Χρωματιστό μολύβι

Το χρωματιστό μολύβι ( Αμερικανικά Αγγλικά colored pencil), είναι μέσο τέχνης κατασκευασμένο από στενό, χρωματιστό πυρήνα εγκιβωτισμένο σε ξύλινη κυλινδρική θήκη. Σε αντίθεση με τα μολύβια από γραφίτη και κάρβουνο, οι πυρήνες των χρωματιστών μολυβιών έχουν βάση από κερί ή λάδι και περιέχουν διαφορετικές αναλογίες χρωστικών, πρόσθετων και συνδετικών μέσων.   Κατασκευάζονται επίσης υδατοδιαλυτά μολύβια (ακουαρέλας) και παστέλ μολύβια καθώς και χρωματιστοί πυρήνες για μηχανικά μολύβια .

Τα χρωματιστά μολύβια κατασκευάζονται σε ευρύ φάσμα τιμών, ποιότητας και χρηστικότητας, από μαθητικά έως επαγγελματικά. Η συγκέντρωση των χρωστικών στον πυρήνα, η ελαφρότητα των χρωστικών, η ανθεκτικότητα του χρωματιστού μολυβιού και η απαλότητα του πυρήνα είναι ορισμένοι καθοριστικοί παράγοντες για την ποιότητα μιας μάρκας και, κατά συνέπεια, την τιμή της αγοράς. Δεν υπάρχει γενική διαφορά ποιότητας μεταξύ χρωμάτων μολυβιών με βάση το κερί/λάδι και το υδατοδιαλυτό, αν και ορισμένοι κατασκευαστές βαθμολογούν τα υδατοδιαλυτά μολύβια τους ως λιγότερο ελαφριά από τα παρόμοια μολύβια με βάση το κερί/λάδι. Η αυξανόμενη δημοτικότητα των χρωματιστών μολυβιών ως καλλιτεχνικού μέσου πυροδότησε την αρχή της Εταιρείας "Colored Pencil of America (CPSA)". Σύμφωνα με τον ιστότοπό της, "Η CPSA ιδρύθηκε το 1990 ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός, αφιερωμένος σε καλλιτέχνες άνω των 18 ετών που εργάζονται με χρωματιστό μολύβι".  Η CPSA όχι μόνο προωθεί την τέχνη που χρησιμοποιεί χρωματιστά μολύβια ως μία από τις καλές τέχνες, αλλά προσπαθεί επίσης να θέσει πρότυπα σταθερότητας στο φως για τους κατασκευαστές χρωματιστών μολυβιών.  Άλλες χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς, η Αυστραλία και το Μεξικό - μεταξύ πολλών άλλων - έχουν δημιουργήσει τους δικούς τους οργανισμούς και κοινωνίες για τους καλλιτέχνες χρωματιστών μολυβιών.     Τα χρωματιστά μολύβια αποθηκεύονται συνήθως σε θήκες μολυβιών για να αποφευχθεί ζημιά ή καταστροφή τους.

Παρά την ύπαρξη χρωματιστών μολυβιών για περισσότερο από έναν αιώνα, ο κόσμος της τέχνης έχει ιστορικά αντιμετωπίσει το μέσο με λιγότερο θαυμασμό (και μάλιστα, σε ορισμένες περιπτώσεις και με περιφρόνηση) σε σύγκριση με άλλα μέσα τέχνης. Ωστόσο, η ανακάλυψη νέων τεχνικών και μεθόδων, η ανάπτυξη ελαφρών μολυβιών και ο σχηματισμός έγκυρων οργανώσεων επιτρέπει στα χρωματιστά μολύβια να ανταγωνίζονται με επιτυχία τα άλλα μέσα. Επιπλέον, τα χρωματιστά μολύβια είναι πιο προσιτά, καθαρότερα και απλούστερα σε σύγκριση με άλλα μέσα.

Ιστορία 
Η χρήση μέσων με βάση το κερί σε κραγιόνια μπορεί να εντοπιστεί στην Ελληνική Χρυσή Εποχή και αργότερα τεκμηριώθηκε από τον Ρωμαίο λόγιο Πλίνιο τον Πρεσβύτερο . Τα υλικά με βάση το κερί έχουν προσελκύσει τους καλλιτέχνες για αιώνες λόγω της αντοχής τους στη φθορά, της ζωντάνιας και της λαμπρότητας των χρωμάτων τους και των μοναδικών χαρακτηριστικών απόδοσης τους. 

Παρόλο που τα χρωματιστά μολύβια είχαν χρησιμοποιηθεί για «έλεγχο και σήμανση» εδώ και δεκαετίες, μόνο στις αρχές του 20ού αιώνα παρήχθησαν χρωματιστά μολύβια ποιότητας κατάλληλης για καλλιτέχνες. Οι κατασκευαστές που άρχισαν να παραγάγουν χρωματιστά μολύβια καλλιτέχνη περιλαμβάνουν την Faber-Castell το 1908 (η γκάμα των μολυβιών Polychromos ήταν αρχικά 60 χρώματα, σήμερα φθάνει τα 120) και η Caran d'Ache το 1924, ακολουθούμενες από την Berol Prismacolor το 1938.  Άλλοι αξιόλογοι κατασκευαστές περιλαμβάνουν τις Bruynzeel-Sakura, Cretacolor, Derwent, Koh-i-Noor Hardtmuth, Mitsubishi ( uni-ball ), Schwan-Stabiloι\, Staedtler και Giotto .

Τύποι 
Διάφοροι τύποι χρωματιστών μολυβιών κατασκευάζονται τόσο για καλλιτεχνική όσο και για πρακτική χρήση.

Για καλλιτέχνες και επαγγελματίες 
Τα μολύβια καλλιτεχνών και επαγγελματικών βαθμών κατασκευάζονται με υψηλότερες συγκεντρώσεις χρωστικών υψηλής ποιότητας από τα χρωματιστά μολύβια μαθητικής ποιότητας. Η σταθερότητα τους  στο φως - η αντίσταση στις ακτίνες UV στο ηλιακό φως -  επίσης μετράται και τεκμηριώνεται. Η βασική ανθεκτικότητα, η αντοχή στο σπάσιμο και στο νερό και η δημοτικότητα της μάρκας είναι επίσης αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά των χρωματιστών μολυβιών ποιότητας καλλιτεχνών.  Τα μολύβια καλλιτεχνών έχουν τη μεγαλύτερη γκάμα χρωμάτων. 72 σετ χρωμάτων είναι πολύ συνηθισμένα και υπάρχουν αρκετές μάρκες των 120 χρωμάτων και άνω. Είναι επίσης συνήθως διαθέσιμα και ως μεμονωμένα μολύβια.

Για φοιτητές και μαθητές 

Πολλές από τις ίδιες εταιρείες που παράγουν χρωματιστά μολύβια καλλιτέχνη προσφέρουν επίσης υλικά μαθητικής ποιότητας και χρωματιστά μολύβια σχολικού επιπέδου. Η βαθμολογία σταθερότητας συνήθως δεν περιλαμβάνεται σε χρωματιστά μολύβια μαθητών και σχολείων. Η βασική σύνθεση και η αναλογία χρωστικών-συνδετικών ποικίλλουν μεταξύ των χρωματιστών μολυβιών καλλιτεχνών και μαθητών ακόμη και όταν τα παράγει η ίδια εταιρεία. Καθώς προορίζονται για διαφορετικούς χρήστες, τα χρωματιστά μολύβια φοιτητικών και σχολικών βαθμών δεν διαθέτουν τις υψηλής ποιότητας χρωστικές ουσίες και τα πρότυπα αντοχής στο φως που διατηρούν πιστά το όνομά τους σε προϊόντα καλλιτέχνη. Επίσης η γκάμα των χρωμάτων τους είναι μικρότερη, συχνά περιορίζεται σε 24 ή 36 χρώματα.

Ωστόσο, η χρήση χρωματιστών μολυβιών χαμηλότερης ποιότητας έχει τα πλεονεκτήματά της. Ορισμένες εταιρείες προσφέρουν χρωματιστά μολύβια που σβήνονται στους αρχάριους καλλιτέχνες για να πειραματιστούν.  Επίσης, λόγω των σημαντικά χαμηλότερων τιμών τους, τα χρωματιστά μολύβια μαθητικής κατηγορίας είναι ιδανικά για μαθητές δημοτικού και γυμνασίου. Οι κατασκευαστές χρωματιστών μολυβιών προσαρμόζουν τα προϊόντα τους - με τις ανάλογες βέβαια τιμές - σε διαφορετικές ηλικίες και ομάδες δεξιοτήτων.

Μολύβια ακουαρέλας 
Τα μολύβια ακουαρέλας, αλλιώς γνωστά ως υδατοδιαλυτά μολύβια, είναι ένα ευέλικτο μέσο τέχνης. Τα μολύβια μπορούν να χρησιμοποιηθούν στεγνά - όπως τα κανονικά χρωματιστά μολύβια - ή μπορούν να εφαρμοστούν βρεγμένα για να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα ακουαρέλας. Σε υγρή εφαρμογή, ο καλλιτέχνης τοποθετεί πρώτα την ξηρή χρωστική και στη συνέχεια ακολουθεί με ένα υγρό πινέλο για να εντείνει και να απλώσει τα χρώματα. Αυτή η τεχνική μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για να συνδυάσει χρώματα μεταξύ τους και πολλοί καλλιτέχνες θα εφαρμόσουν και τις δύο τεχνικές σε ένα έργο τέχνης.  Τα μολύβια ακουαρέλας ποιότητας καλλιτεχνών διατίθενται συνήθως σε 60 ή 72 χρώματα, αλλά μπορούν να φθάσουν μέχρι και 120 χρώματα.

Χρωματιστό μολύβι με βάση το λάδι 
Τα μολύβια με βάση το λάδι χρησιμοποιούν συνδετικό με βάση το λάδι

Μολύβια παστέλ 
Τα παστέλ μολύβια είναι παρόμοια με τα σκληρά παστέλ . Τα παστέλ μολύβια μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνα τους ή σε συνδυασμό με άλλα μέσα. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν στεγνά, υγρά ή αναμεμειγμένα. Πολλοί καλλιτέχνες τα χρησιμοποιούν για προκαταρκτικά σκίτσα, δεδομένου ότι τα μολύβια γραφίτη δεν είναι συμβατά με παστέλ. Μπορούν επίσης να ξυστούν σε λεπτό σημείο για να είναι δυνατή η πρόσθεση λεπτομερειών σε παστέλ σχέδια.

Τεχνικές 

Τα χρωματιστά μολύβια μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε συνδυασμό με πολλά άλλα μέσα σχεδίασης. Όταν χρησιμοποιούνται μόνα τους, υπάρχουν δύο κύριες τεχνικές απόδοσης που χρησιμοποιούν οι καλλιτέχνες με χρωματιστά μολύβια.

 Η στρώση χρησιμοποιείται συνήθως στα πρώτα στάδια ενός σχεδίου με έγχρωμο μολύβι, αλλά μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για ολόκληρα κομμάτια. Στο στρώσιμο, οι τόνοι δημιουργούνται σταδιακά χρησιμοποιώντας πολλά στρώματα βασικών χρωμάτων. Τα πολυεπίπεδα σχέδια εκθέτουν συνήθως το "δόντι" του χαρτιού και χαρακτηρίζονται από κοκκώδες, ασαφές φινίρισμα. 
 Η στίλβωση (burnishing) είναι μια τεχνική ανάμειξης κατά την οποία ένα άχρωμο μολύβι ανάμιξης ή ένα ανοιχτόχρωμο μολύβι εφαρμόζεται σταθερά σε ένα ήδη πολυεπίπεδο σχέδιο. Αυτό παράγει λαμπερή επιφάνεια συνδυασμένων χρωμάτων που εισχωρεί βαθιά στον κόκκο του χαρτιού.  Στίλβωση επίσης επιτυγχάνεται με τριβή με βαμβάκι (χρησιμοποιούνται κυρίως μπατονέτες για τον σκοπό αυτόν) αλλά και με ορισμένα υγρά, όπως νεφτίνη ή ακόμη και προϊόντα όπως το baby oil της Johnson (αν και αυτές οι τεχνικές "λεκιάζουν" την οπίσθια όψη του χαρτιού.
 Η εκτράχυνση είναι μια τεχνική, η οποία δημιουργεί απόδοση υφών με την  τοποθέτηση ενός τραχέος κομματιού χαρτιούί κάτω από το χαρτί σχεδίασης. Στη συνέχεια, τρίβεται το χαρτί σχεδίασης με ένα πολύ λείο αντικείμενο για να αφήσει εσοχές στο χαρτί. Τέλος, σχεδιάζεται πάνω του χρησιμοποιώντας χρωματιστό μολύβι και το σχέδιο θα πρέπει να ξεχωρίζει. 
 Τα μοτίβα βαθμολόγησης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία επισημάνσεων σε αντικείμενα. Η τεχνική απαιτεί χαρτί ανίχνευσης ή διαφάνειας και αιχμηρό στυλό. Αρχικά, τοποθετείται το χαρτί πάνω από την περιοχή που εντυπωσιάζετε. Στη συνέχεια, με μέτρια πίεση, χρησιμοποιείται η επιθυμητή γραμμή ή μοτίβο. 
 Η συγχώνευση χρωμάτων ενθαρρύνει τις χρωματιστές χρωστικές μολυβιών να αναμειχθούν φυσικά χρησιμοποιώντας διαλύτες, άχρωμο μολύβι ανάμιξης ή συνδυασμό και των δύο αυτών. Αυτή η τεχνική επιτρέπει στα χρώματα να αναμειγνύονται εύκολα σε ένα μόνο χρώμα.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 
Υλικά τέχνης
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις