Λουκία Νικολαΐδου

Η Λουκία Νικολαΐδου-Βασιλείου (1909-1994) ήταν κύπρια ζωγράφος και η πρώτη Κύπρια που ασχολήθηκε με τη ζωγραφική και αποτέλεσε μία από τις δυναμικότερες γυναικείες παρουσίες στην καλλιτεχνική σκηνή του τόπου. Το εικαστικό της ύφος θεωρήθηκε πρωτοποριακό για την εποχή εκείνη. Μέρος των έργων της στη συλλογή του Πολιτιστικού Ιδρύματος αποτελούν πέντε υδατογραφίες οι οποίες συγκαταλέγονται μέσα στα παλαιότερα έργα της Συλλογής. Έργα της βρίσκονται σε διάφορες ιδιωτικές συλλογές, στην Κρατική Πινακοθήκη Σύγχρονης Τέχνης, στη Συλλογή του Πολιτιστικού Ιδρύματος της Τράπεζας Κύπρου, στην Πινακοθήκη Λεβέντη και στη Δημοτική Πινακοθήκη Λεμεσού.

Πρώτα χρόνια
Η Λουκία Νικολαΐδου γεννήθηκε το 1909 από μια πλούσια οικογένεια στη Λεμεσό. Αφού αποφοίτησε από τη Σχολή Ξένων και Ελληνικών Γλωσσών, ξεκίνησε μαθήματα αλληλογραφίας με το ABC School στο Παρίσι. Ενθαρρυνμένη από τον ζωγράφο Βασίλη Βρυωνίδη, πήρε την ασυνήθιστη απόφαση να πάει στο εξωτερικό για σπουδές. Εκείνη την εποχή, οι γυναίκες δεν ασχολούνταν συνήθως με επαγγέλματα, καθώς υπήρχε η πεποίθεση ότι ο ρόλος τους ήταν αυτός της γυναίκας και της μητέρας. Εγγράφτηκε το 1929 στην Académie Colarossi, όπου πέρασε ένα χρόνο πριν γνωρίσει τον Κωνσταντίνο Δημητριάδη, ο οποίος τη βοήθησε να εγγραφεί στο École Nationale des Beaux-Arts. Ένας από τους ζωγράφους με τους οποίους σπούδασε ήταν ο Λουσιέν Σιμόν, που θα επηρέαζε σημαντικά τα έργα της. Αποφοίτησε το 1933 και επέστρεψε στην Κύπρο.

Καριέρα
Η Νικολαΐδου έκανε την πρώτη της ατομική έκθεση το 1934, στη Λευκωσία και στη Λεμεσό, αλλά η δημόσια ανταπόκριση ήταν αρνητική στις σύγχρονες τάσεις της. Τα έργα που ζωγράφησε η Νικολαΐδου μεταξύ του 1929 και του 1933, κατά τη διάρκεια της φοιτητικής της εκπαίδευσης τείνει να αγκαλιάζει τα ευρωπαϊκά ιδανικά και να επικεντρώνεται στο γυναικείο σώμα και τη σεξουαλικότητα. Όταν επέστρεψε στην Κύπρο, η δουλειά της συνέχισε να εξερευνά τη γυναικεία μορφή, αλλά το έκανε με ένα πιο πρωτόγονο στιλ, που θύμιζε τον Πωλ Γκωγκέν.  

Τα επιλεγμένα θέματα της αμφισβητούσαν τις παραδοσιακές απεικονίσεις γυναικών, ως νοικοκυρών μητέρων και συζύγων, στην κυπριακή τέχνη, απεικονίζοντας τες αντ 'αυτού ως μορφωμένες και απελευθερωμένα μέλη μιας κοσμοπολίτικης και προοδευτικής κοινωνίας. Ως μια από τους λίγες Κύπριες ζωγράφους της εποχής της που ζωγράφισε γυμνά, τα έργα της Νικολαΐδου είναι μοναδικά, καθώς δεν επικεντρώθηκαν στις γυναίκες ως αντικείμενα επιθυμίας, αλλά αντ 'αυτού, τα θέματα της είναι προκλητικά, που τείνουν να αγνοούν τους θεατές αντί να αλληλεπιδρούν με το κοινό, και συνήθως έχουν μνημειακό μέγεθος. Άλλα θέματα που παρουσιάζονται στα έργα της περιλαμβάνουν σκηνές καθημερινής ζωής και τοπίων.

Μετά τη διοργάνωση άλλων ατομικών εκθέσεων το 1935 και το 1936, που υπήρξε χλιαρή υποδοχή από το κοινό, η Νικολαΐδου μετακόμισε στο Λονδίνο το 1937, όπου ζούσε με την μεγαλύτερη αδερφή της. Όπως πολλές άλλες κύπριες γυναίκες καλλιτέχνιδες, που μετακόμισαν στο εξωτερικό ως αυτοεξόριστες, επέτρεψαν στη Νικολαΐδου να ακολουθήσει μια καριέρα στην τέχνη, έξω από τους πατριαρχικούς περιορισμούς της κοινωνίας στην πατρίδα της.  I Στην Αγγλία, τα έργα της έγιναν πιο εκφραστικά με έμφαση στα γεωμετρικά σχήματα, επηρεασμένα από τον Πικάσο. Το 1939, συμμετείχε σε μια ομαδική έκθεση για την οποία έλαβε αναγνώριση. Την ίδια χρονιά, παντρεύτηκε τον Ιωάννη Βασιλείου, εφοπλιστή από την Ερμούπολη και αποχώρησε από τις δημόσιες εκθέσεις, εστιάζοντας στην ανατροφή της οικογένειας της.Τα έργα της ξεχάστηκαν σε μεγάλο βαθμό στην Κύπρο μέχρι το 1992, όταν η ιστορικός τέχνης Ελένη Νικήτα δημοσίευσε μια βιογραφία της και αποκατέστησε τον πρωτοποριακό ρόλο της Νικαΐδου ως καλλιτέχνιδα σε μια εποχή που το επάγγελμα απέκλειε τις γυναίκες.

Θάνατος και κληρονομιά
Η Νικολαϊδου πέθανε στο Λονδίνο το 1994. Έχει μείνει στην ιστορία ως ένας από τους πρωτοπόρους της σύγχρονης τέχνης στην Κύπρος και έργα της βρίσκονται στην κατοχή του Κρατική Πινακοθήκη Σύγχρονης Τέχνης στη Λευκωσία. Υπάρχουν επίσης έργα της στις συλλογές της Τράπεζας Κύπρου και στη γκαλερί τέχνης της Δημοτικής Τράπεζας Λεμεσού.

Περαιτέρω ανάγνωση

Βιβλιογραφικές πηγές

Παραπομπές

 

Κύπριοι ζωγράφοι