Ροβέρτος του Κλαρί

O Ροβέρτος του Κλαρί, γαλλ. Robert de Clari (νυν Cléry, στο Περνουά) ήταν ένας ιππότης από την Πικαρδία. Συμμετείχε στην Δ΄ Σταυροφορία με τον κύριό του Πέτρο κόμη της Αμιένης και τον αδελφό του Αλωμέ ντε Κλαρί και άφησε ένα χρονικό για τα συμβάντα στα Παλαιά Γαλλικά. Το σύγγραμμα του Ροβέρτου για τη Σταυροφορία είναι ιδιαίτερα αξιόλογο, λόγω της θέσης εκείνου ως χαμηλού υποτελούς· οι πιο πολλές από τις άλλες αναφορές αυτοπτών μαρτύρων είναι από τους ηγέτες της Σταυροφορίας, όπως ο μαρεσάλης Γοδεφρείδος Βιλλεαρδουίνος. Οι περιγραφές του Ροβέρτου συχνά ρίχνουν φως σε μερικές δραστηριότητες της Σταυροφορίας, που αλλιώς θα έμεναν ωραιοποιημένες στα γραπτά των ευγενών.

Ο αδελφός Αλωμέ
Ο αδελφός του Αλωμέ ήταν ένας στρατιωτικός κληρικός, που διακρίθηκε κατά την τελευταία πολιορκία της Κωνσταντινούπολης, όταν ο σφετεριστής Αυτοκράτορας Αλέξιος Ε΄ Δούκας εκτοπίστηκε από τους Σταυροφόρους. Ο Ροβέρτος περιέλαβε στο χρονικό του μία σύντομη αναφορά της -προφανώς ανόητης- γενναιότητας τού αδελφού του κατά την τελική κατάληψη της πόλης, όταν ο Αλωμέ ήταν ο πρώτος άνδρας μέσα στα τείχη. Αργότερα αναφέρει μία διαμάχη σχετικά με τη μοιρασιά των λαφύρων που είχε ο Αλωμέ. Ένας από τους εξέχοντες ευγενείς ηγέτες της Σταυροφορίας, ο Ούγος κόμης του Σαιν-Πολ, έκρινε το θέμα υπέρ του Αλωμέ.

Η σινδόνη του Τορίνο
Ο Ροβέρτος ίσως είναι από τους λίγους καταγεγραμμένους μάρτυρες της Σινδόνης του Τορίνο πριν το 1358. Αναφέρει το 1203 ότι το ύφασμα ήταν στην Κωνσταντινούπολη, στην εκκλησία των Βλαχερνών. "Εκεί που ήταν η σινδόνη, στην οποία τυλίχθηκε ο Κύριός μας, που κάθε Παρασκευή ανασηκώνεται όρθια, ώστε να βλέπει κάποιος την ειμόνα του Κυρίου μας επάνω της". Οι ιστορικοί Μάντεν και Κέιλερ περιγράφουν αυτό το μέρος της αναφοράς του Ροβέρτου ως λάθος: ο Ροβέρτος είχε δει στην πραγματικότητα το σουδάριο, το μανδήλιο της Αγ, Βερονίκης (που θεωρείται ότι περιείχε τη μορφή του Χριστού) και το έκανε σύγχυση με το ταφικό ύφασμα, τη σινδόνη. Καθώς δεν υπάρχει αναφορά της σινδόνης σε άλλες πηγές, ο ιστορικός Ανδρέας Νικολότι προτείνει, ότι η αναφορά του Ροβέρτου είναι μία αρκετά συγκεχυμένη περιγραφή του περίφημου "θαύματος", που συνέβαινε κάθε Παρασκευή στην εκκλησία των Βλαχερνών: το σύνηθες "θαύμα" όπως το αποκαλεί, είναι η ανύψωση ενός υφάσματος, που κάλυπτε την εικόνα της Παναγίας.

Η κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης
Ο Κλαρί έγραψε έναν απολογισμό για την Δ΄ Σταυροφορία, καθώς την ακολούθησε ως το 1205. Ο Ροβέρτος, που ήταν ένας πτωχός ιππότης, δίνει την άποψη της τάξης του και, παρόλο που δεν ήταν ενήμερος για τις συζητήσεις της ηγεσίας, παρέχει τις φήμες στο στρατόπεδο και την πραγματικότητα της μάχης. Ο Κλαρί θεωρούσε τους Ρωμαίους ως αναξιόπιστους και είχε ευνοϊκή άποψη για τους Βενετούς.

Παραπομπές

Πηγές
 Robert de Clari. La Conquête de Constantinople (1924) edited by Philippe Lauer
 The Conquest of Constantinople (1996 reprint) translator Edgar Holmes McNeal
 Cristian Bratu, « Je, auteur de ce livre »: L’affirmation de soi chez les historiens, de l’Antiquité à la fin du Moyen Âge. Later Medieval Europe Series (vol. 20). Leiden: Brill, 2019 (ISBN 978-90-04-39807-8).
 Cristian Bratu, “Je, aucteur de ce livre: Authorial Persona and Authority in French Medieval Histories and Chronicles.” In Authorities in the Middle Ages. Influence, Legitimacy and Power in Medieval Society. Sini Kangas, Mia Korpiola, and Tuija Ainonen, eds. (Berlin/New York: De Gruyter, 2013): 183-204.
 Cristian Bratu, “Clerc, Chevalier, Aucteur: The Authorial Personae of French Medieval Historians from the 12th to the 15th centuries.” In Authority and Gender in Medieval and Renaissance Chronicles. Juliana Dresvina and Nicholas Sparks, eds. (Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing, 2012): 231-259.