Σοφία, δούκισσα του Χόενμπεργκ

Η Σοφία (γερμ. Sophie Gräfin Chotek von Chotkow und Wognin, 1 Μαρτίου 1868 - 28 Ιουνίου 1914) από τον Οίκο του Τσότεκ ήταν κόρη του Κόμη του Τσότκουφ & Βογκνίν και με τον μοργανατικό γάμο της έγινε δούκισσα του Χόενμπεργκ.

Βιογραφία
Η Σοφία Μαρία Ιωσηφίνα Αλβίνα ήταν το πέμπτο παιδί και η τέταρτη κόρη του Μπόχουσλαφ, Κόμη Τσότεκ του Τσότκουφ & Βογκνίν, και της Βιλελμίνε Κίνσκυ, κόρη του Γιόζεφ Κίνσκυ, Κόμη του Βσίνιτς & Τέτταου. Ο πατέρας της καταγόταν από την βοημική αριστοκρατική οικογένεια των Τσότεκ και υπηρέτησε ως πρέσβης της Αυστριακής Αυτοκρατορίας στις βασιλικές Αυλές της Στουτγάρδης, της Αγίας Πετρούπολης και των Βρυξελλών.

Η Σοφία ήταν κυρία επί των τιμών της Ισαβέλλας, Δούκισσας του Τέσσεν, συζύγου του αρχιδούκα Φρειδερίκου της Αυστρίας.

Γνωριμία με τον Φραγκίσκο Φερδινάνδο της Αυστρίας 
Δεν είναι εξακριβωμένη η χρονολογία της πρώτης συνάντησης της Σοφίας με τον Φραγκίσκο Φερδινάνδο, Αρχιδούκα της Αυστρίας. Πιθανότατα γνωρίστηκαν σε μια χοροεσπερίδα στην Πράγα όπου βρισκόταν το φρούριο που είχε τοποθετηθεί ο Φραγκίσκος Φερδινάνδος, ο οποίος επισκεπτόταν συχνά το κάστρο Χάλτμπουρν όπου έμενε η οικογένεια του αρχιδούκα Φρειδερίκου. Αρχικά, υπήρχε εικασία ότι ο Φραγκίσκος Φερδινάνδος ήταν ερωτευμένος με τη Μαρία Χριστίνα, τη μεγαλύτερη κόρη της οικογένειας. Όμως, όταν η δούκισσα Ισαβέλλα βρήκε ένα φυλαχτό του Φραγκίσκου Φερδινάνδου στο γήπεδο τέννις, το άνοιξε και βρήκε μέσα μια φωτογραφία της Σοφίας. 

Καθώς ο Φραγκίσκος Φερδινάνδος, ήταν πλέον ο διάδοχος του Αυστροουγγρικού θρόνου- μετά την αυτοκτονία του εξαδέλφου του Ροδόλφου (1889) και το θάνατο του πατέρα του Καρόλου Λουδοβίκου (1896)-, η ανακάλυψη αυτή επέφερε σκάνδαλο. Ο Φραγκίσκος Ιωσήφ τον πληροφόρησε ότι δεν μπορούσε να παντρευτεί τη Σοφία και ότι εκείνη δεν θα λάμβανε τον τίτλο της αυτοκρατορικής συζύγου. Η οικογένεια Τσότεκ ήταν αριστοκρατική αλλά κατώτερη των βασιλικών οίκων που αναζητούσε η αυστριακή Αυλή. Παρ' όλα αυτά, ο Φραγκίσκος Ιωσήφ αρνήθηκε να απαρνηθεί τη Σοφία και να παντρευτεί κάποια γόνο βασιλικού οίκου προκειμένου να προσφέρει διάδοχο στην Αυτοκρατορία. 

Έπειτα από λίγα χρόνια (1899), μετά από πολλές ενδοοικογενειακές πιέσεις (κυρίως από τη μητριά του Φραγκίσκου Φερδινάνδου, Μαρία Θηρεσία), το ζευγάρι έλαβε την άδεια να παντρευτεί. Ο Φραγκίσκος Φερδινάνδος θα διατηρούσε τον τίτλο του και τη θέση του στη διαδοχή και η Σοφία θα αποκτούσε έναν τίτλο αντάξιο της νέας της θέσης. Όμως, κατά την ανάληψη των καθηκόντων του ως αυτοκράτορα, ο Φραγκίσκος Φερδινάνδος ήταν υποχρεωμένος να ανακηρύξει τη Σοφία μοργανατική σύζυγό του και δεν θα λάμβανε τον τίτλο της αυτοκράτειρας, βασίλισσας ή αρχιδούκισσας, ενώ οι απόγονοί τους δεν θα είχαν δικαίωμα στη διαδοχή.

Γάμος 
Η Σοφία και ο Φραγκίσκος Φερδινάνδος παντρεύτηκαν την 1η Ιουλίου 1900 στο Ράιχσταντ (πλέον Ζάκουπυ) της Βοημίας. Τα μοναδικά μέλη των Αψβούργων που παρέστησαν στην τελετή ήταν η Μαρία Θηρεσία και οι δύο κόρες της, Μαρία Αννουντσιάτα και Ελισάβετ Αμαλία. Μετά το γάμο η Σοφία έλαβε τον τίτλο της κόμισσας του Χόενμπεγκ και την προσφώνηση της Γαληνίας Υψηλότητος. Το 1909 έλαβε τον ανώτερο τίτλο της δούκισσας και την προσφώνηση της Υψηλότητος. Απέκτησαν τέσσερα παιδιά εκ των οποίων επιβίωσαν τα τρία.

Παρά την υψηλή θέση του συζύγου της, η Σοφία δεχόταν υποτιμητική συμπεριφορά από την αυστριακή Αυλή και άλλους βασιλικούς οίκους. Μολαταύτα, κάποιοι καλωσόρισαν το ζευγάρι, όπως ο Γεώργιος Ε΄ και η Μαρία του Ηνωμένου Βασιλείου.

Δολοφονία 
Το 1914 ο αρχιδούκας Φραγκίσκος Φερδινάνδος προσκλήθηκε από τον Όσκαρ Ποτιόρεκ, κυβερνήτη της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης (τότε επαρχίας της Αυστριακής Αυτοκρατορίας), για να παρακολουθήσει στρατιωτικές ασκήσεις στο Σαράγεβο για τρεις ημέρες. Καθώς η πρόσκληση ήταν στρατιωτικής φύσης, η Σοφία επετράπη να συνοδεύσει το σύζυγό της. Έφτασε στο Σαράγεβο στις 28 Ιουνίου, την τελευταία μέρα των ασκήσεων, κατά την οποία ήταν προγραμματισμένες μια επιθεώρηση των στρατευμάτων και μια επίσκεψη στην πόλη για τα εγκαίνια ενός νέου μουσείου πριν την επιστροφή τους στη Βιέννη.

Το πρωί της 28ης Ιουνίου, στις 10 και 10, ενώ η ακολουθία του ζεύγους περνούσε έξω από το κεντρικό αστυνομικό τμήμα της πόλης, ο Νεντέλικο Τσαμπρίνοβιτς, μέλος της ομάδας Νέα Βοσνία, πέταξε μια χειροβομβίδα στο αυτοκίνητο του Αρχιδούκα. Ο οδηγός είδε εγκαίρως το ιπτάμενο αντικείμενο και επιτάχυνε το αυτοκίνητο με αποτέλεσμα η χειροβομβίδα να εκραγεί κάτω από τον τροχό του επόμενου αυτοκινήτου. Σύμφωνα με μαρτυρίες κάποιοι επιβάτες και περαστικοί τραυματίστηκαν. Μετά από τη δεξίωση στο δημαρχείο, το ζεύγος ξεκίνησε με την ακολουθία του για το ταξίδι στη Βιέννη. Κατά τη διαδρομή, ο Γκαβρίλο Πρίντσιπ, επίσης μέλος της Νέας Βοσνίας, πυροβόλησε δύο φορές και τραυμάτισε τη Σοφία και το σύζυγό της. Τα τραύματα αποδείχθηκαν θανάσιμα και μέσα σε μία ώρα ήταν και οι δύο νεκροί.

Οι σοροί τους μεταφέρθηκαν στην Τεργέστη και μετά στη Βιέννη. Κηδεύθηκαν από κοινού σε μια μικρή οικογενειακή τελετή. Τάφηκαν στο κάστρο Αρτστέττεν. Σήμερα, το κάστρο διαθέτει μουσείο αφιερωμένο στη μνήμη τους.

Η δολοφονία του αρχιδούκα Φραγκίσκου Φερδινάνδου πυροδότησε την Ιουλιανή Κρίση που σύντομα οδήγησε στο ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Οικογένεια
Παντρεύτηκε το 1900 τον Φραγκίσκο Φερδινάνδο της Αυστρίας. Ο γάμος ήταν μοργανατικός και της δόθηκε ο τίτλος της Δούκισσας του Χόενμπεργκ. Είχε τέκνα:
 Σοφία (1901 - 1990), παντρεύτηκε τον Φρήντριχ, Κόμη του Νόστιτς-Ρήνεκ.
 Μαξιμιλιανός (1902 - 1962), Δούκας του Χόενμπεργκ.
 Ερνέστος (1904 - 1954), Πρίγκιπας του Χόενμπεργκ.
 θνησιγενής γιος (1908).

Πηγές
  Enache, Nicolas. La Descendance de Marie-Therese de Habsburg. ICC, Paris, 1996. pp. 54, 58. French.

Παραπομπές 

Μοργανατικοί γάμοι
Κυρίες Επί Των Τιμών