Τουρκικές μειονότητες στην πρώην Οθωμανική Αυτοκρατορία

Οι τουρκικές μειονότητες/κοινότητες στην πρώην Οθωμανική Αυτοκρατορία αναφέρονται σε εθνοτικούς Τούρκους, οι οποίοι είναι απόγονοι Οθωμανών Τούρκων αποίκων από την Ανατολία και την Ανατολική Θράκη, οι οποίοι ζουν εκτός των σύγχρονων συνόρων της Δημοκρατίας της Τουρκίας και σε ανεξάρτητα κράτη που ήταν παλαιότερα μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Έτσι, δεν θεωρούνται μέρος της σύγχρονης διασποράς της Τουρκίας, αλλά, επειδή ζουν για αιώνες στις αντίστοιχες περιοχές τους (και για αιώνες υπό τουρκική κυριαρχία), θεωρούνται πλέον «γηγενείς» ή «ντόπιοι» καθώς ζουν σε αυτές χώρες πριν από την ανεξαρτησία και την ίδρυση των σύγχρονων κρατών.

Σήμερα, ενώ ο τουρκικός λαός αποτελεί πλειοψηφία στη Δημοκρατία της Τουρκίας και στη Βόρεια Κύπρο, αποτελούν επίσης μία από τις «δύο κοινότητες» στην Κυπριακή Δημοκρατία, καθώς και σημαντικές μειονότητες στα Βαλκάνια, τον Καύκασο, τους Λεβάντες και τη Βόρεια Αφρική. Κατά συνέπεια, η τουρκική εθνικότητα ή/και γλώσσα αναγνωρίζεται επίσημα βάσει του συνταγματικού νόμου αρκετών κρατών, ιδίως στα Βαλκάνια.

Τουρκικές κοινότητες

Κύπρος 
Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας του 1960 (Άρθρα 2 και 3), οι Τουρκοκύπριοι αναγνωρίζονται ως μία από τις «Δύο Κοινότητες» της Δημοκρατίας (μαζί με τους Ελληνοκύπριους). Ως εκ τούτου, νομικά, έχουν ίσα δικαιώματα καταμερισμού εξουσίας με τους Ελληνοκύπριους και δεν ορίζονται ως «μειονοτική ομάδα», παρά το γεγονός ότι είναι λιγότεροι σε αριθμούς (αριθμούν τους 1.128 στο νότιο τμήμα του νησιού κατά την απογραφή του 2011). Η τουρκική γλώσσα είναι μια επίσημη γλώσσα της δημοκρατίας, παράλληλα με την ελληνική γλώσσα. Ωστόσο, λόγω της κυπριακής διακοινοτικής βίας του 1963-64 και ακολούθως του ελληνικού Πραξικοπήματος του 1974 στην Κύπρο (που επιδίωξε να καταφέρει την Ένωσις και να δημιουργήσει την «Ελληνική Δημοκρατία της Κύπρου» με εθνοκάθαρση των Τουρκοκυπρίων υπό το Σχέδιο Ακρίτας, επίσης γνωστό ως «το σχέδιο για τη γενοκτονία»), και μετά την τουρκική εισβολή του 1974 στην Κύπρο, οι Τουρκοκύπριοι ανακήρυξαν το δικό τους κράτος - την Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου (ΤΔΒΚ) - το 1983. Σήμερα κατοικείται κυρίως από Τουρκοκύπριους και πρόσφατους Ανατολίτες Τούρκους εποίκους. Σύμφωνα με την απογραφή της ΤΔΒΚ του 2011, ο πληθυσμός της Βόρειας Κύπρου ήταν 286.257 άτομα. Άλλες εκτιμήσεις δείχνουν ότι υπάρχουν περίπου 300.000-500.000 Τουρκοκύπριοι και Τούρκοι έποικοι που ζουν στο βόρειο τμήμα του νησιού.

Τουρκικές μειονότητες

Βαλκάνια

Καύκασος

Λεβάντες 
Στους Λεβάντες, οι Τούρκοι είναι διάσπαρτοι σε όλη την περιοχή. Στο Ιράκ και τη Συρία, οι τουρκικές μειονότητες αναφέρονται συνήθως ως«Τουρκμένοι», «Τουρκμάνοι» ή «Τουρκομάνοι». Αυτοί οι όροι έχουν ιστορικά χρησιμοποιηθεί για να ορίσουν Τούρκους (Oghuz) ομιλητές σε αραβικές περιοχές ή τους Σουνίτες Μουσουλμάνους σε σιιτικές περιοχές. Πράγματι, σήμερα, η πλειοψηφία των Ιρακινών Τουρκομάνων και των Σύριων Τουρκομάνων είναι απόγονοι Οθωμανών Τούρκων εποίκων και, ως εκ τούτου, μοιράζονται στενούς πολιτιστικούς και γλωσσικούς δεσμούς με την Τουρκία, ιδίως την περιοχή της Ανατολίας. Υπάρχουν επίσης τουρκικές μειονότητες που βρίσκονται στην Ιορδανία (Τούρκοι στην Ιορδανία) και στο Λίβανο (Τούρκοι στο Λίβανο). Στον Λίβανο, ζουν κυρίως στα χωριά Αϊνταμούν και Κουάχρα στην περιοχή Άκαρ, καθώς και στο Μπάαλμπεκ, τη Βηρυτό και την Τρίπολη.

Βόρεια Αφρική 
Στη Βόρεια Αφρική, υπάρχει ακόμη ισχυρή τουρκική παρουσία στο Μαγκρέμπ, ιδίως στην Αλγερία, στη Λιβύη και στην Τυνησία (βλ. Τούρκοι στην Αλγερία, Τούρκοι στη Λιβύη και Τούρκοι στην Τυνησία). Ζουν κυρίως στις παράκτιες πόλεις (όπως το Αλγέρι, η Κωνσταντίνη, το Οράν και το Τλεμσέν στην Αλγερία, το Μισράτα και η Τρίπολη στη Λιβύη και το Τζέρμπα, το Χαμαμέτ, η Αλ Μαχντίγια και η Τύνιδα στην Τυνησία). Σε αυτές τις περιοχές, οι άνθρωποι μερικώς τουρκικής καταγωγής αναφέρονται ιστορικά ως Κουλουγλίδες () λόγω του μικτού τουρκικού και κεντρικού μαγκρεμπικού αίματος. Κατά συνέπεια, οι όροι «Τούρκοι» και «Κουλουγλίδες» παραδοσιακά χρησιμοποιούνται για τη διάκριση μεταξύ των όρων της πλήρους και μερικής τουρκικής καταγωγής. Επιπλέον, υπάρχει επίσης μια αξιοσημείωτη τουρκική μειονότητα στην Αίγυπτο. Πριν από την αιγυπτιακή επανάσταση του 1919, οι άρχοντες και οι ανώτερες τάξεις ήταν κυρίως τουρκικές, ή τουρκικής καταγωγής, που ήταν μέρος της κληρονομιάς από την οθωμανική κυριαρχία της Αιγύπτου.

Άλλες χώρες

Δείτε επίσης 

 Τουρκικός εθνικός όρκος
 Μουατζίρης
 Τούρκοι στα Βαλκάνια
 Τούρκοι στην Ευρώπη

Παραπομπές 

Εθνοτικοί Τούρκοι
Πληθυσμιακές μειονότητες