Γενικές εκλογές της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας 2020–21

Στις 27 Δεκεμβρίου 2020 διεξήχθησαν γενικές εκλογές στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, για να εκλεγούν ο Πρόεδρος και τα 131 μέλη της Εθνοσυνέλευσης. 

Οι ένοπλες ομάδες που ελέγχουν τη χώρα δεν επέτρεψαν τη διεξαγωγή των εκλογών στις 29 από τις 71 περιφέρειες της χώρας, κατέστησαν αδύνατη την προσέλευση σε χιλιάδες πολίτες που ήθελαν να ψηφίσουν και την ημέρα των εκλογών το 14% των εκλογικών κέντρων ήταν κλειστά και δεν λειτούργησαν. 

Ο Πρόεδρος Φοστέν-Αρσάνζ Τουαντερά επενεξελέγη για μία δεύτερη θητεία με το 53,92% των ψήφων. Το αποτέλεσμα της προεδρικής εκλογής επικυρώθηκε από το Συνταγματικό Δικαστήριο στις 18 Ιανουαρίου 2021. 

Ο δεύτερος γύρος των βουλευτικών εκλογών, ο οποίος αρχικά ήταν προγραμματισμένος για τις 14 Φεβρουαρίου 2021, αναβλήθηκε για τις 14 Μαρτίου 2021. Στις 23 Μαΐου 2021 διεξήχθη ένας τρίτος γύρος εκλογών σε ορισμένες περιφέρειες και στις 25 Ιουλίου 2021 θα διεξαχθεί ο 4ος γύρος σε 6 περιφέρειες.

Ιστορικό 
Οι εκλογές διεξάγονται εν μέσω ταραχών και περιστατικών βίας από ένοπλες ομάδες που ακόμα ελέγχουν τη χώρα, παρά τις ενέργειες των ειρηνευτικών δυνάμεων των Ηνωμένων Εθνών και τη συνθήκη ειρήνης που υπογράφηκε πριν από δύο χρόνια. Οι ένοπλοι παρεμπόδισαν τη διαδικασία εγγραφής των ψηφοφόρων σε ορισμένες περιφέρειες και εκτιμάται ότι κατέστησαν αδύνατη σε πάνω από 200.000 πολίτες την προσέλευση στην ψηφοφορία. Οι επιθέσεις στις ειρηνευτικές δυνάμεις έχουν αφήσει τραυματίες και νεκρούς, και πάνω από 55.000 άτομα εκτοπίστηκαν από τα σπίτια τους. Η επαναστατική ομάδα 3Ρ έχει αναλάβει την ευθύνη για τα περισσότερα περιστατικά.

Υποψήφιοι 
Στις εκλογές συμμετείχαν 17 υποψήφιοι, από τους οποίους οι επικρατέστεροι ήταν:
 Ο Πρόεδρος Φοστέν-Αρσάνζ Τουαντερά διεκδικεί την επανεκλογή του, για μία δεύτερη θητεία.

 Ο πρώην Πρόεδρος Φρανσουά Μποζιζέ, ο οποίος ανέβηκε στην εξουσία μετά το Κεντροαφρικανικό πραξικόπημα του 2003 και παρέμεινε στη θέση μέχρι το 2013, επέστρεψε στη χώρα το 2019, μετά από 6 χρόνια εξορίας, για να συμμετάσχει στην προεδρική εκλογή. Όμως, η Εκλογική Επιτροπή απέρριψε την υποψηφιότητα του 74χρονου επειδή δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις υποψηφιότητας όπως ορίστηκαν στο Σύνταγμα. 
 Κατρίν Σαμπά-Πανζά: ήταν εν ενεργεία Προεδρίνα από το 2014 μέχρι το 2016
 Ανισέ Ζορζ Ντολογκελέ: είναι ο αρχηγός της Κεντροαφρικανικής Ανανεωτικής Ένωσης. Ήταν Πρωθυπουργός το 1999-2001.
 Μάρτιν Ζιγκελέ: είναι ο αρχηγός του Απελευθερωτικού Κεντροαφρικανικού Λαϊκού Κινήματος. Ήταν Πρωθυπουργός το 2001-2003
 Μαχαμάτ Καμούν: ήταν Πρωθυπουργός το 2014-2016. Από το 2019 είναι ιδρυτής και αρχηγός του κόμματος Κεντροαφρικανική Δημοκρατία Για Όλους.
 Αλεξάντρ-Φερντινάν Νγκεντέ: ήταν προσωρινός Πρόεδρος τον Ιανουάριο του 2014.
 Καρίμ Μεκάσουα: ήταν Πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης το 2016-2018
 Νικολά Τιανγκαγιέ: ήταν Πρωθυπουργός το 2013-2014,

Εκλογικό σύστημα

Προεδρική εκλογή 
Ο Πρόεδρος της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας εκλέγεται σύμφωνα με το Σύνταγμα της χώρας, με άμεσες δημοκρατικές εκλογές, με καθολική και μυστική ψηφοφορία, για πενταετή θητεία. Η εκλογή γίνεται με πλειοψηφικό σύστημα δύο γύρων, δηλαδή ο υποψήφιος που θα εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία (πάνω από 50% των ψήφων) ανακηρύσσεται νικητής από τον πρώτο γύρο. Αν κανένας νικητής δεν αναδειχθεί στον πρώτο γύρο των εκλογών τότε διεξάγεται δεύτερος γύρος στον οποίο συμμετέχουν οι δύο επικρατέστεροι υποψήφιοι του πρώτου. Η θητεία του Προέδρου είναι ανανεώσιμη για μία μοναδική φορά, δηλαδή κανένας δεν μπορεί να διατελέσει πάνω από δύο θητείες. Δικαίωμα υποψηφιότητας έχουν όλοι οι Κεντροαφρικανοί πολίτες, άντρες και γυναίκες, ηλικίας άνω των 35 ετών, υπό την προϋπόθεση να είναι ενάρετοι και υγιείς άνθρωποι, να έχουν περιουσιακά στοιχεία εντός της επικράτειας και να μην έχουν αποστερηθεί το δικαίωμα λόγω δικαστικής απόφασης.

Βουλευτικές εκλογές 
Οι 131 βουλευτές της Κεντροαφρικανικής Εθνοσυνέλευσης εκλέγονται για πενταετή θητεία, με πλειοψηφικό σύστημα δύο γύρων από ισάριθμες μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες. Δικαίωμα ψήφου έχουν όλοι οι πολίτες ηλικίας άνω των 18 ετών και δικαίωμα υποψηφιότητας έχουν οι πολίτες ηλικίας άνω των 25 ετών.

Διεξαγωγή 
Την πρώτη ημέρα των εκλογών, στις 27 Δεκεμβρίου 2020, το 85% των εκλογικών κέντρων κατάφεραν να ανοίξουν και να λειτουργήσουν κανονικά, ενώ στα 800 από τα ~5.400 εκλογικά κέντρα η διεξαγωγή των εκλογών εμποδίστηκε από τις ένοπλες ομάδες. Οι εκλογές διενεργήθηκαν κανονικά σε 16 νομούς και στο Μπανγκί, ενώ παρεμποδίστηκαν κυρίως στα βορειοδυτικά χωριά. Από τον πρώτο γύρο αναδείχθηκαν 22 νικητές.

Ο δεύτερος γύρος των εκλογών διεξήχθη στις 14 Μαρτίου 2021. Στον 2ο γύρο αναδείχθηκαν 92 νικητές, ενώ τα αποτελέσματα για ορισμένες περιφέρειες ακυρώθηκαν επειδή οι εκλογείς εξέφρασαν δυσαρέσκεια για τα αποτελέσματα. Στις 23 Μαΐου 2021 διεξήχθη ένας τρίτος γύρος εκλογών. Για τις 25 Ιουλίου 2021 προγραμματίστηκε ακόμα ένας εκλογικός γύρος για 6 εκλογικές περιφέρειες.

Αποτελέσματα 
Τα πρώτα αποτελέσματα που ανακοινώθηκαν στις 4 Ιανουαρίου έδειξαν ότι ο Τουαντερά επανεξελέγη με ποσοστό 53,92% των ψήφων και με δεύτερο τον Ανισέ-Ζορζ Ντολογκελέ. Η προσέλευση των ψηφοφόρων ανακοινώθηκε ότι ήταν 76,3%.

Στις 18 Ιανουαρίου η εκλογή του προέδρου Τουαντερά με ποσοστό 53,16% επιβεβαιώθηκε από το Συνταγματικό Δικαστήριο, το οποίο όμως ανέφερε ότι το ποσοστό συμμετοχής ήταν 35,25%. Ο Ντολογκελέ είχε 21,69%. Το δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή των 13 από τους 16 λοιπούς υποψηφίους, οι οποίοι αμφισβήτησαν τη νίκη του Τουαντερά, επειδή κατά τη γνώμη τους ήταν το αποτέλεσμα "εκτεταμένης νοθείας" και έλλειψης ασφάλειας. Επίσης, με απόφαση του δικαστηρίου ακυρώθηκαν ή αναθεωρήθηκαν τα εκλογικά αποτελέσματα σε συγκεκριμένα εκλογικά τμήματα, κάτι όμως που δεν επηρέασε το συνολικό αποτέλεσμα.

Ο συνασπισμός των κομμάτων της αντιπολίτευσης COD 2020 κατηγόρησε το αντιπρόσωπο των Ηνωμένων Εθνών, Μανκέρ Ντιαγιέ για εύνοια προς τον Τουαντερά, χωρίς όμως να παραθέσει αποδείξεις. Οι δρόμοι της πρωτεύουσας Μπανγκί ήταν πιο ήσυχοι από ό,τι συνήθως, εξαιτίας των φόβων για επιθέσεις από αντάρτες. Οι αντάρτες είχαν επιτεθεί σε μια τοποθεσία στα περίχωρα της πόλης προτού απωθηθούν και υποχωρήσουν στις 13 Ιανουαρίου. Από τον Δεκέμβριο του 2020 έχουν εγκαταλείψει τις εστίες τους 60.000 άνθρωποι προκειμένου να γλιτώσουν τη βία και αρκετοί κατέφυγαν στην Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.

Βουλευτικές εκλογές

Παραπομπές 

2020
Κεντροαφρικανικη
Κεντροαφρικανικη