Εικοστή τέταρτη δυναστεία Φαραώ

Η 24η Δυναστεία της αρχαίας Αιγύπτου είναι η 4η της 3η Μεταβατικής Περιόδου στην ιστορία της αρχαίας Αιγύπτου.

Ιστορία
Η 24η δυναστεία ήταν μία σύντομη περίοδος, που οι φαραώ αυτής είχαν την πρωτεύουσά τους στην πόλη Σάις στο δυτικό δέλτα του Νείλου. Αποτελείται από δύο ηγεμόνες:

Ο Τεφνάκτ Α΄
Ο Τεφνάκτ Α΄ δημιούργησε μία συμμαχία με τους μικρούς βασιλείς τού Δέλτα και με την υποστήριξή τους προσπάθησε να καταλάβει την Άνω Αίγυπτο. Η εκστρατεία του έλκυσε την προσοχή τού Πιανκί βασιλιά της Νουβίας, που εισέβαλε στο Δέλτα και κατέγραψε την κατάκτηση και την υποταγή τού Τεφνάκτ Α΄ της Σαΐδας και των υποτελών εκείνου σε μία πολύ γνωστή επιγραφή. Ο Τεφνάκτ Α΄ αποκαλείται πάντα ο μεγάλος ηγέτης της Δύσης στην στήλη νίκης τού Πιανκί και σε δύο στήλες, που χρονολογούνται το 36ο και το 38ο της βασιλείας τού Σοσένκ Ε΄. Δεν ειναι σίγουρο αν ποτέ υιοθέτησε έναν επίσημο βασιλικό τίτλο. Πάντως ο Ολιβιέ Περντύ υποστηρίζει τώρα ότι κάποιος Σεπσεστρέ Τεφνακτέ της Σαΐδας δεν ήταν, στην πραγματικότητα, αυτός που εκδικήθηκε ο Πιανκί. Ο Περντύ εξέδωσε μία πρόσφατα ανακαλυφθείσα αφιερωματική στήλη, που προέρχεται από μία ιδιωτική συλλογή· το κείμενο χρονολογείται το 2ο έτος τού Νεχώ Α΄ της Σαΐδας και είναι όμοιο σε ύφος, σε επιγραφή και περιεχόμενο, με την αφιερωματική στήλη του Σεπσεστρέ. Ωστόσο τα επιχειρήματα τού Περντύ δεν είναι αποδεκτά από τους πιο πολλούς αιγυπτιολόγους προς το παρόν, οι οποίοι πιστεύουν ότι το 9ο έτος τού Σεπσεστρέ Τεφνάκτ στη στήλη της Αθήνας ήταν πιθανότατα ο Τεφνάκτ Α΄. Ο δεύτερος Τεφνάκτ, ο Τεφνάκτ Β΄, αν υπήρξε, θα ήταν ο άμεσος προκάτοχος τού Νεχώ Α΄. Ο Τεφνάκτ Β΄ και ο Νεχώ Α΄ κυβέρνησαν και οι δύο ως τοπικοί βασιλείς της Σαΐδας κατά τη Νουβική περίοδο υπό τον Τιρχάκα.

Μπακενρανέφ
Διάδοχος τού Τεφνάκτ Α΄ ήταν ο Μπανκενρανέφ, που σίγουρα ανέλαβε τον θρόνο της Σαΐδας και πήρε το βασιλικό όνομα Ουακαρέ. Η εξουσία του αναγνωρίστηκε σε μία μεγάλη έκταση τού Δέλτα, όπως στη Μέμφιδα, όπου αρκετές στήλες του 5ου και 6ου έτους του βρέθηκαν στο Σεραπείο. Η δυναστεία αυτή έλαβε ένα αιφνίδιο τέλος, όταν ο Σεμπιτκού, 2ος βασιλιάς της 25ης Δυναστείας, επιτέθηκε στη Σαΐδα, αιχμαλώτισε τον Μπακενρενέφ και τον έκαψε ζωντανό.

Φαραώ της 24ης Δυναστείας

Πηγές
 P.R. Del Francia, "Di una statuetta dedicata ad Amon-Ra dal grande capo dei Ma Tefnakht nel Museo Egizio di Firenze", S. Russo (ed.) Atti del V Convegno Nazionale di Egittologia e Papirologia, Firenze, 10-12 dicembre 1999, Firenze, 2000, pp. 63-112; 76-82

Φαραώ της 24ης Αιγυπτιακής Δυναστείας