Ινδομεθακίνη

Η ινδομετακίνη, επίσης γνωστή ως ινδομεθακίνη, είνα μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες φάρμακο (ΜΣΑΦ) που χρησιμοποιείται συνήθως ως συνταγογραφούμενο φάρμακο για τη μείωση του πυρετού, του πόνου, της δυσκαμψίας των αρθρώσεων και του πρηξίματος από φλεγμονή. Λειτουργεί αναστέλλοντας την παραγωγή προσταγλανδινών, ενδογενών μορίων σηματοδότησης που είναι γνωστό ότι προκαλούν αυτά τα συμπτώματα. Αυτό το κάνει αναστέλλοντας την κυκλοοξυγενάση, ένα ένζυμο που καταλύει την παραγωγή προσταγλανδινών.

Το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας κατατέθηκε το 1961 και εγκρίθηκε για ιατρική χρήση το 1963. Διατίθεται στο εμπόριο με περισσότερες από δώδεκα διαφορετικές εμπορικές ονομασίες. Όσον αφορά το 2015 το κόστος για έναν τυπικό μήνα φαρμακευτικής αγωγής στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι μικρότερο από 25 USD. Το 2017, ήταν η 291η πιο συχνά συνταγογραφούμενη φαρμακευτική αγωγή στις Ηνωμένες Πολιτείες, με περισσότερες από ένα εκατομμύριο συνταγές.

Ιατρικές χρήσεις 
Ως ΜΣΑΦ, η ινδομεθακίνη είναι αναλγητικό, αντιφλεγμονώδες και αντιπυρετικό. Οι κλινικές ενδείξεις για την ινδομετακίνη περιλαμβάνουν:Αρθροπάθειες

 ρευματοειδής αρθρίτιδα
 αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα 
 οστεοαρθρίτιδα 
 ουρική αρθρίτιδα 
 οξεία επώδυνη θυλακίτιδα ώμων ή τενοντίτιδα 

Πονοκέφαλοι

 Αυτονόμη κεφαλαλγία τριδύμου
 Παροξυσμικές ημικρανίες 
 Χρόνια παροξυσμική ημικρανία 
 Επεισοδιακή παροξυσμική ημικρανία 
 Συνεχής ημικρανία 
 Πονοκέφαλοι που προκαλούνται από δοκιμασία βαλσάλβα 
 Πρωταρχικός πονοκέφαλος από βήχα 
 Πρωτοπαθής πονοκέφαλος από άσκηση 
 Πρωτοπαθής πονοκέφαλος που σχετίζεται με σεξουαλική δραστηριότητα (προοργασματικός και οργασμός) 
 Πρωτογενής κεφαλαλγία (σύνδρομο τρυπήματος και τραυματισμών) 
 Υπνικός πονοκέφαλος

Αντενδείξεις 

 Ταυτόχρονο πεπτικό έλκος ή ιστορικό νόσου έλκους
 Αλλεργία στην ινδομεθακίνη, την ασπιρίνη ή άλλα ΜΣΑΦ
 Γαστρική παράκαμψη Ρου-εν-Υ και ασθενείς με γαστρικό μανίκι
 Ασθενείς με ρινικούς πολύποδες που αντιδρούν με αγγειοοίδημα σε άλλα ΜΣΑΦ
 Παιδιά κάτω των 2 ετών (με εξαίρεση τα νεογνά με ανοικτό αρτηριακό πόρο)
 Σοβαρή προϋπάρχουσα νεφρική και ηπατική βλάβη
 Προσοχή: προϋπάρχουσα βλάβη του μυελού των οστών (υποδεικνύονται συχνές μετρήσεις κυττάρων αίματος)
 Προσοχή: τάσεις αιμορραγίας άγνωστης προέλευσης (η ινδομετακίνη αναστέλλει τη συσσώρευση αιμοπεταλίων )
 Προσοχή: Νόσος του Πάρκινσον, επιληψία, ψυχωτικές διαταραχές (η ινδομετακίνη μπορεί να επιδεινώσει αυτές τις καταστάσεις)
 Ταυτόχρονη χρήση με καλιοσυντηρητικά διουρητικά
 Ασθενείς που έχουν καρδιακό ελάττωμα εξαρτώμενο από αρτηριακό πόρο (όπως η μεταφορά των μεγάλων αγγείων )
 Σημαντική υπέρταση (υψηλή αρτηριακή πίεση)
 Ταυτόχρονη χορήγηση αλάτων λιθίου (όπως ανθρακικό λίθιο)

Παρενέργειες 
Γενικά, οι ανεπιθύμητες ενέργειες που παρατηρούνται με την ινδομετακίνη είναι παρόμοιες με όλες τις άλλες ΜΣΑΦ. Για παράδειγμα, η ινδομετακίνη αναστέλλει τόσο την κυκλοοξυγενάση-1 όσο και την κυκλοοξυγενάση-2, η οποία στη συνέχεια αναστέλλει την παραγωγή προσταγλανδινών στο στομάχι και το έντερο που είναι υπεύθυνες για τη διατήρηση της βλεννογονικής επένδυσης της γαστρεντερικής οδού. Η ινδομετακίνη, επομένως, όπως και άλλοι μη εκλεκτικοί αναστολείς COX, μπορεί να προκαλέσει πεπτικά έλκη. Αυτά τα έλκη μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρή αιμορραγία ή διάτρηση, απαιτώντας νοσηλεία του ασθενούς.

Όλα τα ΜΣΑΦ, συμπεριλαμβανομένης της ινδομετακίνης, αυξάνουν επίσης τη δραστηριότητα της ρενίνης στο πλάσμα και τα επίπεδα αλδοστερόνης και αυξάνουν την κατακράτηση νατρίου και καλίου. Η δραστηριότητα της αγγειοπιεσίνης ενισχύεται επίσης. Μαζί αυτά μπορεί να οδηγήσουν σε:

 Οίδημα (πρήξιμο λόγω κατακράτησης υγρών)
 Υπερκαλιαιμία (υψηλά επίπεδα καλίου)
 Υπερνατριαιμία (υψηλά επίπεδα νατρίου)
 Υπέρταση

Είναι επίσης δυνατές αυξήσεις της κρεατινίνης στον ορό και σοβαρότερη νεφρική βλάβη όπως οξεία νεφρική ανεπάρκεια, χρόνια νεφρίτιδα και νεφρωσικό σύνδρομο. Αυτές οι καταστάσεις συχνά ξεκινούν με οίδημα και υψηλά επίπεδα καλίου στο αίμα.

Σπάνιες περιπτώσεις έχουν δείξει ότι η χρήση αυτού του φαρμάκου από έγκυες γυναίκες μπορεί να έχει επίδραση στην καρδιά του εμβρύου, πιθανόν να οδηγήσει σε θάνατο του εμβρύου μέσω πρόωρου κλεισίματος του αρτηριακού πόρου.

Τον Οκτώβριο του 2020, η Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ζήτησε να ενημερωθεί η ετικέτα φαρμάκου για όλα τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα για να περιγράψει τον κίνδυνο νεφρικών προβλημάτων σε αγέννητα μωρά που έχουν ως αποτέλεσμα χαμηλό αμνιακό υγρό.   Συνιστούν την αποφυγή ΜΣΑΦ σε έγκυες γυναίκες στις 20 εβδομάδες ή αργότερα κατά την εγκυμοσύνη.

Μηχανισμός δράσης 
Η ινδομεθακίνη, ένα μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες φάρμακο (ΜΣΑΦ), έχει παρόμοιο τρόπο δράσης σε σύγκριση με άλλα φάρμακα αυτής της ομάδας. Είναι ένας μη εκλεκτικός αναστολέας της κυκλοοξυγενάσης (COX) 1 και 2, τα ένζυμα που συμμετέχουν στη σύνθεση προσταγλανδίνης από αραχιδονικό οξύ. Οι προσταγλανδίνες είναι μόρια που μοιάζουν με ορμόνες που βρίσκονται συνήθως στο σώμα, όπου έχουν μεγάλη ποικιλία επιδράσεων, μερικά από τα οποία οδηγούν σε πόνο, πυρετό και φλεγμονή. Με την αναστολή της σύνθεσης των προσταγλανδινών, η ινδομεθακίνη μπορεί να μειώσει τον πόνο, τον πυρετό και τη φλεγμονή. Ο μηχανισμός δράσης της ινδομεθακίνης, μαζί με πολλά άλλα ΜΣΑΦ που αναστέλλουν το COX, περιγράφηκε το 1971.

Ο ρόλος της ινδομεθακίνης στη θεραπεία ορισμένων πονοκεφάλων είναι μοναδικός σε σύγκριση με άλλα ΜΣΑΦ. Εκτός από την ταξική επίδραση της αναστολής COX, υπάρχουν ενδείξεις ότι η ινδομετακίνη έχει την ικανότητα να μειώνει την εγκεφαλική ροή του αίματος όχι μόνο μέσω της διαμόρφωσης των οδών του μονοξειδίου του αζώτου, αλλά και μέσω της ενδοκρανιακής προτριχοειδικής αγγειοσυστολής. Η ιδιότητα της ινδομεθακίνης να μειώνει την εγκεφαλική ροή αίματος είναι χρήσιμη στη θεραπεία της αυξημένης ενδοκρανιακής πίεσης. Μια αναφορά περίπτωσης έχει δείξει ότι μια ενδοφλέβια δόση ινδομεθακίνης που χορηγείται με συνεχή έγχυση 2 ωρών είναι ικανή να μειώσει την ενδοκρανιακή πίεση κατά 37% σε 10 έως 15 λεπτά και αυξάνει την πίεση εγκεφαλικής έγχυσης κατά 30% ταυτόχρονα. Αυτή η μείωση της εγκεφαλικής πίεσης μπορεί να είναι υπεύθυνη για την αξιοσημείωτη αποτελεσματικότητα σε μια ομάδα πονοκεφάλων που αναφέρεται ως «πονοκέφαλοι που ανταποκρίνονται στην ινδομετακίνη». Από την άλλη πλευρά, η ενεργοποίηση του ανώτερου σιελογόνου πυρήνα στο εγκεφαλικό στέλεχος χρησιμοποιείται για τη διέγερση του αυτονομικού αντανακλαστικού τόξου του τριδύμου, προκαλώντας έναν τύπο πονοκεφάλου που ονομάζεται αυτονομική κεφαλαλγία τριδύμου. Η ινδομεθακίνη αναστέλλει τον ανώτερο σιελικό πυρήνα, ανακουφίζοντας έτσι αυτόν τον τύπο πονοκέφαλου. 

Οι προσταγλανδίνες προκαλούν επίσης συστολές της μήτρας σε έγκυες γυναίκες. Η ινδομετακίνη είναι ένας αποτελεσματικός τοκολυτικός παράγοντας, ικανός να καθυστερήσει τον πρόωρο τοκετό μειώνοντας τις συστολές της μήτρας μέσω της αναστολής της σύνθεσης προσταγλανδίνης στη μήτρα και πιθανώς μέσω αποκλεισμού διαύλων ασβεστίου.

Παραπομπές 

Αρωματικές κετόνες
Ηπατοτοξίνες
Χλωροαρένια
Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα
Ινδόλια
Καρβονικά οξέα