Πίτερ φαν Λερ

Ο Πίτερ φαν Λερ (Pieter Bodding van Laer  βαπτίσθηκε 14 Δεκεμβρίου, 1599, Χάρλεμ - 1641 ή αργότερα) ήταν Ολλανδός ζωγράφος και χαράκτης . Ήταν ενεργός στη Ρώμη για πάνω από μια δεκαετία και ήταν γνωστός για ρωπογραφίες, πίνακες ζώων και τοπία που τοποθετούνται στα περίχωρα της Ρώμης. 

Ο Πίτερ φαν Λερ ήταν ενεργό μέλος του συλλόγου Φλαμανδών και Ολλανδών καλλιτεχνών στη Ρώμη, γνωστού ως Bentvueghels . Το ψευδώνυμό του σε αυτήν την ομάδα ("όνομα της κλίκας") ήταν  Il Bamboccio . Το ύφος της ζωγραφικής του είδους που εισήγαγε ακολούθησαν άλλοι ζωγράφοι από τη Βόρεια Ευρώπη και την Ιταλία. Αυτοί οι οπαδοί έγιναν γνωστοί ως Bamboccianti και πίνακας σε αυτό το ύφος ως Bambocciata (πληθυντικός: Bambocciate ). 

Ο Πίτερ φαν Λερ γεννήθηκε στο Χάαρλεμ ως το δεύτερο παιδί του Γιάκομπ Κλες Μπόντινγκ (Jacob Claesz. Boddingh) του Χάαρλεμ και Μαγκνταλένα Χέυνς (Magdalena Heyns) από την Αμβέρσα. Υιοθέτησε το επώνυμο φαν Λερ μόνον αργότερα στη ζωή του. Αυτό το επώνυμο προήλθε πιθανώς από τον νονό του αδελφού του. Προερχόταν από ευκατάστατη οικογένεια και οι γονείς του λειτουργούσαν ιδιωτικό σχολείο στο Χάαρλεμ, το οποίο ξεκίνησε ο πατέρας της Μαγκνταλένα, γνωστός συγγραφέας και εκδότης Πίτερ Χέυνς (Peeter Heyns), από τον οποίο πήρε το όνομά του ο Πίτερ φαν Λερ.

Ο μεγαλύτερος αδερφός του ήταν ο Ρούντολφ  φαν Λερ, ο οποίος έγινε επίσης ζωγράφος και ήταν γνωστός ως Ρούλαντ  φαν Λερ (Roeland van Laer) ή Ορλάντο  φαν Λερ. Ο νεότερος αδερφός του Νικολάες Μπόντινγκ (Nicolaes Bodding) έγινε γνωστός αργότερα στη ζωή ως Νικολάες Μποντίνγκιους (Nicolaes Boddingius) και ήταν εξέχων δάσκαλος και λειτουργός. Είχε επίσης δύο αδελφές που ονομάζονταν Μπάρμπαρα και Αντουανέττα.

Ο Πίτερ φαν Λερ ήταν πιθανώς μαθητής του Εσάιας φαν ντε Φέλντε στο Χάαρλεμ. Η πρώιμη εργασία του δείχνει την επιρροή αυτού του ζωγράφου, όπως αποδεικνύεται από ένα σχέδιο που υπέγραψε ως Pieter Bodink (παλαιότερα στη συλλογή του A. Welcker), που είναι κοντά στο ύφος του  φαν ντε Φέλντε.  Ταξίδεψε στη Ρώμη το 1625 μέσω Γαλλίας, πιθανώς μαζί με τον αδερφό του, Ρούλαντ. Το 1626 ο πατέρας τους καταγράφεται επίσης στη Ρώμη ως μάρτυρας διαθήκης.  Εδώ έγινε μέλος των Bentvueghels, μιας ένωσης κυρίως Φλαμανδών και Ολλανδών καλλιτεχνών στη Ρώμη, οι οποίοι ήταν γνωστοί για τα τελετουργικά μύησης τους, που περιελάμβαναν πολύ ποτό. Το ψευδώνυμο του  φαν Λερ στην Ιταλία ήταν το Il Bamboccio, που σημαίνει "άσχημη κούκλα" ή " μαριονέτα ".  Αυτό ήταν υπαινιγμός για την κακή εμφάνιση του van Laer, καθώς λέγεται ότι είχε ασυνήθιστα μακριά πόδια, κοντό στήθος και σχεδόν δεν είχε λαιμό.  Ο  φαν Λερ ήταν επίσης γνωστός για το τσιγκελωτό μουστάκι του.  Ο  φαν Λερ μοιράστηκε κατοικία στη Via Margutta με τον Τζοβάννι ντι Φιλίππο ντε Κάμπο (Giovanni di Filippo del Campo), του οποίου λέγεται ότι ήταν μαθητής, σύμφωνα με ορισμένους ιστορικούς τέχνης. Ωστόσο, μια τέτοια μαθητεία είναι απίθανη αφού οι δύο καλλιτέχνες είχαν περίπου την ίδια ηλικία. Ήταν επίσης στενός φίλος του Γιοάχιμ φον Σάντραρτ στη Ρώμη. 

Μέσα από τα έργα που δημιούργησε στη Ρώμη, ο Πίτερ φαν Λερ εκκίνησε νέο ύφος ζωγραφικής. Οι πίνακες σε αυτό το νέο ύφος ονομάστηκαν Bambocciate σύμφωνα με το ψευδώνυμό του. Αποτέλεσε έμπνευση και επίκεντρο γύρω από το οποίο εκφράστηκαν καλλιτέχνες κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Ιταλία.  Η αρχική ομάδα Bamboccianti περιελάμβανε τους Γιαν Μιλl, Άντριες Μποτ και Γιαν Μποτ, Κάρελ Ντουγιαρντίν, Γιοχάννες Λίνγκελμπαχ  και τον Ιταλό Μικελάντζελο Τσρκουότσι (Michelangelo Cerquozzi). Ο Γάλλος Σεμπαστιέν Μπουρντόν (Sébastien Bourdon) συνδέθηκε επίσης με αυτήν την ομάδα κατά τη διάρκεια της πρώιμης σταδιοδρομίας του.  Άλλοι Bamboccianti περιλαμβάνουν τους Μίχιελ Σβέιρτς, Thomas Wijck, Dirck Helmbreker, Jan Asselyn, Anton Goubau, Willem Reuter, Jacob van Staverden και Johan Filip Lemke.  

Ο  φαν Λερ  είχε επιτυχημένη σταδιοδρομία στη Ρώμη. Επέστρεψε στην Ολλανδία περί το 1639. Εδώ έζησε κυρίως στο Άμστερνταμ και αργότερα στο Χάαρλεμ με τον μικρότερο αδερφό του Νικολάες.  Η ημερομηνία, ο τόπος και η αιτία του θανάτου του  φαν Λερ είναι άγνωστα. Πρέπει να συνέβη μετά το 1641, όταν είναι γνωστό ότι έκανε σχέδιο για βιβλίο τραγουδιών του Χάαρλεμ. Πιστεύεται ότι ταξίδεψε πίσω στην Ιταλία εκείνη την εποχή. Σύμφωνα με μια δήλωση στη διαθήκη της αδελφής του, που έγινε το 1654, δεν υπήρχαν σημεία ζωής του Πίτερ  φαν Λερ  τα προηγούμενα 12 χρόνια. Ο Ιταλός βιογράφος Τζοβάννι Μπαττίστα Πασσέρι (Giovanni Battista Passeri) έγραψε ότι ο  φαν Λερ πέθανε το φθινόπωρο του 1642.  Ο Ολλανδός βιογράφος Άρνολντ Χαουμπράκεν ανέφερε ότι ο φαν Λερ έπαθε κατάθλιψη στο τέλος της ζωής του και αυτοκτόνησε με πνιγμό.

Έργο 
Ο  φαν Λερ είναι γνωστός κυρίως για τις ρωπογραφίες με ιταλικά τοπία καθώς και για τα τοπία και τις σκηνές με ζώα. Επίσης ζωγράφισε μερικές σκηνές μάχης. Χάραξε, επίσης, μια σειρά από πλάκες με ζώα.  Ήταν ένας από τους πρώτους καλλιτέχνες που ανέπτυξε τη ζωγραφική των βοοειδών ως εξειδικευμένο είδος. Άφησε έναν πίνακα με θρησκευτικό θέμα, τον Ευαγγελισμό στους βοσκούς ( Μουσείο Bredius, Χάγη). Αυτή η σύνθεση είναι επίσης η παλαιότερη ζωγραφική βοοειδών του  φαν Λερ.  Οι πίνακες του ήταν συνήθως μικρών διαστάσεων.

Η επιρροή μιας μακράς διαμονής στη Ρώμη φαίνεται στη μεταχείριση του τοπίου και του φόντου. Μία από τις σημαντικές συνεισφορές του είναι η εισαγωγή στη ρωμαϊκή ζωγραφική νέων θεμάτων, που προέρχονται από πίνακες με φλαμανδικές και ολλανδικές ρωπογραφίες, όπως σύμφωνα με μια σύγχρονη πηγή, «απατεώνες, , πορτοφολάδες, ομάδες μεθυσμένων και λαίμαργων, ρυπαρών καπνοπωλών, κουρείς και άλλα "πρόστυχα"» θέματα."  Τα θέματά του περιελάμβαναν επίσης σιδηρουργούς που πετάλωναν άλογα σε σπηλιές, ταξιδιώτες μπροστά σε πανδοχεία, πολεμιστές που επιτέθηκαν σε ταξιδιώτες, στρατιωτικές ενέργειες, αργόσχολους γύρω από ρωμαϊκά ασβεστοκάμινα, αγορές, γιορτές και σκηνές με κυνηγούς. Απεικονίζει περαιτέρω ανθρώπους που παίζουν δημοφιλή τυχερά παιχνίδια, όπως μόρρα. Αρκετές από τις συνθέσεις του ασχολούνται με ζωηρές σκηνές από τη ζωή των αγροτών. Οι εικόνες του χαρακτηρίζονται από επιδέξια σύνθεση και καλό σχέδιο. Ήταν ιδιαίτερα προσεκτικός στην προοπτική . Παρά το ταπεινό θέμα τους, τα έργα του  φαν Λερ πωλήθηκαν σε υψηλές τιμές και περιλήφθηκαν σε μερικές από τις πιο διάσημες συλλογές της εποχής του. 

Η άποψη της ιστορικής παραδοσιακής τέχνης ήταν ότι το ύφος Bamboccianti που ασκούσε ο Πίτερ  φαν Λερ προσέφερε ρεαλιστικό «πραγματικό πορτρέτο της Ρώμης και τη δημοφιλή ζωή της χωρίς παραλλαγές ή αλλοιώσεις» από αυτό που βλέπει ο καλλιτέχνης. Ωστόσο, οι σύγχρονοί τους δεν θεωρούσαν γενικά τους Bamboccianti ως ρεαλιστές. Μια εναλλακτική άποψη της τέχνης των Bamboccianti είναι ότι τα έργα τους συνιστούν πολύπλοκες αλληγορίες που παρέχουν ένα σχόλιο για την κλασική τέχνη με σκοπό να φέρουν τον παρατηρητή να συλλογιστεί υψηλές ιδέες. Επομένως, βρίσκονται σε μακρά παράδοση παράδοξου στην οποία τα ταπεινά ή χυδαία θέματα αποτελούσαν το μέσο για τη μεταφορά σημαντικών φιλοσοφικών εννοιών. 

Ενώ το ύφος ζωγραφικής του περιφρονήθηκε ανοιχτά από εξέχοντες Ιταλούς ζωγράφους στη Ρώμη και τη Μπολόνια, όπως οι Σάκκι, Αλμπάνι και Ρένι , αυτό δεν μεταφράστηκε σε πενία παραγγελιών. Στην πραγματικότητα, οι πίνακες του  φαν Λερ με την πάροδο του χρόνου έγιναν ιδιαίτερα περιζήτητοι. Αρχικά, ο ζωγράφος πρέπει να εξαρτιόταν από μια ανοιχτή αγορά και από εμπόρους και όχι παραγγελίες για πωλήσεις. Ωστόσο, μέσα σε μια δεκαετία εργασίας στη Ρώμη, μπορούσε να ζητήσει μια πολύ αξιοσέβαστη τιμή για τους πίνακες του.  Μεταξύ εκείνων που κατέχουν έργα του ήταν ο Pietro Testa, ο Cassiano dal Pozzo, ο Marco Vincenzo Giustiniani, και αργότερα, ο Φλαμανδός έμπορος στη Νάπολη Gaspar Roomer . 

Ο Πίτερ  φαν Λερ ήταν καταξιωμένος χαράκτης και παρήγαγε δύο σειρές εκτυπώσεων ζώων. Μία σειρά από 8 πλάκες κατοικίδιων ζώων που δημοσιεύθηκε το 1636 στη Ρώμη με τον τίτλο Διάφορα ζώα ήταν αφιερωμένη στον Don Ferdinando Afan de Ribera, τον Ισπανό Αντιβασιλέα στη Νάπολη.   Αυτή η σειρά χαρακτικών είχε σημαντική επιρροή στον ολλανδό ζωγράφο Πάουλους Πόττερ, ιδίως στον τρόπο με τον οποίο ο  φαν Λερ μπόρεσε να τοποθετήσει μορφές, ζώα, κτίρια και δέντρα σε συνεκτικό εικονογραφικό χώρο.  Ένα δεύτερο σετ από 6 πλάκες είχε τον τίτλο Άλογα και απεικονίζει τα θλιβερά στην όψη άλογα που ανήκουν σε φτωχούς αγρότες.

Δείτε επίσης
 Κατάλογος Ολλανδών ζωγράφων

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Πολυμέσα σχετικά με τον Pieter van Laer at Wikimedia Commons

Ολλανδοί ζωγράφοι
Ολλανδοί χαράκτες
Ολλανδοί ζωγράφοι της Χρυσής Εποχής