Πράσινο Ταμείο για το Κλίμα

Το Πράσινο Ταμείο για το Κλίμα (GCF) είναι ένα ταμείο που ιδρύθηκε από τη Σύμβαση Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC). Είναι μια λειτουργική οντότητα του χρηματοοικονομικού μηχανισμού για να βοηθήσει τις αναπτυσσόμενες χώρες να μπορούν να αντιμετωπίσουν μέσω πρακτικών προσαρμογής και μετριασμού την κλιματική αλλαγή. Το Ταμείο εδρεύει στο Ίντσον της Νότιας Κορέας, διοικείται από ένα συμβούλιο 24 μελών, και υποστηρίζεται από ανεξάρτητη γραμματεία. Ο εκτελεστικός διευθυντής του είναι ο Yannick Glemarec.

Ο στόχος του Πράσινου Ταμείου για το Κλίμα είναι η "υποστήριξη έργων, προγραμμάτων, πολιτικών και άλλων δραστηριοτήτων των αναπτυσσόμενων χωρών που χρησιμοποιούν θεματικά παράθυρα χρηματοδότησης". To Ταμείο φιλοδοξεί να αποτελέσει το επίκεντρο των προσπαθειών για τη συγκέντρωση της χρηματοδότησης για το κλίμα στο πλαίσιο της UNFCCC.

Ιστορική αναδρομή 
Οι πλουσιότερες βιομηχανικές χώρες είναι οι χώρες, οι οποίες είναι υπεύθυνες για τις περισσότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Κατά συνέπεια, υποστηρίζεται ότι αυτές οι χώρες είναι ηθικά υπεύθυνες να συνεισφέρουν στο κόστος του μετριασμού της κλιματικής αλλαγής παγκοσμίως και να υποστηρίξουν οικονομικά σε αυτόν τον μετριασμό τις αναπτυσσόμενες και τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες. Μέρος χωρών υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ και η ΕΕ θα πρέπει να συνεισφέρουν το λιγότερο κατά 54% στο κόστος του μετριασμού της κλιματικής αλλαγής στον Παγκόσμιο Νότο. Άλλες χώρες υποστήριξαν ότι οι πλουσιότερες χώρες θα πρέπει να βοηθήσουν στη χρηματοδότηση της μετάβασης των αναπτυσσόμενων και των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών, διότι οι πρώτες μπορούν να αντέξουν οικονομικά τις σημαντικές επενδύσεις που χρειάζονται επειγόντως οι δεύτερες.

Η Συμφωνία της Κοπεγχάγης, η οποία προήλθε από τη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή το 2009 (COP-15) στην Κοπεγχάγη, ανέφερε για πρώτη φορά το "Πράσινο Ταμείο για το Κλίμα της Κοπεγχάγης". Το Ταμείο ιδρύθηκε επίσημα κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή το 2010 στο Κανκούν. Το κυβερνητικό της όργανο εγκρίθηκε στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή το 2011 (COP 17) στο Ντέρμπαν της Νότιας Αφρικής.

Οργανισμός 
Κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης το 2010 στο Κανκούν, το θέμα της διακυβέρνησης του Ταμείου ανατέθηκε στο νεοσύστατο διοικητικό συμβούλιο του Πράσινου Ταμείου για το Κλίμα και η Παγκόσμια Τράπεζα επιλέχθηκε ως προσωρινός διαχειριστής. Για την ανάπτυξη ενός σχεδιασμού για τη λειτουργία του Ταμείου, ιδρύθηκε στο Κανκούν η "Μεταβατική Επιτροπή Πράσινου Ταμείου για το Κλίμα". Η επιτροπή συναντήθηκε τέσσερις φορές το 2011 και υπέβαλε έκθεση στη Διάσκεψη στο Ντέρμπαν της Νότιας Αφρικής. Βάσει αυτής της έκθεσης, τα μέλη της Διάσκεψης αποφάσισαν ότι το "Ταμείο θα καταστεί λειτουργική οντότητα του χρηματοοικονομικού μηχανισμού" της UNFCCC και ότι στη Διάσκεψη το 2012 θα πρέπει να υιοθετηθούν οι απαραίτητοι κανόνες για να διασφαλιστεί ότι το Ταμείο " είναι υπόλογο και λειτουργεί υπό την καθοδήγηση της UNFCCC ". 

Το διοικητικό συμβούλιο του Ταμείου ανέλαβε την ανάπτυξη κανόνων και διαδικασιών για την εκταμίευση κεφαλαίων, διασφαλίζοντας ότι αυτά θα πρέπει να συνάδουν με τους εθνικούς στόχους των χωρών όπου θα πραγματοποιούνται έργα και προγράμματα. Το συμβούλιο αυτό ήταν επίσης επιφορτισμένο με τη σύσταση ανεξάρτητης γραμματείας και του μόνιμου διαχειριστή του Ταμείου.

Το Ταμείο συνεργάζεται με 84 οργανισμούς, ανάμεσά τους εμπορικές και αναπτυξιακές τράπεζες, κρατικοί οργανισμοί, και ομάδες της κοινωνίας των πολιτών, οι οποίες δοκιμάζουν και εφαρμόζουν καινοτόμες προσεγγίσεις για τα κλιματικά προγράμματα.

Πηγές χρηματοδότησης 

Το Ταμείο είχε θέσει ως στόχο να συγκεντρώσει 100 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως έως το 2020, κάτι που δεν αποτελεί επίσημο μέγεθος για το ίδιο το Ταμείο. Η αβεβαιότητα σχετικά με το από που θα προέρχονταν αυτά τα χρήματα οδήγησε στη δημιουργία Συμβουλευτικής Ομάδας Υψηλού Επιπέδου για τη Χρηματοδότηση του Κλίματος (AGF) από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Μπαν Κι-Μουν τον Φεβρουάριο του 2010. Δεν υπήρχε επίσημη σύνδεση μεταξύ της Συμβουλευτικής Ομάδας και του Ταμείου, αν και η έκθεσή του ήταν μια πηγή για συζητήσεις σχετικά με την "κινητοποίηση πόρων" για το Ταμείο. Παρέμεναν επίσης διαφορές ως προς το αν ο στόχος χρηματοδότησης θα βασιζόταν σε δημόσιες πηγές ή εάν η χρηματοδότηση από ιδιώτες θα είχε προσμετρηθεί στο σύνολο. 

Στις 31 Ιουλίου 2020, είχαν δεσμευτεί συνολικά 10,3 δισ. δολάρια και επιβεβαιώθηκαν 8,32 δισ. δολάρια, στο πλαίσιο της περιόδου αρχικής κινητοποίησης των πόρων (IRM).

Η έλλειψη δεσμευμένων κεφαλαίων και η πιθανή εξάρτηση από τον ιδιωτικό τομέα ήταν αμφιλεγόμενη και είχε επικριθεί από τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Μπάρακ Ομπάμα είχε δεσμευθεί ότι οι ΗΠΑ θα συνεισέφεραν με 3 δισ. δολάρια στο Ταμείο. Τον Ιανουάριο του 2017, στις τελευταίες 3 μέρες στο γραφείο του, ο Ομπάμα ξεκίνησε τη μεταφορά μιας δεύτερης δόσης 500 εκ. δολαρίων στο Ταμείο, με υπόλοιπο 2 δισ. δολάρια να παραμένει προς μελλοντική μεταφορά. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στην ανακοίνωσή του για απόσυρση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού την 1η Ιουνίου 2017, επέκρινε το Πράσινο Ταμείο για το Κλίμα, χαρακτηρίζοντάς το ένα σχέδιο για την ανακατανομή του πλούτου από πλούσιες προς φτωχές χώρες.

Παραπομπές 

Κλίμα
Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών