Ελιζαβέτα Βορόντσοβα

Η Ελιζαβέτα Ρομάνοβνα Βορόντσοβα (ρωσικά: Елизавета Романовна Воронцова) (13 Αυγούστου 1739 - 2 Φεβρουαρίου 1792) ήταν ερωμένη του αυτοκράτορα Πέτρου Γ΄ της Ρωσίας (βασίλευσε από τον Φεβρουάριο έως τον Ιούλιο του 1762). Κατά τη διάρκεια της σχέσης τους, οι φήμες έλεγαν ότι ο Πέτρος είχε την πρόθεση να χωρίσει τη σύζυγό του Αικατερίνη (τη μελλοντική αυτοκράτειρα) για να παντρευτεί τη Βοροντσόβα.

Βιογραφία 
Ανήκε στην περίφημη οικογένεια Βορόντοφ που έφτασε στο αποκορύφωμα της εξουσίας τα τελευταία χρόνια της βασιλείας της αυτοκράτειρας Ελισάβετ (βασιλεία 1741-1762). Ο θείος της Ελιζαβέτα, Μιχαήλ Ιλαριόνοβιτς, υπηρέτησε ως Αυτοκρατορικός καγκελάριος (1758-1765). Ο πατέρας της, στρατηγός Ρόμαν Βορόντσοφ (1717–1783), κυβερνούσε τις επαρχίες του Βλαντιμίρ, της Πένζα, του Ταμπόφ (1778–1783) και του Κοστρομά όπου το όνομά του έγινε συνώνυμο για το κατάχρηση και την αναποτελεσματικότητα. 

Μετά το θάνατο της μητέρας της το 1750, η 11χρονη Ελιζαβέτα προσκολλήθηκε στην αυλή του Οράνιενμπαουμ της συζύγου του Μεγάλου Δούκα Πέτρου, της Μεγάλης Δούκισσας Αικατερίνης Αλεξέιβνα (εκείνη τη στιγμή, ο Πέτρος ήταν ο κληρονόμος του ρωσικού αυτοκρατορικού θρόνου). Οι πληροφορίες απεικονίζουν την Ελιζαβέτα ως εξαιρετικά άσεμνη: «Έβριζε σαν στρατιώτης, αλλοιθώριζε τα μάτια της, μύριζε άσχημα και έφτυνε ενώ μιλούσε».  Ο Βαρώνος ντε Μπρετέιλ συνέκρινε την εμφάνισή της με εκείνη μιας «γυναίκας που έχει υποστεί κακουχίες του χειρίστου είδους».  Η Αικατερίνη έγραψε ότι ήταν ένα "πολύ άσχημο, εξαιρετικά βρώμικο παιδί με ελαφρώς σκουρόχρωμο δέρμα".  Ο Πέτρος, ωστόσο, ανέπτυξε μία αγάπη για αυτήν, κάτι που η αυλή δεν μπόρεσε να εξηγήσει. Η Αικατερίνη ονόμασε την Ελιζαβέτα ως μία «νέα κυρία ντε Πομπαντούρ»  (την οποία αποδοκίμαζε σε μεγάλο βαθμό), και ο Μεγάλος Δούκας την ονόμασε «η Ρομάνοβα μου» (ένα λογοπαίγνιο της πατρωνυμικό της, Ρομάνοβνα: το επώνυμό του ήταν Ρομανώφ).

Αφού ο εραστής της Ελισάβετα έγινε αυτοκράτορας τον Ιανουάριο του 1762, την επένδυσε με το Τάγμα της Αγίας Αικατερίνης και είχε προετοιμάσει δωμάτια για αυτήν δίπλα στο δικό του στο νεόδμητο Χειμερινό Παλάτι.  Συνόδευε τον Πέτρο σε όλες τις εκδρομές και τις περιπέτειές του και ξένοι πρεσβευτές ανέφεραν στις κυβερνήσεις τους ότι ο αυτοκράτορας σκόπευε να εκδιώξει τη σύζυγό του σε ένα μοναστήρι για να παντρευτεί την Βορόντσοβα. Μερικοί  ισχυρίζονται ότι αυτές οι φήμες οδήγησαν την Αικατερίνη να ενώσει τις προσπάθειές της με την αδελφή της Βορόντσοβα, πριγκίπισσα Αικατερίνη Ντάσκοβα και να πραγματοποιήσει το πραξικόπημα στο παλάτι που απομάκρυνε τον άντρα της από την εξουσία τον Ιούλιο του 1762. Η διαφωνία διαρκεί μέχρι σήμερα ως προς το αν η Αικατερίνη συμμετείχε στο θάνατο του Πέτρου 8 ημέρες αργότερα στις 17 Ιουλίου 1762.  Η Μορίν Κάλαχαν συνόψισε το συζυγικό χωρισμό ως εξής: "Όσο για τον σύζυγό της, η Αικατερίνη τον έριξε στη φυλακή και παρόλο που δεν μπορούσε να δείξει συμπάθεια - του επέτρεψε να έχει το δικό του κρεβάτι από το σπίτι, μαζί με τα σκυλιά του, το βιολί και ακόμη και τον προσωπικό του γιατρό - αρνήθηκε το πιο εγκάρδιο και επανειλημμένο αίτημά του: Βεβαιώθηκε ότι ο Πέτρος και η ερωμένη του δεν θα έβλεπαν ποτέ ξανά ο ένας τον άλλο. 

Στα απομνημονεύματά της, η Αικατερίνη Β' δεν κρατιόταν όταν συζητούσε για την αντίπαλη της Βορόντσοβα. Σε επιστολή της από τον Ιούνιο του 1762, ισχυρίστηκε ότι οι Βόροντσοφ είχαν σχεδιάσει να την κλείσουν σε ένα μοναστήρι και να βάλουν τη συγγενή τους στο θρόνο.  Αν και η Βορόντσοβα ήθελε να ακολουθήσει τον εραστή της στην εξορία στο Χολστάιν (πατρίδα του), ο ξαφνικός θάνατός του έβαλε τέλος σε αυτήν την προοπτική.

Η αυτοκράτειρα κανόνισε τον γάμο της αντίπαλης της με έναν συνταγματάρχη του στρατού από ταπεινό υπόβαθρο και διέταξε το ζευγάρι να αποσυρθεί στην εξοχή, όπου η Βορόντσοβα πέρασε τις υπόλοιπες μέρες της σε πικρία και κακή υγεία. Τα αδέρφια της Αλέξανδρος (1741-1805) και Σέμυον (1744-1832) έκαναν θεαματική σταδιοδρομία στην αυτοκρατορική ρωσική γραφειοκρατία.

Παραπομπές

Πηγές 
 Anisimov, Evgeniĭ Viktorovich. 2004. Πέντε αυτοκράτειρες: δικαστική ζωή στη Ρωσία του 18ου αιώνα . Westport, CT: Greenwood.
 Μπολότοφ, Αντρέι. 1871. Жизнь и приключения Андрея Болотова, описанные самим им для своих потомков [Ζωή και περιπέτειες του Andrei Bolotov, που σχετίζεται με τον ίδιο για τους απογόνους του]. Τομ. 2. Αγία Πετρούπολη.
 Catherine II, αυτοκράτειρα της Ρωσίας. 1907. Записки императрицы Екатерины II [Αναμνηστικά της αυτοκράτειρας Αικατερίνης II]. Αγία Πετρούπολη: Izdanie AS Suvorina (AS Suvorin Publishing).
 Χρόνος (διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια ρωσικής ιστορίας). Χωρίς ημερομηνία. Βιογραφική καταχώρηση για τον Roman Vorontsov (στα ρωσικά) .
 Kliuchevskii, Βασιλί . 1997 Ένα μάθημα στη ρωσική ιστορία: η εποχή της Μεγάλης Αικατερίνης . Armonk, Νέα Υόρκη: ME Sharpe. (Μετάφραση έργου του 19ου αιώνα. )
 Κους, Τζίνα . 1935. Αικατερίνη; το πορτρέτο μιας αυτοκράτειρας . Μεταφράστηκε από τα Γερμανικά από τον June Head. Νέα Υόρκη: Βίκινγκ. Ρωσικά trans. διαδικτυακά .
 Ζαχάροβα, ΥΜ 1974. Алексей Петрович Антропов, Aleksei Petrovich Antropov . Μόσχα: Iskusstvo.
 Sukhareva, OV 2005. Воронцова Елизавета Романовна [Vorontsova, Elizaveta Romanovna]. Σε Кто был кто в России от Петра I до Павла I [Ποιος ήταν ποιος στη Ρωσία από τον Peter I έως τον Paul I]. Μόσχα.

Ρώσοι ευγενείς
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις