Κλεινοβός

Ο Κλεινοβός, επισήμως γνωστός ως Κλεινό, παλαιότερα γνωστός ως Κλινοβός, είναι ορεινή κοινότητα του δήμου Μετεώρων και ανήκει στην περιφερειακή ενότητα Τρικάλων. Βρίσκεται στη νότια Πίνδο σε υψόμετρο 860 μέτρα ανάμεσα στις κορυφές Τριγγία, Κορίτιανος και Αμουτζέλος σε απόσταση 35 χλμ. από την Καλαμπάκα και 56 χλμ. από τα Τρίκαλα. Την κοινότητα αποτελούν τέσσερις οικισμοί, ο Κλεινοβός (Κλεινός), τα Αμπέλια, το Χρυσίνο και η Μπάσια. Oι μόνιμοι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με την κτηνοτροφία, την υλοτομία και τον αγροτικό τομέα, ενώ ο πληθυσμός κατά τους καλοκαιρινούς μήνες διπλασιάζεται λόγω του παραθερισμού.

Ιστορία 
Με βάση κώδικά της μονής Βαρλαάμ των Μετεώρων, το χωριό φαίνεται να υπήρχε ήδη από τον 10ο αιώνα. Ο οικισμός αναφέρεται ως Κλινοβίστα σε έγγραφο του 1340, επομένως είναι οικισμός της βυζαντινής εποχής. Στην τουρκική απογραφή του 1454/55, ως Klinova, μνημονεύεται μεταξύ των τιμαρίων τρικαλινών σπαχήδων. Σε πηγές της Τουρκοκρατίας αναφέρεται ως Κλινοβός, Κληνοβός, Κλυνοβός, Κλεινοβός, Κλοινοβός, Κλήνοβον, Κλεινοβούς αλλά και ως Κλινοβόπολις, Κλεινοβόπολις.  

Οι οικισμοί που αποτελούσαν τον Κλεινοβό φαίνεται να κατοικούνται μέσα σε όλη την Τουρκοκρατία και αναφέρεται και ως τόπος καταγωγής του βλαχόφωνου Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως του Ματθαίου του Β’ (1596-1602). Από τον ίδιο αναφέρεται ως τόπος καταγωγής του και του επισκόπου Σταγών, Σηλυβρίας και αργότερα της Φιλιππούπολης Παΐσιου Β’ (1740-1822). Κατά την διάρκεια που ο Παΐσιος ήταν επίσκοπος Σταγών με μέριμνα του, αγιογραφήθηκε ο ναός του μοναστηρίου των Αγίων Αποστόλων, όπου βρίσκουμε τοιχογραφημένη την αυτοβιογραφία του, καθώς και οι ναοί της Αγίας Παρασκευής και του Αγίου Γεωργίου. Επιπρόσθετα από το χωριό κατάγονται ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Ιερόθεος Α’  και ο αγωνιστής της επανάστασης, αρματολός της περιοχής του Ασπροποτάμου Γρηγόριος Λιακατάς (1795-1825).   Ένα από τα παλιότερα δείγματα βλάχικου γραπτού λόγου βρίσκεται βρίσκεται σε μοναστήρι του χωριού, την Μονή Αγίων Αποστόλων, από τον ζωγράφο Μιχαήλ Αναγνώστου Δημητρίου από τη Σαμαρίνα με χρονολογία 1789. Οι στίχοι της επιγραφής είναι γραμμένοι σε τρεις διαφορετικές μορφές: καθαρεύουσα, δημοτική και βλάχικη (με ελληνικούς χαρακτήρες):
 Ελληνική — καθαρεύουσα:

ΦΟΒΩ ΠΡΟΒΑΙΝΕ ΤΗΝ ΠΥΛΗΝ ΤΗΣ ΕΙΣΟΔΟΥ. ΤΡΟΜΩ ΛΑΜΒΑΝΕ ΤΩΝ ΘΕΙΩΝ ΜΥΣΤΗΡΙΩΝ. ΙΝΑ ΜΗ ΚΑΤΑΦΛΕΧΘΗΣ ΠΥΡΙ ΤΩ ΑΙΩΝΙΩ.

 Ελληνική — δημοτική:

ΣΚΙΑΖΟΥ Κ΄ ΕΜΠΑΙΝΕ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΝ. ΤΡΕΜΕ Κ΄ ΕΠΕΡΝΕ ΤΗΝ ΘΕΙΑΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑΝ. ΚΟΛΑΣΣΕΣ ΚΑΙ ΦΩΤΙΑΙΣ ΑΝ ΘΕΛΗΣ ΓΙΑ ΝΑ ΦΥΓΗΣ.

 Βλάχικη:

ΙΝΤΡΑ ΜΠΑΣΙΑΡΕΚΑ ΚΟΥ ΜΟΥΛΤΑ ΠΑΒΡΙΕ. ΤΡΙΑΜΠΟΥΡΑ ΛΟΥΝΤΑΛΟΥΪ ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΜΝΙΚΑΤΟΥΡΑ. ΦΩΚΟΛΟΥ ΑΚΣΙ ΣΗ ΚΟΛΑΣΙΑ ΤΡΑ ΣΚΑΚΗ.

Κατά τον 18ο αιώνα αναφέρεται ως ένα από τα σημαντικότερα χωριά του Ασπροποτάμου, ωστόσο το 1831 καταστράφηκε εξαιτίας σφοδρής επιδρομής κλεφτών.

Το Κλίνοβο υπήρξε διοικητικό κέντρο του Ασπροποτάμου τόσο στην ύστερη τουρκοκρατία όσο και στην αρχή εντάξεως του στο ελληνικό κράτος, όπου ήταν η χειμερινή πρωτεύουσα του δήμου Χαλκιδέων (ως θερινή αναφέρεται η Κρανιά). Μετά την ενσωμάτωση στην Ελλάδα, το Κλίνοβο συνέχισε να είναι κτηνοτροφικό και εμπορικό κέντρο της περιοχής, είχε δικό του αστυνομικό σταθμό ενώ μετά το σχέδιο Καποδίστριας αποτέλεσε την έδρα του Δήμου Κλεινοβού. Σήμερα στον οικισμό των Αμπελιών βρίσκεται η έδρα του δημοτικού διαμερίσματος Κλεινοβού καθώς και το δημοτικό σχολείο και γυμνάσιο στο οποίο φοιτούν τα παιδιά των κοινοτήτων της δημοτικής ενότητας.

Δημογραφικά στοιχεία

Αξιοθέατα 

Ο Κλεινός διαθέτει πολύ σημαντικά θρησκευτικά αξιοθέατα, με κυριότερα την ενεργή μονή της Χρυσίνου (ή Ι.Μ. Κοιμήσεως Θεοτόκου Χρυσίνου), τη μονή των Αγίων Αποστόλων (έχει χαρακτηριστεί ιστιρικό διατηρητέο μνημείο), των οποίων η εορτή είναι και το πανηγύρι του χωριού και την κεντρική εκκλησία του χωριού της Αγίας Παρασκευής. Επιπλέον υπάρχουν αρκετά εξωκλήσια όπως της Αγίας Κυριακής, του Αγίου Παντελεήμονος, του Ιωάννη του Προδρόμου (κοιμητήριο), του Προφήτη Ηλία, του Αγίου Γεωργίου και της κοιμήσεως της Θεοτόκου. Στη θέση «Μπάλτα» στους πρόποδες της Τριγκίας, σε υψόμετρο 1.315 μέτρα, βρίσκεται το εξωκλήσι του Αγίου Πνεύματος που χτίστηκε με την συνεισφορά της ΠΕΦΟ, και γι' αυτό είναι γνωστό ως η εκκλησιά του Ολυμπιακού. Στο συνοικισμό των Αμπελιών βρίσκεται και ο ναός του Αγίου Τρύφωνος. 

Στη περιοχή υπάρχει και λειτουργεί ως και σήμερα η πετρόχτιστη βρύση του “Γκιγκόρι”, που παλιότερα αποτελούσε τη κεντρική βρύση του χωριού. Επιπρόσθετα το ορεινό τοπίο αφήνει τεράστια περιθώρια πεζοπορίας και γενικότερων φυσιολατρικών περιηγήσεων όλες τις εποχές του χρόνου.

Οι πηγές Καζάνι, Γκούρα και Λάκος τροφοδοτούν τον Κλεινοβίτικο, παραπόταμο του Πηνειού, ενώ ξεχωρίζουν οι κορυφές Τριγγία (2.204 μ., με θέα στα Τρίκαλα, τον Όλυμπο και τα Μετέωρα), Κουριτιανός (1.912 μ.), Μπαμπά (1.950 μ.) όπως και το δάσος Αμουτζέλος, σε υψομ. 1.700 μ., κατάφυτο με έλατα, πεύκα και θάμνους. Στη θέση «Ανοιξιάτικα» σε υψόμετρο 1.450 μέτρων, υπάρχει ορειβατικό καταφύγιο χωρητικότητας 35 ατόμων. Στην τοποθεσία αυτή οργανώθηκε το 1999 η 59η Πανελλήνια Ορειβατική Συγκέντρωση της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ορειβασίας - Αναρρίχησης. Η περιοχή έχει πλέον καταστεί δημοφιλής ορειβατικός και χιονοδρομικός (ορειβατικό σκι) προορισμός.

Φωτογραφίες

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
https://blogs.sch.gr/gymamplt/
https://www.dimosmeteoron.com/
https://www.infotouristmeteora.gr/%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B9%CE%BA%CE%AE/

Χωριά του νομού Τρικάλων