Γερμανική κατοχή της Λευκορωσίας κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου

Η κατοχή της Λευκορωσίας κατά τη διάρκεια του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου από τη ναζιστική Γερμανία ξεκίνησε με τη γερμανική εισβολή στη Σοβιετική Ένωση στις 22 Ιουνίου 1941 (Operation Barbarossa) και τελείωσε τον Αύγουστο του 1944 με τη Σοβιετική Επιχειρηση Bagration. Τα δυτικά τμήματα της Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Λευκορωσίας
(από το 1940) έγιναν μέρος του Reichskommissariat Ostland το 1941, αλλά το 1943 οι γερμανικές αρχές επέτρεψαν στους τοπικούς συνεργάτες να δημιουργήσουν ένα κράτος-υποτελη, το κεντρικό Ραντα της Λευκορωσίας, που διήρκεσε μέχρι την απελευθέρωση της περιοχης απο τους των Σοβιετικούς.

Υποβαθρο 

Οι σοβιετικοι και λευκορωσικοι ιστοριογράφοι μελετούν το θέμα της γερμανικής κατοχής
στο πλαίσιο της σύγχρονης Λευκορωσίας, που θεωρείται ως 
Σοβιετικη Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Λευκορωσίας (BSSR), μια συστατική 
δημοκρατία της Σοβιετικής Ένωσης στα σύνορα του 1941 ως σύνολο. 
Οι πολωνικοί ιστοριογράφοι επιμένουν στην ειδική, ακόμη και χωριστή επεξεργασία 
των ανατολικών εδαφών της Πολωνίας στα σύνορα του 1921
(γνωστή και ως « Kresy Wschodnie » ή « Δυτική Λευκορωσία» ), 
τα οποία ενσωματώθηκαν στην BSSR μετά την εισβολή της Σοβιετικής Ένωσης
στην Πολωνία στις 17 Σεπτεμβρίου 1939. 
100.000 άτομα με διαφορετικό εθνοτικό υπόβαθρο, κυρίως Πολωνοί και Εβραίοι στη Δυτική Λευκορωσία φυλακίστηκαν, εκτελέστηκαν ή μεταφέρθηκαν στην ανατολική ΕΣΣΔ από τις σοβιετικές
αρχές πριν από τη γερμανική εισβολή. Το NKVD (σοβιετική μυστική αστυνομία) 
σκότωσε περισσότερους από 1.000 κρατούμενους τον Ιούνιο / Ιούλιο του 1941, 
για παράδειγμα, στις Chervyen, Hlybokaye και Vileyka. 
Αυτά τα εγκλήματα προκάλεσαν αντικομμουνιστικά συναισθήματα 
στον πληθυσμό της Λευκορωσίας και χρησιμοποιήθηκαν από τη ναζιστική
αντισημιτική προπαγάνδα.

Εισβολή
Μετά από είκοσι μήνες σοβιετικής κυριαρχίας στη Δυτική Λευκορωσία 
και τη Δυτική Ουκρανία, η ναζιστική Γερμανία και οι σύμμαχοι του Άξονα εισέβαλαν στη Σοβιετική Ένωση στις 22 Ιουνίου 1941. Η Ανατολική Λευκορωσία υπέφερε ιδιαίτερα βαριά κατά τη διάρκεια 
της πάλης και της γερμανικής κατοχής. Μετά από αιματηρές μάχες περικύκλωσης, όλη η σημερινή Λευκορωσία κατοικήθηκε από τους Γερμανούς μέχρι τα τέλη Αυγούστου 1941. 
Με την Πολωνία όσον αφορά την προσάρτηση της Σοβιετικής Ένωσης 
ως παράνομη, η πλειοψηφία των Πολωνών πολιτών δεν ζήτησε σοβιετική 
υπηκοότητα από το 1939 έως το 1941 , με αποτέλεσμα πολωνούς πολίτες 
υπό σοβιετική και αργότερα ναζιστική κατοχή.

Κατοχη

Στις πρώτες ημέρες της κατοχής προέκυψε ένα ισχυρό 
και ολοένα και πιο συντονισμένο σοβιετικό κομμουνιστικό κίνημα. 
Κρυφοποιώντας τα δάση και τους βάλτους, οι συμπατριώτες προκάλεσαν μεγάλες ζημιές στις γερμανικές γραμμές τροφοδοσίας και επικοινωνιών, διαταράσσοντας σιδηροδρομικές διαδρομές, 
γέφυρες, τηλεγραφικά καλώδια, επιθέσεις σε αποθήκες εφοδιασμού, 
αποθήκες καυσίμων και μεταφορές και στρατόπεδα στρατιωτών του Άξονα. 
Σε μια από τις πιο επιτυχημένες πολεμικές επιχειρήσεις σαμποτάζ 
ολόκληρου του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, η λεγόμενη εκτροπή 
του Asipovichy της 30ης Ιουλίου 1943, τέσσερα γερμανικά τρένα με προμήθειες και τεθωρακισμενα Tiger καταστράφηκαν. Για να πολεμήσουν την αντιστασιακη δραστηριότητα, οι Γερμανοί έπρεπε να αποσύρουν σημαντικές δυνάμεις πίσω από την πρώτη τους γραμμή. Στις 22 Ιουνίου 1944 ξεκίνησε
η τεράστια Σοβιετική Στρατηγική Επιθετική Επιχείρηση Bagration , 
τελικά ανακτώντας όλη τη Λευκορωσία μέχρι τα τέλη Αυγούστου.

Εγκλημάτα πολέμου
Η Γερμανία επέβαλε ένα βίαιο καθεστώς, εκτοπίζοντας περίπου 380.000 
ανθρώπους για δουλεμπόριο και σκοτώνοντας εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες. 
Ο πληθυσμός επρόκειτο να εξοντωθεί για τον Γερμανικό αποικισμό. 
Τουλάχιστον 5.295 οικισμοί της Λευκορωσίας καταστράφηκαν από τους Ναζί
και ορισμένοι ή όλοι οι κάτοικοί τους σκοτώθηκαν(από 9.200 κατοίκους που κάηκαν ή αλλιώς καταστράφηκαν στη Λευκορωσία κατά τη διάρκεια του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου ). 
Περισσότερα από 600 χωριά όπως το Χάτιν εξοντώθηκαν με ολόκληρο τον πληθυσμό τους.  Συνολικά, πάνω από 1 εκατομμύριο σκοτώθηκαν στη Λευκορωσία
κατά τη διάρκεια των τριών ετών γερμανικής κατοχής.

Μια μελέτη του 2017 διαπίστωσε ότι οι σοβιετικές επιθέσεις εναντίον 
του γερμανικού προσωπικού προκάλεσαν αντίποινα εναντίον αμάχων, αλλά οι επιθέσεις εναντίον των σιδηροδρόμων είχαν το αντίθετο αποτέλεσμα. 
Όπου οι αντάρτες εστίασαν στη διακοπή των γερμανικών γραμμών τροφοδοσίας παρά στη θανάτωση των Γερμανών, οι κατοχικές δυνάμεις διεξήγαγαν λιγότερα αντίποινα, σκότωσε λιγότερους ανθρώπους. "

Ολοκαυτώμα
Το μεγαλύτερο εβραϊκό γκέτο στη σοβιετική Λευκορωσία 
πριν από την ολοκλήρωση του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου ήταν το Γκέτο του Μινσκ . 
Σχεδόν όλος ο προηγούμενος πολυάριθμος εβραϊκός πληθυσμός της Λευκορωσίας 
που δεν εκκενώθηκε ανατολικά μπροστά από τη γερμανική πρόοδο 
σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος.

Μετά την κατοχή
Αργότερα, το 1944, 30 Λευκορωσοι που εκπαιδεύτηκαν από τη Γερμανία διαβιούνταν
πίσω από τη σοβιετική γραμμή για να προκαλέσουν αντιπερισπασμο. Αυτοι ήταν γνωστοί
ως " Čorny Kot " ("Μαύρη γάτα") με επικεφαλής τον Michał Vituška . 
Είχαν κάποια αρχική επιτυχία λόγω της αποδιοργάνωσης στην πίσω φρουρά του Κόκκινου Στρατού . Άλλες λευκορωσικές μονάδες γλίστρησαν από το δάσος Białowieża και ξέσπασε ο αγώνας αντάρτικης εξουσίας το 1945. Αλλά το NKVD διείσδυσε αυτές τις μονάδες και τους εξουδετέρωσε μέχρι το 1957.

Συνολικά, η Λευκορωσία έχασε το ένα τέταρτο του προπολεμικού 
πληθυσμού της κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, συμπεριλαμβανομένης 
σχεδόν της πνευματικής και οικονομικής της ελίτ. Περίπου 9.200 χωριά 
και 1.200.000 κατοικίες καταστράφηκαν. Οι μεγάλες πόλεις Μινσκ 
και Βίτεμπσκ έχασε πάνω από το 80% των κτιρίων και της υποδομής των πόλεων. 
Για την άμυνα κατά των Γερμανών και την επιμονή κατά τη διάρκεια 
της γερμανικής κατοχής, η πρωτεύουσα του Μινσκ της απονεμήθηκε 
ο τίτλος Ηρωική Πόλημετά τον πόλεμο. Το φρούριο της Βρέστης του απονεμήθηκε 
ο τίτλος Ηρωικό Φρούριο.

Βιβλιογραφια

 Exeler, Franziska. "What Did You Do during the War?" Kritika: Explorations in Russian & Eurasian History (Fall 2016) 17#4 pp 805-835; examines popular behaviour in  Byelorussia under the Germans, using oral history, letters of complaint, memoirs and secret police and party reports.

Παραπομπες

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Belarus at European Holocaust Research Infrastructure (EHRI)
Ιστορία της Λευκορωσίας