Ραφαέλ (τραγουδιστής)

Ο Μιγκέλ Ραφαέλ Μάρτος Σάντσεθ (Ισπανικά: Miguel Rafael Martos Sánchez, γεννημένος στις 5 Μαΐου 1943), που συχνά αναφέρεται ως Ραφαέλ, είναι Ισπανός τραγουδιστής και ηθοποιός της τηλεόρασης, του κινηματογράφου και του θεάτρου.

Παιδική ηλικία
Ο Ραφαέλ γεννήθηκε ως Μιγκέλ Ραφαέλ Μάρτος Σάντσεθ στο Λινάρες της επαρχίας Χαέν στην Ισπανία. Κατά συνέπεια, έχει το παρατσούκλι «El Ruiseñor de Linares» («Το Αηδόνι του Λινάρες») και το «El Divo de Linares» («Ο Ντίβος του Λινάρες») αλλά είναι επίσης γνωστός ως «El Niño». Η οικογένειά του μετακόμισε στη Μαδρίτη όταν ήταν εννέα μηνών και άρχισε να τραγουδά όταν ήταν μόλις τριών ετών. Μπήκε σε παιδική χορωδία σε ηλικία τεσσάρων ετών. Όταν ήταν 9 ετών, αναγνωρίστηκε ως η καλύτερη παιδική φωνή στην Ευρώπη σε διαγωνισμό στο Σάλτσμπουργκ της Αυστρίας. Τα δύο είδωλά του, όταν μεγάλωνε, και με τους οποίους ανακοίνωσε, στις 6 Οκτωβρίου 2014, τα σχέδιά του να ηχογραφήσουν μετά θάνατον ντουέτο, λέγεται ότι ήταν ο αμερικανός τραγουδιστής Έλβις Πρίσλεϋ και η γαλλική ντίβα Έντιθ Πιάφ.

Καριέρα
Ο Ραφαέλ ξεκίνησε την επαγγελματική του καριέρα υπογράφοντας με την ολλανδική δισκογραφική εταιρεία Philips. Για να ξεχωρίσει, υιοθέτησε το «ph» του ονόματος της εταιρείας και βάφτισε τον εαυτό του «Raphael». Τα πρώτα του single ήταν "Te voy a contar mi vida" και "A pesar de todo", μεταξύ άλλων. Ο Ραφαέλ υιοθέτησε το δικό του ιδιαίτερο στυλ τραγουδιού από την αρχή. Είναι γνωστός για την ερμηνεία κάθε τραγουδιού του ενώ βρίσκεται στη σκηνή, τονίζοντας τις χειρονομίες του με πολύ δραματικό αποτέλεσμα. Δεν είναι ασυνήθιστο για τον Ραφαέλ να διαφημίζει τους στίχους του, καθώς να εντοπίζει ένα τραγούδι ανάλογα με τον τόπο στον οποίο τραγουδά, να φοράει λατινοαμερικάνικες στολές και να χορεύει λαϊκούς χορούς μέσα σε ένα τραγούδι, να κλωτσάει και να κατεδαφίζει έναν καθρέφτη ή να κάνει τις κινήσεις ενός χορευτή φλαμένκο ή ταυρομάχος στη σκηνή. Διαθέτει επίσης ένα ευρύ φάσμα φωνητικών, το οποίο χρησιμοποιούσε συχνά στην αρχή της καριέρας του για να προκαλέσει μια προσέγγιση χορωδίας σε μερικά τραγούδια.

Όταν ήταν δεκαεννέα, κέρδισε το πρώτο, δεύτερο και τρίτο βραβείο στο διάσημο Benidorm International Song Festival, στην Ισπανία, 1962, με τα τραγούδια: "Llevan", "Inmensidad" και "Tu Conciencia". Μετά από μια σύντομη σχέση με την δισκογραφική εταιρεία Barclay, η οποία παρήγαγε μόνο ένα EP, υπέγραψε συμβόλαιο με την εταιρεία ηχογράφησης Hispavox και ξεκίνησε μια μακρά καλλιτεχνική σχέση με τον μουσικό διευθυντή αυτής της δισκογραφικής, τον αργά, ταλαντούχο αργεντίνο ορχηστρικό Waldo de los Ríos και εντατικοποίησε τη συνεργασία με τον εξαιρετικό Ισπανό τραγουδοποιό Manuel Alejandro.

Το 1966 και το 1967 εκπροσώπησε την Ισπανία στον 11ο και στο 12ο Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision, με τον πρώτο να διεξάγεται στο Λουξεμβούργο, τραγουδώντας το "Yo soy aquél" και τον δεύτερο στη Βιέννη, με το "Hablemos del amor", τερματίζοντας στην 7η και στην 6η θέση, αντίστοιχα, αν και δεν κέρδισε. Ήταν η πρώτη φορά που η Ισπανία κέρδισε υψηλή θέση στον διαγωνισμό, αφήνοντας την πόρτα ανοιχτή για νίκη τον επόμενο χρόνο, την οποία η Ισπανία πέτυχε με το "La, la, la", ένα άλλο τραγούδι μοντέρνου στυλ, το οποίο για πολιτικούς λόγους τότε εκπροσώπησε την Ισπανία η Μασσιέλ. Αυτό χρησίμευσε ως σημείο καμπής στην καριέρα του Ραφαέλ, καθιστώντας τον διεθνή αστέρα. Ταξίδεψε και έπαιξε παγκοσμίως σε Ευρώπη, Λατινική Αμερική, Πουέρτο Ρίκο, Ηνωμένες Πολιτείες, Ρωσία και Ιαπωνία. Τραγούδια όπως το "Yo soy aquél" (το τραγούδι υπογραφής του), "Cuando tú no estás", "Mi gran noche", "Digan lo que digan", "Tema de amor", "Estuve enamorado" και "Desde aquel día" σταθεροποίησαν την κατάστασή του ως μεγάλο διεθνούς τραγουδιστή.

Ο Ραφαέλ ξεκίνησε επίσης μια προσοδοφόρα καριέρα στον κινηματογράφο, να εμφανίζεται στα Cuando tú no estás (Mario Camus, 1966), το οποίο ακολουθήθηκε από το Al ponerse el Sol (Mario Camus, 1967), το Digan lo que digan (Mario Camus, 1968, γυρίστηκε στην Αργεντινή), το El golfo (1969, γυρίστηκε στο Μεξικό), το El ángel (1969), το Sin Un Adiós (1970, μερικώς γυρίστηκε στην Αγγλία) και το Volveré a nacer (1972).

Δημοτικότητα στη Λατινική Αμερική
Καθώς ο Ραφαέλ έκανε επιτυχία στη Λατινική Αμερική, συνήθιζε να καταγράφει λατινοαμερικανικά παραδοσιακά τραγούδια, όπως τα "Huapango torero", "Sandunga" και "Llorona", τα οποία ήταν επιτυχίες στο Μεξικό.

Εμφανίστηκε ζωντανά στο The Ed Sullivan Show με μεγάλη επιτυχία στις 25 Οκτωβρίου 1970, τραγουδώντας (στα ισπανικά, αγγλικά και ιταλικά) τα "Hallelujah" και "Hava Nagila". Εμφανίστηκε ξανά στις 27 Δεκεμβρίου 1970, με τα τραγούδια "Ίσως" (Somos), "When my love is around" (Cuando llega mi amor) και "The sound of the trumpet" (Balada de la trompeta).

Το 1975, ο Ραφαέλ ξεκίνησε το επιτυχημένο του πρόγραμμα στην Ισπανική Τηλεόραση με τον τίτλο El Mundo de Raphael, όπου τραγούδησε με διεθνή αστέρια. Είχε επίσης ένα ραδιοφωνικό πρόγραμμα, όπου αυτός και η σύζυγός του μίλησαν και έκαναν συνεντεύξεις με εξαιρετικές προσωπικότητες, και πρωταγωνίστησε σε σαπουνόπερες, ξεκινώντας από τη μεξικανική παραγωγή Donde termina el camino, που προβλήθηκε την άνοιξη του 1978 και αργότερα σε άλλες χώρες όπως το Περού και Χιλή.

Ο Ραφαέλ θριάμβευσε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 με τραγούδια όπως "¿Qué tal te va sin mí?", "Como yo te amo", "En carne viva" και "Estar enamorado". Κατά τη διάρκεια του 1984 και του 1985 ηχογράφησε δύο άλμπουμ με τραγούδια γραμμένα από τον José Luis Perales όπως τα "Ámame", "Yo sigo siendo aquel", "Dile que vuelva", "Y... Cómo es él" και "Estoy llorando hoy por ti" .

Το 1984 μια παρωδία του "Yo soy aquél" χρησιμοποιήθηκε σε ένα ραδιοφωνικό σποτ στον κυβερνητικό αγώνα του Πουέρτο Ρίκο. Στη συνέχεια, ο τότε κυβερνήτης Carlos Romero Barceló χρησιμοποίησε την παρωδία (ολόκληρη η παρωδία ήταν με τον ήχο του Ραφαέλ) και συγκεκριμένα ως τρύπημα εναντίον του αντιπάλου του, τον ομώνυμο Ραφαήλ, τον πρώην κυβερνήτη Rafael Hernández Colón. Ο Ραφαέλ εκπλήχθηκε από τη μη εξουσιοδοτημένη χρήση της μουσικής, αλλά διασκεδάζει ιδιαίτερα από την αναφορά.

Το 1987 έφυγε από το Hispavox και υπέγραψε συμβόλαιο με την Columbia (τώρα Sony Music), όπου και πάλι ηχογράφησε τραγούδια γραμμένα από τον Roberto Livi όπως το "Toco madera" και το "Maravilloso corazón". Το 1991 είχε ένα χτύπημα με το "Escándalo" στην Ισπανία, τη Λατινική Αμερική και στην Ιαπωνία, όπου έφτασε στο νούμερο ένα. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, αφού έληξε ένα συμβόλαιο με την PolyGram, επέστρεψε στην EMI. Το 1998 ο καλλιτέχνης δημοσίευσε το πρώτο μέρος των απομνημονευμάτων του με τίτλο ¿Y mañana qué?, από την παιδική του ηλικία μέχρι τον γάμο του το 1972.

Ο Ραφαέλ συμμετείχε στην ισπανική έκδοση του 2000 του μιούζικαλ Jekyll & Hyde για επτά μήνες, με μεγάλη επιτυχία.

Προσωπική ζωή
Παντρεύτηκε την αριστοκράτισσα, δημοσιογράφο και συγγραφέα Ναταλία Φιγκέροα, στη Βενετία (Ιταλία) στις 14 Ιουλίου 1972. Έχουν τρία παιδιά: τον Γιακόμπο, την Αλεχάνδρα και τον Μάνουελ.

Η υγεία του Ραφαήλ αντιμετώπισε μεγάλη αναστάτωση το 2003, όταν το συκώτι του άρχισε να αποτυγχάνει λόγω λανθάνουσας περιόδου με ηπατίτιδα Β. Ανάρρωσε με επιτυχία μετά από μεταμόσχευση. Έκτοτε είναι ενεργός υποστηρικτής δωρεάς οργάνων.

Βραβεία και επιτεύγματα 
Ο Ραφαέλ έχει λάβει πολλά βραβεία. Εισήχθη στο International Latin Music Hall of Fame το 2003.

Δισκογραφία
 Raphael (1965)
 Raphael Canta (1966)
 Al Ponerse El Sol (1967)
 Digan Lo Que Digan (1967)
 El Golfo (1968)
 Huapango Torero + 3 (EP – Μεξικό) (Περιλαμβάνει το 'Escándalo') (1969)
 El Angel (1969) – Μόνο στον Ισημερινό
 Raphael – El Idolo (Άλμπουμ συλλογής EP της Philips) (1969) 
 Aqui! (1969)
 Corazón, Corazón (1970) Μεξικό
 Live at the Talk of the Town (1970) (ηχογραφήθηκε στο Talk of the Town στο Λονδίνο)
 Aleluya... (1970)
 Algo Más (1971)
 Háblame De Amor (Από το LP 'Top Star Festival') (1971)
 Volveré A Nacer (1972)
 Le Llaman Jesús! (1973)
 From Here On... (1973) – Αγγλικό άλμπουμ
 Raphael (A La Huella...) (1974)
 Raphael (De... Para...) (1974)
 Qué Dirán De Mí (1974) 
 Sombras + 3 (1974) (EP. – Ισημερινός)
 No Eches La Culpa Al Gitano (Από το LP "Juntos Para Ayudarte" LP) (1974)
 Recital Hispanoamericano (1975) – Με τους Los Gemelos
 Con El Sol De La Mañana (1976)
 Raphael Canta... (1976)
 El Cantor (1977) (Μεξικό)
 Una Forma Muy Mía De Amar (1978)
 Y... Sigo Mi Camino (1980)
 Vivo Live Direct – 20th Anniversary (Ζωντανό Διπλό Άλμπουμ) (1980)
 En Carne Viva (1981)
 Raphael: Ayer, Hoy y Siempre (1982)
 Enamorado De La Vida (1983)
 Eternamente Tuyo (1984)
 Yo Sigo Siendo Aquel – 25th Anniversary (1985) 
 Todo Una Vida (1986)
 Las Apariencias Engañan (1988)
 Maravilloso Corazón, Maravilloso (1989)
 Andaluz (1990)
 Ave Fénix (1992)
 Fantasía (1994)
 Desde el fondo de mi alma (1995)
 Punto y Seguido (1997)
 Vete (1997) – Ντουέτο με Nino Bravo
 Jekyll & Hyde (2001)
 Maldito Raphael (2001)
 De Vuelta (2003)
 Vuelve Por Navidad (2004)
 A Que No Te Vas (2006) – Ντουέτο με Rocio Jurado
 Cerca de ti (2006)
 Maravilloso Raphael (2007)
 Raphael 50 Anos Después (CD + DVD) (2008)
 Viva Raphael! (2009)
 50 Años Después – En Directo y Al Completo (3 CD + DVD) (2009)
 Te Llevo En El Corazón (3 CD + DVD) (2010)
 Te Llevo En El Corazón. Essential (2011)
 El Reencuentro (2012)
 El Reencuentro En Directo (CD + DVD) (2012)
 Mi Gran Noche (2013)
 50 Exitos De Mi Vida (3 CD + DVD) (2013)
 De Amor & Desamor (LP + CD) (2014)
 Raphael Sinphónico (CD + DVD) (2015)
 Ven A Mi Casa Esta Navidad (CD) (2015)
 Infinitos Bailes (LP + CD) (2016)

Φιλμογραφία
 Las Gemelas (1963) – As Alberto
 Cuando Tú No Estás (1966) – As Rafael
 Al Ponerse El Sol (1967) – As David Alonso
 Digan Lo Que Digan (1968) – As Rafael Gandía
 El Golfo (1968)- As Pancho
 El Ángel (1969)- As El Angel
 Sin Un Adiós (1970) – As Mario Leiva
 Volveré A Nacer (1973) – As Alex
 Rafael en Raphael (Documentary) (1974) – As himself
 Donde Termina El Camino (TV) (1978)- As Manuel
 Ritmo, Amor y Primavera (1981) – As himself
 Jekyll & Hyde (Musical) (2000) –  As Dr. Jekyll and Mr. Hyde
 Balada Triste de Trompeta" (The Last Circus) (2010) – As himself, through use of Sin Un Adiós footage
 Mi Gran Noche (2015) – As Alphonso

Περιοδείες
 Mi gran noche Tour (2013–2014)
 De Amor y Desamor Tour (2014–2015)
 Raphael Sinphonico World Tour (2015–2016)
 Raphael RESinphónico World Tour (2018–2019)

Παραπομπές

Επιπλέον

 Επίσημη ιστοσελίδα
 Παγκόσμια ιστοσελίδα
 Ρωσική ιστοσελίδα, η μεγαλύτερη παγκοσμίως
 Letra de su canción Yo Soy Aquél (Ισπανικά/Αγγλικά)
 Letra de su canción Hablemos Del Amor (Ισπανικά/Αγγλικά)

Ισπανοί τραγουδιστές
Ισπανοί ηθοποιοί
Λάτιν μουσικοί
Ανδαλουσία
Συμμετέχοντες στη Eurovision
Ισπανοί συμμετέχοντες στο Διαγωνισμό Τραγουδιού Eurovision
Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision 1966
Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision 1967