Κάζα ντελ Πουέντε

Η Κάζα ντελ Πουέντε (ισπανικά: Casa del Puente/ Κατοικία Γέφυρα) ή αλλιώς Κάζα σόμπρε ελ Αρρόγιο (ισπανικά: Casa sobre el Arroyo/ Κατοικία πάνω από το ρέμα) βρίσκεται στο Μαρ ντελ Πλάτα της Αργεντινής. Χρονολογείται την περίοδο 1943- 45 και αποτελεί σημαντικό παράδειγμα του μοντερνισμού του 20ου αιώνα. Κτίστηκε από τον Αργεντίνο αρχιτέκτονα Αμάνθιο Γουίλιαμς (Amancio Williams) σε συνεργασία με την σύζυγό του και αρχιτέκτονα Ντελφίνα Γκάλβεθ Μπούνγκε (Delfina Gálvez Bunge) για τον πατέρα του, μουσικό και συνθέτη Αλμπέρτο Γουίλιαμς (Alberto Williams). Η κατοικία σχεδιάστηκε σε οικόπεδο του πατέρα του και έτσι ώστε να γεφυρώσει τις δύο πλευρές που είχαν διαμορφωθεί από το ρέμα Λας Τσάκρας (Arroyo las Chacras) που το διέσχιζε.

Ιστορικά στοιχεία 
Η Κάζα ντελ Πουέντε κατοικήθηκε από τον πατέρα του Αμάνθιο από το 1945 έως το 1952, όταν πέθανε. Το 1957 άλλαξαν την πορεία του ρέματος, για λόγους υγιεινής. Επόμενος κάτοικος ήταν η κόρη του Ίρμα, μέχρι που πουλήθηκε το 1968. Αργότερα, την περίοδο 1970- 1977 λειτούργησε ως ραδιοφωνικός σταθμός με το σλόγκαν «από το σπίτι γέφυρα, μία γέφυρα στο σπίτι σας» και, έπειτα, διατηρήθηκε από τον ιδιοκτήτη από το 1977 έως το 1991. Μετά το 1991, το κτίριο υπέστει ζημιές και βανδαλισμούς έως δύο πυρκαγιές. Μετά την τελευταία, το 2004,  έγιναν κινητοποιήσεις για την προστασία του και πρόσφατα λειτουργεί ως μουσείο.

Σχεδιασμός του κτιρίου

Βασικές ιδέες 
Το οικόπεδο, όπου έπρεπε να κτιστεί η κατοικία, χωριζόταν στα δύο από το ρέμα Λας Τσάκρας, επομένως σχηματίστηκε ως γέφυρα, προκειμένου να ενώσει τα δύο μέρη. Επίσης, διέθετε πολλά δέντρα τα οποία ο Αμάνθιο κατέγραψε και επιχείρησε να μην αναιρέσει με την τοποθέτηση και γεωμετρία του κτιρίου, αφαιρώντας εν τέλει μόνο ένα.

Βασικές χειρονομίες της σύνθεσης αποτελούν, όπως διατυπώνεται στην τομή: η καμπύλη γραμμή της γέφυρας, ο οριζόντιος όγκος με τους χώρους διαβίωσης της κατοικίας και η ανώτατη επιφάνεια του βατού δώματος.

Οι γενικές διαστάσεις του οριζόντιου όγκου είναι αναλογικές του 3, με πλάτος 9 μέτρα και μήκος 27 μέτρα, ενώ παράλληλα το γενικό ύψος του κτιρίου είναι 6 μέτρα και το μήκος του ανοίγματος της γέφυρας 18.3 μέτρα. Επιπλέον, χρησιμοποιούνται αρμονικές χαράξεις χρυσής τομής.

Η είσοδος γίνεται και από τις δύο μικρές πλευρές του κτιρίου και αρχές της γέφυρας, με συμμετρικές σκάλες που ακολουθούν την καμπύλη γραμμή και καταλήγουν σε κοινό σημείο στην μέση του κτιρίου και στους χώρους καθιστικού. Τα σκαλιά στην καμπύλη έχουν διαφορετικά ύψη και πατήματα, αλλά δεν είναι αντιληπτό.

Διάρθρωση χώρων 
Οι χώροι κατοικίας διαρθρώνονται σε δύο διαμήκη μέρη του οριζόντιου όγκου. Από την μία,  απαντώνται επιμέρους καθιστικά τα οποία δεν διαχωρίζονται μεταξύ τους με πετάσματα, ενώ από την άλλη βρίσκονται διαχωρισμένοι οι χώροι ύπνου, υγιεινής και κουζίνας. Στο τέλος της ίδιας πτέρυγας λειτουργιών, συναντάται ο χώρος πιάνου που είχε διαμορφωθεί για τον πατέρα του Αμάνθιο με πτυσσόμενο διαχωριστικό, ώστε να απομονώνεται από την τραπεζαρία και την άλλη πτέρυγα των κοινόχρηστων χώρων.

Κατασκευή 
Η γέφυρα αποτέλεσε όχι μόνο σημαντικό συνθετικό στοιχείο, αλλά και κατασκευαστικό. Ειδικότερα, τα φορτία μεταφέρονται από την πλάκα σε κατακόρυφα φέροντα στοιχεία που συνδέονται με την καμπύλη της γέφυρας και αυτή με την σειρά της τα διοχετεύει στα άκρα της και στο έδαφος. Η καμπύλη συνεργάζεται επιπλέον με τα ζευγάρια πεσσών που υπάρχουν στα άκρα της.

Παράλληλα, εξασφαλίζεται η δυνατότητα για εκτενή παράθυρα σε όλη την όψη και η ελευθερία στην οργάνωση της κάτοψης και αναπτύσσεται χώρος κάτω από την γέφυρα. Οι αρχές αυτές θυμίζουν τις βασικές αρχές του Λε Κορμπυζιέ (Le Corbusier), ωστόσο ο Αμάνθιο υποστηρίζει πως πρόκειται για διαφορετική κατασκευή που πρέπει να επιλυθεί σε τρισδιάστατο στατικό σύστημα. Παρ’ όλο που ήταν  δύσκολο να υπολογιστεί με τα μέσα της εποχής, επιβιώνει μέχρι σήμερα.

Υλικά 
Το υλικό της φέρουσας κατασκευής είναι οπλισμένο σκυρόδεμα, ειδικά επεξεργασμένο ώστε να παραμείνει εμφανές, χωρίς επιχρίσματα και επικαλύψεις. Επίσης, πελεκήθηκε για μία πιο αδρή επιφάνεια. Το σκυρόδεμα συντίθεται από γρανίτη Ολαβάριας, ψαμμίτη από το Μαρ ντελ Πλάτα, ανατολίτικη άμμο και τσιμέντο.

Στο εσωτερικό της κατοικίας κυριαρχεί το ξύλο, με κατασκευές σχεδιασμένες από τον αρχιτέκτονα. Επιπρόσθετα, ο ίδιος σχεδίασε τα φωτιστικά από μπρούντζο και οπάλ γυαλί, ενώ το πτυσσόμενο διαχωριστικό μεταξύ του χώρου του πιάνου και της τραπεζαρίας είναι ξύλινο με επικάλυψη δέρματος και λαδιού.

Παραπομπές

Πηγές 

 Amancio Williams’s Bridge House (Casa del puente), 1943-45
 Bridge House
 Casa del Puente | Mar del Plata | Argentina [video]
 Casa del Puente
 Architects, Space Masters: Amancio Williams and his “Bridge House”
 Clásicos de Arquitectura: Casa sobre el arroyo / Amancio Williams
 House over the brook