Βασιλική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών της Ολλανδίας

Η Βασιλική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών της Ολλανδίας (ολλανδ. Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, συντομογραφικώς KNAW) είναι οργανισμός με αποστολή την προαγωγή της επιστήμης και των γραμμάτων στην Ολλανδία. Η έδρα της Ακαδημίας είναι το μέγαρο Trippenhuis στο Άμστερνταμ.

Εκτός από τις διάφορες συμβουλευτικές και διοικητικές λειτουργίες της, η Ακαδημία διαθέτει ερευνητικά ινστιτούτα και απονέμει πολλά βραβεία, όπως το Μετάλλιο Λόρεντς στη θεωρητική φυσική, το Βραβείο Hendrik Muller για τις επιστήμες της συμπεριφοράς και της κοινωνίας, και τα Βραβεία Heineken.

Βασικές λειτουργίες
Η Ακαδημία είναι σύμβουλος της ολλανδικής κυβερνήσεως επί θεμάτων επιστήμης. Αν και οι συμβουλές της σχετίζονται συχνότερα με γνήσια επιστημονικά θέματα, συμβουλεύει επίσης την κυβέρνηση σε θέματα όπως τα εργασιακά των ερευνητών ή τη συνεισφορά της Ολλανδίας σε μείζονα διεθνή προγράμματα. Η Ακαδημία προσφέρει επίσης συμβουλές στο κοινοβούλιο, τα υπουργεία, τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά ινστιτούτα της Ολλανδίας, όταν της ζητηθεί, ακόμα και σε διεθνείς οργανισμούς.

 Συμβουλεύει την κυβέρνηση πανω σε θέματα που άπτονται της επιστημονικής έρευνας.
 Παρέχει ένα «φόρουμ» για την επιστημονική κοινότητα και και την προαγωγή της διεθνούς επιστημονικής συνεργασίας.
 Δρα ως «οργανισμός-ομπρέλα» για τα τα ινστιτούτα που διεξάγουν κυρίως βασικές και στρατηγικές επιστημονικές έρευνες και διαδίδει πληροφόρηση.

Μέλη και οργάνωση
Νέα μέλη της Ακαδημίας (ακαδημαϊκοί) γίνονται με διαβούλευση μεταξύ των ήδη μελών της Ακαδημίας και είναι ισόβια. Γίνονται δεκτές και υποψηφιότητες που υποβάλλονται από φυσικά πρόσωπα ή οργανισμούς εκτός της Ακαδημίας. Το κριτήριο για την επιλογή είναι τα δημοσιευμένα επιστημονικά επιτεύγματα. Η ιδιότητα του ακαδημαϊκού θεωρείται τιμητική και προσδίδουσα κύρος. Εκτός από τα τακτικά μέλη, υπάρχουν τα αλλοδαπά και τα αντεπιστέλλοντα, αν και με την υιοθέτηση νέου συστήματος το 2011 δεν θα γίνονται νέα αντεπιστέλλοντα μέλη. Κάθε έτος γίνονται μέλη της Ακαδημίας το πολύ 16 άνθρωποι.
  
Η Βασιλική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών της Ολλανδίας από μακρού έχει αγκαλιάσει ολόκληρο τον κόσμο των επιστημών και των γραμμάτων. Αποτελείται από 2 τμήματα με περίπου 500 μέλη:

 Θετικών επιστημών (μαθηματικά, φυσική, αστρονομία, βιοεπιστήμες, επιστήμες μηχανικών)
 Επιστημών που ασχολούνται με τον άνθρωπο και την κοινωνία (μεταξύ των οποίων και η νομική)

Το κάθε τμήμα έχει το δικό του διοικητικό συμβούλιο. Με τη σειρά τους τα τμήματα υποδιαιρούνται σε τομείς. Το ανώτατο όργανο της Ακαδημίας είναι η γενική συνέλευση των μελών, που προέρχονται από αμφότερα τα τμήματα. Πρόεδρος της Ακαδημίας είναι σήμερα η Ίνεκε Σλύτερ (από το 2020).

Ιστορία
Η Ακαδημία ιδρύθηκε υπό την επωνυμία Koninklijk Instituut van Wetenschappen, Letterkunde en Schoone Kunsten (δηλαδή «Βασιλικό Ίδρυμα Επιστημών, Γραμμάτων και Καλών Τεχνών») από τον Λουδοβίκο Βοναπάρτη (αδελφό του Μεγάλου Ναπολέοντα) στις 4 Μαΐου 1808. Το 1816, μετά τη λήξη της γαλλικής κυριαρχίας, προστέθηκε στην ονομασία το Nederlandsch. Το 1851 το ίδρυμα διαλύθηκε και επανιδρύθηκε ως Koninklijke Akademie van Wetenschappen (Βασιλική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών) και το 1938 πήρε τη σημερινή της ονομασία. Από το 1812 η Ακαδημία έχει έδρα το νεοκλασικό μέγαρο Trippenhuis στο κέντρο του Άμστερνταμ.

Η Ακαδημία τιμήθηκε το 1955 με το πρώτο στην ιστορία ολλανδικό πολιτιστικό βραβείο Gouden Ganzenveer (= «Φτερό της χρυσής χήνας»).

Ερευνητικά ινστιτούτα
Τα ακόλουθα ερευνητικά ινστιτούτα είναι συνδεδεμένα με τη Βασιλική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών της Ολλανδίας:

 Κέντρο Αρχειοθετήσεως Δεδομένων και Δικτυωμένων Υπηρεσιών (από το 2005)
 Φρισική Ακαδημία (Fryske Akademy, από το 1990, ιδρύθηκε το 1938)
 Ινστιτούτο Hubrecht για την Αναπτυξιακή Βιολογία και την έρευνα βλαστοκυττάρων (από το 1917)
 Ινστιτούτο Χόιχενς για την ιστορία της Ολλανδίας (από το 1992)
 Διεθνές Ινστιτούτο Κοινωνικής Ιστορίας (Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, από το 1979, ιδρύθηκε το 1935)
 Βασιλικό Ινστιτούτο Γλωσσολογίας, Γεωγραφίας και Εθνολογίας (αρκτικόλεξο KITLV, από το 2001, ιδρύθηκε το 1851) στο Λέιντεν
 Ινστιτούτο Meertens (από το 1952)
 Ολλανδικό Ινστιτούτο Νευροεπιστήμης (από το 1909)
 Ολλανδικό Ινστιτούτο Οικολογίας (από το 1992)
 Ινστιτούτο NIOD Μελετών Πολέμου, Ολοκαυτώματος και Γενοκτονιών (από το 1999, ιδρύθηκε το 1945)
 Ολλανδικό Διεπιστημονικό Δημογραφικό Ινστιτούτο (από το 2003)
 Ολλανδικό Ινστιτούτο Προηγμένων Σπουδών στις Ανθρωπιστικές και Κοινωνικές Επιστήμες (από το 1988)
 Ινστιτούτο Rathenau (από το 1994, πρώην NOTA: 1987-1994)
 Ινστιτούτο Westerdijk Βιοποικιλότητας των Μυκήτων (από το 1904) στην Ουτρέχτη

Το Ολλανδικό Ινστιτούτο Νευροεπιστήμης (NIN) ιδρύθηκε το 2005 από τη συγχώνευση του Ολλανδικού Ινστιτούτου Ερευνών Εγκεφάλου (NIH, ιδρύθηκε το 1909) και του Ολλανδικού Ινστιτούτου Οφθαλμικών Ερευνών (IOI, ιδρύθηκε το 1988).

Η Ακαδημία των Νέων 
Η «Ακαδημία των Νέων» (De Jonge Akademie) είναι μία ένωση νεότερων επιστημόνων ερευνητών, που ιδρύθηκε το 2005 ως μέρος της KNAW. Δέκα μέλη εκλέγονται κάθε έτος για πενταετή θητεία. Τα μέλη είναι επιστήμονες ηλικίας μεταξύ 25 και 45 ετών, επιλεγμένοι για την αριστεία στις έρευνές τους. Ως πρότυπο για την οργάνωσή της χρησίμευσε η αντίστοιχη Junge Akademie της Γερμανίας και αμφότερες αυτές οι ακαδημίες υπήρξαν με τη σειρά τους πρότυπα για την Παγκόσμια Ακαδημία των Νέων.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Επίσημος ιστότοπος

Ολλανδ
Ακαδημια