Επίθεση στο Σάαρ

Ως Επίθεση στο Σάαρ ονομάζεται η Γαλλική στρατιωτική εισβολή στο Σάαρλαντ της Γερμανίας, κατά τους πρώτους μήνες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, από τις 7 έως τις 16 Σεπτεμβρίου 1939. Η εισβολή πραγματοποιήθηκε από περίπου 40 Γαλλικές μεραρχίες, που συμπεριελάμβαναν μία τεθωρακισμένη μεραρχία, τρεις μηχανοκίνητες μεραρχίες, 78 συντάγματα πυροβολικού και 40 τάγματα τεθωρακισμένων για να βοηθήσουν την Πολωνία, η οποία τότε αντιμετώπιζε Γερμανική στρατιωτική εισβολή, πραγματοποιώντας επίθεση στο αδύναμο δυτικό μέτωπο της Γερμανίας. Παρόλο που 30 μεραρχίες προχώρησαν στα σύνορα (και σε ορισμένες περιπτώσεις τα πέρασαν), η επίθεση δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Όταν η γρήγορη νίκη στην Πολωνία επέτρεψε στη Γερμανία να ενισχύσει τις δυτικές γραμμές της με τα νικηφόρα στρατεύματα από την Πολωνία, η επίθεση σταμάτησε. Οι Γαλλικές δυνάμεις αποσύρθηκαν τελικά, εν μέσω γερμανικής αντεπίθεσης στις 17 Οκτωβρίου.

Στόχος της επίθεσης 
Σύμφωνα με τη Γαλλο-Πολωνική στρατιωτική σύμβαση, ο Γαλλικός στρατός έπρεπε να ξεκινήσει τις προετοιμασίες για την επίθεση τρεις ημέρες μετά την έναρξη της επιστράτευσης. Οι γαλλικές δυνάμεις έπρεπε να αποκτήσουν τον έλεγχο στην περιοχή μεταξύ των Γαλλικών συνόρων και της γραμμής Σίγκφριντ και έπρεπε να διερευνήσουν τη γερμανική άμυνα. Στον τομέα αυτόν βρισκόταν ο Γερμανικός 1ος Στρατός. Την 15η ημέρα της επιστράτευσης (δηλαδή στις 16 Σεπτεμβρίου), ο Γαλλικός στρατός όφειλε να πραγματοποιήσει μια πλήρη επίθεση εναντίον της Γερμανίας. Η προληπτική επιστράτευση στη Γαλλία ξεκίνησε στις 26 Αυγούστου και την 1η Σεπτεμβρίου, ανακοινώθηκε η κανονική επιστράτευση. 

Η Γαλλική επιστράτευση υπέφερε από ένα ξεπερασμένο σύστημα, το οποίο επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την ικανότητά του Γαλλικού στρατού να αναπτύξει γρήγορα την πλήρη δύναμη του στο πεδίο μάχης. Η Γαλλική στρατιωτική διοίκηση εξακολουθούσε να εφαρμόζει τακτικές του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η οποία βασιζόντουσαν σε μεγάλο βαθμό στο σταθερό πυροβολικό, παρόλο που απαιτείται πολύς χρόνος για τη μεταφορά και ανάπτυξη του. Πολλά κομμάτια του, έπρεπε επίσης να ανακτηθούν από τις αποθήκες προτού γίνει οποιαδήποτε εκ των προτέρων προέλαση.

Γαλλικές επιχειρήσεις 

Σχεδόν όλοι περίμεναν την κύρια Γαλλική επίθεση στο Δυτικό Μέτωπο αμέσως μετά την έναρξη του πολέμου, αλλά η Βρετανία και η Γαλλία ήταν προσεκτικές καθώς και οι δύο φοβόντουσαν την πιθανότητα μεγάλων γερμανικών αεροπορικών επιθέσεων στις πόλεις τους. Δεν γνώριζαν ότι το 90% των Γερμανικών αεροσκαφών βρίσκονταν στην Πολωνία. Μια γαλλική επίθεση στην κοιλάδα του Ρήνου ξεκίνησε στις 7 Σεπτεμβρίου, τέσσερις ημέρες αφότου η Γαλλία κήρυξε πόλεμο στη Γερμανία. Η κύρια δύναμη Wehrmacht συμμετείχε στην επίθεση κατά της Πολωνίας και οι Γάλλοι διέθεταν ένα σημαντικό αριθμητικό πλεονέκτημα κατά μήκος των συνόρων με τη Γερμανία, αλλά οι Γάλλοι δεν προέβησαν σε καμία ενέργεια που θα μπορούσε να βοηθήσει τους Πολωνούς. Έντεκα Γαλλικές μεραρχίες, μέρος του Δεύτερου Στρατού, προχώρησαν κατά μήκος 32 χιλιομέτρων κοντά στο Σααρμπρύκεν, ενάντια στην αδύναμη Γερμανική άμυνα. Ο Γαλλικός στρατός προχώρησε έως και 8 χιλιόμετρα σε ορισμένες περιοχές και κατέλαβε 12 πόλεις και χωριά χωρίς μάχη. Μόνο τέσσερα τεθωρακισμένα τύπου Renault R35 καταστράφηκαν από νάρκες βόρεια του Μπλισμπρύκ. 

Μέχρι τις 9 Σεπτεμβρίου, οι Γάλλοι είχαν καταλάβει το μεγαλύτερο μέρος του δάσους Γουάρντ. Στις 10 Σεπτεμβρίου, μια μικρή Γερμανική αντεπίθεση ανακατέλαβε για λίγες ώρες το χωριό Απάς. Το Γαλλικό 32ο Σύνταγμα Πεζικού σημείωσε άλλη μια επιτυχία στις 12 Σεπτεμβρίου, καταλαμβάνοντας τη γερμανική πόλη Μπρένχελμπαχ με απώλειες 9 ατόμων (ενός λοχαγού, ενός λοχία και επτά στρατιωτών). Κοντά στο σημείο συνάντησης των γαλλικών, γερμανικών και λουξεμβουργικών συνόρων, η γέφυρα Σένγκεν καταστράφηκε. 

Η επίθεση σταμάτησε με την κατάληψη άλλων 7 τετραγωνικών χιλιομέτρων του δάσους Γουάρντ, στο οποίο είχαν τοποθετηθεί πολλές νάρκες σε μεγάλο βαθμό από τους Γερμανούς. Οι Γάλλοι σταμάτησαν κοντά στη γραμμή Σίγκφριντ, αν και εισήλθαν μέσα της λίγα χιλιόμετρα νότια της, ακριβώς ανατολικά του Σααρμπρύκεν. 

Οι Γάλλοι κατείχαν τη Γερμανική επικράτεια σε όλη τη περιοχή Ρήνου-Μοζέλλας, αλλά μετά την κατάρρευση της Πολωνίας, ο Στρατηγός Μορίς Γαμελίν στις 21 Σεπτεμβρίου διέταξε τις Γαλλικές μονάδες να επιστρέψουν στις αρχικές τους θέσεις στη Γραμμή Μαζινό. Ορισμένοι Γάλλοι στρατηγοί, όπως ο Ανρί Ζιρού, είδαν την υποχώρηση ως χαμένη ευκαιρία και εξέφρασαν τη διαφωνία τους με αυτή την απόφαση. 

Καθώς η υποχώρηση βρισκόταν σε εξέλιξη, στις 28 Σεπτεμβρίου μια αντεπίθεση από το Γερμανικό 18ο Σύνταγμα Πεζικού (από τη τότε νεοσύστατη 52η Μεραρχία) στην περιοχή μεταξύ του Μπίσχμισχεϊμ και του Όμμερσχεϊμ απωθήθηκε από τις γαλλικές δυνάμεις. 

Στις 17 Οκτωβρίου η υποχώρηση ολοκληρώθηκε. Υπήρξαν περίπου 2.000 Γαλλικές απώλειες (νεκροί, τραυματίες ή άρρωστοι).

Συνέπειες 

Το Γενικό Σχέδιο Άμυνας του Πολωνικού Στρατού, Σχέδιο Δύση, υπέθεσε ότι η συμμαχική επίθεση στο Δυτικό Μέτωπο θα παρείχε σημαντική ανακούφιση στο πολωνικό μέτωπο στην Ανατολή. 

Ωστόσο, η περιορισμένη και ημι-ηθική Εισβολή στο Σάαρ δεν είχε ως αποτέλεσμα την εκτροπή των γερμανικών στρατευμάτων. Η πλήρης επίθεση των 40 μεραρχιών δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Στις 12 Σεπτεμβρίου, το Αγγλο-Γαλλικό Ανώτατο Συμβούλιο Πολέμου συγκλήθηκε για πρώτη φορά στο Αμπεβίλ της Γαλλίας και αποφάσισε να σταματήσουν αμέσως όλες οι επιθετικές ενέργειες. Ο στρατηγός Μορίς Γαμελίν διέταξε τα στρατεύματά του να σταματήσουν «σε απόσταση ενός χιλιομέτρου (0,6 μίλια)» από τις Γερμανικές θέσεις κατά μήκος της Γραμμής Σίγκφριντ. Η Πολωνία δεν ενημερώθηκε για αυτήν την απόφαση. Αντ' αυτού, ο Γαμελίν ενημέρωσε τον στρατάρχη Έντβαρντ Ριντζ-Σμίγκουι ότι οι μισές μεραρχίες του ήταν σε επαφή με τον εχθρό και ότι οι Γαλλικές επιτυχίες ανάγκασαν τη Wehrmacht να αποσύρει τουλάχιστον έξι μεραρχίες από την Πολωνία. 

Την επόμενη μέρα, ο διοικητής του Γαλλικού Εκστρατευτικού Σώματος στην Πολωνία, Στρατηγός Λουί Φουΐ, ενημέρωσε τον αρχηγό του Πολωνικού Στρατού, Στρατηγό Βάτσουαφ Στάχιεβιτς, ότι η προγραμματισμένη μεγάλη επίθεση στο δυτικό μέτωπο έπρεπε να αναβληθεί από τις 17 έως τις 20 Σεπτεμβρίου. 

Από τις 16 έως τις 17 Οκτωβρίου, ο Γερμανικός στρατός, που ενισχύθηκε με τα στρατεύματα που επέστρεψαν από την πολωνική εκστρατεία, πραγματοποίησε μια αντεπίθεση και ανακατέλαβε το υπόλοιπο του χαμένου εδάφους, που εξακολουθούσαν να κατέχουν οι Γαλλικές δυνάμεις κάλυψης, οι οποίες αποσύρθηκαν όπως είχε προγραμματιστεί. Γερμανικές αναφορές αναγνώρισαν την απώλεια 196 στρατιωτών, συν 114 αγνοούμενους και 356 τραυματίες. Ισχυρίστηκαν επίσης ότι 11 από τα αεροσκάφη τους είχαν καταρριφθεί έως τις 17 Οκτωβρίου. Οι Γάλλοι υπέστησαν περίπου 2.000 απώλειες. Μέχρι τότε, όλες οι Γαλλικές μεραρχίες, διατάχθηκαν να υποχωρήσουν στους στρατώνες τους κατά μήκος της Γραμμής Μαζινό. Ο Γελοίος Πόλεμος είχε ξεκινήσει.

Παραπομπές 

Στρατιωτικές Επιχειρήσεις του Β' Παγκοσμίου Πολέμου
Σάαρλαντ