Βουοντζίμιες Λουμπάνσκι

Ο Βουοντζίμιες «Βουόντεκ» Λεόναρντ Λουμπάνσκι (πολωνικά: Włodzimierz "Włodek" Leonard Lubański, γεννήθηκε 28 Φεβρουαρίου 1947) είναι Πολωνός πρώην ποδοσφαιριστής, ο οποίος αγωνιζόταν ως κεντρικός επιθετικός και προπονητής ποδοσφαίρου. Θεωρείται ως ένας από τους καλύτερους Πολωνούς ποδοσφαιριστές όλων των εποχών.

Καριέρα ως ποδοσφαιριστής

Σε συλλόγους 

Ξεκίνησε την ποδοσφαιρική του καριέρα το 1957 στη  ομάδα νέων της Sośnica Gliwice την πόλης που γεννήθηκε, της οποίας πρόεδρος ήταν ο πατέρας του. Στη συνέχεια, τα έτη 1958—62, έπαιξε για τους νέους της GKS Gliwice και στη μετά ξεκίνησε την επαγγελματική του καριέρα στη Γκούρνικ Ζάμπζε, στην οποίο έκανε το ντεμπούτο του στο πρωτάθλημα στις 21 Απριλίου 1963 στα 16 του, σε έναν εντός έδρας αγώνα με την Arkonia Szczecin σημειώνοντας ένα γκολ στο τελικό 4—0. Σε όλη τη σεζόν 1962—63, έπαιξε 8 αγώνες και σημείωσε 4 γκολ και κέρδισε το πρώτο πρωτάθλημα Πολωνίας, το οποίο επανέλαβε με τον σύλλογο έξι ακόμη φορές. Ήταν ο πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος τέσσερις συνεχόμενες φορές (1966: 23 γκολ, 1967: 18 γκολ, 1968: 24 γκολ, 1969: 22 γκολ), επίδοση που παραμένει ακατάρριπτο ρεκόρ και κέρδισε δύο φορές τον τίτλο "Ποδοσφαιριστής της Χρονιάς" στη δημοσκόπηση του Κατοβίτσε "Σπορτ" (1967, 1970) και το 1972 κέρδισε τη "Χρυσή Μπότα" σε αυτή η δημοσκόπηση.
Το 1967, έγινε ο πρώτος Πολωνός που κατατάχθηκε (16ος) στην ψηφοφορία του France Football για τον καλύτερο Ευρωπαίο ποδοσφαιριστή (Χρυσή Μπάλα).

Ο Λουμπάνσκι είναι ο νεότερος σκόρερ στην ιστορία του Κυπέλλου Πρωταθλητριών Ομάδων Ευρώπης (τώρα γνωστό ως ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ), με γκολ που σημείωσε με την ομάδα του με αντίπαλο την τσέχικη Ντούκλα Πράγας στο πρώτο γύρο της διοργάνωσης στις 13 Νοεμβρίου 1963, σε ηλικία 16 ετών και 188 ημερών. Στις 29 Απριλίου 1970 στη  Βιέννη έπαιξε στον τελικό του Κυπέλλου Κυπέλλου Ευρώπης με την αγγλική Μάντσεστερ Σίτι, στον οποίο ο Λουμπάνσκι (πρώτος σκόρερ της διοργάνωσης με 7 τέρματα) πέτυχε γκολ στο 2—1, αλλά τα φώτα στο γήπεδο έσβησαν και ο αυστριακός διαιτητής δεν αναγνώρισε το γκολ, με αποτέλεσμα η πολωνική ομάδα να χάσει το κύπελλο.

Μετά από έναν σοβαρό τραυματισμό το 1973 κατά τη διάρκεια του αγώνα της εθνικής Πολωνίας με αντίπαλο την Αγγλία (6 Ιουνίου 1973) για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1974, δεν επανήλθε ικανοποιητικά και έχασε τη θέση του στη εθνική. Ο τραυματισμός του τον κράτησε εκτός δράσης για ένα χρόνο και στη συνέχεια ακολούθησε υποτροπή επιμηκύνοντας την απουσία του. Συνολικά, στο πρωτάθλημα έπαιξε 235 παιχνίδια, πετυχαίνοντας 155 γκολ σε όλες τις διοργανώσεις και έπαιξε για την Ζάμπρζε 315 παιχνίδια, σημειώνοντας 228 γκολ παραμένοντας πρώτος σκόρερ στην ιστορία του συλλόγου.

Το 1975 μεταγράφηκε στην βελγική ΚΣΚ Λόκερεν  όπου έπαιξε μέχρι το 1982 και σε 196 αγώνες πρωταθλήματος για το σύλλογο πέτυχε 82 γκολ. Για ένα χρόνο αγωνίστηκε στη δεύτερη κατηγορία της Γαλλίας με τη Βαλανσιέν αναδεικνυόμενος πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος με 28 γκολ. Έκλεισε την καριέρα του στο Βέλγιο το 1985 ως παίκτης της Μέχελεν.

Εθνική ομάδα
Έκανε το ντεμπούτο του για την εθνική ομάδα στις 4 Σεπτεμβρίου 1963 σε ηλικία μόλις 16 ετών, σε φιλικό αγώνα 9—0 με την εθνική Νορβηγίας, όπου και σημείωσε ένα γκολ. Έτσι σε ηλικία 16 ετών και 188 ημερών έγινε ο νεότερος ποδοσφαιριστής και σκόρερ που αγωνίστηκε με την εθνική ομάδα, ρεκόρ που εξακολουθεί να κατέχει. Με την Εθνική Πολωνίας κέρδισε τους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1972. Ήταν μέλος της καλύτερης εθνικής Πολωνίας όλων των εποχών μαζί με τους Καζίμιες Ντέινα, Γκζέγκος Λάτο, Γιαν Τομασέφσκι που πρωταγωνιστησε στο ευρωπαϊκό και παγκόσμιο ποδόσφαιρο τη δεκαετία του 1970. Ο τραυματισμός του το 1973 του στέρησε τέσσερα χρόνια διεθνούς καριέρας και επανήλθε για να αγωνιστεί στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1978, όπου σημείωσε ένα γκολ. Τελευταίος αγώνας του στις 24 Σεπτεμβρίου 1980 με αντίπαλο την Τσεχοσλοβακία σημειώνοντας το τελευταίο του διεθνές τέρμα.

Συνολικά, ο Λουμπάνσκι είχε 75 συμμετοχές με την Εθνική Πολωνίας μεταξύ 1963 και 1980, σκοράροντας 48 τέρματα, τότε πρώτος σκόρερ. Είναι ο δεύτερος σκόρερ όλων των εποχών στην ιστορία της Πολωνίας, πίσω από τον Ρόμπερτ Λεβαντόφσκι. Είναι ο ποδοσφαιριστής με τη μεγαλύτερη διάρκεια καριέρας στην εθνική Πολωνίας: 17 χρόνια και 21 ημέρες.

Το 2000 η IFFHS τον ψήφισε στην 89η θέση των καλύτερων Ευρωπαίων ποδοσφαιριστών του 20ού αιώνα. Το 2003 επελέγη από την Ομοσπονδία της Πολωνίας ως ο «χρυσός παίκτης» της χώρας για τον εορτασμό των 50 χρόνων της UEFA.

Προπονητής 
Όταν ολοκλήρωσε την ποδοσφαιρική του καριέρα έμεινε στο Βέλγιο, όπου αποφοίτησε από τη Σχολή Προπονητών της Βελγικής Ομοσπονδίας στο στάδιο Χέιζελ και ζει μέχρι σήμερα. Το 1986—87 ήταν προπονητής την νέων της Άντερλεχτ και το 1987—88 ήταν προπονητής της Λόκερεν. Το καλοκαίρι του 1990 συμφώνησε να αναλάβει τον ΠΑΣ Γιάννινα αλλά ένα τροχαίο ατύχημα τον ανάγκασε να μην συνεχίσει στον ΠΑΣ.

Άλλα
Ο Λουμπάνσκι ήταν αντιπρόεδρος στην Πολόνια Βαρσοβίας για τρεις μήνες. Το 1972, του απονεμήθηκε ο τίτλος του Αξιότιμου Δασκάλου του Αθλητισμού της ΕΣΣΔ.

Στατιστικά σταδιοδρομίας 
Πηγή:

Τίτλοι και διακρίσεις

Γκούρνικ Ζάμπζε
 Πρωτάθλημα Πολωνίας (7): 1963, 1964, 1965, 1966, 1967, 1971, 1972
 Κύπελλο Πολωνίας (6): 1965, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972
Εθνική Πολωνίας
 Ολυμπιακοί Αγώνες 1972: Χρυσό μετάλλιο
Ατομικές διακρίσεις
 Πρώτος σκόρερ πρωταθλήματος Πολωνίας (4): 1966, 1967, 1968, 1969
 Πρώτος σκόρερ Κυπέλλου Κυπελλούχων (2): 1970 (7 γκολ), 1971 (8 γκολ) 
 Ποδοσφαιριστής της Χρονιάς στην Πολωνία (2): 1967, 1970
 Πρώτος σκόρερ δεύτερης κατηγορίας Γαλλίας: 1982—83
 Χρυσός Παίκτης της Πολωνίας στα 50 χρόνια της UEFA
 IFFHS: 89ος καλύτερος Ευρωπαίος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 

 Προφίλ στο Transfermarkt.com

Πολωνοί ποδοσφαιριστές
Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
Ποδοσφαιριστές ολυμπιακής ομάδας Πολωνίας
Ποδοσφαιριστές Εθνικής Πολωνίας
Ποδοσφαιριστές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1972
Πολωνοί χρυσοί Ολυμπιονίκες
Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1978
Ποδοσφαιριστές Γκούρνικ Ζάμπζε
Ποδοσφαιριστές Εκστρακλάσα
Ποδοσφαιριστές ΚΣΚ Λόκερεν
Ποδοσφαιριστές Προ Λιγκ Βελγίου
Ξένοι ποδοσφαιριστές στο Βέλγιο
Πολωνοί ποδοσφαιριστές στο εξωτερικό
Ποδοσφαιριστές Βαλανσιέν ΦΚ
Ποδοσφαιριστές Λιγκ 2
Ποδοσφαιριστές Λιγκ 1
Ξένοι ποδοσφαιριστές στη Γαλλία
Χρυσοί Παίκτες ΟΥΕΦΑ
Πολωνοί προπονητές ποδοσφαίρου
Προπονητές ποδοσφαίρου ΚΣΚ Λόκερεν
Προπονητές ποδοσφαίρου Π.Α.Σ. Γιάννινα
Ξένοι προπονητές ποδοσφαίρου στην Ελλάδα