Χας Μουράτ πασάς

Ο Χας Μουράτ πασάς ήταν Οθωμανός στρατιωτικός βυζαντινής καταγωγής, σύμφωνα με κάποιους ιστορικούς από την Δυναστεία των Παλαιολόγων.

Σύμφωνα με το Ecthesis chronica του 16ου αιώνα ήταν γιος κάποιου Γίδου Παλαιολόγου αδελφού, σύμφωνα και με το βιβλίο Historia Turchesca, του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου ΙΑ΄ και είχε άλλον έναν αδελφό τον Μεσίχ πασά. Κατά την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 οι δύο αδελφοί πιάστηκαν αιχμάλωτοι και εντάχθηκαν στους γενίτσαρους. Η αληθινή ταυτότητα του πατέρα τους είναι άγνωστη, δεν μπορεί να ταυτιστεί με κάποιον αδελφό του Κωνσταντίνου ούτε οι ίδιοι με κάποιον ανιψιό του, από κάποιους ερευνητές προτείνεται να έχουν νόθα προέλευση και συγγένεια με τον Κωνσταντίνο.

Σε αντίθεση με τον αδελφό του, η πρώιμη ζωή και η καριέρα του Μουράτ στην οθωμανική υπηρεσία είναι ασαφείς. Πρέπει να έχει απολαύσει τη εύνοια του σουλτάνου, το όνομα Χας, με τον οποίο είναι γνωστός, είναι επίθετο που χαρακτηρίζει οικειότητα και εύνοια από έναν άρχοντα. Είχε πολλά πλούτη αφού το 1465/66 άρχισε να κατασκευάζει ένα τζαμί στην περιοχή Ακσαράι της Κωνσταντινούπολης, το οποίο ολοκληρώθηκε από τον αδελφό του ο οποίος τελικά θάφτηκε εκεί.

Όταν ο Μαχμούτ Πασάς Αντζέλοβιτς απολύθηκε από Μεγάλος Βεζίρης μπεηλέρμπεης του Εγιαλέτ της Ρούμελης το 1468, ο Χας Μουράτ τον διαδέχτηκε. Φαίνεται ότι έμεινε στην θέση αυτή μέχρι το 1473, όταν συμμετείχε σε μια εκστρατεία εναντίον του Ουζούν Χασάν  στην Ανατολία, όπου νικήθηκε και σκοτώθηκε. Κατά τη διάρκεια αυτής της εκστρατείας, διέταξε τη δεξιά πτέρυγα στρατού μια δύναμη 20.000 ανδρών με 40 σαντζάκ μπέηδες. Κατά την μάχη ο Ουζούν Χασάν υποχώρησε πέρα ​​από τον Ευφράτη. Σύμφωνα με ορισμένους οθωμανούς ιστορικούς, ο Μαχμούντ Πασάς προσπάθησε να τον προειδοποιήσει ότι ήταν τέχνασμα αλλά ο Μουράτ, ο οποίος ως νέος ήταν ορμητικός και πρόθυμος να διεκδικήσει δόξα για τον εαυτό του, δεν τον άκουσε. Αντ 'αυτού, προχώρησε με μέρος του στρατού του, διέσχισε τον Ευφράτη και έπεσε σε ενέδρα στις 4 Αυγούστου. Η επακόλουθη μάχη του Τερτσάν ήταν μια καταστροφή για τους Οθωμανούς: ο Μουράτ σκοτώθηκε - αν και η επιστολή του Ουζούν Χασάν ισχυρίζεται ότι συνελήφθη μαζί με ένα μεγάλο μέρος του οθωμανικού στρατού, και αρκετοί διακεκριμένοι διοικητές, όπως ο Τουραχάνογλου Ομέρ μπέης και ο Φενάριογλου Αχμέτ πασάς, κρατήθηκαν φυλακισμένοι. Άλλοι ιστορικοί, όμως, συμπεριλαμβανομένων των σύγχρονων ελληνικών και λατινοαμερικανικών πηγών, κατηγορούν τον Μαχμούντ πασά ότι γνώριζε την ενέδρα και δεν προειδοποίησε τον Μουράτ επειδή τον ζήλευε.

Παραπομπές

Πηγές 
 
 
 
 

Παλαιολόγοι εκ θηλυγονίας
Μεγάλοι Βεζίρηδες
Πασάδες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
Βυζαντινοί του 15ου αιώνα
Οθωμανοί ελληνικής καταγωγής