Can Batlló

Το Can Batlló είναι αυτοδιαχειριζόμενο βιομηχανικό πάρκο που περιλαμβάνει κήπους, εργατικές κατοικίες και δημόσια κτίρια. Βρίσκεται στην Καταλονία, στην περιοχή La Bordeta της Βαρκελώνης, δίπλα στο πάρκο Plaça Cerdà,

Ιστορία 
Το Can Batlló, κατασκευάστηκε το 1880, βασισμένο σε σχέδια του Juan Antonio Molinero, σε ένα οικόπεδο 26 στρεμμάτων από τον επιχειρηματία  Juan Batlló για να εγκαταστήσει το εργοστάσιο κλωστοϋφαντουργίας. Τα επόμενα χρόνια, με την εκθετική αύξηση των δραστηριοτήτων της επιχείρησής του, απαιτήθηκε η κατασκευή και άλλων κτηρίων, με αποτέλεσμα να διαμορφωθεί ένα βιομηχανικό πάρκο, γνωστό με την επωνυμία Can Batlló.

Ο θάνατος του Juan Batlló δεν σταμάτησε την επιχείρηση, καθώς αυτής συνέχισε την λειτουργία της από τις ανιψιές του, μέχρι το 1943, έτος που μεταβιβάστηκε στον βιομήχανο Julio Munoz Ramonet. Η κρίση που χτύπησε τον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας το 1964, ανάγκασε τον ιδιοκτήτη να κλείσει την επιχείρηση και αφού χώρισε τον χώρο του πρώην εργοστασίου σε επιμέρους τμήματα, τον νοίκιασε ως μικρά εργαστήρια και αποθήκες σε ενδιαφερόμενους.

Γενικό Μητροπολιτικό Σχέδιο 
Το 1976, ο Δήμος Βαρκελώνης, καταρτίζοντας το νέο Γενικό Μητροπολιτικό Σχέδιο, χαρακτήρισε ολόκληρη της περιοχή του Can Batlló ως χώρο πρασίνου και ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις με τους ιδιοκτήτες και τους ενοικιαστές, για την μεταβίβαση του χώρου και των κτιρίων στον Δήμο. Το 2006 το Δημοτικό Συμβούλιο της Βαρκελώνης, ενέκρινε την πρόταση για αναδιαμόρφωση ολόκληρης της περιοχής του Can Batlló, σε ένα χώρο όπου θα υπήρχαν τα βιομηχανικά κτήρια, ένα πάρκο 26,5 στρεμμάτων και 1000 περίπου εργατικές οικίες και δημόσια κτήρια.

Διαμαρτυρίες 
Η καθυστέρηση εφαρμογής του σχεδίου  για 35 χρόνια δημιούργησε αντιδράσεις των περιοίκων και των οργανώσεων «Επιτροπή κατοίκων της La Bordeta” και «Κοινωνικό Κέντρο Sants». Μέσω της πλατφόρμας "Can Batlló és per al Barri", οργανώθηκε η καθιστική διαμαρτυρία της 11ης Ιουνίου 2011 και η κατάληψη ενός κτηρίου και η μετατροπή του σε ένα αυτοδιαχειριζόμενο χώρο με την επωνυμία Bloc 11. Οι δράσεις που φιλοξενήθηκαν από τότε είναι  η Δημοτική Βιβλιοθήκη Josep Pons, προσωρινές εικαστικές εκθέσεις, παραστάσεις, ενώ στο χώρο υπάρχει ένα αμφιθέατρο κα ένας χώρος πολλαπλών χρήσεων. Το 2013 ο Δήμος Βαρκελώνης αποφάσισε την εφαρμογή του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου και ξεκίνησαν να κατασκευάζονται οι πρώτες εργατικές κατοικίες και δημόσια κτήρια.

Η παραχώρηση 
Τον Μάρτιο του 2019, η Οικονομική Επιτροπή του Δήμου Βαρκελώνης, ενέκρινε την παραχώρηση ολόκληρου του βιομηχανικού πάρκου για περίοδο 50 ετών, στην Associació Espai Comunitari i Veïnal Autogestionat de Can Batlló, την εθελοντική οργάνωση των κατοίκων της περιοχής La Bordeta. Η εθελοντική εργασία 48.000 εθελοντών για την διαμόρφωση του χώρου, η οποία εκτιμήθηκε ως πενταπλάσια σε σχέση με την οικονομική  συνεισφορά του Δήμου, ήταν το γεγονός που ώθησε την μοναδική αυτή απόφαση, παραχώρησης δημόσιας περιουσίας σε ακτιβιστές.

Οργάνωση του κοινού 
Οι κάτοικοι μέσω της αυτοοργάνωσης, της λήψης κοινών αποφάσεων και με εθελοντική εργασία ανέλαβαν τον χώρο, προχώρησαν στην κατεδάφιση τοίχων και βιομηχανικών κτιρίων και δημιούργησαν εγκαταστάσεις και κήπους. Σήμερα στον χώρο διοργανώνονται δραστηριότητες όπως ενδεικτικά η οργάνωση εργαστηρίων για την ξυλουργική, τη μουσική κ.α. Εκτός από ένα πολυλειτουργικό μέρος έκφρασης και δημιουργικότητας, ανοιχτό σε όλους, το Can Batlló έχει γίνει σύμβολο πολιτισμού και οριζόντιας οργάνωσης, αναπόσπαστο τμήμα της γειτονιάς La Bordeta και της περιοχής Sants-Montjuïc. Σημαντική πρωτοβουλία, είναι και το έργο της LaCol cooperativa, μιας ομάδας νέων επαγγελματιών της αρχιτεκτονικής που ανέλαβαν την ευθύνη για την αναδιαμόρφωση των εγκαταλειμμένων βιομηχανικών μονάδων.

Το Can Batlló, είναι παράλληλα παράδειγμα εφαρμογής μιας πολιτικής που προωθεί την πρόσβαση σε αξιοπρεπή, προσιτή στέγαση χρησιμοποιώντας νέα μοντέλα στέγασης, όπως στεγαστικοί συνεταιρισμοί. Ο συνεταιρισμός κατοικιών La Borda ανέλαβε να χτίσει 28 συνεταιριστικές κατοικίες, οι οποίες θα εξασφαλίζουν αξιοπρεπή, αποτελεσματική και προσιτή στέγαση για οικογένειες μέλη.

Φωτογραφίες

Παραπομπές 

Βαρκελώνη