Ρούντα Σλόνσκα

Η Ρούντα Σλόνσκα (πολωνικά: Ruda Śląska) είναι πόλη στη Σιλεσία της νότιας Πολωνίας, κοντά στο Κατοβίτσε. Είναι μέρος της Μητροπολιτικής Άνω Σιλεσίας, μια μητρόπολης με πληθυσμό 2 εκατομμυρίων κατοίκων. Βρίσκεται στα υψίπεδα της Σιλεσίας, στον ποταμό Κουοντνίτσα (παραπόταμος του Όντερ).

Ανήκει στο Βοεβοδάτο Σιλεσίας από τη δημιουργία του το 1999. Προηγουμένως, βρισκόταν στο Βοεβοδάτο Κατοβίτσε, και πριν από αυτό, ήταν μέρος του Βοεβοδάτου Σιλεσίας. Η Ρούντα Σλόνσκα είναι μία από τις πόλεις της αστικής περιοχής του Κατοβίτσε (πληθυσμός 2,7 εκατ.) και εντός της ευρύτερης μητροπολιτικής περιοχής Άνω Σιλεσίας (πληθυσμός 5.294.000). Ο πληθυσμός της πόλης είναι 137.360 (Δεκέμβριος 2019).

Ιστορία 
Είναι γνωστό ότι ένα μεγάλο χωριό υπήρχε στη θέση του σημερινού κέντρου της πόλης το 1243. Το όνομα της πόλης φαίνεται να υποδηλώνει την επίγνωση και ίσως την εκμετάλλευση των μεταλλευμάτων από την αρχαιότητα.

Η περιοχή υπέστη ραγδαία βιομηχανοποίηση (άνθρακας, χάλυβας, ψευδάργυρος) τον 19ο και τις αρχές του 20ού αιώνα. Ωστόσο, παρέμεινε μια συστάδα βιομηχανικών οικισμών και χωριών μέχρι τη δεκαετία του 1950, οπότε ενώθηκε διοικητικά. Ωστόσο, ποτέ δεν εξελίχθηκε σε μια πραγματικά ενιαία πόλη.

Πριν από τη γερμανική εισβολή στην Πολωνία και το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το 1939, Γερμανοί σαμποτέρ πραγματοποίησαν επίθεση στη Ρούντα. Μετά την εισβολή, η περιοχή ήταν υπό γερμανική κατοχή από το 1939 έως το 1945. Αρκετοί Πολωνοί δάσκαλοι από τη σημερινή Ρούντα Σλόνσκα δολοφονήθηκαν από τους Γερμανούς σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στο πλαίσιο της Intelligenzaktion. Οι Γερμανοί επίσης είχαν δημιουργήσει και διαχειρίζονταν ένα Polenlager στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας για τους Πολωνούς στη σημερινή περιοχή της Κοχουοβίτσε και το υποστρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας E83 του στρατοπέδου αιχμαλώτων πολέμου Stalag VIII-B στη σημερινή περιοχή Χέμπζιε. Το πολωνικό κίνημα αντίστασης ήταν ενεργό στην περιοχή. Το 1945, η γερμανική κατοχή έληξε και η περιοχή αποκαταστάθηκε στην Πολωνία, αν και με ένα σοβιετικό εγκατεστημένο κομμουνιστικό καθεστώς, το οποίο έμεινε στην εξουσία μέχρι την πτώση του κομμουνισμού τη δεκαετία του 1980.

Μετά την πτώση του κομμουνισμού το 1989, η σημαντική βαριά βιομηχανία μειώθηκε σε μεγάλο βαθμό ή αναδιαρθρώθηκε. Η περιοχή έχει μετατραπεί σε οικονομία που βασίζεται στις υπηρεσίες. Το γνωστό ανθρακωρυχείο που εξακολουθεί να λειτουργεί είναι το «Halemba».

Από το 2007, η Ρούντα Σλόνσκα είναι μέλος της Μητροπολιτικής Ένωσης της Άνω Σιλεσίας, της μεγαλύτερης νομικά αναγνωρισμένης αστικής περιοχής στην Πολωνία.

Μεταφορές και υποδομές 
Σημαντικός δρόμος είναι ο αυτοκινητόδρομος Α4. Υπάρχουν αρκετοί μικροί σιδηροδρομικοί σταθμοί, κυρίως στη γραμμή Κατοβίτσε-Γκλιβίτσε.

Από το 1950, η Ρούντα Σλόνσκα είναι η τοποθεσία μιας εγκατάστασης μετάδοσης, η οποία χρησιμοποιήθηκε από το 1950 έως το 1988 για ραδιοφωνικές εκπομπές μεσαίου κύματος.

Ανώτερη εκπαίδευση 
Οι γειτονικές πόλεις Κατοβίτσε και Γκλιβίτσε είναι μεγάλα ακαδημαϊκά κέντρα. Η Ρούντα Σλόνσκα είναι η έδρα της Ανώτερης Ακαδημίας Εμπορίου (Wyższa Szkoła Handlowa).

Αξιοσημείωτα πρόσωπα 

 Καρλ Γκοντούλα (1781-1848), Γερμανός βιομήχανος
 Γκούντερ Μπιάλας (1907-1995), Γερμανός συνθέτης
 Πάβεου Τσιγκάνεκ (1913-1995), ποδοσφαιριστής
 Έρνεστ Πολ (1932-1995), ποδοσφαιριστής
 Έρβιν Βίλτσεκ (γενν. 1940), ποδοσφαιριστής
 Μάρτσιν Μπαστσίνσκι (γενν. 1977), ποδοσφαιριστής
 Μάρεκ Πλάβγκο (γενν. 1981), αθλητής
 Οτίλια Γεντζέιτσακ (γενν. 1983), χρυσή Ολυμπιονίκης και κάτοχος παγκόσμιου ρεκόρ στην κολύμβηση
 Κάσια Μος (γενν. 1987), τραγουδίστρια και τραγουδοποιός, εκπροσώπησε την Πολωνία στον Διαγωνισμό Τραγουδιού Eurovision 2017
 Άρτουρ Σόμπιεχ (γενν. 1990), ποδοσφαιριστής
 Κάμιλ Γκραμπάρα (γενν. 1999), ποδοσφαιριστής

Η Ρούντα Σλόνσκα είναι το μεγαλύτερο πληθυσμιακό κέντρο στην Πολωνία που δεν έχει επισκεφθεί ποτέ ο Λεχ Βαλέσα. Αυτό φαίνεται σε μια ορειχάλκινη πλάκα στην πλευρά του δημαρχείου.

Αδελφοποιημένες πόλεις 
Η Ρούντα Σλόνσκα είναι αδελφοποιημένη με τις:

 Καρικφέργκους, Βόρεια Ιρλανδία
 Λέβιτσε, Σλοβακία
 Μανκ, Αυστρία
 Βίμπο Βαλέντια, Ιταλία

Παραπομπές 

Πόλεις πόβιατ της Πολωνίας
Πόλεις του Βοεβοδάτου Σιλεσίας
Πόλεις της Πολωνίας
Σοσιαλιστικά σχεδιασμένες πόλεις