Γενικές εκλογές στην Ουγκάντα 2021

Στις 14 Ιανουαρίου 2021 διεξήχθησαν γενικές εκλογές στην Ουγκάντα, για να εκλεγούν ο Πρόεδρος και τα μέλη του Κοινοβουλίου.

Οι κάλπες άνοιξαν στις 7 το πρωί για τους 18,1 εκατομμύρια εγγεγραμμένους ψηφοφόρους της χώρας που κλήθηκαν να ψηφίσουν έναν από τους 11 υποψήφιους Πρόεδρος. Ο Πρόεδρος Γιουέρι Μουσέβενι, ο οποίος ανέβηκε στην εξουσία το 1986 και έχει διατελέσει 5 θητείες ως Πρόεδρος, διεκδίκησε την επανεκλογή του και επανεξελέγη με το 58,64% των ψήφων. Δεύτερος ήρθε ο Μπόμπι Γουάιν με το 34,83% των ψήφων.

Εκλογικό σύστημα

Προεδρική εκλογή 
Η εκλογή του Προέδρου γίνεται σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ουγκάντα, με δημοκρατικές άμεσες εκλογές, με καθολική και μυστική ψηφοφορία, για πενταετή θητεία. Το εκλογικό σύστημα είναι πλειοψηφικό δύο γύρων. Ο υποψήφιος που θα εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία (πάνω από 50% των ψήφων) ανακηρύσσεται νικητής. Αν στον πρώτο γύρο δεν αναδειχθεί κανένας νικητής τότε διεξάγεται δεύτερος γύρος στον οποίο συμμετέχουν οι δύο επικρατέστεροι υποψήφιοι του πρώτου. Δικαίωμα υποψηφιότητας έχουν όλοι οι πολίτες της Ουγκάντα ηλικίας 35-75 ετών, υπό την προϋπόθεση να έχουν γεννηθεί στη χώρα, να έχουν μία βασική μόρφωση και να μην έχουν αποστερηθεί το δικαίωμα λόγω δικαστικής απόφασης ή ιατρικής διάγνωσης. Από το 2005 η θητεία του Προέδρου είναι ανανεώσιμη άνευ ορίων, δηλαδή ένα άτομο μπορεί να διατελέσει όσες θητείες θέλει.

Βουλευτικές εκλογές 
Στις τρέχουσες εκλογές θα εκλεγούν 529 μέλη για το Κοινοβούλιο. Από αυτά:

 ένας αριθμός μελών (στις προηγούμενες εκλογές ήταν 295) θα εκλεγούν άμεσα με πλειοψηφικό σύστημα από μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες.
 ένας αριθμός εδρών (στις προηγούμενες εκλογές ήταν 124) προορίζονται για γυναίκες που θα εκλεγούν άμεσα με πλειοψηφικό σύστημα από εκλογικές περιφέρειες που αντιστοιχούν στους δήμους της χώρας. Μία γυναίκα θα εκλεγεί ανά δήμο.
 ένας αριθμός εδρών (στις προηγούμενες εκλογές ήταν 25) προορίζονται για εκπροσώπους του στρατού (10 μέλη), της νεολαίας (5 μέλη), των εργαζομένων (5 μέλη), των Α.Μ.Ε.Α. (5 μέλη).
 ο Αντιπρόεδρος και τα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου είναι αυτεπάγγελτα μέλη του κοινοβουλίου χωρίς δικαίωμα ψήφου (στις προηγούμενες εκλογές ήταν 13).

Η προσέλευση στην ψηφοφορία δεν είναι υποχρεωτική. Δικαίωμα ψήφου έχουν όλοι οι πολίτες ηλικίας άνω των 18 ετών, υπό την προϋπόθεση να μην έχουν αποστερηθεί το δικαίωμα λόγω δικαστικής απόφασης ή ιατρικής διάγνωσης.

Υποψήφιοι προεδρικής εκλογής 
Στις εκλογές συμμετέχουν 11 υποψήφιοι, από τους οποίους ο ένας είναι γυναίκα.

Γιουέρι Μουσεβένι 
Ο Πρόεδρος Γιουέρι Μουσεβένι ανέβηκε στην εξουσία το 1986 και επιδιώκει να παραμείνει εκεί για τουλάχιστον 40 χρόνια. Οι υποστηρικτές του τον επαινούν για την πολιτική του στον τομέα υγείας, και την ειρήνη και ευημερία που έφερε στη χώρα ενώ η αντιπολίτευση τον χαρακτηρίζει ως άλλον έναν απολυταρχικό δικτάτορα. Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ουγκάντα δικαίωμα υποψηφιότητας έχουν οι πολίτες ηλικίας 35-75 ετών, και ο 76χρονος Μουσεβένι θα έπρεπε να αποσυρθεί, αλλά αντί αυτού πέρασε ένα νόμο για να παρατείνει τη διάρκεια της θητείας του και να του επιτραπεί να συμμετάσχει στην εκλογή για άλλη μια φορά. Στην προεκλογική του εκστρατεία εμφανίζεται με το καπέλο που είναι σύμβολο ευημερίας.

Μπόμπι Γουάιν
Είναι ένα αστέρι της ποπ μουσικής. Το πλήρες όνομα του Μπόμπι Γουάιν είναι Ρόμπερτ Κιαγκουλάνιι Σεντάμου. Είναι βραβευμένος τραγουδιστής, μουσικός καλλιτέχνης, ηθοποιός και επιχειρηματίας. Από το 2017 είναι βουλευτής και ασχολείται με την πολιτική. Το 2020 έγινε αρχηγός του κόμματος Πλατφόρμα Εθνικής Ενότητας. Με την συμμετοχή του στην εκλογή θέλει να εκδιωχθεί ένας δικτάτορας που απειλεί την «σταθερότητα και ανεξαρτησία της Ουγκάντα». Ο Γουάιν είναι ακτιβιστής που έχει συλληφθεί πολλές φορές, και για τους επικριτές του είναι ο «πρόεδρος των γκέτο».

Άλλοι υποψήφιοι 

 Φρεντ Μβεσίγκε: Είναι 38χρονος ιερέας και ανεξάρτητος πολιτικός. Η εκστρατεία του έχει θέμα «Εποχή της Αγάπης». 
 Χένρι Τουμουκούντε: Το 1995-2005 ήταν εκπρόσωπος του στρατού στο κοινοβούλιο και το 2016-2018 ήταν Υπουργός Εθνικής Ασφαλείας. Το σύμβολό του στις εκλογές είναι το ρολόι.
 Μουγκίσα Μούντου: Το 1989-1998 ήταν ανώτατος διοικητής του στρατού. Όταν ο Στρατός Εθνικής Αντίστασης μετονομάστηκε σε Λαϊκές Δυνάμεις Αμύνης της Ουγκάντα ο Μουγκίσα έγινε ο πρώτος διοικητής τους. Έχει απορρίψει δύο φορές τη θέση του Υπουργού στην κυβέρνηση του Μουσεβένι επειδή δεν συμβαδίζουν από πολιτική άποψη. Από το 2019 είναι ιδρυτής και αρχηγός της Συμμαχίας Εθνικής Μεταρρύθμισης. Το σύμβολό του στις εκλογές είναι η λάμπα, και συνθήματα της εκστρατείας του: «Αλλαγή που μπορείς να εμπιστευτείς» και «Ο Λαός Πρώτα».
 Νόρμπερτ Μάο: ο 53χρονος είναι αρχηγός του Δημοκρατικού Κόμματος από το 2010. 
 Πάτρικ Όμποϊ Αμούριατ: είναι ο αρχηγός του κόμματος Φόρουμ Δημοκρατικής Αλλαγής. Το σύμβολό του στις εκλογές είναι το κλειδί και σύνθημα της εκστρατείας του: «Κρατάτε το κλειδί για να χτίσουμε τη νέα Ουγκάντα».
 Τζόσεφ Καμπουλέτα: ο 48χρονος είναι ανεξάρτητος πολιτικός. Έχει εργαστεί ως δημοσιογράφος αθλητικών, ιερέας. μηχανικός και συγγραφέας. Είναι αρχηγός του κινήματος ΡΟΚ: Επανακτήστε τη Χώρα και Οικογένειά Μας. Το σύμβολό του στις εκλογές είναι η καρέκλα και ζητά «Οικονομική Απελευθέρωση της Ουγκάντα».
 Νάνσι Καλέμπε: είναι ανεξάρτητη πολιτικός. Έχει εμπειρία 20 χρόνων απασχόλησης σε εταιρείες του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, ασχολείται με θρησκευτικά θέματα και σήμερα είναι συντονίστρια σε μία ομάδα αντιμετώπισης του κορονοϊού.
 Τζον Κατούμπα: ο 24χρονος είναι ο νεαρότερος σε ηλικία υποψήφιος Πρόεδρος στην ιστορία της Ουγκάντα. Συμμετέχει στην εκλογή ως ανεξάρτητος πολιτικός. Κυκλοφορεί ένα βιβλίο με τίτλο «Η Ανείπωτη Ιστορία του Τζον Κατούμπα». 
 Μαγιαμπάλα Γουίλι: είναι ανεξάρτητος πολιτικός.

Εποπτεία 
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοινώθηκε ότι δεν θα στείλουν ομάδες διεθνών παρατηρητών σε αυτές τις εκλογές επειδή οι προηγούμενες αποστολές αγνοήθηκαν και αντιμετωπίστηκαν με αδιαφορία. Οι προτάσεις τους δεν λήφθηκαν υπόψη και από τη διεξαγωγή λείπει η υπευθυνότητα και η διαφάνεια. Η Αφρικανική Ένωση ήταν η μοναδική μεγάλη διεθνής οργάνωση που απέστειλε ομάδα παρατηρητών για τις εκλογές.

Αποτελέσματα

Προεδρική εκλογή

Βουλευτικές εκλογές

Γενικά αποτελέσματα

Αναλυτικά αποτελέσματα

Διεθνείς αντιδράσεις 

 : Ο Πρόεδρος Ουχούρου Κενυάτα συνεχάρη τον Μουσέβενι για την επανεκλογή του.
 : Ο Πρόεδρος Τζον Μαγκουφούλι απέστειλε μήνυμα με συγχαρητήρια στον Μουσέβενι και στον λαό της Ουγκάντας.
 : Ο ηγέτης Αμπντέλ Φατάχ Αλ Μπουρχάν συνεχάρη τον Μουσέβενι για την επανεκλογή του.

Παραπομπές 

2021
Ουγκαντα