Αλέξανδρος Φοίβος Μουρελάτος

Ο Αλέξανδρος-Φοίβος Δ. Μουρελάτος, γεννημένος το 1936, είναι διεθνούς φήμης ομότιμος καθηγητής φιλοσοφίας. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εντοπίζονται στην αρχαιοελληνική και ακόμα ειδικότερα στην προσωκρατική φιλοσοφία.

Βιογραφικά στοιχεία 
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1936. Διήλθε τις εγκύκλιες σπουδές στο Κολλέγιο Αθηνών, απ' όπου αποφοίτησε το 1955. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ της πολιτείας Κονέκτικατ, όπου μετά την αποφοίτησή του με άριστα (1958), πήρε αρχικά τον τίτλο του μάστερ (1961) και στη συνέχεια τον τίτλο του διδάκτορα φιλοσοφίας (1964). Η διδακτορική του διατριβή τιμήθηκε με το βραβείο Τζέικομπ Κούπερ. 

Υπηρέτησε αρχικά στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ (1962-1964), εκλέχτηκε επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν (1964-1965), και τελικά διορίστηκε στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Ώατιν, αρχικά ως βοηθός καθηγητής (1965-1967), στη συνέχεια ως αναπληρωτής καθηγητής (Associate Professor, 1967-1971)  και τέλος ως καθηγητής (1971-2011) μέχρι τη συνταξιοδότησή του.

Έδωσε διαλέξεις σε δεκάδες ιδρύματα των Η.Π.Α., Καναδά, Μεξικού, Αργεντινής, Ευρώπης, Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας.

Εκτός της μόνιμης έδρας του στο Πανεπιστήμιο του Τέξας, έχει διδάξει στο πανεπιστήμιο του Γέιλ, ως επισκέπτης καθηγητής στο Κολλέγιο Κάρλτον της Μινεσότα, και επί τρεις περιόδους στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, στο Ρέθυμνο. Διετέλεσε επίσης κατά περιόδους προσκεκλημένος επισκέπτης ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Ουισκόνσιν, στο Ινστιτούτο Ανωτάτων Σπουδών στην Νέα Υερσέη, στο Κέντρο Ελληνικών Σπουδών στην Ουάσιγκτον, στο αγγλικό Πανεπιστήμιο Κέιμπριτζ, και στην Αυστραλία (Εθνικό Αυστραλιανό Πανεπιστήμιο).

Τιμητικές διακρίσεις 
Ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1994, αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών το 2000 και επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Κρήτης το 2017. Ο δήμος της Ασσέα (αρχαιοελληνικά: Ελέα) του Σαλέρνο της Ιταλίας τού απένειμε τον τίτλο του επίτιμου δημότη για την προσφορά του στη μελέτη της Ελεατικής φιλοσοφικής σχολής.

Εργογραφία 

 The Route of Parmenides:  A Study of Word, Image, and Argument in the Fragments, New Haven and London, Yale University Press, 1970; 2nd edition, revised and expanded, Las Vegas, Parmenides Publishing, 2008.—Ελληνική μετάφραση: Οδοί της γνώσης και της πλάνης. Λόγος και εικόνα στα αποσπάσματα του Παρμενίδη. Μετάφραση Σπύρος Μοσχονάς, "Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης", Ηράκλειο Κρήτης.

 [Επιμέλεια:] The Pre-Socratics:  A Collection of Critical Essays, Modern Studies in Philosophy, Garden City, New York, Doubleday and Company, 1974; second printing, with revised introduction and bibliography, Princeton, Princeton University Press, 1993.—Modern Greek edition: Οι Προσωκρατικοί. Μετάφραση των Φ. Τσιγγάνου, Ν. Γιανναδάκης, Σ. Μοσχονάς, Γ. Τζαβάρας, 2 τόμοι, εκδ. Εκπαιδευτήρια Κωστέα-Γείτονα, 1998.
 Exegesis and Argument:  Studies in Greek Philosophy Presented to Gregory Vlastos [= Phronesis, suppl. vol. 1], Assen, The Netherlands, Royal van Gorcum, Ltd.; and New York, Humanities Press, 1973.

 “Events, Processes, and States,” Linguistics and Philosophy, 2 (1978), 415-34.  Reprinted in Philip J. Tedeschi and Annie Zaenen, edd., Tense and Aspect  [= Syntax and Semantics, 14 (1981)], New York, 1981, pp. 191-212;  also in Roberto Casati and Achille C. Varzi, edd., Events, The International Research Library of Philosophy, Aldershot, Hampshire, 1996.

 “Astronomy and Kinematics in Plato’s Project of Rationalist Explanation,” Studies in History and Philosophy of Science, 12 (1981), 1-32.

 “Aristotle’s Rationalist Account of Qualitative Interaction,” Phronesis, 29 (1984), 1-16.

 “Quality, Structure, and Emergence in Later Pre-Socratic Philosophy,” in John J. Cleary, ed., Proceedings of the Boston Area Colloquium in Ancient Philosophy, vol. 2, New York, 1987, pp. 127-94.

 “Intrinsic and Relational Properties of Atoms in the Democritean Ontology,” in Metaphysics, Soul and Ethics: Themes from the Work of Richard Sorabji, Ricardo Salles, ed., Oxford, Clarendon Press, 2004, pp. 39-63.

 “The Concept of the Universal in Some of the pre-Platonic Cosmologists,” in A Companion to Ancient Philosophy, edd. Mary Louise Gill and Pierre Pellegrin, Oxford, Blackwell Publishing, 2006, pp. 56-76.

 “The Cloud-Astrophysics of Xenophanes and Ionian Material Monism,” in The Oxford Guide to Presocratic Philosophy, edd. Patricia Curd and Daniel W. Graham, Oxford and New York, Oxford University Press, 2008, pp. 134-68.

 “The Light of Day by Night: nukti phaos, Said of the Moon in Parmenides B14,” in Presocratics and Plato: Festschrift at Delphi in Honor of Charles Kahn, edd. Richard Patterson, Vassilis Karasmanis, and Arnold Hermann, Las Vegas, Nevada, Parmenides Publishing, 2012, pp. 25–58.

 “Xénophane et son «astro-néphologie» dans les Nuées,” trans. Myrto Gondicas and André Laks, in Comédie et Philosophie: Socrate et les «Présocratiques» dans les Nuées d’Aristophane, edd. André Laks and Rosella Saetta Cottone, Études de littérature ancienne, 21, Paris, Éditions Rue d’Ulm, 2013, pp. 31–60.

 “ ‘Limitless’ and ‘Limit’ in Xenophanes’ Cosmology and in His Doctrine of Epistemic ‘Construction’ (dokos),” Logical Analysis and History of Philosophy, 19 (2016), volume on Ancient Epistemology, edd. Katerina Ierodiakonou and Pieter Sjoerd Hasper, Münster, Mentis, 2016, pp. 16-37.

Παραπομπές 

Έλληνες πανεπιστημιακοί