Συριακές βουλευτικές εκλογές (2020)

Στις 19 Ιουλίου 2020 διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στη Συρία, για να εκλεγούν τα 250 μέλη του Συριακού Κοινοβουλίου. Οι εκλογές, που κανονικά διεξάγονται ανά τετραετία, αρχικά είχαν προγραμματιστεί για τις 13 Απριλίου αλλά αναβλήθηκαν δύο φορές λόγω της πανδημίας κορονοϊού. 

Η διοργάνωση των εκλογών έγινε με τον Συριακό εμφύλιο πόλεμο στο παρασκήνιο, που συνεχίζεται εδώ και εννέα χρόνια. Το Αραβικό Σοσιαλιστικό Κόμμα Μπάαθ του Μπασάρ αλ'Άσαντ κυβερνά τη χώρα από το 1963 που έγινε το Συριακό πραξικόπημα της 8ης Μαρτίου.

Το επί πολλά χρόνια κυβερνών κόμμα Μπάαθ κέρδισε τις 167 από τις 250 έδρες. Τα εννέα κόμματα που μπήκαν στο Κοινοβούλιο ήταν του Εθνικού Προοδευτικού Μετώπου. Οι 67 έδρες πήγαν σε ανεξάρτητους πολιτικούς. Από τα 250 μέλη που εκλέχτηκαν, οι 28 ήταν γυναίκες. Στο πρώτο συνέδριο του νέου Κοινοβουλίου, στις 10 Αυγούστου 2020, ο Χαμούντα Σάμπα επανεξελέγη Πρόεδρος της βουλής.

Ιστορικό

Προηγούμενες εκλογές 
Στις προηγούμενες εκλογές, της 13ης Απριλίου 2016, πλειοψήφησε η συμμαχία του Άσαντ που κέρδισε τις 200 από τις 250 έδρες. Τόσο η εγχώρια όσο και η εξωτερική αντιπολίτευση είχαν μποϊκοτάρει αυτές τις εκλογές, και η προσέλευση ψηφοφόρων ήταν μόνο 57,56%. Ο ΟΗΕ δεν αναγνώρισε τα αποτελέσματα των εκλογών, επειδή εν μέσω του εμφύλιου πολέμου δεν γίνεται να χαρακτηριστούν οι εκλογές ως ελεύθερες και δίκαιες.

Μάχη Βορειοδυτικής Συρίας 
Τον Σεπτέμβριο του 2019, με την υποστήριξη των Ηνωμένων Εθνών συστάθηκε η Συριακή Συνταγματική Επιτροπή, μία συντακτική συνέλευση 150 μελών που εργάζεται στο πλαίσιο της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Συρία. Η ΣΣΕ μετά από δύο συνεδριάσεις ανέστειλε τις εργασίες της, όταν τον Δεκέμβριο του 2019 η κυβέρνηση της Συρίας ενεπλάκη σε πολεμική επιχείρηση για την ανάκτηση κατεχόμενων εδαφών από την αντιπολίτευση, στο Κυβερνείο Ίντλιμπ. Η διένεξη συνεχίστηκε μέχρι τον Μάρτιο του 2020. Στις 2 Απριλίου το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΣΠΑΔ) ανακοίνωσε την παύση πυρών στη «ζώνη αποκλιμάκωσης». Στις αρχές του Ιουλίου το ΣΠΑΔ ανακοίνωσε ότι οι συγκρούσεις μεταξύ των φιλοκυβερνητικών δυνάμεων και των τζιχαντιστών στο κέντρο της Συριακής ερήμου άφησαν πολλές απώλειες.

Νόμος του Καίσαρα 
Στις 17 Ιουνίου 2020 οι ΗΠΑ έθεσαν σε ισχύ το Νόμο του Καίσαρα για την Προστασία των Πολιτών στη Συρία. Πρόκειται για μία σειρά κυρώσεων που προβλέπονται για το καθεστώς του Άσαντ και τους συνεργάτες του, με συμπεριλαμβανόμενες οικονομικές κυρώσεις και ταξιδιωτικούς περιορισμούς. Η «εκστρατεία οικονομικής και πολιτικής πίεσης» αποσκοπεί σε τερματισμό του «ατελέσφορου και κτηνώδους πολέμου». Ο Νόμος του Καίσαρα οδήγησε σε κατάρρευση της Συριακής Λίρας, οικονομική κρίση και αποδυνάμωση της Συριακής οικονομίας, με αποτέλεσμα το κλείσιμο επιχειρήσεων και μεγάλη άνοδο στις τιμές των προϊόντων. Το κόστος διαβίωσης εκτοξεύτηκε στα ύψη. Στη βορειοδυτική Συριά οι αρχές ξεκίνησαν να αντικαθιστούν την καταρρέουσα Συριακή λίρα με τουρκικό συνάλλαγμα. Ο ΟΗΕ επιβεβαίωσε ότι μία αποστολή Τουρκικών χαρτονομισμάτων διοχετεύτηκε στην επαρχία Ιντλίμπ, στις 11 Ιουνίου, για προστασία από την οικονομική κατάρρευση.

Τρέχουσες εκλογές 
Οι τρέχουσες εκλογές είναι οι τρίτες από τότε που τέθηκε σε ισχύ το Συριακό Σύνταγμα του 2012, ενώ η χώρα βρίσκεται στο δέκατο έτος του εμφυλίου που έχει αφήσει εκατοντάδες χιλιάδες νεκρών, εκατομμύρια μεταναστών που αναζήτησαν άσυλο σε άλλες περιφέρειες της Συρίας ή στο εξωτερικό, και πολλές κατεστραμμένες υποδομές και οικισμούς. Tο Κυβερνείο Ίντλιμπ βρίσκεται ακόμη στα χέρια της αντιπολίτευσης και ένα μεγάλο μέρος στα βόρεια της Συρίας βρίσκεται υπό Τουρκική κατοχή. Στην Αυτοδιοικούμενη ζώνη Βόρειας και Ανατολικής Συρίας προγραμματίστηκαν εκλογές μόνο στις περιοχές που βρίσκονταν στη δικαιοδοσία της Συριακής κυβέρνησης, στις πόλεις Αλ-Χασακά και Αλ-Κάμισλι. Ο Συριακός Εθνικός Συνασπισμός της αντιπολίτευσης χαρακτήρισε τις τρέχουσες εκλογές ως «θέατρο του Ασαντικού καθεστώτος» με εκατομμύρια ξεριζωμένων και εξόριστων.

Εκλογικό σύστημα 
Τα 250 μέλη του Συριακού Κοινοβουλίου εκλέγονται με άμεσες εκλογές, από τις 15 πολυεδρικές εκλογικές περιφέρειες της χώρας. Το εκλογικό σύστημα είναι απλό πλειοψηφικό με κλειστές λίστες. Δηλαδή, τα ονόματα των υποψήφιων εμφανίζονται ομαδοποιημένα κατά λίστες στα ψηφοδέλτια, και οι εκλογείς καλούνται να επιλέξουν μία λίστα γράφοντας ένα σταυρό προτίμησης δίπλα της, και χωρίς να μπορούν να ψηφίσουν μεμονωμένους υποψήφιους ή να αλλάξουν την σειρά προτεραιότητας στις λίστες. Η προσέλευση στην ψηφοφορία δεν είναι υποχρεωτική. Δικαίωμα ψήφου έχουν όλοι οι πολίτες της Συρίας ηλικίας άνω των 18 ετών. 

Δικαίωμα υποψηφιότητας έχουν όλοι οι γραμματισμένοι πολίτες της Συρίας, ηλικίας άνω των 25 ετών. Σύμφωνα με τον νόμο της Συρίας, οι υποψήφιοι διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: 

 Κατηγορία Α: περιλαμβάνει τους αγρότες, τους εργάτες και όλους τους εργαζόμενους και επαγγελματίες που συνδέονται με συνδικάτα. 
 Κατηγορία Β: περιλαμβάνει όλους τους υπόλοιπους υποψήφιους, είτε είναι ανεξάρτητοι ή κομματισμένοι.

Τον Μάρτιο του 2020, 8.375 πολιτικοί είχαν υποβάλλει τις υποψηφιότητές τους για τις εκλογές. Με το διάταγμα 76 του Προέδρου Ασάντ ορίστηκε ο αριθμός εδρών που θα διατεθούν σε υποψήφιους των δύο κατηγοριών, Α και Β, ανά περιφέρεια. Οι επιτροπές που εξέτασαν τις αιτήσεις υποψηφιότητας ενέκριναν μερικές και απέρριψαν τις υπόλοιπες. Στις 12 Ιουλίου ανακοινώθηκε ότι εγκρίθηκαν οι 2.100 υποψήφιοι. Στις εκλογές της 19ης Ιουλίου συμμετείχαν οι 1.656 υποψήφιοι, από τους οποίους οι 200 ήταν γυναίκες (12,08%).

Διεξαγωγή των εκλογών 
Στις 19 Ιουλίου, εκλογές διεξήχθησαν στο 70% της Συριακής επικράτειας. Δεν έγιναν εκλογές στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας που ελέγχεται από τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις, στο βορειοδυτικό τμήμα που ελέγχεται από τους Τούρκους, και στις περιοχές του Συριακού Κουρδιστάν που δεν υπόκεινται στη δικαιοδοσία της Συριακής κυβέρνησης. Δεν προβλέφθηκε δικαίωμα ψήφου για τα εκατομμύρια Σύριων που διέφυγαν και ζουν στο εξωτερικό λόγω του πολέμου. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που έγιναν βουλευτικές εκλογές στα κυβερνεία Αρ-Ράκκα και Αλ-Χασακά από τότε που άρχισε ο εμφύλιος, πριν από 10 χρόνια. Οι διοργανωτές των εκλογών έλαβαν τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία από τον κορονοϊό, οι υπάλληλοι φορούσαν μάσκες, φρόντισαν να τηρηθούν οι αποστάσεις ασφαλείας μεταξύ των εκλογέων, και οι ψηφοφόροι θερμομετρήθηκαν πριν κατευθυνθούν προς τον θάλαμο ψηφοφορίας. Την ημέρα των εκλογών άγνωστοι έβαλαν μπόμπα στο εκλογικό κέντρο της Μπούσρα Αλ-Χαρίρ, και άλλοι δύο βομβαρδισμοί έγιναν στη Δαμασκό.

Αποτελέσματα 
Τα αποτελέσματα άργησαν να ανακοινωθούν επειδή στο στα 5 από τα ~7.000 εκλογικά κέντρα διαπιστώθηκαν ανωμαλίες στη διεξαγωγή και χρειάστηκε να επαναληφθεί η ψηφοφορία. Ψηφοφορία έγινε στο 70% της Συριακής επικράτειας. Η προσέλευση του κοινού ήταν χαμηλή, 33,17%, δηλαδή 6.224.687 εκλογείς ήρθαν να ψηφίσουν. Οι παρατηρητές πιστεύουν ότι η θανάσιμη πανδημία επηρέασε κατά πολύ την προσέλευση, και πρόσθεσαν ότι οι βομβαρδισμοί που έγιναν την ημέρα των εκλογών, η ένδεια του πολέμου και η πίστη ότι το Συριακό κοινοβούλιο δεν θα μπορέσει να λύσει τα προβλήματα ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα των εκλογών ήταν όλα αίτια της μικρής προσέλευσης. 

Το κυβερνών κόμμα ήρθε πρώτο, για άλλη μια φορά, κερδίζοντας τις 167 από τις 250 έδρες. Εννέα κόμματα και 67 ανεξάρτητοι πολιτικοί μπήκαν στο Κοινοβούλιο. Από τα 250 μέλη που εκλέχτηκαν, οι 28 ήταν γυναίκες.

Δείτε επίσης 
 Συρία: εκλογές για ανάδειξη νέου κοινοβουλίου

Παραπομπές 

Εκλογές στη Συρία
Εκλογές του 2020