Χαβουτσί Κυζίκου

Το Χαβουτσί (τσακώνικα: Χαβούτσι, τούρκικα: Havutça) είναι χωριό της Τουρκίας, στη Μικρά Ασία. Βρίσκεται στην περιοχή της πόλης Μπάλια και ανήκει στην επαρχία Μπαλίκεσιρ. Κοντά από το χωριό περνάει ο ποταμός Αίσηπος, ενώ βρίσκεται νότια από τα παράλια της Προποντίδας, στην περιοχή της αρχαίας χώρας της Μυσίας.

Ιστορία 
Το 1670 Τσάκωνες από την Πελοπόννησο εγκαταστάθηκαν στην περιοχή του Χαβουτσιού κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας. Πολλοί τους θεώρησαν Τουρκαλβανούς λόγω της ακατανόητης νεοδωρικής τους γλώσσας. Οι Τσάκωνες αυτοί εγκαταστάθηκαν και στα Βάτικα, όπου αποτελούσαν πλέον τα τσακωνοχώρια της Προποντίδας.

Το Χαβουτσί πήρε το όνομά του από το τουρκικό “havuc” που σημαίνει λάκκος, αφού ήταν χτισμένο σε ένα κοίλωμα στη νότια πλευρά του βουνού Κάκαρες. Ήταν χτισμένο σε δύο γειτονιές, στον Πάνω Μαχαλά (Βόρεια γειτονιά) και στον Κάτω Μαχαλά (Νότια γειτονιά). Ανάμεσα τις κυλούσαν τα λίγα νερά ενός παραπόταμου από τον Αίσηπο. Τα σπίτια του χωριού ήταν πετρόχτιστα. Το χωριό είχε μια μοναδική εκκλησία, του Αγίου Νικολάου, η οποία ήταν και αυτή πετρόχτιστη. Στις αρχές του 20ου αιώνα, το Χαβουτσί περιλαμβανόταν στη Μητρόπολη Κυζίκου. Μέχρι τον ξεριζωμό των προσφύγων από το χωριό το 1922 και τα γεγονότα της Μικρασιατικής καταστροφής, σύμφωνα με μαρτυρίες προσφύγων, ζούσαν 52 οικογένειες Ελλήνων και οι κάτοικοι του ήταν περίπου στα 170 άτομα. Στο χωριό δεν υπήρχαν Τούρκοι κάτοικοι μέχρι τότε.

Το 1922, με τη Μικρασιατική καταστροφή, οι ξεριζωμένοι Μικρασιάτες από το Χαβουτσί, ύστερα από σύντομη παραμονή τους στο Αίγιο, εγκαταστάθηκαν μόνιμα στη Μακεδονία. Αυτοί που κατάγονταν από το Χαβουτζή έμειναν στο Χιονάτο του σημερινού Δήμου Νεστορίου, της Περιφερειακής Ενότητας Καστοριάς.

Βιβλιογραφία 
 Βάτικα και Χαβουτσί: Τα Τσακωνοχώρια της Προποντίδας (1979)
 Ιστορία του Νέου Ελληνισμού (Τόμος Β) (2000)

Παραπομπές 

Μικρά Ασία
Μικρασιατικός Ελληνισμός
Μικρασιάτες Χριστιανοί
Μικρασιατική Εκστρατεία
Χωριά της Τουρκίας
Επαρχία Μπαλικεσίρ