Εθνικό Μουσείο της Βαρσοβίας

Το Εθνικό Μουσείο της Βαρσοβίας (πολωνικά: Muzeum Narodowe w Warszawie), ευρέως γνωστή συντομογραφία ΕΜΒ, είναι εθνικό μουσείο στη Βαρσοβία, ένα από τα μεγαλύτερα μουσεία στην Πολωνία και το μεγαλύτερο στην πρωτεύουσα. Περιλαμβάνει μια πλούσια συλλογή αρχαίας τέχνης (αιγυπτιακή, ελληνική, ρωμαϊκή), με περίπου 11.000 κομμάτια, μια εκτενή γκαλερί πολωνικής ζωγραφικής από τον 16ο αιώνα και μια συλλογή ξένης ζωγραφικής (ιταλική, γαλλική, φλαμανδική, ολλανδική, γερμανική και ρωσική), συμπεριλαμβανομένων ορισμένων έργων ζωγραφικής από την ιδιωτική συλλογή του Αδόλφου Χίτλερ,  που παραχωρήθηκαν στο Μουσείο από τις αμερικανικές αρχές στη μεταπολεμική Γερμανία. Το μουσείο φιλοξενεί επίσης νομισματικές συλλογές, μια γκαλερί εφαρμοσμένων τεχνών και ένα τμήμα ανατολικής τέχνης, με τη μεγαλύτερη συλλογή κινεζικής τέχνης στην Πολωνία, που περιλαμβάνει περίπου 5.000 αντικείμενα. 

Το Μουσείο περηφανεύεται για τη Γκαλερί Φάρας, με τη μεγαλύτερη συλλογή νουβικής χριστιανικής τέχνης στην Ευρώπη και την Πινακοθήκη Μεσαιωνικής Τέχνης με αντικείμενα από όλες τις περιοχές που συνδέονται ιστορικά με την Πολωνία, συμπληρωμένη από επιλεγμένα έργα που δημιουργήθηκαν σε άλλες περιοχές της Ευρώπης.

Ιστορία 
Το Εθνικό Μουσείο της Βαρσοβία ιδρύθηκε στις 20 Μαΐου 1862, ως «Μουσείο Καλών Τεχνών της Βαρσοβίας» και το 1916 μετονομάστηκε σε «Εθνικό Μουσείο της Βαρσοβίας» (με τη συμπερίληψη συλλογών από μουσεία και πολιτιστικά ιδρύματα όπως η Κοινωνία Φροντίδας για Λείψανα του Παρελθόντος, το Μουσείο Αρχαιοτήτων στο Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας, το Μουσείο της Κοινωνίας Ενθάρρυνσης των Καλών Τεχνών και το Μουσείο Βιομηχανίας και Γεωργίας).

Η συλλογή, στην Λεωφόρο Ιερουσαλήμ, στεγάζεται σε ένα κτίριο που σχεδιάστηκε από τον Ταντέους Τολβίνσκι, το οποίο αναπτύχθηκε μεταξύ 1927 και 1938 (νωρίτερα το μουσείο βρισκόταν στην οδό Ποντβάλε 15). Το 1932 άνοιξε μια έκθεση διακοσμητικών τεχνών στις δύο παλαιότερα ανεγειρόμενες πτέρυγες του κτηρίου. Το νέο κτίριο εγκαινιάστηκε στις 18 Ιουνίου 1938. Το ειδικά σχεδιασμένο μοντερνιστικό κτίσμα, βρισκόταν στην άκρη του πάρκου Να Κσιονζέτσεμ (Na Książęcem) που δημιουργήθηκε μεταξύ 1776-79 για τον Πρίγκιπα Καζίμιες Πονιατόφσκι.  Από το 1935, ο διευθυντής του μουσείου ήταν ο Στανίσουαφ Λόρεντζ, ο οποίος σκηνοθέτησε μια προσπάθεια να σώσει τα πιο πολύτιμα έργα τέχνης κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. 

Κατά τη διάρκεια της γερμανικής εισβολής στην Πολωνία το κτίριο υπέστη ζημιές και μετά την Πολιορκία της Βαρσοβίας η συλλογή λεηλατήθηκε από τη Γκεστάπο, με επικεφαλής τον Ναζί ιστορικό Ντάγκομπερτ Φράι, ο οποίος είχε ήδη ετοιμάσει έναν σχολαστικό κατάλογο με τα πιο πολύτιμα έργα τέχνης σε επίσημες επισκέψεις του από τη Γερμανία το 1937. Η έδρα της Γκεστάπο παρουσίασε την προσωπογραφία του Μάρτεν Σούλμανς από τον Ρέμπραντ ως δώρο στον Χανς Φρανκ στην κατεχόμενη Κρακοβία και συσκεύασε όλα τα υπόλοιπα για αποστολή στο Βερολίνο. Μετά τον πόλεμο, η πολωνική κυβέρνηση, υπό την επίβλεψη του καθηγητή Λόρεντζ, ανέκτησε πολλά από τα έργα που κατασχέθηκαν από τους Γερμανούς. Λείπουν ακόμα περισσότερα από 5.000 αντικείμενα. 

Πολλά έργα τέχνης, εκείνη την εποχή άγνωστης ή αβέβαιης προέλευση (π.χ. προερχόμενα από τους ναζιστικούς αποθηκευτικούς χώρους στα πολωνικά ανακτημένα εδάφη στα Κάμενζ, Κάρτχαουζ, Λίμπεντχαλ και Ρόνστοκ, μεταξύ άλλων) εθνικοποιήθηκαν από τις κομμουνιστικές αρχές χρησιμοποιώντας μεταγενέστερα διατάγματα και πράξεις  από το 1945, το 1946 και το 1958 και συμπεριλήφθηκαν στη συλλογή του μουσείου ως η λεγόμενη εγκαταλελειμμένη ιδιοκτησία. Προς το παρόν, η συλλογή του Εθνικού Μουσείου της Βαρσοβίας περιλαμβάνει πάνω από 780.000 αντικείμενα που εκτίθενται σε πολλές μόνιμες εκθέσεις, συμπεριλαμβανομένης της Έκθεσης Φάρας του καθηγητή Καζίμιες Μιχαουόφσκι και εκθέσεων που παραδίδονται στην αρχαία τέχνη, τη μεσαιωνική τέχνη, τη ζωγραφική, τη χρυσοχοΐα, τη διακοσμητική τέχνη και την ανατολίτικη τέχνη, καθώς και πολλές προσωρινές εκθέσεις.

Την περίοδο 2008-2013, η «Πολωνική Αρχαιολογική Αποστολή Τυριτάκη» του Εθνικού Μουσείου της Βαρσοβίας πραγματοποίησε έργα στο Τυριτάκη της Κριμαίας. Το 2016 η «Πολωνική Αρχαιολογική Αποστολή Ολβία» ξεκίνησε εργασίες στην Ολβία (αρχαιολογικός χώρος) της Ουκρανίας. Και οι δύο διευθύνονται από τον επιμελητή Άλφρεντ Τφαρντέτσκι της Πινακοθήκης Αρχαίας Τέχνης. Το 2010, το Εθνικό Μουσείο, ως ένα από τα πρώτα κρατικά ιδρύματα στον κόσμο, πραγματοποίησε μια έκθεση εξ ολοκλήρου αφιερωμένη στην ομοερωτική τέχνη - Ars Homo Erotica. Από την ανακαίνιση της περιόδου 2011-12, το μουσείο θεωρείται επίσης ως ένα από τα πιο μοντέρνα στην Ευρώπη, με φωτισμό LED ρυθμιζόμενο από υπολογιστή που επιτρέπει την ενίσχυση μοναδικών ιδιοτήτων κάθε ζωγραφικής και έκθεσης. 

Το 1945, το Εθνικό Μουσείο ανέλαβε το ιστορικό Παλάτι Νιεμπόρουφ στο ομώνυμο χωριό και το έκανε παράρτημα του. Σε πρώιμη περίοδο, αναπληρωτής επιμελητής ήταν ο συγγραφέας Μιετσίσουαφ Σμολάρσκι.

Μόνιμες εκθέσεις 

Το 2012, οι μόνιμες εκθέσεις υπέστησαν επαναστατικές αλλαγές. Οι φροντιστές του μουσείου το τακτοποίησαν εκ νέου και το συμπλήρωσαν με νέα έργα από τις αποθήκες του μουσείου. Οι πίνακες δεν κρέμονται χρονολογικά, αλλά θεματικά: είδος ζωγραφικής, νεκρές φύσεις, τοπία, αστικά τοπία, βιβλικά τοπία, μυθολογία, γύμνια. Έργα από Ιταλούς, Φλαμανδούς, Ολλανδούς, Γερμανούς και Πολωνούς καλλιτέχνες κρεμάστηκαν μαζί, διευκολύνοντας την παρατήρηση και τη σύγκριση ομοιοτήτων και διαφορών. Η Πινακοθήκη της Αρχαίας Τέχνης, η Έκθεση Φάρας, η Πινακοθήκη της Μεσαιωνικής Τέχνης, η Πινακοθήκη των Παλαιών Δασκάλων, η Πινακοθήκη του 19ου αιώνα και η Πινακοθήκη του 20ου και 21ου αιώνα, περιλαμβάνει έργα Πολωνών ζωγράφων και γλυπτών και εκτίθενται στο πλαίσιο τέχνη σε άλλες χώρες και σε διαφορετικές εποχές. Οι εκθέσεις αντικατοπτρίζουν τον πλούτο και την ποικιλομορφία των παραδόσεων και των ιστορικών εμπειριών μεμονωμένων εθνών, τα οποία, ωστόσο, έχτισαν την πολιτιστική τους ταυτότητα στο ίδιο θεμέλιο της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας και της χριστιανικής θρησκείας. 

Η Πινακοθήκη της Μεσαιωνικής Τέχνης παρουσιάζει κυρίως αντικείμενα από τα τέλη του Μεσαίωνα (14ος-15ος αιώνας), που προέρχονται από διαφορετικές περιοχές της σημερινής Πολωνίας, καθώς και πολλά παραδείγματα της δυτικής ευρωπαϊκής τέχνης. Αυτά τα έργα σχεδιάστηκαν αρχικά σχεδόν αποκλειστικά για εκκλησίες. Η έκθεση σχεδιάστηκε για να επιτρέψει στο κοινό να κατανοήσει τον ρόλο της τέχνης στη θρησκευτική ζωή του Μεσαίωνα. 

Η έκθεση παρουσιάζει διαπεριφερειακά φαινόμενα από τον 12ο έως τον 14ο αιώνα, όπως η διάκριση του εικονιστικού γλυπτού από την αρχιτεκτονική στην Ρομανική εποχή, η γλυπτική της Κεντρικής Ευρώπης από τον κύκλο των Μαδόνων στο Λιοντάρι και το λεγόμενο Διεθνή Γοτθικό ρυθμό ως ευγενή ρυθμό. Πολλά από τα έργα που περιλαμβάνονται στην έκθεση υπογραμμίζουν έναν ξεχωριστό χαρακτήρα των περιφερειών της Κεντρικής Ευρώπης, όπως η Σιλεσία, μεταξύ 1440 και 1520 (με μεγάλα τετράγωνα πολύπτυχα, επιτύμβιες στήλες, αναθηματικές και διδακτικές πλάκες και Δρόμους του Σταυρού), η Ελάσσων Πολωνία, η Μείζων Πολωνία και η Κουγιαβία μεταξύ 1440 και 1520 (με ρετάμπλ και λατρευτικούς πίνακες) και το Γκντανσκ και η Χανσεατική περιοχή μεταξύ 1420 και 1520 (με μεγάλα βωμούς από το Αμβούργο και την Πομερανία). 

Οι νέες τεχνικές που εφαρμόζονται στη έκθεση επιτρέπουν την απεριόριστη παρουσίαση μεγάλων πολύπτυχων, όπως το περίφημο Πολύπτυχο του Γκρούντζιοντζ, συμπεριλαμβανομένης της οπίσθιας όψης των πλευρών. Η νέα διάταξη της έκθεσης σχεδιάστηκε από το WWAA. 

Η Πινακοθήκη των Παλαιών Δασκάλων στον δεύτερο όροφο σχεδιάστηκε από την πρώην Πινακοθήκη Διακοσμητικής Τέχνης, την Πινακοθήκη Παλαιάς Ευρωπαϊκής Ζωγραφικής και την Πινακοθήκη Παλαιών Πολωνικών και Ευρωπαϊκών Προσωπογραφιών το 2016. Συνδυάζει είδη εικαστικής τέχνης - ζωγραφική, γλυπτική, σχέδια και χαρακτική με τεχνικές σε σχέση με την ίδια την έννοια της «τέχνης» που αρχικά σήμαινε χειροτεχνία. Η ζωγραφική και η γλυπτική με τον αντιπροσωπευτικό τους χαρακτήρα και τη μίμηση της πραγματικότητας ενώθηκαν με τις διακοσμητικές τέχνες σε κοινούς στόχους και λειτουργίες, καθώς και σε χώρους όπου συλλέγονταν και εκτίθονταν. Αυτοί οι «κοινωνικοί χώροι» παρείχαν το κλειδί για τη διαίρεση της έκθεσης: 1. παλάτι, βίλα, αυλή, 2. εκκλησία, παρεκκλήσι και οικιακός βωμός, 3. η πόλη. Με άλλα λόγια: 1. κουλτούρα του παλατιού, 2. θρησκευτική κουλτούρα 3. πολιτισμός της πόλης.

Στην ανασχεδιασμένη έκθεση, τα έργα παρουσιάζονται όχι σύμφωνα με τα εθνικά σχολεία, αλλά ως αντιπαράθεση καλλιτεχνικών κύκλων του Νότου και του Βορρά. Το νέο σύστημα αντικατοπτρίζει την ιεραρχία των ειδών που δημιουργήθηκαν από την αναγεννησιακή θεωρία τέχνης και την προηγούμενη λειτουργικότητα των έργων ζωγραφικής.  Στόχος αυτής της έκθεσης είναι να δείξει για ποιο σκοπό και για ποιους παραλήπτες δημιουργήθηκαν τα έργα τέχνης. 

Η έκθεση παρουσιάζει μια ποικιλία από ομοιώματα, που αντικατοπτρίζουν την πολλαπλότητα των κοινωνικών, πολιτικών και ιδιωτικών λειτουργιών της προσωπογραφίας.  Η έκθεση ανοίγει με μνημειώδη εικόνες προσωπογραφιών ευγενών και αριστοκρατών και προτομές που καταρτίζονται με μερικά παραδείγματα των παραδοσιακών πολωνικών και δυτικοευρωπαϊκών προσωπογραφιών en pied και τις οποίες ακολουθούν μικρότερες, λιγότερο επίσημες ή ιδιωτικές προσωπογραφίες, προσωπογραφίες φερέτρου και του 18ου αιώνα, προσωπογραφίες που ακολουθούνται από μικροσκοπικές προσωπογραφίες και πίνακες της εποχής του Στάνισουαφ Αύγουστου στον πρώτο όροφο. 

Ο πυρήνας της νέας έκθεσης της Πινακοθήκης τέχνης του 19ου αιώνα, παρουσιάζει τις κύριες τάσεις που διαμορφώνουν την τέχνη τον 19ο αιώνα, με το έργο Πολωνών ζωγράφων και γλυπτών, το οποίο είναι παρόν στο πλαίσιο επιλεγμένων έργων εκπροσώπων άλλων εθνικοτήτων. Η αντιπαράθεση έργων από καλλιτέχνες από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες δείχνει τις καλλιτεχνικές φιλοδοξίες τους, τις καθολικές ιδέες ή τα σύμβολα, με παρόμοια πειράματα να πραγματοποιούνται ανεξάρτητα ή σε εργαστηριακές πρακτικές. Ένας από τους μεγαλύτερους πίνακες ζωγραφικής σε καμβά της Πολωνίας, η Μάχη του Γκρούνβαλντ του Γιαν Ματέικο (426 εκ × 987 εκ), εκτίθεται στην Πινακοθήκη του 19ου αιώνα. 

Οι συλλογές μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης είναι από τις μεγαλύτερες στην Πολωνία. Πίνακες ζωγραφικής, γλυπτά και σχέδια της δεκαετίας του 1920 και του 1930, πολωνικές πειραματικές ταινίες, φωτογραφίες, φωτομοντάζ, μαζί με επιλεγμένα έργα της ανεξάρτητης κουλτούρας της δεκαετίας του 1980, βίντεο και ερμηνείες των τελευταίων σαράντα ετών εκτίθενται σε μια γκαλερί 700 τμ. Πληροφορίες για τα επιλεγμένα αντικείμενα διατίθενται μέσω εφαρμογών για κινητά και επιλεγμένα έργα απεικονίζονται και περιγράφονται από τον επιμελητή της έκθεσης χάρη στην επαυξημένη πραγματικότητα.

Συλλογή 

Οι συλλογές του Εθνικού Μουσείου της Βαρσοβίας περιλαμβάνουν περίπου 830.000 εκθέματα πολωνικής και ξένης τέχνης, από την αρχαιότητα έως σήμερα και περιλαμβάνουν πίνακες ζωγραφικής, γλυπτά, σχέδια, χαρακτικές, φωτογραφίες και νομίσματα, καθώς και αντικείμενα εφαρμοσμένης τέχνης και σχεδίου. 

Η Συλλογή Αρχαίας και Ανατολικής Χριστιανικής Τέχνης αριθμεί περίπου 24.000 εκθέματα, που είναι η μεγαλύτερη και σημαντικότερη του είδους της στην Πολωνία. Η συλλογή νωπογραφιών από τον χριστιανικό καθεδρικό ναό στο Φάρας (αρχαία Παχώρας στο σημερινό Σουδάν) και μια συλλογή από ζωγραφισμένα ελληνικά αγγεία είναι από τις πιο σημαντικές. 

Η προέλευση της Παλιάς Ευρωπαϊκής Συλλογής Ζωγραφικής, που αποτελείται από 3.700 πίνακες, χρονολογείται από το 1862 και την ίδρυση του Μουσείου Καλών Τεχνών, όταν αποκτήθηκαν 36 ιταλικοί, ολλανδικοί και γερμανικοί πίνακες από τη συλλογή Γιόχαν Πίτερ Βέιερ στην Κολωνία. Το Μουσείο απέκτησε έργα μάστερ όπως οι Πιντουρίκκιο, Κορνέλις φον Χάαρλεμ και Γκάκομπ Γιόρντενς. Η συλλογή διευρύνθηκε μέσω αγορών, δωρεών και προσφορών. Η πιο σημαντική απόκτηση ήταν η συλλογή έργων ζωγραφικής του Πιέτρο Φιορεντίνι, η οποία δωρίστηκε το 1858 στη Σχολή Καλών Τεχνών της Βαρσοβίας και δόθηκε στο Μουσείο το 1879.  Η συλλογή επεκτάθηκε περαιτέρω μέσω της αγοράς έργων ζωγραφικής από τη συλλογή του Βόιτσιεχ Κολασίνσκι τα έτη 1877-1896 και κληροδοτήθηκε από τον Τσίπριαν Λαχνίτσκι το 1906, συμπεριλαμβανομένων των Μαστίγωμα του Χριστού του Πίτερ ντε Κέμπενεϊρ, Πορτραίτο ενός άνδρα σε ένα κίτρινο κολόβιο του Χανς Λίονχαρντ Σόιφελαϊν, Αποβολή από τον Παράδεισο του Πιέρ Φραντσέσκο Μόλα και Ακαδημαϊκή μελέτη του Ζαν Ωγκύστ Ντομινίκ Ενγκρ. 

Το 1935, το Μουσείο αγόρασε μια μεγάλη συλλογή του Ιβάν Ποπλάφσκι, συμπεριλαμβανομένου του Πορτρέτο του Ναύαρχου του Τιντορέττο και το 1961 μια συλλογή της Γκαμπριέλα Ζαπόλσκα, συμπεριλαμβανομένων πολλών έργων ζωγραφικής του Πολ Σερουζιέ. Η συλλογή της μοντέρνας τέχνης της Πολωνίας απέκτησε ένα πιο διεθνές πλαίσιο με την αγορά του Πορτραίτου του Ταντέους Μακόφσκι του Μαρσέλ Γκρομέγ το 1959 και το Εξάντληση από μία Αρ Ντεκό ζωγράφο, την Ταμάρα ντε Γουεμπίτσκα το 1979, όπου και οι δύο βρίσκονται σε μόνιμη έκθεση. Το μουσείο περιλαμβάνει επίσης έργα άλλων μεγάλων Ευρωπαίων καλλιτεχνών, όπως οι Ρέμπραντ, Σάντρο Μποττιτσέλι, Λούκας Κράναχ ο Πρεσβύτερος, Πιερ Ωγκύστ Ρενουάρ, Γκυστάβ Κουρμπέ, Αγγέλικα Κάουφμαν, Λούκα Τζορντάνο, Ματία Πρέτι, Γιόος φαν Κλέφε, Γιαν Μπρίγκελ ο Πρεσβύτερος, Ντάβιντ Τένιερς ο Νεότερος και Γκάσπαρε Τραβέρσι.

Στον τελευταίο όροφο μια μεγάλη έκθεση παρουσιάζει πίνακες ιστορίας της Πολωνίας του 19ου αιώνα, πολλοί από τους οποίους είναι γνωστοί στους Πολωνούς και απεικονίζουν έντονα μια εθνικιστική λήψη γεγονότων από την ιστορία του έθνους.

Στιγμιότυπα της συλλογής

Δείτε επίσης 

 Μουσείο Συλλογής του Ιωάννη Παύλου Β΄
 Μουσείο Παλάτι του Βασιλιά Γιαν Γ΄

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 
 Εθνικό Μουσείο της Βαρσοβίας - Google Art Project
 
 
 Το Εθνικό Μουσείο της Βαρσοβίας στο Google Cultural Institute

Σελίδες με πηγές CS1 στα Πολωνικά (pl)
Μουσεία στη Βαρσοβία
Αρχαιολογικά μουσεία
Μουσεία τέχνης στην Πολωνία
Βαρσοβια