Γενικές εκλογές της Μπελίζ (2020)

Γενικές εκλογές πραγματοποιήθηκαν στην Μπελίζ στις 11 Νοεμβρίου 2020 για την εκλογή των 31 μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων .  Ημέρα υποβολής υποψηφιοτήτων ήταν η 21η Οκτωβρίου. 

Το Ενωμένο Κόμμα του Λαού κέρδισε την πρώτη του νίκη σε εθνικές εκλογές από το 2003, κερδίζοντας 26 έδρες, ενώ το κυβερνών Ενωμένο Δημοκρατικό Κόμμα είχε το χειρότερο αποτέλεσμα από το 1998, κερδίζοντας τις υπόλοιπες 5 έδρες.  Παρά τις συνέπειες της συνεχιζόμενης πανδημίας COVID-19 και μιας πρόσφατης τροπικής καταιγίδας, η προσέλευση στις εκλογές ήταν πάνω από 81%, η υψηλότερη από το 1998. 

Στις εκλογές συμμετείχαν επίσης η πρώτη γυναίκα αρχηγός κόμματος και υποψήφια πρωθυπουργός στην ιστορία των γενικών εκλογών της Μπελίζ: η Νανσί Μαρίν, αρχηγός του Λαϊκού Μετώπου της Μπελίζ. 

Αρκετοί βουλευτές υψηλού προφίλ επέλεξαν επίσης να μην συμμετάσχουν στις εκλογές. Ο προηγούμενος πρωθυπουργός, Ντιν Μπάροου  (UDP), ήταν συνταγματικά υποχρεωμένος να παραιτηθεί έπειτα από τρεις θητείες, υπηρετώντας ως βουλευτής από το 1984, αποφάσισε επίσης να αποσυρθεί από τη βουλή. Ο προκάτοχός του ως πρωθυπουργός, ο Σαΐντ Μούσα (PUP), επέλεξε επίσης να αποσυρθεί. Ο Μούσα ήταν ο τελευταίος βουλευτής που υπηρετούσε στη βουλή από την εποχή πριν από την ανεξαρτησία το 1981.

Ημερομηνία 
Οι προηγούμενες γενικές εκλογές πραγματοποιήθηκαν στις 4 Νοεμβρίου 2015 και η νέα Εθνοσυνέλευση ξεκίνησε τη λειτουργία της στις 13 Νοεμβρίου 2015.  Σύμφωνα με το άρθρο 84 του Συντάγματος της Μπελίζ, η Εθνοσυνέλευση πρέπει να διαλυθεί "πέντε χρόνια από την ημερομηνία που συνεδρίασαν για πρώτη φορά τα δύο Σώματα της πρώην Εθνοσυνέλευσης", εκτός εάν διαλυθούν νωρίτερα από τον Γενικό Κυβερνήτη της Μπελίζ έπειτα από πρόταση του πρωθυπουργού.  Οι γενικές εκλογές πρέπει να προκηρυχθούν εντός τριών μηνών από τη διάλυση, πράγμα που σήμαινε ότι η τελευταία πιθανή ημερομηνία για τις επόμενες γενικές εκλογές της  Μπελίζ θα ήταν η 13η Φεβρουαρίου 2021. 

Παρά την πενταετή θητεία, τρεις από τις τέσσερις τελευταίες γενικές εκλογές είχαν προκηρυχθεί τουλάχιστον ένα χρόνο νωρίτερα. Τόσο ο πρωθυπουργός Ντιν Μπάροου όσο και το αντιπολιτευόμενο Λαϊκό Ενωμένο Κόμμα υποστήριξαν τη μείωση της μέγιστης θητείας της Εθνικής Συνέλευσης σε τέσσερα χρόνια. 

Ο Μπάροου δήλωσε αρχικά την πρόθεσή του να αποσυρθεί ως πρωθυπουργός το αργότερο στα τέλη του 2019, αλλά άλλαξε γνώμη για να παραμείνει μέχρι το 2020 κατόπιν προτροπής του υπουργικού συμβουλίου του. Ωστόσο, είπε ότι θα αποσυρθεί ακόμη από την ηγεσία του Ενωμένου Δημοκρατικού Κόμματος στο συνέδριο και στις εκλογές για αρχηγό του κόμματος, οι οποίες είχαν προγραμματιστεί για πρώτη φορά στις 9 Φεβρουαρίου 2020. Υπέδειξε έντονα τις πρόωρες εκλογές στις αρχές του 2020.  Ωστόσο, τον Μάιο του 2019, ο Μπάροου απέρριψε αυτή την παρατήρηση και είπε ότι θα διεξαχθούν εκλογές τον Νοέμβριο του 2020. 

Στις 5 Οκτωβρίου 2020 ο Μπάροου προκήρυξε τις εκλογές για τις 11 Νοεμβρίου, με την ημέρα για υποβολή υποψηφιοτήτων στις 21 Οκτωβρίου. Το διάταγμα των εκλογών κατατέθηκε επίσημα από τον Γενικό Κυβερνήτη αμέσως μετά.  Συμβούλεψε τον Γενικό Κυβερνήτη να διαλύσει την Εθνοσυνέλευση στις 6 Οκτωβρίου. 

Το Κίνημα Ειρήνης της Μπελίζ (BPM), μια οργάνωση της κοινωνίας των πολιτών, υπέβαλε δικαστική αίτηση τον Δεκέμβριο του 2019 για να διεξαχθεί διαδικασία ανακατανομής των περιφερειών πριν τις επόμενες εκλογές. Κατά την άποψη του BPM, ο χάρτης περιοχής που χρησιμοποιείται δεν αντικατοπτρίζει την κατανομή του πληθυσμού, οδηγώντας σε άνιση εκπροσώπηση. Δεδομένου ότι δεν έχει αναληφθεί καμία ενέργεια από το δικαστήριο πριν από την ανακοίνωση των εκλογών στις 6 Οκτωβρίου, η BPM υπέβαλε αίτηση από το Ανώτατο Δικαστήριο στις 13 Οκτωβρίου για να καθυστερήσει τις εκλογές μέχρι να ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία. Το PUP συμμετείχε στην υπόθεση από την πλευρά της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι θα χάσουν τα χρήματα της εκστρατείας τους εάν καθυστερούσαν οι εκλογές. Στις 28 Οκτωβρίου η υπηρεσιακή επικεφαλής της δικαιοσύνης Μιτσέλε Αράνα αποφάσισε υπέρ της κυβέρνησης: καθώς η εκλογική διαδικασία είχε ήδη ξεκινήσει και η εθνοσυνέλευση είχε ήδη διαλυθεί, το δικαστήριο δεν είχε δικαιοδοσία να παρέμβει.

Κατά τη διάρκεια της εβδομάδας των εκλογών, η τροπική καταιγίδα Έτα οδήγησε σε πλημμύρες σε τμήματα της χώρας. Ενώ ο Μπάροου αναγνώρισε ότι η αναβολή των εκλογών θα ήταν δυνατή (με την έγκριση των συμμετεχόντων κομμάτων), αποφάσισε να παραμείνει στις 11 Νοεμβρίου, καθώς δεν υπήρχε ρητή πρόβλεψη για αναβολή στο Σύνταγμα.

Τηλεμαχίες 
Για πρώτη φορά από το 1998διεξήχθη μια πρωθυπουργική συζήτηση (τηλεμαχία), που διοργανώθηκε από κοινού από το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο του Μπελίζ (BCCI), το Πανεπιστήμιο Γκάλεν και τον ραδιοφωνικό σταθμό LOVE FM.  Είχε προγραμματιστεί για τις 28 Οκτωβρίου και οι κανόνες και η μορφή τέθηκαν από την Επιτροπή Συζητήσεων της Τζαμάικα.  Οι ερωτήσεις υποβλήθηκαν από μια ποικιλία τοπικών ΜΚΟ, επιχειρηματικών ενώσεων και συνδικάτων. Από τις 23 Οκτωβρίου, τρεις από τους τέσσερις προσκεκλημένους ηγέτες του κόμματος είχαν ανακοινώσει τη συμμετοχή τους στη συζήτηση.  Ο προσκεκλημένος που έμεινε, Τζόνι Μπρικένιο του PUP, ήθελε να συναντηθεί ιδιωτικά με τους διοργανωτές πριν αποφασίσει να συμμετάσχει. Οι διοργανωτές είχαν ήδη κυκλοφορήσει δημοσίως τους κανόνες συζήτησης. Δεδομένου ότι ένας από τους κανόνες απαγόρευε την ιδιωτική επικοινωνία μεταξύ των διοργανωτών και των συμμετεχόντων, οι διοργανωτές δεν απάντησαν στο PUP.  Ο Πάτρικ Φάμπερ του UDP αποφάσισε στη συνέχεια να μην συμμετάσχει.  Στο τέλος, πραγματοποιήθηκε η συζήτηση μεταξύ του αρχηγού του Προοδευτικού Κόμματος της Μπελίζ Πάτρικ Ρότζερς και της αρχηγού του Λαϊκού Μετώπου της Μπελίζ Νάνσι Μαρίν.  Η συζήτηση μεταδόθηκε ζωντανά σε κάθε σελίδα του διοργανωτή στο Facebook, προσελκύοντας συνολικά 33.500 θεατές. 

Σε επίπεδο περιφέρειας, η ΜΚΟ «Πολίτες για την Καλή Διακυβέρνηση» (CGG) με έδρα την Ντανγκρίγκα διοργάνωσε συζήτηση στις 3 Νοεμβρίου μεταξύ των δύο υποψηφίων, του Λουίς Ζαμπάνε (PUP) και του Τζον Σουάζο (BPF). Ο κάτοχος του αξιώματος Φρανκ Μένα  (UDP), αρνήθηκε να συμμετάσχει.   Αυτή η συζήτηση μεταδόθηκε ζωντανά στο Dangriga Cable Vision (Κανάλι 58).  Επίσης, μεταδόθηκε σε ζωντανή μετάδοση από τις σελίδες στο Facebook των CGG, Southern Belize Media και Tropical Vision Limited .

Αποτελέσματα 
Κατόπιν πρόσκλησης του υπουργείου Εξωτερικών της Μπελίζ, η CARICOM έστειλε μια εξαμελή ομάδα παρατήρησης. Η πρώτη δήλωση της ομάδας έδειξε ότι οι εκλογές διεξήχθησαν ομαλά και έγκαιρα. Επαίνεσαν ιδιαίτερα την ικανότητα της εκλογικής επιτροπής να εφαρμόζει υγειονομικά μέτρα COVID-19, ενώ ασχολήθηκαν με τις επιπτώσεις της τροπικής καταιγίδας Έτα . 

Οι κάλπες έκλεισαν στις 6:15 μ.μ. Με τις πρώτες μετρήσεις να προβλέπουν ήδη το προβάδισμα για το PUP, ο Φάμπερ έκανε ομιλία παραδοχής της ήττας στην τηλεόραση τρεις ώρες αργότερα, συγχαίροντας τον Μπρικένιο και το PUP ζητώντας την εθνική ενότητα.  Η προσέλευση στις εκλογές ήταν πάνω από 81%, η υψηλότερη από το 1998 . 

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το PUP πέτυχε την πρώτη του νίκη στις εθνικές εκλογές από το 2003, κερδίζοντας 26 έδρες. Αντιθέτως, το κυβερνών Ενωμένο Δημοκρατικό Κόμμα είχε το χαμηλότερο αποτέλεσμα από το 1998, κερδίζοντας τις υπόλοιπες 5 έδρες.  Τέσσερις από τις πέντε έδρες του UDP ήταν στην Μπελίζ Σίτι: οι Φάμπερ και Τρέισι Πάντον διατήρησαν τις έδρες τους, ενώ οι Ντενίζ Μπάροου και Σάιν Μπάροου κέρδισαν έδρες των αποχωρούντων μελών του UDP. Η πέμπτη έδρα βρισκόταν στην Κοροζάλ, την οποία διατηρούσε ο νυν αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Χούγκο Πατ. 

Ο Μπρικένιο ορκίστηκε ως νέος πρωθυπουργός στις 12 Νοεμβρίου από τον Γενικό Κυβερνήτη .  Η ορκωμοσία της νέας κυβέρνησης ορίστηκε για τις 16 Νοεμβρίου.

Παραπομπές 

2020
Μπελιζ