Ισίδρο Λάνγκαρα

Ο Ισίδρο Λάνγκαρα Γκαλαρράγκα (ισπανική γλώσσα: Isidro Lángara Galarraga, 25 Μαΐου 1912 – 21 Αυγούστου 1992) ήταν  Βασκικής καταγωγής Ισπανός ποδοσφαιριστής, ο οποίος αγωνιζόταν ως κεντρικός επιθετικός. Αναδείχθηκε στο μεγαλύτερο Ισπανό σκόρερ όλων των εποχών.

Βιογραφία

Πρώτα χρόνια
Ξεκίνησε να παίζει ποδόσφαιρο ως έφηβος για τοπικές ομάδες (Bildur Guchi, Esperanza de San Sebastián, Siempre Adelante de Pasajes και Andoain) στη χώρα των Βάσκων, ενώ στη συνέχεια μεταπήδησε στην τρίτη ομάδα της Τολόσα. Όταν έφτασε στα 18 οι ικανότητές του στο σκοράρισμα αναγνωρίστηκαν από το σύλλογο της Β' κατηγορίας Ρεάλ Οβιέδο, όπου θα παρέμενε για έξι χρόνια, έως ότου ξέσπασε ο ισπανικός εμφύλιος πόλεμος το 1936. Στις 7 Δεκεμβρίου 1930 ξεκίνησε το πρωτάθλημα της δεύτερης κατηγορίας με τον αγώνα της Ρεάλ Οβιέδο με την Ατλέτικο Μαδρίτης και σημείωσε δύο γκολ στο τελικό 4–1.

Στο Οβιέδο ήταν η φιγούρα του φημισμένου Delantera Eléctrica (Ο Ηλεκτρικός Επιθετικός), λόγω της ταχύτητας στη δράση του. Ήδη την τρίτη χρονιά του ήταν πρώτος σκόρερ της δεύτερης κατηγορίας με 24 γκολ σε 18 αγώνες και η ομάδα προβιβάστηκε στην πρώτη κατηγορία. Ήταν κορυφαίος σκόρερ της πρώτης κατηγορίας σε τρεις σεζόν πριν από τον πόλεμο, με 27 γκολ το 1933–34, 26 γκολ το 1934–35 και 27 γκολ το 1935–36, όλες τις χρονιές διατηρώντας αναλογία γκολ ανά αγώνα πάνω από 1.  Τις τρεις ημερολογιακά χρονιές (1933, 1934, 1935) ήταν πρώτος σκόρερ του κόσμου σε επίσημους αγώνες με 52, 45 και 59 γκολ αντίστοιχα. Τη σεζόν 1935–36 σημείωσε 16 γκολ στις 10 πρώτες αγωνιστικές, ρεκόρ που καταρρίφθηκε 79 χρόνια αργότερα.
Κατά τη διάρκεια της πρώτης του περιόδου στο Οβιέδο, σημείωσε 281 τέρματα σε 220 παιχνίδια, από τα οποία 231 γκολ σε 160 επίσημα. Στην αγωνιστική περίοδο 1933–34 σημείωσε 60 γκολ σε 32 αγώνες για την Οβιέδο και άλλα 9 γκολ σε 5 παιχνίδια για την ισπανική εθνική ομάδα. Αυτό εξακολουθεί να είναι το μεγαλύτερο άθροισμα τερμάτων για μία σεζόν για Ισπανό ποδοσφαιριστή.  

Με την εθνική Ισπανίας έκανε το ντεμπούτο του το 1932 και έπαιξε το τελευταίο του διεθνές παιχνίδι το 1936. Αγωνίστηκε συνολικά 12 φορές και πέτυχε 17 τέρματα. Εκείνη την εποχή έγινε κάτοχος του ρεκόρ διεθνών τερμάτων που κατέρριψε ο Τέλμο Θάρρα τη δεκαετία του 1950. Στα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1934 πέτυχε πέντε γκολ με αντίπαλο την Πορτογαλία. Συμμετείχε στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1934, όπου αγωνίστηκε σε δύο παιχνίδια και σημείωσε δύο γκολ στο τελικό 3–1 επί της  Βραζιλίας, γεγονός που οδήγησε στον αποκλεισμό της δεύτερης. Στο δεύτερο παιχνίδι, στη φάση των προημιτελικών, με αντίπαλο την Ιταλία, η Ισπανία ήρθε ισόπαλη με 1–1 και οδηγήθηκε σε επανάληψη αγώνα, σύμφωνα με τους τότε κανονισμούς, ο ίδιος όμως τραυματίστηκε σε αυτήν την συνάντηση και δεν μπορούσε να παίξει στον επαναληπτικό, γεγονός που οδήγησε εν μέρει σε αποδυνάμωση της Ισπανίας με το να χάνει τον καλύτερό της παίκτη και στον αποκλεισμό. Μετά την επιστροφή του έγινε δεκτός και παρασημοφορήθηκε από τον Νιθέτο Αλκαλά-Θαμόρα, πρόεδρο της Ισπανικής Δημοκρατίας.

Στην Αμερική
Με την έναρξη του πολέμου εντάχθηκε στην πλευρά των δημοκρατικών. Το 1937 έπαιξε φιλικά παιχνίδια σε όλη την Ευρώπη με την  Εθνική Ομάδα των Βάσκων για να συγκεντρώσει κεφάλαια για την πολεμική προσπάθεια. Η ομάδα έφτασε στη Σοβιετική Ένωση, όπου έγιναν δεκτοί ως ήρωες. Στη Μόσχα, ο Λανγγάρα πέτυχε ένα υπέροχο γκολ σχεδόν από το κέντρο του γηπέδου. Ήταν τέτοια η δύναμη του σουτ που ο διαιτητής σταμάτησε τον αγώνα για να ελέγξει τα παπούτσια του.
Όταν το Μπιλμπάο έπεσε στο χέρια των φασιστών, η ομάδα ταξίδεψε στην Αμερική περιοδεύοντας στην Κούβα, το Μεξικό και την Αργεντινή. Το 1938 έγιναν δεκτοί στη  Μεξικανική Λίγκα με το όνομα Κλουμπ Ντεπορτίβο Εουσκούδι, τερματίζοντας δεύτεροι στο πρωτάθλημα. Μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου το 1939 η ομάδα διαλύθηκε και εκείνος ταξίδεψε στην Αργεντινή αναζητώντας νέα ομάδα, γιατί δεν μπορούσε να επιστρέψει στην Ισπανία χωρίς να κινδυνεύει. Έτσι υπέγραψε με τη Σαν Λορένσο. Το ντεμπούτο του το 1939 ήταν εναντίον των πρωταθλητών, της Ρίβερ Πλέιτ, όπου και σημείωσε και τα τέσσερα γκολ στην ευρεία νίκη με 4–2. Το 1940 ήταν ο πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος με 33 τέρματα σε 34 αγώνες. Τότε, επίσης, πέτυχε με 7 τέρματα το ρεκόρ με τα περισσότερα γκολ σε έναν αγώνα στην Αργεντινή, ένα ρεκόρ που παραμένει μέχρι και σήμερα (2023) ανυπέρβλητο.

Με εκείνον η ομάδα έγινε κορυφαία, αν και με τον ίδιο δεν κέρδισε το πρωτάθλημα της Αργεντινής, αλλά το έκανε λίγο αφότου έφυγε. Με το Λάνγκαρα η ομάδα τερμάτισε δύο φορές στη δεύτερη θέση του πρωταθλήματος και κέρδισε το Copa de Confraternidad Escobar - Gerona, επίσημο τρόπαιο που διοργανώθηκε μεταξύ των ομάδων που κατέλαβαν τη δεύτερη θέση στην Αργεντινή και την Ουρουγουάη. Επίσης, έφτασε στον τελικό του Copa Adrián C. Escobar το 1939, και ήταν ένας από τους θεμέλιους λίθους στο να έχει η ομάδα ένα σπουδαίο μέλλον, κερδίζοντας λίγο μετά το πρωτάθλημα. Με την εμφάνιση του επαγγελματικού ποδοσφαίρου στο Μεξικό το 1943 υπέγραψε στη Ρεάλ Κλουμπ Εσπάνια, όπου κέρδισε τον πρώτο και μοναδικό τίτλο εθνικού πρωταθλήματος το 1944–45. Σημείωσε 27 γκολ στην πρώτη του σεζόν, τον επόμενο χρόνο σκόραρε 38 και ένα χρόνο αργότερα 40, εκμεταλλευόμενος τη συνεργασία με το Χοσέ Μανουέλ Μορένο. Στο μεξικάνικο πρωτάθλημα ήταν κορυφαίος σκόρερ δύο φορές, το 1944 και το 1946. Ακόμα και σήμερα είναι ο μόνος ποδοσφαιριστής στην ιστορία που ήταν κορυφαίος σκόρερ σε πρωταθλήματα πρώτης κατηγορίας σε τρεις διαφορετικές ηπείρους. Το 1945 κατέκτησε και το πρωτάθλημα Μεξικού, ο μόνος τίτλος πρωταθλήματος της καριέρας του. Το 1946 του απονεμήθηκε ο τίτλος της ΚΟΝΚΑΚΑΦ ως ο κορυφαίος παίκτης σε όλα τα πρωταθλήματα της Βόρειας και Κεντρικής Αμερικής.

Επιστροφή στην Ισπανία
Μετά από πολλά χρόνια στο εξωτερικό, με την χορήγηση  αμνηστίας το 1946 επέστρεψε στην Ισπανία και τη Ρεάλ Οβιέδο και έγινε ο πρώτος σκόρερ στην ιστορία του συλλόγου. Τη σεζόν 1946–47, σημείωσε 18 γκολ για την ομάδα. Με αυτήν τη συγκομιδή ήταν τέταρτος σκόρερ του πρωταθλήματος, αποδεικνύοντας ότι ακόμα και σε ηλικία 34 ετών μπορούσε ακόμα να αποδώσει στο υψηλότερο επίπεδο. Στο τέλος της σεζόν, όμως, συγκλόνισε το Οβιέδο, ανακοινώνοντας την αποχώρησή του από την ενεργό δράση και μεταναστεύοντας για να ζήσει στην Αμερική.

Ως ποδοσφαιριστής φημιζόταν για τον αθλητισμό του. Ήταν δημιουργός πολλών «απίστευτων γκολ», καθώς σκόραρε συχνά από πολύ μακρινή απόσταση από το τέρμα. Μία ιδιαίτερα φημισμένη περίπτωση αυτού ήταν στην εναρκτήρια αγωνιστική της σεζόν 1933–34 όταν η Οβιέδο αντιμετώπισε την Μπαρτσελόνα, όπου σκόραρε δύο φορές από απόσταση περίπου 50 μέτρων, σε έναν αγώνα που κερδήθηκε με 7–3. Ενδεικτικό της ιδιαίτερα αθλητικής του εξωτερικής εμφάνισης ήταν όταν οι συμπαίκτες του την ημέρα του ντεμπούτου του με τη Σαν Λορένσο τον ρώτησαν αν ήταν ποδοσφαιριστής ή παλαιστής.
Έχει την καλύτερη αναλογία γκολ ανά αγώνα στην πρώτη κατηγορία της Ισπανίας με 1,16 γκολ ανά παιχνίδι και είναι επίσης ο μόνος παίκτης που κατάφερε να πετύχει τρία συνεχόμενα χατ τρικ στην ιστορία του πρωταθλήματος. Σε αγώνες πρώτης κατηγορίας σημείωσε 336 τέρματα σε 287 αγώνες.
Συνολικά κατά τη διάρκεια της καριέρας του σημείωσε τουλάχιστον 556 τέρματα σε 445 επίσημους αγώνες, ενώ αν συμπεριληφθούν και οι φιλικοί το γενικό σύνολο είναι περίπου 900 γκολ.  Ήταν ο πρώτος από τους τέσσερις μέχρι σήμερα ποδοσφαιριστές που σημείωσαν τουλάχιστον 100 γκολ σε επίσημους αγώνες για ένα σύλλογο και παραμένει ο μόνος που το κατάφερε αυτό σε αγώνες πρωταθλήματος πρώτης κατηγορίας.

Μετά την καριέρα του ποδοσφαιριστή πέρασε τα περισσότερα χρόνια στη Νότια Αμερική, δουλεύοντας επιτυχημένα για πέντε χρόνια ως προπονητής. Με την Ουνιόν Εσπανιόλα κέρδισε το πρωτάθλημα της Χιλής το 1951 και με την Πουέμπλα το Κυπέλλο Μεξικού 1952–53. 
Επέστρεψε στην πατρίδα του στα τέλη της δεκαετίας του 1970, όπου απεβίωσε το 1992.

Τίτλοι και διακρίσεις
Ρεάλ Οβιέδο
 Πρωτάθλημα - Β' Κατηγορία  Ισπανίας: 1933

Ρεάλ Εσπάνια
 Πρωτάθλημα Μεξικού: 1944–45
 Κύπελλο Μεξικού: 1944

Ατομικές διακρίσεις
 Πρώτος σκόρερ δεύτερης κατηγορίας Ισπανίας: 1933
 Πρώτος σκόρερ πρωταθλήματος Ισπανίας (3) : 1934, 1935, 1936
 Πρώτος σκόρερ πρωταθλήματος Αργεντινής: 1940
 Πρώτος σκόρερ πρωταθλήματος Μεξικού (2) : 1945, 1946
 Καλύτερος ποδοσφαιριστής της CONCACAF: 1946

Δείτε επίσης 

 Κατάλογος ποδοσφαιριστών ανδρών με 500 ή περισσότερα γκολ 

 Κατάλογος ποδοσφαιριστών με τα περισσότερα τέρματα πρωταθλήματος

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 

Ισπανοί ποδοσφαιριστές
Βάσκοι ποδοσφαιριστές
Επιθετικοί ποδοσφαιριστές 
Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ισπανίας
Ποδοσφαιριστές Εθνικής Χώρας των Βάσκων
Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1934
Ποδοσφαιριστές Ρεάλ Οβιέδο
Ποδοσφαιριστές Σαν Λορένσο Αλμάγρο
Ισπανοί ποδοσφαιριστές στο εξωτερικό
Ποδοσφαιριστές Πριμέρα Ντιβισιόν Μεξικού
Ποδοσφαιριστές Πριμέρα Ντιβιζιόν Αργεντινής
Ποδοσφαιριστές Πριμέρα Ντιβιζιόν
Ισπανοί προπονητές ποδοσφαίρου
Προπονητές ποδοσφαίρου Σαν Λορένσο Αλμάγρο