Μηλέα Γρεβενών

Για συνώνυμους οικισμούς δείτε το λήμμα: Μηλιά (αποσαφήνιση) ή Μηλέα

Η Μηλιά, επίσημα Μηλέα, είναι ορεινό χωριό της Δυτικής Μακεδονίας στην Περιφερειακή Ενότητα Γρεβενών σε υψόμετρο 605 μέτρα.

Γεωγραφία - Ιστορία
Η Μηλιά βρίσκεται προς τα βόρεια του περιφερειακής ενότητας προς τα όρια με την Περιφερειακή Ενότητα Κοζάνης, δυτικά του ποταμού Αλιάκμονα. Απέχει 16 χλμ. Β.-ΒΑ. από τα Γρεβενά, 16 χλμ. ΝΔ. από τη Σιάτιστα και είναι ανάμεσα στα χωριά Βατόλακκος (Ν.), Ταξιάρχης (Α.), Κοκκινιά (Β.) και Κιβωτός (ΒΔ.). Ανατολικά και δίπλα από το χωριό περνάει η ΕΟ Γρεβενών - Καστοριάς και πιο ανατολικά η Εγνατία Οδός.

Το χωριό ήταν αρχικά κτισμένο νοτιότερα αλλά λόγω συνεχών κατολισθήσεων οι κατοίκοί του μετακινήθηκαν τη δεκαετία του 1960 στη σημερινή τοποθεσία. Από την Παλιά Μηλιά έχουν μείνει μόνο ο ναός του Αγίου Δημητρίου (κτισμένος το 1900), ο οποίος είναι εκκλησία τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική με χαγιάτι και πέτρινο καμπαναριό και και του Αγίου Κωνσταντίνου, στο υπόγειο της οποίας υπάρχει νερό που οι ντόπιοι πιστεύουν πως είναι αγιασμένο και θαυματουργό.

Αξιοθέατα
Η περιοχή είναι γνωστή για τα σπάνια παλαιοντολογικά ευρήματα που έχουν βρεθεί και "δείχνουν" ότι έζησαν πριν από 3.000.000 χρόνια οι αρχαιότεροι και μεγαλύτεροι στον κόσμο προϊστορικοί ελέφαντες. 

Την περίοδο 1997 με 1999 ξεκίνησαν στην περιοχή της Μηλιάς συστηματικές ανασκαφές ως συνέχεια τυχαίας ανακάλυψης που αποκάλυψαν οστά ενός ενήλικου προβοσκιδωτού (του είδους Mammut borsoni) ηλικίας 35 χρόνων και του οποίου οι δύο πλήρεις χαυλιόδοντες (μήκους 4,39 μέτρων) θεωρούνταν τότε οι μεγαλύτεροι που έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα στον κόσμο.

Το 2007 ανακαλύφθηκαν νέοι μεγαλύτεροι χαυλιόδοντες μήκους 5,02 μέτρων στην ίδια περιοχή ανατρέποντας την προηγούμενη μέτρηση. Εκτιμάται πως το μαμούθ στο οποίο άνηκαν οι χαυλιόδοντες αυτοί είχε βάρος άνω των 6 τόνων και ύψος έως τους ώμους έως τα 3,5 μέτρα.

Περισσότερα από 2.000 απολιθωμένα ευρήματα στεγάζονται στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Μηλιάς που αποτελεί τουριστικό και εκπαιδευτικό αξιοθέατο των Γρεβενών.

Διοικητικά
Το χωριό αναφέρεται, μετά την απελευθέρωση των Γρεβενών (1912), ως Μηλιά το 1918 στο ΦΕΚ 260Α-31/12/1918 να προσαρτάται στην τότε κοινότητα Σουμπίνου (Κοκκινιά) και ανήκε στο νομό Κοζάνης. Το 1940 το όνομά της διορθώθηκε σε Μηλέα και το το 1964 ο οικισμός με το ΦΕΚ 185Α - 30/10/1964 αποσπάται από το νομό Κοζάνης και υπάγεται στο νομό Γρεβενών. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης αποτελεί την τοπική κοινότητα Μηλέας που ανήκει στη δημοτική ενότητα Ηρακλεωτών του Δήμου Γρεβενών και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 205 κατοίκους.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Η ιστοσελίδα του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας στη Μηλιά Γρεβενών

Παραπομπές

Δήμος Γρεβενών
Βατόλακκος