Μαρτσέλι Νέντσκι

Ο Βίλχελμ Μαρτσέλι Νέντσκι (πολωνικά: Wilhelm Marceli Nencki) (15 Ιανουαρίου 1847 - 14 Οκτωβρίου 1901) ήταν Πολωνός χημικός και ιατρός.

Έργο 
Το κύριο επιστημονικό ενδιαφέρον του Νέντσκι επικεντρώθηκε στη σύνθεση της ουρίας, στη χημεία των πουρινών και στη βιολογική οξείδωση των αρωματικών ενώσεων. Ενδιαφερόταν επίσης για τη δομή των πρωτεϊνών, των ενζυματικών διεργασιών στο έντερο και τη βακτηριακή βιοχημεία. Ένα από τα επιτεύγματά του ήταν για παράδειγμα η απόδειξη ότι η ουρία σχηματίζεται στον οργανισμό από αμινοξέα αντί να προσχηματίζεται σε ένα πρωτεϊνικό μόριο και ότι συνοδεύεται από δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα.

Πρότεινε ότι η σύνθεση των λιπαρών οξέων διεξάγεται κατά στάδια, από μια σταδιακή συμπύκνωση δύο τμημάτων ατόμων άνθρακα και ότι η οξείδωση των λιπαρών οξέων λαμβάνει χώρα με διαχωρισμό σε δύο μονάδες άνθρακα.

Το 1877, ενώ εργαζόταν στο Πανεπιστήμιο της Βέρνης, ανακάλυψε τη ροδανίνη μέσω αντίδρασης μεταξύ του ροδανιδίου του αμμωνίου (στη σύγχρονη χημεία του θειοκυανικού αμμωνίου) και του χλωροοξικού οξέος στο νερό.

Μεταξύ των μεγαλύτερων επιτευγμάτων του Νέντσκι ήταν η μελέτη του σχετικά με τη χημική δομή της αιμοσφαιρίνης. Προσδιόρισε την αιμοπυρρόλη μεταξύ προϊόντων αποδόμησης της αιμοσφαιρίνης και έδειξε την ταυτότητά της με ένα από τα προϊόντα, που έλαβε ο Λέον Μαρχλέφσκι από τη χλωροφύλλη.

Ήταν ο πρώτος που ανέλυσε αυστηρά την αιτία της μυρωδιάς στα ούρα μετά την κατανάλωση σπαραγγιού, την οποία αποδίδει στη μεθανοθειόλη.  Έκανε σαλικυλικό φαινύλιο ή σαλόλη το 1886, και το εισήγαγε ως ένα ήπιο εντερικό αντισηπτικό (το οποίο δεν είναι). Η «αρχή σαλόλ» (ή «αρχή Νέντσκι» ή «αρχή σαλόλ νέντσκι») χρησιμοποιείται για το σχεδιασμό φαρμάκων.

Παραπομπές 

Πολωνοί χημικοί
Πολωνοί επιστήμονες
Πολωνοί ιατροί