Εκκαθαρίσεις έπειτα από την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016 στην Τουρκία

Οι εκκαθαρίσεις έπειτα από την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016 στην Τουρκία είναι μια σειρά διώξεων και εξοντώσεων από την κυβέρνηση της Τουρκίας που επετράπησαν σε μια κατάσταση εκτάκτου ανάγκης ως αντίδραση στο αποτυχημένο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου. Οι διωγμοί ξεκίνησαν με τη σύλληψη προσωπικού των Τουρκικών Ένοπλων Δυνάμεων θεωρούμενου ότι συνδέονταν με την απόπειρα πραξικοπήματος, αλλά οι συλλήψεις επεκτάθηκαν ώστε να συμπεριληφθούν και άλλες ομάδες ατόμων του τουρκικού στρατού, καθώς και δημόσιοι υπάλληλοι και ιδιώτες. Αυτές οι μετέπειτα ενέργειες αντικατόπτρισαν μια διαμάχη εξουσίας μεταξύ κοσμικών και ισλαμιστών πολιτικών ελίτ στην Τουρκία, επηρέασε άτομα που δεν ήταν ενεργά ούτε γνώριζαν για το πραξικόπημα, αλλά τα οποία η κυβέρνηση ισχυρίστηκε ότι ήταν συνδεδεμένα με το κίνημα του Γκιουλέν, μιας ομάδας αντιπολίτευσης την οποία η κυβέρνηση κατηγόρησε για το πραξικόπημα. Η κατοχή βιβλίων που συνέγραψε ο Γκιουλέν θεωρήθηκε έγκυρη απόδειξη μιας τέτοιας σχέσης και αιτίας συλλήψεως.

Δεκάδες χιλιάδες δημόσιοι υπάλληλοι και στρατιώτες διώχθηκαν την πρώτη εβδομάδα μετά το πραξικόπημα. Για παράδειγμα, στις 16 Ιουλίου 2016, μόλις μία ημέρα μετά την αποτυχία του πραξικοπήματος, 2.745 δικαστές απολύθηκαν και τέθηκαν υπό κράτηση. Ακολούθησε η απόλυση, η κράτηση ή η αναστολή περισσότερων από 100.000 υπαλλήλων, αριθμός που είχε αυξηθεί σε πάνω από 110.000 μέχρι τις αρχές Νοεμβρίου 2016, πάνω από 125.000 μετά το διάταγμα της 22ης Νοεμβρίου, φτάνοντας τουλάχιστον 135.000 με τα διατάγματα του Ιανουαρίου, περίπου 160.000 μετά το διάταγμα για τις αναστολές και τις συλλήψεις της 29ης Απριλίου και 180.000 μετά από ένα διάταγμα μαζικής απόλυσης τον Ιούλιο του 2018. Συλλογικά, περίπου το 10% των 2 εκατομμυρίων δημοσίων υπαλλήλων της Τουρκίας απομακρύνθηκαν ως αποτέλεσμα των διωγμών. Οι διωγμένοι πολίτες εμποδίζονται να εργαστούν ξανά για την κυβέρνηση, συνεπώς ωθούνται στην επισφάλεια και τον οικονομικό θάνατο.

Στον επιχειρηματικό τομέα, η κυβέρνηση κατέσχεσε δυναμικά περιουσιακά στοιχεία περισσότερων από 1000 εταιρειών αξίας μεταξύ 11 και 50-60 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με την κατηγορία ότι είχαν σχέση με τον Γκιουλέν και το πραξικόπημα. Μέχρι τα τέλη του 2017 πάνω από χίλιες εταιρείες και τα περιουσιακά τους στοιχεία που ανήκαν σε άτομα που φέρεται να συνδέονταν με το κίνημα είχαν κατασχεθεί, και αγαθά και υπηρεσίες που παράγονταν από τέτοιες εταιρείες υπέστησαν μποϊκοτάζ από το κοινό.

Οι διωγμοί επεκτείνονται επίσης στα μέσα ενημέρωσης, τηλεοπτικά κανάλια, εφημερίδες και άλλα μέσα ενημέρωσης που θεωρήθηκαν επικριτικά για την κυβέρνηση διακόπηκαν, συνελήφθησαν επικριτικοί δημοσιογράφοι και τέθηκε φραγή στη Wikipedia το 2017 στην Τουρκία, η οποία διήρκεσε από τον Απρίλιο του 2017 έως τον Ιανουάριο του 2020. Από τις αρχές Σεπτεμβρίου 2016, η κατάσταση εκτάκτου ανάγκης μετά το πραξικόπημα επέτρεψε τη στροφή εναντίον κουρδικών ομάδων και της κουρδικής κουλτούρας, συμπεριλαμβανομένης της απόλυσης περισσότερων από 11.000 Κούρδων δασκάλων και δεκάδων εκλεγμένων δημάρχων και τη σύλληψη των συμπροέδρων του Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών (HDP) για φερόμενους δεσμούς με το Κουρδικό Εργατικό Κόμμα (PKK). Τον Αύγουστο του 2018, το τουρκικό κοινοβούλιο ενέκρινε έναν νέο «αντιτρομοκρατικό» νόμο για την αντικατάσταση της κατάστασης εκτάκτου ανάγκης.

Παραπομπές

Πολιτικές και πολιτισμικές εκκαθαρίσεις
Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν
Δίκαιο της Τουρκίας
Μεταβατική δικαιοσύνη
Διωγμός στην Τουρκία