Μπενβενούτο Τίζι

Ο Μπενβενούτο Τίζι (Benvenuto Tisi ή Il Garofalo, 14816 Σεπτεμβρίου 1559) ήταν υστερο- Αναγεννησιακός - μανιεριστής Ιταλός ζωγράφος της Σχολής της Φερράρα . Η καριέρα του Γκαροφάλο ξεκίνησε όταν συνδέθηκε με την Αυλή του Δούκα ντ' Έστε. Τα πρώτα του έργα έχουν χαρακτηριστεί ως "ειδυλλιακά", αλλά συχνά συμμορφώνονται με τις περίτεχνες ιδέες που ευνοούνται από την καλλιτεχνικά εκλεπτυσμένη Αυλή της Φερράρα. Το ψευδώνυμό του, Garofalo, Γκαροφάλο, μπορεί να προέρχεται από τη συνήθεια του να υπογράφει κάποια έργα με την εικόνα ενός γαρίφαλου (στα ιταλικά garofano ).

Βιογραφία

Αρχική εκπαίδευση 
Γεννημένος στο Κανάρο (Canaro) κοντά στη Φερράρα, ο Τίζι πιθανότατα μαθήτευσε με τον Ντομένικο Πανέττι και ίσως με τον Λορέντσο Κόστα και ήταν σύγχρονος, και μερικές φορές συνεργάτης, με τον Ντόσσο Ντόσσι. Το 1495 εργάστηκε στην Κρεμόνα με τον θείο του (από την πλευρά της μητέρας του) Νικκολό Σοριάνο και στη Σχολή του Μποκκατσίνο, ο οποίος τον εισήγαγε στον βενετσιάνικο τρόπο χρήσης των χρωμάτων. Πιθανόν να πέρασε τρία χρόνια (1509-1512), στη Ρώμη. Αυτό τον οδήγησε σε στυλιζαρισμένο κλασικό ύφος, επηρεασμένο περισσότερο από τον Τζούλιο Ρομάνο.

Προσκεκλημένος από έναν ευγενή της Φερράρα, τον Τζερόνιμο Σαγκράτο (Geronimo Sagrato) στη Ρώμη, εργάστηκε για λίγο υπό τον Ραφαήλ στη διακόσμηση των Αιθουσών του Ραφαήλ. Από τη Ρώμη, οικογενειακές υποθέσεις τον επανέφεραν στη Φερράρα. Εκεί ο Δούκας Αλφόνσος Α΄ των Έστε του ανέθεσε να ζωγραφίσει πίνακες, μαζί με τον Ντόσι, στο Delizia di Belriguardo και σε άλλα παλάτια. Έτσι, το ύφος του Τίζι εντάσσεται στις σχολές της Λομβαρδίας, της Ρώμης και της Βενετίας. 

Ζωγράφισε εκτενώς στη Φερράρα, τόσο σε λάδι όσο και σε τοιχογραφίες Δύο από τα κύρια έργα του ήταν η «Σφαγή των Αθώων» (1519), στην εκκλησία του Αγίου Φραγκίσκου και το αριστούργημά του «Προδοσία του Χριστού» (1524). Για τον πρώτο δημιούργησε πήλινα μοντέλα για μελέτη και μια πήλινη μορφή. Συνέχισε σταθερά τη εργασία του μέχρι που το 1550 τον σταμάτησε η τύφλωση, ζωγραφίζοντας όλες τις γιορτές σε μοναστήρια για την αγάπη του Θεού. Είχε νυμφευτεί στην ηλικία σαράντα οκτώ ετών και πέθανε στη Φερράρα στις 6 Σεπτεμβρίου 1559, αφήνοντας δύο παιδιά. 

Ήταν φίλος των Τζούλιο Ρομάνο, Τζορτζόνε, Τιτσιάνο και Αριόστο. Σε πίνακα του "Παραδείσου" ζωγράφισε τον Αριόστο μεταξύ της Αγίας Αικατερίνης και του Αγίου Σεβαστιανού . Όταν ήταν νέος, του άρεσε να παίζει λαούτο και επίσης η ξιφασκία. Κατατάσσεται μεταξύ των καλύτερων ζωγράφων της Φερράρα. Κορυφαίος μαθητής του ήταν ο Τζιρόλαμο ντα Κάρπι (Girolamo da Carpi).

Ώριμα έργα και αξιολόγηση 
Ακόμα και τα λιγότερο επιτυχημένα έργα του διατηρούν, ανάμεσα στην ψυχρή και πορσελάνινη ποιότητα τους, μιαν αρμονία που σηματοδοτεί τον βενετσιάνικο χρωματισμό. Τα νεανικά του έργα περιλαμβάνουν το "Κυνήγι του αγριόχοιρου" στο Palazzo Sciarra. Αργότερα, η «Πομπή του Ιππότη» στο Παλάτσο Κολόννα στη Ρώμη - ήταν σαν να υποσχόταν έναν "Ιταλό Κόυπ", λιγότερο συνηθισμένο, πιο ρομαντικό και πιο εκλεπτυσμένο από τον Ολλανδό καλλιτέχνη. 

Τα νεανικά του έργα περιλαμβάνουν το κυνήγι αγροόχοιρου στο Palazzo Sciarra και το Η Παρθένος στα νέφη με τέσσερις Αγίους (1518) στην Πινακοθήκη της Ακαδημίας στη Βενετία, που θεωρείται ένα από τα αριστουργήματά του. Το Pietà (1527) στην Πινακοθήκη Μπρέρατου Μιλάνου αποκαλύπτει μια ολοένα και πιο στυλιζαρισμένη θεραπεία. Η Madonna (1532) στη Πινακοθήκη της Μόντενα είναι μια γοητευτική εικόνα. Ωστόσο, ο μεγάλος θρίαμβος της θρησκείας στο Atheneum της Φερράρα έχει περιγραφεί ως «σχολαστική» υπόθεση, της  οποίας τα επεισόδια είναι δύσκολο να διευκρινιστούν. Ο Γκαροφάλο είναι ένας από τους ζωγράφους που είναι γνωστοί και περιγράφονται από τον Βαζάρι. Από το 1550 μέχρι τον θάνατό του ο Γκαροφάλο ήταν τυφλός. 

Το 1520, ο Τζιρόλαμο ντα Κάρπι λέγεται ότι είχε μαθητεύσει στο εργαστήριο του Γκαροφάλο και συνεργάστηκε μαζί του σε έργα στη Φερράρα το 1530–40. Άλλοι μαθητές περιλαμβάνουν τον Στέφανο Φαλτσαγκαλλόνι . Ο Γκαροφάλο  επηρέασε επίσης τους Αντόνιο Πίρρι (Antonio Pirri) και Νικόλα Πιζάνο (Nicola Pisano, ενεργός 1499-1538).

Κατάλογος έργων 

 Η Παναγία Βρεφοκρατούσα με τους Αγίους Δομήνικο και Αικατερίνη της Σιένα (περ. 1500-1505) - Εθνική Πινακοθήκη, Λονδίνο 
 Λατρεία του Βρέφους (1508-1509) - Pinacoteca Nazionale, Ferrara
 Λατρεία των Μάγων (περ. 1520–1530) - Υψηλό Μουσείο Τέχνης, Ατλάντα 
 Παναγία Βρεφοκρατούσα (1510) - Galleria dell'Arte Studiolo, Μιλάνο  
 Αθηνά και Ποσειδώνας (1512) - Πινακοθήκη, Δρέσδης 
 Άγιος Σεβαστιανός - Εθνικό Μουσείο του Καποντιμόντε, Νάπολη 
 Πλύσιμο ποδιών του Χριστού - Εθνική Πινακοθήκη Ουάσινγκτον, DC 
Η Παναγία των Νεφών (1514) - Εθνική Πινακοθήκη, Φερράρα
Αγία Αικατερίνη της Αλεξάνδρειας (περ. 1515–1530) - Εθνική Πινακοθήκη Λονδίνου
Η Παναγία του Baldacchino (1517) - Εθνική Πινακοθήκη Λονδίνου
Παναγία Βρεφοκρατούσα Ένθρονη με τους Αγίους Ουίλιαμ της Ακουϊτανίας, Κλάρα, Αντώνιο της Πάδοβα και Φραγκίσκο (1517–1518) - Εθνική Πινακοθήκη Λονδίνου
Το όραμα του Αγίου Αυγουστίνου (c. 1518) - Εθνική Πινακοθήκη Λονδίνου
Η Σφαγή των Αθώων (1519) - Εθνική Πινακοθήκη, Φερράρα
Αγία Οικογένεια με τους Αγίους Ιωάννη Βαπτιστή, Ελισάβετ, Ζαχαρία και Φραγκίσκο (1520) - Εθνική Πινακοθήκη ΛονδίνουΑγωνία στον Κήπο (1520–1530) - Εθνική Πινακοθήκη ΛονδίνουΒάπτιση του Χριστού'' (1520–1525) - Μουσείο Τέχνης Μπέρμινχαμ, Αλαμπάμα

Δείτε επίσης
 Κατάλογος Ιταλών ζωγράφων

Παραπομπές

Βιβλιογραφικές αναφορές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Έργα του Garofalo στο Census of Ferrarese Paintings and Drawings
 MUVIG MUseo VIrtuale del Garofalo (εικονικό μουσείο του Il Garofalo) στο Canaro, Rovigo

Ιταλοί ζωγράφοι