Θέσπισμα του Κάλις

Ο Γενικός Χάρτης των Εβραϊκών Ελευθεριών, γνωστός ως το Θέσπισμα του Κάλις και ως το Προνόμιο του Κάλις, εκδόθηκε από τον Δούκα της Μείζονος Πολωνίας, Μπολέσλαφ τον Ευσεβή, στις 8 Σεπτεμβρίου 1264 στο Κάλις.

Το θέσπισμα παραχώρησε στους Εβραίους άνευ προηγουμένου νομικά δικαιώματα στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της αποκλειστικής δικαιοδοσίας επί εβραϊκών θεμάτων σε εβραϊκά δικαστήρια και δημιούργησε ένα ξεχωριστό δικαστήριο για άλλα ποινικά θέματα που αφορούσαν Χριστιανούς και Εβραίους. Το καταστατικό επικυρώθηκε από τους επόμενους Πολωνούς Βασιλείς: τον Καζίμιρ Γ΄ το 1334, τον Καζίμιρ Δ΄ το 1453 και τον Σιγισμούνδο Α΄ το 1539.

Αποσπάσματα 
Ακολουθούν συνοπτικά και μεταφρασμένα αποσπάσματα από τις 36 ρήτρες του Θεσπίσματος του Κάλις:

Κριτική 
Ορισμένοι Πολωνοί ερευνητές, όπως ο Ρομούαλντ Χούμπε, ανέλυσαν τα έγγραφα προέλευσης και ισχυρίστηκαν ότι τόσο το πρωτότυπο όσο και τα επικυρωμένα αντίγραφά του δεν βρέθηκαν και ότι το κείμενο ήταν πλαστογραφία του 15ου αιώνα που έγινε για πολιτικούς σκοπούς.

Έκδοση του 20ού αιώνα 
Τη δεκαετία του 1920, ο Πολωνός Εβραίος καλλιτέχνης και ακτιβιστής Άρτουρ Σικ (1894–1951) εικονογράφησε το Θέσπισμα του Κάλις σε έναν κύκλο 45 μικρογραφιών υδατογραφίας και τέμπερας. Εκτός από το λατινικό πρωτότυπο, ο Σικ μετέφρασε το κείμενο του Θεσπίσματος στα πολωνικά, στα εβραϊκά, στα γίντις, στα ιταλικά, στα γερμανικά, στα αγγλικά και στα ισπανικά. Το 1929, οι μινιατούρες του Θεσπίσματος του Σικ εκτέθηκαν σε όλη την Πολωνία και συγκεκριμένα στο Λοτζ, τη Βαρσοβία, την Κρακοβία και το Κάλις. Με την υποστήριξη της πολωνικής κυβέρνησης, οι επιλογές των μινιατούρων του Θεσπίσματος εκτέθηκαν στη Γενεύη το 1931, για άλλη μια φορά στην Πολωνία ως μέρος μιας περιοδείας 14 πόλεων το 1932, στο Λονδίνο το 1933, στο Τορόντο το 1940 και στη Νέα Υόρκη το 1941 και έπειτα, χωρίς κυβερνητική υποστήριξη, στη Νέα Υόρκη το 1944, 1952 και 1974-75. Το 1932, το Θέσπισμα του Κάλις δημοσιεύθηκε από το Éditions de la Table Rode de Paris ως συλλεκτική πολυτελής περιορισμένη έκδοση των 500. Οι πρωτότυπες μινιατούρες του Σικ βρίσκονται τώρα στις εγκαταστάσεις του Εβραϊκού Μουσείου του Μανχάταν.

Δείτε επίσης 
 Ιστορία των Εβραίων στο Κάλις
 Συνομοσπονδία της Βαρσοβίας
 Ανθρώπινα δικαιώματα στην Πολωνία

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ίβο Τσίπριαν Πογκονόφσκι, Εβραίοι στην Πολωνία. Μια ιστορία ντοκιμαντέρ, Hippocrene Books, Inc., 1998, .
 http://wwwg.uni-klu.ac.at/eeo/Kalisz_Statut 

13ος αιώνας στην Πολωνία
Ιστορία των Εβραίων στην Πολωνία
Νομική ιστορία της Πολωνίας
Κάλις