Μαρία της Βουλγαρίας

Η Μαρία, βουλγαρ. Мария (απεβ. 21 Νοεμβρίου, μετά το 1095) από τον Οίκο των Κομητόπουλων ήταν κόρη πρίγκιπα της Βουλγαρίας και με τον γάμο της έγινε πρωτοβεστιαρία. Ήταν η μητέρα της Αυτοκράτειρας Ειρήνης Δούκαινας.

Βιογραφία
Ήταν κόρη του Τρόιαν πρίγκιπα της Βουλγαρίας (γιου του Ιβάν Βλαντισλάβ της Βουλγαρίας, τελευταίου τσάρου της Α΄ Βουλγαρικής αυτοκρατορίας) και μίας Βυζαντινής ευγενούς από το γένος των Κοντοστέφανων ή των Φωκάδων.

Παντρεύτηκε τον Ανδρόνικο Δούκα. Ο άνδρας της ήταν γιος του καίσαρα Ιωάννη, ισχυρού πολικά άνδρα της εποχής του και της Ειρήνης Πηγουνίτισσας. Ο Ιωάννης ήταν αδελφός του Κωνσταντίνου Ι΄ Δούκα Αυτοκράτορα των Ρωμαίων, έτσι ο Ανδρόνικος ήταν εξάδελφος του Μιχαήλ Ζ΄ Δούκα. Η Μαρία προικίστηκε με μία κληρονομιά αχανών εκτάσεων περί τη λίμνη Οχρίδα και το σημαντικό εισόδημά της χρησιμοποιήθηκε για να υποστηρίζει την πολυτελή ζωή του συζύγου της και τις πολιτικές φιλοδοξίες του. Όπως και τα άλλα τελευταία μέλη της δυναστείας της Βουλγαρίας, η Μαρία και οι κόρες της Ειρήνη και Άννα έφεραν, όχι μόνο τεράστιο πλούτο, αλλά και τη νομιμοποίηση της Ρωμαϊκής εξουσίας επί του Βουλγαρικού πληθυσμού: οι εξέχοντες γάμοι αυτής -και των κορών της- είναι η απόδειξη για την τελική αφομοίωση των απογόνων του Οίκου των Κομητόπουλων με τους ευγενείς της Αυλής της Κωνσταντινούπολης. 

Ως η μητέρα της Αυτοκράτειρας Ειρήνης Δούκαινας, η Μαρία θα είχε επιρροή στα πρώτα χρόνια της βασιλείας του Αλεξίου Α΄ Κομνηνού, αν και αυτή, ως χήρα, απέφευγε την Αυτοκρατορική Αυλή και είχε επιλέξει να ζει στην ιδιοκτησία της στη λίμνη Οχρίδα. Η εγγονή της Άννα Κομνηνή επαινεί την ομορφιά και τη σοφία της στην Αλεξιάδα.

Οικογένεια
Παντρεύτηκε αρκετά πριν το 1066 τον Ανδρόνικο Δούκα πρωτοβεστιάριο και Δομέστικο των Σχολών (Αρχιστράτηγου) και είχε τέκνα:
 Μιχαήλ π.1061-πριν το 1117, πρωτοστράτορ.
 Κωνσταντίνος απεβ. 1179, σεβαστός, δούκας Δαλματίας & Δυρραχίου.
 Στέφανος.
 Ιωάννης π.1064-1137, κυβερνήτης Δυρραχίου, Μέγας Δούκας (Ναύαρχος).
 Ειρήνη π.1066-1138, παντρεύτηκε τον Αλέξιο Α΄ Κομνηνό Αυτοκράτορα των Ρωμαίων.
 Άννα, παντρεύτηκε τον Γεώργιο Παλαιολόγο. Πέμπτος απόγονός τους ήταν ο Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος.
 Θεοδώρα, μοναχή.

Παραπομπές

Πηγές
 Kouroupou, Matoula; Vannier, Jean-François (2005), "Commémoraisons des Comnènes dans le typikon liturgique du monastère du Christ Philanthrope (ms. Panaghia Kamariotissa 29)", Revue des études byzantines (in French) (63): 41–69, doi:10.3406/rebyz.2005.2305
 Polemis, Demetrios I. (1968). The Doukai: A Contribution to Byzantine Prosopography. London: Athlone Press.

Οίκος Κομητόπουλων
Βυζαντινοί του 11ου αιώνα