Επιχείρηση της Βαλτικής

Η Επιχείρηση της Βαλτικής (γνωστή και ως Αμυντική Επιχείρηση στη Λιθουανία και τη Λετονία) είναι μια επιχείρηση του Κόκκινου Στρατού που διήρκεσε από τις 22 Ιουνίου έως τις 9 Ιουλίου 1941 και διεξήχθη στο έδαφος της κατεχόμενης Λιθουανίας, Λετονίας και Εσθονίας, για την υπεράσπιση της Βαλτικής από την επίθεση του γερμανικού στρατού.

Τμήματα της επιχείρησης 
Η επιχείρηση αποτελείται από τρεις μικρότερες επιχειρήσεις: 

 Τις Αμυντικές Παραμεθόριες Μάχες (22-24 Ιουνίου 1941)
 Η μάχη του Ρασεϊνιάι είναι επίσης γνωστή ως "η αντεπίθεση του Κάουνας"
 Την Επιχείρηση Αντεπίθεσης του Σιαουλιάι (24-27 Ιουνίου 1941)
 Την Άμυνα της Ναυτικής Βάσης του Χάνκο (22 Ιουνίου–2 Δεκεμβρίου 1941)

Εκτέλεση 
Οι κύριοι σχηματισμοί του Κόκκινου Στρατού στην επιχείρηση ήταν το Βορειοδυτικό Μέτωπο και ο Στόλος της Βαλτικής, ενώ οι κύριες δυνάμεις εδάφους ήταν η 8η (υπό τον στρατηγό Π. Π. Σομπένικοφ), η 11η (υπό τον στρατηγό Μορόζοφ) και αργότερα η 27η στρατιά.

Η επιχείρηση ξεκίνησε αφού οι δυνάμεις στην Ειδική Στρατιωτική Επαρχία της Βαλτικής τέθηκαν σε συναγερμό το πρωί της 22ης Ιουνίου 1941 έπειτα από επίθεση - έκπληξη από τον γερμανική Στρατιά Βορρά, αποτελούμενη από την 18η και 16η Στρατιά Ξηράς, την 4η Ομάδα Πάντσερ και τμήματα της 3ης Ομάδας Πάντσερ, υποστηριζόμενοι από την Λουφτφλότε 1 (Αεροπορικός Στόλος 1).

Στις 22 Ιουνίου, η Σοβιετική 8η Στρατιά είχε τοποθετηθεί στη βόρεια Λιθουανία και καλούταν να αντιμετωπίσει τον Γερμανικό 18ο Στρατό. Η Σοβιετική 11η Στρατιά υπερασπιζόταν το υπόλοιπο σύνορο της Λιθουανίας με την Ανατολική Πρωσία και επιχείρησε να αντιμετωπίσει τις επιθέσεις του Γερμανικό 16ου Στρατού και της 4ης Ομάδας Πάντσερ.

Ενώ η Σοβιετική 8η Στρατιά υποχώρησε κατά μήκος της κατεύθυνσης Γιέλγκαβα–Ρίγα–Τάρτου–Νάρβα–Πσκοφ, η Σοβιετική 11η Στρατιά αρχικά προσπάθησε να διατηρήσει υπό τον έλεγχο του το μέτωπο Κάουνας–Βίλνιους, αλλά τελικά αναγκάστηκε να υποχωρήσει κατά μήκος της κατεύθυνσης Ντάουγκαβπιλς–Πσκοφ–Νόβγκοροντ. Αυτές οι υποχωρήσεις, αν και κόστισαν αρκετούς στρατιώτες και στρατιωτικό εξοπλισμό, γλίτωσαν το στράτευμα από το ενδεχόμενο περικύκλωσης του από τον γερμανικό στρατό, κάτι που το βίωσαν τα μέτωπα στον νότο. Οι υποχωρήσεις αυτές κατάφεραν να καθυστερήσουν επαρκώς την Στρατιά Βορρά, ώστε να δοθεί χρόνος για την προετοιμασία της άμυνας του Λένινγκραντ.

Η επιχείρηση δεν ήταν ενιαία και συνεχής υποχώρηση για τους Σοβιετικούς. Οι Σοβιετικοί επιχείρησαν αρκετές ανεπιτυχείς αντεπιθέσεις.

Οι σχηματισμοί του Κόκκνιου Στρατού που πολέμησαν στην Επιχείρηση της Βαλτικής 
Οι σχηματισμοί του Κόκκινου Στρατού για την επιχείρηση της Βαλτικής ήταν οι παρακάτω:

 8η Στρατιά (υπό την ηγεσία του υποστράτηγου Πιότρ Σομπένικοφ)
 10η Στρατιά Τυφεκιοφόρων
 10η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων
 48η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων
 90η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων
 11η Στρατιά Τυφεκιοφόρων
 11η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων
 125η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων
 12η Μηχανοποιημένη Στρατιά
 23η Μεραρχία Τεθωρακισμένων
 28η Μεραρχία Τεθωρακισμένων 
 202η Μηχανοποιημένη Μεραρχία
 9η Ταξιαρχία Πυροβολικού Κατά Τεθωρακισμένων Οχημάτων
 11η Στρατιά (υπό την ηγεσία του αντιστράτηγου Βασίλι Μορόζοφ)
 16η Στρατιά Τυφεκιοφόρων
 5η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων
 33η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων
 188η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων
 29η Στρατιά Τυφεκιοφόρων
 179η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων
 184η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων
 3η Μηχανοποιημένη Στρατιά
 2η Μεραρχία Τεθωρακισμένων
 5η Μεραρχία Τεθωρακισμένων
 84η Μηχανοποιημένη Μεραρχία
 23η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων
 126η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων
 128η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων
 27η Στρατιά (υπό την ηγεσία του στρατηγού Νικολάι Μπερζάριν)
 22η Στρατιά Τυφεκιοφόρων
 180η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων
 182η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων
 24η Στρατιά Τυφεκιοφόρων
 181η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων
 183η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων
 16η Μεραρχία Τουφεκίων
 67η Μεραρχία Τουφεκίων
 3η Ξεχωριστή Ταξιαρχία Τυφεκιοφόρων

Άλλοι σχηματισμοί που πολέμησαν στο μέτωπο:

 65η Στρατιά Τυφεκιοφόρων
 11η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων
 16η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων
 5η Στρατιά Αλεξιπτωτιστών (2η, 10η και 201η Αερομεταφερόμενη Ταξιαρχία)
 Αεροπορική Δύναμη του Βορειοδυτικού Μετώπου (υπό την ηγεσία του Λ. Π. Ιόνοφ)
 4η, 6η, 7η, 8η και 57η Μικτή Αεροπορική Μεραρχία
 10η Ταξιαρχία Πυροβολικού Κατά Τεθωρακισμένων Οχημάτων
 10η, 12η και 14η Ταξιαρχία Αεράμυνας
 110ο, 402ο και 429 Σύνταγμα Πυροβολικού Υψηλής Ισχύος
 μονάδες και υπομονάδες στρατευμάτων υποστήριξης
 1η Στρατιά Βομβαρδιστικών Μεγάλου Εύρους της Εφεδρείας του Ανωτάτου Γενικού Επιτελείου (εφεδρείες Στάβκα)

Επακόλουθα 
Οι Σοβιετικές δυνάμεις ηττήθηκαν και αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν. Η επόμενη επιχείρηση, σύμφωνα με την σοβιετική επίσημη ιστορία, ήταν η Στρατηγική Αμυντική Επιχείρηση του Λένινγκραντ (10 Ιουλίου - 30 Σεπτεμβρίου 1941) η οποία προσπάθησε να καθιερώσει μια σταθερή γραμμή κατά μήκος του μετώπου Νάρβα-Νόβγκοροντ.

Παραπομπές

Πηγές 

 
 
 
 

Στρατιωτικές Επιχειρήσεις του Β' Παγκοσμίου Πολέμου στην Σοβιετική Ένωση
Ιστορία της Λιθουανίας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο