Τα πλοκάμια της μαφίας

Τα πλοκάμια της μαφίας (ιταλικά: La Piovra) είναι μια ιταλική τηλεοπτική δραματική σειρά που αναφέρεται στην ιταλική μαφία και δημιουργήθηκε από τους Λούτσιο Μπατιστράντα και Μασίμο Ντε Ρίτα για το τηλεοπτικό δίκτυο RAI και διηρκέσε συνολικά δέκα σεζόν (1984-2001). Η σειρά σκηνοθετήθηκε από διάφορους σκηνοθέτες που ο καθένας δούλεψε σε διαφορετικές σεζόν, συμπεριλαμβανομένων των Νταμιάνο Νταμιάνι (1η σεζόν), Φλορεστάνο Βαντσίνι (2η σεζόν), Λουίτζι Περέλλι (από την 3η έως την 7η σεζόν και πάλι την 10η σεζόν), και Τζιακόμο Μπατιάτο (από την 8η έως την 9η σεζόν). Η μουσική της σειράς γράφτηκε από τον Ριζ Ορτολάνι (1η σεζόν), τον Ένιο Μορικόνε (από τη 2η έως την 7η σεζόν και πάλι την 10η σεζόν), και από τον Πάολο Μπουονβίνο (από την 8η έως την 9η σεζόν).

Η σειρά εξήχθη με επιτυχία σε περισσότερες από 80 χώρες κατά τη διάρκεια της και μετά από σχεδόν 20 χρόνια παραγωγής. Μεταξύ των χωρών που προβλήθηκε η σειρά ειναι η Ελλάδα (1η και 2η σεζόν), Αυστραλία (10 σεζόν), Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, Ηνωμένο Βασίλειο, Αλβανία, Βουλγαρία, Πολωνία, Ρουμανία, Πορτογαλία, η Σοβιετική Ένωση και μετέπειτα η Ρωσία.

Τα πλοκάμια της μαφίας εξακολουθεί να θεωρείται η πιο διάσημη ιταλική τηλεοπτική σειρά στον κόσμο και όλες οι σεζόν έλαβαν ευρεία έγκριση από το κοινό, με μέσο όρο 10 εκατομμύρια και με κορυφή τα 15 εκατομμυρίων τηλεθεατών. Η σειρά παρουσιάζει μια εξαιρετικά ρεαλιστική απεικόνιση της βίας 
και της απελπισίας των μελών του οργανωμένου εγκλήματος, και αυτό παραμένει το πιο ξεχωριστό χαρακτηριστικό της παραγωγής μέχρι σήμερα.

Περιγραφή σειράς
Ιδιαίτερα σημαντική για την σειρά είναι η αφηγηματική εξέλιξη με την οποία τα πολλά πλοκάμια του 
οργανωμένου εγκλήματος διαδίδονται μέσω τοπικών και διεθνών δικτύων, και αυτή είναι επίσης η βάση του τίτλου της σειράς. Η πρώτη σεζόν μετακινείται από τοπικές ομάδες διακίνησης ναρκωτικών στη Σικελία προς τα παλάτια της εξουσίας στη Ρώμη την δεύτερη σεζόν. Η τρίτη σεζόν αφηγείται την ιστορία των οικονομικών συναλλαγών της Μαφίας μέσω διεθνών τραπεζών και της παράνομης διακίνησης όπλων και πυρηνικών αποβλήτων. Η πλοκή εντείνεται στην τέταρτη σεζόν, στο τέλος της οποίας ο κύριος πρωταγωνιστής, ο Επίτροπος Κοράντο Κατάνι (τον υποδυέται ο Μικέλε Πλασίντο), δολοφονείται λόγω της αυξανόμενης γνώσης που αποκτά για τις τεράστιες συναλλαγές και τις εγκληματικές επιχειρήσεις της Μαφίας.

Οι περίπλοκες ιστορίες της πολιτικής, της χρηματοδότησης, της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος που διηγούνται τις σεζόν 5 έως 7 (1990-1995) εμπνεύστηκαν από τις πολιτικές και ειδησεογραφικές ιστορίες εκείνων των ετών, και προσπάθησαν να παρουσιάσουν την ιδέα ότι η μαφία δεν βασίζεται σε έννοιες τιμής και γενναιότηταςς αλλά μάλλον είναι ένα επιβλαβές κοινωνικό φαινόμενο γεμάτο απατεώνων, ψυχρών δολοφόνων και αιτίων κοινωνικής παρακμής. Αυτό το γεγονός προκάλεσε πολλές πολιτικές αντιπαραθέσεις καθώς και έντονη πίεση για να τερματιστεί η σειρά. 
Παρ 'όλα αυτά, η σειρά συνέχισε να έχει μεγάλη επιτυχία με το κοινό και με τους κριτικούς, ακόμη και σε διεθνές επίπεδο.

Λόγω εν μέρει αυτών των πολιτικών πιέσεων, η 8η και η 9η σεζόν παρέκκλιναν από την αφήγηση μιας ιστορίας που έχει δημιουργηθεί στη σύγχρονη εποχή και μετατοπίστηκαν στην προηγούμενη εποχή της μαφίας, των γαιοκτημόνων και αγροτών της δεκαετίας του 1950 και του 1960, εστιάζοντας κυρίως στις ιδιωτικές υποθέσεις των πρωταγωνιστών και όχι στην επιχείρηση της Κόζα Νόστρα, και η πλοκή ήταν σχεδόν εντελώς αποσπασμένη από τα άλλα κεφάλαια της σειράς. Τέλος, με την 10η σεζόν, οι συντελεστές της σειράς προσπάθησαν να δείξουν τυχόν απλές υποθέσεις που προηγουμένως είχαν μείνει σε εκκρεμότητα και να παρουσιάσει μια ενημερωμένη προοπτική της μαφίας των αρχών της δεκαετίας του 2000.

Γυρίσματα και αντιδράσεις 
Η τελευταία σκηνή της 4ης σεζόν, στην οποία η Μαφία σκοτώνει τον Επίτροπο Κατάνι, δημιούργησε έναν απίστευτο αριθμό αντιδράσεων από όλο τον κόσμο. Μια μυστηριώδης επιστολή εστάλη από τις ΗΠΑ, 
στην οποία ένας ανώνυμος δισεκατομμυριούχος πρόσφερε αρκετά εκατομμύρια δολάρια στους δημιουργούς της εκπομπής για να γυρίσουν περισσότερα επεισόδια. Ο Μικέλε Πλασίντο είχε ήδη απορρίψει το ρόλο εκείνο το σημείο. Το κοινό συνέχισε να ζητάει περισσότερα, έτσι οι σκηνοθέτες αποφάσισαν να κάνουν άλλη μια σεζόν. Χωρίς τον Πλασίντο, ωστόσο, η σειρά ήταν μια εμπορική απογοήτευση. Παρόλα αυτά, γυρίστηκαν έξι ακόμη σεζόν. Μετά την κυκλοφορία της πρώτης σεζόν, οι σκηνοθέτες και ο ίδιος ο Πλασίντο έλαβαν απειλητικές επιστολές από τη Μαφία να σταματήσουν την σειρά αμέσως. Για λόγους ασφαλείας, η δεύτερη σεζόν γυρίστηκε κυρίως σε μυστικές τοποθεσίες εκτός της Ιταλίας,
συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, της Ελβετίας, της Βρετανίας, και την Ελλάδα.

Αντιδράσεις στην Ιταλία
Η σειρά, της οποίας το πρώτο επεισόδιο προβλήθηκε στις 11 Μαρτίου 1984, πυροδότησε εντατική δημοσιογραφική εξέταση του φαινομένου της Μαφίας. Η συζήτηση που προέκυψε από την σειρά περιελάμβανε χήρες δολοφονημένων αστυνομικών και τραπεζίτες από το Παλέρμο. Παρόμοια προγράμματα παρουσιάστηκαν επίσης σε σχέση με τις μεταγενέστερες εποχές, και αυτά συνέχισαν να συνοδεύονται από μεγάλο εθνικό ενδιαφέρον. Μία από τις συζητήσεις επικεντρώθηκε στο κατά πόσον η σειρά δόξαζε την μαφία ή αν συνέβαλε στο να μην δέχονται πλέον οι Ιταλοί το οργανωμένο έγκλημα ως φυσιολογικό μέρος της ζωής τους. Μια ανάλυση των αξιολογήσεων του κοινού κατά τη διάρκεια της 4ης σεζόν ήταν αποκαλυπτική. Η θεαματικότητα και η ανταπόκριση του κοινού στον Ιταλικό νότο, η πραγματική περιοχή προέλευσης της Μαφίας, ήταν η χαμηλότερη, μόλις στο 12%. Η μεγαλύτερη ομάδα τηλεθεατών ήταν δημογραφικά παρόμοια με τη μορφή του ίδιου του Κοράντο Κατάνι: «ένας άντρας μέσης ηλικίας από τις μεγάλες πόλεις της βορειοδυτικής Ιταλίας», ειδικά το Μιλάνο και το Τορίνο.

Οι πολιτικές αντιδράσεις και η κριτική ήταν επίσης έντονες, και παρόλο που αρκετοί πολιτικοί επαίνεσαν την σειρά για τον τρόπο με τον οποίο εξέθεσε τις σχέσεις της Μαφίας με την ιταλική πολιτική και τους διαδρόμους εξουσίας, οι επικριτικές φωνές ήταν έντονες στην αντίθεσή τους στην ιστορία. Ο συντηρητικός πολιτικός Σίλβιο Μπερλουσκόνι και άλλοι από το Forza Italia, καθώς και εκπρόσωποι από τη Χριστιανοδημοκρατία ισχυρίστηκαν ότι σειρές όπως Τα πλοκάμια της μαφίας ήταν υπεύθυνες για την «αρνητική εικόνα της Ιταλίας στο εξωτερικό» και ζήτησαν να σταματήσει η προβολή. 
Οι αξιωματούχοι των Χριστιανοδημοκρατων ισχυρίστηκαν ότι ο Νότος ποινικοποιήθηκε, ότι το κράτος 
απεικονίστηκε ως ηττημένος και ότι υπονομεύτηκε η εμπιστοσύνη του κοινού στους κυβερνητικούς φορείς. Λόγω εν μέρει αυτού του τύπου της πίεσης, οι εργασίες παραγωγής για την 5η και την 6η σεζόν σταμάτησαν προσωρινά.

Μετά την 7η σεζόν, οι πολιτικές αντιπαραθέσεις ξεκίνησαν ξανά. Επτά επίσκοποι της Σικελίας διαμαρτυρήθηκαν για αυτό που θεωρούσαν διάκριση εναντίον της Σικελίας. 
Ο σκηνοθέτης Λουίτζι Περέλλι απάντησε ότι η κουλτούρα της σιωπής δεν θα ωφελούσε κανέναν.
Οι συγκρούσεις πριν από τη μετάδοση της 10ης και της περασμένης σεζόν έφτασαν σε μια νέα κορύφωση. 
Η αιτία της σύγκρουσης ήταν μια συνέντευξη με πρωταγωνιστή τον Ρέμο Τζιρόνε,  ο οποίος έκανε ρητά μια σύνδεση μεταξύ της πλοκής της τελευταίας σεζόν, στην οποία το αφεντικό μιας μυστικής εγκληματικής οργάνωσης που απαλλάχθηκε από τα εγκλήματά του, και την πίεση που ασκείται στην Ιταλία σε δικαστές σε δίκες κατά της μαφίας.

Το 2009, κατά τη διάρκεια του συνεδρίου της νεολαία του κόμματός του στην πόλη Όλμπια, ο πρώην 
πρωθυπουργός της Ιταλίας Σίλβιο Μπερλουσκόνι επιτέθηκε στους συγγραφείς βιβλίων και ταινιών για τη μαφία, λέγοντας ότι αν ανακαλύψει ποιος ήταν ο συγγραφέας της σειράς Τα πλοκάμια της μαφίας, θα τους στραγγαλίσει . Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ίδιος ο Μπερλουσκόνι έχει διερευνηθεί για δεσμούς με τη Μαφία και το 2012 καταδικάστηκε σε φυλάκιση 4 ετών για φορολογική απάτη.

Επισκόπηση σειράς

Διανομή ρόλων
 Μικέλε Πλασίντο ως Κοράντο Κατάνι
 Πατρισία Μιλάρντε ως Σίλβια Κόντι
 Ρέμο Τζιρόνε ως Γκαετάνο "Τάνο" Καρίντι
 Ραούλ Μπόβα ως Τζιάνι Μπρέντα
 Βιτόριο Μεζοτζιόρνο ως Νταβίντ Λικάτα
 Μάρτιν Μπάλσαμ ως Φρανκ Καρίσι
 Φλορίντα Μπόλκαν ως Κόμισσα Όλγκα Καμάστρα
 Ντανιέλα Μιλιέτα ως Ροζάρια Αλμπανέζε
 Λούκα Ζινγκαρέττι ως Πιέτρο Φαβιτζάνα
 Κλοντ Ρις ως Φιλίππο Ράσι
 Ζαν-Λυκ Μπιντό ως Νταβίντ Φαέτι
 Φρανσουά Μανθουρέ ως Γερουσιαστής Έρνεστο
Στις επόμενες σεζόν εμφανίστηκαν επίσης οι ηθοποιοί
 Μπάρμπαρα Ντε Ρόσσι ως Μαρκησία Ραφαέλα "Tίτι" Σκαλόγια
 Φρανσουά Περιέ ως δικηγόρος Τερασίνι
 Ρενατο Μόρι ως Τζουζέπε Αλτέρο
 Μασσιμο Μπονέτι ως Λέο Ντι Μαρία
Τζουλιάνα Ντε Σίο ως Τζούλια Αντινάρι
Μαρί Λαφορέ ως Αννα Αντινάρι
Τζιανπιερο Αλμπερτίνι ως Γερουσιαστής Ταρσόνι
Νικόλα Ντι Πίντο ως Αδελφος Μπερνάρντο
Σιμόνα Καβαλάρι ως Έστερ Ράζι Καρίντι
Μάριο Άντορφ ως Σαλβατόρε Φρόλο
Μπρούνο Κρέμερ ως Αντόνιο Εσπινόζα
Λουίτζι Πιστίλι ως Τζοβάνι Λινόρι
Κλοντίν Οζέρ ως Ματίλντε Λινόρι
Ρικάρντο Κουτσιόλα ως Ρικάρντο Ρεσπίτζι
Στέφανο Ντιονίσι ως Στέφανο Πάρντι

Βραβεία  
 Telegatto, Ιταλίας, για καλύτερη ιταλική τηλεοπτική σειρά 1984 (1η σεζόν), 1986 (2η σεζόν), 1989 (4 σεζόν), και 1995 (7η σεζόν).
 Golden Gong, Γερμανίας, στον Νταμιάνο Νταμιάνι ως καλύτερος σκηνοθέτης και Μικέλε Πλασίντο Α' Ανδρικού ρόλου το 1984 (Season 1).
 Golden Nymph and International TV Critics' Award, Monte-Carlo Television Festival, 1998 (Season 8).

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση
1984
 Damiani alone against the mafia
1986
 Beware! La Piovra arrives in Rome
 Cattani is international but without leaving Italy
1989
 This is why people like Cattani
 La Piovra will continue even without Placido
 Cattani, goodbye forever
1990
 DC divided on whether La Piovra is harmful or excellent
 La Piovra Bindi-Fuscagni polemic
 La Piovra is our Sunday Mass
1991
 Rai Uno reconsiders cancelling La Piovra
 Mafia series
1992
 Return of La Piovra is a continuous battle
 From Cattani to Licata, the story of a success become a business
1994
 Turn off La Piovra, the mafia remains
1995
 La Piovra, the end of the saga
 Zeffirelli - Crusade
 Sicilian bishops attack La Piovra - Shame
1997
 La Piovra 8 - at the roots of the mafia
 La Piovra - birth of the mafia
 Little Mafiosi grow up
 La Piovra - year 8, escape from reality
 Girone - once more as Tano Cariddi
1998
 Carabiniere Raoul Bova
 Melodrama mirror of Italy
 La Piovra ends, there are no more ideas
1999
 Mafia again
2000
 When the right attacks La Piovra
2001
 La Piovra 10 will hopefully be the last
2010
 Συνέντευξη με τον Μικέλε Πλασίντο

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
  (1984) 402 λεπτά
  (1985) 384 λεπτά
  (1987) 430 λεπτά
  (1989) 600 λεπτά
  (1990) 400 λεπτά
  (1992) 420 λεπτά
  (1994) 600 λεπτά
  (1997) 220 λεπτά
  (1998) 220 λεπτά
  (2001) 200 λεπτά
 Τα πλοκαμια της μαφίας στο RaiPlay
 Επισκόπηση των 10 σεζόν (ιταλικά)

Τηλεοπτικές σειρές της RAI
Ιταλικές τηλεοπτικές σειρές
Ιταλικές τηλεοπτικές δραματικές σειρές