Ρωμαϊκές τοποθεσίες στο Κοσσυφοπέδιο

Η Δαρδανία έπεσε υπό ρωμαϊκή κατοχή τον πρώτο αιώνα μ.Χ., ένα από τα τελευταία εδάφη της Ιλλυρίας, που υπέκυψε. Όντας αυτό που είχε η Δαρδανία και σήμερα το Κοσσυφοπέδιο έχει κεντρική θέση μεταξύ των οδικών δικτύων, που συνέδεαν το Νότιο Αιγαίο με τη λεκάνη του Δούναβη, και με την Αδριατική Θάλασσα, ήταν ένα στρατηγικό κόσμημα. Ήταν επίσης σημαντικό για τους Ρωμαίους λόγω των πλούσιων ορυκτών πόρων τους, από τους οποίους εκμεταλλεύτηκαν και επωφελήθηκαν. Βλέπουμε ότι οι περισσότερες πόλεις της αρχαίας Δαρδανίας βρίσκονται είτε κοντά σε ορυχείο είτε κοντά σε δρόμο. Η ταυτότητα των Δαρδανίων αμφισβητήθηκε για λίγο και είναι γνωστό ότι ήταν διακριτή, παρόμοια με την Ιλλυρική, αλλά και με ρωμαϊκή ή θρακική συναναστροφή σε αυτήν, λόγω της κατοχής και της συγκατοίκησης. Οι αρχαιολογικές έρευνες και μελέτες του περασμένου αιώνα βοηθούν στην καθιέρωση αυτής της ταυτότητας της Δαρδανίας με αντικειμενικό τρόπο, η οποία θα οδηγήσει σε μια σαφέστερη μελέτη και εξήγηση της συνέχειας του πολιτισμού σε αυτήν την τόσο αμφισβητούμενη περιοχή. Ακολουθεί μια λίστα με τους εξέχοντες οικισμούς κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο και μια εξήγηση για το τι ήταν, πότε κατοικήθηκαν και πότε ιδρύθηκαν, συνοδευόμενες από μια σειρά από φωτογραφίες που απεικονίζουν τα αρχαιολογικά ευρήματα και τα απομεινάρια.

Τοποθεσίες 

 Municipium Dardanorum or Dardanicum: βρίσκεται στο Βόρειο Κόσοβο, περίπου 27 χιλιόμετρα βόρεια της Μιτροβίτσα, στο χωριό Σοτσανίτσα, στο δήμο Λεποσάβιτς. Υπήρχε ως προϊστορικός οικισμός αρχικά, αλλά συνέχισε να αναπτύσσεται και να αλλάζει, για να γίνει μία τυπική αρχαία Ρωμαϊκή πόλη κατά την περίοδο από τις τελευταίες δεκαετίες του 1ου αιώνα μέχρι το πρώτο μέρος του 4ου αιώνα μ.Χ. Ο χώρος καλύπτει περίπου 30 εκτάρια.
 Ουλπιάνα: ήταν μια ρωμαϊκή πόλη, που ιδρύθηκε τον 1ο αιώνα μ.Χ., και έλαβε καθεστώς Δήμου το 169 μ.Χ. Βρισκόταν κοντά σε μια πλούσια περιοχή εξόρυξης και είχε επίσης μια γεωστρατηγική θέση, που βρίσκεται κοντά στα αρχαία σταυροδρόμια, που συνέδεαν την ανατολή με τη δύση, ήταν κυρίαρχοι παράγοντες για την ίδρυση, την ανάπτυξη και την ύπαρξη μέσω αιώνων. Κατά τη Ρωμαϊκή εποχή,  η Ουλπιάνα ήταν ένα από τα πιο ενεργά και συχνά κέντρα, που συνέδεαν την Κωνσταντινούπολη με τη Ρώμη και κοντά στην πόλη το σταυροδρόμι, που συνδέει την Αδριατική με τις ακτές του Αιγαίου, ακόμη και έμμεσα με τη Μαύρη Θάλασσα. Επιπλέον, είναι γνωστή η ύπαρξη της αρχαίας οδού επικοινωνίας  Λέζα-Νις (Σερβία). Δίκτυα οδικών επικοινωνιών περνούσαν κοντά στην Ουλπιάνα. Οι πρώιμες μορφές κατοχής (ανθρώπινη δραστηριότητα και πολιτισμός) χρονολογούνται στην προϊστορική περίοδο, αλλά ιδιαίτερα επισημαίνονται από τους αρχαιολόγους είναι οι Εποχές του Χαλκού και του Σιδήρου. Παρ 'όλα αυτά, οι πρώτες μορφές ενός αστικού κέντρου, που καταγράφηκε στην Ουλπιάνα χρονολογούνται από την αρχή της ρωμαϊκής κυριαρχίας, η οποία συνέβη τον πρώτο αιώνα μ.Χ. με όλα τα χαρακτηριστικά μιας τυπικής οργάνωσης της Ρωμαϊκής πόλης. Όσον αφορά αυτό το θέμα, πιστεύεται ότι η Ουλπιάνα ιδρύθηκε ως ρωμαϊκός δήμος το 169 μ.Χ., που ονομάζεται Municipium Ulpianum. Ωστόσο, η Ουλπιάνα πέτυχε το αποκορύφωμά της ανάπτυξης κατά τον 3ο και 4ο αιώνα, μια περίοδο που έγινε ένα πολύ σημαντικό πολιτικό, οικονομικό, πολιτιστικό κέντρο μιας ευρύτερης περιοχής της περιοχής της Δαρδανίας, αλλά έγινε επίσης το κρίσιμο κέντρο για την επέκταση του αρχαίου πολιτισμού σε αυτήν την περιοχή. Η ρωμαϊκή πόλη Ουλπιάνα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου αποδόθηκε ως Municipum Ulpiana Splendidissima - η εξαιρετική Πόλη της Ουλπιάνα, που χαρακτηριζόταν από οδικά δίκτυα, ένα ορθογώνιο σύστημα κατασκευής, παροχή νερού, αποχέτευση, σπίτια, κτήρια και διάφορα άλλα δημόσια, ιερά, κοσμικά και χρηστικά κτήρια. Επιπλέον, ο Δήμος Ουλπιάνα ήταν ένα πολύ σημαντικό εμπορικό κέντρο είτε μεταλλουργικών τεχνιτών είτε γεωργικών αγαθών και εμπορευμάτων για τους τουλάχιστον πέντε πρώτους αιώνες της πρώτης χιλιετίας, και ειδικά κατά τη διάρκεια της κυριαρχίας του Βυζαντινού αυτοκράτορα Ιουστινιανού του Μεγάλου τον 6ο αιώνα μ.Χ. - μια εποχή που η Ουλπιάνα ξαναχτίστηκε και μετονομάστηκε σε Justiniana Secunda. Από το δεύτερο μέρος του 20ού αιώνα, η αρχαία πόλη Ουλπιάνα έχει μελετηθεί συνέχεια μέσω του μεγεθυντικού φακού και της αξίνας τοπικών ή ξένων αρχαιολόγων, που έχουν συνεισφέρει μέχρι σήμερα με την ανακάλυψη μερικών λατρευτικών και ιερών μνημείων: μια βασιλική και νεκρόπολη, καθώς και τμήματα προμαχώνων με πύργους παρατηρητηρίου, κάστρο - Ρωμαϊκή στρατιωτική φρουρά και εκατοντάδες κινητά αντικείμενα, διαφορετικά σε είδος, υλικό και χρήση, καθώς και ανθρώπινα υπολείμματα, αρχιτεκτονικές δομές και στοιχεία, όλες οι μαρτυρίες του πολιτιστικού υλικού πολύ σημαντικές για το επιστημονικό πεδίο της αρχαιολογίας. Τα δεδομένα, που συλλέχθηκαν, μελετήθηκαν εν μέρει και βρίσκονται υπό τη διαδικασία συστηματικής αξιολόγησης από διάφορους ειδικούς διαφορετικών επιστημονικών κλάδων, που όλοι μαζί συμβάλλουν στην περαιτέρω ενημέρωση των αρχαιολογικών δεδομένων. Ο αρχαιολογικός χώρος πέρασε από πολύπλοκες ερευνητικές μελέτες με πολύ εξελιγμένες ερευνητικές συσκευές, οι οποίες είναι εντελώς μη παρεμβατικές μέθοδοι έρευνας. Εκτιμώντας τη συνεργασία, το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο και το Αρχαιολογικό Ινστιτούτο του Κοσσυφοπεδίου συμμετείχαν από κοινού στη γεωφυσική αναζήτηση με προηγμένες μεθόδους έρευνας / καταγραφής. Για παράδειγμα: ένα μαγνητόμετρο φλάξγκεϊτ, ένα βαθμιδόμετρο και ένα ραντάρ εδάφους, που συνδέονται με το GIS, επιθεωρώντας περίπου 50 εκτάρια γης με αρχαιολογικό δυναμικό εντός της περιοχής Ουλπιάνα. Εκτός από τον επιστημονικό χαρακτήρα, η ηχογράφηση του υπεδάφους θα βοηθήσει μελλοντικές καταστολές εξέγερσης και σχέδια ανάπτυξης για τον αρχαιολογικό χώρο. Επιπλέον, ο χώρος θα επωφεληθεί επίσης από ένα σχέδιο διαχείρισης για τη σύνταξη των αναπτυξιακών σχεδίων για την προώθηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, που είναι γνωστή ως αρχαιολογικός τουρισμός, ο οποίος ως προϋπόθεση απαιτεί τη δημιουργία τουριστικής υποδομής στους αρχαιολογικούς χώρους. Από την άλλη πλευρά, αυτές οι προηγμένες μέθοδοι και τεχνικές θα βοηθήσουν επίσης στον προσδιορισμό της έκτασης του χαρακτήρα και της φύσης της Ουλπιάνα, έχοντας παράλληλα υπόψη ότι είναι ένας χώρος πολλαπλών επιπέδων.
 Statio Vindenis: ήταν μεταξύ τριών οδικών σταθμών, που κατασκευάστηκαν στη Δαρδανία κατά τη Ρωμαϊκή κυριαρχία. Αυτός ο αρχαιολογικός χώρος βρίσκεται στο χωριό Γκλάβνικ, δήμος Ποντουτζέβο, περίπου 5 χλμ νοτιοανατολικά από την πόλη Ποντουτζέβο. Ο αρχαίος ρωμαϊκός δρόμος μέσω Λέζα-Νις (Σερβία) ήταν μια διαγώνια διαδρομή, που συνδέει την κεντρική περιοχή των Βαλκανίων με την ακτή της Αδριατικής, περνώντας από την πόλη Βιντένις. Ο οικισμός και ο ρωμαϊκός οδικός σταθμός Βιντένις εκτείνονται στη δεξιά όχθη του ποταμού Λαπ, με έκταση 15-20 εκτάρια.
 Η τοποθεσία Πεστόβα βρίσκεται στο δήμο Βουτσίτρν και ανακαλύφθηκε το 2005. Υπολείμματα ενός κτηρίου, ερείπια μίας villae rusticae έχουν εν μέρει ανασκαφεί.
 Η τοποθεσία Ποσλίστε είναι  ένας Ρωμαϊκός οδικός κόμβος, που έχει πρόσφατα ανακαλυφθεί στην περιοχή του χωριού Πολίστε, 1 χιλιόμετρο νότια του Βλάσνιε στο δρόμο Βερμίτσα-Πρίζρεν κατά μήκος της οδού Λέζα-Νις (Σερβία).
 Η τοποθεσία του Κλόκοτ βρίσκεται κοντά στην Μπάνια ε Κλοκοτίτ, σε μια προσχωσιγενή περιοχή, που εκτείνεται κατά μήκος της ροής του ποταμού Μοράβα, μια περιοχή γνωστή για την εύφορη γη και κοντά στα θερμά ιαματικά νερά. Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες τυχαίες αρχαιολογικές ανακαλύψεις είναι ένα μαρμάρινο γλυπτό μιας γυναίκας, που βρέθηκε κοντά στην Μπάνια ε Κλοκοτίτ, που θεωρείται αριστούργημα της Δαρδανίας τέχνης σύμφωνα με τον Μίλοτ Μπερίσα.
 Η τοποθεσία Παλντενίτσα βρίσκεται κοντά στο χωριό Παλντενίτσα, περίπου 150 μέτρα στην αριστερή πλευρά του δρόμου Πρίστινα-Σκόπια. Έχουν αποκαλυφθεί ίχνη νεκρόπολης και άλλων κινητών αρχαιολογικών υλικών.
 Ο σταθμός Βιτσιάνο βρίσκεται στο βορειοδυτικό τμήμα του δήμου Γκρατσάνιτσα. Υπάρχουν σχετικές ενδείξεις, που θα μπορούσαν να εντοπίσουν τη θέση του αρχαίου οδικού σταθμού Βιτσιάνο, ενός σημείου στάσης για τα καραβάνια, που κυκλοφορούσαν  σε έναν από τους σημαντικότερους υπεριλλυρικούς δρόμους, τη διαδρομή Λέζα-Νις (Via Lissus-Naissus), που ξεκινούσε από την ακτή της Αδριατικής, αντίστοιχα από το Λέζα, μέχρι την κοιλάδα του ποταμού Ντρίνι ι Μπάρντε, διασχίζοντας διαγώνια την αρχαία Δαρδανία και συνεχίζοντας περαιτέρω, προς το Νις. Ο σταθμός Βιτσιάνο καταγράφεται στον χάρτη Tabula Peuntingeriana.
 Η τοποθεσία Ντόντζε Νεροντίμλιε  αποκαλύφθηκε το 1988. Σε αυτήν την τοποθεσία διερευνήθηκαν αρκετά αρχαιολογικά χαρακώματα, κοντά στο ορθόδοξο νεκροταφείο. Οι δοκιμαστικές τάφροι κατέληξαν σε μια ανακάλυψη ενός συγκροτήματος βιλών, που πιθανότατα κατασκευάστηκε κατά τα τέλη της αρχαιότητας.
 Η τοποθεσία Τσιφλάκ βρίσκεται κοντά στον ποταμό Ντρίνι ι Μπάρντε, στην αριστερή πλευρά, όχι μακριά από την όχθη του ποταμού. Αρχαιολογικές έρευνες, που πραγματοποιήθηκαν στην περιοχή Τσιφλάκ κατά την πρώτη δεκαετία της πρώτης χιλιετίας οδήγησαν στην ανακάλυψη των λειψάνων ενός ρωμαϊκού συγκροτήματος λουτρών, με μεγάλες διαστάσεις. Έγινε επίσης ανασκαφή και τεκμηρίωση μίας δεξαμενής.
 Νικάντιν: Το χωριό Νικάντιν, που σήμερα είναι ένα προαστιακό τμήμα της πόλης του Φεριζάι ή Ουρόσεβατς, βρίσκεται 2 χιλιόμετρα νότια από την πόλη, που βρίσκεται σε μια ευρύχωρη και εύφορη εξοχή. Στη δεκαετία του 1960, καταγράφηκαν εδώ επιφανειακά ίχνη ενός ρωμαϊκού συγκροτήματος βίλας. Κατά τη διάρκεια μιας ανασκαφής το 2007, αποκαλύφθηκαν επίσης ερείπια μιας παλαιοχριστιανικής εκκλησίας.

Παραπομπές 

Αξιοθέατα στο Κοσσυφοπέδιο
Κοσσυφοπέδιο