Ναυμαχία στο Δέλτα του Ποταμού Ρουφίτζι

Η Ναυμαχία στο Δέλτα του Ποταμού Ρουφίτζι ή απλά Ναυμαχία στο Δέλτα του Ρουφίτζι (Αγγλικά: Battle of the Rufiji River Delta ή Battle of the Rufiji Delta), διεξήχθη από τον Οκτώβριο του 1914 έως τον Ιούλιο του 1915 κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου μεταξύ του ελαφρού καταδρομικού SMS Königsberg της Γερμανικής Ανατολικής Αφρικής (σημερινή Τανζανία) και μιας ισχυρής ομάδας Βρετανικών πολεμικών πλοίων. Η μάχη ήταν μια σειρά επιτυχημένων τελικά προσπαθειών, προκειμένου να βυθιστεί το αποκλεισμένο Γερμανικό καταδρομικό.

Ιστορικό 
Το 1914 το ισχυρότερο Γερμανικό πλεούμενο στον Ινδικό Ωκεανό, ήταν το ελαφρύ καταδρομικό SMS Königsberg. Στις 6 Αυγούστου 1914, ευρισκόμενο στον Ινδικό Ωκεανό και κοντά στην είσοδο προς την Ερυθρά Θάλασσα, συνέλαβε το Βρετανικό φορτηγό πλοίο City of Winchester, το οποίο μετέφερε τσάι αξίας άνω των 2.000.000$. Κατόπιν, αλλά τον ίδιο μήνα, ανεφοδιάζεται με άνθρακα από τον Δίαυλο της Μοζαμβίκης. Τον Σεπτέμβριο, βυθίζει μερικά εμπορικά σκάφη στον Κόλπο της Βεγγάλης. Στις 23 Σεπτεμβρίου 1914, βυθίζει στη Ναυμαχία της Ζανζιβάρης, το Βρετανικό καταδρομικό προστασίας HMS Pegasus. Μετά από βλάβη στη μηχανή του Königsberg που προκλήθηκε από τη βύθιση του Βρετανικού καταδρομικού προστασίας HMS Pegasus, το Königsberg μετά του πλοίου εφοδιασμού του Somali, κρύφτηκαν στο δέλτα του ποταμού Ρουφίτζι, ενώ οι κατεστραμμένες μηχανές του Königsberg μεταφέρθηκαν δια ξηράς προς το Νταρ ες Σαλαάμ, για επισκευή. Στις 20 Οκτωβρίου 1914, ένας Βρετανός ανιχνευτής εντόπισε κρυμμένο ανάμεσα στα δέντρα, τον κύριο ιστό του Γερμανικού πλοίου. Στις αρχές Νοεμβρίου, το Chatham άνοιξε πυρ τη μεγίστη απόσταση και προκάλεσε πυρκαγιά στο Somali, αλλά, δεν κατόρθωσε να πλήξει το Königsberg, το οποίο κινήθηκε άμεσα προς τα πάνω, αντίθετα από το ρεύμα του ποταμού. Στις 5 Νοεμβρίου, έφτασαν στο σημείο, δύο πρόσθετα Βρετανικά καταδρομικά, τα HMS Dartmouth και Weymouth και απέκλεισαν το Γερμανικό πλοίο εντός του δέλτα. Τα Βρετανικά πλοία ήσαν ισχυρότερα του Königsberg, δεν ήσαν όμως ικανά να πλοηγηθούν εντός του δέλτα. Το πλήρωμα του Königsberg προέβησαν σε παραλλαγή του πλοίου τους, έτσι ώστε έμοιαζε με το παρακείμενο δάσος πέριξ του δέλτα. Στις 30 Νοεμβρίου 1914, το HMS Fox, κινήθηκε προς τα πάνω, αντίθετα από το ρεύμα του ποταμού και πυροβόλησε εναντίων του Königsberg, το Königsberg κινήθηκε άμεσα προς τα πάνω, έως ότου δεν μπορούσε να προχωρήσει άλλο. Όλη αυτή την περίοδο, μεταξύ των πληρωμάτων των δυο πλευρών, είχε δημιουργηθεί ένας περίεργος δεσμός και τα Χριστούγεννα του 1914, το πλήρωμα το HMS Fox, έστειλε μέσω του ποταμού, ένα μήνυμα που έγραφε: «Σας ευχόμαστε χαρούμενα Χριστούγεννα και το Νέο Έτος και ευχόμαστε να σας δούμε σύντομα», η οικεία απάντηση του Γερμανού Κυβερνήτη Loof, ήταν: «Ευχαριστώ. Επίσης. Αν επιθυμείτε να με δείτε, είμαι πάντα στο σπίτι».

Αποκλεισμός 

Οι Βρετανοί αποπειράθηκαν αρκετές φορές να βυθίσουν το Königsberg, συμπεριλαμβανομένης και μιας απόπειρας να γλιστρήσουν μια ρηχή σχεδία τορπιλακάτου (μετά συνοδείας) εντός της εμβέλειας, μια απόπειρα η οποία αποκρούστηκε εύκολα από τη δύναμη στο δέλτα. Το blockship, Newbridge, βυθίστηκε από τους Βρετανούς σε ένα από τα στόμια του δέλτα προκειμένου να αποτρέψει τη διαφυγή του· ωστόσο, σύντομα συνειδητοποίησαν ότι το Königsberg θα μπορούσε ακόμα να ξεφύγει, μέσα από ένα από τα άλλα κανάλια του δέλτα. Τοποθετήθηκαν ψεύτικες νάρκες, σε μερικές από αυτές τις εναλλακτικές οδούς διαφυγής, αλλά θεωρήθηκαν αμφιβόλου αποτελεσματικότητας. Ένας ιδιώτης πιλότος ονόματι Cutler, προσλήφθηκε για να φέρει για αναγνώριση, το υδροπλάνο του τύπου Curtiss· το αεροσκάφος του καταρρίφθηκε, παρόλα ταύτα, επιβεβαιώθηκε η παρουσία του φευγαλέου καταδρομικού. Από τη Βασιλική Ναυτική Αεροπορική Υπηρεσία, ήρθε ένα ζεύγος υδροπλάνων τύπου Sopwith με σκοπό να κατοπτεύσουν ακόμα και να βομβαρδίσουν το πλοίο, αλλά σύντομα διαλύθηκαν στις τροπικές συνθήκες. Τρία υδροπλάνα τύπου Short  πέτυχαν κάπως καλύτερα, κατορθώνοντας να τραβήξουν φωτογραφίες του πλοίου πριν προσγειωθούν από τoν λίβα της τροπικής ζέστης και τα Γερμανικά πυρά.

Απόπειρες να χρησιμοποιήσουν τα πυροβόλα των  από το παλαιό θωρηκτό HMS Goliath προκειμένου να βυθίσουν το καταδρομικό για μια ακόμη φορά απέβησαν άκαρπες, επειδή τα ρηχά νερά εμπόδιζαν το θωρηκτό, να φτάσει εντός βεληνεκούς.

Ωστόσο, έως τον Μάρτιο του 1915 τα αποθέματα τροφίμων στο Königsberg ήσαν χαμηλά και πολλά μέλη του πληρώματος είχαν αποβιώσει από την ελονοσία και άλλες τροπικές ασθένειες. Γενικά, αποκομμένοι από τον έξω κόσμο, το ηθικό των ναυτών έπεσε. Ωστόσο, η κατάσταση βελτιώθηκε οριακά με ένα σχέδιο για τον ανεφοδιασμό του πλοίου και του δόθηκε μια αγωνιστική ευκαιρία να επιστρέψει στην πατρίδα του. Το αιχμαλωτισμένο Βρετανικό εμπορικό πλοίο, Rubens, μετονομάστηκε σε Kronborg και του δόθηκαν μια σημαία της Δανίας, έγγραφα και ένα πλήρωμα από Γερμανούς ναύτες ειδικά επιλεγμένους για την ικανότητά τους να ομιλούν τα Δανικά. Εν συνεχεία, φορτώθηκε με κάρβουνο, πεδινά πυροβόλα, πυρομαχικά, πόσιμο νερό και προμήθειες. Μετά την επιτυχή διείσδυσή του στα ύδατα της Ανατολικής Αφρικής, παρεμποδίστηκε από το επιφυλακτικό HMS Hyacinth, το οποίο και το κατεδίωξε ως τον Κόλπο της Μάνζα (Manza Bay). Το παγιδευμένο πλοίο πυρπολήθηκε από το πλήρωμά του και εγκαταλείφθηκε. Αργότερα, οι Γερμανοί διέσωσαν το φορτίο του, το οποίο χρησιμοποίησαν στις χερσαίες εξορμήσεις τους και ορισμένα από τα εφόδιά του, μεταφέρθηκαν στο Königsberg.

Καταβύθιση 

Δυο σκάφη monitor με ρηχές καρίνες τα HMS Mersey και HMS Severn, ρυμουλκήθηκαν από τη Μάλτα στον Ρουφίτζι μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και στις 15 Ιουνίου 1915, έφτασαν στο δέλτα. Με τα μη βασικά στοιχεία τους να έχουν αφαιρεθεί, βιδωμένη την πρόσθετη θωράκιση και καλυπτόμενοι με πλήρη βομβαρδισμό από τον υπόλοιπο στόλο, άρχισαν την πρόκληση. Συνεπικουρούμενοι από μια μοίρα τεσσάρων αεροσκαφών, δυο Caudron και δυο Henry Farman, έχοντας τη βάση τους στη Νήσο Μαφία προκειμένου να εντοπίσουν την πτώση των οβίδων, ενεπλάκησαν σε μια μακρόχρονη μονομαχία μετά του Königsberg, η οποία υποβοηθήθηκε από τους παραποτάμιους παρατηρητές. Στις 6 Ιουλίου 1915, τα δυο σκάφη monitor (με τις ρηχές καρίνες) τα HMS Mersey και HMS Severn, ανηφόρησαν τον ποταμό, προκειμένου να επιτεθούν. Ο Κυβερνήτης Loof αντιλήφθηκε πλέον, ότι το πλοίο του δεν θα ξανά ταξίδευε σε ανοικτούς ωκεανούς. Έδωσε εντολή στο εν τρίτον του πληρώματος να υπηρετήσει στον στρατό ξηράς και άρχισε να ξεφορτώνει τον οπλισμό και τα πυρομαχικά του. Ωστόσο, κράτησε τα πυροβόλα των  και έπληξαν το ένα από τα δύο πυροβόλα του Mersey. Μολονότι είχε βληθεί το Mersey και τα monitor ήσαν ανίκανα να φέρουν αποτελέσματα από την πρώτη ημέρα, επέστρεψαν ξανά στις 11 Ιουλίου. Τελικά, τα πυροβόλα τους των , κατέστρεψαν τον εξοπλισμό του Königsberg, το οποίο δεν μπορούσε να απαντήσει στον καταιγισμό των βολών, λόγω ανεπάρκειας πυρομαχικών. Όταν το πλοίο βλήθηκε στο κύριο κατάστρωμα, ο Looff διέταξε να απομακρυνθούν τα πυροβόλα και κατά τις 14:00, διέταξε να αυτοβληθεί με τορπίλη. Μετά τη ναυμαχία, οι Βρετανοί ήσαν αναμφισβήτητα η ισχυρότερη ναυτική δύναμη στον Ινδικό Ωκεανό.

Επακόλουθο 

Την επομένη, τα εναπομείναντα 188 μέλη του πληρώματος, έθαψαν τους 33 Γερμανούς νεκρούς συντρόφους τους. Μία πλάκα η οποία γράφει "Beim Untergang S.M.S. Königsberg am 11.7.15 gefallen..." τοποθετήθηκε πλησίον των τάφων, ακολουθούμενη από την ονομαστική κατάσταση των θανόντων. Οι Γερμανοί ανέκτησαν από το Königsberg 10 ταχυ-πυροβόλα των , τα τοποθέτησαν σε αυτοσχέδιες άμαξες και τα χρησιμοποίησαν με μεγάλη επιτυχία ως ισχυρά πυροβόλα όπλα, στην αντατοπολεμική τους εκστρατεία εναντίων των Συμμάχων, πέριξ της Ανατολικής Αφρικής. Τα πυροβόλα χρησιμοποιήθηκαν ως οχύρωση στο Νταρ ες Σαλαάμ, με το ένα εξ' αυτών να έχει τοποθετηθεί στο επιβατικό πλοίο Graf von Götzen. Το τελευταίο πυροβόλο δεν χτυπήθηκε μέχρι τον Οκτώβριο του 1917. Τα υπόλοιπα μέλη του πληρώματος του Königsberg συνέχισαν να υπηρετούν ως πεζοπόρα τμήματα υπό τον Στρατηγό Πάουλ Έμιλ φον Λέτοβ-Φόρμπεκ (Paul Emil von Lettow-Vorbeck).

Διασώθηκαν τρία πυροβόλα των 105-mm από το Königsberg· το ένα εκτίθεται έξω από το Φόρτ Jesus, στη Μομπάσα, στην Κένυα, ένα άλλο έξω από το κτίριο της Ένωσης στην Πραιτόρια της Νότιας Αφρικής και το τρίτο στους Στρατώνες της Τζίντζα στην Ουγκάντα. Υπάρχουν φήμες για άλλο ένα στο Κονγκό, αλλά δεν υπάρχουν περισσότερες πληροφορίες.

Απεικόνιση στα μέσα μαζικής ενημέρωσης 
 Κραυγή στο διάβολο (μυθιστόρημα) (1968 βιβλίο)
 Κραυγή στο διάβολο (ταινία) (1976 ταινία)

Δείτε επίσης

Σημειώσεις

Παραπομπές σημειώσεων

Παραπομπές 

  
  
  Kevin Patience – "KONIGSBERG – A German East African Raider" 2001. Shipwrecks & Salvage on the East African Coast 2006. Privately published.
  
  David J Gregory – The Lion and the Eagle; Volume II; The Antagonists 1914–15 2014. Privately published.

Εξωτερικού σύνδεσμοι 

  The Rufiji Tow

Ιστορία της Τανζανίας
Ρουφιτζι