Οφρύς η κατοπτρική

Η Οφρύς η κατοπτρική ή Ορχιδέα καθρέφτης (επιστ. ονομ. Ophrys speculum) ανήκει στην οικογένεια Ορχεοειδή (Orchidaceae) και αποτελεί είδος με στενομεσογειακή κατανομή που απαντά σ’ όλη την Ελλάδα, εκτός από την Κεντρική-Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη, σε φρύγανα, θαμνώνες, μεταξύ 0-600 μ. Το γλωσσάριο είναι τρίλοβο, με τους πλάγιους λοβούς μικρούς παρόμοιους με τη βάση, ενώ ο μεσαίος μεγαλύτερος λοβός καλύπτεται από ένα γυαλιστερό γαλάζιο θυρεό που μοιάζει με κάτοπτρο (καθρέφτη), από τον οποίο παίρνει και το όνομα του το είδος, με πορτοκαλί ή λαδί περίγραμμα που περιβάλλεται από πυκνές, μακριές και παχιές σκουροκόκκινες ή ιώδεις τρίχες. 

Ανθίζει από Φεβρουάριο έως Απρίλιο. Η επικονίαση γίνεται αποκλειστικά από τα αρσενικά άτομα της σφήκας Dasyscolia ciliata τα οποία δελεάζονται από το άνθος, που μοιάζει με το θηλυκό έντομο αφού τόσο το άνθος όσο και η σφήκα είναι τριχωτά και ο γυαλιστερός γαλάζιος θυρεός στο γλωσσάριο μάλλον μιμείται την αντανάκλαση του ουρανού στα φτερά της σφήκας. Επιπλέον, τα αρσενικά άτομα προσελκύονται από το άρωμα του άνθους που μοιάζει με τις φερομόνες που εκκρίνονται από τις θηλυκές σφήκες. Συνολικά υπάρχουν τρία υποείδη του Ophrys speculum, από τα οποία στην Ελλάδα απαντούν τα δύο: Ophrys speculum subsp. speculum (το πιο κοινό), Ophrys speculum subsp. regis-ferdinandii (στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου), ενώ το τρίτο Ophrys speculum subsp. lusitanica κατανέμεται στην Ιβηρική χερσόνησο.

Πηγές 
Πέτρου Ν., Πέτρου Μ. & Γιαννακούλας Μ. 2009, Ορχιδέες της Ελλάδας, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης.

Φυτολογία, 2006, Εκδοτική Αθηνών

Lafranchis T. & Sfikas G. 2001, Flowers of Greece (Vol. IΙ)

Pignatti S. 1982, Flora d’ Italia (Vol. IΙI). Vol. 1–3. Bologna: Edagricole

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
http://portal.cybertaxonomy.org/flora-greece/cdm_dataportal/taxon/13510ca5-cd7c-4742-bc7a-07f82e6d4e22

https://www.greekflora.gr/el/flowers/0400/Ophrys-speculum-subsp-speculum

http://euromed.luomus.fi/euromed_map.php?taxon=526137&size=medium 
http://www.greekorchidsociety.org/greekorchids/g/ophrys/speculum/speculum/0

Παραπομπές 

Ελληνική χλωρίδα
Ορχεοειδή