Κονσταντάιν Φράνκεν

Ο Κονσταντάιν Φράνκεν (Constantijn Francken ή Konstantijn Francken,   βαπτίστηκε στις 5 Απριλίου 1661, Αμβέρσα – 1717, Αμβέρσα ), ήταν Φλαμανδός μπαρόκ ζωγράφος και ο τελευταίος ζωγράφος στη μακρά γραμμή της οικογένειας καλλιτεχνών Φράνκεν. Είναι κυρίως γνωστός για τους πίνακές του, που απεικονίζουν σκηνές μάχης. Εργάστηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα στο Παρίσι, όταν ήταν ζωγράφος του βασιλέα και κυρίως ζωγράφισε πορτρέτα.  

Ο Φράνκεν γεννήθηκε στην Αμβέρσα,γιος του Χιερόνυμους Φράνκεν ΙΙΙ (Hieronymous Francken III) και της Κορνέλια Ντεπ (Cornelia Daep). Βαπτίστηκε στις 5 Απριλίου 1661. Ήταν ο τελευταίος καλλιτέχνης στην οικογένεια καλλιτεχνών Φράνκεν , η οποία είχε διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στους φλαμανδικούς πίνακες από το δεύτερο μισό του 16ου αιώνα και της οποίας το μεγάλο εργαστήριο ήταν πρότυπο ποιοτικής καλλιτεχνικής παραγωγής στην Αμβέρσα. Ο πατέρας του Κονσταντάιν, Χιερόνυμους, ήταν γιος του Φρανς Φράνκεν του νεότερου, του διασημότερου γόνου της δυναστείας των Φράνκεν. Υπάρχουν πολλές αποδόσεις εργασιών στον Χιερόνυμους, αλλά καμία δεν έχει πιστοποιηθεί.  Ο Χιερόνυμους απεβίωσε το 1671 και δεν μπορούσε να παίξει σημαντικό ρόλο στην καλλιτεχνική εκπαίδευση του γιου του. Είναι άγνωστο ποιος ήταν ο Δάσκαλός του, αλλά είναι πιθανό ότι ο Κονσταντάιν εκπαιδεύτηκε στο εργαστήριο της οικογένειας Φράνκεν . 

Πιστεύεται ότι σε νεαρή ηλικία πήγε στο Παρίσι όπου μπορεί να ήταν ενεργός μεταξύ 1679 και 1694.  Κατά τη διάρκεια της περιόδου του στο Παρίσι πιθανότατα δημιούργησε πίνακες για τον Γάλλο βασιλιά Λουδοβίκο ΙΔ΄ της Γαλλίας.  Απόδειξη της διαμονής του στο Παρίσι είναι μια δήλωση που έγινε στις 2 Μαΐου 1699 στην Αμβέρσα από τον χαράκτη Κορνέλις Φερμέλεν και άλλους για τις επιτυχημένες δραστηριότητες του Κονστανταίν Φράνκεν στο Παρίσι. Με την επιστροφή του στην Αμβέρσα, δήλωσε στις 10 Δεκεμβρίου 1694, στο υπόμνημα του δικαστή της Αμβέρσας, ότι είχε δραστηριοποιηθεί για 15 χρόνια στο Παρίσι, στις Βερσαλλίες και σε άλλες κατοικίες του βασιλιά της Γαλλίας όπου ζωγράφισε πορτρέτα που του απέκτησαν εξαιρετική φήμη . Δήλωσε επίσης ότι ήταν έτοιμος να εγκατασταθεί στην Αμβέρσα εάν απαλλασσόταν από την υποχρέωση στράτευσης. Έλαβε απαλλαγή από στρατιωτική θητεία στις 24 Ιανουαρίου 1695. 

Στην τάξη 1694-1695 προσχώρησε στην  Συντεχνία του Αγίου Λουκά της Αμβέρσας ως «wijnmeester», δηλαδή ο γιος Δασκάλου.  

Κατά το έτος 1695-1696 ήταν κοσμήτορας της συντεχνίας, αλλά απαλλάχθηκε από τα ενεργά καθήκοντα ως πρύτανη με την καταβολή 300 χρυσών νομισμάτων και ορισμένων όπλων στην Συντεχνία . Ανέλαβε τον Κάρελ βαν Φάλενς ως μαθητή του τον ίδιο χρόνο.  Ο Van Falens αργότερα εξειδικεύτηκε σε σκηνές κυνηγίου - ειδικά με γεράκι - και εργάστηκε για τον βασιλέα της Γαλλίας. 

Στις 28 Απριλίου 1696 ο Φράνκεν νυμφεύτηκε την Κριστίνα Κλάρα, η οποία ήταν από το Μπουχάουτ (Boechout). Η σύζυγός του αργότερα ανέπτυξε ψυχική ασθένεια και λέγεται ότι έφυγε από το σπίτι γυμνή. Η οικογένεια της συζύγου του κατηγόρησε τον Φράνκεν ότι προκάλεσε την ασθένεια της γυναίκας του σπαταλώντας την κληρονομιά της. Η διαμάχη μεταξύ των δύο οικογενειών έγινε πολύ έντονη και ο Κονσταντάιν υπέστη ποινή σωματικής τιμωρίας για προσβολή του γαμπρού του. Φαίνεται ότι ξόδεψε όλη του την περιουσία, παρόλο που ήταν επιτυχημένος ως καλλιτέχνης και τα έργα του επετύγχαναν υψηλές τιμές. Πώλησε, το 1703, μεγάλο πίνακα που απεικόνιζε τη Μάχη του Ekeren του 1703 (σήμερα  βρισκεται στο Βασιλικό Μουσείο Καλών Τεχνών της Αμβέρσας) στην πόλη της Αμβέρσας για 280 χρυσά νομίσματα. 

Πέθανε φορτωμένος με χρέη στις 12 Ιανουαρίου 1717 στην Αμβέρσα σε σπίτι που ενοικίαζε στην de Lange Nieuwstraat. Τάφηκε την ίδια ημέρα στην εκκλησία του Αγίου Ιακώβου.

Έργο 
Ενώ ο Φράνκεν φαίνεται να εργάστηκε κυρίως ως ζωγράφος πορτρέτων κατά τη διάρκεια της 15χρονης διαμονής του στη Γαλλία, δεν υπάρχουν γνωστά πορτρέτα από το χέρι του. Σήμερα είναι γνωστός μόνο για τοπία που απεικονίζουν στρατιωτικά επεισόδια. Εκτός από τη μάχη του Ekeren, ζωγράφισε πίνακα που δείχνει την αποχώρηση του Maarten van Rossum μετά την επίθεσή του στην Αμβέρσα στις 24 Ιουλίου 1542 ( Μουσείο aan de Stroom, Αμβέρσα), η πολιορκία του Ναμύρ από τον Γουλιέλμο Γ' της Οράγγης (άγνωστη τοποθεσία), Απόδοση των κλειδιών του Στρασβούργου προς τον Λουδοβίκο XIV {Ιστορικό Μουσείο Στρασβούργου) και την πανοραμική θέα μιας μάχης που ζωγράφισε το 1702. 

Ήταν πολύ ικανός να τοποθετήσει τους διάφορες μορφές στις στρατιωτικές σκηνές σε θέσεις με ζωντάνια.

Δείτε επίσης
 Κατάλογος Φλαμανδών ζωγράφων

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 

Φλαμανδοί ζωγράφοι