Άλμπερτ Γιοχάνεσον

Ο Άλμπερτ Λούις Γιοχάνεσον (αγγλικά: Albert Louis Johanneson, 13 Μαρτίου 1940 – 28 Σεπτεμβρίου 1995) ήταν Νοτιοαφρικανός επαγγελματίας ποδοσφαιριστής ο οποίος ήταν εκ των πρώτων υψηλού επιπέδου μαύρων ανδρών, ανεξαρτήτως εθνικότητας, οι οποίοι αγωνίστηκαν σε υψηλού επιπέδου ποδοσφαιρικές διοργανώσεις στην Αγγλία. Θεωρείται ως το πρώτο πρόσωπο αφρικανικής καταγωγής το οποίο αγωνίστηκε σε Τελικό του Κυπέλλου Αγγλίας, το 1965.

Καριέρα 
Ο Γιοχάνεσον, ιδιαιτέρως ικανό σε επίπεδο τεχνικής και γρήγορο αριστερό χαφ, προτάθηκε στη Λιντς Γιουνάιτεντ από έναν Νοτιοαφρικανό δάσκαλο και εντάχθηκε στην ομάδα τον Απρίλιο του 1961. Αγωνίστηκε με τα χρώματα του συλλόγου, συνολικά, για χρονικό διάστημα εννέα ετών, βελτιώνοντας το παιχνίδι του, ενώ, κατά τη διάρκεια της σεζόν 1963–64, καθιερώθηκε ως ένας άκρως παραγωγικός επιθετικός, σημειώνοντας, συνολικά, 13 τέρματα σε επίπεδο πρωταθλήματος, τα οποία και συνέβαλαν στον προβιβασμό της Λιντς από την Σέκοντ Ντιβίζιον.

Το 1965, ο Γιοχάνεσον αγωνίστηκε ως βασικός για την ομάδα της Λιντς στον Τελικό του Φούτμπολ Ασοσιέισον Τσάλεντζ Καπ (μετέπειτα Κύπελλο Αγγλίας), ο οποίος διεξήχθη στο Στάδιο Γουέμπλεϊ. Παρά το γεγονός πως η Λιντς ηττήθηκε στη συγκεκριμένη αναμέτρηση με αντίπαλο την Λίβερπουλ, ενώ ο ίδιος ο Γιοχάνεσον δεν είχε καλή απόδοση, ωστόσο, έγραψε ιστορία καθώς αποτέλεσε το πρώτο μαύρο πρόσωπο που αγωνίστηκε σε τελικό μίας εκ των πλέον γνωστών παγκοσμίως ποδοσφαιρικής διοργάνωσης.

Κατά τη διάρκεια των αμέσως επόμενων σεζόν, αλλεπάλληλοι τραυματισμοί, σε συνδυασμό με την σταδιακή ανάδειξη του Έντι Γκρέι, οδήγησαν τον Γιοχάνεσον εκτός του αρχικού σχήματος του συλλόγου, ενώ πραγματοποίησε, συνολικά, μόλις 10 συμμετοχές ξεκινώντας ως βασικός με τα χρώματα της Λιντς, προτού ο προπονητής της, Ντον Ρέβι, προχωρήσει σε διακοπή του συμβολαίου συνεργασίας του, το 1970. Αργότερα, κατά τη διάρκεια του ίδιου έτους, ο Γιοχάνεσον εντάχθηκε στη Γιορκ Σίτι, με τα χρώματα της οποίας και σημείωσε, συνολικά, τρία τέρματα σε σύνολο 26 συμμετοχών, προτού αποχωρήσει από την ενεργό αγωνιστική δράση.

Η ζωή του Νοτιοαφρικανού μετά την αποχώρησή του από το ποδόσφαιρο δεν είχε ανάλογη πορεία, καθώς κλείστηκε στον εαυτό του, ενώ, παράλληλα, έπασχε από σοβαρό εθισμό στο αλκοόλ. Ο Γιοχάνεσον απεβίωσε απομονωμένος, από μηνιγγίτιδα και καρδιακή ανεπάρκεια, το 1995. Η μνήμη του παραμένει ζωντανή μεταξύ των υποστηρικτών της Λιντς, καθώς θεωρείται ως ένας εκ των κορυφαίων παικτών της ομάδας κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960.

Προσωπική ζωή και κληρονομιά 
Το 1963, ο Γιοχάνεσον παντρεύτηκε την Νόρμα Κόμρι, φαρμακοποιό καταγόμενη από την Τζαμάικα. Μαζί απέκτησαν δύο παιδιά, τις Ιβόν και Αλίσια. Το ζευγάρι παρέμεινε μαζί για χρονικό διάστημα 11 ετών, προτού ακολουθήσει μεταξύ τους διαζύγιο. Ο Άλμπερτ αντιμετώπιζε προβλήματα αλκοολισμού, καθώς και άλλα προβλήματα υγείας, προ του θανάτου του, το 1995. Το σώμα του παρέμεινε για μία επιπλέον εβδομάδα εντός του διαμερίσματός του στο Γκλέντχαου Τάουερς του Βόρειου Λιντς, προτού διαπιστωθεί ο θάνατός του. Ο ανιψιός του Άλμπερτ, Καρλ Γιοχάνεσον, ήταν πυγμάχος ελαφρών βαρών καταγόμενος από το Λιντς.

Τον Ιανουάριο του 2019, οι Λιντς Γιουνάιτεντ και Leeds Civic Trust προχώρησαν στα αποκαλυπτήρια μπλε χρώματος δημόσιας αναθηματική πλάκας εις μνήμην του Γιοχάνεσον, της συνεισφοράς του στο ποδόσφαιρο και στην πόλη του Λιντς. Στη σχετική τελετή παρευρέθησαν, μεταξύ άλλων, η οικογένεια του Γιοχάνεσον, καθώς και ο πρώην ποδοσφαιριστής της Λιντς Γιουνάιτεντ, Μπράιν Ντιν.

Στα τέλη του 2020, πραγματοποιήθηκαν τα αποκαλυπτήρια τοιχογραφίας στον πλευρικό εξωτερικό τοίχο κτιρίου στο Λιντς, όπου αναπαριστώνται ο Γιοχάνεσον, καθώς και οι Κάλβιν Φίλιπς και Λούκας Ραντέμπε.

Ο Γιοχάνεσον στη λαϊκή κουλτούρα 
Σήμερα, ο Γιοχάνεσον θεωρείται πως συνέβαλε σημαντικά στο να καταστεί περισσότερο προσβάσιμη η αγωνιστική παρουσία έγχρωμων ποδοσφαιριστών, οι οποίοι, πλέον, αγωνίζονται σε σημαντικό αριθμό μεταξύ των ομάδων της Αγγλικής Πρέμιερ Λιγκ, ιδιαιτέρως νοτιοαφρικανικής καταγωγής.

Παράλληλα, θεωρείται ως ένας θαρραλέος πρωτοπόρος ως προς τις ρατσιστικών κινήτρων διακρίσεις που υπέστη με ταπεινότητα από φιλάθλους οι οποίοι μιμούνταν ήχους μαϊμούς και του πετούσαν μπανάνες από τις κερκίδες, όπου και βρίσκονταν. Σύμφωνα με τον Τζορτζ Μπεστ, ο οποίος, επίσης, αγωνίστηκε κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου μαζί του: «Ο Άλμπερτ ήταν πραγματικά γενναίος άνδρας για να βγαίνει στον αγωνιστικό χώρο, καταρχάς, έτσι; Και έβγαινε στον αγωνιστικό χώρο και ήταν αποτελεσματικός. Είχε ιδιαίτερες τεχνικές ικανότητες. Ταυτόχρονα, ήταν ωραίος και ως άνθρωπος ... το οποίο, υποθέτω, είναι και το πλέον σημαντικό, έτσι; Περισσότερο σημαντικό από το οτιδήποτε.»

Ο Γιοχάνεσον εμφανίζεται σε αριθμό κεφαλαίων του βιβλίου του Κέστερ Άσπντεν, The Hounding of David Oluwale, το οποίο έχει ως αντικείμενο τον Νιγηριανό μετανάστη Ντέιβιντ Ολουγουάλε, ο οποίος έζησε στο Λιντς επί χρονικό διάστημα 20 ετών, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1950 και του 1960. Ο βιβλιογράφος της Λιντς Γιουνάιτεντ, Σαμ Γκίμπαρντ, αναφέρει σχετικά: «Ο Άσπντεν αναφέρεται με λεπτομέρεια σε αριθμό κεφαλαίων στον Άλμπερτ Γιοχάνεσον και τις εμπειρίες από την αγωνιστική παρουσία του ως παίκτης της Λιντς Γιουνάιτεντ, κάνοντας παραλληλισμούς μεταξύ των ζωών των δύο ανδρών, δύο από τους, μόλις, 450 έγχρωμους άνδρες οι οποίοι κατοικούσαν στο Λιντς κατά τις απαρχές της δεκαετίας του 1960. Αρχικώς, οι ζωές τους δεν θα μπορούσαν να είναι περισσότερο διαφορετικές, ωστόσο, στην πορεία, οι ζωές και των δύο ανδρών έλαβαν τέλος με τραγικό τρόπο και υπερβολικά νωρίς».

Ο Γιοχάνεσον χρησιμοποιήθηκε στο πλαίσιο του Out of Africa Campaign, χρηματοδοτούμενο από το UK Heritage Lottery, εγχείρημα πολυμέσων και περιοδεύουσα έκθεση με αντικείμενο τις επιδόσεις ποδοσφαιριστών προερχόμενων από την Αφρική οι οποίες συνεισέφεραν σημαντικά στη μετεξέλιξη του επαγγελματικού ποδοσφαίρου στη Μεγάλη Βρετανία.

Το 2010, ο Γιοχάνεσον ήταν μέρος έκθεσης με αντικείμενο την ιστορία Νοτιοαφρικανών ποδοσφαιριστών στο Ηνωμένο Βασίλειο, στο πλαίσιο των εορταστικών εκδηλώσεων οι οποίες έλαβαν χώρα στη Νότια Αφρική, ως μέρος του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου που διεξήχθη εκεί τη συγκεκριμένη χρονιά. Υπεύθυνη για το ερευνητικό κομμάτι της έκθεσης ήταν η, εδρεύουσα στο Σέφιλντ, οργάνωση Football Unites, Racism Divides, ενώ φιλοξενήθηκε εντός του ιστορικού Μουσείου του Ντίστρικτ Σιξ, στο Κέιπ Τάουν.

Το 2015, η FURD, σε συνεργασία με το Μουσείο του Ντίστρικτ Σιξ και τον, καταγόμενο από το Κέιπ Τάουν, εικονογράφο Άρτσι Μπερτς, προχώρησαν στη δημιουργία κόμικ υπό τον τίτλο Albert Johanneson: the First Black Superstar, εντός του οποίου γίνεται διήγηση της ζωής του Γιοχάνεσον.

Παραπομπές

Πηγές

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι 

  
  
  
  
  
  

Νοτιοαφρικανοί ποδοσφαιριστές
Ποδοσφαιριστές Λιντς Γιουνάιτεντ
Ποδοσφαιριστές Γιορκ Σίτι ΦΚ
Ποδοσφαιριστές Φούτμπολ Λιγκ (Αγγλία)
Μέσοι ποδοσφαιριστές