Γιαγκιελόνια Βιβλιοθήκη

Η Γιαγκιελόνια Βιβλιοθήκη (πολωνικά: Biblioteka Jagiellońska, δημοφιλές ψευδώνυμο: Jagiellonka) είναι η βιβλιοθήκη του Γιαγκελόνιου Πανεπιστημίου στην Κρακοβία, η οποία με περίπου 6,7 εκατομμύρια τόμους είναι μία από τις μεγαλύτερες βιβλιοθήκες στην Πολωνία, που χρησιμεύει ως δημόσια βιβλιοθήκη, πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη και μέρος του πολωνικού συστήματος εθνικών βιβλιοθηκών. Διαθέτει μια μεγάλη συλλογή μεσαιωνικών χειρογράφων, όπως για παράδειγμα το De Revolutionibus Orbium Coelestium του Νικόλαου Κοπέρνικου και το Banderia Prutenorum του Γιαν Ντουούγκος, καθώς και μια μεγάλη συλλογή από υπόγεια βιβλιογραφία (τα λεγόμενα drugi obieg ή σαμιζντάτ) από την περίοδο της κομμουνιστικής κυριαρχίας στην Πολωνία (1945-1989). Η Βιβλιοθήκη φιλοξενεί επίσης τη συλλογή τέχνης Μπερλίνκα, της οποίας το νομικό καθεστώς αμφισβητείται από τη Γερμανία.

Οργάνωση 
Οι Αναπληρωτές Διευθυντές Διοίκησης και Κατασκευών, Υλικών του 19ου και 20ου αιώνα, και Ειδικών Συλλογών επιβλέπουν προσωπικό 283 υπαλλήλων σε δεκατέσσερα διαφορετικά τμήματα βιβλιοθήκης.

Συλλογές 

Η Γιαγκιελόνια Βιβλιοθήκη είναι μια από τις μεγαλύτερες και πιο διάσημες βιβλιοθήκες στην Πολωνία. Κατά τη διάρκεια της ιστορίας της έχει λάβει πολλές δωρεές και έχει κληρονομήσει πολλές ιδιωτικές συλλογές.

Η συλλογή της περιέχει 1.503.178 τόμους μονογραφιών, 557.199 τόμους περιοδικών, 104.012 πρώιμα έντυπα βιβλία, 3.586 αρχέτυπα, 24.258 χειρόγραφα, 12.819 χάρτες, 35.105 παρτιτούρες και 77.336 μικροφόρμες. Μεταξύ των παρτιτούρων της είναι πολλά από τα πρωτότυπα αυτόγραφα του Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ.

Σημαντικά σπάνια βιβλία που ανήκουν στη βιβλιοθήκη περιλαμβάνουν τα:

 Αντίγραφο του 15ου αιώνα της Μπογκουροντζίτσα
 Γιαν Ντουούγκος - Banderia Prutenorum
 Balthasar Behem Codex
 Πάουλους Πουλιρίνι ντε Πράγκα - Liber viginti artium
 Νικόλαος Κοπέρνικος - χειρόγραφο του De Revolutionibus και έντυπες εκδόσεις
 Ρέμπραντ - Faust
 Φρεντερίκ Σοπέν - Scherzo (Ε μείζων)
 Άνταμ Μιτσκιέβιτς, Παν Ταντέους, πρώτη έκδοση, Παρίσι 1834, Sonety, Μόσχα 1824.
 Στανίσουαφ Μονιούσκο - Trzeci śpiewnik domowy. Muzyka wokalna z towarzyszeniem fortepianu
 Γιούλιους Σουοβάτσκι, Poezje Τομ. 1-3, Παρίσι 1833.
 Στανίσουαφ Βισπιάνσκι - Wesele. Δράμα με 3 πράξεις
 Ιγκνάτσι Γιαν Παντερέφσκι - Stara Suita

Στη δεκαετία του 1990 πολλά ανεκτίμητα βιβλία κλάπηκαν από την βιβλιοθήκη, πιθανώς για να πουληθούν στη Δύση. Το 1999, τα έργα των Γαλιλαίου, Γιοχάνες Κέπλερ και Βησσαρίων του Τραπεζούντιου κλάπηκαν. Μερικά ανακτήθηκαν από δημοπρασία στο γερμανικό οίκο δημοπρασιών Reiss & Sohn.

Ιστορία 
Η αρχή της Γιαγκιελόνιας Βιβλιοθήκης θεωρείται παραδοσιακά ίδια με εκείνη ολόκληρου του πανεπιστημίου (τότε γνωστό ως Ακαδημία της Κρακοβίας) - το 1364. Ωστόσο, αντί να έχει μια κεντρική βιβλιοθήκη, είχε αρκετά μικρότερα παραρτήματα σε κτίρια διαφόρων τμημάτων (η μεγαλύτερη συλλογή ήταν στο Collegium Maius, όπου διατηρήθηκαν έργα που σχετίζονται με τη θεολογία και τις φιλελεύθερες τέχνες). Μετά το 1775, κατά τη διάρκεια των μεταρρυθμίσεων της Επιτροπής Εθνικής Παιδείας, η οποία ίδρυσε το πρώτο Υπουργείο Εκπαίδευσης στον κόσμο, διάφορες μικρές βιβλιοθήκες του Πανεπιστημίου συγκεντρώθηκαν επίσημα σε μια δημόσια συλλογή στο Collegium Maius. Κατά τη διάρκεια των διαμελισμών της Πολωνίας, η βιβλιοθήκη συνέχισε να μεγαλώνει χάρη στην υποστήριξη ανθρώπων όπως ο Γέζι Σάμουελ Μπάντκιε, ο Κάρολ Γιούζεφ Έστραϊχερ και ο Κάρολ Έστραϊχερ ο νεότερος. Οι συλλογές της δημοσιοποιήθηκαν το 1812. Από το 1932, είχε το δικαίωμα να λάβει ένα αντίγραφο οποιουδήποτε βιβλίου που εκδόθηκε από Πολωνούς εκδότες στην Πολωνία. Το 1940, η βιβλιοθήκη απέκτησε τελικά ένα νέο κτήριο. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οι εργαζόμενοι στη βιβλιοθήκη συνεργάστηκαν με υπόγεια πανεπιστήμια. Από τη δεκαετία του 1990, η συλλογή της βιβλιοθήκης γίνεται όλο και περισσότερο ψηφιακή.

Κτίριο 
Το σημερινό κτίριο της βιβλιοθήκης που βρίσκεται στη λεωφόρο Μιτσκιεβίτσα 22 κατασκευάστηκε στα έτη 1931-1939 και επεκτάθηκε δύο φορές, τα έτη 1961-1963 και 1995-2001.

Κλοπές από τις συλλογές 
Υπήρξε ενδημική κλοπή αρχέτυπων και αρχαίων βιβλίων από τη Βιβλιοθήκη. Ένα από τα χειρότερα τέτοια κρούσματα στην Πολωνία δημοσιοποιήθηκε τον Απρίλιο του 1999. Περιλάμβανε την κλοπή έργων των Γαλιλαίου Γαλιλέι, Γιοχάνες Κέπλερ και Βησσαρίων. Μέρος των κλεμμένων έργων εμφανίστηκε στο γερμανικό οίκο δημοπρασιών, Reiss & Sohn. Παραμένει ασαφές ποιος ήταν πίσω από την επιχείρηση κλοπής.

Δείτε επίσης 

 Εθνική Βιβλιοθήκη της Πολωνίας
 Ossolineum

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Γιαγκελόνια Βιβλιοθήκη στην Κρακοβία
 (αγγλικά) Γιαγκελόνια Βιβλιοθήκη του Γιαγκελόνιου Πανεπιστημίου
 (πολωνικά) Strona internetowa Biblioteki Jagiellońskiej
 (πολωνικά) Biblioteka Jagiellońska - culture.pl
 (πολωνικά) Biblioteka Jagiellońska - Nauka Polska
 (πολωνικά) Biblioteka Jagiellońska - Εγκυκλοπαίδεια WIEM 
 (πολωνικά) Biblioteka Jagiellońska - Εγκυκλοπαίδεια Interia

Βιβλιοθηκη
Βιβλιοθήκες στην Πολωνία
Γ