Φορέζ

Το Φορέζ (γαλλικά: Forez) είναι μια φυσική και ιστορική γαλλική περιοχή που αντιστοιχεί, κυρίως, στο κεντρικό τμήμα του σημερινού νομού Λουάρ και σε τμήματα των νομών Ωτ-Λουάρ και Πουί-ντε-Ντομ, όλα στη διοικητική περιοχή Ωβέρνη-Ρον-Αλπ.

Αποτελείται από μια τεράστια πεδιάδα που διασχίζεται από τον ποταμό Λίγηρα και περιβάλλεται από βουνά.

Οι κάτοικοι του Φορέζ ονομάζονται Φορεζιέν. Η παραδοσιακή γλώσσα της περιοχής είναι μια διάλεκτος των γαλλοπροβηγκιανών που  ομιλούνταν στην περιοχή, η Φορεζιέν.  

Το Φορέζ είναι το σκηνικό ενός από τα δημοφιλέστερα έργα της γαλλικής λογοτεχνίας του 17ου αιώνα: της βουκολικής μυθιστορίας η Αστραία του Ονορέ ντ'Υρφέ.

Γεωγραφικά στοιχεία 

Η περιοχή πήρε το όνομά της από την πόλη Φερ και το έδωσε στα όρη του Φορέζ, οροσειρά με ψηλότερο σημείο το Πιέρ-συρ-Ωτ στα 1631 μέτρα. Η περιοχή αυτή αποτελείται από

 την ομώνυμη πεδιάδα του Φορέζ που διασχίζεται από τον ποταμό Λίγηρα
 τις ανατολικές πλαγιές από τα όρη του Φορέζ, στα σύνορα μεταξύ Πουί-ντε-Ντομ και Λουάρ.
 τις δυτικές πλαγιές από τα όρη του Λιονναί. Γεωφυσικός χάρτης του Φορέζ.

Ο όρος Φορέζ χρησιμοποιήθηκε επίσης στην ονομασία του Περιφερειακού Φυσικού Πάρκου Λιβραντουά-Φορέζ, που ιδρύθηκε το 1986 και βρίσκεται στα δυτικά της περιοχής. Το μεγαλύτερο μέρος του πάρκου είναι τμήμα του νομού Πουί-ντε-Ντομ, ιδιαίτερα στα διοικητικά διαμερίσματα Αμπέρ και Τιέρ, αλλά και στα βόρεια του νομού Ωτ-Λουάρ.

Ο Λίγηρας είναι ο κύριος ποταμός της περιοχής, ο άλλος είναι ο Λινιόν του Φορέζ με μήκος 59 χιλιομέτρων.

Τοπωνυμία και προφορά 

 Το όνομα της περιοχής προέρχεται από την αρχαία πρωτεύουσα του γαλατικού λαού των Σεγουσιάβων, το Forum Segusiavorum (σημερινή κοινότητα Φερ). Δεν υπάρχει σχέση με τη λέξη Forêt (προφέρεται φορέ = δάσος). Αυτή η λέξη εμφανίζεται για πρώτη φορά τον 12ο αιώνα.
 Το τελικό z στο Φορέζ γενικά δεν προφέρεται, εντούτοις, προφέρεται στο δυτικό τμήμα της πρώην επαρχίας, κυρίως όταν αναφέρεται στα αντίστοιχα όρη του Φορέζ.

Ιστορία 

Από πολιτική άποψη, το Φορέζ ήταν μέρος της περιοχής Λυονναί του Μεσαίωνα, δυτικά της σημερινής Λυών, νότια του Σαρολαί και του Μπωζολαί, βόρεια του Βελαί και του Βιβαραί και ανατολικά της Ωβέρνης. Πρωτεύουσά του ήταν η Φερ. Άλλες σημαντικές πόλεις είναι το Μονμπριζόν, το οποίο έγινε πρωτεύουσα το 1441, το Σαιντ-Ετιέν, σημερινή πρωτεύουσα του νομού Λουάρ, Νερόντ, Σαζέλ, Ροάν και Σαιν-Ζυστ-Σαιν-Ραμπέρ. 

Η περιοχή είχε κατοικηθεί από την Παλαιολιθική περίοδο. 

Στην αρχαιότητα, οι κάτοικοι της περιοχής ήταν οι Σεγουσιάβοι, των οποίων η κύρια πόλη ήταν το Forum Segusiavorum, η σημερινή Φερ, η οποία έδωσε το όνομα της περιοχής, που διατηρήθηκε κατά την  Καρολίγγεια εποχή.  

Στην περιοχή δημιουργήθηκε η κομητεία του Φορέζ και αργότερα η παλαιά επαρχία Φορέζ στα πλαίσια του  Παλαιού Καθεστώτος, έως το 1790.

Με τη δημιουργία των νομών κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης, το ανατολικό τμήμα του Φορέζ σχημάτισε το νομό Ρον-ε-Λουάρ, ο οποίος το 1793 διασπάστηκε στους νομούς Ρον και Λουάρ.

Το Φορέζ ήταν η πρώτη γαλλική περιοχή όπου εμφανίστηκε ο σιδηρόδρομος. Από το 1827, δημιουργήθηκε γραμμή από το Σαιντ-Ετιέν στο λιμάνι Αντρεζιέ στον Λίγηρα και άρχισε να μεταφέρεται σιδηροδρομικώς ο άνθρακας της περιοχής.

Από το 1998, ένα μεγάλο μέρος αυτής της περιοχής έχει χαρακτηριστεί Χώρα Τέχνης και Ιστορίας του Φορέζ.

Τα γαλλοπροβηγκιανά, μια διάλεκτος των Οξιτανικών, (που στην περιοχή ονομάζονται φορεστιέν) είναι η γλώσσα που ιστορικά ομιλούνταν στην περιοχή. Η χρήση των ωβερνιά ήταν κοινή στα δυτικά και νοτιοδυτικά του Φορέζ.

Πολιτιστικά στοιχεία 
Από πολιτιστική άποψη, η περιοχή Φορέζ χαρακτηρίζεται από βουκολικό-αγροτικό τοπίο στην πεδιάδα ανάμεσα στα βουνά, το πλούσιο υδρογραφικό δίκτυο, με τον Λίγηρα και τους παραποτάμους, τα κανάλια, τις λίμνες και τις ιαματικές πηγές, την αμπελουργία (στην περιοχή παράγονται οίνοι Ελεγχόμενης ονομασίας προέλευσης), την τυροκομία, τα κτίρια του Μεσαίωνα (εκκλησίες, αρχαιολογικοί χώροι, μουσεία και κάστρα) και της Αναγέννησης (Κάστρο ντε λα Μπατί ντ'Υρφέ) και την ανεπτυγμένη βιομηχανία σε όλο το μήκος της πεδιάδας του Φορέζ.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Φορέζ-Τουρισμός (γαλλικά)

Παραπομπές 

Πολιτισμικές και γλωσσολογικές περιοχές της Γαλλίας
Πρώην επαρχίες της Γαλλίας