Γκαρούντα

Ο Γκαρούντα (Σανσκριτικά : , πάλι:  ) είναι ένα θρυλικό πτηνό στην ινδουιστική, βουδιστική και τζαϊνιστική πίστη.    Είναι είτε το μέσο μετακίνησης (vahana) του ινδουϊστικού θεού Βισνού, ένας προστάτης του ντάρμα και Αστασένα στον Βουδισμό και ένα πνεύμα της φύσης (γιάκσα) του Τζαΐν Τιρθανκάρα Σαντινάθα.    

Ογκαρούντα περιγράφεται ως ο βασιλιάς των πτηνών.  Εμφανίζεται είτε σε ζωομορφική μορφή (γιγαντιαίο πουλί με μερικώς ανοιχτά φτερά) είτε σε ανθρωπόμορφη μορφή (άνθρωπος με φτερά και κάποια χαρακτηριστικά πουλιού). Ο γκαρούντα είναι γενικά ένας προστάτης με δύναμη να πηγαίνει γρήγορα οπουδήποτε και εχθρός του φιδιού.   Είναι επίσης γνωστός ως Τάρκσυα και Βινατέγια. 

Το γκαρούντα είναι μέρος του κρατικού εμβλήματος στην Ινδία, τη Μιανμάρ, την Ταϊλάνδη, την Καμπότζη και την Ινδονησία. Το επίσημο οικόσημο της Ινδονησίας επικεντρώνεται στον Γκαρούντα. Το εθνικό έμβλημα της Ινδονησίας ονομάζεται Garuda Pancasila. Η Ινδική Πολεμική Αεροπορία χρησιμοποιεί επίσης τον γκαρούντα στο οικόσημό της. Συχνά συνδέεται με τον πελαργό Leptoptilos dubius.

Ινδουισμός 
Στον Ινδουισμό, το Γκαρούντα είναι ένα θεϊκό πουλί που μοιάζει με αετό και είναι ο βασιλιάς των πουλιών. Ένας Γκαρουτμάν αναφέρεται στη Ριγκβέντα, που περιγράφεται ως ουράνια ντέβα με φτερά.   

Στη Μαχαμπχάρατα, ο Γκαρουτμάν αναφέρεται ότι είναι ο ίδιος με τον Γκαρούντα, στη συνέχεια περιγράφεται ως αυτός που είναι γρήγορος, που μπορεί να αλλάξει σε οποιαδήποτε μορφή και να εισέλθει οπουδήποτε. Είναι ένα ισχυρό πλάσμα στα έπη, του οποίου το πλατάγισμα των φτερών μπορεί να σταματήσει την περιστροφή του ουρανού, της γης και της κόλασης. Περιγράφεται ως το όχημα του θεού Βισνού και συνήθως εμφανίζονται μαζί. 

Σύμφωνα με τον Τζορτζ Ουίλιαμς, ο Γκαρούντα έχει ρίζες στο ρήμα gri (μιλώ). Είναι μια μεταφορά στη Βεδική λογοτεχνία για τους Ρικ (ρυθμούς), Σαμάν (ήχους), Γιάτζνα (θυσίες) και Ατμάν (εαυτός, βαθύτερο επίπεδο συνείδησης). Στις Πουράνες, συλλογές κειμένων της ινδικής θρησκευτικής φιλολογίας, δηλώνει ο Ουίλιαμς, ο Γκαρούντα γίνεται μια κυριολεκτική ενσάρκωση της ιδέας και ο Εαυτός που προσκολλάται και δεν μπορεί να διαχωριστεί από τον Ανώτατο Εαυτό (Βισνού).  

Ο Γκαρούντα εμφανίζει επίσης εξέχουσα θέση στη μυθολογία του σιβαϊσμού, σε κείμενα όπως το Γκαρούντα Τάντρα και το Κιράνα Τάντρα, και σε ναούς του Σίβα ως πουλί και ως μεταφορά του ατμάν.

Εικονογραφία 

Τα ινδουιστικά κείμενα στην εικονογραφία του γκαρούντα ποικίλλουν στις λεπτομέρειές τους. Εάν είναι σε μορφή πουλιού, είναι αετός, συνήθως με τα φτερά ελαφρώς ανοιχτά σαν να είναι έτοιμος και πρόθυμος να πετάξει όπου χρειάζεται.  

Σε μερική ανθρώπινη μορφή, μπορεί να έχει μύτη, ράμφος ή πόδια σαν αετός, τα μάτια του είναι ανοιχτά και μεγάλα, το σώμα του έχει χρώμα σμαραγδένιο και τα φτερά του είναι χρυσοκίτρινα. Μπορεί να εμφανίζεται με δύο ή τέσσερα χέρια.  

Αν δεν κουβαλάει τον Βισνού, κρατάει ένα βάζο αμρίτα (νέκταρ αθανασίας) στο ένα χέρι στο πίσω μέρος και μια ομπρέλα στο άλλο, ενώ το μπροστινό ζευγάρι των χεριών είναι σε στάση αντζάλι (νάμαστε). Εάν μεταφέρει τον Βισνού, τα πίσω χέρια παρέχουν τη στήριξη για τα πόδια του Βισνού.  

Σε ορισμένες εικονογραφήσεις, ο Γκαρούντα μεταφέρει τον Βισνού και τις δύο συζύγους του: Λάκσμι και Μπούμι.

Μυθολογία 

Η μυθολογία του γκαρούντα συνδέεται με αυτήν του Αρούνα, του ηνίοχου του Σούρια, του ινδουιστικού θεού του ήλιου. Ωστόσο, αυτές οι ινδικές μυθολογίες είναι ασυνεπείς από κείμενο σε κείμενο. 

Και ο Αρούνα και ο Γκαρούντα βγήκαν από ένα αυγό. 

Οι δύο σύζυγοι του Κασιάπα Πρατζαπάτι, Βινάτα και Καντρού, ήθελαν να αποκτήσουν παιδιά. Η Καντρού ζήτησε χίλιους γιους Νάγκα, ενώ η Βινάτα ζήτησε μόνο δύο, αλλά ο καθένας να ισούται με όλους τους γιους της Καντρού. Ο Κασιάπα τις ευλόγησε και στη συνέχεια πήγε σε ένα δάσος για να διαλογιστεί. Αργότερα, η Καντρού γέννησε χίλια αυγά, ενώ η Βινάτα γέννησε δύο. Μετά από επώαση για πεντακόσια χρόνια, τα αυγά της Καντρού εκκολάφθηκαν και βγήκαν οι 1.000 γιοι της. Η Βινάτα, ανυπόμονη για τους γιους της, έσπασε ανυπόμονη ένα από τα αυγά της. Από αυτό το αυγό προέκυψε ο μερικώς σχηματισμένος Αρούνα, που φαινόταν λαμπερός και κοκκινωπός όπως ο πρωινός ήλιος, αλλά όχι τόσο φωτεινός όσο ο μεσημεριανός ήλιος.  Ο Αρούνα έμεμψε τη μητέρα του για την ανυπομονησία της και την προειδοποίησε να μην σπάσει το δεύτερο αυγό, καταδικάζοντάς την να είναι σκλάβα, μέχρι να τη σώσει ο αδερφός του. Στη συνέχεια, ο Αρούνα έφυγε για να γίνει ο ηνίοχος του Σούρια, του θεού του ήλιου.

Η Βινάτα περίμενε και μετά από πολλά χρόνια εκκολάφθηκε το δεύτερο αυγό και γεννήθηκε ο Γκαρούντα. Αφού έχασε ένα στοίχημα από την Καντρού μέσω απάτης, η Βινάτα αναγκάστηκε να γίνει σκλάβα της. Ο Γκαρούντα ζήτησε αργότερα από τους αδελφούς του να απελευθερώσουν τη μητέρα του από τη δουλεία της. Ο Γκαρούντα ξεκίνησε πόλεμο ενάντια στους θεούς με την εξαιρετική του δύναμη και ικανότητες και τους νίκησε όλους. Στη συνέχεια πήρε το νέκταρ του Ίντρα και πέταξε πίσω στη γη. Ο Βισνού πλησίασε τον Γκαρούντα και του ζήτησε να είναι το όχημά του, στο οποίο συμφώνησε. Ο Ίντρα ζήτησε από τον Γκαρούντα να μην δώσει την αμρίτα στους Νάγκα όμως, καθώς θα προκαλούσε μεγάλο πρόβλημα αργότερα, οπότε σκέφτηκαν ένα σχέδιο. Αφού έφτασε στα αδέρφια του, ο Γκαρούδα έβαλε το δοχείο μπροστά τους και τους ζήτησε να εξαγνιστούν πρώτα, πριν πιουν. Εν τω μεταξύ, ο Τζαγιάντα, γιος του Ίντρα, έκλεψε το δοχείο με την αμρίτα. Όταν επέστρεψαν, οι Νάγκα καταβροχθίστηκαν από τον Γκαρούντα.  

Μερικοί μύθοι παρουσιάζουν τον Γκαρούντα τόσο τεράστιο, που μπορεί να κρύψει τον ήλιο. 

Ο Γκαρούντα παρουσιάζεται στη μυθολογία της Μαχαμπχάρατα ως αυτός που τρώει κρέας φιδιού. Οι γκαρούντα είναι επίσης μια φυλή πουλιών, που τρώνε φίδια, στο έπος.

Συμβολισμός 
Οι σύνδεσμοι του Γκαρούντα με τον Βισνού - ο ινδουιστής θεός που καταπολεμά την αδικία και καταστρέφει το κακό στα διάφορα αβατάρα του για να διατηρήσει το ντάρμα, τον έχει κάνει ένα σύμβολο του καθήκοντος και της εξουσίας του βασιλιά, ένα διακριτικό του βασιλικού δικαιώματος ή του ντάρμα. Η μορφή του, που μοιάζει με αετό, εμφανίζεται είτε μόνη είτε με τον Βισνού και υποδηλώνει θεϊκή έγκριση της εξουσίας του κράτους. Βρίσκεται σε πολλά νομίσματα αρχαϊκών ινδουιστικών βασιλείων με αυτόν τον συμβολισμό, είτε ως ένα πουλί με ένα κεφάλι είτε ως ένα πουλί με τρία κεφάλια, που βλέπει παντού. 

Σε όλη τη Μαχαμπχάρατα, ο Γκαρούντα καλείται ως σύμβολο της ορμητικής βίας, της ταχύτητας και της πολεμικής ικανότητας. Ισχυροί πολεμιστές που προχωρούν γρήγορα σε καταδικασμένους εχθρούς παρομοιάζονται με τον Γκαρούντα, που πέφτει πάνω σε ένα φίδι. Οι ηττημένοι πολεμιστές είναι σαν τα φίδια, που χτυπήθηκαν από τον Γκαρούντα.

Βουδισμός 

Τα γκαρούντα, επίσης γνωστό ως γκαρούλα, είναι χρυσά φτερωτά πουλιά στα βουδιστικά κείμενα. Σύμφωνα με τη βουδιστική έννοια της σαμσάρα, είναι μία από τις Ασταγκάτια, τις οκτώ τάξεις μη ανθρώπινων όντων. Στη βουδιστική τέχνη, παρουσιάζονται ως καθισμένοι και ακούγοντας τα κηρύγματα του Βούδα. Είναι εχθροί των νάγκα (φίδια) και μερικές φορές απεικονίζονται με ένα φίδι ανάμεσα στα νύχια τους. Όπως και η ινδουιστική τέχνη, τόσο η ζωομορφική (γιγαντιαίο πουλί που μοιάζει με αετό) όσο και εν μέρει η ανθρωπομορφική εικονογραφία (μισό πτηνό, μισός άνθρωπος) είναι κοινή στις βουδιστικές παραδόσεις. 

Στον Βουδισμό, οι γκαρούντα είναι τεράστια αρπακτικά πουλιά. Περιγράφονται ως όντα με νοημοσύνη και κοινωνική οργάνωση. Μερικές φορές είναι επίσης γνωστά ως σουπάρνα. Όπως τα νάγκα, συνδυάζουν τα χαρακτηριστικά ζώων και θεϊκών όντων και μπορεί να θεωρούνται από τα χαμηλότερα ντέβα. 

Οι Γκαρούντα έχουν βασιλιάδες και πόλεις και τουλάχιστον μερικοί από αυτούς έχουν τη μαγική δύναμη να αλλάζουν σε ανθρώπινη μορφή, όταν θέλουν να έχουν σχέσεις με ανθρώπους. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι βασιλιάδες των Γκαρούντα είχαν σχέσεις με γυναίκες σε αυτήν τη μορφή.

Τζαϊνισμός 
Το Γκαρούντα είναι ένας γιάκσα ή φύλακας για τον Σαντινάθα στην τζαϊνική εικονογραφία και μυθολογία.  Η εικονογραφία δείχνει τον γκαρούντα ως ανθρώπινη μορφή με φτερά.

Ως πολιτιστικό και εθνικό σύμβολο 
Στην Ινδία, την Ινδονησία και την υπόλοιπη Νοτιοανατολική Ασία, ο συμβολισμός του αετού αντιπροσωπεύεται από τον γκαρούντα. Έγινε το εθνικό έμβλημα της Ταϊλάνδης και της Ινδονησίας. Το γκαρούντα της Ταϊλάνδης αποδίδεται με ένα πιο παραδοσιακό ανθρωπόμορφο στυλ, ενώ αυτό της Ινδονησίας αποδίδεται σε εραλδικό στιλ.

Συλλογή φωτογραφιών 

 Εμβλήματα

 Νομίσματα

 Ναοί

Παραπομπές 

Εθνικά σύμβολα της Ινδονησίας
Ινδουιστικές θεότητες
Βουδισμός
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις