Βύθιση του Α/Π Τάναϊς

Το Α/Π Τάναϊς που συχνά αναφέρεται λανθασμένα ως Δανάη / Δαναΐς, ήταν ελληνικό φορτηγό πλοίο που κατασχέθηκε από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στις 9 Ιουνίου 1944 τορπιλίστηκε από ένα υποβρύχιο του βρετανικού βασιλικού Πολεμικού Ναυτικού και βυθίστηκε έξω από το λιμάνι του Ηρακλείου της Κρήτης (), παρασύροντας στον θάνατο αρκετές εκατοντάδες εκτοπισμένους Κρητικούς Εβραίους, Κρητικούς χριστιανούς πολίτες και Ιταλούς αιχμαλώτους πολέμου που βρίσκονταν στο πλοίο. Ο αριθμός των θυμάτων ποικίλλει ανάλογα με την πηγή. Εκτιμάται ότι κυμαίνεται μεταξύ 500 και 1.000.

Το σκάφος
Το Τάναϊς ήταν φορτηγό ατμόπλοιο με μήκος 74,5 μ., 1,545 κόρων που ναυπηγήθηκε το 1907 από στο ναυπηγείο J. Blumer & Co στο Σάντερλαντ της Αγγλίας. Αρχικά ονομαζόταν Holywood, αγοράστηκε το 1935 από τον Έλληνα εφοπλιστή Στέφανο Συνοδινό και μετονομάστηκε σε Τάναϊς από την αρχαία ελληνική πόλη στο δέλτα του ποταμού Ντον. 

Κατά τη Μάχη της Κρήτης, στις 26 Μαΐου 1941, το Τάναϊς βυθίστηκε από τη Luftwaffe στον κόλπο της Σούδας. Μετά την επισκευή του, μεταφέρθηκε στη Mittelmeer-Reederei GmbH (MMR) του Αμβούργου, με αποστολή τη μεταφορά φορτίων και επιβατών μεταξύ της ηπειρωτικής χώρας και των νησιών του Αιγαίου. Η MMR ήταν μια κρατική γερμανική εταιρεία που διαχειριζόταν κατασχεμένα πλοία στη Μεσόγειο για λογαριασμό της Βέρμαχτ, επανδρωμένα με πολιτικά πληρώματα υπό στρατιωτική δικαιοδοσία.

Η βύθιση
Αργά το βράδυ στις 8 ή νωρίς στις 9 Ιουνίου 1944, το Τάναϊς απέπλευσε με πλήρωμα 12 ατόμων από το Ηράκλειο με προορισμό τον Πειραιά, συνοδευόμενο από τρία μικρότερα πλοία. Υπό κράτηση πάνω στο Τάναϊς βρίσκονταν περίπου 265 απελαθέντες Εβραίοι από τα Χανιά οι οποίοι είχαν συλληφθεί λίγες ημέρες νωρίτερα. Υπήρχαν επίσης αρκετές δεκάδες χριστιανοί Κρητικοί πολίτες που είχαν σχέσεις με την αντίσταση μαζί με περισσότερους από 100 Ιταλούς αιχμαλώτους πολέμου φιλικά διακείμενους προς τον Πιέτρο Μπαντόλιο, οι οποίοι είχαν συλληφθεί μετά την ιταλική ανακωχή του προηγούμενου φθινοπώρου (1943). Ο ακριβής αριθμός Κρητικών και Ιταλών κρατουμένων ποικίλλει ανάλογα με τις πηγές. 

Τις πρωινές ώρες της 9ης Ιουνίου, 14 μίλια βορειοδυτικά του νησιού Δία (ακριβής θέση 35° 40'Β, 25° 11'E), το πλοίο εντοπίστηκε από το βρετανικό υποβρύχιο HMS Vivid. Το υποβρύχιο εκτόξευσε τέσσερις τορπίλες, δύο εκ των οποίων χτύπησαν το Τάναϊς, το οποίο βυθίστηκε σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Ο ακριβής αριθμός των θυμάτων είναι άγνωστος. Πιστεύεται ότι σχεδόν όλοι οι επιβαίνοντες χάθηκαν. Ορισμένες πηγές αναφέρουν 14 επιζώντες. 

Το κατά πόσο το βρετανικό υποβρύχιο είχε γνώση του ανθρώπινου φορτίου που μετέφερε το Τάναϊς αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης και εξακολουθεί να είναι ασαφές μέχρι σήμερα. Η ευρέως διαδεδομένη άποψη των Κρητικών ήταν ότι το πλοίο βυθίστηκε σκόπιμα από τους Γερμανούς για να πνίξουν τους επιβαίνοντες.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Το ατμόπλοιο Τάναϊς: Σύντομη παρουσίαση της ιστορίας του πλοίου από τη ναυπήγησή του το 1907 στον τορπιλισμό και βύθισή του το 1944
Ναυάγιο Tanais (Δανάη) 9/6/1944 Η εξόντωση των τελευταίων Εβραίων της Κρήτης 
 HMS Vivid (σελ. 77)

Αναφορές

Ναυτικά ατυχήματα στην Ελλάδα