Βουρβουλίτης Ηρακλείου

Ο Βουρβουλίτης είναι οικισμός της Κοινότητας Αγίων Δέκα του Δήμου Γορτύνης στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 76 κατοίκους. Βρίσκεται 41 χιλιόμετρα νότια του Ηρακλείου, σε υψόμετρο 420 μ. Το όνομα προέρχεται από τη λέξη βουρβουλιάς, που σημαίνει χωράφι στο οποίο αναβλύζει νερό.

Ιστορικά στοιχεία 
Η παλαιότερη γραπτή μνεία στον Βουρβουλίτη γίνεται σε δουκικό έγγραφο του 1370. Ο Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 το αναφέρει ως Vurvuliti στην επαρχία Καινούριου. Στην ενετική απογραφή του 1583 από Καστροφύλακα αναφέρεται ως Vurvuliti με 108 κατοίκους. Ο Φραντσέσκο Βασιλικάτα το 1630 το αναφέρει ως Vurvuliti, ενώ στην οθωμανική απογραφή του 1671 αναφέρεται με το ίδιο όνομα και είχε 8 χαράτσια. Στην απογραφή του 1834, η οποία πραγματοποιήθηκε από τους Αιγυπτίους, αναφέρεται ως Vurvuliti με 12 οικογένειες, όλες τουρκικές.

Στην απογραφή του 1881, ο Βουρβουλίτης είχε 2 Χριστιανούς και 50 Τούρκους κατοίκους και υπαγόταν στον δήμο Αμπελούζου. Στην απογραφή του 1900 δεν αναφέρεται. Το 1920 υπαγόνταν στον αγροτικό δήμο Αγίων Δέκα. Το 1925 προσαρτήθηκε στην κοινότητα Αγίων Δέκα και με το πρόγραμμα Καποδίστριας προσαρτήθηκε στον δήμο Γόρτυνας.

Απογραφές πληθυσμού 
Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:

Σημεία ενδιαφέροντος 
Στο χωριό βρίσκεται ο ναός του Αγίου Ιωάννη, ο ναός του Αγίου Ανδρέα και ο μονόχωρος ναός του Αγίου Γεωργίου και της Αγίας Παρασκευής, πιθανόν της ενετικής εποχής, με δύο κόγχες. Κοντά στην εκκλησία του Αγίου Ανδρέα ο Τζουζέπε Γκερόλα κατέγραψε σκαλιστή κρήνη διακοσμημένη με επιγραφές και τοιχογραφίες. Επίσης, στο νότιο τμήμα του οικισμού, δίπλα σε παλιό κτήριο, εντόπισε λείψανα κρήνης, την οποία χρονολόγησε στο δεύτερο μισό του 15ου αιώνα.

Παραπομπές 

Χωριά του νομού Ηρακλείου
Δήμος Γόρτυνας