Ζαΐρ Αζγκούρ

Ο Ζαΐρ Ισαάκοβιτς Αζγκούρ (Заир Исаакович Азгур, 1908 – 18 Φεβρουαρίου 1995) ήταν Λευκορώσος γλύπτης της σοβιετικής περιόδου και ακαδημαϊκός.

Ο Αζγκούρ γεννήθηκε στο Κυβερνείο του Μογκίλεφ (σήμερα στην Περιφέρεια Βιτσέμπσκ της Λευκορωσίας) από γονείς εβραϊκής καταγωγής και σπούδασε στην εκεί Τεχνική Σχολή από το 1922 μέχρι το 1925. Κατόπιν, από το 1925 έως το 1928, σπούδασε στην Αγία Πετρούπολη (τότε Λένινγκραντ). Η πρώτη έκθεση έργων του έγινε το 1923. Εργάσθηκε κυρίως στο Μινσκ, όπου ένα από τα έργα του ήταν η φιλοτέχνηση αναγλύφων για το μέγαρο της όπερας. Κατά τη δεκαετία του 1940 δημιούργησε μία σειρά προτομών ηρώων του πολέμου και στρατιωτικών ηγετών. Στην Παγκόσμια Έκθεση του 1958, στις Βρυξέλλες, κέρδισε αργυρό μετάλλιο για το άγαλμα του Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ. Μνημεία βασισμένα πάνω σε δικά του σχέδια ανεγέρθηκαν στο Λουχάνσκ και το Μινσκ το 1947, στο Μποροντίνο το 1949, στο Σούζνταλ το 1950 και στο Λενινογκόρσκ (ένα μνημείο του Λένιν) το 1957. Στην ύστερη σταδιοδρομία του έκανε εκθέσεις στο Βουκουρέστι και στο Παρίσι.

Τα γλυπτά του Αζγκούρ θεωρούνται από τα γνησιότερα δείγματα σοσιαλιστικού ρεαλισμού. Διακρίνονται για τις κανονικές αναλογίες τους, τη σμιλευτική δεξιοτεχνία και κυρίως τη βαθιά ανθρώπινη έκφραση, που μαζί με την απλότητα συνιστούν τα βασικά γνωρίσματα της τέχνης του. Αντιπροσωπευτικότερα δείγματα του έργου του θεωρούνται οι προτομές του Φ. Τζερτζίνσκι (στο κυβερνητικό μέγαρο του Μινσκ), των ηρώων Μ. Σελνίτσκι και Μόλοτσκ, το προαναφερθέν άγαλμα του Ταγκόρ, όπως και αυτό του Λου Σιν, καθώς και τα μνημεία «Στον παρτιζάνο θείο Τάλας» στο Πετρικόφ και «Ο Λένιν στο Κασσίνο».

Το σπίτι και ατελιέ του Αζγκούρ στο Μινσκ είναι σήμερα μουσείο.

Τιμητικές διακρίσεις
 Ήρωας της Σοσιαλιστικής Εργασίας
 Δύο παράσημα του Τάγματος του Λένιν
 Παράσημο του Τάγματος της Οκτωβριανής Επανάστασης
 Δύο παράσημα του Τάγματος της Κόκκινης Σημαίας της εργασίας
 Παράσημο του Τάγματος του Ερυθρού Αστέρα
 Βραβείο της Φιλίας των Λαών
 Μετάλλιο της «Νίκης επί της Γερμανίας στον Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο 1941-1945»
 Μετάλλιο «Για την Άξια εργασία στον Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο 1941-1945»
 Μετάλλιο «Αντάρτες του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου»
 Μετάλλιο «Βετεράνος της Εργασίας»
 Δύο Κρατικά Βραβεία της Ε.Σ.Σ.Δ.
 Τίτλος του Λαϊκού Καλλιτέχνη της Ε.Σ.Σ.Δ.

Πηγές
 John Milner: A Dictionary of Russian and Soviet Artists, 1420-1970, Antique Collectors' Club, Woodbridge, Suffolk, 1993
 Επισκόπηση του Μουσείου Αζγκούρ
 Το αντίστοιχο λήμμα στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 2, σελ. 285

Σοβιετικοί γλύπτες
Λευκορώσοι γλύπτες
Αποδέκτες του Τάγματος της Φιλίας των Λαών