Τανζανικές γενικές εκλογές (2020)

Στις 28 Οκτωβρίου 2020 διεξήχθησαν γενικές εκλογές στην Τανζανία, για να εκλεγούν ο Πρόεδρος, ο Αντιπρόεδρος και τα μέλη του Τανζανικού κοινοβουλίου. Οι κάλπες άνοιξαν στις 7.00 και έκλεισαν στις 16.00 για τους 29 εκατομμύρια εγγεγραμμένους ψηφοφόρους.

Ο Πρόεδρος Τζον Μαγκουφούλι διεκδίκησε την επανεκλογή του, και το κόμμα του, το Κόμμα της Επανάστασης, κυβερνά τη χώρα από το 1980 και δεν έχει χάσει ποτέ σε προεδρικές ή βουλευτικές εκλογές. Συνολικά 15 υποψήφιοι συμμετείχαν στις προεδρικές εκλογές.

Ο Μαγκουφούλι επανεξελέγη πρόεδρος συγκεντρώνοντας το 84,40% των ψήφων.

Οι διεθνείς παρατηρητές σχολίασαν ότι «υπάρχουν βάσιμες υποψίες για απάτη στη διεξαγωγή των εκλογών και εκφοβισμό των εκλογέων». Η διεξαγωγή σημαδεύτηκε από συλλήψεις υποψηφίων και διαδηλωτών, περιορισμό στην ελευθεριά του Τύπου και στην γενική κινητικότητα, και υποψίες για «νοθεία» στις κάλπες, προσημειωμένα ψηφοδέλτια και εκλογείς που έριξαν πάνω από μία ψήφο.

Ιστορικό 
Τον Απρίλιο του 2019 ένας βουλευτής της κυβέρνησης πρότεινε να μην γίνουν προεδρικές εκλογές το 2020, επειδή η διοργάνωση εκλογών είναι δαπανηρή, και να παραταθεί η θητεία του Προέδρου Μαγκουφούλι για άλλα πέντε χρόνια. «Ο Μαγκουφούλι είναι αήττητος [...], να τον αφήσουν να συνεχίσει για ακόμα πέντε χρόνια», είπε. Ο Πρόεδρος Μαγκουφούλι ανέλαβε καθήκοντα το 2015 υποσχόμενος ότι θα πατάξει τη διαφθορά και θα επεκτείνει το οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο της χώρας, αλλά κατηγορήθηκε για απολυταρχισμό και περιορισμό των ελευθεριών. Κατά την διάρκεια της πρώτης θητείας του έκλεισαν εφημερίδες και επιβλήθηκαν αυστηροί περιορισμοί στο έργο των ΜΚΟ, με τις ομάδες για τα δικαιώματα και τα κόμματα της αντιπολίτευσης να κατηγορούν την κυβέρνηση του Μαγκουφούλι για περικοπή ανθρώπινων δικαιωμάτων. Η κυβέρνηση αρνήθηκε τις κατηγορίες. 

Οι πολιτικοί της αντιπολίτευσης κατηγόρησαν, επίσης, τις αρχές ότι συγκάλυψαν την πραγματική έκταση της πανδημίας κορονοϊιού. Η Τανζανία δεν έχει αναφέρει νέα κρούσματα κορονοϊού από τις αρχές Μαΐου του 2020, και ο Μαγκουφούλι είπε ότι ο κορονοϊός νικήθηκε. Ο Πρόεδρος σύστησε την προσευχή, τη φυσική άσκηση και τα φάρμακα φυτικής προέλευσης ως καλύτερες μεθόδους να αντιμετωπίσουν τον ιό και υπενθύμισε στους Τανζανούς ότι πρέπει να πλένουν συχνά τα χέρια τους. Τον Ιούλιο του 2020 ο Πρόεδρος Μαγκουφούλι επέμεινε ότι δεν υπάρχει κορονοϊός στη χώρα: «Γι'αυτό δεν φοράμε μάσκες εδώ πέρα», είπε.

Εκλογικό σύστημα

Προεδρικές εκλογές 
Οι προεδρικές εκλογές είναι δημοκρατικές και άμεσες. Η εκλογή του Προέδρου γίνεται με πλειοψηφικό σύστημα και νικητής ανακηρύσσεται ο υποψήφιος που θα εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία. Οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν οι υποψήφιοι είναι:

 να είναι γεννημένοι πολίτες της Τανζανίας 
 να είναι ηλικίας τουλάχιστον 40 ετών
 να είναι μέλη ενός κόμματος ή να προταθούν από ένα κόμμα
 να πληρούν τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για να γίνουν βουλευτές της Τανζανικής Εθνοσυνέλευσης ή της Ζανζιβαρικής Βουλής.
 να μην έχουν καταδικαστεί από οποιοδήποτε δικαστήριο για φοροδιαφυγή εντός χρονικής περιόδου πέντε ετών από την ημέρα των προεδρικών εκλογών.

Βουλευτικές εκλογές 
Η Τανζανική Εθνοσυνέλευση αποτελείται από 393 μέλη. Από αυτά:

 τα 264 μέλη εκλέγονται με πλειοψηφικό σύστημα από ισάριθμες μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες.
 τα 113 μέλη είναι γυναίκες που εκλέγονται έμμεσα με αναλογική εκπροσώπηση από λίστες κομμάτων.
 τα 5 μέλη , από τα οποία τουλάχιστον δύο πρέπει να είναι γυναίκες, εκλέγονται έμμεσα από τη Ζανζιβαρική Βουλή.
 τα 10 μέλη διορίζονται από τον Πρόεδρο της Τανζανίας

Η προσέλευση στην ψηφοφορία δεν είναι υποχρεωτική. Δικαίωμα ψήφου έχουν όλοι οι πολίτες της Τανζανίας ηλικίας άνω των 18 ετών, εκτός αν έχουν αποστερηθεί το δικαίωμα λόγω απόφασης δικαστηρίου ή ιατρικής διάγνωσης.

Υποψήφιοι Πρόεδροι

Κόμμα της Επανάστασης – Τζον Μαγκουφούλι 
Το Κόμμα της Επανάστασης είναι το κυβερνών κόμμα της Τανζανίας που βρίσκεται στην εξουσία από το 1980 και έχει κερδίσει σε όλες τις εκλογές ως τώρα. Στο συνέδριο του Κόμματος Επανάστασης, τον Ιούλιο του 2020, το κόμμα ενέκρινε oμόφωνα την υποψηφιότητα του Μαγκουφούλι αμέσως. Στην προεκλογική του εκστρατεία υποσχέθηκε ανάπτυξη της οικονομίας, νέες θέσεις εργασίας για 8 εκατομμύρια ανθρώπους και ότι θα κάνει την Τανζανία «ένα μεγάλο έθνος». Υποσχέθηκε, επίσης, ότι δεν υπάρχει κορονοϊός.

Κόμμα Δημοκρατίας και Προόδου – Τούντου Λίσου 
Στο συνέδριο του Κόμματος Δημοκρατίας και Προόδου στις 3 Αυγούστου 2020, τα 453 παρευρισκόμενα από τα συνολικά 456 μέλη του γενικού συμβουλίου του κόμματος κλήθηκαν να ψηφίσουν έναν από επτά υποψήφιους για τη θέση του προεδρικού υποψήφιου. Νικητής αναδείχθηκε ο Τούντου Λίσου, ο οποίος συγκέντρωσε το 89,4% των ψήφων (405 από 453), και δεύτερος ήρθε ο Λάζαρος Νιαλάντου, ο 50χρονος πρώην Υπουργός Βιομηχανίας και Εμπορίου από την βόρεια Σινγκίντα. Για υποψήφιο αντιπρόεδρο επέλεξαν τον αναπληρωτή του Γενικού Γραμματέα του κόμματος στη Ζανζιβάρη, τον Σαλίμ Μουαλίμου, ένα νεαρό δημοσιογράφο.

Ο Τούντου Λίσου, είναι γνωστός από μία απόπειρα δολοφονίας που γλίτωσε πριν από τρία χρόνια, όταν τον πυροβόλησαν 16 φορές και τραυματίστηκε σοβαρά. Έμεινε για τρία χρόνια στην Κένυα και στο Βέλγιο, μέχρι να αναρρώσει, και τον Ιούλιο επέστρεψε στην Τανζανία για να εκπροσωπήσει το Κόμμα Δημοκρατίας και Προόδου στις εκλογές.

Συμμαχία Αλλαγής και Διαφάνειας – Πατριώτες – Μπέρναρντ Μέμπε 
Στο συνέδριο του κόμματος στις 5 Αυγούστου 2020, τα 410 από τα 420 μέλη της κεντρικής επιτροπής ψήφισαν τον Μπέρναρντ Μέμπε για υποψήφιο πρόεδρο (91,61% ψήφων). Ο Μέμπε είναι πρώην Υπουργός Εξωτερικών και μέλος του κυβερνώντος κόμματος, από το οποίο εκδιώχθηκε τον Ιούλιο του 2020 κατηγορούμενος για απειθαρχία και ανήθικη συμπεριφορά. Στα μέσα Ιουλίου ο Μέμπε προσχώρησε στη ΣΑΔ–Πατριώτες για να συμμετάσχει στις προεδρικές εκλογές. Με την προεκλογική του εκστρατεία, από 19 έως 27 Οκτωβρίου 2020, ήλπιζε για ένα «γκολ του 89ου λεπτού». Συνυποψήφιός του είναι ο καθηγητής Ομάρ Φακίχ Χαμάντ.

Διεξαγωγή 
Οι κάλπες άνοιξαν στις 7.00 και έκλεισαν στις 16.00 για τους 29 εκατομμύρια εγγεγραμμένους ψηφοφόρους που κλήθηκαν για να ψηφίσουν για πρόεδρο και μέλη του Κοινοβουλίου. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης διαμαρτυρήθηκαν για απειλές και καταπίεση καθώς η εκλογική επιτροπή απέρριψε πολλούς από τους υποψήφιους βουλευτές τους. Ψηφοφορία διεξήχθη και στην Ζανζιβάρη, μία ημιαυτόνομη περιοχή της Τανζανίας. Ο Τούντου Λίσου κατήγγειλε «άνευ προηγουμένου» εκλογική νοθεία.

Αποτελέσματα

Προεδρικές εκλογές

Βουλευτικές εκλογές

Μετά τις εκλογές 
Η Τανζανική Επιτροπή Εποπτείας Εκλογών, που παρακολούθησε τη διεξαγωγή και τα επιφανή άτομα, καταδίκασε τη συστηματική σύλληψη των αρχηγών της αντιπολίτευσης όταν ολοκληρώθηκαν οι εκλογές. Το Υπουργείο Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, η Κοινοπολιτεία και η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέφρασαν ανησυχίες και κάλεσαν τις Τανζανικές αρχές να διερευνήσουν τις καταγγελίες για ανωμαλίες στη διεξαγωγή, περιστατικά βίας και παρατυπίες των δυνάμεων ασφαλείας. Στις 10 Νοεμβρίου το Γραφείο του Ανώτατου Επιτρόπου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα των Ηνωμένων Εθνών ανακοίνωσε ότι οι αναφορές για τη διεξαγωγή των εκλογών ήταν ανησυχητικές και θλιβερές. Βάσει αυτών, μετά τις εκλογές συλλήφθηκαν 150 αρχηγοί και μέλη της αντιπολίτευσης, και ότι έχουν γίνει καταγγελίες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που είχαν ως αποτέλεσμα 10 θανάτους και 50  τραυματίες στη Ζανζιβάρη στις 26 Οκτωβρίου. Η κυβέρνηση της Τανζανίας απάντησε ότι συνελήφθηκαν τα άτομα που διοργάνωναν μαζικές διαδηλώσεις και ταραχές, προς αποφυγή αυτών, και ότι δεν θα παραβιαστούν τα ανθρώπινα δικαιώματα των κρατούμενων.

Παραπομπές 

2020
Εκλογές του 2020