Αζερικές βουλευτικές εκλογές (2020)

Στις 9 Φεβρουαρίου 2020 διεξήχθησαν πρόωρες βουλευτικές εκλογές στο Αζερμπαϊτζάν για την εκλογή των 125 μελών της Εθνοσυνέλευσης. Αρχικά ήταν προγραμματισμένες για τον Νοέμβριο, αλλά αντί αυτού ο Πρόεδρος Ιλχάμ Αλίγιεφ προκήρυξε τις εκλογές πρόωρα, 7 μήνες νωρίτερα. Ήταν οι πρώτες πρόωρες εκλογές από την ανεξαρτητοποίησή του, το 1991. Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα έδειξαν ότι το κόμμα του Αλίγιεφ διατήρησε τη θέση του, κερδίζοντας τις 72 από τις 125 έδρες. Το δεύτερο κόμμα ήταν το Κόμμα Αλληλέγγυων Πολιτών που κέρδισε μόνο τρεις έδρες.

Η πρώτη συνεδρίαση της νέας Εθνοσυνέλευσης έγινε στις 10 Μαρτίου 2020. Η Σαχίμπα Γκαφάροβα εξελέγη Ομιλήτρια της Εθνοσυνέλευσης.

Εκλογικό σύστημα 
Τα 125 μέλη της Εθνοσυνέλευσης εκλέχτηκαν για πενταετή θητεία με άμεση, καθολική, ισότιμη και μυστική ψηφοφορία όπως ορίζει το Σύνταγμα του Αζερμπαϊτζάν. Δικαίωμα προσέλευσης είχαν όλοι οι πολίτες του Αζερμπαϊτζάν ηλικίας άνω των 18 ετών, με την προϋπόθεση να έχουν διαμείνει στη χώρα για πάνω από 5 χρόνια και να μην έχουν αποστερηθεί το δικαίωμα ψήφου λόγω δικαστικής απόφασης. Το εκλογικό σύστημα ήταν απλό πλειοψηφικό σε 125 μονοεδρικές περιφέρειες. 

Δικαίωμα υποψηφιότητας έχουν όλοι οι πολίτες του Αζερμπαϊτζάν ηλικίας άνω των 18 ετών, υπό την προϋπόθεση να μην είναι καταδικασμένοι εγκληματίες, να μην έχουν αποστερηθεί το δικαίωμα λόγω δικαστικής απόφασης, να μην έχουν διπλή ιθαγένεια και να μην έχουν υποχρεώσεις προς ξένες χώρες. Η υποψηφιότητα είναι ασύμβατη με τα επαγγέλματα: επαγγελματίες στρατιωτικοί, δικαστικοί, αξιωματούχοι της κυβέρνησης, θρησκευτικοί αξιωματούχοι και με αμοιβώμενες δραστηριότητες (εκτός από το επιστημονικό, δημιουργικό ή εκπαιδευτικό έργο). Για να προκριθεί ένας υποψήφιος για συμμετοχή στις εκλογές πρέπει να συγκεντρώσει τουλάχιστον 450 υπογραφές από τους εκλογείς της εκλογικής του περιφέρειας.

Ιστορικό 
Στο συνταγματικό δημοψήφισμα που έγινε στις 26 Σεπτεμβρίου 2016, οι εκλογείς κλήθηκαν να απαντήσουν αν εγκρίνουν τις 29 συνταγματικές τροποποιήσεις που προτάθηκαν. Όλες οι τροποποιήσεις εγκρίθηκαν από το 89-95% των ψηφοφόρων. Με τις νέες αλλαγές ενισχύθηκαν οι εξουσίες του Προέδρου Ιλχάμ Αλίγιεφ: η Προεδρική θητεία αυξήθηκε από 5 σε 7 χρόνια, ιδρύθηκε το γραφείο του Αντιπροέδρου στο οποίο ο Πρόεδρος διόρισε τη σύζυγό του, Μεχριμπάν Αλίεβα, και θεσπίστηκε το δικαίωμα του Προέδρου να προκηρύσσει πρόωρες εκλογές. Στη συνέχεια, προκήρυξε πρόωρες προεδρικές εκλογές, 6 μήνες νωρίτερα, στις οποίες επανεξελέγη ο ίδιος. Στις 5 Δεκεμβρίου 2019 ο Αλίγιεφ, με προεδρικό διάταγμα διέλυσε το κοινοβούλιο και προκήρυξε πρόωρες βουλευτικές εκλογές για τις 9 Φεβρουαρίου 2020, περίπου 7 μήνες νωρίτερα.

Συμμετοχές 
Ένας αριθμός ρεκόρ 2.431 ατόμων υπέβαλε αίτηση υποψηφιότητας για τις εκλογές. Από αυτούς, οι 1.637 καταχωρήθηκαν επίσημα, αλλά μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 2020 οι 312 απέσυραν τις υποψηφιότητές τους. Από όσους αποσύρθηκαν, οι περισσότεροι ήταν μέλη του κόμματος Νέο Αζερμπαϊτζάν. Τελικά, στις εκλογές της 9ης Φεβρουαρίου 2020 συμμετείχαν 1.325 υποψήφιοι, από τους οποίους οι 360 εκπροσώπησαν 19 διαφορετικά πολιτικά κόμματα. 

Τα κόμματα με τις περισσότερες υποψηφιότητες ήταν:

 Νέο Αζερμπαϊτζάν: 123 υποψήφιοι
 Κόμμα Μουσαβάτ (Ισότητας): 60 υποψήφιοι
 Κίνημα Εθνικής Αναγέννησης: 33 υποψήφιοι
 Ρεπουμπλικανικό Εναλλακτικό Κόμμα: 31 υποψήφιοι
 Κόμμα της Ελπίδας: 21 υποψήφιοι
 Ανοιχτό Μπλοκ των Μέσων για Μεταρρυθμίσεις: 21 υποψήφιοι
 Ενωμένο Κόμμα του Αζερμπαϊτζάν: 20 υποψήφιοι
 Κίνημα Εκλογικού Μπλοκ: 18 υποψήφιοι
 Κόμμα Πατρίδα: 14 υποψήφιοι
 Δημοκρατικό Κόμμα του Αζερμπαϊτζάν: 10 υποψήφιοι
 Κόμμα Εθνικής Ανεξαρτησίας του Αζερμπαϊτζάν: 9 υποψήφιοι
 Κόμμα Σύγχρονης Ισότητας: 5 υποψήφιοι
 Άλλα κόμματα: Κόμμα Αλληλέγγυων Πολιτών, Κόμμα Ενωμένου Αζερικού Λαϊκού Μετώπου, Κόμμα Ενότητας, Κόμμα Δημοκρατικών Μεταρρυθμίσεων, Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα του Αζερμπαϊτζάν, κ.α.

Αποτελέσματα 
Στις εκλογές της 9ης Φεβρουαρίου, 9 κόμματα κέρδισαν έδρες. Πρώτο κόμμα ήρθε το Νέο Αζερμπαϊτζάν που κέρδισε τις 70 από τις 125 έδρες, δηλαδή το 56% των εδρών. Οι 4 έδρες έμειναν κενές. Από τα 121 εκλεγμένα μέλη, οι 100 ήταν άνδρες και οι 21 (16,8% του συνόλου) ήταν γυναίκες.

Μετά τις εκλογές 
Τα ξένα μέσα ενημέρωσης και ανεξάρτητοι παρατηρητές ανέφεραν διάφορες ανωμαλίες στη διεξαγωγή των εκλογών. Οι εκλογικές επιτροπές δεν τήρησαν αυστηρά τους κανονισμούς, υπάρχουν υποψίες για "νοθεία" στις κάλπες και ψηφοφόρους που ψήφισαν πάνω από μία φορά, υπήρξαν βίαια επεισόδια και βιαιοπραγίες, σε ορισμένα εκλογικά κέντρα παρεμποδίστηκε η βιντεοσκόπηση της ψηφοφορίας από τις κάμερες επιτήρησης και παρεμποδίστηκε επίσης το έργο των δημοσιογράφων.  Στις 13 Ιανουαρίου 2020 η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή κήρυξε τις εκλογές ως άκυρες για ορισμένες εκλογικές περιφέρειες. Συνολικά, τα αποτελέσματα από 328 εκλογικά κέντρα κηρύχτηκαν άκυρα.

Τελικά εκλέχτηκαν τα 121 από τα 125 μέλη της Εθνοσυνέλευσης, ενώ 4 έδρες παραμένουν κενές. 

Στις 10 Μαρτίου πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνεδρίαση της νέας Εθνοσυνέλευσης. Η Σαχίμπα Γκαφάροβα εξελέγη Πρόεδρος της βουλής.

Παραπομπές 

2020
Εκλογές του 2020