Ο άνθρωπος που δεν υπήρξε ποτέ

Ο Άνθρωπος που δεν υπήρξε ποτέ (αγγλικά: The Man Who Never Was) είναι μια κατασκοπική ταινία Βρετανικής παραγωγής του 1956 σε σκηνοθεσία Ρόναλντ Νιμ και σενάριο των Έβαν Μόντακιου και Νάιτζελ Μπάλτζιν βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο του Έβαν Μόνταγκιου. Πρωταγωνιστούν: Κλίφτον Γουέμπ, Γκλόρια Γκράχαμ Ρόμπερτ Φλέμινγκ και η Τζοζέφιν Γκρίφιν.

Ο Άνθρωπος που δεν υπήρξε ποτέ πήρε μέρος στο διαγωνιστικό τμήμα το 1956 του Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών  και ο σεναριογράφος Νάιτζελ Μπάλτζιν κέρδισε το Βραβείο BAFTA για το έτος αυτό.

Η ταινία διαδραματίζεται στο Λονδίνο την άνοιξη του 1943. Οι Βρετανοί ανησυχούν για τη ενίσχυση της Σικελίας ως γερμανικό προπύργιο και ψάχνουν για ένα σχέδιο για να σώσουν, πολλές από τις ζωές των στρατιωτών τους και όσο το δυνατόν να πιάσουν στον ύπνο τους Γερμανούς στρατιώτες από την αναμενόμενη επίθεση.

Πλοκή
Ο Έβαν Μόνταγκιου, ενώ εργάζεται για τις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες σκέφτεται ένα
λαμπρό σύστημα για να ξεγελάσει τους Γερμανούς ως προς το σημείο της επίθεσης. Χρησιμοποιεί το πτώμα ενός βρετανού πολίτη που πρόσφατα πέθανε από πνευμονία και το μεταμφιέζει σε έναν εικονικό Ταγματάρχη τον Γουίλιαμ Μάρτιν, ντύνοντάς τον με στρατιωτική στολή, και τοποθετεί σ' αυτόν μεταξύ άλλων μια ψευδή ταυτότητα, υποδεικνύοντας ότι είναι σε μια ειδική υπηρεσία, ένα ερωτικό γράμμα από τη φίλη του, και μια επιστολή υπογεγραμμένη από τον ναύαρχο Μαουντμπάτεν που αναφέρει ότι ο σχεδιασμός είναι να επιτεθούν στην Ελλάδα, αντί για τη Σικελία. Ο βοηθός του Μόνταγκιου, υπολοχαγός Τζορτζ Άκρες, τον βοηθά να πάρει το πτώμα από ένα νοσοκομείο και το βάζει σε ένα πλοίο που θα το ρίξει στις ακτές της ουδέτερης Ισπανίας, όπου εύκολα θα βγεί στην ξηρά λόγω της ισχυρής παλίρροιας και θα επιτρέψει στους Γερμανούς να πιστέψουν ότι ο Μάρτιν ήταν σε αεροπορικό δυστύχημα και πέθανε από πνιγμό ελπίζοντας ότι στην πόλη που έχουν επιλέξει, κατοικεί ένας γνωστός γερμανός κατάσκοπος, ο οποίος θα κάνει μια έκθεση στους ανωτέρους του. Η Ισπανία επελέγη επίσης επειδή δεν διαθέτει τις κατάλληλες εγκαταστάσεις για να εξετάσει ενδελεχώς το πτώμα για την αιτία του θανάτου.

Η Παμ, η οποία εργάζεται στο γραφείο του Μόνταγκιου και κρυφά τον αγαπά, αρχικά επιλέγεται για να γράψει την ερωτική επιστολή. Όμως, η συγκάτοικός της, Λούσι Σέργουντ, η οποία εργάζεται ως βιβλιοθηκάριος και διατηρεί σχέση με ένα βρετανό πιλότο, αναλαμβάνει και γράφει το γράμμα αυτή και έτσι γίνεται η φίλη του ψεύτικου Ταχματάρχη.
Στο τελευταίο μέρος της ταινίας περιγράφετε πόσο μεθοδικά τόσο οι Γερμανοί όσο και οι Βρετανοί προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν τις λειτουργίες των μυστικών υπηρεσιών τους προς όφελός τους. Οι Γερμανοί στέλνουν ένα πράκτορα από την Ιρλανδία στο Λονδίνο, για να κάνει έρευνες και να διαπιστώσει αν ο Ταγματάρχης Μάρτιν υπήρξε πραγματικά. Ο πράκτορας Πάτρικ Ο'Ρέιλι ελέγχει, που ο Ταχματάρχης Μάρτιν αγόρασε τα πουκάμισα του, πως έγινε μέλος στο συλλόγο του, καθώς επίσης ερευνά τον τραπεζικό του λογαριασμό του και το πιο σημαντικό ελέγχει τη Λούσι για τη σχέση της με τον Μάρτιν.

Διανομή ρόλων

 Κλίφτον Γουέμπ ως... Lt. Cmdr. Ewen Montagu
 Γκλόρια Γκράχαμ ως...Λούσι Σέργουντ
 Ρόμπερτ Φλέμινγκ ως...Υπολοχαγός Τζορτζ Άκρες
 Τζοζέφιν Γκρίφιν ως...Παμ
 Στήβεν Μπόιντ ως...Πάτρικ Ο'Ρέιλι
 Λώρενς Νάισμιθ ως...Ναύαρχος Κρος
 Γουίλιαμ Ράσελ ως...Τζο
 Τζέφρι Κιν ως...Στρατηγός Αρτσιμπάλντ Νιούι
 Σύριλ Κιούζακ ως...οδηγός ταξί
 Άντρε Μόρελ ως...Σερ Μπέρναρντ Σπίλσμπουρι
 Μάικλ Χόρντερν ως...Στρατηγός Κόμπερν
 Γουίλιαμ Σκουέρ ως... διοικητής Νόρμαν Τζούελ
 Άλλαν Κάθμπερτσον ως...Αντιναύαρχος
 Τζόαν Χίκσον ως...γαιοκτήμονας
 Τέρενς Λόγκντορν ως...Λάρι
 Γουλγ Φρις ως...Ναύαρχος Βίλχελμ Κανάρις 
 Έβαν Μόνταγκιου ως...Αντιπτέραρχος
 Πίτερ Γουίλιαμς ως...Λόρδος Λουί Μαουντμπάτεν

Ιστορική ακρίβεια
Η Επιχείρηση Κιμάς (αγγλικά:Operation Mincemeat) περιελάμβανε την απόκτηση και το ντύσιμο ενός ανθρώπινου πτώματος ως "Ταγματάρχης Γουίλιαμ Μάρτιν" και την τοποθέτησή του στη θάλασσα κοντά στη Χουέλβα της Ισπανίας. Τοποθετήθηκε στο πτώμα ένας χαρτοφύλακας που περιείχε ψεύτικες επιστολές που δήλωναν ψευδώς ότι η συμμαχική επίθεση θα ήταν ενάντια στη Σαρδηνία και την Ελλάδα και όχι στη Σικελία, η οποία ήταν τελικά το πραγματικό σημείο εισβολής. Όταν βρέθηκε το πτώμα, η Ισπανική Υπηρεσία Πληροφοριών παρέδωσε αντίγραφα των εγγράφων στη Γερμανική Υπηρεσία Πληροφοριών, τα οποία στη συνέχεια τα διαβίβασαν στην Ανώτατη Διοίκηση. Το τέχνασμα ήταν τόσο επιτυχημένο που οι Γερμανοί εξακολουθούσαν να πιστεύουν ότι η Σαρδηνία και η Ελλάδα ήταν οι επιδιωκόμενοι στόχοι εβδομάδες μετά την έναρξη των προσγειώσεων στη Σικελία.

Υποδοχή

Box office
Η ταινία κέρδισε περίπου 1,1 εκατομμύρια δολάρια σε έσοδα της Βόρειας Αμερικής το 1956.

Κριτικές
Οι Radio Times έγραψαν ότι «η ταινία μπορεί να φαίνεται υπερβολικά σεβαστή από τα σημερινά πρότυπα. Αλλά αυτή εξακολουθεί να είναι μια κρίσιμη ιστορία κατασκόπων ενός πολέμου που αξίζει να την παρακολουθήσετε».

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 
 

Ταινίες του 1956
Βρετανικές ταινίες
Βρετανικές κατασκοπικές ταινίες
Βρετανικές ασπρόμαυρες ταινίες
Βρετανικές πολεμικές ταινίες
Αγγλόφωνες ταινίες
Ταινίες σε σκηνοθεσία Ρόναλντ Νιμ
Ταινίες γυρισμένες στην Αγγλία
Ταινίες γυρισμένες στην Ισπανία
Ταινίες παραγωγής 20th Century Fox