Τζελφά

Η Τζελφά () είναι η πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας στην Αλγερία στην τοποθεσία της αρχαίας πόλης και πρώην επισκοπής Φαλάμπα, η οποία παραμένει λατινική καθολική τιτουλάρια επισκοπή. 

Έχει πληθυσμό 265.833 κατοίκων σύμφωνα με την απογραφή του 2008, από 158.679 το 1998 σημειώνοντας ετήσια αύξηση 5,4%. Η πόλη βρίσκεται στη συμβολή των οδών N1 και N46.

Γεωγραφία 
Η Τζελφά βρίσκεται σε υψόμετρο 1.138 μ. στην οροσειρά Ουλέντ Ναΐλ της βόρειας κεντρικής Αλγερίας, ανάμεσα στις πόλεις Μπου Σαάντα και Λαγκουάτ. Βρίσκεται σε μεταβατική ζώνη ανάμεσα στα ξηρά Ωτ Πλαιν (ψηλά οροπέδια) στα βόρεια, που χαρακτηρίζονται από σοτ (περιοδικές λίμνες με αλμυρό νερό) και τη Σαχάρα στα νότια. Η πόλη ιδρύθηκε το 1852 ως γαλλικός στρατιωτικός σταθμός με γεωμετρική ρυμοτομία. Χρησιμεύει ως σημαντικό κτηνοτροφικό κέντρο για την ημι-νομαδική συνομοσπονδία του Ουλέντ Ναΐλ. 

Η γύρω περιοχή για αιώνες υπήρξε ο τόπος συνάντησης των λαών του Ουλέντ Ναΐλ, που ζουν σε σκηνές με μαύρες και κόκκινες λωρίδες και ισχυρίζονται ότι κατάγονται από τον προφήτη του Ισλάμ, Μωάμεθ.

Ιστορία 
Η περιοχή είναι γνωστή για την παρουσία γλυπτών σε βράχους, νεολιθικής προέλευσης, τα οποία χρονολογούνται από το 7000 έως το 5000 π.Χ. Βόρεια της πόλης Τζελφά υπάρχει ένα επιβλητικό φυσικό χαρακτηριστικό γνωστό ως Ροσέ ντε Σελ (Βράχος από Άλας) το οποίο προέκυψε από τη διάβρωση των αλάτων των βράχων και της μάργας από τη βροχή. Στα δυτικά της πόλης συναντώνται μεγαλιθικές ταφικές κατασκευές. 

Κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, στη θέση της Τζελφά κατασκευάστηκε μια ρωμαϊκή πόλη με όνομα Φαλάμπα. Η πόλη αυτή διατηρήθηκε μέχρι την ύστερη αρχαιότητα. 

Τον 11ο αιώνα, οι Φατιμίδες έστειλαν τους Μπανού Χιλάλ στις περιοχές της Τριπολιτανίας, της Τυνησίας και της Κωνσταντίνης εναντίον των Ζιρίδων. 

Κατά τη διάρκεια της περιόδου του Φιλίπ Πεταίν δημιουργήθηκε στην Τζελφά στρατόπεδο συγκέντρωσης.

Εκκλησιαστική ιστορία 
Κατά τη διάρκεια του Βασιλείου των Βανδάλων και της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας η πόλη ήταν καθέδρα αρχαίας επισκοπής. Η επισκοπή ήταν αρκετά σημαντική στην ύστερη ρωμαϊκή επαρχία της Νουμιδίας ώστε έγινε μια από τις πολλές βοηθητικές επισκοπές της Μητροπολιτικής Αρχιεπισκοπής στην Καρχηδόνα. 

Είναι πιθανό ότι ο Χριστιανισμός ήρθε στην πόλη μετά την κυριαρχία του Μεγάλου Κωνσταντίνου, καθώς δεν υπάρχει αρχείο της επισκοπής υπό τους Ρωμαίους. Ο μόνος γνωστός επίσκοπος αυτής της αφρικανικής επισκοπής είναι ο καθολικός επίσκοπος Σάλο ο οποίος αναφέρθηκε το 484. Η χρονολογία αυτή είναι πολύ αργά σε σύγκριση με πολλές από τις άλλες μητροπόλεις της Νουμιδίας. Ο επίσκοπος Σάλο έλαβε μέρος στην Σύνοδο της Καρχηδόνας το 484 υπό τον Αρειανό ηγεμόνα Ουνέρικο του Βασιλείου των Βανδάλων. Μετά από τη Σύνοδο ο Σαλό εξορίστηκε (πιθανώς) στην ελεγχόμενη από τους Βανδάλους Σικελία. 

Όπως και οι περισσότερες επισκοπές στη Ρωμαϊκή Αφρική, διαλύθηκε μετά την κατάκτηση του Μαγκρέμπ από τους μουσουλμάνους.

Κλίμα 
Η Τζελφά έχει ψυχρό ημίξηρο κλίμα (Κλιματική ταξινόμηση Κέππεν BSk). Τον χειμώνα σημειώνονται περισσότερες βροχοπτώσεις από ότι το καλοκαίρι. Χιονοπτώσεις παρατηρούνται ενίοτε τους χειμερινούς μήνες.

Παραπομπές 

Πόλεις της Αλγερίας