Λιβυκός Εμφύλιος Πόλεμος (2014-2020)

Ο Δεύτερος Λιβυκός Εμφύλιος Πόλεμος ήταν μια εμφύλια σύγκρουση ανάμεσα σε αντίπαλες δυνάμεις οι οποίες επιδιώκουν τον έλεγχο της επικράτειας και του πετρελαίου της Λιβύης. Η αρχική σύγκρουση διεξήχθη ανάμεσα στην κυβέρνηση (Βουλή των Αντιπροσώπων), η οποία εξελέγη το 2014 και είναι επίσης γνωστή ως "κυβέρνηση του Τομπρούκ", καθώς και την αντίπαλη κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας η οποία εδρεύει στην Τρίπολη και ιδρύθηκε μετά την επιχείρηση Οδύσσεια Αυγή και το αποτυχημένο πραξικόπημα.

Ο στρατηγός Χαλίφα Χαφτάρ του Λιβυκού Εθνικού Στρατού έχει δηλώσει πίστη στην Βουλή των Αντιπροσώπων, η οποία ελέγχει την ανατολική και κεντρική Λιβύη, καθώς και τμήμα της δυτικής Λιβύης. Έχει υποστηριχθεί με αεροπορικές επιδρομές από την Αίγυπτο και τα ΗΑΕ. Η Κυβέρνηση Εθνικής Σωτηρίας, η οποία εδρεύει στην δυτική Λιβύη και υποστηρίζεται από διάφορες παραστρατιωτικές δυνάμεις (κυρίως την Λιβυκή Αυγή στα δυτικά και την Ασπίδα της Λιβύης ή Λιβυκή Ασπίδα στα ανατολικά), με μερική υποστήριξη από το Σουδάν, την Ιταλία, την Τουρκία και το Κατάρ, η οποία αρχικά αποδέχθηκε τα αποτελέσματα των εκλογών του 2014 αλλά τις απέρριψε όταν το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο ακύρωσε μια συμφωνία για την μετάβαση της Λιβύης και τις εκλογές της Βουλής. Λόγω της διαμάχης για τις συνταγματικές τροποποιήσεις, η Βουλή των Αντιπροσώπων αρνήθηκε να παραδοθεί στην κυβέρνηση εθνικής συμφωνίας στην Τρίπολη, πόλη η οποία ελεγχόταν από δυνατές παραστρατιωτικές δυνάμεις στην Μισράτα. Η Βουλή εγκατέστησε το κοινοβούλιο της στο Τομπρούκ, το οποίο ελέγχεται από τις δυνάμεις του στρατηγού Χαφτάρ. 

Τον Δεκέμβριο του 2015 υπεγράφη η Λιβυκή Πολιτική Συμφωνία μετά από πολυήμερες διαπραγματεύσεις στο Σχιράτ. Η Συμφωνία ήταν αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων ανάμεσα σε αντίπαλα στρατόπεδα στην Τρίπολη, το Τομπρούκ και αλλού, τα οποία συμφώνησαν να σχηματίσουν την Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας. Στις 30 Μαρτίου 2016, ο Φαγιέζ αλ Σάραζ (επικεφαλής της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας) έφτασε στην Τρίπολη και άρχισε να εργάζεται από εκεί παρά την αντίθεση από την Κυβέρνηση Εθνικής Σωτηρίας. 

Μολονότι η Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης είναι επί του παρόντος η μόνη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της χώρας, η εξουσία της δεν αναγνωρίζεται ακόμη από την Βουλή των Αντιπροσώπων, καθώς μερικές λεπτομέρειες οι οποίες θα είναι κοινά αποδεκτές και από τα δύο στρατόπεδα δεν έχουν συμφωνηθεί, ειδικά όσον αφορά το μέλλον του Χαφτάρ.  

Εκτός από αυτά τα τρία αντίπαλα στρατόπεδα, υπάρχουν και άλλες μικρότερες ομάδες οι οποίες συμμετέχουν στο πόλεμο: το Συμβούλιο των Επαναστατών της Βεγγάζης (υπό την ηγεσία της Ανσάρ αλ-Σαρία), το οποίο είχε την ηγεσία της Κυβέρνησης εθνικής σωτηρίας και ηττήθηκε στη Βεγγάζη το 2017, το λιβυκό παρακλάδι του Ισλαμικού Κράτους, το Συμβούλιο Μουτζαχεντίν της Ντέρνα, το οποίο έδιωξε το Ισλαμικό Κράτος από την Ντέρνα τον Ιούλιο του 2015 και ηττήθηκε στη Ντέρνα από την κυβέρνηση Τομπρούκ το 2018, καθώς και άλλες μικρότερες δυνάμεις και στρατοί οι οποίοι συχνά αλλάζουν στρατόπεδα.

Τον Μάιο του 2016, η Εθνική Κυβέρνηση Σωτηρίας και η Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης ξεκίνησαν κοινή επίθεση, γύρω και μέσα στη Σύρτη, ας ώστε να εκδιώξουν τις δυνάμεις του Ισλαμικού Κράτους και του Συμβουλίου Επαναστατών της Βεγγάζης και το κατάφεραν ύστερα από αρκετές μάχες. Αργότερα το 2016, δυνάμεις πιστές στον Χαλίφα αλ-Γκαβίλ έκαναν απόπειρα πραξικοπήματος ενάντια στον Φαγέζ αλ Σάραζ και το Προεδρικό Συμβούλιο της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας.  

Μολονότι η Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης είναι επί του παρόντος η μόνη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της χώρας, η εξουσία της δεν αναγνωρίζεται ακόμη από την Βουλή των Αντιπροσώπων. Εκτός από αυτές υπάρχουν και άλλες μικρότερες ομάδες που βρίσκονται κυρίως στη νότια Λιβύη. Τον Μάιο του 2016, η Εθνική Κυβέρνηση Σωτηρίας και η Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης ξεκίνησαν κοινή επίθεση, γύρω και μέσα στη Σύρτη, ας ώστε να εκδιώξουν τις δυνάμεις του Ισλαμικού Κράτους και του Συμβουλίου Επαναστατών της Βεγγάζης και το κατάφεραν ύστερα από αρκετές μάχες. Κατά το διάστημα 2017 με 2018, ο Λιβυκός Εθνικός Στρατός της Βουλής των Αντιπροσώπων κατέλαβε τη Βεγγάζη και τη Ντέρνα (βόρεια στη Λιβύη). 

Στις 28 Νοεμβρίου 2019, η κυβέρνηση του Φαγιέζ αλ Σαράτζ υπέγραψε σύμφωνο στρατιωτικής συμμαχίας με την Τουρκία. Το σύμφωνο προκάλεσε την αρνητική αντίδραση της Ελλάδας. Λόγω της συμφωνίας ο Τούρκος πρέσβης στην Αθήνα Μπουράκ Οζουγκεργκίν εκλήθη στο Υπουργείο Εξωτερικών για εξηγήσεις. Παράλληλα, δόθηκε προθεσμία επτά ημερών στον Λίβυο πρέσβη Μοχάμεντ Γιουνίς αμπ Μενφί να αποκαλύψει την συμφωνία, ωστόσο αρνήθηκε και απελάθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2019. Η συμφωνία έχει αναγνωριστεί από ελάχιστες χώρες, ενώ οι υπόλοιπες χώρες, μαζί με τον Ο.Η.Ε., δεν αναγνωρίζουν τη συμφωνία. Οι δυνάμεις του Χαλίφα Χαφτάρ βρίσκονται στα περίχωρα της Τρίπολης με σκοπό την κατάκτησή της. Στις 7 Ιανουαρίου 2020, ο Λιβυκός Εθνικός Στρατός του Χαλίφα Χαφτάρ κατέλαβε την περιοχή της Σύρτης, την οποία αρχικά κατείχε το Ισλαμικό Κράτος και ύστερα οι δυνάμεις του Φαγέζ αλ Σαράζ. Κατά τη διάρκεια του Μαϊου 2020 το ΝΑΤΟ στρέφεται υπέρ της Κυβέρνησης του Σάρατζ ο οποίος με τον στρατό του θωρακίζει πλήρως την Τρίπολη και καταλαμβάνει στρατιωτικές θέσεις του Λιβυκού Εθνικού Στρατού, που βρίσκεται σε συνεχή σύγκρουση με τουρκικές δυνάμεις και Σύριους μισθοφόρους. Ο στρατός του Χαλίφα Χαφτάρ και η Βουλή των Αντιπροσώπων αρχίσει να χάνει εδάφη όπως τη Δυτική Λιβύη.

Δείτε επίσης 
Λιβυκός Εμφύλιος Πόλεμος (2011)
Χαλίφα Χαφτάρ
Φαγέζ αλ Σαράζ
Αραβική Άνοιξη

Παραπομπές 

Εμφύλιοι πόλεμοι
Εμφυλιος 2014