Ντανιέλε ντα Βολτέρρα

Ο Ντανιέλε Ριτσαρέλλι (Daniele Ricciarelli,   15094η Απριλίου του 1566), περισσότερο γνωστός ως Ντανιέλε ντα Βολτέρρα (Daniele da Volterra)), ήταν μανιεριστής Ιταλός ζωγράφος και γλύπτης .

Εχει παραμείνει αξέχαστος περισσότερο για τη σχέση του με τον Μιχαήλ Άγγελο. Αρκετά από τα πιο σημαντικά έργα του Ντανιέλε βασίστηκαν σε σχέδια που έγιναν για τον σκοπό αυτόν από τον Μιχαήλ Άγγελο. Μετά το θάνατο του Μιχαήλ Αγγέλου, ο Ντανιέλε προσλήφθηκε για να καλύψει τα γεννητικά όργανα στην Τελευταία Κρίση του με ενδύματα και περιζώματα. Αυτό του απέδωσε το προσωνύμιο  ("ο βρακο-δημιουργός").

Βιογραφία 

Ο Ντανιέλε Ριτσαρέλλι γεννήθηκε στη Βολτέρρα στη σημερινή Τοσκάνη. Σε νεαρή ηλικία, αρχικά σπούδασε με τους Σιενέζους καλλιτέχνες Ιλ Σοντόμα (Il Sodoma) και Μπαλτασσάρε Περούτσι (Baldassare Peruzzi), αλλά δεν έγινε αντικείμενο καλής μεταχείρισης και τους εγκατέλειψε. Φαίνεται ότι συνόδευσε τον τελευταίο στη Ρώμη το 1535, και βοήθησε να ζωγραφίσει τις τοιχογραφίες στο "Palazzo Massimo alle Colonne". Στη συνέχεια έγινε μαθητής του Περίνο ντελ Βάγκα (Perino del Vaga).

Από το 1538 έως το 1541 βοήθησε τον Περίνο στη ζωγραφική τοιχογραφιών στη βίλα του Καρδιναλίου Τριβούτσιο στο Σαλόνε, στο παρεκκλήσιο Massimi του Τρινιτά ντεϊ Μόντι και στο παρεκκλήσι της Σταύρωσης στο Σαν Μαρτσέλλο αλ Κόρζο (San Marcello al Corso). Του ανατέθηκε η ζωγραφική μιας ζωφόρου στο κεντρικό σαλόνι του "Palazzo Massimo alle Colonne", με τη ζωή του Κόιντου Φάβιου Μάξιμου.

Στη Ρώμη άρχισε επίσης να εργάζεται στον κύκλο του Μιχαήλ Αγγέλου με τον οποίο έγιναν φίλοι. Ο Μιχαήλ Άγγελος χρησιμοποίησε την επιρροή του στον Πάπα Παύλο Γ ' για να εξασφαλίσει τις παραγγελίες στον Ντανιέλε και τη θέση του επιθεωρητή των έργων του Βατικανού, θέση που διατήρησε μέχρι τον θάνατο του Πάπα. Ο Μιχαήλ Άγγελος του παρείχε επίσης σκίτσα, στα οποία ο Ντανιέλε βάσισε μερικούς από τους πίνακές του, ειδικά στη σειρά τοιχογραφιών του στο παρεκκλήσιο Ορσίνι στο Trinity College, παραγγελία την οποία ο Ντανιέλε είχε λάβει τον Δεκέμβριο του 1541.

Αργότερα στον Ντανιέλε  ανατέθηκε από τον Παύλο Γ΄ να ολοκληρώσει τη διακόσμηση της Βασιλικής Αιθούσης. Με τον θάνατο του Πάπα, το 1549, έχασε τη θέση του ως επιθεωρητή και τη σύνταξη, στην οποία είχε δικαίωμα. Στη συνέχεια αφιερώθηκε κυρίως στη γλυπτική.

Πέθανε στη Ρώμη το 1566. Σύμφωνα με τη διαθήκη του Ντανιέλε, το μαρμάρινο γόνατο του αριστερού αριστερού ποδιού του Χριστού από την Αποκαθήλωση του Μιχαήλ Άγγελου ήταν στην κατοχή του τη στιγμή του θανάτου του. Μεταξύ των μαθητών του ήταν ο Τζούλιο Ματσόνι από την Πιατσέντσα.  Ο Λεονάρντο Ριτσαρέλλι ήταν  ανεψιός του.

Έργα 

Ο πιο γνωστός πίνακας του Ντανιέλε είναι η Αποκαθήλωση στο Τρινιτά ντεϊ Μόντι (γύρω στο 1545), σύμφωνα με σχέδια του Μιχαήλ Αγγέλου. Υπερβολικά επαινεθέν, αυτό το έργο συμπεριλήφθηκε, με τη Μεταμόρφωση του Ραφαήλ και την Τελευταία Κοινωνία του Αγίου Ιερωνύμου από τον Ντομενικίνο, ως μια από τις πιο διάσημες εικόνες στη Ρώμη. Ο αμφίπλευρος πίνακας του Ντανιέλε με τον Δαβίδ που σκότωσε τον Γολιάθ (αποκαταστάθηκε το 2008) στο Λούβρο φαίνεται επίσης να βασίστηκε σε σχέδια του Μιχαήλ Άγγελου. Για μεγάλο χρονικό διάστημα αποδιδόταν σε αυτόν.

Άλλα αξιοσημείωτα έργα περιλαμβάνουν τη Σφαγή των Αθώων (1557) στην Πινακοθήκη Ουφίτσι της Φλωρεντίας, ένα πορτρέτο του Μιχαήλ Αγγέλου που σχεδίασε, και μια προτομή που έκανε από τη μάσκα θανάτου του Μιχαήλ Αγγέλου.

Ένα γνωστό γλυπτό είναι η Κλεοπάτρα στο Belvedere . Από τη Γαλλία, ο Ντανιέλε έλαβε παραγγελία να φτιάξει ένα χάλκινο έφιππο άγαλμα του Ερρίκου Β΄, αλλά ολοκλήρωσε μόνον το άλογο. Αυτό αργότερα χρησιμοποιήθηκε για ένα άγαλμα του Λουδοβίκου ΙΓ΄  στο Πλατεία των Βοσγίων και το έλιωσαν κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης .

Τα περιζώματα στην τελευταία κρίση του Μιχαήλ Άγγελου 

Ο Ντανιέλε εγινε διαβόητος επειδή κάλυψε, με άμφια και φύλλα συκής, πολλά από τα γεννητικά όργανα και τις πίσω πλευρές στην τοιχογραφία του Μιχαήλ Αγγέλου Η τελευταία Κρίση στην Καπέλα Σιστίνα . Αυτό το έργο ξεκίνησε το 1565, λίγο μετά τη Σύνοδο του Τρέντο, η οποία είχε καταδικάσει το γυμνό στη θρησκευτική τέχνη. Αποδόθηκε, έτσι, στον Ντανιέλε το ψευδώνυμο "Il Braghettone" ("ο βρακο-δημιουργός").

Επίσης σμίλευσε ένα μέρος της τοιχογραφίας και ξαναζωγράφισε το μεγαλύτερο μέρος της Αγίας Αικατερίνης και ολόκληρη την εικόνα του Αγίου Βλασίου πίσω της. Αυτό έγινε επειδή στην αρχική εκδοχή ο Βλάσιος φάνηκε να κοιτάζει την Αικατερίνη γυμνή πίσω, και επειδή σε μερικούς παρατηρητές η θέση του σώματός τους πρότεινε σεξουαλική επαφή.

Ωστόσο, τα περιζώματα και οι κουρτίνες στο κάτω μισό της τοιχογραφίας δεν ζωγραφίστηκαν από τον Ντανιέλε. Το έργο του για την τελευταία κρίση διακόπηκε στα τέλη του 1565 από τον θάνατο του Πάπα Πίου IV, μετά την οποία το ικρίωμα που χρησιμοποίησε έπρεπε να αφαιρεθεί γρήγορα επειδή το παρεκκλήσοι ήταν απαραίτητο για την εκλογή του νέου Πάπα.

Κληρονομιά 
Οι μαθητές του περιλάμβαναν τον ζωγράφο Μικέλε Αλμπέρτι.

Φωτοθήκη

Δείτε επίσης
 Κατάλογος Ιταλών ζωγράφων

Παραπομπές

Πηγές 
 Fabrizio Mancinelli, "The Painting of the Last Judgment: History, Technique and Restoration". In Loren Partridge, Michelangelo : The Last Judgment – A Glorious Restoration. New York: Harry N. Abrams, Inc. 2000. ISBN 0-8109-8190-4.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 
 
 Bust of Michelangelo, Museo Nazionale del Bargello, Florence.
  La "Deposizione" di Daniele da Volterra ritorna al pubblico, on the restoration of Descent from the Cross

Ιταλοί ζωγράφοι
Ιταλοί γλύπτες
Μανιεριστές ζωγράφοι