Άννα του Όλντενμπουργκ

H Άννα, γερμ.: Anna von Oldenburg (14 Νοεμβρίου 150124 Σεπτεμβρίου 1575) από τον Οίκο του Όλντενμπουργκ ήταν κόρη του κόμη του Όλντενμπουργκ και με τον γάμο της έγινε κόμισσα της Ανατολικής Φρισίας.Έγινε επίτροπος της Ανατολικής Φρισίας το 1542-1561 και κηδεμόνας για τους ανήλικους γιους της Έντσαρντ Β΄ και Ιωάννη Β΄. Η βασιλεία της διήρκεσε μέχρι το 1561 και γενικά υποστηριζόταν από τη Συνέλευση των ευγενών.

Βιογραφία 
Γεννήθηκε στο Όλντενμπουργκ ως η μόνη κόρη του Ιωάννη Ε΄ κόμη του Όλντενμπουργκ-Ντέλμενχορστ (1483-1526) και της Άννας (1460-1531), κόρης του Γεωργίου Α΄ πρίγκιπα του Άνχαλτ-Τσερμπστ. Είχε επιζώντες αδελφούς τους Ιωάννη ΣΤ΄, Γεώργιο, Χριστόφορο και Aντώνιο Α΄.

Παντρεύτηκε τον Έννο Β΄ κόμη της Ανατολικής Φρισίας το 1530.

Επιτροπεία 
Το 1540 ο Έννο Β΄ απεβίωσε και τον διαδέχθηκε ο ανήλικος γιος τους Έντσαρντ Γ΄. Η Άννα διορίστηκε προϊσταμένη της επιτροπής διακυβέρνησης το 1542. Κύριος σύμβουλός της ήταν ο αδερφός της Χριστόφορος κόμης του Όλντενμπουργκ.

Το κύριο χαρακτηριστικό της πολιτικής της έναντι των Ρεφορμιστών (Καλβινιστών) ήταν μία προσπάθεια εξισορρόπησης των διαφόρων ομολογιών, ώστε να τους επιτρέψει να συνυπάρχουν. Διατήτησεε τη δική της πίστη, αλλά είδε ότι μεταξύ των ευγενών της Ανατολικής Φρισίας, ο Λουθηρανισμός, όπως ο Ζβινγκλιανισμός ήταν σχεδόν εξίσου κατανεμημένοι. Ήταν σαφές ότι η επιλογή ενός από αυτά ως κρατική θρησκεία της Ανατολικής Φρισίας, δεν θα ήταν εκτελεστή. Στους Καθολικούς και στους Πνευματιστές επετράπη επίσης να ασκήσουν την πίστη τους στην Ανατολική Φρισία. Μόνο υπό πίεση από τον αυτοκράτορα της Γερμανίας απαγορεύτηκαν οι Βαπτιστές το 1549.

Ίδρυσε αστυνομία στην Ανατολική Φρισία (1545) και αναμόρφωσε το νομικό σύστημα. Εκτός από τα διοικητικά της καθήκοντα, η Καγκελαρία ανέλαβε και δικαστικά καθήκοντα. Σύμβουλοι και νομικοί μελετητές προστέθηκαν στην Καγκελαρία για την εκτέλεση αυτών των καθηκόντων. Η Καγκελαρία αποτελούσε ως επί το πλείστον ένα εφετείο, αλλά θα ενεργούσε επίσης ως πρωτοβάθμιο δικαστήριο σε υποθέσεις που αφορούσαν τους ευγενείς.

Κατά τη διάρκεια της εξουσίας της Άννας, η ένοπλη σύγκρουση με το Χάρλινγκερλαντ ξεκίνησε για άλλη μία φορά, όταν ο Ιωάνης Β΄ κόμης του Χάρλινγκερλαντ κατέλαβε μία λωρίδα γης στο Accumer Deep (Βαθύ Συγκεντρωτή). Η Άννα έστειλε την υπόθεσή της στο Reichskammergericht  (αυτοκρατορικό Δικαστικό Επιμελητήριο) και στον Κύκλο του Κάτω Ρήνου-Βεστφαλίας. Ο Κύκλος συνέλαβε τον Ιωάννη Β΄, ο οποίος είχε κάνει πολλούς εχθρούς, και αυτός απεβίωσε αιχμάλωτος το 1562.

Το 1558 η Άννα κατάργησε τον νόμο ότι μόνο ο πρωτότοκος θα είναι διάδοχος ως μοναδικός κυβερνήτης της κομητείας. Έτσι τώρα η εξουσία έπρεπε να μοιραστεί μεταξύ των τριών γιων της, Έντσαρντ Β΄, Χριστοφόρου και Ιωάννη Β΄. Αυτό είχε ως στόχο να αποτρέψει τη Σουηδική επιρροή ενόψει του γάμου μεταξύ του γιου της Έντσαρντ Β΄ με την Αικατερίνη των Βάσα, κόρης του Γουσταύου Α΄ της Σουηδίας (1559). Υπονοούσε επίσης τη συνέχιση της θρησκευτικής ισορροπίας, καθώς ο Ιωάννης Β΄ ήταν Καλβινιστής, ενώ ο Έντσαρντ Β΄ ήταν Λουθηρανός και κανένας από αυτούς δεν θα μπορούσε να εδραιώσει την πίστη του ως τη μόνη επιτρεπόμενη ομολογία στην κομητεία.

Η επιτροπεία της έληξε το 1561.

Μετέπειτα ζωή 
Η σχέση μεταξύ Έντσαρντ Β΄ και Ιωάννη Β΄ δεν ήταν πολύ καλή και επιδεινώθηκε μετά το τέλος του Χριστοφόρου το 1566. Η διαμάχη εξουσίας μεταξύ των αδελφών εμπόδιζε συχνά την άσκηση της κοινής τους εξουσίας. Αυτό ενίσχυσε σε μεγάλο βαθμό τους ευγενείς και τους πολίτες του Έμντεν.

Ο Mένσο Άλτινγκ ήταν κήρυκας στο Έμντεν μόνο για λίγο, όταν η κόμισσα Άννα απεβίωσε εκεί στις 24 Σεπτεμβρίου 1575. Έκανε την πρώτη μεγάλη επικήδειο ομιλία του, όταν η Άννα τάφηκε στην οικογενειακή κρύπτη στη Μεγάλη Εκκλησία του Έμντεν, της Αναμορφωμένης (Καλβινιστικής) Εκκλησίας, γνωστής ως  ("Μητέρα Εκκλησία").

Μετά το τέλος του Ιωάννη Β΄ το 1591 ο Έντσαρντ Β΄ έγινε ο μοναδικός κυβερνήτης της κομητείας της Ανατολικής Φρισίας, αλλά η εξουσία του είχε πληγεί σοβαρά από τη συνεχιζόμενη σύγκρουση. Η αποδυνάμωση του Οίκου των Σίρκσενα ήταν ένας από τους παράγοντες που οδήγησαν στη λεγόμενη «Εξέγερση του Έμντεν».

Οικογένεια 
Από τον γάμο της με τον Έννο Β΄ των Σίρκσενα κόμη της Ανατολικής Φρισίας, είχε παιδιά:
 Ελισάβετ (10 Ιανουαρίου 1531 - 6 Σεπτεμβρίου 1555), παντρεύτηκε το 1553 τον Ιωάννη Ε΄ κόμη του Χόλσταϊν-Πίνεμπεργκ (1531–1560).
 Έντσαρντ Β΄ (24 Ιουνίου 1532 - 1 Σεπτεμβρίου 1599), κόμης της Ανατολικής Φρισίας.
 Χέντβιχ (29 Ιουνίου 1535 - 4 Νοεμβρίου 1616), παντρεύτηκε στις 8 Οκτωβρίου 1562 τον Όθωνα Β΄ κόμη του Μπράουνσβαϊγκ-Χάρμπουργκ (1528-1603).
 Άννα (3 Ιανουαρίου 1534 - 20 Μαΐου 1552), απεβ. 18 ετών.
 Χριστόφορος (8 Οκτωβρίου 1536 - 29 Σεπτεμβρίου 1566, Κομάρομ της Ουγγαρίας), κόμης της Ανατολικής Φρισίας μαζί με τον αδελφό του Έντσαρντ Β΄.
 Ιωάννης Β΄ (29 Σεπτεμβρίου 1538 - 29 Σεπτεμβρίου 1591), κόμης της ανατολικής Φρισίας μαζί με τον αδελφό του Έντσαρντ Β΄.

Αναφορές και πηγές 
 Heiko Ebbel Janssen: Gräfin Anna von Ostfriesland - eine hochadelige Frau der späten Reformationszeit (1540 / 42-1575). Ein Beitrag zu den Anfängen der reformierten Konfessionalisierung im Reich, Münster, 1998, 285 σελίδες,
 Henning P. Jürgens: Die vormundschaftliche Regentschaft der Gräfin Anna und die Berufung Johannes a Lascos zum ostfriesischen Superintendenten, σε: Emder Jahrbuch, vol. 79, 1999, σελ. 42–65

Παραπομπές σε πηγές

Οίκος του Όλντενμπουργκ