Σιμβαστατίνη

Η σιμβαστατίνη, που πωλείται με την επωνυμία Zocor, μεταξύ άλλων, είναι φάρμακο μείωσης των λιπιδίων. Χρησιμοποιείται μαζί με άσκηση, δίαιτα και απώλεια βάρους για τη μείωση των αυξημένων επιπέδων λιπιδίων και για τη μείωση του κινδύνου καρδιακών προβλημάτων σε άτομα υψηλού κινδύνου. Λαμβάνεται από το στόμα.

Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν δυσκοιλιότητα, πονοκεφάλους και ναυτία. Οι σοβαρές παρενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν διάσπαση των μυών, ηπατικά προβλήματα και αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.  Μπορεί να χρειαστεί χαμηλότερη δόση σε άτομα με νεφρικά προβλήματα. Υπάρχουν ενδείξεις βλάβης στο αναπτυσσόμενο μωρό όταν λαμβάνεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια του θηλασμού.  Ανήκει στην κατηγορία φαρμάκων στατίνης και δρα μειώνοντας την παραγωγή χοληστερόλης από το ήπαρ.

Η σιμβαστατίνη κατοχυρώθηκε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας από τη Merck το 1980 και τέθηκε σε ιατρική χρήση το 1992. Είναι στον κατάλογο των βασικών φαρμάκων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Διατίθεται ως γενόσημο φάρμακο και με σχετικά χαμηλό κόστος. Η σιμβαστατίνη παράγεται από τον μύκητα Aspergillus terreus.  Το 2017, ήταν το όγδοο πιο συχνά συνταγογραφούμενο φάρμακο στις Ηνωμένες Πολιτείες, με περισσότερες από 56 εκατομμύρια συνταγές.

Ιατρικές χρήσεις 
Οι κύριες χρήσεις της σιμβαστατίνης είναι η θεραπεία της δυσλιπιδαιμίας και η πρόληψη επιπλοκών που σχετίζονται με την αθηροσκλήρωση, όπως εγκεφαλικό επεισόδιο και καρδιακές προσβολές σε άτομα που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο. Συνιστάται να χρησιμοποιείται μαζί με δίαιτα χαμηλής χοληστερόλης. 

Στη Σκανδιναβική Μελέτη Επιβίωσης Σιμβαστατίνης (μια ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο, τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή διάρκειας πέντε ετών), η σιμβαστατίνη μείωσε τη συνολική θνησιμότητα σε άτομα με υπάρχουσα καρδιαγγειακή νόσο και υψηλή χοληστερόλη LDL κατά 30% και την καρδιαγγειακή θνησιμότητα κατά 42%. Οι κίνδυνοι καρδιακής προσβολής, εγκεφαλικού επεισοδίου ή ανάγκης διαδικασίας στεφανιαίας επαναγγείωσης μειώθηκαν κατά 37%, 28% και 37%, αντίστοιχα.

Η Μελέτη Προστασίας της Καρδιάς αξιολόγησε τις επιδράσεις της σιμβαστατίνης σε άτομα με παράγοντες κινδύνου, συμπεριλαμβανομένης της υπάρχουσας καρδιαγγειακής νόσου, του διαβήτη ή του εγκεφαλικού, αλλά με σχετικά χαμηλή χοληστερόλη LDL. Σε αυτή τη δοκιμή, η οποία διήρκεσε 5,4 χρόνια, η συνολική θνησιμότητα μειώθηκε κατά 13% και η καρδιαγγειακή θνησιμότητα μειώθηκε κατά 18%. Τα άτομα που έλαβαν σιμβαστατίνη παρουσίασαν 38% λιγότερα μη θανατηφόρα καρδιακά επεισόδια και 25% λιγότερα εγκεφαλικά επεισόδια.

Αντενδείξεις 
Η σιμβαστατίνη αντενδείκνυται με εγκυμοσύνη, θηλασμό και ηπατική νόσο. Η εγκυμοσύνη πρέπει να αποφεύγεται κατά τη διάρκεια της λήψης σιμβαστατίνης λόγω πιθανών σοβαρών γενετικών ανωμαλιών Οι ασθενείς θα πρέπει να αποφύγουν να θηλάσουν ενώ λαμβάνουν σιμβαστατίνη λόγω πιθανής διαταραχής του μεταβολισμού των λιπιδίων του βρέφους. Υψηλές δόσεις σιμβαστατίνης αντενδείκνυται επίσης με την ευρέως χρησιμοποιούμενη αντιυπερτασική αμλοδιπίνη. Συνιστάται επίσης χαμηλότερη δόση σε άτομα που λαμβάνουν αποκλειστές διαύλων ασβεστίου, βεραπαμίλη και διλτιαζέμη, καθώς και σε άτομα που λαμβάνουν αμιωδαρόνη.

Δυσμενείς επιδράσεις 
Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες (συχνότητα> 1%) μπορεί να περιλαμβάνουν δυσπεψία και έκζεμα. Οι σπάνιες ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν πόνο στις αρθρώσεις, απώλεια μνήμης και μυϊκές κράμπες. Χολαστατική ηπατίτιδα, ηπατική κίρρωση, ραβδομυόλυση (καταστροφή των μυών και αποκλεισμός του νεφρικού συστήματος) και μυοσίτιδα έχουν αναφερθεί σε ασθενείς που λαμβάνουν χρόνια το φάρμακο. Σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις στη σιμβαστατίνη είναι σπάνιες. Εάν εμφανιστούν τα ακόλουθα σημεία σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης, ζητήστε αμέσως ιατρική βοήθεια: εξάνθημα, βραχνάδα κνησμός / πρήξιμο, ζάλη ή δυσκολία στην κατάποση / αναπνοή. 

Τον Μάρτιο του 2012, η Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ενημέρωσε τις οδηγίες της για τους χρήστες στατίνης για την αντιμετώπιση αναφορών απώλειας μνήμης, βλάβης στο ήπαρ, αυξημένου σακχάρου στο αίμα, ανάπτυξης διαβήτη τύπου 2 και μυϊκού τραυματισμού.

Αλληλεπιδράσεις 
Η σιμβαστατίνη έχει σημαντικές αλληλεπιδράσεις με χυμό γκρέιπφρουτ και άλλα φάρμακα, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων που χρησιμοποιούνται συνήθως για τη θεραπεία καρδιαγγειακών παθήσεων. Αυτές οι αλληλεπιδράσεις είναι κλινικά σημαντικές επειδή η αύξηση των επιπέδων της σιμβαστατίνης στον ορό πάνω από εκείνα που συνήθως παρέχονται από τη μέγιστη συνιστώμενη δόση αυξάνουν τον κίνδυνο μυϊκής βλάβης, συμπεριλαμβανομένης της κατά τα άλλα σπάνιας και δυνητικά θανατηφόρας παρενέργειας της ραβδομυόλυσης.

Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων χυμού γκρέιπφρουτ αυξάνει τα επίπεδα της σιμβαστατίνης στον ορό έως και τριπλάσια, αυξάνοντας τον κίνδυνο παρενεργειών. Το FDA συνιστά στα άτομα που λαμβάνουν στατίνες να αποφεύγουν να καταναλώνουν περισσότερο από ένα λίτρο χυμού γκρέιπφρουτ την ημέρα.

Η σιμβαστατίνη αλληλεπιδρά επίσης με άλλα φάρμακα, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία καρδιαγγειακών προβλημάτων. Δεν πρέπει να λαμβάνεται από άτομα που λαμβάνουν επίσης αντιμυκητιασικά φάρμακα φλουκοναζόλη, ιτρακοναζόλη ή ποζακοναζόλη, τα αντιβιοτικά ερυθρομυκίνη, κλαριθρομυκίνη ή τελιθρομυκίνη, αναστολείς της πρωτεάσης του HIV, το αντικαταθλιπτικό νεφαζοδόνη, το καρδιαγγειακό φάρμακο γεμφιβροζίλη, το ανοσοκατασταλτικό κυκλοσπορίνη ή το φάρμακο ενδομητρίωσης και δαναζόλη. Μειωμένες μέγιστες δόσεις σιμβαστατίνης ισχύουν για ασθενείς που λαμβάνουν ορισμένα άλλα φάρμακα, όπως τα καρδιαγγειακά φάρμακα βεραπαμίλη, διλτιαζέμη, αμιωδαρόνη, αμλοδιπίνη και ρανολαζίνη.

Φαρμακολογία 
Όλες οι στατίνες δρουν αναστέλλοντας την αναγωγάση του 3-υδροξυ-3-μεθυλογλουταρυλ (HMG) συνένζυμου Α. Η αναγωγάση HMG-CoA, το ένζυμο περιορισμού του ρυθμού της οδού αναγωγάσης HMG-CoA, της μεταβολικής οδός που είναι υπεύθυνη για την ενδογενή παραγωγή χοληστερόλης. Οι στατίνες είναι πιο αποτελεσματικές από άλλα φάρμακα που ρυθμίζουν τα λιπίδια στη μείωση της συγκέντρωσης LDL- χοληστερόλης, αλλά είναι λιγότερο αποτελεσματικές από τις φιβράτες στη μείωση της συγκέντρωσης των τριγλυκεριδίων. Ωστόσο, οι στατίνες μειώνουν τα συμβάντα καρδιαγγειακών παθήσεων και τη συνολική θνησιμότητα ανεξάρτητα από την αρχική συγκέντρωση χοληστερόλης. Αυτό είναι ένα σημαντικό κομμάτι απόδειξης ότι οι στατίνες λειτουργούν με άλλο τρόπο από τη μείωση της χοληστερόλης (που ονομάζεται πλειοτροπικά αποτελέσματα).

Παραπομπές 

Βασικά Φάρμακα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας
Λακτόνες
Καρβοξυλικοί εστέρες
Φάρμακα που δρουν στο γαστρεντερικό σύστημα και το μεταβολισμό
Φάρμακα που δρουν στο καρδιαγγειακό σύστημα