Μοναστήρι του Σάμταβρο

Το Μοναστήρι του Σάμταβρο (γεωργιανά: სამთავროს მონასტერი) είναι ένα μοναστήρι της Γεωργιανής Ορθόδοξης εκκλησίας που βρίσκεται στη συμβολή των ποταμών Κύρος και Άραγκβι, στην πόλη Μτσχέτα του μχάρε Μτσχέτα-Μτιανέτι της Γεωργίας. Το μοναστήρι ιδρύθηκε τον 4ο αιώνα και είναι αναγνωρισμένο ως Μνημείο Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Γεωργίας. Επί του παρόντος, λειτουργεί υπό τον Καθολικό Πατριάρχη Γεωργίας.

Ιστορία 
Το μοναστήρι είναι χτισμένο σε μία τοποθεσία που λεγόταν Εκκλησία Ζέμο (Άνω Εκκλησία).

Η πρώτη εκκλησία του μοναστηριού χτίστηκε από τον πρώτο χριστιανό Βασιλιά της Ιβηρίας, τον Μίριαν Γ', τον 4ο αιώνα. Ήταν αφιερωμένη στην Αγία Νίνα. Ο ίδιος και η βασίλισσά του, η Νάνα της Ιβηρίας, ενταφιάστηκαν στο μοναστήρι του Σάμταβρο.

Από την δεκαετία του 480 το Σάμταβρο ήταν επισκοπική έδρα.

Η μεγάλη εκκλησία της Μεταμόρφωσης χτίστηκε το 1030-1040. Το 1283 ένας σεισμός κατέστρεψε τον θόλο της εκκλησίας. Η εκκλησία επισκευάστηκε τον 13ο-14ο αιώνα. Το εικονοστάσιο της εκκλησίας είναι του 15ου αιώνα. Στα τέλη του 17ου και στα μέσα του 19ου αιώνα η εκκλησία ανακαινίστηκε, αλλά διατηρήθηκε το αρχικό της σχέδιο. 

Στο συγκρότημα κτιρίων του μοναστηριού περιλαμβάνονται ένα τριώροφο καμπαναριό του 15ου-16ου αιώνα και ένας κυλινδρικός πύργος του 18ου αιώνα. Το οχυρωματικό τείχος είναι ανακατασκευασμένο τον 19ο αιώνα. Οι τοιχογραφίες της μεγάλης εκκλησίας είναι του 17ου αιώνα ενώ η εκκλησία της Αγίας Νίνας τοιχογραφήθηκε τον 19ο αιώνα. 

Το 1820 η μοναστική ζωή αποκαταστάθηκε στην Ιερά Μονή του Σάμταβρο. Το 1828 έγιναν έργα αποκατάστασης και ανακαίνισης στο μοναστήρι. 

Το 1994 το μοναστήρι του Σάμταβρο αναγνωρίστηκε ως Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ.

Περιγραφή 
Το συγκρότημα κτιρίων του μοναστηριού περιλαμβάνει την Εκκλησία της Μεταμόρφωσης, την εκκλησία της Αγίας Νίνας, το οχυρωματικό τείχος με τους πύργους του, το καμπαναριό, ένα νεκροταφείο, και άλλες μοναστικές δομές.

Εκκλησία της Μεταμόρφωσης
Είναι θολωτή, σταυροειδής διαστάσεων 27 x 23 μ. Έχει μία είσοδο στα νότια. Ο θόλος στηρίζεται στην Αγία Τράπεζα και σε 2 κολόνες. Στη νοτιοδυτική γωνία της εκκλησίας είναι ενταφιασμένο το βασιλικό ζεύγος, ο Μίριαν Γ' και η Νάνα. Το εσωτερικό της εκκλησίας 

είναι ψηλό, συνεκτικό και αρμονικό, και φωτίζεται από τα 13 παράθυρα που βρίσκονται στο τύμπανο του θόλου. Από τις τοιχογραφίες του 17ου αιώνα έχουν διασωθεί ευδιάκριτα θραύσματα.

Στο εξωτερικό οι προσόψεις της εκκλησίας είναι διακοσμημένες με ανάγλυφα. Η ανατολική πρόσοψη της εκκλησίας είναι διακοσμημένη με έναν σταυρό και 5 αψίδες, στις οποίες περιέχονται 3 παράθυρα.

Εκκλησία της Αγίας Νίνας 
Είναι μικρή θολωτή ορθογώνια εκκλησία διαστάσεων 6,2 x 3,9 μ., χτισμένη από μικρές πέτρες και τούβλα. Η εκκλησία φωτίζεται από 4 παράθυρα στο τύμπανο του θόλου και ένα παράθυρο στον ανατολικό τοίχο. Οι τοιχογραφίες της απεικονίζουν σκηνές από την ζωή της Αγίας Νίνας, κ.α.

Καμπαναριό 
Είναι τριώροφο, διαστάσεων 4,7 x 5,8 μ. Το ισόγειο έχει μία μεγάλη αψιδωτή είσοδο. Ο πρώτος όροφος έχει ζεύγη αψιδωτών ανοιγμάτων στις 3 πλευρές του και μία είσοδο στα δυτικά με την πέτρινη σκάλα της. Η πολυεδρική πυραμιδοειδής οροφή του στηρίζεται σε 12 κολονάκια που σχηματίζουν καμάρες.

Οχυρωματικό τείχος 
Από το αρχικό τείχος που χτίστηκε τον 18ο αιώνα έχει διασωθεί ένας κυλινδρικός πύργος. Το υφιστάμενο τείχος είναι έργο ανακατασκευής του 19ου αιώνα.

Νεκροταφείο 
Στα βόρεια και βορειοανατολικά του τείχους υπάρχει ένα νεκροταφείο.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Επίσημη ιστοσελίδα
Όσιος Πατήρ Γαβριήλ - Ο εξομολογητής

Ακίνητα Πολιτισμικά Μνημεία Εθνικής Σημασίας της Γεωργίας