Χρηματιστήριο της Μπάνια Λούκα

Το Χρηματιστήριο Αξιών της Μπάνια Λούκα ή συντ. BLSE (Σερβικά: Бањалучка берза, Banjalučka berza) είναι ένα χρηματιστήριο που λειτουργεί στην πόλη της Μπάνια Λούκα στη Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας, της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Το Χρηματιστήριο της Μπάνια Λούκα είναι μέλος της Ομοσπονδίας Ευρω-Ασιατικών Χρηματιστηρίων.

Ιστορία

Χρονολόγιο
15 Ιουλίου 1998 - Η υιοθέτηση του νόμου περί κινητών αξιών παρείχε το απαραίτητο νομικό πλαίσιο για τη δημιουργία της κεφαλαιαγοράς της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας.
4 Μαΐου 2000 - Η Εθνοσυνέλευση της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας διόρισε τα πρώτα μέλη της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας.
26 Φεβρουαρίου 2001 - Ιδρύθηκε το Κεντρικό Μητρώο Αξιών (CRHoV).
9 Μαΐου 2001 - Οκτώ τράπεζες και μία εταιρεία που διαπραγματεύονταν τίτλους υπέγραψαν τη Σύμβαση που ίδρυσε το Χρηματιστήριο της Μπάνια Λούκα.
9 Αυγούστου 2001 - Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς της Σερβικής Δημοκρατίςα της Βοσνίας εξέδωσε την άδεια εργασίας στο Χρηματιστήριο της Μπάνια Λούκα.
29 Νοεμβρίου 2001 - Το πρώτο κεφάλαιο από το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων καταχωρήθηκε στο Κεντρικό Μητρώο Αξιών.
5 Μαρτίου 2002 - Υπογράφτηκε η σύμβαση μεταφοράς άδειας μεταξύ της Διεύθυνσης Ιδιωτικοποιήσεων και της BLSE που παρείχε στο BLSE ένα σύστημα ηλεκτρονικών συναλλαγών που αναπτύχθηκε από το Χρηματιστήριο της Λιουμπλιάνα (LJSE).
14 Μαρτίου 2002 - Πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνεδρία συναλλαγών του BLSE, με τη συμμετοχή έξι μελών που διαπραγματεύτηκαν 20 εισηγμένες αξίες.
12 Σεπτεμβρίου 2002 - Ο νόμος για την εξαγορά τέθηκε σε ισχύ.
30 Σεπτεμβρίου 2002 - Το BLSE και το LJSE υπέγραψαν ένα μνημόνιο συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών.
10 Δεκεμβρίου 2002 - Υπογράφτηκε η σύμβαση για την περιφερειακή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και των χρηματοπιστωτικών αγορών με το Χρηματιστήριο του Βελιγραδίου.
24 Ιανουαρίου 2003 - Πραγματοποιήθηκε η πρώτη σύνοδος της Επιτροπής Καταχώρησης και τα αποθεματικά 13 Ταμείων Επενδύσεων Ιδιωτικοποιήσεων εισήχθησαν στην επίσημη αγορά του BLSE.
11 Φεβρουαρίου 2003 - Οι πρώτες συναλλαγές ολοκληρώθηκαν με μετοχές PIF.
20 Αυγούστου 2003 - Η πρώτη δημοπρασία για κρατικό κεφάλαιο πραγματοποιήθηκε στο BLSE
23 Σεπτεμβρίου 2003 - Οι μετοχές της εταιρείας Rafinerija ulja ad Modriča εισήχθησαν στην επίσημη αγορά του BLSE ως η πρώτη εταιρεία που είναι εισηγμένη στην επίσημη αγορά της Βοσνίας.
27 Απριλίου 2004 - Δημιουργήθηκε ο δείκτης χρηματιστηρίου της Δημοκρατίας της Σρπσκα ( BIRS ).
29 Ιουλίου 2004 - Δημιουργήθηκε ο δείκτης επενδυτικών κεφαλαίων της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας ( FIRS ).
29 Δεκεμβρίου 2005 - Δημιουργήθηκε ο Δείκτης των Εταιρειών Ηλεκτρικής Ενέργειας της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας (ERS10).

Στρατηγική
Η στρατηγική του Χρηματιστηρίου της Μπάνια Λούκα είναι να βελτιώσει περαιτέρω την ποιότητα και να δημιουργήσει φθηνότερες υπηρεσίες για τα μέλη του και να παρέχει ένα διαφανές και δίκαιο περιβάλλον συναλλαγών για εγχώριους και ξένους εκδότες και επενδυτές. Το BLSE θα συνεχίσει να εργάζεται για την επίτευξη του επιπέδου των υπηρεσιών συγκρίσιμων με αυτές που επικρατούν στις ανεπτυγμένες κεφαλαιαγορές .

Στόχοι
Η προστασία των συμφερόντων των επενδυτών 
 Η προώθηση των επενδύσεων σε κινητές αξίες 
Η παροχή ρευστότητας και το «βάθος» στην κεφαλαιαγορά της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας
Η εισαγωγή νέων χρηματοοικονομικών μέσων στην κεφαλαιαγορά.
Η παροχή όρων στις δημόσιες εταιρείες για να συγκεντρώσουν το απαιτούμενο κεφάλαιο για τη χρηματοδότηση των αναπτυξιακών τους σχεδίων
Η προώθηση της εισαγωγής τίτλων που εκδίδονται από τοπικές εταιρείες
Η προσελκύση ξένων επενδυτών μέσω της χρήσης διαφημιστικής εκστρατείας για την σύνδεση με την περιφερειακή κεφαλαιαγορά

Επίσημη αγορά
Η επίσημη αγορά είναι ένα τμήμα της χρηματιστηριακής αγοράς, όπου, εκτός από τους γενικούς όρους, υπάρχουν επίσης απαιτήσεις ειδικών όρων σχετικά με το ποσό των ιδίων κεφαλαίων, τη διαφοροποίηση κατηγοριών στο κοινό, την επιχειρηματική απόδοση και την αντικειμενικότητα των οικονομικών καταστάσεων. Λαμβάνοντας υπόψη το επίπεδο ανάπτυξης της κεφαλαιαγοράς της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας, ο μεγαλύτερος αριθμός κινητών αξιών από τη διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων είναι εισηγμένος στην ελεύθερη αγορά του BLSE.

Οι γενικοί όροι εισαγωγής τίτλων σε μια οργανωμένη αγορά είναι:
Η δυνατότητα διαπραγμάτευσης με οργανωμένο τρόπο με αυτούς τους τίτλους
Οι να έχουν πληρωθεί εξ ολοκλήρου
Να είναι ελεύθεροι μεταβιβάσιμοι
Να έχουν εκδοθεί σε μη υλική μορφή.

Στην επίσημη αγορά μπορούν να εισαχθούν τίτλοι οι οποίοι εκτός από τους γενικούς όρους πληρούν τα ακόλουθα κριτήρια:
Τα χρόνια ύπαρξης ορίζονται σε τρία έτη
Πραγματικότητα και αντικειμενικότητα των οικονομικών καταστάσεων: Να είναι ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις
Το μέγεθος ιδίων κεφαλαίων ορίζονται σε BAM 5.000.000 (όπου BAM 1 = 0.5113 EUR)
Το ελάχιστο μέγεθος κατηγορίας μετοχών ορίζονται σε 1.000.000 BAM
Δημόσια διαφοροποίηση τάξεων ορίζεται σε τουλάχιστον 15%
Αριθμός μετόχων ορίζεται σε τουλάχιστον 50

Κριτήρια καταχώρησης ομολόγων:
Τα χρόνια ύπαρξης ορίζονται σε 3 έτη
Πραγματικότητα και αντικειμενικότητα των οικονομικών καταστάσεων: Να είναι ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις
Ονομαστική αξία έκδοσης ορίζονται σε 1.000.000 BAM

Τα ομόλογα της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας μπορούν να εισαχθούν στην επίσημη αγορά του Χρηματιστηρίου χωρίς συγκεκριμένους όρους ή περιορισμούς. Επί του παρόντος στην επίσημη αγορά, στο τμήμα PIFs, αναφέρονται μερίδια 13 Ταμείων Επενδύσεων Ιδιωτικοποιήσεων. Στην επόμενη περίοδο αναμένεται ότι οι καλύτερες εταιρείες θα υποβάλουν αίτηση για είσοδο στην επίσημη αγορά του BLSE.

Ελεύθερη αγορά
Η ελεύθερη αγορά παραθέτει τίτλους που πληρούν όλες τις γενικές προϋποθέσεις εισαγωγής. Οι τίτλοι είναι εισηγμένοι στο τμήμα της ελεύθερης αγοράς, εάν απαιτείται από τον εκδότη ή από το νόμο. Μετοχές από τη διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων και μετοχές που προσφέρονται στο κοινό παρατίθενται στην ελεύθερη αγορά μετά την εγγραφή στο Κεντρικό Μητρώο Αξιών. Ο αριθμός των μετοχών που είναι εισηγμένες σε αυτό το τμήμα της αγοράς ήταν 630 στις 31 Ιουνίου 2003 σύμφωνα με το Χρηματιστήριο Παρακολούθησης (βλ. Παρακάτω συνδέσμους) και αναμένεται να φτάσει τις 830 μετά την εγγραφή μετοχών από ιδιωτικοποιήσεις στο Κεντρικό Μητρώο Αξιών.

Εκκαθάριση και διακανονισμός
Το Κεντρικό Μητρώο Αξιών για όλα τα μέλη του Κεντρικού Μητρώου αναλαμβάνει την εκπλήρωση των νομισματικών υποχρεώσεων και την εκπλήρωση της υποχρέωσης μεταφοράς χρεογράφων που προκύπτουν από συναλλαγές που έχουν συναφθεί στο Χρηματιστήριο ή σε άλλη ρυθμιζόμενη δημόσια αγορά.

Το μητρώο εκτελεί τις ακόλουθες δραστηριότητες:
Εγγραφή και συντήρηση κινητών αξιών, δηλαδή πληροφοριών σχετικά με τις κινητές αξίες, την ιδιοκτησία ασφαλειών και όλες τις συναλλαγές που μεταβιβάζουν την κυριότητα ή άλλες αλλαγές στην κατάσταση των κινητών αξιών, τόσο υλική όσο και μη υλική μορφή
Εγγραφή και διατήρηση πληροφοριών που ορίζουν την ιδιοκτησία ή άλλα δικαιώματα που ενσωματώνονται , τόσο σε υλικούς όσο και σε μη σημαντικούς τίτλους
Τήρηση αρχείων των λογαριασμών εκδότη, δηλαδή λογαριασμών κατόχων ασφάλειας, και έκδοση πιστοποιητικών σχετικά με την κατάσταση και τις αλλαγές στους λογαριασμούς αυτούς
Δραστηριότητες μεταφοράς, κατάθεσης, διακανονισμού και εκκαθάρισης που προκύπτουν από συναλλαγές με κινητές αξίες!

Το Κεντρικό Μητρώο είναι μια μοναδική βάση δεδομένων για όλους τους τίτλους που αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης στην αγορά κινητών αξιών, και ιδίως τη βάση δεδομένων αυτών των δεδομένων που αφορούν την καταχώριση ιδιοκτησίας και τις αλλαγές ιδιοκτησίας των κινητών αξιών. Αυτή η βάση δεδομένων πρέπει να περιλαμβάνει όλους τους τίτλους. Οι συναλλαγές που συνάπτονται στο BLSE διακανονίζονται στο T + 3.

Κανονισμός και φορολογία ξένων επενδύσεων
Ένας ξένος επενδυτής έχει ίσα δικαιώματα ως εγγενής επενδυτής σχετικά με τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις και το νομικό καθεστώς σε μια επιχείρηση. Ένας αλλοδαπός επενδυτής αποκτά το δικαίωμα για πρόσθετες εγγυήσεις που δεν χορηγούνται σε ντόπιους, καθώς τα Συντάγματα της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας ορίζουν ότι το δικαίωμα που αποκτάται με την επένδυση κεφαλαίων δεν θα μειωθεί από το οπιονδήποτε άλλο κανονισμό και εγγυάται την ελεύθερη εκδήλωση κέρδους και κεφαλαίου μετά το τέλος της επένδυσης.

Μορφές ξένων επενδύσεων σύμφωνα με το Νόμο είναι οι εξής:
Ίδρυση νομικού προσώπου που ανήκει εξ ολοκλήρου στον ξένο επενδυτή
Ίδρυση νομικού προσώπου από κοινού από εθνικούς και ξένους επενδυτές
Επενδύσεις σε υφιστάμενα νομικά όργανα
Ειδικές μορφές επενδύσεων.

Σύμφωνα με το νόμο για τις επιχειρήσεις στη Δημοκρατία της Σέρπσκα είναι δυνατόν να θεσπιστεί:
Μια δημόσια επιχείρηση
Ένας συνεταιρισμός
Μια περιορισμένη συνεργασία
Μια μετοχική εταιρία
Μια εταιρεία περιορισμένης ευθύνης

Οι ξένοι μπορούν να αποκτήσουν μετοχές και χρεόγραφα. Η χρηματιστηριακή εταιρεία και η εταιρεία περιορισμένης ευθύνης μπορούν να συσταθούν με ίδια κεφάλαια σε μορφή χρημάτων, αγαθών ή δικαιωμάτων.

Δείτε επίσης
Κατάλογος χρηματιστηρίων
Κατάλογος ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Banja Luka Stock Exchange, official website
Republika Srpska Securities Commission
The Central Registry of Securities
The Government of the Republika Srpska
Directorate for Privatisation 
The Central Bank of Bosnia and Herzegovina
Stock Exchange Monitor, information on the South-East European stock markets
Banja Luka Stock Exchange, unofficial WAP site 

Οικονομία της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης