Διεθνής Κοινωνική Υπηρεσία

Η Διεθνής Κοινωνική Υπηρεσία (ΔΚΥ) είναι ανεξάρτητη, μη κερδοσκοπική, μη κυβερνητική οργάνωση, που εργάζεται χωρίς κοινωνικές, φυλετικές, θρησκευτικές, πολιτικές ή εθνικές διακρίσεις. Ιδρύθηκε το 1924, ως αποτέλεσμα των μεγάλων πληθυσμιακών μετακινήσεων που συνέβαιναν ανά τον κόσμο εκείνη την εποχή, για να βοηθήσει οικογένειες που βρίσκονταν διασπασμένες σε δύο (ή περισσότερες) χώρες.

Το συντονιστικό όργανο της οργάνωσης είναι η Γενική Γραμματεία και έχει την έδρα της στη Γενεύη της Ελβετίας. Διαθέτει Κλάδους και Αντιπροσώπους σε 140 χώρες που συνεργάζονται διακρατικά για να αντιμετωπίσουν κοινωνικά, ψυχολογικά και νομικά προβλήματα ατόμων και οικογενειών που προκλήθηκαν από την ακούσια ή την εκούσια μετακίνησή τους σε άλλες χώρες. Πρωταρχικό μέλημα της ΔΚΥ είναι η προστασία των παιδιών.

Ο Ελληνικός Κλάδος 
Ο Ελληνικός Κλάδος είναι ιδρυτικό μέλος της Διεθνούς Κοινωνικής Υπηρεσίας και από τους πρώτους που λειτούργησαν διεθνώς. Ιδρύθηκε το 1924 με αρχικό στόχο να βοηθήσει τους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας που κατέφυγαν στην Ελλάδα το 1922, ενώ σήμερα αποτελεί τη μοναδική ελληνική οργάνωση που παρέχει διακρατικές κοινωνικές υπηρεσίες.

Ακολουθώντας το Διεθνές Καταστατικό της ΔΚΥ, είναι μη κυβερνητική, μη κερδοσκοπική οργάνωση, πιστοποιημένη από το ελληνικό κράτος και εγγεγραμμένη στο Εθνικό Μητρώο Φορέων Παροχής Υπηρεσιών Κοινωνικής Φροντίδας.

Οι κυριότεροι τομείς δραστηριότητας του Ελληνικού Κλάδου της ΔΚΥ είναι οι ακόλουθοι:

Διακρατική παιδική προστασία

Περιλαμβάνει την προστασία παιδιών σε περιπτώσεις κηδεμονίας, επιμέλειας αλλά και απαγωγής ανηλίκου από τον ένα γονέα. Επιπλέον, αφορά στη διατήρηση επαφής του παιδιού και με τους δύο γονείς σε περιπτώσεις διαζυγίου ή διάστασης καθώς και στην προσπάθεια οικογενειακής επανένωσης ασυνόδευτων ανηλίκων με τις οικογένειές τους.

Διακρατική υιοθεσία

«Διακρατικές» ονομάζονται οι υιοθεσίες στις οποίες το παιδί διαμένει σε κράτος διαφορετικό από αυτό που διαμένει ο υποψήφιος θετός γονέας και απαιτείται η μετακίνησή του με την ολοκλήρωση της υιοθεσίας. Οι διακρατικές υιοθεσίες καλούνται και «διεθνείς» όταν το υποψήφιο θετό παιδί έχει διαφορετική ιθαγένεια από εκείνη του υποψήφιου θετού γονέα.

Από το 1950 ο Ελληνικός Κλάδος της ΔΚΥ έχει χειριστεί μεγάλο αριθμό διακρατικών υιοθεσιών, καθώς είναι η μοναδική ΜΚΟ που έχει αναγνωριστεί από το ελληνικό κράτος να χειρίζεται και να συμπράττει στις υποθέσεις διακρατικών υιοθεσιών (αρ. 22 παρ. 2β ν. 4538/2018). Διοικείται από 9μελές Διοικητικό Συμβούλιο, του οποίου τα μέλη είναι άμισθα και εργάζονται εθελοντικά.

Στο πλαίσιο της διαδικασίας μιας διακρατικής υιοθεσίας, οι κοινωνικοί λειτουργοί του Ελληνικού Κλάδου πραγματοποιούν:

-         Μελέτη, αξιολόγηση και σύνταξη έκθεσης της οικογενειακής κατάστασης των υποψηφίων θετών γονέων και της ικανότητάς τους να αναλάβουν τον γονεϊκό ρόλο. Η αξιολόγηση των υποψηφίων θετών γονέων είναι απαραίτητο μέρος της διαδικασίας και πραγματοποιείται με συνεδρίες.

-         Συνεργασία με φορείς στη χώρα διαμονής του προς υιοθεσία παιδιού ως προς το κοινωνικό και ιατρικό ιστορικό του παιδιού και τη μετέπειτα διαδικασία της νόμιμης υιοθεσίας (Δικαστική απόφαση υιοθεσίας).

-         Συμβουλευτική και υποστηρικτική εργασία με τους θετούς γονείς σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας (πριν και μετά την ολοκλήρωση της υιοθεσίας).

Αναζήτηση ριζών

Συμβουλευτική, υποστήριξη και διασύνδεση με αρμόδιες υπηρεσίες σε άτομα που έχουν υιοθετηθεί και επιθυμούν να αναζητήσουν τις ρίζες τους.

Συμβουλευτική διαπολιτισμικών οικογενειών

Εδώ περιλαμβάνονται η ενημέρωση και η συμβουλευτική πριν τον γάμο, η διαμεσολάβηση για την εξομάλυνση συγκρούσεων κατά τον γάμο και η πρόληψη της απαγωγής παιδιού από τον ένα γονέα.

Η εξειδίκευση του Ελληνικού Κλάδου 
Ο Ελληνικός Κλάδος είναι η μοναδική οργάνωση στην Ελλάδα που παρέχει διακρατικές κοινωνικές υπηρεσίες συνεργαζόμενος με το διεθνές δίκτυο της ΔΚΥ που απλώνεται σε 140 χώρες του κόσμου. Ελληνικές δημόσιες υπηρεσίες (Περιφέρειες, υπουργεία, νοσοκομεία κλπ.), μη κυβερνητικοί φορείς αλλά και Πρεσβείες ξένων χωρών στην Ελλάδα πολύ συχνά ζητούν τη διαμεσολάβηση του Ελληνικού Κλάδου σε υποθέσεις παιδικής προστασίας, οικογενειακών προβλημάτων και προστασίας ευάλωτων ενηλίκων για τις οποίες απαιτούνται ενέργειες κοινωνικής ή άλλης υπηρεσίας που εδρεύει σε ξένη χώρα. Μέλη του Ελληνικού Κλάδου συμμετέχουν στα διεθνή όργανα λήψης αποφάσεων της ΔΚΥ, μεταξύ των οποίων το Διεθνές Συμβούλιο, η Διοικούσα Επιτροπή, η Επαγγελματική Συμβουλευτική Επιτροπή και η Επιτροπή Συντονιστών Διαχείρισης Υποθέσεων.

Το επιστημονικό προσωπικό του Ελληνικού Κλάδου αποτελείται από κοινωνικούς λειτουργούς εξειδικευμένους στη διακρατική κοινωνική εργασία, οι οποίοι παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε οικογένειες αποδήμων Ελλήνων, πολιτών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ζουν στην Ελλάδα, μεταναστών, προσφύγων, αλλά και σε διαπολιτισμικές οικογένειες και φυσικά σε υποψήφιους θετούς γονείς που υιοθετούν διακρατικά. Παράλληλα, η οργάνωση υποστηρίζεται και από εθελοντές, αποφοίτους κυρίως σχολών κοινωνικών επιστημών των ελληνικών πανεπιστημίων, ενώ κάθε χρόνο εκπαιδεύει φοιτητές και φοιτήτριες κοινωνικής εργασίας στο πλαίσιο της πρακτικής τους άσκησης.

Ιστορική αναδρομή για τις διακρατικές υιοθεσίες στο ελληνικό πλαίσιο 
Μέχρι τα μέσα του προηγούμενου αιώνα η Ελλάδα αποτελούσε χώρα αποστολής παιδιών προς υιοθεσία σε χώρες της Ευρώπης και στις ΗΠΑ. Προς το τέλος του 20ου αιώνα οι όροι αντιστράφηκαν, και η Ελλάδα έγινε χώρα υποδοχής παιδιών τα οποία προέρχονταν κυρίως από χώρες της ανατολικής Ευρώπης, ενώ σήμερα οι διακρατικές υιοθεσίες αφορούν κυρίως παιδιά που κατάγονται από χώρες της Αφρικής και της Ασίας.

Τη δεκαετία του 1950, ο Ελληνικός Κλάδος συνέβαλε στην υιοθεσία περίπου 2.500 παιδιών που διέμεναν σε ελληνικά βρεφοκομεία και τα οποία είχαν χάσει την οικογένειά τους λόγω του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, του εμφυλίου, της φτώχειας και του στίγματος του «εξώγαμου». Τα παιδιά αυτά υιοθετήθηκαν από οικογένειες του εξωτερικού. Στα χρόνια που ακολούθησαν, η Ελλάδα μετατράπηκε από χώρα προέλευσης σε χώρα υποδοχής υιοθετημένων παιδιών. Τη δεκαετία του 1980 ο Ελληνικός Κλάδος χειρίστηκε πολλές υποθέσεις διακρατικών υιοθεσιών από την Ταϋλάνδη. Τα τελευταία 10 χρόνια, περί τα 150 παιδιά που προέρχονται κυρίως από αφρικανικές χώρες έχουν υιοθετηθεί διακρατικά από ελληνικές οικογένειες κατ’ εφαρμογή των διεθνών συμβάσεων.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Η ιστοσελίδα του Ελληνικού Κλάδου της Διεθνούς Κοινωνικής Υπηρεσίας  

Η ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας της Διεθνούς Κοινωνικής Υπηρεσίας 

Μη κυβερνητικές οργανώσεις βασισμένες στην Ελλάδα