Βισοπρολόλη

Η βισοπρολόλη, που διατίθεται στο εμπόριο με την εμπορική ονομασία Concor μεταξύ άλλων, είναι φάρμακο τύπου β-αναστολέας  που χρησιμοποιείται συνήθως για καρδιακές παθήσεις. Αυτές περιλαμβάνουν συγκεκριμένα τις υψηλή αρτηριακή πίεση, πόνο στο στήθος από ανεπαρκή ροή αίματος προς την καρδιά και καρδιακή ανεπάρκεια. Λαμβάνεται από το στόμα. 

Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν πονοκέφαλο, αίσθημα κόπωσης, διάρροια και οίδημα στα πόδια.  Οι πιο σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν την επιδείνωση του άσθματος, τον αποκλεισμό της ικανότητας αναγνώρισης χαμηλού σακχάρου στο αίμα και την επιδείνωση της καρδιακής ανεπάρκειας. Υπάρχουν ανησυχίες ότι η χρήση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να είναι επιβλαβής για το μωρό. Η βισοπρολόλη ανήκει στην οικογένεια φαρμάκων βήτα αναστολέα και είναι επιλεκτικός αναστολέας των β1 αναστολέων.

Η βισοπρολόλη κατοχυρώθηκε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 1976 και εγκρίθηκε για ιατρική χρήση το 1986. Συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο των βασικών φαρμάκων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Η βισοπρολόλη διατίθεται ως γενόσημο φάρμακο. Το 2017, ήταν η 268η πιο συχνά συνταγογραφούμενη φαρμακευτική αγωγή στις Ηνωμένες Πολιτείες, με περισσότερες από ένα εκατομμύριο συνταγές.

Ιατρικές χρήσεις 
Η βισοπρολόλη είναι ευεργετική στη θεραπεία της υψηλής αρτηριακής πίεσης (υπέρτασης), της μειωμένης ροής του αίματος στην καρδιά (καρδιακή ισχαιμία), της συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας και προληπτική θεραπεία πριν και πρωτογενή θεραπεία μετά από καρδιακές προσβολές, μειώνοντας τις πιθανότητες υποτροπής. Η βισοπρολόλη στοχεύει στην υπέρταση (αυξημένη αρτηριακή πίεση). Στην καρδιακή ισχαιμία, το φάρμακο χρησιμοποιείται για τη μείωση της δραστηριότητας του καρδιακού μυός, μειώνοντας έτσι τη ζήτηση οξυγόνου και θρεπτικών ουσιών και η μειωμένη παροχή αίματος μπορεί ακόμα να μεταφέρει επαρκείς ποσότητες οξυγόνου και θρεπτικών ουσιών.

Παρενέργειες 
Η υπερβολική δόση βισοπρολόλης οδηγεί σε κόπωση, υπόταση, χαμηλό σάκχαρο στο αίμα, βρογχόσπασμο και βραδυκαρδία.  Ο βρογχόσπασμος και τα χαμηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα προκαλούνται καθώς σε υψηλή δόση η βισοπρολόλη  μπορεί να είναι ανταγωνιστής των β2 αδρενεργικών υποδοχέων που βρίσκονται στον πνεύμονα και στο ήπαρ. Ο βρογχόσπασμος οφείλεται στην απόφραξη των πνευμονικών β2 υποδοχέων και τα χαμηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα λόγω της μειωμένης διέγερση της γλυκογονόλυσης και γλυκονεογένεσης στο ήπαρ μέσω του β2 υποδοχέα.

Οι β-αποκλειστές θα πρέπει γενικά να αποφεύγονται σε άτομα με ιστορικό άσθματος ή βρογχόσπασμου, καθώς μπορεί να επιδεινώσουν την ασθένεια. Ένας επιλεκτικός βήτα-1 αποκλειστής όπως η βισοπρολόλη μπορεί να δοκιμαστεί σε εκείνους στους οποίους δεν είναι διαθέσιμες άλλες επιλογές.

Φαρμακολογία

Φαρμακοδυναμική 
Η βισοπρολόλη είναι καρδιοπροστατευτική, διότι αποκλείει επιλεκτικά και ανταγωνιστικά τη διέγερση μέσω κατεχολαμίνων ( αδρεναλίνη ) των β1 αδρενεργικών υποδοχέων (αδρενοϋποδοχείς), οι οποίοι βρίσκονται κυρίως στα καρδιακά μυϊκά κύτταρα και στον καρδιακό ιστό αγωγιμότητας (καρδιοειδικοί), αλλά επίσης βρίσκονται σε παρασπειραμματικά κύτταρα στο νεφρό. Κανονικά, η αδρεναλίνη και η νοραδρεναλίνη διεγείρουν τους β1 αδρενεργικούς υποδοχείς ενεργοποιώντας ένα καταρράκτη σηματοδότησης (πρωτεΐνη Gs και cAMP) ο οποίος τελικά οδηγεί σε αυξημένη συσταλτικότητα και αυξημένο καρδιακό ρυθμό του καρδιακού μυός και βηματοδότη καρδίας, αντίστοιχα. Η βισοπρολόλη εμποδίζει ανταγωνιστικά την ενεργοποίηση αυτού του καταρράκτη, μειώνοντας έτσι τον αδρενεργικό τόνο / διέγερση των καρδιακών μυών και των βηματοδοτών. Ο μειωμένος αδρενεργικός τόνος δείχνει λιγότερη συσταλτικότητα του καρδιακού μυός και μειωμένο καρδιακό ρυθμό των βηματοδοτών.

Η επιλεκτικότητα της βισοπρολόλης στους β1 υποδοχείς είναι ιδιαίτερα σημαντική σε σύγκριση με άλλους μη εκλεκτικούς βήτα αποκλειστές. Οι επιδράσεις του φαρμάκου περιορίζονται σε περιοχές που περιέχουν β1 αδρενοϋποδοχείς, που είναι κυρίως η καρδιά και μέρος του νεφρού. Η βισοπρολόλη ελαχιστοποιεί τις παρενέργειες που ενδέχεται να προκύψουν από τη χορήγηση ενός μη ειδικής αποκλειστή βήτα όπου συμβαίνει αναστολή των άλλων αδρενεργικών υποδοχέων (β2, β3, α1, α2). Οι άλλοι υποδοχείς προκαλούν μια ποικιλία αποκρίσεων στο σώμα και η απόφραξή τους θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύ φάσμα αντιδράσεων, αλλά οι β1 αδρενοϋποδοχείς είναι καρδιοειδικοί ως επί το πλείστον, καθιστώντας τη βισοπρολόλη ιδανική για τη θεραπεία καρδιακών επεισοδίων. 

Η βισοπρολόλη έχει υψηλότερο βαθμό β1 -εκλεκτικότητας σε σύγκριση με άλλους β1 εκλεκτικούς β-αναστολείς όπως οι ατενολόλη, μετοπρολόλη, και βηταξολόλη. Ωστόσο, η νεμπιβολόλη είναι περίπου 3,5 φορές περισσότερο β-1 επιλεκτική.

Η βισοπρολόλη αναστέλλει την έκκριση ρενίνης κατά περίπου 65% και την ταχυκαρδία κατά περίπου 30%.

Φαρμακοκινητική 
Η βισοπρολόλη έχει τόσο λιπόφιλες (υδρόφοβες) όσο και υδρόφιλες ιδιότητες. Έχει κατά προσέγγιση χρόνο ημιζωής 10-12 ώρες και μετά από κατάποση έχει υψηλή βιοδιαθεσιμότητα (περίπου 90%). Όταν αποβάλλεται, το σώμα τη κατανέμει ομοιόμορφα (50-50) μεταξύ της έκκρισης των νεφρών και της βιομετατροπής στο ήπαρ (στη συνέχεια εκκρίνεται).

Παραπομπές 

Βασικά Φάρμακα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας
Αντιυπερτασικοί παράγοντες
Φαινυλαιθέρες
Αμίνες
Αλκοόλες