Αλεξάνδρα Φεοντόροβνα (Καρλότα της Πρωσίας)

Η Αλεξάνδρα Φεοντόροβνα  (Алекса́ндра Фёдоровна), γεννηθείσα Καρλόττα της Πρωσίας (Charlotte von Preußen, 13 Ιουλίου 1798 - 1 Νοεμβρίου 1860) ήταν η σύζυγος του Νικόλαου Α΄ της Ρωσίας.

Βιογραφία
Η Φρειδερίκη Λουίζα Καρλόττα Βιλελμίνη γεννήθηκε στις 13 Ιουλίου 1798 στο Ανάκτορο Σαρλόττενμπουργκ του Βερολίνου και ήταν το τέταρτο παιδί και δεύτερη κόρη του Φρειδερίκου Γουλιέλμου Γ΄ της Πρωσίας και της Λουίζας, κόρης του Καρόλου Β΄ του Μεκλεμβούργου-Στρέλιτς. Ήταν γνωστή στον οικογενειακό της κύκλο με το χαϊδευτικό όνομα Λόττχεν. 

Η παιδική ηλικία της πριγκίπισσας στιγματίστηκε από τους Ναπολεόντειους πολέμους, αφού μεγάλωσε κάτω από δύσκολες οικονομικές συνθήκες. Ο πατέρας της ήταν ένας καλός, θρησκευόμενος άνθρωπος, αλλά ένας αδύναμος και αναποφάσιστος κυβερνήτης ο οποίος, μετά από στρατιωτικές ήττες το 1806, έχασε το μισό βασίλειό του. Μετά την ήττα των Πρώσων στη Μάχη της Ιένας, η Βασίλισσα Λουίζα κατέφυγε με τα παιδιά της στο Καίνιγκσμπεργκ, και σύντομα τέθηκε υπό την προστασία του αυτοκράτορα της Ρωσίας Αλεξάνδρου Α'. Το 1806 το Βερολίνο έπεσε στις δυνάμεις του Ναπολέοντα. Η βασιλική οικογένεια επέστρεψε το 1809, όμως η μητέρα της Καρλόττας αρρώστησε και πέθανε από τύφο λίγους μήνες αργότερα.

Τον Φεβρουάριο του 1814 επισκέφθηκε το Βερολίνο ο Μέγας Δούκας Νικόλαος Πάβλοβιτς της Ρωσίας, μελλοντικός Τσάρος της Ρωσίας και ο αδελφός του Μέγας Δούκας Μιχαήλ Πάβλοβιτς της Ρωσίας. Έγιναν διευθετήσεις μεταξύ των δυο δυναστειών για τον Νικόλαο να παντρευτεί την δεκαπεντάχρονη Καρλόττα, για να ενισχυθεί η συμμαχία μεταξύ Ρωσίας και Πρωσίας. Ο Νικόλαος ήταν δεύτερος στη σειρά διαδοχής, καθώς προηγείτο ο αδελφός του Μέγας Δούκας Κωνσταντίνος Πάβλοβιτς, ο οποίος όμως, όπως και ο Τσάρος, ήταν άκληρος. Σε μια δεύτερη επίσκεψη του επόμενου έτους, ο Νικόλαος ερωτεύτηκε την πριγκίπισσα Καρλόττα, η οποία ήταν δεκαεπτά χρονών. Τον Οκτώβριο του 1816, ο Νικόλαος και η Καρλόττα αρραβωνιάστηκαν. Στις 9 Ιουνίου 1817 η πριγκίπισσα Καρλόττα πήγε στη Ρωσία με τον αδελφό της Γουλιέλμο.

Μετά την άφιξή της στην Αγία Πετρούπολη η Καρλόττα μεταστράφηκε στη Ρωσική Ορθοδοξία και πήρε το ρωσικό όνομα Αλεξάνδρα Φεοντόροβνα. Ο γάμος έγινε στις 13 Ιουλίου 1817, ημέρα των γενεθλίων της Αλεξάνδρας στα Χειμερινά Ανάκτορα.  

Η Αλεξάνδρα αντιμετώπισε αρχικά προβλήματα στην προσαρμογή στη ρωσική αυλή. Είχε καλή σχέση με την πεθερά της, την τέως Αυτοκράτειρα Μαρία Φεοντόροβνα, αλλά όχι με την ανδραδέλφη της, την Αυτοκράτειρα Ελισάβετ Αλεξέγιεβνα. Η αυτοκρατορική οικογένεια συνήθιζε να μιλά στα γερμανικά και να γράφει επιστολές στα γαλλικά, τα οποία ομιλούνταν ευρέως στην Αυλή, με αποτέλεσμα η Αλεξάνδρα να μην αποκτήσει ποτέ πολύ καλή γνώση των ρωσικών. Το 1822 ο Μέγας Δούκας Κωνσταντίνος Πάβλοβιτς αποποιήθηκε δημόσια των δικαιωμάτων του στη διαδοχή, αφήνοντας έτσι το Νικόλαο πρώτο στη σειρά διαδοχής. Το 1825 ο Τσάρος έδωσε στην Αλεξάνδρα το Παλάτι Πέτερχοφ, στα περίχωρα της Αγίας Πετρούπολης, όπου ζούσε μαζί με τον Νικόλαο, η οποία έγινε η αγαπημένη της θερινή κατοικία. 

Η Αλεξάνδρα ήταν ψηλή, λεπτή, με μικρό κεφάλι και έντονα φρύδια. Είχε αέρα με βασιλική μεγαλοσύνη. Ο γρήγορος, ελαφρός της περίπατος ήταν χαριτωμένος. Ήταν αδύναμη, και συχνά με κακή υγεία. Η φωνή της ήταν βραχνή, αλλά μιλούσε γρήγορα και με απόφαση. 

Έγινε αυτοκράτειρα υπό τη σκιά της Εξέγερσης των Δεκεμβριστών και της αιματηρούς καταστολής της (1825). Η στέψη του Νικολάου και της Αλεξάνδρας έγινε στο Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Κρεμλίνο στις 3 Σεπτεμβρίου 1826. Μετά από 25 χρόνια συζυγικής πίστης, ο Νικόλαος συνήψε σχέση με την Βαρβάρα Αρκάντυεβνα Νελίντοβα, μία από τις κυρίες επί των τιμών της Αλεξάνδρας και ανεψιάς της Γιεκατερίνα Νελίντοβα (ερωμένης του πατέρα του Νικολάου, Παύλου), λόγω της απαγόρευσης σεξουαλικής επαφής που της επέβαλαν οι γιατροί της εξαιτίας της κακής της υγείας και των αλλεπάλληλων εμφραγμάτων. Παρ' ότι στην αρχή ζήλευε τη Νελίντοβα, στη συνέχεια ανέπτυξαν και διατήρησαν καλή σχέση, τόσο ώστε μετά το θάνατο του Νικολάου να την ορίσει προσωπική της αναγνώστρια.  

Λίγο μετά τον θάνατο του Νικόλαου το 1855, αποσύρθηκε στο Παλάτι του Αλεξάνδρου στο Τσάρσκογιε Σελό, φέροντας τον τίτλο της τέως Αυτοκράτειρας, καθώς τον τίτλο της Αυτοκράτειρας έφερε πλέον η Μαρία Αλεξαντρόβνα (Μαρία της Έσσης και παρα τω Ρήνω), σύζυγος του γιου της Αλεξάνδρου Β΄. Η υγεία της γινόταν συνεχώς περισσότερο εύθραυστη, με αποτέλεσμα να διαμένει στην Ελβετία, τη Νίκαια και τη Ρώμη, μακριά από το ρωσικό χειμώνα. Μετά από την επιστροφή της από ένα ταξίδι στο εξωτερικό τον Ιούλιο του 1860, η υγεία της επιδεινώθηκε. Το φθινόπωρο του ίδιου έτους οι γιατροί της τής συνέστησαν να ταξιδέψει ξανά νότια ειδάλλως δεν θα επιβίωνε τον χειμώνα, όμως εκείνη επέλεξε να μείνει για να πεθάνει σε ρωσικό χώμα. Η Αλεξάνδρα πέθανε στον ύπνο της την 1η Νοεμβρίου 1860 σε ηλικία 62 ετών στο Παλάτι του Αλεξάνδρου. Τάφηκε στον Καθεδρικό Ναό των Αγίων Πέτρου και Παύλου στην Αγία Πετρούπολη.

Οικογένεια 
To 1817 παντρεύτηκε τον Νικόλαο Α΄ της Ρωσίας στα Χειμερινά Ανάκτορα. Μαζί απέκτησαν 7 παιδιά:
 Αλέξανδρος Β΄ (1818-1881), παντρεύτηκε τη Μαρία της Έσσης. Απέκτησαν 8 παιδιά.
 Μαρία (1819-1876), παντρεύτηκε τον Μαξιμιλιανό του Λόυχτενμπεργκ. Απέκτησαν 7 παιδιά.
 Όλγα (1822-1892), παντρεύτηκε τον Κάρολο Α΄ της Βυρττεμβέργης. Δεν απέκτησαν παιδιά.
 Αλεξάνδρα (1825-1844), παντρεύτηκε τον Φρειδερίκο Γουλιέλμο Β΄ της Έσσης. Απέκτησαν 1 παιδί.
 Κωνσταντίνος (1827-1892), παντρεύτηκε την Αλεξάνδρα της Σαξονίας-Άλτενμπουργκ. Απέκτησαν 6 παιδιά, μεταξύ των οποίων και η Όλγα Κωνσταντίνοβνα, μετέπειτα Βασίλισσα των Ελλήνων.
 Νικόλαος (1831-1891), παντρεύτηκε την Αλεξάνδρα του Όλντενμπουργκ. Απέκτησαν 2 παιδιά.
 Μιχαήλ (1832-1909), παντρεύτηκε την Καικιλία του Μπάντεν. Απέκτησαν 7 παιδιά.

Παραπομπές

Barkovets, Olga and Vernova, Nina. Empress Alexandra Fiodorovna, Peterhof Stage Museum Preserve, Abris Art Publishers, 2008. .
Cowles, Virginia. The Romanovs. Harper & Ross, 1971. 
Grunwald, Constantin de. Tsar Nicholas I the Life of An Absolute Monarch, Alcuin Press, ASIN B000I824DU.
Lincoln, W. Bruce. The Romanovs: Autocrats of All the Russias, Anchor, .
Lincoln, W. Bruce. Nicholas I, Emperor and Autocrat of All the Russias , Northern Illinois University Press, .
Montefiore, Simon Sebag. The Romanovs: 1613-1918. Deckle Edge, 2016. 
Soroka, Marina and Ruud, Charles A. Becoming a Romanov: Grand Duchess Elena of Russia and her World (1807-1873). Routledge, 2016. 
Zeepvat, Charlotte. Romanov Autumn: stories from the last century of Imperial Russia. Sutton Publishing, 2000.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Οίκος των Χοεντσόλερν
Οίκος Ρομάνοφ
Πρώσοι ευγενείς
Πριγκίπισσες της Πρωσίας
Οίκος του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν-Γκόττορπ
Αυτοκράτειρες της Ρωσίας
Μεγάλες Δούκισσες της Ρωσίας
Δούκισσες του Χόλσταϊν-Γκόττορπ