Ζέιντι Σμιθ

Η Ζέιντι Σμιθ (γεν. Σέιντι Άντελιν Σμιθ, Λονδίνο, 25 Οκτωβρίου 1975) είναι Αγγλίδα μυθιστοριογράφος, δατριβογράφος και συγγραφέας μικρών ιστοριών. Το μυθιστορηματικό της ντεμπούτο, White Teeth (2000), έγινε αμέσως best seller και κέρδισε πολλά βραβεία. Από το Σεπτέμβριο του 2010 εργάζεται ως καθηγητής στη σχολή Creative Writing (Δημιουργικής Συγγραφής) του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης.

Εφηβική ηλικία 
Η Σμιθ γεννήθηκε στο Ουίλσντεν στη βορειοδυτική περιφέρεια του Λονδίνου, Μπρεντ, από μια Τζαμαϊκανή μητέρα, την Ιβόν Μπέιλι, και έναν Άγγλο πατέρα, τον Χάρβι Σμιθ, που ήταν μεγαλύτερος από την γυναίκα του κατά σχεδόν 30 χρόνια. Σε ηλικία 14 ετών, άλλαξε το όνομά της από Σέιντι σε Ζέιντι.

Η μητέρα της μεγάλωσε στην Τζαμάικα και μετανάστευσε στην Αγγλία το 1969. Οι γονείς της Σμιθ χώρισαν όταν ήταν έφηβη. Έχει μια αδερφή, έναν αδερφό και δύο μικρότερα αδέλφια, ο ένας είναι ο ράπερ και κωμικός Doc Brown (προφ. Ντοκ Μπράουν) και ο άλλος ο ράπερ Luc Skyz (προφ. Λακ Σκάιζ). Ως παιδί, η Σμιθ λάτρευε τον χορό με κλακέτες και στα εφηβικά της χρόνια, σκεφτόταν να κάνει καριέρα στο μουσικό θέατρο, ενώ στο πανεπιστήμιο, η Σμιθ κέρδισε χρήματα ως τραγουδίστρια τζαζ και ήθελε να γίνει δημοσιογράφος. Παρά τις παλαιότερες φιλοδοξίες της, η λογοτεχνία εμφανίστηκε ως το κύριο ενδιαφέρον της.

Εκπαίδευση 
Η Σμιθ παρακολούθησε τα τοπικά κρατικά σχολεία, το Δημοτικό Σχολείο Μάλοριζ, την Περιεκτική Σχολή Χάμπστεντ και το Κολλέγιο Κινγκς, στο Κέιμπριτζ, όπου σπούδασε αγγλική λογοτεχνία. Σε μια συνέντευξη με το The Guardian το 2000, η Σμιθ διόρθωσε έναν ισχυρισμό εφημερίδας που ανέφερε ότι έφυγε από το Κέιμπριτζ με Διπλή Πρωτιά (Η απόκτηση τιμών πρώτης τάξεως σε δύο διαφορετικά τμήματα καταλήγει στην αποφοίτηση με «Διπλή Πρωτιά»): «Στην πραγματικότητα, έχω και μία τρίτη [τιμή] στο μέρος μου», είπε. Αποφοίτησε με ανώτατες τιμές δεύτερης κατηγορίας.

Η Σμιθ φαίνεται ότι είχε απορριφθεί για μια θέση στο Δραματικό Κλαμπ του Κέιμπριτζ "Footlights" για τη δημοφιλή βρετανική κωμωδία διπλής δράσης (μια μορφή κωμωδίας στην οποία δύο κωμικοί παίζουν μαζί ως μία ενιαία πράξη) Mitchell and Webb, ενώ και οι τρεις φοιτούσαν στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ τη δεκαετία του 1990.

Στο Κέιμπριτζ, η Σμιθ δημοσίευσε μια σειρά διηγήσεων σε μια συλλογή νέων μαθητών που έγραψαν με τίτλο The Mays Anthology. Τράβηξαν την προσοχή ενός εκδότη, ο οποίος της πρόσφερε ένα συμβόλαιο για το πρώτο της μυθιστόρημα. Η Σμιθ αποφάσισε να επικοινωνήσει με έναν λογοτεχνικό πράκτορα και την ανέλαβε η Α. Π. Βαττ. Η Σμιθ επέστρεψε ως επισκέπτης συγγραφέας της ανθολογίας το 2001.

Καριέρα 
Το μυθιστορηματικό ντεμπούτο της Σμιθ, White Teeth, εισήχθη στον κόσμο των εκδόσεων το 1997 πριν ολοκληρωθεί. Με βάση ένα χειρόγραφο, ξεκίνησε μια δημοπρασία για τα δικαιώματα, την οποία κέρδισε ο Χάμις Χάμιλτον. Η Σμιθ ολοκλήρωσε το White Teeth (Λευκά Δόντια) κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ. Δημοσιεύθηκε το 2000, το μυθιστόρημα έγινε αμέσως best seller και έλαβε μεγάλη αναγνώριση. Έπαιξε διεθνώς και κέρδισε πολλά βραβεία, μεταξύ των οποίων το James Tait Black Memorial Prize και το Betty Trask Award. Το μυθιστόρημα προσαρμόστηκε για την τηλεόραση το 2002. Τον Ιούλιο του 2000, το ντεμπούτο της Σμιθ αποτέλεσε επίσης αντικείμενο συζήτησης σε ένα αμφιλεγόμενο δοκίμιο λογοτεχνικής κριτικής του Τζέιμς Γουντ με τίτλο «Human, All Too Inhuman», όπου ο Γουντ επικρίνει το μυθιστόρημα ως μέρος ενός σύγχρονου είδους υστερικού ρεαλισμού όπου «Η ενημέρωση έχει γίνει ο νέος χαρακτήρας και το ανθρώπινο συναίσθημα απουσιάζει από τη σύγχρονη μυθοπλασία.». Σε ένα άρθρο για το The Guardian τον Οκτώβριο του 2001, η Σμιθ απάντησε στην κριτική συμφωνώντας με την ακρίβεια του όρου και με το υποκείμενο επιχείρημα του Γουντ ότι «κάθε μυθιστόρημα που στοχεύει στην υστερία θα ξεπεραστεί αβίαστα». Ωστόσο, απέρριψε το ντεμπούτο της να κατηγοριοποιείται μαζί με μεγάλων συγγραφέων όπως των Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας, Σαλμάν Ρούσντι και Ντον Ντελίλο και η απόρριψη των δικών τους καινοτομιών με βάση τον υστερικό ρεαλισμό. Απαντώντας σοβαρά στις ανησυχίες του Γουντ για τη σύγχρονη λογοτεχνία και τον πολιτισμό, η Σμιθ περιέγραψε τις ανησυχίες της ως συγγραφέας και υποστήριξε ότι η μυθοπλασία δεν πρέπει να είναι «ένα τμήμα του μυαλού και της καρδιάς, αλλά η χρήσιμη συνεργασία και των δύο».

H Σμιθ υπηρέτησε ως συγγραφέας σε κατοικία στο Ινστιτούτο Σύγχρονης Τέχνης του Λονδίνου και στη συνέχεια δημοσίευσε, ως συντάκτης, μια ανθολογία σεξουαλικής συγγραφής, το Piece of Flesh, ως το αποκορύφωμα αυτού του ρόλου της εκεί.

Το δεύτερο μυθιστόρημα, The Autograph Man, δημοσιεύθηκε το 2002 και ήταν εμπορική επιτυχία, αν και δεν έγινε δεκτό τόσο από τους κριτικούς όσο το White Teeth.

Μετά τη δημοσίευση του The Autograph Man, η Σμιθ επισκέφθηκε τις Ηνωμένες Πολιτείες ως μέλος του Radcliffe Institute for Advanced Study (Ινστιτούτο Προχωρημένων Σπουδών Ράντκλιφ) στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ. Ξεκίνησε να δουλεύει σε ένα ακόμα μη κυκλοφορούμενο βιβλίο με δοκίμια, το The Morality of the Novel (γνωστό και ως Fail Better), στο οποίο εξετάζει μια επιλογή συγγραφέων του 20ου αιώνα μέσω του φακού της ηθικής φιλοσοφίας. Ορισμένα τμήματα αυτού του βιβλίου εμφανίζονται πιθανώς στη συλλογή δοκιμίων Changing My Mind, που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 2009.

Το τρίτο μυθιστόρημα της Σμιθ, On Beauty, δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2005. Διαδραματίζεται σε μεγάλο βαθμό μέσα και γύρω από τη Βοστώνη. Προσέλκυσε περισσότερη αναγνώριση από το The Autograph Man: ήταν επιλεγμένο για το Βραβείο Man Booker, και κέρδισε το Βραβείο Orange του 2006  και το Βραβείο Anisfield-Wolf Book.

Αργότερα τον ίδιο χρόνο, η Σμιθ δημοσίευσε το Martha and Hanwell (Μάρθα και Χάνγουελ), ένα βιβλίο που συνδυάζει δύο διηγήματα σχετικά με δύο προβληματισμένους χαρακτήρες, που αρχικά δημοσιεύθηκαν στο Granta και στο The New Yorker αντίστοιχα. Ο εκδοτικός οίκος Penguin δημοσίευσε το Martha and Hanwell με μια νέα εισαγωγή από τον συγγραφέα ως μέρος της σειράς "τσέπης" για να γιορτάσουν τα 70α γενέθλιά τους. Η πρώτη ιστορία, "Martha, Martha", ασχολείται με τα γνωστά θέματα της Σμιθ με την φυλή και τη μεταποικιακή ταυτότητα, ενώ το "Hanwell in Hell" αφορά έναν άντρα που αγωνίζεται να αντιμετωπίσει το θάνατο της γυναίκας του. Τον Δεκέμβριο του 2008, επιμελήθηκε το πρόγραμμα Today του BBC Radio 4.

Μετά τη διδασκαλία φαντασίας στην Πανεπιστημιακή Σχολή Τεχνών της Κολούμπια, η Σμιθ εντάχθηκε στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης ως καθηγήτρια μυθοπλασίας το 2010.

Το μυθιστόρημα της Σμιθ, το NW, δημοσιεύθηκε το 2012. Διαδραματίζεται στο Κίλμπερν του βορειοδυτικού Λονδίνου, με τίτλο αναφοράς στον τοπικό ταχυδρομικό κώδικα, NW6. Το NW επιλέχθηκε για το Βραβείο Ondaatje της Βασιλικής Εταιρείας Λογοτεχνίας και το Βραβείο Γυναικών για Φαντασία. Το NW μετατράπηκε σε τηλεοπτική ταινία του BBC σε σκηνοθεσία του Σαούλ Ντιμπ και προσαρμόστηκε από τη Ρέιτσελ Μπένετ. Πρωταγωνιστούν οι Νίκη Αμούκα-Μπερντ και Φοίμπη Φοξ, μεταδόθηκε στο BBC Two στις 14 Νοεμβρίου 2016.

Το 2015 ανακοινώθηκε ότι η Σμιθ, μαζί με τον σύζυγό της Νικ Λερντ, έγραφαν το σενάριο για μια ταινία επιστημονικής φαντασίας που θα σκηνοθετούσε η Γαλλίδα σκηνοθέτης Κλερ Ντενίς. Η Σμιθ αργότερα είπε ότι η εμπλοκή της υπερεκτιμήθηκε και ότι απλώς βοήθησε να δημιουργηθεί ο αγγλικός διάλογος της ταινίας.

Το πέμπτο μυθιστόρημα της Σμιθ, Swing Time, δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 2016. Είναι εμπνευσμένο από την παιδική αγάπη της Σμιθ για τον χορό με κλακέτες. Ήταν υποψήφιο για Βραβείο Man Booker το 2017.

Μεταξύ Μαρτίου και Οκτωβρίου 2011, η Σμιθ ήταν ο μηνιαίος κριτής της New Books για το περιοδικό Harper's. Συνεισέφερε επίσης συχνά στο Κριτική Βιβλίων του The New York. Το 2010, η εφημερίδα The Guardian ζήτησε από τη Σμιθ το "10 κανόνες για τη συγγραφή μυθοπλασίας". Ανάμεσά τους δήλωσε: «Πες την αλήθεια, με όποιο πέπλο σου έρθει στο μυαλό, αλλά πες τη. Παραιτήσου από τη δια βίου θλίψη που προέρχεται από το να μην είσαι ποτέ ικανοποιημένος».

Η πρώτη συλλογή διηγήσεων της Σμιθ, Grand Union, δημοσιεύθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2019. Το 2020 δημοσίευσε έξι δοκίμια σε μια συλλογή με τίτλο Intimations, τα δικαιώματα από τα οποία είπε ότι θα δωρίσει στην πρωτοβουλία Equal Justice Initiative και το Ταμείο Βοήθειας Έκτακτης Ανάγκης για τον COVID-19 της Νέας Υόρκης.

Προσωπική ζωή 
Η Σμιθ γνώρισε τον Νικ Λερντ στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ. Παντρεύτηκαν το 2004 στο παρεκκλήσι του King's College, στο Κέιμπριτζ. Η Σμιθ αφιέρωσε το On Beauty (Για την Ομορφιά) στον «αγαπητό μου Λερντ». Χρησιμοποιεί επίσης το όνομά του περαστικά στα White Teeth: «Ένας άντρας με όλους τους όμορφους άντρες, όλες οι βόλτες με τον άντρα σας Νίκυ Λερντ, είναι όλοι (οι άλλοι) νεκροί».

Το ζευγάρι ζούσε στη Ρώμη της Ιταλίας, από το Νοέμβριο του 2006 έως το 2007 και έζησε στη Νέα Υόρκη και στο Κουίνς Παρκ του Λονδίνου για περίπου 10 χρόνια πριν μετεγκατασταθεί στο Κίλμπερν του Λονδίνου το 2020. Έχουν δύο παιδιά, την Κάθριν (Κιτ) και τον Χάρβι (Χαλ).

Η Σμιθ περιγράφει τον εαυτό της ως «άθρησκη», και δεν μεγάλωσε με κάποια θρησκεία, αν και διατηρεί «περιέργεια» για το ρόλο που παίζει η θρησκεία στις ζωές των άλλων. Σε ένα δοκίμιο που διερευνά τις ανθρωπιστικές και υπαρξιακές απόψεις του θανάτου και του να πεθαίνεις, η Σμιθ χαρακτηρίζει την κοσμοθεωρία της ως μια «συναισθηματική ανθρωπίστρια».

Βιβλιογραφία

Μυθιστορήματα 

 White Teeth (2000)
 The Autograph Man (2002)
 On Beauty (2005)
 NW (2012)
 Swing Time (2016)

Θεατρικά 

 The Wife of Willesden (ανακοινώθηκε το 2019)

Σύντομα φανταστικά

Συλλογές 

 "Martha and Hanwell" (2005)
 Grand Union: Stories (2019)

Ιστορίες

Μη φανταστικά 

 Changing My Mind: Occasional Essays (2009)
 Stop What You're Doing and Read This! (2011) (με Κάρμεν Καλίλ, Μαρκ Χάντον, Μάκιλ Ρόζεν και Τζανέτ Ουίντερσον)
 "Some Notes on Attunement: A voyage around Joni Mitchell", The New Yorker, 17 Δεκεμβρίου 2012, και αργότερα εμφανίστηκε στο The Best American Essays (2013)
 
 "On optimism and despair", The New York Review of Books (22 Δεκεμβρίου 2016); ομιλία πάνω στο θέμα της αποδοχής του Welt-Literaturpreis
 Fences: A Brexit Diary (2016)
 
 Feel Free: Essays (2018)
 Intimations (2020)

Ως συντάκτης 

 Piece of Flesh (2001)
 The Burned Children of America (2003) (με τον Ντέιβ Έγκερς)
 The Book of Other People (2007)

Κρίσιμες μελέτες και κριτικές για το έργο της Σμιθ 

 Tew, Philip (ed.). Reading Zadie Smith: The First Decade and Beyond. London: Bloomsbury, 2013.
 Tew, Philip. Zadie Smith. London and New York: Palgrave Macmillan, 2010.
 Walters, Tracey (ed.). Zadie Smith: Critical Essays. New York: Peter Lang Publications, 2008.

Feel free

NW

Βραβεία και αναγνώριση 
Εκλέχθηκε μέλος της Βασιλικής Εταιρείας Λογοτεχνίας το 2002. Σε μια δημοσκόπηση του 2004 για πολιτιστικούς ερευνητές στο BBC, η Σμιθ ανακηρύχθηκε μεταξύ των κορυφαίων είκοσι πιο σημαντικών ανθρώπων στη βρετανική κουλτούρα.

Το 2003, συμπεριλήφθηκε στη λίστα των 20 καλύτερων νέων συγγραφέων του Granta, και συμπεριλήφθηκε επίσης στη λίστα του 2013. Προσχώρησε στο Πρόγραμμα Δημιουργικής Γραφής του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης ως καθηγήτρια την 1η Σεπτεμβρίου 2010. Η Σμιθ κέρδισε το Βραβείο Orange Φαντασίας και το Βραβείο Βιβλίου Anisfield-Wolf το 2006 και το μυθιστόρημά της White Teeth συμπεριλήφθηκε στη λίστα των 100 καλύτερων μυθιστορημάτων Αγγλικής γλώσσας από το 1923 έως το 2005.

 White Teeth: κέρδισε το Whitbread First Novel Award, το Guardian First Book Award, το James Tait Black Memorial Prize, και το Commonwealth Writers’ First Book Award. Συμπεριλήφθηκε στη λίστα των 100 καλύτερων αγγλικών μυθηστορημάτων που εκδόθηκαν από το 1923 ως το 2005, του περιοδικού Time
 The Autograph Man: κέρδισε το Jewish Quarterly Wingate Literary Prize
 On Beauty: κέρδισε το Commonwealth Writers’ Best Book Award, και το Βραβείο Orange Φαντασίας; μπήκε στην λίστα για το Man Booker Prize
 NW: υποψήφιο για το Royal Society of Literature Ondaatje Prize και το Women's Prize for Fiction
 Swing Time: στην λίστα για το Man Booker Prize του 2017
 Granta′s Best of Young British Novelists, 2003 και 2013
 2016: Welt-Literaturpreis
 2017: Langston Hughes Medal βραβεύθηκε στις 16 Νοεμβρίου στο Φεστιβάλ Langston Hughes Κολλέγιο Σίτι της Νέας Υόρκης.
 2019: Βραβείο Infinity, Κριτική Γραφή και Έρευνα, Διεθνές Κέντρο Φωτογραφίας
 2018: National Book Critics Circle Award για την κριτική του Feel Free
 2020: Grand Union, ονομάστηκε φιναλίστ για το Story Prize

Παραπομπές 

Άγγλοι διηγηματογράφοι
Γυναίκες μυθιστοριογράφοι