Μπενβενούτο ντι Τζοβάννι

Ο Μπενβενούτο ντι Τζοβάννι (Benvenuto di Giovanni, επίσης γνωστός ως Benvenuto di Giovanni di Meo del Guasta, 13 Σεπτεμβρίου 1436 - περ. 1518) ήταν Ιταλός ζωγράφος και καλλιτέχνης γνωστός για τις μικρογραφίες, τα σχέδια επιστρώσεων και τις νωπογραφίες του. Εργαζόμενος κυρίως στη Σιένα, αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά ως καλλιτέχνης το 1453 και συνέχισε το έργο του σχεδόν μέχρι τον θάνατό του το 1518. Κατά τη διάρκεια της ζωής του, επηρεάστηκε από πολλούς διαφορετικούς καλλιτέχνες και στη δεκαετία του 1480, το ύφος του Μπενβενούτο άλλαξε δραστικά. 

Αν και ο Μπενβενάτο εξερεύνησε και άλλους καλλιτεχνικούς τομείς, η ζωγραφική αποτελούσε σταθερά μέρος της ζωής του. Ο γιος του, Τζιρόλαμο ντι Τζοβάννι, ακολούθησε τα ίχνη του και έγινε επίσης ζωγράφος. Στην πραγματικότητα, υπήρξαν συχνά περιπτώσεις στις οποίες το έργο του ενός από τους δύο συγχέεται με αυτό του άλλου.  Παρ 'όλα αυτά, ο Μπενβενούτο άφησε πίσω του πολύ περισσότερα έργα. Μερικά από τα έργα του ήταν και υπογεγραμμένα και χρονολογημένα, μερικά μόνον υπογεγραμμένα και μερικά μόνο χρονολογημένα. Ωστόσο, ανεξάρτητα από τις συζητήσεις σχετικά με τη χρονολόγηση ή την πατρότητα, ο Μπενβενούτο κατέλιπε σημαντικό αριθμό έργων, τόσο αυτά που είναι αρκετά γνωστά, καθώς και άλλα που είναι ήσσονα σε διάκριση. Οι πίνακές που είναι υπογεγραμμένοι, χρονολογούνται και εξακολουθούν να υπάρχουν έχουν χρονολογίες που καλύπτουν μια περίοδο 43 ετών.  Εκτός από τα έργα που άφησε πίσω του, άφησε επίσης κληρονομιά μέσω των καλλιτεχνών που επηρέασε κατά τη διάρκεια της ζωής του.

Βιογραφία και επιρροές 
Γεννημένος από έναν πλινθοκτίστη στη Σιένα, ο Μπενβενούτο παρέμεινε εκεί για όλη του τη ζωή, περιστασιακά μόνο περιπλανώμενος σε κοντινές πόλεις για το έργο του. Οι πρώτες καταγραφές του ως καλλιτέχνη είναι της συνεισφοράς του στο Βαπτιστήριο της Σιένα το 1453. Η εργασία του εδώ ήταν πιθανότατα σε συνεργασία με τον Ιλ Βεκκιέττα, καθώς πιστεύεται ότι ο Μπενβενούτο εκπαιδεύτηκε στο εργαστήριό του. Εκτός από τον Βεκιέττα, ο Μπενβενούτο είναι επίσης πιθανό να είχε εργαστεί υπό τον Σάνο ντι Πιέτρο, επειδή μοιράζονται μια σειρά από υφολογικές ομοιότητες. 

Στον Μπενβενούτο παραγγέλθηκε να κάνει μια σειρά έργων στον Καθεδρικό Ναό της Σιένα κατά τη διάρκεια της ζωής του, που περιλάμβανε μικρογραφίες για το χοροστάσιο, σχέδια επιστρώσεων και τοιχογραφίες. Ωστόσο, δεν ήταν ο μόνος καλλιτέχνης που ζήτησε να εργαστεί στον καθεδρικό ναό. καλλιτέχνες και σε ζωγράφους, όπως οι Ματτέο ντι Τζοβάννι (Matteo di Giovanni), Φραντσέσκο ντι Τζόρτζο Μαρτίνι (Francesco di Giorgio Martini) και Νερότσο ντι Μπαρτολομέο ντε'Λάντι (Neroccio di Bartolomeo de 'Landi) ανατέθηκαν, ή τους προσέλαβαν, για σχεδόν τις ίδιες θέσεις εργασίας. Αυτή η ομοιότητα οδήγησε τον Μπενβενούτο και τους άλλους καλλιτέχνες να έχουν σημαντική επίδραση ο ένας στο ύφος του άλλου. 

Άλλοι ζωγράφοι που είχαν έργα στον καθεδρικό ναό της Σιένα ήταν οι Λιμπεράλε ντα Βερόνα (Liberale da Verona) και Τζιρόλαμο ντα Κρεμόνα (Girolamo da Cremona). Αυτό που ξεχωρίζει αυτούς τους καλλιτέχνες είναι ότι πιστεύεται ότι τα κομμάτια τους στον καθεδρικό ναό ήταν αυτό που οδήγησε στη μεγάλη αλλαγή του ύφους του Μπενβενούτο στη δεκαετία του 1480. Το 1482, του ανατέθηκε να ζωγραφίσει τη Δωρεά των Κλειδιών στον Άγιο Πέτρο στο Αντιφωνικό της Γέννησης του Αγίου Ιωάννη. Ήταν εκείνη τη στιγμή που είδε τα πρόσφατα έργα του Λιμπεράλε και του Τζιρόλαμο στον καθεδρικό ναό, που ενσωμάτωσε φωτεινά χρώματα και χειραγωγημένο φως. Ως αποτέλεσμα αυτού, άρχισε να κάνει το ίδιο στους πίνακές του. Επιπλέον, όχι μόνο το ύφος του άλλαξε με αυτόν τον τρόπο, αλλά άρχισε επίσης να πειραματίζεται με την έννοια της χωρικής παραμόρφωσης που ήταν κοινή στους πίνακες των Βεκιέττα και Ντονατέλλο.  Χρησιμοποίησε ένα πολύ νατουραλιστικό ύφος για τις μομρφές του, αλλά τα συνεδύασε με έντονα χρωματισμένο και έντονα φωτισμένο φόντο.  Ο συνδυασμός των προσπαθειών του να απεικονίσει ρεαλιστικές μορφές, να χρησιμοποιεί στρατηγικά χρώματα και να χειραγωγήσει το χώρο για να δώσει το βάθος των έργων του οδήγησε σε ύφος που ήταν τόσο ξεχωριστό όσο και μοναδικά. Αυτές οι μετατοπίσεις στο ύφος του φαίνονται σε πίνακες όπως οι Maestà και Ascension. 

Εκτός της ζωγραφικής, ο Μπενβενούτο εξερεύνησε και άλλες προσωπικές ανησυχίες. Το 1466 νυμφεύτηκε τη Γιάκοπα ντι Τομμάζο ντε Τσερόνα (Jacopa di Tommaso de Cetona). Μετά το γάμο τους, υπηρέτησε τουλάχιστον δύο περιόδους σε δημόσιο γραφείο. Με τη σύζυγό του κατείχαν έναν αμπελώνα και απέκτησαν, επίσης, επτά παιδιά. Το μόνο παιδί που είναι γνωστό είναι ο Τζιρόλαμο, καθώς ήταν ο μοναδικός ακόλουθος του Μπενβενούτο. Ωστόσο, ο Τζιρόλαμο θεωρείται και λιγότερο προικισμένος και άσκησε μικρότερη επιρροή, κυρίως επειδή έζησε μόνον έξι χρόνια μετά τον θάνατο του πατέρα του.

Σημαντικά έργα

Ευαγγελισμός 

Είναι γνωστό ότι ο Μπενβενούτο ζωγράφισε τουλάχιστον δύο παραλλαγές του Ευαγγελισμού. Ο πρώτος Ευαγγελισμός του είναι ο πρώτος γνωστός πίνακας του, με ημερομηνία 1466. Παρόλο που ήταν το πρώτο του έργο, υπήρχαν λίγα στοιχεία για την επιρροή του δασκάλου του, Βεκιέττα. Αντίθετα, αυτό το έργο εμπνεύστηκε ξεκάθαρα από το έργο του 1333 του Σιμόνε Μαρτίνι με το ίδιο όνομα. Πολλά άλλα έργα του Ευαγγελισμού από άλλους καλλιτέχνες κατά τη διάρκεια της ζωής του Μπενβενούτο χρησιμοποίησαν τοπία και υπόβαθρα, αλλά ο Μπενβενούτο χρησιμοποίησε ένα πιο απλό χρυσό υπόβαθρο, που ήταν τυπικό σε έργα του πρώιμου Trecento .  Η έκδοση του 1466 του Μπενβενούτο σήμεραα βρίσκεται στην εκκλησία του Αγίου Τζιρόλαμο στη Βολτέρρα . 

Η ανάπτυξη του Μπενβενούτο ως καλλιτέχνη είναι εμφανής μέσω της σύγκρισης του Ευαγγελισμού του 1466 με την έκδοση του 1470 Το 1466, ο Μπενβενούτο επέλεξε έναν πιο λεπτό χρωματισμό στο έργο του. Ωστόσο, το 1470, ενώ πολλοί από τους συγχρόνους του χρησιμοποιούσαν ακόμη πιο μαλακές παλέτες, ο Μπενβενούτο επέλεξε να ζωγραφίσει με πλούσια, βαθιά χρώματα που ικανοποιούσαν το βλέμμα του θεατή. Αυτή η αλλαγή στο ύφος είναι πιθανό να έχει αποτελεί έμπεαυσή του από δύο καλλιτέχνες που ήταν αρκετά διάσημοι στο τελευταίο μέρος του Quattrocento, του Τζιρόλαμο ντα Κρεμόνα  και τουΛιμπεράλε ντα Βερόνα. Επιπλέον, ο Μπενβενούτο αντικατέστησε το προηγούμενο επίπεδο χρυσό του υπόβαθρο με λεπτομερές τοπίο, περιλαμβάνοντας καταπράσινους κήπους, βουνά και λίμνες.

Εκδίωξη από τον Παράδεισο 

Αυτός ο πίνακας, που δημιουργήθηκε από πολλούς καλλιτέχνες, απεικονίζει τον Αδάμ και την Εύα να απομακρύνονται από τον Κήπο της Εδέμ από τον αρχάγγελο, Ιωφιήλ . Ωστόσο, η έκδοση του Μπενβενούτο ξεχωρίζει από τις άλλες επειδή η απεικόνιση της Εδέμ είναι πολύ πιο ρεαλιστική από αυτή των άλλων καλλιτεχνών. Ζωγραφίζει την Εδέμ ως καταπράσινο δάσος και όχι μια χώρα γεμάτη μυριάδες φυτά και ζώα. Κατασκευάζει επιδέξια τις μορφές με τρόπο που κάνει τα υποκείμενα να ζωντανεύουν μέσω της ανάμιξης των χεριών τους και της γωνίας του σώματός τους.  Πιθανότατα ζωγραφισμένος μεταξύ 1480 και 1500, ο πίνακας εμφανίζει το μεταγενέστερο ύφος του Μπενβενούτο που συνδυάζει ρεαλιστικά υπόβαθρα και δραματικά θέματα.

Εκείνη την εποχή, τίποτα δεν είναι γνωστό για την προέλευση ή την ιδιοκτησία αυτού του πίνακα, πριν από το 1921, όταν έγινε τμήμα της Συλλογής Engel-Gros. Στην πραγματικότητα, ακόμη και η εγκυρότητα του ποιος μπορεί να είναι ο καλλιτέχνης αυτής της ζωγραφικής υποβλήθηκε σε εικασίες. Η εκδίωξη από τον Παράδεισο δεν έχει υπογραφεί και αρχικά αποδόθηκε στον γιο του Μπενβενούτο, Τζιρόλαμο. Η απόδοση συνέχισε να δίνεται στον γιο του για αρκετό διάστημα, έως ότου αποδόθηκε επίσης στον Κόζιμο Τούρα, και στη συνέχεια στον Μπενβενούτο, όπως συνήγαγαν οι ιστορικοί τέχνης. 

Παρά την απόδοση, που τελικά δόθηκε στον Μπενβενούτο , είναι πιθανό ότι αυτή η σύγχυση προέκυψε κατά πρώτο λόγο λόγω της πιθανής συνεργασίας τους στον πίνακα. Προς το τέλος της ζωής του, ο Μπενβενούτο εργαζόταν τακτικά με τον γιο του, γεγονός το οποίο φαίνεται να είναι εμφανές σε αυτόν τον πίνακα. Το ίδιο το σχέδιο φαίνεται να είναι του Μπενβενούτο , αλλά ορισμένες πτυχές δείχνουν τη βοήθεια του γιου του. Οι λεπτομέρειες των προσώπων των μορφών, καθώς και η διαμόρφωσή τους, είναι σε στυλ που είναι χαρακτηριστικό του Τζιρόλαμο.

Ήσσονα έργα

Η λατρεία των μάγων 

Αυτό το θέμα είναι ένα που απεικονίζεται σε ιταλικούς πίνακες από τον Μεσαίωνα, αλλά έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές στους ζωγράφους της Σιένα, ότ;ν ο Μπάρτολο ντι Φρέντι δημιούργησε το τρίπτυχο του για να διακοσμήσει τον βωμό των Τριών Βασιλέων στον καθεδρικό ναό της Σιένα. Μετά από αυτήν τη δημιουργία, η επιρροή του Μπάρτολο άρχισε είναι εμφανής σε σχεδόν κάθε σιενέζικο πίνακα του ίδιου θέματος, συμπεριλαμβανομένου του Μπενβενούτο  Ωστόσο, η επιρροή άλλων καλλιτεχνών είναι επίσης εμφανής. Πιστεύεται ότι η έκδοση του Μπενβενούτο εμπνεύστηκε από την έκδοση του 1423 του Τζεντίλε ντα Φαμπριάνο που είχε παραγγελθεί από την Εκκλησία της Santa Trinità . 

Το έργο του Μπενβενούτο βρίσκεται σήμεραστην Εθνική Πινακοθήκη Τέχνης στην Ουάσιγκτον, DC, αλλά προς το παρόν δεν εκτίθεται. Η χρονολογία του πίνακα είναι άγνωστη, με εκτιμήσεις που κυμαίνονται από 1460 έως 1490. Η δυσκολία στην αποκρυπτογράφηση της χρονολογίας προέρχεται κυρίως από τη φθορά του έργου, με το μεγαλύτερο μέρος του πρωτότυπου πίνακα να καλύπτεται τώρα από ρετούς. Ωστόσο, σε σύγκριση με τα χρονολογημένα έργα του Μπενβενούτο , πολλοί ιστορικοί τέχνης είναι πεπεισμένοι ότι ολοκληρώθηκε μεταξύ 1470 και 1475. Αυτό το συμπέρασμα είναι αποτέλεσμα της προοπτικής της ζωγραφικής ή του τρόπου με τον οποίο η επίπεδη ζωγραφική γίνεται τρισδιάστατη. Όπως και ο Ευαγγελισμός του 1470, το προφανές σημείο εξαφάνισης του πίνακα είναι χαμηλότερο από τον ορίζοντα του φόντου.

Μαντόνα και παιδί με τον Άγιο Ιερώνυμοκαι τον Άγιο Μπερναρντίνο της Σιένα 

Σε αντίθεση με πολλά από τα έργα του Μπενβενούτο , αυτό έχει αποδοθεί εξ αρχής σε αυτόν χωρίς καμία σύγχυση. Ωστόσο, η χρονολογία είναι ακόμη ασαφής Στα περισσότερα έργα ζωγραφικής αυτού του θέματος, το Βρέφος το κρατά η Παναγία στην αγκαλιά της, αλλά ο Μπενβενούτο το απεικονίζει να κάθεται μπροστά της. Το Βρέφος κρατά ένα ρόδι που είναι αντιπροσωπευτικό σύμβολο τόσο της Εκκλησίας όσο και του αίματος του Χριστού. Η επιλογή να μην τοποθετηθεί το παιδί στην αγκαλιά της Παναγίας καθώς και η συμπερίληψη του ροδιού είναι και οι δύο καλλιτεχνικές αποφάσεις που δεν εμφανίζονται στους ιταλικούς πίνακες μέχρι σημαντικά μετά το 1470, επομένως, η ημερομηνία της ζωγραφικής έχει προσεγγιστεί περί το 1480/1485. 

Μεγάλο μέρος της σύγχυσης με τη χρονολογία αυτού του πίνακα περιστρέφεται γύρω από το γεγονός ότι δεν εμπίπτει αρκετά στο πρώιμο ύφος του Μπενβενούτο, επίπεδο και σαφές, ή στο μεταγενέστερο, έντονα χρωματισμένο και πιο λεπτομερές ύφος του. Είναι πολύ πιο απλός από σχεδόν όλους τους πίνακες του, πιθανώς λόγω του αιτήματος του πάτρονά του. Πρόσφατα, οι πρώτες εκφράσεις αμφιβολίας για την απόδοση του εμφανίστηκαν λόγω αυτής της έντονης αντίθεσης. Ωστόσο, η απόδοση στον  Μπενβενούτο εξακολουθεί να ισχύει.

Η Σταύρωση 

Πλαισιωμένος μαζί με τέσσερα άλλα έργα του (Αγωνία στον Κήπο, ο δρόμος προς τον Γολγοθά, η Ανάσταση, και Η κάθοδος προς την Κόλαση), η Predella (βάση) ως σύνολο των έργων ζωγραφικής απεικονίζει λεπτομέρειες των αγώνων του Χριστού.  Πιστεύεται ότι αυτοί οι πίνακες δημιουργήθηκαν το 1491 ή γύρω από τις ομοιότητες στα τοπία της Σταύρωσης και της 1491 της Αναλήψεως του Μπενβενούτο .  Στην Σταύρωση, διάφορες εξέχουσες βιβλικές μορφές αυτής της ιστορίας φαίνονται στην απεικόνιση του γεγονότος από τονΜπενβενούτο . Ο Λογγίνος απεικονίζεται με άλογο λίγο πίσω από τον Χριστό, κρατώντας το δόρυ που είχε τρυπήσει τον Χριστό νωρίτερα. Στην κάτω αριστερή γωνία του πίνακα είναι η Παναγία, ο Άγιος Ιωάννης, η Μαρία, η μητέρα του Ιακώβου, η Μαγδαληνή, και οι τρεις ιερές γυναίκες. Η Παναγία είναι η μορφή που λιποθυμά και οι άλλες είναι εκείνες που την περιβάλλουν και την υποστηρίζουν. 

Η ζωγραφική της λιποθυμίας της Παναγίας είναι μια καλλιτεχνική επιλογή που ήταν πολύ συνηθισμένη στις παραστάσεις της Σιένα του 14ου αιώνα. Ωστόσο, αυτό που δεν ήταν συνηθισμένο, ήταν η επιλογή του Μπενβενούτο να συμπεριλάβει τα παιδιά στο λόφο στην επάνω αριστερή γωνία. Από απόσταση, δείχνουν προς και βλέπουν τη βιαιότητα που συμβαίνει στο κέντρο του πίνακα. Αυτή η συμπερίληψη δεν είχε γίνει ποτέ στο παρελθόν, επομένως, αποτελεί παράδειγμα της δημιουργικότητας και της εφευρετικότητας του Μπενβενούτο . 

Στον Μπενβενούτο αποδίδονται 11 πίνακες με υπογραφή και χρονολόγηση που σώζονται ακόμη. Οι χρονολογίες δημιουργίας τους καλύπτουν 43 χρόνια.

Κληρονομιά 
Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, ο μόνος γνωστός οπαδός του Μπενβενούτο ήταν ο γιος του, Τζιρόλαμο. Ωστόσο, πιστεύεται ότι είχε επιρροή σε άλλους καλλιτέχνες κατά τη διάρκεια της ζωής του. Συγκεκριμένα, έργα του ζωγράφου της Σιένα, Αντρέα ντι Νικκολό (Andrea di Niccolò), δείχνουν σημαντικά στοιχεία για την επιρροή του. Στη διατριβή της, η Diane Vatne αναφέρει λεπτομερώς αυτήν τη σύνδεση, δείχνοντας ότι ο Αντρέα και ο Μπενβενούτο είχαν μια δια βίου σχέση, ξεκινώντας με τον Μπενβενούτο να γράφει τις φορολογικές δηλώσεις του Αντρέα το 1481 και να συνεχίζει μέσω της επιρροής του Μπενβενούτο στο έργο του Αντρέα . Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι ο Αντρέα δεν ήταν οπαδός ή μαθητής του Μπενβενούτο , η επιρροή του τελευταίου ήταν απλώς αποτέλεσμα της εγγύτητας, τόσο σωματικά όσο και συναισθηματικά. 

Η επιρροή του Μπενβενούτο είναι η πιο εμφανής στην έκδοση 1502 της Σταύρωσης του Ανδρέα . Σε αυτόν τον πίνακα, η οξύτητα και η ένταση του υφάσματος, οι φιγούρες και τα χρώματα δείχνουν κατευθείαν προς την επίδραση του μεταγενέστερου στυλ του Μπενβενούτο . Άλλα έργα επηρεάζονται λιγότερο προφανώς από τον Μπενβενούτο , αλλά εξακολουθούν να έχουν χαρακτηριστικά που δείχνουν τον αντίκτυπό του στον Αντρέα . Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι σε μεγάλο βαθμό εκείνα που αφορούν τη διακριτική φυσιολογική απεικόνιση του Μπενβενούτο , τις μορφές, τα καθαρά υπόβαθρα και την σκόπιμη σχεδίαση των ενδυμάτων, που είναι εμφανή στα έργα του Αντρέα.

Δείτε επίσης
 Κατάλογος Ιταλών ζωγράφων

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση 
  (see index; plates 69-70)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Ιταλοί ζωγράφοι