Πύραυλοι φαντάσματα

Οι Πύραυλοι φαντάσματα (αγγλικά: Ghost rockets και (σουηδικά: Spökraketer, που ονομάζονται επίσης σκανδιναβικοί πύραυλοι φαντάσματα) ήταν πύραυλοι - ή σε σχήμα πυραύλων αγνώστου ταυτότητας ιπτάμενα αντικείμενα (ΑΤΙΑ) που εμφανίστηκαν το 1946, κυρίως στη Σουηδία και τις γειτονικές χώρες.

Οι πρώτες αναφορές για τους πυραύλους φαντάσματα έγιναν στις 26 Φεβρουαρίου 1946 από φινλανδούς παρατηρητές. Περίπου 2.000 παρατηρήσεις καταγράφηκαν μεταξύ Μαΐου και Δεκεμβρίου 1946, με αποκορύφωμα στις 9 και 11 Αυγούστου 1946. Διακόσιες παρατηρήσεις επαληθεύτηκαν από τα ραντάρ, και οι αρχές ανακάλυψαν φυσικά θραύσματα που αποδόθηκαν σε πυραύλους φαντάσματα.

Οι έρευνες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι πολλές παρατηρήσεις αυτών των μυστηριωδών πυραύλων πιθανώς προκλήθηκαν από μετεωρίτες. Για παράδειγμα, στο αποκορύφωμα αυτών των παρατηρήσεων, στις 9 και 11 Αυγούστου 1946, εμπίπτουν επίσης με το φαινόμενο της πτώσης των Περσίδων. Ωστόσο, οι περισσότερες παρατηρήσεις πυραύλων φαντασμάτων δεν σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας των Περσίδων, και επιπλέον εμφάνισαν χαρακτηριστικά ασυμβίβαστα με τους μετεωρίτες, όπως οι αναφορές για ελιγμούς αυτών των αντικειμένων.

Η συζήτηση συνεχίστηκε ως προς την προέλευση των άγνωστων πυραύλων. Το 1946, ωστόσο, θεωρήθηκε πιθανό ότι προέρχονταν από την πρώην γερμανική εγκατάσταση πυραύλων στο Peenemünde, και ήταν δοκιμές μεγάλης εμβέλειας από τους Σοβιετικούς των γερμανικών πυραύλων V-1 ή V-2, ή ίσως μια άλλη πρώιμη μορφή πυραύλων εξαιτίας των τρόπων που μερικές φορές θεωρούνταν ελιγμοί. Αυτό ώθησε τον Σουηδικό Στρατό να εκδώσει μια οδηγία που δήλωνε ότι οι εφημερίδες δεν έπρεπε να αναφέρουν την ακριβή τοποθεσία των παρατηρήσεων των πυραύλων φαντασμάτων ή οποιεσδήποτε πληροφορίες σχετικά με την κατεύθυνση ή την ταχύτητα του αντικειμένου. Αυτές οι πληροφορίες, αιτιολόγησαν, ήταν ζωτικής σημασίας για λόγους εθνικής ασφάλειας για το έθνος ή τα έθνη που υποτίθεται ότι πραγματοποιούσαν τις δοκιμές.

Περιγραφές και αρχικές έρευνες 
Η θεωρία της πρώιμης σοβιετικής προέλευσης απορρίφθηκε από στρατιωτικούς ερευνητές από τη Σουηδία, τη Βρετανία και τις ΗΠΑ, επειδή δεν βρέθηκαν ποτέ αναγνωρίσιμα θραύσματα πυραύλων, και σύμφωνα με ορισμένες παρατηρήσεις, τα αντικείμενα παρουσίαζαν κάποιο συνδυασμό χωρίς να αφήνουν ίχνος εξάτμισης, να κινούνται πολύ αργά, να πετούν οριζόντια, να ταξιδεύουν και κάνουν ελιγμούς στο σχηματισμό τους και φαίνονταν να ήταν αθόρυβοι. Οι παρατηρήσεις αποτελούνταν συνήθως με αντικείμενα σε σχήμα πυραύλου, με ή χωρίς φτερά, ορατά για λίγα δευτερόλεπτα. Είναι επίσης γνωστές περιπτώσεις πιο αργών κινούμενων αντικειμένων σε σχήμα πούρου. Μερικές φορές αναφέρθηκε ένα σφύριγμα ή ένας θορυβώδης ήχος.

Οι συντριβές δεν ήταν κάτι το ασυνήθιστο και γίνονταν σχεδόν πάντα σε λίμνες. Έγιναν αναφορές για αντικείμενα που συντρίβονταν σε μια λίμνη που μερικές φορές στη συνέχεια προωθήθηκαν στην επιφάνεια πριν βυθιστούν. Ο σουηδικός στρατός πραγματοποίησε αρκετές καταδύσεις στις αναφερόμενες λίμνες λίγο μετά τις συντριβές, αλλά δεν βρήκε τίποτα άλλο εκτός από περιστασιακούς κρατήρες στον πυθμένα της λίμνης ή κομμένα υδρόβια φυτά.

Τα πιο γνωστά από αυτά τα ατυχήματα συνέβησαν στις 19 Ιουλίου 1946, στη λίμνη Kölmjärv, της Σουηδίας. Οι μάρτυρες ανέφεραν ένα γκρίζο αντικείμενο σε σχήμα πυραύλου με φτερά να πέφτει στη λίμνη. Ένας μάρτυρας που έδωσε συνέντευξη άκουσε μια βροντή, πιθανώς το αντικείμενο να είχε εκραγεί. Ωστόσο, μια στρατιωτική έρευνα διάρκειας 3 εβδομάδων δεν ανέφερε τίποτα.

Αμέσως μετά την έρευνα, ο αξιωματικός της Σουηδικής Πολεμικής Αεροπορίας που ηγήθηκε της έρευνας, ο Καρλ-Γκόστα Μπάρτολ υπέβαλε ένα πόρισμα στο οποίο ανέφερε ότι ο βυθός της λίμνης είχε διαταραχθεί, αλλά δεν ανακτήθηκε τίποτα και ότι «υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι το αντικείμενο του Kölmjärv διασπάστηκε το ίδιο [...], το αντικείμενο πιθανότατα κατασκευάστηκε από ένα ελαφρύ υλικό, πιθανώς ένα είδος κράματος μαγνησίου που θα διαλύοταν εύκολα και δεν θα έδινε ενδείξεις στα όργανα μας». Όταν ο Μπάρτολ έδωσε συνέντευξη αργότερα το 1984 στον Σουηδό ερευνητή Κλας Σβαν, είπε πάλι ότι η έρευνά τους έδειξε ότι το αντικείμενο διαλύθηκε σε μεγάλο βαθμό κατά την πτήση και επέμεινε ότι «αυτά που είδαν οι άνθρωποι ήταν πραγματικά, φυσικά αντικείμενα».

Στις 10 Οκτωβρίου 1946, το Σουηδικό Επιτελείο Άμυνας δήλωσε δημοσίως: «Οι περισσότερες παρατηρήσεις είναι ασαφείς και πρέπει να αντιμετωπίζονται με πολύ σκεπτικισμό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο, έχουν γίνει σαφείς παρατηρήσεις που δεν μπορούν να εξηγηθούν ως φυσικά φαινόμενα, σουηδικά αεροσκάφη ή φαντασία εκ μέρους του παρατηρητή. Ηχώ, ραντάρ και άλλος εξοπλισμός κατέγραψαν συμβάντα, αλλά δεν έδωσαν καμία ένδειξη ως προς τη φύση των αντικειμένων». Αναφέρθηκε επίσης ότι θραύσματα που φέρεται να προέρχονται από τους πυραύλους δεν ήταν τίποτα περισσότερο από συνηθισμένο κοκ ή σκωρία.

Στις 3 Δεκεμβρίου 1946, εκπονήθηκε ένα υπόμνημα για τη σουηδική επιτροπή έρευνας των αγνωστών προέλευσης πυραύλων, δηλώνοντας ότι «έχουν αναφερθεί σχεδόν εκατό περιπτώσεις και έχουν ληφθεί και εξεταστεί τριάντα κομμάτια συντριμμιών από το Σουηδικό Εθνικό Ινστιτούτο Έρευνας και Άμυνας». Τα συντρίμμια αργότερα αναφέρθηκε ότι ήταν θραύσματα ενός μετεωρίτη. Από τις σχεδόν 1.000 αναφορές που είχαν παραληφθεί από το Σουηδικό Επιτελείο Άμυνας έως τις 29 Νοεμβρίου, 225 θεωρήθηκαν παρατηρήσεις «πραγματικών φυσικών αντικειμένων» και όλες είχαν παρατηρηθεί στο φως της ημέρας.

Συμμετοχή των ΗΠΑ 
Στις αρχές Αυγούστου του 1946, ο Σουηδός υπολοχαγός Λέναρτ Νίκμαν του τμήματος αεροπορικής άμυνας του Σουηδικού Επιτελείου Άμυνας είδε κάτι που ήταν «χωρίς αμφιβολία ... ένα βλήμα πυραύλων». Στις 14 Αυγούστου 1946, οι New York Times ανέφεραν ότι ο Υφυπουργός Εξωτερικών Ντιν Άτσεσον «ενδιαφερόταν πάρα πολύ» για τις αναφορές στους πυραύλους φαντάσματα, όπως και η υπηρεσία πληροφορίων των Πολεμικών Αερομεταφορών των ΗΠΑ, όπως αναφέρεται μη δημοσίως από μεταγενέστερα έγγραφα. Στη συνέχεια, στις 20 Αυγούστου, οι Times ανέφεραν ότι δύο Αμερικανοί εμπειρογνώμονες, ο θρύλος της αεροπορίας Στρατηγός Τζίμι Ντούλιτλ και ο στρατηγός Ντέιβιντ Σάρνοφ, πρόεδρος της RCA, έφτασαν στη Στοκχόλμη, φαινομενικά για ιδιωτική επίσκεψη και ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλο. Η επίσημη εξήγηση ήταν ότι ο Ντούλιτλ, ο οποίος ήταν εκείνη την περιόδο αντιπρόεδρος της Shell Oil Company, επιθεωρούσε τα υποκαταστήματα της Shell στην Ευρώπη, ενώ ο Σάρνοφ, πρώην μέλος του προσωπικού του στρατηγού Ντουάιτ Αϊζενχάουερ στο Λονδίνο, μελετούσε την αγορά ραδιοφωνικού εξοπλισμού. Ωστόσο, η ιστορία των Times έδειξε ότι ο αρχηγός του Σουηδικού Επιτελείου Άμυνας, δεν απέκρυψε ότι «ενδιαφερόταν εξαιρετικά να ζητήσει τη συμβουλή των δύο στρατηγών και, εάν ήταν δυνατόν, θα έβαζε όλες τις διαθέσιμες αναφορές μπροστά τους». Ο Ντούλιτλ και ο Σάρνοφ ενημερώθηκαν ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι άγνωστοι πύραυλοι είχαν εντοπιστεί στο ραντάρ. Ο Σάρνοφ αναφέρθηκε από τους New York Times στις 30 Σεπτεμβρίου λέγοντας ότι ήταν «πεπεισμένος ότι οι «πύραυλοι φαντάσματα» δεν είναι μύθος αλλά πραγματικοί πύραυλοι».

Στις 22 Αυγούστου 1946, ο διευθυντής της Κεντρικής Ομάδας Πληροφοριών (CIG), υποστρατηγός Χόιτ Βάντενμπεργκ, έγραψε ένα απόρρητο υπόμνημα στον Πρόεδρο Τρούμαν, που βασίστηκε εν μέρει σε πληροφορίες από τους Ντούλιτλ και Σάρνοφ. Ο Βάντενμπεργκ δήλωσε ότι «το βάρος των αποδεικτικών στοιχείων έδειχνε την Peenemünde ως προέλευση των αγνωστών πυραύλων και ότι ο Αμερικανός στρατιωτικός σύμβουλος στη Μόσχα είχε μάθει από έναν σουηδό αξιωματικό της αεροπορίας ότι η πορεία των ραντάρ οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η Peenemünde ήταν η αφετηρία. Η CIG θεωρούσε ότι οι πύραυλοι είναι μια μετεξέλιξη των μεγάλης εμβέλειας πυραύλων V-1 που στοχεύαν στον Κόλπο της Βοθνίας για δοκιμαστικούς σκοπούς και πετούσαν προς τη σουηδική επικράτεια ειδικά για εκφοβισμό ή αυτοκαταστροφή με μικρή διάρκεια πρόσκρουσης ή καύσης». Ωστόσο, δεν υπάρχουν αναφορές για εκτόξευση πυραύλων στο Peenemünde ή το Greifswalder Oie μετά τις 21 Φεβρουαρίου 1945.

Σουηδική στρατιωτική άποψη 

Αν και η επίσημη γνώμη του σουηδικού και του αμερικανικού στρατού παραμένει ασαφής, ένα απόρρητο έγγραφο της USAFE (Αεροπορικές Ευρωπαϊκές Δυνάμεις των ΗΠΑ) από τις 4 Νοεμβρίου 1948 δείχνει ότι τουλάχιστον ορισμένοι ερευνητές πίστευαν ότι οι πύραυλοι φαντασμάτα και αργότερα τα «ιπτάμενα αντικείμενα» είχαν εξωγήινη προέλευση.

Το έγγραφο που αποχαρακτηρίστηκε μόνο το 1997, αναφέρει:

Το έγγραφο ανέφερε επίσης την έρευνα ενός αντικειμένου που συνετρίβει σε μια σουηδική λίμνη που διεξήχθη από μια σουηδική ομάδα ναυτικής διάσωσης, με την ανακάλυψη ενός προηγουμένως άγνωστου κρατήρα στο πάτο της λίμνης που πιστεύεται ότι προκλήθηκε από το αντικείμενο (πιθανώς αναφέρεται στην αναζήτηση της λίμνης Kölmjärv για έναν πύραυλο φάντασμα που αναφέρθηκε παραπάνω, αν και η ημερομηνία είναι ασαφής). Το έγγραφο τελειώνει με τη δήλωση ότι «είμαστε διατεθειμένοι να μην δυσφημίσουμε εντελώς αυτήν την κάπως θεαματική θεωρία (εξωγήινη προέλευση), διατηρώντας παράλληλα ανοιχτό μυαλό για το θέμα».

Έρευνα της ελληνικής κυβέρνησης 
Οι αναφορές των «πυραύλων φαντασμάτων» δεν περιορίζονταν στις σκανδιναβικές χώρες. Παρόμοια αντικείμενα αναφέρθηκαν επίσης στις αρχές του επόμενου μήνα από μονάδες του βρετανικού στρατού στην Ελλάδα, ειδικά γύρω από τη Θεσσαλονίκη. Σε συνέντευξή του στις 5 Σεπτεμβρίου 1946, ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κωνσταντίνος Τσαλδάρης, ανέφερε επίσης ότι είχε δει πολλά τετοια αντικείμενα στα Σκόπια και τη Θεσσαλονίκη την 1η Σεπτεμβρίου. Στα μέσα Σεπτεμβρίου, εμφανίστηκαν επίσης στην Πορτογαλία και στη συνέχεια στο Βέλγιο και τη βόρεια Ιταλία.

Η ελληνική κυβέρνηση διενήργησε τη δική τους έρευνα, με υπεύθυνο τον κορυφαίο επιστήμονα, φυσικό Δρ. Παύλο Σαντορίνη ο οποίος ήταν κατείχε διπλώματα ευρεσιτεχνίας για συστήματα καθοδήγησης για πυραύλους Νάικ και συστήματα ραντάρ. Ο Σαντορίνης σε συνεργασία με ομάδα μηχανικών από τον Ελληνικό στρατό κλήθηκε να διερευνήσει αν το φαινόμενο οφειλόταν σε σοβιετικούς πυραύλους που πετούσαν πάνω από την Ελλάδα.

Σε μια διάλεξη του 1967 προς την Ελληνική Αστρονομική Εταιρεία, που μεταδόθηκε στο Ραδιόφωνο Αθηνών, ο Σαντορίνης αποκάλυψε για πρώτη φορά δημοσίως τι είχε βρεθεί στην έρευνα του 1947.

Περαιτέρω ανάγνωση 
 
 
 
 
 Reuben Stone, Alien Worlds, 1993, Longmeadow Press,  (Contains photo of search for ghost rocket seen crashing in Lake Kölmjärv)

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 The Ghost Rockets of 1946 - Saturday Night Uforia
 Extensive Ghost Rocket chronology by Joel Carpenter on Project 1947 website, many documents and photos.
 See Ghost Rockets World Tour by Charles Stankievech for a project that maps the history of ballistics by staging rocket launches at historic sites including Peneemünde, Helsinki, Berlin, Russia, California, Alaska and others.
 Ghost Rockets Documentation Project  Contains Photos, Video and links to updates of UFO Sweden's investigation.
 The Greek Ghost Rockets of 1946 The sightings in Greece and Santorinis' involvement.
 "Radio Rockets" a 1946 Flight news item

Άγνωστης Ταυτότητας Ιπτάμενα Αντικείμενα
Αστικοί μύθοι