Βενσάν ντε Γκουρναί

Ο Ζακ Βενσάν ντε Γκουρναί (γαλλικά, πλήρες όνομα: Jacques Claude Marie Vincent, Marquis de Gournay) (1712 -1759) ήταν Γάλλος οικονομολόγος, μεταρρυθμιστής της γαλλικής οικονομίας. Ως ο κύριος εμπνευστής του οικονομικού φιλελευθερισμού στη Γαλλία, του αποδίδεται το οικονομικό σύστημα: laissez-faire, laissez-passer.

Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Ζακ Βενσάν ντε Γκουρναί γεννήθηκε στις 28 Μαΐου 1712 στο Σαιν-Μαλό και ήταν γιος του πλούσιου εμπόρου Γκιγιώμ Βενσάν. Σε ηλικία 17 ετών, έφυγε για το Κάδιθ, από όπου διηύθυνε τις εργασίες της οικογενειακής επιχείρησης για δεκαπέντε χρόνια. Το 1744, έφυγε από το Κάντιθ και ταξίδεψε στην Ευρώπη, εν μέρει για επαγγελματικούς λόγους, αλλά και για να μάθει περισσότερα για την κατάσταση του εμπορίου και των διοικητικών πρακτικών άλλων χωρών. Ταξίδεψε στο Αμβούργο, την Ολλανδία, την Αγγλία. Όταν επέστρεψε στη Γαλλία, γνώρισε τον Ζαν Φρεντερίκ Φελιπώ ντε Μωρεπά, υπουργό Εξωτερικών για το Ναυτικό, στον οποίο ανέφερε γραπτώς τις παρατηρήσεις του ταξιδιού του.

Το 1746, ο στενός φίλος και επιχειρηματικός συνεργάτης του στο Κάδιφ πέθανε και, καθώς δεν είχε οικογένεια, άφησε στον Γκουρναί ολόκληρη την περιουσία του. Σ' αυτήν την απρόβλεπτη κληρονομιά περιλαμβάνονταν εδάφη στην περιοχή που ονομάζονταν Γκουρναί στη Γαλλία, έτσι, μετά την απόκτηση τίτλου ευγενείας, το επώνυμό του έγινε Βενσάν ντε Γκουρναί και ο τίτλος του ήταν μαρκήσιος του Γκουρναί, αν και ο Τυργκό τον αναφέρει απλώς ως χωροδεσπότη. Ήταν μια ωραία περιοχή και η περιουσία ήταν σημαντική, οπότε ο Γκουρναί αποφάσισε να εγκατασταθεί στη Γαλλία το 1748. Έχοντας εκτιμήσει τα προσόντα του, ο κόμης του Μωρεπά τον έπεισε να μπει στη δημόσια υπηρεσία. Έτσι, το 1749 ο Γκουρναί έγινε σύμβουλος στο Μεγάλο συμβούλιο (ένα είδος διαιτητικού δικαστηρίου στο Παρίσι)  και παντρεύτηκε περίπου την ίδια περίοδο.

Καριέρα 
Το 1751 προήχθη σε Επίτροπο εμπορίου. Από αυτή τη θέση άρχισε να ενδιαφέρεται για τη σημασία των οικονομικών και μετέφρασε τα κείμενα των οικονομολόγων Τζόσουα Τσάιλντ, Ντέιβιντ Χιουμ και Τζοσάια Τάκερ.

Η αντίθεση του Γκουρναί στον κυβερνητικό παρεμβατισμό στο εμπόριο επηρέασε τον μαθητή και μακροχρόνιο φίλο του Τυργκό, ο οποίος τον συνόδευσε στις περιοδείες του στις επαρχίες της Γαλλίας για την επιθεώρηση της βιομηχανίας μεταξύ 1753 και 1756. Μετά τον θάνατο του Γκουρναί το 1759, ο Τυργκό έγραψε επιστολή προς τον Ζαν-Φρανσουά Μαρμοντέλ, γνωστή ως Γκουρναί Εγκώμιο, στην οποία βασίζονται πολλές πληροφορίες για τη ζωή και το έργο του.

Ο Γκουρναί θεωρείται μεγάλος υποστηρικτής του οικονομικού φιλελευθερισμού και έχει συνδεθεί με τη διάδοση των ιδεών του ελεύθερου εμπορίου στη Γαλλία, όπως η απορρύθμιση του αποικιακού εμπορίου, η κατάργηση των συντεχνιών και το σύστημα κρατικής επιθεώρησης των κατασκευών. Ως οπαδός της ελευθερίας της βιομηχανίας και της κατάργησης του παρεμβατισμού και των μονοπωλίων παρείχε σημαντικό ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη της βιομηχανίας και του εμπορίου καθώς και της γεωργίας της Γαλλίας. Του αποδίδεται η φράση: Laissez faire, laissez passer, le monde va de lui-même (ελληνικά: Αφήστε το να συμβεί, αφήστε το να περάσει, ο κόσμος συνεχίζει μόνος του), το πιστεύω των φυσιοκρατών που στήριζαν την επικράτηση των φυσικών οικονομικών νόμων, εισάγοντας την έννοια της ελεύθερης αγοράς. Του αποδίδεται επίσης η επινόηση του όρου «γραφειοκρατία» την οποία επεδίωξε να πατάξει.

Πέθανε στις 27 Ιουνίου 1759 στο Κάδιθ σε ηλικία 47 ετών. 

Εκτός από το έργο Παρατηρήσεις για τη γεωργία, το εμπόριο και τις τέχνες της Βρετάνης (Observations sur l’agriculture, le commerce et les arts de Bretagne, 1757), έχουν διασωθεί μόνο οι σημειώσεις που συνοδεύουν τις μεταφράσεις του.

Παραπομπές 

Γάλλοι οικονομολόγοι