Za dom spremni

Το 'Za dom spremni' (Ζα ντομ σπρέμνι, κροατ.: Για την πατρίδα έτοιμοι) είναι χαιρετισμός που χρησιμοποιήθηκε από τους Κροάτες φασίστες Ούστασε στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ήταν παρόμοιο σύνθημα με το Sieg Heil που χρησιμοποιούσαν οι Ναζί.

Χρήση στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο 
Τον καιρό του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Ούστασε ήταν η κυρίαρχη πολιτική παράταξη του Ανεξάρτητου Κράτους της Κροατίας και υπήρξαν συνεργάτες του Άξονα. Στις 10 Απριλίου του 1941, o Σλάβκο Κβάτερνικ, που είχε οριστεί αρχηγός της αστυνομίας του νεότευκτου κράτους και εκπρόσωπος του Άντε Πάβελιτς, κήρυξε τη δημιουργία του κράτους στο Ράδιο του Ζάγκρεμπ. Τελείωσε την ομιλία του με την εξής φράση: Bog i Hrvati! Za dom spremni! (Ο Θεός και οι Κροάτες. Για την πατρίδα έτοιμοι.) 

Τον Οκτώβριο του 1941, ο υπουργός παιδείας και κουλτούρας Μίλε Μπούντακ πέρασε νόμους που υποχρέωνε τον κόσμο να καλεί το σύνθημα. Τον Ιούλιο του 1941, ο Γιούρε Φράντσετιτς, εισήγαγε μια εγκύκλιο για ποιο λόγο ο χαιρετισμός ήταν σημαντικός.

Οι αρχές της φασιστικής Κροατίας έδιναν μεγάλη έμφαση στο σύνθημα. Όλα τα κυβερνητικά, στρατιωτικά και γενικώς τα επίσημα έγγραφα του κράτους τέλειωναν με τον χαιρετισμό. Μάλιστα, λέγεται ότι ο Άντε Πάβελιτς είχε τέτοια εμμονή με τον χαιρετισμό που τον επαναλάμβανε στο τέλος κάθε συζήτησης που πραγματοποιούσε, ακόμα και τον καιρό αφότου διέφυγε από την Κροατία. 

Ο χαιρετισμός χρησιμοποιούταν επίσης με διάφορες παραλλαγές, όπως "Za poglavnika i za dom spremni!" (Για τον αρχηγό και την πατρίδα έτοιμοι) ή "Za dom?! – Spremni", "Za koga?! – Za poglavnika" ("Για την πατρίδα; – Έτοιμοι", "Για ποιον; - Για τον αρχηγό." ) , ή ακόμα: "Za Boga i poglavnika svoga – Uvijek spremni! ("Για τον Θεό και τον αρχηγό μας – Πάντα έτοιμοι.") σε διάφορες σημαίες που βρίσκονταν σε χρήση.

Σύγχρονη χρήση 

Ο χαιρετισμός χρησιμοποιήθηκε στη διάρκεια στους πολέμους ανεξαρτησίας της Κροατίας και της Βοσνίας. Το Κροατικό Κόμμα Δικαιωμάτων επίσης υιοθέτησε τον χαιρετισμό και σύμβολα των Ούστασε.  Το παράρτημα του κόμματος στη Βοσνία τον κρατούσε σε χρήση μέχρι το 2012, όταν το αντικατέστησε τελικά με το Semper fidelis.

Σε ένα περιστατικό του 2011, ένα δικαστήριο στο Κνιν αρνήθηκε να επιβάλλει ποινή σε έναν έμπορο που πουλούσε αναμνηστικά με το σύνθημα, με δικαιολογίες ότι ο έμπορος δε φορούσε ρούχο που να προωθεί μίσος και ότι το σύνθημα αποτελεί παραδοσιακό κροατικό χαιρετισμό που χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες. 

Το συγκρότημα των Τόμσον έχει ψάλει το σύνθημα σε τραγούδια του, όπως στο Bojna Čavoglave και στο Golubovi bijeli.  

Ο χαιρετισμός έχει χρησιμοποιηθεί μερικές φορές από Κροάτες φιλάθλους οπαδούς και ποδοσφαιριστές.  Το 2013, ο Γιόσιπ Σίμουνιτς έψαλε το σύνθημα 3 φορές με το κοινό ύστερα από τη νίκη της Κροατίας ενάντια στην Ισλανδία. Τιμωρήθηκε από τη ΦΙΦΑ με πρόστιμο και 10 αγώνες. 

Τον Αύγουστο του 2015, ένας αριθμός ακαδημαϊκών και θρησκευτικών προσώπων έκαναν αίτηση στην πρόεδρο της Κροατίας Κολίντα Κιτάροβιτς να γίνει επίσημος χαιρετισμός των στρατιωτικών δυνάμεων της Κροατίας.  Τον Ιούνιο του 2016, ο Έλβις Ντουσπάρα, φανατικός ρωμαιοκαθολικός, δημοσίευσε βιβλίο, που είχε σκοπό να απενοχοποιήσει το σύνθημα και στο οποίο ισχυρίστηκε ότι 'είναι κομμάτι του DNA των Κροατών'.  Ο Γιόσιπ Πέτσαριτς, μαθηματικός, εξέδωσε ένα βιβλίο με τίτλο " Ημερολόγιο κάτω από την υπογραφή 'Ζα ντομ σπρέμνι' ". Η δημόσια παρουσίαση του βιβλίου απαγορεύθηκε από τις τοπικές αρχές της πόλης του Τίσνο. 

Ο Κροάτης επιστήμονας πληροφορικής Φίλιπ Ρόντικ έκανε έρευνα στα μηνύματα που στάλθηκαν στο Facebook και σε ακροδεξιούς blog ιστότοπους μεταξύ του 2012 και του 2017. Αποκάλυψε ότι στα 4.5 εκατομμύρια σχόλια το σύνθημα χρησιμοποιήθηκε 33000 φορές. Περισσότεροι από 10000 χρήστες άφησαν τουλάχιστον ένα μήνυμα ή σχόλιο που περιείχε το σύνθημα.

Παραπομπές 

Ναζισμός
Φασισμός στην Κροατία
Εθνικά συνθήματα