Κολομβιανές διαδηλώσεις του 2021

Από τις 28 Απριλίου 2021 στην Κολομβία γίνονται διαδηλώσεις στις οποίες πάνω από 25 άτομα έχασαν τη ζωή τους και εκατοντάδες τραυματίστηκαν. Οι διαδηλωτές διαμαρτυρήθηκαν για το σχέδιο της κυβέρνησης να αυξήσει το ΦΠΑ. 

Οι ταραχές κορυφώθηκαν την Πρωτομαγιά. Ο Πρόεδρος Ιβάν Ντούκε έχει αποσύρει το νομοσχέδιο αλλά οι ταραχές συνεχίζονται. Η διεθνής κοινότητα καταδίκασε την άσκηση αστυνομικής βίας για την καταστολή των διαδηλωτών.

Ιστορικό 
Οι Κολομβιανοί βγήκαν στους δρόμους στις 28 Απριλίου για να διαμαρτυρηθούν για μία απαράδεκτη φορολογική μεταρρύθμιση που εισήγαγε η κυβέρνηση του Προέδρου Ιβάν Ντούκε, η οποία θα επιβάρυνε φορολογικά την εργατική και τη μεσαία τάξη. Σχεδίαζε να αυξήσει το ΦΠΑ σε αγαθά και υπηρεσίες και να καταργήσει ορισμένες φοροαπαλλαγές για να χρηματοδοτήσει με τα έσοδα το πρόγραμμα «Εισόδημα Αλληλεγγύης», ένα πρόγραμμα οικονομικής ανακούφισης των απόρων που πλήχτηκαν από την πανδημία κορονοϊού με ένα βασικό άνευ όρων εισόδημα. Επρόκειτο για ένα μηνιαίο εισόδημα $ 43 που παρασχέθηκε στα 3 εκατομμύρια άτομα που ήταν δικαιούχοι του προγράμματος. Οι κριτικοί είπαν ότι «το βοήθημα ήταν μικρό [...] αλλά έκανε διαφορά. Αλλά τα νοικοκυριά που το χρειάζονταν ήταν πενταπλάσια αυτών που το πήραν». Με το νέο νόμο ο Ντούκε σχεδίαζε να αυξήσει τα έσοδα της εφορίας κατά $ 4,8 δισεκατομμύρια για να συμπεριλάβει στο πρόγραμμά του ακόμα 1,7 εκατομμύρια απόρων. Το ποσοστό ανεργίας στην Κολομβία έχει αυξηθεί σε 16% από 9% που ήταν πριν την πανδημία. Οι διαδηλωτές διαμαρτυρήθηκαν και για τον προτεινόμενο νόμο 010, με τον οποίον θα αυξανόταν η ιδιωτικοποίηση του συστήματος υγείας.

Οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν για αρκετές ημέρες και κορυφώθηκαν την Πρωτομαγιά. Ο Ντούκε απέσυρε το προτεινόμενο νομοσχέδιο, αλλά ο θυμός των διαδηλωτών δεν κατευνάστηκε. Η γενική αναστάτωση εξαπλώθηκε σε 247 πόλεις και χωριά. Σε πολλές περιοχές η αστυνομία χρησιμοποίησε βίαιες μεθόδους, δακρυγόνα και γκλομπ για να καταστείλει τις ταραχές. Οι διαδηλωτές κατήγγειλαν την αστυνομική βία και ζήτησαν να διερευνηθούν τα αίτια των θανάτων.

Αντιδράσεις 
Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα είπαν ότι ο πραγματικός απολογισμός των νεκρών μπορεί να είναι πολύ υψηλότερος και ζήτησαν από τον Πρόεδρο Ντούκε να απαγορεύσει στην αστυνομία την υπερβολική άσκηση βίας.

Εγχώριες αντιδράσεις 
Ο γερουσιαστής Γκουστάβο Πέτρο και ο γερουσιαστής Γκουστάβο Μπολιβάρ υποστήριξαν τις διαδηλώσεις για την φορολογική μεταρρύθμιση. Η ηθοποιός Λίνα Τεχέιρο, η συγγραφέας Καρολίνα Σανίν, η συγγραφέας και εικονογράφος Αμαλία Ανδράδε, ο δημοσιογράφος Ντανιέλ Σάμπερ Οσπίνα, ο κωμικός Αλεχάντρο Ριάνιο και άλλοι Κολομβιανοί καλλιτέχνες παρευρέθηκαν στις εκδηλώσεις της απεργίας και διαδήλωσαν κατά της στρατιωτικοποίησης του Ιβάν Ντούκε. Η ηθοποιός Εσπεράνσα Γκόμες καταδίκασε τους βανδαλισμούς. Οι Κολομβιανοί καλλιτέχνες Σακίρα, Τζ Μπάλβιν, Μαλούμα, Χουάνες, Καμίλο και οι Κολομβιανοί αθλητές Ραδαμέλ Φαλκάο, Έγκαν Μπερνάλ, Χουάν Φερνάντο Κιντέρο, Ρενέ Χιγκίτα, μεταξύ άλλων, συμπαραστάθηκαν στους διαδηλωτές και μίλησαν στα μέσα και στο τουίτερ για την κρίση.

 Ο πρώην Πρόεδρος Άλβαρο Ουρίμπε έχει κατηγορηθεί ότι συνδέεται με δεξιές παραστρατιωτικές ομάδες και ότι υποκινεί βία κατά των διαδηλωτών.
 Ο πρώην Πρόεδρος Χουάν Μανουέλ Σάντος πρότεινε να διαμεσολαβήσει για διάλογο μεταξύ της κυβέρνησης και των διαδηλωτών.

Διεθνείς αντιδράσεις

Κυβερνήσεις 

 : ο Πρόεδρος Αλμπέρτο Φερνάντες εξέφρασε ανησυχία για τα γεγονότα και ευχήθηκε να σταματήσουν οι βιαιότητες.
: ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης, ο Υπουργός Τζέιμε Μπελόλιο, είπε ότι «πιστεύουμε στα ανθρώπινα δικαιώματα και στην προστασία τους».
: ο Πρόεδρος Λενίν Μορένο έριξε την ευθύνη για τις διαδηλώσεις στην κυβέρνηση της Βενεζουέλας που «υποκινεί ταραχές».
: ο Υπουργός Εξωτερικών εξέφρασε τη μεγάλη λύπη του για «τις βιαιότητες και τα θύματα».
: η Υπουργός Εξωτερικών Αράντσα Γκονσάλες έκανε έκκληση για «χαμήλωμα των εντάσεων, ηρεμία, να σταματήσει η βία και να γίνει διάλογος».
: τρεις βουλευτές του Εργατικού Κόμματος απευθυνόμενοι στον Υπουργό Εξωτερικών Ντομινίκ Ράαμπ έκαναν λόγο για «αποτυχία» και «απαράδεκτη άσκηση βίας από το κράτος (της Κολομβίας) σε πολίτες».
: το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και εκπρόσωποι του Δημοκρατικού Κόμματος ζήτησαν από την Κολομβιανή κυβέρνηση να μετριάσει την άσκηση βίας στους διαδηλωτές.
: ο Γενικός Εισαγγελέας Τάρεκ Ουίλιαμ Σάαμπ επέκρινε την σφαγή του (Κολομβιανού) πληθυσμού από την κυβέρνηση του Ντούκε.

Υπερεθνικές οργανώσεις 
 : ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες κάλεσε τους Κολομβιανούς να «επιλύσουν τα προβλήματα [...] με ειρηνικό και εμπεριστατωμένο διάλογο». Η Ύπατη Αρμοστής για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στην Κολομβία Ζουλιέ ντε Ριβέρα ανέφερε ότι μέλη της αποστολής της δέχτηκαν απειλές και επιθέσεις ενώ διερευνούσαν περιστατικά βίας και ανεξήγητους θανάτους διαδηλωτών στο Κάλι.
: ο εκπρόσωπος της Ε.Ε. Πήτερ Στάνο δήλωσε: «Παρακολουθούμε την κατάσταση και καταδικάζουμε τις βιαιοπραγίες, [...] προτεραιότητα έχει να περιοριστεί ή κλιμάκωση της βίας και να αποφευχθεί η δυσανάλογη χρήση βίας».
 : καταδίκασαν την «υπερβολική άσκηση βίας» και εξέφρασαν ανησυχία για τα θύματα.
Διεθνής Αμνηστία: είπαν ότι οι Κολομβιανές αρχές πρέπει να διερευνήσουν τις καταγγελίες για υπερβολική και περιττή άσκηση βίας σε διαδηλωτές που είχε ως αποτέλεσμα «δεκάδες θανάτους και τραυματίες, παράνομες κρατήσεις [...] και εξαφανίσεις ατόμων».
Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα: προειδοποίησαν για «επικείμενο κίνδυνο λογοκρισίας [...] λόγω της άσκησης βίας στους δημοσιογράφους».

Παραπομπές 

Διαδηλώσεις και διαμαρτυρίες του 2021