Κατάλογος κυβερνητών της Αμερικανικής Σαμόα

Αυτός είναι ένας κατάλογος κυβερνητών, κ.λπ. του τμήματος των νησιών της Σαμόα (που τώρα αποτελείται από την Αμερικανική Σαμόα ) υπό τη διοίκηση των Ηνωμένων Πολιτειών από το 1900.

Από το 1900 έως το 1978 κυβερνήτες διορίστηκαν από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών . Από τότε έχουν εκλεγεί για τετραετή θητεία από τους λαούς της Αμερικανικής Σαμόα.

Ιστορία 
Όταν το υπουργείο Εσωτερικών έστειλε τέσσερις κυβερνήτες σε μια περίοδο τριών ετών, οι ντόπιοι Σαμοανοί άρχισαν να υποστηρίζουν την επιλογή των δικών τους κυβερνητών. Στα τέλη της δεκαετίας του 1940, ένας κυβερνήτης του Ναυτικού, καθώς και ένας κυβερνήτης Εσωτερικών, είχαν εκφράσει τις πεποιθήσεις τους ότι ο αρχηγός του Ύπατου ρήτορα Τουιασοσόπο (Tuiasosopo) θα ήταν ο κατάλληλος κυβερνήτης. Το 1956 ο πρόεδρος Ντουάιτ Αϊζενχάουερ διόρισε τον Πίτερ Ταλί Κόλμαν ως Κυβερνήτη της Αμερικανικής Σαμόα, το πρώτο πρόσωπο με σαμοανή καταγωγή που διορίστηκε στη θέση. Ο Κόλμαν, μέλος του Δημοκρατικού Κόμματος, ήταν αξιωματικός του Στρατού των ΗΠΑ με πτυχίο νομικής από το Πανεπιστήμιο της Τζωρτζτάουν. Μετά τον προεδρικό του διορισμό, οι κάτοικοι της περιοχής γνώριζαν ολοένα και περισσότερο ότι οι Σαμοανοί μπορούν να είναι εξίσου σωστοί κυβερνήτες όπως η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, η οποία μέχρι τώρα είχε διορίσει κυβερνήτες στα νησιά. Σύντομα, τοπικοί νομοθέτες όπως ο κυβερνήτης Όουεν Άσπιναλ και ο Χ. Ρεξ Λι ευνόησαν την ιδέα των ντόπιων να εκλεγούν κυβερνήτες. Από την άλλη πλευρά ήταν ο κυβερνήτης Τζον Μ. Χέιντον ο οποίος αντιτάχθηκε ανοιχτά στην ιδέα. Ένας διοικητικός δικαστής επέκρινε τον Χέιντον και έπειτα από ακρόαση στο Πάγκο Πάγκο, το υπουργείο Εσωτερικών άρχισε να τηρεί αποστάσεις από τις θέσεις του Χέιντον και σύντομα τον αντικατέστησε με νέο κυβερνήτη. Η έννοια ενός εκλεγμένου κυβερνήτη προτάθηκε με το νομοσχέδιο της Γερουσίας αρ. 20 και συστάθηκε μια Κυβερνητική Επιτροπή για να εξεταστούν τρόποι για την εφαρμογή της έννοιας της εκλογής διοικητών. 

Σε ένα άρθρο του 1977 στους New York Times, περιγράφεται ο τρόπος με τον οποίο ξεκίνησε η αντίθεση σε έναν διορισμένο κυβερνήτη με το διορισμό του Ερλ Μπ. Ρουθ. Μέσα σε δεκαοκτώ μήνες, το Κογκρέσο από τη Βόρεια Καρολίνα είχε απομακρύνει πολλούς σαμοανούς σε διοικητικές θέσεις, οι οποίοι διορίστηκαν από τον πρώην Ρεπουμπλικανό Κυβερνήτη Τζον Μορς Χέιντον . Ο κυβερνήτης Ρουθ ανακλήθηκε σύντομα στην Ουάσιγκτον, DC και αργότερα αναφέρθηκε ότι χαρακτήρισε τους Σαμοανούς «τεμπέληδες, κλέφτες και ψεύτες». Αφού απέρριψαν την πρόταση για εκλογή του κυβερνήτη τους σε τρία δημοψηφίσματα, οι Αμερικανοί Σαμοανοί  σε δημοψήφισμα του 1976 ενέκριναν συντριπτικά το μέτρο με το οποίο τους επέτρεψε να εκλέξουν αυτόν τον αξιωματούχο. Ο πρώτος εκλεγμένος από το λαό κυβερνήτης ήταν ο Ρεπουμπλικανός Πίτερ Ταλί Κόλμαν την ίδια χρονιά. 

Ο Ρεπουμπλικανός Τέο Τζ. Φουαβάι ήταν ένας από τους πρώτους υποστηρικτές του κινήματος εκλογής κυβερνητών στην Αμερικανική Σαμόα, σε αντίθεση με το διορισμό κυβερνητών από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση . Ο Φουαβάι χρηματοδότησε ένα ψήφισμα που πρότεινε το υπουργείο Εσωτερικών ώστε να επιτραπούν οι εκλογές.

Διορισμένοι κυβερνήτες (1900–1978)

Ναυτικοί διοικητές (1900–1951)

Πολιτικοί διοικητές (1951–1978)

Εκλεγμένοι κυβερνήτες (1978–σήμερα)

Παραπομπές 

 
Κυβερνητ