Υδροκωδόνη

Η υδροκωδόνη, που πωλείται με την επωνυμία Zohydro ER, μεταξύ άλλων, είναι ημισυνθετικό οπιοειδές που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία σοβαρού πόνου παρατεταμένης διάρκειας, εάν άλλα μέτρα δεν είναι επαρκή. Χρησιμοποιείται επίσης ως κατασταλτικό του βήχα σε ενήλικες. Λαμβάνεται από το στόμα.  Συνήθως πωλείται ως συνδυασμοί ακεταμινοφαίνης / υδροκωδόνης ή ιβουπροφαίνης / υδροκωδόνης. Από μόνη της πωλείται σε σύνθεση μακράς δράσης. 

Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν ζάλη, υπνηλία, ναυτία και δυσκοιλιότητα. Σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν κατάχρηση, χαμηλή αρτηριακή πίεση, επιληπτικές κρίσεις, παράταση QT, αναπνευστική καταστολή και σύνδρομο σεροτονίνης. Η ταχεία μείωση της δόσης μπορεί να οδηγήσει σε σύνδρομο στέρησης οπιοειδών.  Δεν συνιστάται η χρήση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή του θηλασμού. Η υδροκωδόνη πιστεύεται ότι δρα ενεργοποιώντας υποδοχείς οπιοειδών, κυρίως στον εγκέφαλο και στον νωτιαίο μυελό. Τα 10mg υδροκωδόνης είναι ισοδύναμα με περίπου 10 mg μορφίνης από το στόμα.

Η υδροκωδόνη κατοχυρώθηκε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 1923, ενώ το παρασκεύασμα μακράς δράσης εγκρίθηκε για ιατρική χρήση στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2013. Συνήθως συνταγογραφείται στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες κατανάλωσαν το 99% της παγκόσμιας προσφοράς από το 2010. Το 2017, ήταν η 118η πιο συχνά συνταγογραφούμενη φαρμακευτική αγωγή στις Ηνωμένες Πολιτείες, με περισσότερες από έξι εκατομμύρια συνταγές. Κατασκευάζεται από την παπαρούνα του οπίου αφού μετατραπεί σε κωδεΐνη.

Ιατρικές χρήσεις 
Η υδροκωδόνη χρησιμοποιείται για τη θεραπεία μέτριου έως σοβαρού πόνου. Σε υγρές μορφές, χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του βήχα. Σε μια μελέτη που συνέκρινε τη δραστικότητα της υδροκωδόνης με εκείνη της οξυκωδόνης, διαπιστώθηκε ότι χρειάστηκε 50% περισσότερη υδροκωδόνη για να επιτευχθεί ο ίδιος βαθμός μύσης (συστολή των κορών). Οι ερευνητές το ερμήνευσαν αυτό να σημαίνει ότι η οξυκωδόνη είναι περίπου 50% πιο ισχυρή από την υδροκωδόνη.

Ωστόσο, σε μια μελέτη ασθενών σε τμήματα επειγόντων περιστατικών με κατάγματα, διαπιστώθηκε ότι ίση ποσότητα οποιουδήποτε φαρμάκου παρείχε τον ίδιο βαθμό ανακούφισης του πόνου, υποδεικνύοντας ότι υπάρχει μικρή πρακτική διαφορά μεταξύ τους όταν χρησιμοποιείται για το σκοπό αυτό. Ορισμένες αναφορές αναφέρουν ότι η αναλγητική δράση της υδροκωδόνης ξεκινά σε 20-30 λεπτά και διαρκεί περίπου 4-8 ώρες. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του κατασκευαστή, η έναρξη της δράσης είναι περίπου 10-30 λεπτά και η διάρκεια είναι περίπου 4-6 ώρες. Το συνιστώμενο διάστημα δοσολογίας είναι 4-6 ώρες.

Διαθέσιμες μορφές 
Η υδροκωδόνη διατίθεται σε ποικιλία σκευασμάτων για στοματική χορήγηση:

 Η αρχική από του στόματος μορφή υδροκωδόνης μόνο, το Dicodid, ως δισκία άμεσης απελευθέρωσης 5 και 10 mg διατίθενται με ιατρική συνταγή στην ηπειρωτική Ευρώπη ανά εθνικό νόμο για τον έλεγχο των ναρκωτικών και τους συνταγογραφούμενους νόμους και τον τίτλο 76 της Συνθήκης Σένγκεν, αλλά η διυδροκωδεΐνη έχει χρησιμοποιηθεί ευρύτερα για τις ίδιες ενδείξεις ξεκινώντας από τις αρχές της δεκαετίας του 1920, με την υδροκωδόνη να ρυθμίζεται με τον ίδιο τρόπο με τη μορφίνη στο γερμανικό νόμο για τα ναρκωτικά (Betäubungsmittelgesetz), του ίδιου ονόματος νόμο στην Ελβετία και τον αυστριακό Suchtmittelgesetz, ενώ η διυδροκωδεΐνη ρυθμίζεται όπως η κωδεΐνη. Για αρκετές δεκαετίες, τα διαθέσιμα προϊόντα υγρής υδροκωδόνης είναι φάρμακα για το βήχα.
 Η υδροκωδόνη συν οματροπίνη (Hycodan) με τη μορφή μικρών δισκίων για βήχα και ιδιαίτερα τον νευροπαθητικό μέτριο πόνο (η οματροπίνη, ένα αντιχολινεργικό, είναι χρήσιμη και στις δύο αυτές περιπτώσεις και αποτελεί αποτρεπτικό της σκόπιμης υπερδοσολογίας) χρησιμοποιήθηκε ευρύτερα από το Dicodid και επισημάνθηκε ως φάρμακο για το βήχα στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ το Vicodin και παρόμοια φάρμακα ήταν οι επιλογές για αναλγησία.
 Η υδροκωδόνη παρατεταμένης αποδέσμευσης σε σιρόπι απελευθέρωσης που περιέχει επίσης χλωροφαινίνη / χλωροφαινιραμίνη είναι φάρμακο για το βήχα που ονομάζεται Tussionex στη Βόρεια Αμερική. Στην Ευρώπη, χρησιμοποιούνται παρόμοια σιρόπια απελευθέρωσης που περιέχουν κωδεΐνη (πολυάριθμα), διυδροκωδεΐνη (Paracodin Retard Hustensaft), νικοκοδίνη (Tusscodin), ακετυλοδιϋδροκωδεΐνη, διονίνη και νικοδικωδεΐνη.
 Υδροκωδόνη άμεσης απελευθέρωσης με παρακεταμόλη (ακεταμινοφαίνη) (Vicodin, Lortab, Lorcet, Maxidone, Norco, Zydone)
 Υδροκωδόνη άμεσης απελευθέρωσης με ιβουπροφαίνη (Vicoprofen, Ibudone, Reprexain)
 Υδροκωδόνη άμεσης απελευθέρωσης με ασπιρίνη (Alor 5/500, Azdone, Damason-P, Lortab ASA, Panasal 5/500)
 Υδροκωδόνη ελεγχόμενης απελευθέρωσης (Hysingla ER από την Purdue Pharma, Zohydro ER)

Η υδροκωδόνη δεν διατίθεται σε παρεντερική ή άλλη μη στοματική μορφή.

Παρενέργειες 
Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες της υδροκωδόνης είναι ναυτία, έμετος, δυσκοιλιότητα, υπνηλία, ζάλη, άγχος, ασυνήθιστα χαρούμενη ή λυπημένη διάθεση, ξηρός λαιμός, δυσκολία στην ούρηση, εξάνθημα, κνησμός και συστολή των οφθαλμικών κορών. Σοβαρές παρενέργειες περιλαμβάνουν αργή ή ακανόνιστη αναπνοή και σφίξιμο στο στήθος.

Αρκετές περιπτώσεις προοδευτικής αμφοτερόπλευρης απώλειας ακοής που δεν ανταποκρίνονται στη θεραπεία με στεροειδή έχουν περιγραφεί ως σπάνια ανεπιθύμητη ενέργεια στην κατάχρηση υδροκωδόνης / παρακεταμόλης. Αυτή η ανεπιθύμητη ενέργεια θεωρείται από ορισμένους ότι οφείλεται στην ωτοτοξικότητα της υδροκοδόνης. Άλλοι ερευνητές έχουν προτείνει ότι η παρακεταμόλη είναι ο πρωταρχικός παράγοντας υπεύθυνος για την ωτοτοξικότητα.

Η υδροκοδόνη ανήκει στην κατηγορία εγκυμοσύνης Γ σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) των ΗΠΑ. Δεν έχουν διεξαχθεί επαρκείς και καλά ελεγχόμενες μελέτες σε ανθρώπους. Ένα νεογέννητο μιας μητέρας που λαμβάνει οπιοειδή φάρμακα τακτικά πριν από τη γέννηση θα εξαρτάται φυσικά. Το μωρό μπορεί επίσης να εμφανίσει αναπνευστική καταστολή εάν η δόση των οπιοειδών ήταν υψηλή. Μια επιδημιολογική μελέτη έδειξε ότι η θεραπεία με οπιοειδή κατά τη διάρκεια της πρώιμης εγκυμοσύνης οδηγεί σε αυξημένο κίνδυνο διαφόρων γενετικών ανωμαλιών.

Τα συμπτώματα της υπερδοσολογίας υδροκωδόνης περιλαμβάνουν συσταλμένες ή διευρυμένες κόρες, αργή, ρηχή ή σταματημένη αναπνοή, επιβραδυμένο ή σταματημένο καρδιακό παλμό, κρύο ή μπλε δέρμα, υπερβολική υπνηλία, απώλεια συνείδησης, επιληπτικές κρίσεις ή θάνατο.

Η υδροκωδόνη μπορεί να γίνει συνήθεια, προκαλώντας σωματική και ψυχολογική εξάρτηση. Η πιθανότητα κατάχρησης είναι παρόμοια με τη μορφίνη και λιγότερο από την οξυκωδόνη.

Αλληλεπιδράσεις 
Οι ασθενείς που καταναλώνουν αλκοόλ, άλλα οπιοειδή, αντιχολινεργικά αντιισταμινικά, αντι-ψυχωτικά, παράγοντες κατά του άγχους ή άλλα κατασταλτικά του κεντρικού νευρικού συστήματος (ΚΝΣ) μαζί με υδροκωδόνη μπορεί να παρουσιάζουν πρόσθετη καταστολή του ΚΝΣ. Η υδροκωδόνη μπορεί να αλληλεπιδράσει με σεροτονινεργικά φάρμακα.

Φαρμακολογία

Φαρμακοδυναμική 
Η υδροκωδόνη είναι ένας εξαιρετικά επιλεκτικός αγωνιστής του μ-υποδοχέα οπιοειδών (MOR). Αυτός είναι ο κύριος βιολογικός στόχος του ενδογενούς οπιοειδούς νευροπεπτιδίου β-ενδορφίνη. Η υδροκωδόνη έχει χαμηλή συγγένεια για τον δ-υποδοχέα οπιοειδών (DOR) και τον κ-υποδοχέα οπιοειδών (KOR), όπου είναι επίσης αγωνιστής. 

Μελέτες έχουν δείξει ότι η υδροκωδόνη είναι ισχυρότερη από την κωδεΐνη, αλλά μόνο το ένα δέκατο τόσο ισχυρή όσο η μορφίνη στη σύνδεση με τους υποδοχείς και αναφέρεται ότι είναι μόνο 59% ισχυρή όσο η μορφίνη στις αναλγητικές της ιδιότητες. Ωστόσο, σε δοκιμές που πραγματοποιήθηκαν σε πιθήκους ρήσους, η αναλγητική ισχύς της υδροκωδόνης ήταν στην πραγματικότητα υψηλότερη από τη μορφίνη. Η από του στόματος υδροκωδόνη έχει μέσο ισοδύναμο παράγοντα ημερήσιας δόσης (MEDD) 0,4, που σημαίνει ότι 1 mg υδροκωδόνης ισοδυναμεί με 0,4 mg ενδοφλέβιας μορφίνης. Ωστόσο, λόγω της χαμηλής στοματικής βιοδιαθεσιμότητας της μορφίνης, υπάρχει αντιστοιχία 1:1 μεταξύ της μορφίνης που χορηγείται από το στόμα και της υδροκωδόνης από του στόματος. Η σχετική ισχύς ανά χιλιοστογραμμάριο της υδροκωδόνης προς την κωδεΐνη δίδεται ως 6 φορές, δηλαδή 5 mg έχουν αποτέλεσμα 30 mg κωδεΐνης. 
[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2015)">απαιτείται παραπομπή</span> ]

Φαρμακοκινητική

Απορρόφηση 
Η υδροκωδόνη διατίθεται φαρμακευτικά μόνο ως από του στόματος φάρμακο. Απορροφάται καλά, αλλά η βιοδιαθεσιμότητα από το στόμα της υδροκωδόνης είναι μόνο περίπου 25%. Η έναρξη της δράσης της υδροκωδόνης μέσω αυτής της οδού είναι 10 έως 20 λεπτά, με μέγιστη επίδραση (T<sub id="mwAYo">max</sub>) που εμφανίζεται στα 30 έως 60 λεπτά, και έχει διάρκεια 4 έως 8 ώρες. 

Ο όγκος κατανομής της υδροκωδόνης είναι 3,3 έως 4,7 L / kg.  Η δέσμευση της υδροκωδόνης με τις πρωτεΐνες του πλάσματος είναι 20 έως 50%

Μεταβολισμός 
Στο ήπαρ, η υδροκοδόνη μετασχηματίζεται σε αρκετούς μεταβολίτες, συμπεριλαμβανομένων της νοϋδροκωδόνης, της υδρομορφόνης, της 6α-υδροκωδόλης (διυδροκωδεΐνη) και της 6β-υδροκωδόλης. Οι 6α- και 6β-υδρομορφόλη σχηματίζονται επίσης και οι μεταβολίτες της υδροκωδόνης συζεύονται (μέσω γλυκουρονιδίωσης). Η υδροκωδόνη έχει τελικό χρόνο ημιζωής κατα μέσο όρο 3,8 ώρες (εύρος 3,3–4,4 ώρες). Το ηπατικό ένζυμο κυτόχρωμα P450 CYP2D6 μετατρέπει την υδροκωδόνη σε υδρομορφόνη, ένα πιο ισχυρό οπιοειδές (5 φορές υψηλότερη συγγένεια δέσμευσης με τους MOR). Ωστόσο, οι εκτεταμένοι και κακοί μεταβολιστές του κυτοχρώματος 450 CYP2D6 είχαν παρόμοιες φυσιολογικές και υποκειμενικές αποκρίσεις στην υδροκοδόνη και η κινιδίνη, ένας αναστολέας του CYP2D6, δεν άλλαξε τις αποκρίσεις των εκτεταμένων μεταβολιστών, υποδηλώνοντας ότι η αναστολή του μεταβολισμού της υδροκωδόνης του CYP2D6 δεν έχει πρακτική σημασία. Οι εξαιρετικά γρήγοροι μεταβολιστές του CYP2D6 (1-2% του πληθυσμού) μπορεί να έχουν αυξημένη απόκριση στην υδροκωδόνη. Ωστόσο, ο μεταβολισμός της υδροκωδόνης σε αυτόν τον πληθυσμό δεν έχει μελετηθεί.

Η νορυδροκωδόνη, ο κύριος μεταβολίτης της υδροκωδόνης, σχηματίζεται κυρίως από την οξείδωση που καταλύεται από το CYP3A4. Σε αντίθεση με την υδρομορφόνη, περιγράφεται ως ανενεργή. Ωστόσο, η νορυδροκωδόνη είναι στην πραγματικότητα ένας αγωνιστής των MOR με παρόμοια ισχύ με την υδροκωδόνη, αλλά έχει βρεθεί ότι παράγει μόνο ελάχιστη αναλγησία όταν χορηγείται περιφερειακά σε ζώα (πιθανότατα οφείλεται κακή διείσδυση μέσω του αιματοεγκεφαλικού φραγμού και συνεπώς του κεντρικού νευρικού συστήματος ). Η αναστολή του CYP3A4 σε ένα παιδί που, επιπλέον, ήταν κακός μεταβολιστής του CYP2D6, είχε ως αποτέλεσμα θανατηφόρα υπερδοσολογία υδροκοδόνης. Περίπου το 40% του μεταβολισμού της υδροκωδόνης αποδίδεται σε καταλυόμενες από το κυτόχρωμα Ρ450 αντιδράσεις.

Εξάλειψη 
Η υδροκωδόνη απεκκρίνεται στα ούρα, κυρίως με τη μορφή συζευγμάτων.

Ιστορία 
Η υδροκωδόνη συντέθηκε για πρώτη φορά στη Γερμανία το 1920 από τους Καρλ Μάνιχ και Ελένε Λοβενχάιμ. Εγκρίθηκε από την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων στις 23 Μαρτίου 1943 προς πώληση στις Ηνωμένες Πολιτείες και εγκρίθηκε από την Health Canada προς πώληση στον Καναδά με την επωνυμία Hycodan.

Παραπομπές 

Φαινυλαιθέρες
Κετόνες
Οπιοειδή