Βίντα Τόμσιτς

Η Βίντα Τόμσιτς (Σλοβενικά: Vida Tomšič (26 Ιουνίου 1913 - 10 Δεκεμβρίου 1998) ήταν Σλοβένα κομμουνίστρια πριν από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, μέλος αντιστασιακών κομμάτων κατά τη διάρκεια του πολέμου, και εξέχουσα κομμουνίστρια πολιτικός, ακτιβίστρια των δικαιωμάτων γυναικών και ήρωας στη μεταπολεμική Γιουγκοσλαβία. Γεννήθηκε και πέθανε στη Λιουμπλιάνα και κατείχε πολλές κυβερνητικές θέσεις στη Σλοβενία και τη Γιουγκοσλαβία κατά τη διάρκεια της μακράς καριέρας της. Η Τόμσιτς ήταν μια μαρξιστική φεμινίστρια που «θεωρούσε τα δικαιώματα των γυναικών ως αυστηρά εξαρτώμενα από την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη της χώρας ως συνόλου».

Βιογραφία
Η Βίντα Τόμσιτς γεννήθηκε στην οικογένεια ενός δασκάλου που ζούσε στη Λιουμπλιάνα κατά τη διάρκεια των φθίνουσων χρόνων της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας, και ήταν ένα από τα πέντε παιδιά.  
Σπούδασε νομικά στη Λιουμπλιάνα και αποφοίτησε το 1941. Κατά τη διάρκεια των φοιτητικών της χρόνων, ασχολήθηκε με το αριστερό κίνημα και έγινε επίσημα μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Γιουγκοσλαβίας το 1934. Για τις δραστηριότητές της με το Κόμμα, συνελήφθη το 1934 και πέρασε έντεκα μήνες στη φυλακή. Συναντήθηκε με τον σύζυγό της, τον Τόνε Τόμσιτς, το 1937, ο οποίος είχε επίσης συλληφθεί για κομμουνιστικές δραστηριότητες. Η Τόμσιτς απελευθερώθηκε τελικά από τη φυλακή και το 1940 έγινε δεκτή ως μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος της Γιουγκοσλαβίας.

Κατά τη διάρκεια της ιταλικής κατοχής το 1941, η Τόμσιτς χρησιμοποίησε το όνομα Μαίρη Σίνγκερ και γέννησε έναν γιο, αλλά μέχρι τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους τόσο ο Τόνε όσο και η Βίντα συνελήφθησαν για τις παράνομες πολιτικές τους δραστηριότητες υπέρ του Κομμουνιστικού Κόμματος. Ένα ιταλικό στρατιωτικό δικαστήριο καταδίκασε τον Τόνε Τόμσιτς σε θάνατο και την Βίντα Τόμσιτς σε 25 χρόνια φυλάκιση. Χωρισμένη από τον γιο της, η Τόμσιτςφυλακίστηκε σε μια σειρά ιταλικών φυλακών μέχρι την πτώση της Ιταλίας, όταν ίδρυσε τη μία από τις πρώτες υπερπόντιες κομματικές ταξιαρχίες.

Η Τόμσιτς επέστρεψε τελικά στη Γιουγκοσλαβία και εγκαταστάθηκε στη Σλοβενία, όπου εξελέγη στο Εθνικό Απελευθερωτικό Συμβούλιο της Σλοβενίας και μπήκε σε πολιτικές δραστηριότητες εν καιρώ πολέμου, ιδίως μεταξύ των γυναικών.Τον Μάιο του 1945, διορίστηκε Υπουργός Κοινωνικής Πολιτικής από την Εθνική Κυβέρνηση της Σλοβενίας και συνέχισε να κατέχει σημαντικές θέσεις στην Κυβέρνηση της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Σλοβενίας μέχρι την αποχώρησή της. Δίδαξε ως καθηγήτρια Οικογενειακού Δικαίου στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Λιουμπλιάνα στη δεκαετία του 1970. Ήταν η πρώτη πρόεδρος της ομοσπονδιακής οργάνωσης γυναικών.

Στις Διεθνείς Σχέσεις

Η Τόμσιτς εκπροσώπησε συχνά τη Γιουγκοσλαβία στη διεθνή σκηνή, τόσο σε διμερείς διπλωματικές σχέσεις όσο και στο πλαίσιο του Κινήματος των Αδεσμεύτων. Υπηρέτησε σε πολλές γιουγκοσλαβικές αντιπροσωπείες στα Ηνωμένα Έθνη. Ήταν μια εκπρόσωπος υψηλού επιπέδου το 1957 μαζί με την Άντα Κρίβιτς και την Μάρα Νάσεβα. Υπηρέτησε ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Διεθνούς Ινστιτούτου Έρευνας και Κατάρτισης για την Προώθηση των Γυναικών στο Σάντο Ντομίνγκο από το 1979 έως το 1985, και ήταν η εκπρόσωπος της Γιουγκοσλαβίας στην Επιτροπή Κοινωνικής Ανάπτυξης του Οικονομικού και Κοινωνικού Συμβουλίου των Ηνωμένων Εθνών το 1960-1963 και 1971-1974, και προήδρευσε της επιτροπής το 1963.

Περαιτέρω ανάγνωση
Mateja Jeraj, “Vida Tomšič” in Francisca de Haan, Krasimira Daskalova, Anna Loutfi (eds), A Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms: Central, Eastern and South Eastern Europe, 19th and 20th Centuries.  Budapest: Central European University Press, 2006: 575-579
Chiara Bonfigioli, Revolutionary networks. Women’s political and social activism in Cold War Italy and Yugoslavia (1945-1957), Dissertation filed at the University of Utrecht,

Παραπομπές

Γιουγκοσλάβοι πολιτικοί
Κομμουνιστές
Φεμινιστές