Πράξη Ανοχής (1689)

H Πράξη Ανοχής ή Νόμος Ανεκτικότητας ή Νόμος Ανοχής, ήταν ένας νόμος του κοινοβουλίου της Αγγλίας, ο οποίος έλαβε τη βασιλική σύμφωνη γνώμη στις 24 Μαΐου του 1689.

Ο νόμος επέτρεψε την ελευθερία της λατρείας σε μη συμμορφωτές () που είχαν δεσμευτεί με τους όρκους Υποταγής () και Υπεροχής () και απέρριψαν τη μετουσίωση, δηλαδή προτεστάντες που διαφωνούσαν με την Εκκλησία της Αγγλίας, όπως Βαπτιστές, Κογκρεσιονιστές ή Άγγλοι Πρεσβυτεριανοί, αλλά όχι στους Ρωμαιοκαθολικούς. Οι μη συμμορφούμενοι είχαν το δικό τους χώρο λατρείας και τους δικούς τους δασκάλους, αρκεί να δέχονταν ορισμένους όρκους πίστης.

Ο νόμος σκόπιμα δεν ίσχυε για τους Ρωμαιοκαθολικούς, τους αντιτριαδικούς, και τους άθεους. Συνέχισε τις υπάρχουσες κοινωνικές και πολιτικές απαγορεύσεις για τους διαφωνούντες, συμπεριλαμβανομένου του αποκλεισμού τους από την κατοχή πολιτικών γραφείων και επίσης από τα πανεπιστήμια. Όσοι διαφωνούσαν με τον νόμο θα υποχρεώνονταν να καταγράψουν (δηλώσουν) τις αίθουσες συσκέψεών τους και τους απαγορεύτηκε το να συναντιούνται σε ιδιωτικές κατοικίες. Κάθε ιεροκήρυκας που διαφωνούσε έπρεπε να λάβει σχετική άδεια.

Μεταξύ 1772 και 1774, ο Δρ. Έντουαρντ Πικάρντ συγκέντρωσε διαφωνούντες υπουργούς, για μία εκστρατεία με σκοπό την τροποποίηση των όρων του νόμου περί ανεκτικότητας κατά της διαφωνίας των κληρικών. Υπό την ηγεσία του, το Κοινοβούλιο εξέτασε δύο φορές νομοσχέδια για τροποποίηση του νόμου, αλλά και οι δύο ήταν ανεπιτυχείς και μόλις ο Πικάρντ και πολλοί άλλοι είχαν τελειώσει τις προσπάθειές τους, έγινε μια νέα προσπάθεια το 1779. Ο νόμος τροποποιήθηκε το 1779 αντικαθιστώντας την πίστη στη Γραφή με την πίστη στα Τριανταεννέα Άρθρα () των αγγλικανικών εκκλησιών, αλλά παρέμειναν κάποιες κυρώσεις για την κατοχή περιουσίας. Οι ποινές εναντίον των Ουνιταριανιστών καταργήθηκαν επιτέλους μετά το Νόμο του Tριαδικού Δόγματος το 1813.

Υπόβαθρο 
Με τον φόβο ότι ο νέος βασιλιάς, ο Ιάκωβος Β', και ο γιος του Ιάκωβος Φραγκίσκος, θα καθιερώσουν μια Ρωμαιοκαθολική δυναστεία, οι προηγούμενες βίαιες διαιρέσεις μεταξύ των διαφορετικών Αγγλικανικών και Προτεσταντικών αιχμών παραμελήθηκαν για να επικεντρωθούν στον κοινό αντίπαλό τους, την Εκκλησία της Ρώμης. Πολιτικοί και θρησκευτικοί ηγέτες μεταξύ αυτού του συνασπισμού κάλεσαν τον Γουλιέλμο Γ΄, πρίγκηπα των Κάτω Χωρών, ο οποίος ήταν παντρεμένος με την κόρη του Ιάκωβου, την Μαρία, η οποία μεγάλωσε στην Εκκλησία της Αγγλίας, και τον παρότρυναν να εισβάλει στη χώρα και να καταλάβει το στέμμα. Η προκύπτουσα «Επανάσταση» του 1688 (που συνήθως αναφέρεται ως η Ένδοξη Επανάσταση) είχε ως αποτέλεσμα την επιτυχία για τον Γουλιέλμο και τη Μαρία, οι οποίοι έγιναν από κοινού κυρίαρχοι. Μια σειρά πράξεων του κοινοβουλίου διαβεβαίωσε μια νέα συνταγματική διευθέτηση αυτής της κατάστασης. Αυτά περιλαμβάνουν το νομοσχέδιο για τα δικαιώματα του 1689, τον νόμο για την αναγνώριση του βασιλιά και του κοινοβουλίου του 1689, τον νόμο περί ανταρσίας του 1689, τον νόμο περί ανεκτικότητας του 1688 και αργότερα την πράξη διακανονισμού του 1701 και την πράξη της Ένωσης του 1707.

Ο ιστορικός Κένεθ Περλ θεωρεί την Πράξη της Ανοχής ως "κατά πολλούς τρόπους ένα συμβιβαστικό νομοσχέδιο. Για να υποστηρίξει τους μη συμμορφωτές (Προτεστάντες που δεν ήταν μέλη της Εκκλησίας της Αγγλίας) στους κρίσιμους μήνες του 1688". Τόσο το πολιτικό κόμμα Γουίγκς όσο και το Tόρις που είχαν συγκεντρωθεί γύρω από τον Γουλιέλμο και τη Mαρία είχαν υποσχεθεί στους μη συμμορφωτές ότι μια τέτοια πράξη θα εφαρμοζόταν εάν η επανάσταση πετύχαινε. Ο Ιάκωβος Β' είχε εκδώσει ο ίδιος μια Πράξη Ανεκτικότητας, αλλά οι μη συμμορφωτές πίστευαν ότι το μέλλον τους θα ήταν πιο ασφαλές εάν ο ηγεμόνας δεν ήταν Ρωμαιοκαθολικός.

Οι Καθολικοί και οι Ουνιταριανιστές δεν κυνηγήθηκαν μετά την ψήφιση του νόμου, αλλά δεν είχαν ακόμη δικαίωμα να συγκεντρώνονται και να προσεύχονται. Καθώς παρέμεινε ακόμη ένας δοκιμαστικός νόμος, οι μη-Αγγλικανοί (συμπεριλαμβανομένων όλων των μη συμμορφωμένων Προτεσταντών, των Εβραίων, των Καθολικών και των Ουνιταριανιστών) δεν μπορούσαν να καθίσουν στο Κοινοβούλιο, ακόμη και μετά την έγκριση του Νόμου Ανοχής του 1688. Ο νόμος περί ανεκτικότητας του 1712, που ψηφίστηκε μετά την ένωση μεταξύ της Σκωτίας και της Αγγλίας, έδωσε περιορισμένη ανοχή, συγκεκριμένα το δικαίωμα λατρείας για τους Σκοτσέζους Επισκοπικούς που προσευχήθηκαν για τον μονάρχη και χρησιμοποίησαν το αγγλικό βιβλίο κοινής προσευχής. Οι Ουνιταριανιστές έλαβαν ανοχή μόνο μετά το Νόμο του Τριαδικού Δόγματος του 1813. Πριν από εκείνη την εποχή, η άρνηση της Τριάδας ήταν ένα αδίκημα στη Σκωτία.

O Eξεταστικός Νόμος () παρέμεινε σε ισχύ μέχρι τον 19ο αιώνα.

Επιρροές 
Iστορικοί (όπως ο Tζον Tζ. Πάτρικ) βλέπουν το "Μία Επιστολή Σχετικά με την Ανεκτικότητα" () του Τζων Λοκ (γράφτηκε το 1685 και δημοσιεύθηκε το 1689) που υποστηρίζει τη θρησκευτική ανεκτικότητα ως "το φιλοσοφικό θεμέλιο για την αγγλική Πράξη Ανοχής του 1689". Ενώ ο Λοκ είχε υποστηρίξει τη συνύπαρξη μεταξύ της Εκκλησίας της Αγγλίας (της καθιερωμένης εκκλησίας) και των διαφωνούντων προτεσταντικών μετονομασιών (συμπεριλαμβανομένων των Κογκρεσιονιστών, των Βαπτιστών, των Πρεσβυτεριανών και των Κουάκερων) είχε αποκλείσει τους Καθολικούς από την ανεκτικότητα. Υποστήριξε δηλαδή την ίδια πολιτική με την Πράξη Ανοχής.

Υλοποίηση στις υπερπόντιες αποικίες 
Οι όροι της Πράξης Ανοχής στις αγγλικές αποικίες στην Αμερική εφαρμόστηκαν είτε με ναύλωση είτε με νόμους από τους βασιλικούς κυβερνήτες. Οι ιδέες της ανεκτικότητας όπως υποστηρίζει ο Λωκ (που αποκλείει τους Ρωμαιοκαθολικούς) έγιναν αποδεκτές μέσω των περισσότερων αποικιών, ακόμη και στα συγκροτήματα της Νέας Αγγλίας, τα οποία είχαν προηγουμένως τιμωρήσει ή αποκλείσει τους αντιφρονούντες. Οι αποικίες της Πενσυλβανίας, του Ρόουντ Άιλαντ, του Ντέλαγουερ και του Νιου Τζέρσεϊ προχώρησαν ακόμη περισσότερο από την Πράξη Ανοχής, απαγορεύοντας την ίδρυση οποιασδήποτε εκκλησίας και επιτρέποντας μεγαλύτερη θρησκευτική ποικιλομορφία. Στις αποικίες οι Καθολικοί είχαν τη δυνατότητα να ασκούν τη θρησκεία τους ελεύθερα μόνο στην Πενσυλβάνια και στο Μέριλαντ.

Ανάκληση 
Ολόκληρος ο νόμος, εκτός από το τμήμα 5 και το τμήμα 8 όπου όριζαν την υπηρεσία και τα γραφεία από τα οποία ορισμένα πρόσωπα εξαιρέθηκαν και το άρθρο 15, καταργήθηκε από το τμήμα 1 και το μέρος β' του παραρτήματος 1 έως το Νόμο Υποσχετικών Όρκων () του 1871.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Το πλήρες κείμενο της Πράξης Ανοχής του 1689

Δείτε επίσης 

 Αναμορφωμένοι Βαπτιστές
 Πράξη κατάργησης της δουλείας του 1833
 Πράξεις της Ένωσης 1707
 Νόμος περί Βλασφημίας (1697)

Παραπομπές 

Πολιτική του Ηνωμένου Βασιλείου