Πόντσκι

Τα πόντσκι (πολωνικά: pączki, , ενικός αριθμός: πόντσεκ [pączek], κασουβικά: pùrcle, σιλεσικά: kreple) είναι ντόνατς με γέμιση που βρίσκονται στην πολωνική κουζίνα.

Περιγραφή 
Τα πόντσκι είναι κομμάτια ζύμης σε σχήμα σφαίρας που τηγανίζονται βαθιά και γεμίζονται με μαρμελάδα ή άλλες γλυκές γεμίσεις. Τα πόντσκι καλύπτονται συνήθως με ζάχαρη άχνη, γλάσο ή κομμάτια από αποξηραμένο ξύσμα πορτοκαλιού. Μια μικρή ποσότητα αλκοόλης κόκκου (παραδοσιακό επαναποσταγμένο απόσταγμα) προστίθεται στη ζύμη πριν το μαγείρεμα, όπου καθώς εξατμίζεται, αποτρέπει την απορρόφηση λαδιού βαθιά μέσα στη ζύμη. Τα πόντσκι συνήθως είναι αφράτα αλλά και ελαφρώς συμπιεσμένα, με μια ανοιχτού χρώματος λωρίδα γύρω τους. Αυτά τα χαρακτηριστικά θεωρούνται ως απόδειξη ότι η ζύμη τηγανίστηκε σε φρέσκο λάδι.

Αν και μοιάζουν με τα γερμανικά μπερλίνερ και τα βορειοαμερικανικά μπίσμαρκ ή ντόνατς μαρμελάδας, τα πόντσκι είναι παρασκευασμένα από ιδιαίτερα πλούσια ζύμη που περιέχει αυγά, λίπη, ζάχαρη, μαγιά και μερικές φορές γάλα. Διαθέτουν μια ποικιλία γεμίσεων φρούτων και κρέμας και μπορούν να καλυφθούν με γλάσο, με κρυσταλλική ζάχαρη ή ζάχαρη άχνη. Η ποβίντλα (βραστή μαρμελάδα δαμάσκηνο) και η μαρμελάδα από άγριο τριαντάφυλλο είναι παραδοσιακές γεμίσεις, αλλά χρησιμοποιούνται και πολλά άλλες, όπως φράουλα, κρέμα Βαυαρίας, βατόμουρο, κάσταρντ, σμέουρο και μήλο.

Τα πόντσκι είναι γνωστά στην Πολωνία τουλάχιστον από τον Μεσαίωνα. Ο Γέντζεϊ Κιτόβιτς έχει περιγράψει πως κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Αυγούστου Γ΄, υπό την επήρεια Γάλλων μαγείρων που ήρθαν στην Πολωνία, η ζύμη για τα πόντσκι βελτιώθηκε, έτσι ώστε τα πόντσκι έγιναν ελαφρύτερα, πιο σπογγώδη και πιο ανθεκτικά.

Ετυμολογία, ορθογραφία και προφορά 
Η πολωνική λέξη  (πληθυντικός: ) είναι υποκοριστικό της πολωνικής λέξης  «μπουμπούκι». Η τελευταία προέρχεται από το πρωτοσλαβικό , που μπορεί να αναφέρεται σε οτιδήποτε είναι στρογγυλό, διογκωμένο και πρόκειται να σκάσει (σύγκριση με το πρωτοσλαβικό  «να διογκωθεί, να εκραγεί»), ενδεχομένως τελικώς ονοματοποιημένης προέλευσης. Από τα πολωνικά, η λέξη έχει δανειστεί σε πολλές άλλες σλαβικές γλώσσες, όπου οι αντίστοιχες λέξεις δανεισμού (,  ή ) αναφέρονται σε ένα παρόμοιο σφαιρικό σχήμα ζύμης.

Ημέρα των Πόντσκι 

Στην Πολωνία, τα πόντσκι τρώγονται ειδικά την Γλυκοπέμπτη (), την τελευταία Πέμπτη πριν από την Καθαρή Τετάρτη και την έναρξη της Σαρακοστής. Ο παραδοσιακός λόγος για την παρασκευή των πόντσκι ήταν για να χρησιμοποιηθεί όλη η ποσότητα λαρδιού, ζάχαρης, αυγών και φρούτων στο σπίτι, επειδή η κατανάλωσή τους απαγορεύεται από τις χριστιανικές πρακτικές νηστείας κατά την περίοδο της Σαρακοστής.

Στη Βόρεια Αμερική, ιδίως στις μεγάλες πολωνικές κοινότητες του Σικάγου, του Ντιτρόιτ και άλλων μεγάλων πόλεων στα μεσοδυτικά και βορειοανατολικά, η Ημέρα των Πόντσκι (Pączki Day) εορτάζεται ετησίως από μετανάστες και ντόπιους. Η ημερομηνία αυτής της εορτής συγχωνεύεται με εκείνη των παραδόσεων πριν από τη Σαρακοστή των άλλων μεταναστών (π.χ., Ημέρα Τηγανίτας, Mardi Gras) την Λιπαρή Τρίτη. Με τον μεγάλο πληθυσμό Πολωνών του, το Σικάγο εορτάζει το φεστιβάλ τόσο την Γλυκοπέμπτη όσο και την Λιπαρή Τρίτη. Τα πόντσκι τρώγονται συχνά επίσης την Ημέρα του Κάσιμιρ Πουλάσκι. Στις Μπάφαλο, Τολέντο, Κλίβελαντ, Ντιτρόιτ, Γκραντ Ράπιντς, Μιλγουόκι, Σαιντ Λούις, Σάουθ Μπεντ, Λούισβιλ και Ουίντσορ, η Ημέρα των Πόντσκι εορτάζεται τη Λιπαρή Τρίτη.

Οι εορτασμοί της Ημέρας των Πόντσκι σε ορισμένες περιοχές είναι ακόμη μεγαλύτεροι από πολλούς εορτασμούς για την Ημέρα του Αγίου Πατρικίου. Στο Χάμτραμκ του Μίσιγκαν, έναν θύλακα του Ντιτρόιτ, υπάρχει μια ετήσια Παρέλαση Ημέρας των Πόντσκι (Καθαρή Τετάρτη), η οποία έχει κερδίσει ένα αφοσιωμένο κοινό. Σε όλη την περιοχή της Μητροπολιτικής Περιοχής του Ντιτρόιτ, είναι τόσο διαδεδομένη που πολλά αρτοποιεία προσελκύουν ουρές πελατών για πόντσκι την Ημέρα των Πόντσκι.

Σε ορισμένες περιοχές, η Ημέρα των Πόντσκι εορτάζεται με διαγωνισμούς κατανάλωσης πόντσκι. Ο διαγωνισμός στο Έβανστον του Ιλινόι, ξεκίνησε το 2010 και διεξάγεται το σαββατοκύριακο πριν από την Γλυκοπέμπτη, ενώ ο διαγωνισμός του Χάμτραμκ πραγματοποιείται στη διάρκεια των διακοπών.

Σημειώσεις

Παραπομπές

Πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ημέρα των Πόντσκι, μία αναφορά των παραδόσεων της Ημέρας των Πόντσκι του Ντιτρόιτ το 2008
 Paczkis Video παραγωγής της δημόσιας τηλεόρασης του Ουισκόνσιν

Ντόνατς
Πολωνικά επιδόρπια
Ρωσικά επιδόρπια
Ουκρανικά επιδόρπια
Κάσταρντ κρεμώδη επιδόρπια
Πολιτισμός του Ντιτρόιτ
Πολιτισμός του Μίσιγκαν
Πολιτισμός του Ουισκόνσιν
Σελίδες με πηγές CS1 στα Πολωνικά (pl)
Σελίδες με πηγές CS1 στα Ρωσικά (ru)
Σελίδες με πηγές CS1 στα Βουλγαρικά (bg)
Σελίδες με πηγές CS1 στα Ουκρανικά (uk)
Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα βουλγάρικα
Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα λευκορωσικά
Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα ουκρανικά
Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα ρωσικά