Ναπροξένη

Η ναπροξένη, που πωλείται με την επωνυμία Aleve μεταξύ άλλων, είναι ένα μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες φάρμακο (ΜΣΑΦ) που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του πόνου, των κραμπών της εμμήνου ρύσεως, των φλεγμονωδών παθήσεων όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα και του πυρετού. Λαμβάνεται από το στόμα.  Διατίθεται σε σκευάσματα άμεσης και καθυστερημένης απελευθέρωσης.  Η έναρξη των αποτελεσμάτων είναι εντός μίας ώρας και διαρκεί έως και δώδεκα ώρες. 

Συχνές παρενέργειες περιλαμβάνουν ζάλη, κεφαλαλγία, μώλωπες, αλλεργικές αντιδράσεις, καούρα και πόνο στο στομάχι. Σοβαρές παρενέργειες περιλαμβάνουν αυξημένο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, εγκεφαλικού επεισοδίου, γαστρεντερικής αιμορραγίας και έλκους στομάχου. Ο κίνδυνος καρδιακής νόσου μπορεί να είναι χαμηλότερος από ότι με άλλα ΜΣΑΦ.  Δεν συνιστάται σε άτομα με νεφρικά προβλήματα.  Η χρήση δεν συνιστάται στο τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης.

Η ναπροξένη είναι μη εκλεκτικός αναστολέας της κυκλοξυγενάσης (COX). Είναι στην κατηγορία φαρμάκων προπιονικού οξέος.  Ως ΜΣΑΦ, η ναπροξένη φαίνεται να ασκεί την αντιφλεγμονώδη δράση της μειώνοντας την παραγωγή φλεγμονωδών μεσολαβητών που ονομάζονται προσταγλανδίνες. Μεταβολίζεται από το ήπαρ σε ανενεργούς μεταβολίτες. 

Η ναπροξένη κατοχυρώθηκε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 1967 και εγκρίθηκε για ιατρική χρήση στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1976. Είναι διαθέσιμη χωρίς ιατρική συνταγή και ως γενόσημο φάρμακο. Το 2017, ήταν η 71η πιο συχνά συνταγογραφούμενη φαρμακευτική αγωγή στις Ηνωμένες Πολιτείες, με περισσότερες από έντεκα εκατομμύρια συνταγές.

Ιατρικές χρήσεις 
Οι ιατρικές χρήσεις της ναπροξένης σχετίζονται με τον μηχανισμό δράσης του ως αντιφλεγμονώδη ένωση. Η ναπροξένη χρησιμοποιείται για τη θεραπεία μιας ποικιλίας φλεγμονωδών καταστάσεων και συμπτωμάτων που οφείλονται σε υπερβολική φλεγμονή, όπως πόνος και πυρετός (η ναπροξένη έχει ιδιότητες που μειώνουν τον πυρετό (αντιπυρετικές), εκτός από την αντιφλεγμονώδη δράση της).  Συγκεκριμένα, δεν είναι όλα τα φάρμακα που μειώνουν τον πυρετό αντιφλεγμονώδεις ενώσεις (όπως η παρακεταμόλη ).  Φλεγμονώδεις πηγές πόνου που μπορεί να ανταποκριθούν στην αντιφλεγμονώδη δραστηριότητα της ναπροξένης είναι καταστάσεις όπως ημικρανία, οστεοαρθρίτιδα, πέτρες στα νεφρά, ρευματοειδής αρθρίτιδα, ψωριασική αρθρίτιδα, ουρική αρθρίτιδα, αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα, κράμπες της εμμήνου ρύσεως, τενοντίτιδα και θυλακίτιδα.

Η νατριούχος ναπροξένη χρησιμοποιείται ως «θεραπεία γέφυρας» σε πονοκέφαλο κατάχρησης φαρμάκων για αργή απομάκρυνση ασθενών από άλλα φάρμακα.

Διαθέσιμα σκευάσματα 
Η νατριούχος ναπροξένη διατίθεται τόσο ως δισκίο άμεσης απελευθέρωσης όσο και ως δισκίο παρατεταμένης αποδέσμευσης. Τα σκευάσματα παρατεταμένης αποδέσμευσης (μερικές φορές ονομάζονται ως "εντερικά επικαλυμμένα") χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να τεθούν σε ισχύ από τα σκευάσματα άμεσης απελευθέρωσης, και επομένως είναι λιγότερο χρήσιμα όταν επιθυμείται άμεση ανακούφιση από τον πόνο. Τα σκευάσματα παρατεταμένης απελευθέρωσης είναι πιο χρήσιμα για τη θεραπεία χρόνιων ή μακροχρόνιων καταστάσεων, στις οποίες είναι επιθυμητή η μακροχρόνια ανακούφιση από τον πόνο.

Εγκυμοσύνη και γαλουχία 
Μικρές ποσότητες ναπροξένης απεκκρίνονται στο μητρικό γάλα. Ωστόσο, οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι συχνές σε βρέφη που θηλάζουν από τη μητέρα που λαμβάνει ναπροξένη.

Παρενέργειες 
Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν ζάλη, υπνηλία, πονοκέφαλο, εξάνθημα, μώλωπες και γαστρεντερικές διαταραχές. Η βαριά χρήση σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο νεφρικής νόσου τελικού σταδίου και νεφρικής ανεπάρκειας. Η ναπροξένη μπορεί να προκαλέσει μυϊκές κράμπες στα πόδια στο 3% των ατόμων.

Γαστρεντερικό 
Όπως και με άλλα μη-επιλεκτικά στην COX-2 ΜΣΑΦ, η ναπροξένη μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερικά προβλήματα, όπως καούρα, δυσκοιλιότητα, διάρροια, έλκη και αιμορραγία του στομάχου. Η ναπροξένη πρέπει να λαμβάνεται από το στόμα με τροφή για να μειώνεται ο κίνδυνος γαστρεντερικών παρενεργειών.  Άτομα με ιστορικό ελκών ή φλεγμονώδους νόσου του εντέρου θα πρέπει να συμβουλευτούν έναν γιατρό προτού πάρουν ναπροξένη. τις αγορές των ΗΠΑ, η ναπροξένη πωλείται με προειδοποιήσεις για τον κίνδυνο γαστρεντερικού έλκους ή αιμορραγίας. Η ναπροξένη ενέχει ενδιάμεσο κίνδυνο έλκους στομάχου σε σύγκριση με την ιβουπροφαίνη, η οποία είναι χαμηλού κινδύνου και την ινδομεθακίνη, η οποία είναι υψηλού κινδύνου. Για τη μείωση του κινδύνου έλκους στομάχου, συχνά συνδυάζεται με αναστολέα αντλίας πρωτονίων (ένα φάρμακο που μειώνει την παραγωγή οξέος στομάχου) κατά τη διάρκεια μακροχρόνιας θεραπείας ατόμων με προϋπάρχοντα έλκη στομάχου ή ιστορικό ανάπτυξης ελκών στομάχου ενώ βρίσκονται σε ΜΣΑΦ

Καρδιαγγειακό 
Τα εκλεκτικά και μη εκλεκτικά ΜΣΑΦ στην COX-2 έχουν συνδεθεί με αύξηση του αριθμού των σοβαρών και δυνητικά θανατηφόρων καρδιαγγειακών επεισοδίων, όπως έμφραγμα του μυοκαρδίου και εγκεφαλικά επεισόδια. Η ναπροξένη, ωστόσο, σχετίζεται με τους μικρότερους συνολικούς καρδιαγγειακούς κινδύνους. Ο καρδιαγγειακός κίνδυνος πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όταν συνταγογραφείται οποιοδήποτε μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Το φάρμακο είχε περίπου 50% του σχετικού κινδύνου εγκεφαλικού επεισοδίου σε σύγκριση με την ιβουπροφαίνη και συσχετίστηκε επίσης με μειωμένο αριθμό εμφραγμάτων του μυοκαρδίου σε σύγκριση με τις ομάδες ελέγχου. 

Μια μελέτη διαπίστωσε ότι η υψηλή δόση ναπροξένης προκάλεσε σχεδόν πλήρη καταστολή της θρομβοξάνης των αιμοπεταλίων καθ 'όλη τη διάρκεια του δοσολογικού διαστήματος και φάνηκε να μην αυξάνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου (CVD), ενώ άλλα σχήματα ΜΣΑΦ υψηλής δόσης μη ασπιρίνης είχαν μόνο παροδικές επιδράσεις στην COX 1 και συσχετίστηκαν με έναν μικρό αλλά σαφή αγγειακό κίνδυνο. Αντίθετα, η ναπροξένη συσχετίστηκε με υψηλότερα ποσοστά επιπλοκών αιμορραγίας του ανώτερου γαστρεντερικού σε σύγκριση με άλλα ΜΣΑΦ.

Αλληλεπιδράσεις 
Η ναπροξένη μπορεί να αλληλεπιδράσει με αντικαταθλιπτικά, λίθιο, μεθοτρεξάτη, προβενεσίδη, βαρφαρίνη και άλλα αντιπηκτικά, φάρμακα για την καρδιά ή την αρτηριακή πίεση, συμπεριλαμβανομένων των διουρητικών ή στεροειδών φαρμάκων όπως η πρεδνιζόνη.

Τα ΜΣΑΦ όπως η ναπροξένη μπορεί να παρεμβαίνουν και να μειώσουν την αποτελεσματικότητα των SSRI αντικαταθλιπτικών,, καθώς και να αυξήσουν τον κίνδυνο αιμορραγίας όταν λαμβάνονται μαζί περισσότερο από τον κίνδυνο αιμορραγίας κάθε τάξης φαρμάκου ξεχωριστά. Η ναπροξένη δεν αντενδείκνυται παρουσία SSRI, αν και η ταυτόχρονη χρήση των φαρμάκων πρέπει να γίνεται με προσοχή. 

Η κατανάλωση αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο γαστρεντερικής αιμορραγίας όταν συνδυάζεται με ΜΣΑΦ όπως η ναπροξένη με δοσοεξαρτώμενο τρόπο (δηλαδή, όσο υψηλότερη είναι η δόση της ναπροξένης, τόσο υψηλότερος είναι ο κίνδυνος αιμορραγίας). Ο κίνδυνος είναι υψηλότερος για άτομα που πίνουν πολύ.

Φαρμακολογία

Μηχανισμός δράσης 
Η ναπροξένη δρα αναστέλλοντας αναστρέψιμα τα ένζυμα COX-1 και COX-2 ως μη επιλεκτική κοξίμπη. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αναστολή της σύνθεσης της προσταγλανδίνης. Οι προσταγλανδίνες δρουν ως μόρια σηματοδότησης στο σώμα, προκαλώντας φλεγμονή. Έτσι, αναστέλλοντας το COX-1/2, η ναπροξένη προκαλεί αντιφλεγμονώδη δράση.

Φαρμακοκινητική 
Η ναπροξένη είναι ένα δευτερεύον υπόστρωμα των CYP1A2 και CYP2C9. Μεταβολίζεται εκτεταμένα στο ήπαρ σε 6-Ο-δεμεθυλναπροξένη, και τόσο το μητρικό φάρμακο όσο και ο απομεθυλιωμένος μεταβολίτης υφίστανται περαιτέρω μεταβολισμό στους αντίστοιχους συζευγμένους με ακυλογλυκουρονίδιο μεταβολίτες τους. Μια ανάλυση δύο κλινικών μελετών δείχνει ότι ο χρόνος επίτευξης μέγιστης συγκέντρωσης ναπροξένης στο πλάσμα είναι μεταξύ 2-4 ωρών μετά την από του στόματος χορήγηση, αν και η νατριούχος ναπροξένη φτάνει τις μέγιστες συγκεντρώσεις στο πλάσμα εντός 1-2 ωρών.

Παραπομπές 

Αντιπυρετικά
Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα
Καρβονικά οξέα
Ναφθαλίνια
Αιθέρες