Ιγκνάτσι Κρασίτσκι

Ο Ιγκνάτσι Μπουάζεϊ Φραντσίσεκ Κρασίτσκι (πολωνικά: Ignacy Błażej Franciszek Krasicki) (3 Φεβρουαρίου 1735 - 14 Μαρτίου 1801), από το 1766 Πρίγκιπας-Επίσκοπος της Βαρμίας (στα γερμανικά: Ermland ) και από το 1795 Αρχιεπίσκοπος του Γκνιέζνο (άρα, Αρχιεπίσκοπος της Πολωνίας), ήταν ο κορυφαίος ποιητής του Διαφωτισμού της Πολωνίας («ο Πρίγκιπας των Ποιητών»), κριτικός του κλήρου, ο Λα Φονταίν της Πολωνίας, συγγραφέας του πρώτου πολωνικού μυθιστορήματος, θεατρικός συγγραφέας, δημοσιογράφος, εγκυκλοπαιδιστής και μεταφραστής από τα γαλλικά και τα ελληνικά.

Τα πιο αξιοσημείωτα λογοτεχνικά του έργα ήταν τα Μύθοι και παραβολές (1779), Σάτυροι (1779) και οι ποιητικές επιστολές και οι θρησκευτικοί στίχοι, στους οποίους η καλλιτεχνική του ποιητική γλώσσα του έφτασε στο αποκορύφωμα.

Ζωή 
Ο Κρασίτσκι γεννήθηκε στο Ντουμπιέτσκο, στον ποταμό Σαν της νότιας Πολωνίας, σε μια οικογένεια που φέρει τον τίτλο του κόμη της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Είχε σχέση με τις πιο επιφανείς οικογένειες της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας και πέρασε την παιδική του ηλικία περιτριγυρισμένος από την αγάπη και τη φροντίδα της δικής του οικογένειας.

Παρακολούθησε ένα σχολείο Ιησουιτών στο Λβουφ και στη συνέχεια σπούδασε σε καθολικό ιεροδιδασκαλείο της Βαρσοβίας (1751-54). Το 1759 πήρε ιερά διατάγματα και συνέχισε την εκπαίδευσή του στη Ρώμη (1759-61). Δύο από τους αδελφούς του μπήκαν επίσης στην ιεροσύνη.

Επιστρέφοντας στην Πολωνία, ο Κρασίτσκι έγινε γραμματέας του Αρχιεπισκόπου της Πολωνίας και ανέπτυξε μια φιλία με τον μελλοντικό Βασιλιά, Στανίσουαφ Αύγουστο Πονιατόφσκι. Όταν ο Πονιατόφσκι εξελέγη βασιλιάς (1764), ο Κρασίτσκι έγινε ο ιερέας του. Συμμετείχε στα διάσημα «Δείπνα της Πέμπτης» του Βασιλιά και συνίδρυσε την Monitor, την διακεκριμένη εφημερίδα του Πολωνικού Διαφωτισμού, με τη χορηγία του Βασιλιά.

Το 1766, ο Κρασίτσκι, αφού είχε υπηρετήσει εκείνη τη χρονιά ως βοηθός του Πρίγκιπα-Επισκόπου της Βαρμίας, Άνταμ Στανίσουαφ Γκραμπόφσκι, ανέβηκε ο ίδιος στο αξίωμα του Πρίγκιπα-Επισκόπου της Βαρμίας και από θέσεως μέλος στη Γερουσία της Κοινοπολιτείας. Αυτό το αξίωμα του έδωσε υψηλό κύρος στην κοινωνική ιεραρχία και την αίσθηση της ανεξαρτησίας. Ωστόσο, δεν αποδείχθηκε ένα ήσυχο καταφύγιο. Η καθολικοί κληρικοί της Βαρμίας καλωσόρισαν τον ηγούμενο ψυχρά, φοβούμενοι τις αλλαγές. Ταυτόχρονα, υπήρχαν αυξανόμενες προκλήσεις και πιέσεις από την Πρωσία, προπαρασκευαστικές για την κατάληψη της Βρμίας στον πρώτο διαμελισμό της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας. Ο Κρασίτσκι διαμαρτυρήθηκε δημοσίως κατά της εξωτερικής επέμβασης.

Το 1772, ως αποτέλεσμα του πρώτου διαμελισμού, που υποκινήθηκε από τον βασιλιά της Πρωσίας, Φρειδερίκο Β΄ («ο Μέγας»), ο Κρασίτσκι έγινε υποκείμενος στην Πρωσία. Ωστόσο, δεν απότισε φόρο τιμής στον νέο ηγέτη της Βαρμίας.

Τότε έκανε συχνές επισκέψεις στο Βερολίνο, στο Πότσδαμ και στο Σανσουσί κατά την υποβολή προσφορών από τον Φρειδερίκο, με τον οποίο καλλιέργησε μια γνωριμία. Αυτό δημιούργησε μια δύσκολη κατάσταση για τον ποιητή-επίσκοπο, ο οποίος, ενώ ήταν φίλος του Πολωνού βασιλιά, διατηρούσε στενές σχέσεις με τον Πρώσο βασιλιά. Αυτές οι πραγματικότητες δεν μπορούσαν παρά να επηρεάσουν τη φύση και την κατεύθυνση των επόμενων λογοτεχνικών παραγωγών του Κρασίτσκι, ίσως πουθενά παραπάνω από ότι στο Μύθοι και παραβολές (1779).

Λίγο μετά τον πρώτο διαμελισμό, ο Κρασίτσκι έκανε τα εγκαίνια του Καθεδρικού Ναού του Αγίου Χέντβιχ του Βερολίνου το 1773, τον οποίο είχε φτιάξει ο Φρειδερίκος Β΄ για τους καθολικούς μετανάστες στο Βραδεμβούργο και το Βερολίνο. Το 1786, ο Κρασίτσκι κλήθηκε στην Πρωσική Ακαδημία Επιστημών. Οι κατοικίες του στο κάστρο των επισκόπων της Βαρμίας στο Λίντζμπαρκ Βαρμίνσκι (στα γερμανικά: Heilsberg) και στο θερινό παλάτι των επισκόπων της Βαρμίας στο Σμολάινι έγιναν κέντρα καλλιτεχνικής στήριξης για όλους τους τομείς της διαμελισμένης Πολωνίας.

Μετά το θάνατο του Φρειδερίκου Β΄, ο Κρασίτσκι συνέχισε τις σχέσεις του με τον διάδοχο του Φρειδερίκου.

Το 1795, έξι χρόνια πριν από το θάνατό του, ο Κρασίτσκι ανέβηκε στο αξίωμα του Αρχιεπισκόπου του Γκνιέζνο (ως εκ τούτου, Επίσκοπος της Πολωνίας).

Ο Κρασίτσκι τιμήθηκε από τον Βασιλιά της Πολωνίας, Στανίσουαφ Αύγουστο Πονιατόφσκι, με το Τάγμα του Λευκού Αετού και το Τάγμα του Αγίου Στανίσλαου, καθώς και με ένα ειδικό μετάλλιο του 1780 με τη λατινικό γραπτό, «Dignum laude virum Musa vetat mori» («Η Μούσα δεν θα αφήσει να χαθεί ένας άνθρωπος που αξίζει δόξας») και από τον Βασιλιά της Πρωσίας Φρειδερίκο το Μέγα, με το Τάγμα του Ερυθρού Αετού.

Μετά το θάνατό του στο Βερολίνο το 1801, ο Κρασίτσκι τάφηκε στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Χέντβιχ, τον οποίο είχε καθαγιάσει. Το 1829 τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στον Καθεδρικό Ναό του Γκνιέζνο.

Έργα

Φήμη 
Τα μεγάλα έργα του Κρασίτσκι κέρδισαν την ευρωπαϊκή φήμη και μεταφράστηκαν στα λατινικά, γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά, ρωσικά, τσέχικα, κροατικά, σλοβενικά και ουγγρικά. Η ευρεία υποδοχή των έργων του διατηρήθηκε καθ΄ όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα.

Ο Κρασίτσκι υπήρξε αντικείμενο έργων ποιητών του Πολωνικού ΔιαφωτισμούΣτανίσουαφ Τρεμπέτσκι, Φραντσίσεκ Ζαμπουότσκι, Βόϊτσεχ Μίερκαι τον 20ο αιώνα, από τον Κονστάντι Ιλντέφονς Γκαουτσίνσκι. Υπήρξε ο ήρωας των πεζογραφικών έργων των Βιντσέντι Πολ, Άντολφ Νοβατσίνσκι και Χένρικ Σιενκιέβιτς.

Λογοτεχνική αντανάκλαση 
Οι μελετητές θεωρούν τους Μύθους και τους Σάτιρους του Κρασίτσκι ως προσαρμοστικούς στον πολιτισμό για τον οποίο γράφτηκαν και ως πολιτικά φορτισμένους. Οι χαρακτηρισμοί δεν βασίστηκαν σε ανακατασκευές ατόμων από την άμεση παρατήρηση, αλλά ήταν φανταστικές κατασκευές που αντανακλούσαν τις πραγματικές αξίες της κοινωνίας. Ο Κρασίτσκι υποστήριξε ότι οι Πολωνοί, και γενικά η ανθρωπότητα, διέπονταν από απληστία, ανοησία και ανηθικότητα.

Δείτε επίσης 

 Μύθος
 Μύθοι και παραβολές
 Πολωνοί
 Πολωνική λογοτεχνία
 Μετάφραση

Παραπομπές

Πηγές 
 Έντβαρντ Μπαλτσέζαν, εκδ., Pisarze polscy o sztuce przekładu, 1440–1974: Antologia (Πολωνοί συγγραφείς για την τέχνη της μετάφρασης, 1440-1974: μια ανθολογία), Πόζναν, Wydawnictwo Poznańskie, 1977.
 Γιαν Ζίγκμουντ Γιακουμπόφσκι, εκδ., Literatura polska od śreniowiecza do pozytywizmu (Πολωνική Λογοτεχνία από τον Μεσαίωνα έως τον Θετικισμό), Βαρσοβία, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979,, σελ. 245-54.
 Encyklopedia Polski (Εγκυκλοπαίδεια της Πολωνίας), Κρακοβία, Wydawnictwo Ryszard Kluszczyński, 1996,  .
 Γιούλιαν Κσιζανόφσκι, Historia literatury polskiej: Alegoryzmpreromantyzm (Ιστορία της Πολωνικής Λογοτεχνίας: Αλληγορισμός - Προρομαντισμός), Βαρσοβία, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1974, σελ. 435-54.
 Ζμπίγκιεφ Λαντόφσκι, Κριστίνα Βος, Słownik cytatów łacińskich: wyrażenia, sentencje, przysłowia (Λεξικό Λατινικών Αναφορών: Εκφράσεις, Maxims, Παροιμίες), Κρακοβία, Wydawnictwo Literackie, 2002,  .
 Τσέσλαφ Μίλος, Ιστορία της Πολωνικής Λογοτεχνίας, 2η έκδοση, Berkeley, University of California Press, 1983, , σελ. 176-81.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Πολωνικό φόρουμ 
 Βιογραφία στο monika.univ.gda.pl
 Βιογραφία στο شاعريmagic.com 
 Βιογραφία στο polishconstitusi.org
 Συλλεκτικά έργα (πολωνικά)
 Άλλα έργα (πολωνικά)
 Εικονική περιήγηση στον Καθεδρικό Ναό του Γκνιέζνο 
 Κατάλογος Επισκόπων της Πολωνίας

Πολωνοί ποιητές
Πολωνοί μυθιστοριογράφοι
Πολωνοί συγγραφείς
Πολωνοί μεταφραστές
Εκκλησιαστικοί γερουσιαστές της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας
Διαφωτισμός
Μέλη της Πρωσικής Ακαδημίας Επιστημών
Αρχιεπίσκοποι του Γκνιέζνο