της Κολομβίας το 1949. Στο παιχνίδι πρωταθλήματος, ο Πεντερνέρα σημείωσε τα δύο πιο αποφασιστικά γκολ στη διοργάνωση σκοράροντας στους αγώνες πλέι οφ απέναντι στην Ντεπορτίβο Κάλι το 1949.

Το 1951 η αποχώρηση του προπονητή της Μιγιονάριος  οδήγησε τον Πεντερνέρα σε ηλικία 33 ετών να γίνει παίκτης-προπονητής της ομάδας. Σε αυτή τη θέση η παρουσία του ήταν καθοριστική για την κατάκτηση τριών διαδοχικών πρωταθλημάτων από το 1951 έως το 1953 και του Κυπέλλου Κολομβίας του 1953.

Τον Μάρτιο του 1952, όταν  ήταν 34 ετών, ήταν μέρος της περιοδείας του συλλόγου στην Ευρώπη με την Ρεάλ Μαδρίτης να ενδιαφέρεται να τον παρακολουθήσει, αν και τελικά ο Ντι Στέφανο κέρδισε τις εντυπώσεις. Σε αυτό το ταξίδι, πέτυχαν νίκη επί της ισπανικής ομάδας με 4–2. Τελικά έγιναν δύο ακόμα παιχνίδια στη Μπογκοτά αργότερα που κέρδισε επίσης η κολομβιανή ομάδα. Ο Αργεντίνος οδήγησε επίσης την ομάδα του στη νίκη στο Μικρό Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων (ισπανικά: Pequeña Copa del Mundo), ένα διεθνές τουρνουά που πραγματοποιήθηκε στη Βενεζουέλα το 1953. Αυτή η διοργάνωση είχε μεγάλη σημασία για την εποχή της, μεταξύ 1952 και 1957 με συμμετοχή τεσσάρων ομάδων, τριών από την Ευρώπη και μιας από τη Νότια Αμερική. Θεωρείται ως ο πρόδρομος του Διηπειρωτικού Κυπέλλου. Το 1954, το Σύμφωνο της Λίμα που οριοθέτησε τη λειτουργία του ποδοσφαίρου της Κολομβίας και ανάγκασε όλους τους «παράνομους» παίκτες να επιστρέψουν στους συλλόγους προέλευσης πριν την απεργία στην Αργεντινή έως την 1η Ιανουαρίου 1955, οπότε ο Πεντερνέρα επέστρεψε για ένα χρόνο στην Ουρακάν.

thumb|Με τη φανέλα της Ρίβερ Πλέιτ σε εξώφυλλο του El Grafico

Διεθνής καριέρα
Αγωνίστηκε 21 φορές με την Εθνική Αργεντινής σημειώνοντας 7 τέρματα. Έκανε το ντεπούτο του το 1940 και κατέκτησε τρία Πρωταθλήματα Νότιας Αμερικής (μετέπειτα Κόπα Αμέρικα), το 1941, 1942,  1946 και ψηφίστηκε καλύτερος παίκτης της τρίτης διοργάνωσης σημειώνοντας δύο τέρματα σε πέντε αγώνες: από ένα γκολ στις νίκες επί της Χιλής και της Ουρουγουάης με το ίδιο σκορ (3–1). Από την πρώτη διοργάνωση έκανε εντύπωση με την τεχνική του κατάρτιση, αν και δεν σημείωσε γκολ. Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος του στέρησε την ευκαιρία να αναδειχθεί σε πιο εκτεταμένο επίπεδο με το ποδόσφαιρο της χώρας του να ζει χρυσή εποχή εκείνη την περίοδο. Η χειρουργική επέμβαση μηνίσκου το 1946 επηρέασε την συνολική του απόδοση και έτσι μετά το τέλος της σταδιοδρομίας του στη Ρίβερ Πλέιτ αποχώρησε από την εθνική ομάδα.

Προπονητής
Μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δράση, ο Πεντερνέρα έγινε προπονητής με πρώτη την Νασιονάλ της Ουρουγουάης, όπου έμεινε για λίγους μήνες το 1955. Σε 23 χρόνια προπόνησε μεγάλους συλλόγους όπως η Ιντεπεντιέντε, η Μπόκα Τζούνιορς και οι εθνικές ομάδες Κολομβίας (1961–62) και Αργεντινής (1969). Με την εθνική Κολομβίας πέτυχε την πρόκριση της ομάδας στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1962 αλλά απέτυχε στην πρόκριση της Αργεντινής στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1970 για πρώτη φορά στην ιστορία της διοργάνωσης.

Απεβίωσε το 1995 στο Μπουένος Άιρες. Το 2000 έλαβε μεταθανάτια το βραβείο τιμής του ιδρύματος Konex ως μία από τις πιο σημαντικές προσωπικότητες στην ιστορία του αθλητισμού της Αργεντινής. Το 1980 είχε λάβει το δίπλωμα αξίας Konex.

Τίτλοι και διακρίσεις
Ρίβερ Πλέιτ
 Πρωτάθλημα Αργεντινής (5) : 1936 Copa Campeonato, 1936 Copa de Oro, 1937, 1941, 1942 
 Copa Aldao (4) : 1936, 1937, 1941, 1945
 Copa Ibarguren (3) : 1937, 1941, 1942
 Copa Adrián C. Escobar : 1941
Μιγιονάριος
 Πρωτάθλημα Κολομβίας (4) : 1949, 1951, 1952, 1953 
  Κύπελλο Κολομβίας : 1953
Εθνική Αργεντινής
 Κόπα Αμέρικα (3) : 1941, 1942, 1946
Ατομικές διακρίσεις
 Καλύτερος παίκτης του Κόπα Αμέρικα : 1946
 IFFHS : 52ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα και 12ος της Νότιας Αμερικής  
 Honour Konex Award : 2000

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 
 Desmontando “La Máquina” (Ισπανικά)
Máquina e il River Plate anni ’40 (Ιταλικά) 

 

Αργεντινοί ποδοσφαιριστές 
Ποδοσφαιριστές Εθνικής Αργεντινής 
Ποδοσφαιριστές Πριμέρα Ντιβιζιόν Αργεντινής
Ποδοσφαιριστές Ρίβερ Πλέιτ 
Ποδοσφαιριστές Πρωταθλήματος Κολομβίας
Μιγιονάριος Φούτμπολ Κλουμπ 
Ποδοσφαιριστές Κλουμπ Ατλέτικο Ουρακάν
Αργεντινοί ποδοσφαιριστές στο εξωτερικό
Αργεντινοί προπονητές ποδοσφαίρου 
Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
Παίκτες νικητές Κόπα Αμέρικα 
Προπονητές ποδοσφαίρου Μπόκα Τζούνιορς 
Προπονητές ποδοσφαίρου Εθνικής Αργεντινής 
Προπονητές ποδοσφαίρου Εθνικής Κολομβίας 
Προπονητές ποδοσφαίρου Κλουμπ Νασιονάλ ντε Φούτμπολ