Ιταλικός ιμπεριαλισμός υπό το Φασισμό

Ο ιμπεριαλισμός, η αποικιοκρατία και ο ιταλικός αλυτρωτισμός έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην εξωτερική πολιτική της φασιστικής Ιταλίας . Μεταξύ των στόχων του καθεστώτος ήταν η απόκτηση εδάφους που θεωρείται ιστορικά ιταλικό στη Γαλλία (π.χ. Νίκαια ) και Γιουγκοσλαβία (π.χ. Δαλματία ), η επέκταση της σφαίρας επιρροής της Ιταλίας στα Βαλκάνια (π.χ. Ελλάδα ) και η απόκτηση περισσότερων αποικιών στην Αφρική. Η ειρήνευση της Λιβύης (1923–32), η εισβολή στην Αιθιοπία (1935–36), η εισβολή στην Αλβανία (1939), η εισβολή στη Γαλλία (1940), η εισβολή στην Ελλάδα (1940–41) και η εισβολή στη Γιουγκοσλαβία (1941) αναλήφθηκαν όλα εν μέρει για να προστεθούν στον εθνικό χώρο της Ιταλίας.

Ιστορία 
Μετά το διορισμό του ως Κυβερνήτη των Δωδεκανήσων το 1936, ο φασιστής ηγέτης Τσέζαρε Μαρία Ντε Βέκκι άρχισε να προωθεί στο Εθνικό Φασιστικό Κόμμα του Μπενίτο Μουσολίνι  την ιδέα για μια νέα «Αυτοκρατορική Ιταλία» ( ), μια που, σα μιαν ανασύσταση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, θα πέρναγε πέρα από την Ευρώπη και θα περιλάμβανε τη Βόρεια Αφρική (η Τέταρτη Ακτή ή "Quarta Sponda" στα ιταλικά).

Το όνειρο του Ντε Βέκκι ήταν μια Αυτοκρατορική Ιταλία που θα περιλάμβανε όχι μόνο όλες τις ευρωπαϊκές περιοχές που ήθελαν οι Ιταλοί αλυτρωτιστές (Νίκαια, Σαβοΐ, Τικίνο, Δαλματία, Κέρκυρα, Μάλτα και Κορσική) και κατοικούνταν από ιταλικές κοινότητες για πολλούς αιώνες, αλλά και τα εδάφη της Βόρειας Αφρικής ( Λιβύη και Τυνησία ), όπου οι Ιταλοί μετανάστες είχαν δημιουργήσει «αποικίες» στα τέλη του 19ου αιώνα.

Μετά το 1936 και κατά τη διάρκεια του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου, τα ελληνικά νησιά των Δωδεκανήσων συμπεριλήφθηκαν επίσης στα επεκτατικά σχέδια (μαζί με τα Ιόνια νησιά της Ζακύνθου, την Ιθάκη κ.λπ.), και το φασιστικό καθεστώς προώθησε σύντομα μια διαδικασία αναγκαστικής ιταλοποίησης αυτών των ελληνικών νησιών. 

Η Ιταλία προσάρτησε τις παράκτιες επαρχίες της αποικίας της Λιβύης το 1938 και τις έκανε εθνικές επαρχίες της Ιταλίας, που επρόκειτο να ιταλοποιηθούν.

Στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τον πόλεμο με τη Γαλλία το 1940, το φασιστικό καθεστώς σκόπευε να αποκτήσει από τηγ Γαλλία την Κορσική, τη Νίκαια, τη Σαβοΐα και τις αποικίες της Τυνησίας και του Τζιμπουτί.  Ο υπουργός Εξωτερικών Κόμης Τσιάνο ανακοίνωσε στις 10 Ιουνίου 1940 την υποστήριξή του για τη διχοτόμηση της Ελβετίας μεταξύ Γερμανίας και Ιταλίας, με την Ιταλία να προσαρτά τα Ticino, Grisons και Valais . 

Οι απόψεις του Ντε Βέκκι έγιναν αποδεκτές εν μέρει  από τον Μουσολίνι το 1940, όταν η Ιταλία εισήλθε στον Β 'Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά βρήκε αντιπολίτευση (και σκεπτικισμό) στον Βασιλιά της Ιταλίας, Βίκτωρ Εμμανουήλ Γ' .

Το 1942, με την ιταλική κατοχή της Κορσικής και της Τυνησίας, τα εδάφη της «Αυτοκρατορικής Ιταλίας» που ονειρεύτηκε ο φασίστας Ντε Βέκκι ήταν πλήρως στα ιταλικά χέρια, με εξαίρεση τη Μάλτα, αλλά το έργο δεν υλοποιήθηκε πολιτικά επειδή ο πόλεμος στράφηκε ενάντια στις δυνάμεις του άξονα .

Πρώτο βήμα: τα Δωδεκάνησα 
Ο Ντε Βέκκι πραγματοποίησε το πρώτο βήμα προς την Ιταλία Imperiale (ή Grande Italia) όταν το 1936, ως Ιταλός Κυβερνήτης των νησιών των Δωδεκανήσων, επέβαλε την επίσημη χρήση της ιταλικής γλώσσας και δημιούργησε μια αποικία 7.000 Ιταλών στη Ρόδο και τα γύρω νησιά.  Το 1940 διορίστηκε στο Μεγάλο Συμβούλιο του Φασισμού, όπου αργότερα, κατά τη διάρκεια της ιταλικής κατοχής στην Ελλάδα, πρότεινε το Βασίλειο της Ιταλίας να προσαρτήσει τα Δωδεκάνησα και τα Ιόνια νησιά, με το νησί της Χίου, που κάποτε ανήκε στη Δημοκρατία της Γένοβας .

Δεύτερο βήμα: η Τέταρτη Ακτή 
Ένας άλλος φασίστας ηγέτης, ο Italo Balbo, προώθησε ενεργά την ανάπτυξη ιταλικών κοινοτήτων στην παράκτια Λιβύη, αφού η χώρα ειρηνεύτηκε από έναν πόλεμο αντάρτικων Αράβων. Ο Balbo ονόμασε Tripolitania και Κυρηναϊκή ως τη Quarta Sponda (Τέταρτη Ακτή) της Ιταλίας σε σχέση με τις άλλες τρεις ακτές (δυτικά, Αδριατική, και νότια) της ιταλικής χερσονήσου.

Ένας από τους αρχικούς ιταλικούς στόχους στη Λιβύη, πράγματι, ήταν η ανακούφιση του υπερπληθυσμού και της ανεργίας στην Ιταλία μέσω της μετανάστευσης στην ανεπτυγμένη αποικία. Με την καθιέρωση της ασφάλειας, η συστηματική «δημογραφική αποικιοποίηση» ενθαρρύνθηκε από την κυβέρνηση του Βασιλιά Βίκτωρ Εμμανουήλ Γ . Ένα έργο που ξεκίνησε από τον κυβερνήτη της Λιβύης, Italo Balbo, έφερε τους πρώτους 20.000 εποίκους - το "Ventimila" - στη Λιβύη, τον Οκτώβριο του 1938 Ακολούθησαν περισσότεροι άποικοι το 1939, και το 1940 υπήρχαν περίπου 110.000 Ιταλοί στη Λιβύη, αποτελώντας περίπου το 12% του συνολικού πληθυσμού. 

Τα σχέδια οραματίζονταν μια ιταλική αποικία 500.000 εποίκων μέχρι τη δεκαετία του 1960: έτσι, οι Ιταλοί θα ήταν μέχρι τότε στην παράκτια Λιβύη το 2/3 του πληθυσμού. Η καλύτερη γη της Λιβύης διατέθηκε στους εποίκους για να τεθούν υπό παραγωγική καλλιέργεια, κυρίως σε ελαιώνες. Η εγκατάσταση διευθύνθηκε από μια κρατική εταιρεία, τη «Λιβυκή Εταιρεία Αποικιών», η οποία ανέλαβε την αποκατάσταση της γης και την κατασκευή πρότυπων χωριών και προσέφερε διευκολύνσεις και πίστωση στους αποίκους που είχε χρηματοδοτήσει.

Τον Νοέμβριο του 1942, η Τυνησία συμπεριλήφθηκε στο "Quarta Sponda" επίσης (με σχεδόν 100.000 Τυνησιακούς Ιταλούς ), αλλά λίγους μήνες αργότερα καταλήφθηκε από τους Συμμάχους .

Τρίτο βήμα: τα Δυτικά Βαλκάνια 
Την άνοιξη του 1941, ο Μουσολίνι - με τη βοήθεια του γερμανικού στρατού - νίκησε τελικά την Ελλάδα και κατέκτησε την παράκτια Γιουγκοσλαβία .

Ο στρατηγός Vittorio Ambrosio, διοικητής του ιταλικού στρατού κατά τη διάρκεια της κατάκτησης της Γιουγκοσλαβικής Δαλματίας, δημιούργησε μια στρατιωτική γραμμή κατοχής από τη Λιουμπλιάνα έως το βόρειο Μαυροβούνιο, η οποία γραμμή θα μετατρέπονταν ακολούθως, μελλοντικά, σε σύνορα της «Αυτοκρατορικής Ιταλίας» στα βορειοδυτικά Βαλκάνια .  Στα σύνορα προς τα νότια περιλαμβάνονταν το Ιταλικό Κυβενείο Μαυροβούνιο, η Μεγάλη Αλβανία και η Ήπειρος.

Ο Ντε Βέκκι προώθησε την ένταξη της Κέρκυρας (με μια σημαντική κοινότητα Κερκυραίων Ιταλών), των νήσων του Ιονίου και των νήσων του νότιου Αιγαίου (που κάποτε ελέγχονταν από τη Δημοκρατία της Βενετίας), προκειμένου να σχηματιστεί μια «αψίδα» γύρω από την ηπειρωτική Ελλάδα που θα εκτείνεται προς τα Δωδεκάνησα, Λέσβο και Χίο (η οποία κάποτε ελέγχεταν από τη Δημοκρατία της Γένοβας).

Ένα έργο που δεν υλοποιήθηκε ποτέ 
Τη δεκαετία του 1940, ο Ντε Βέκκι σχεδίαζε μια «Αυτοκρατορική Ιταλία» που θα εκτείνεται από την Ευρώπη έως τη Βόρεια Αφρική, (με μια διευρυμένη Ιταλική Αυτοκρατορία στην ανατολική Αφρική, από τις Αιγυπτιακές ακτές της Μεσογείου έως τη Σομαλία ).

Ονειρεύτηκε μια ισχυρή διευρυμένη Ιταλία:

 1) στην Ευρώπη, από τη Νίκαια έως το Κυβερνείο της Δαλματίας στη Δαλματία και πιθανώς τη Μεγάλη Αλβανία ( βλ. Χάρτη ), τα Επτάνησα, το Πριγκιπάτο της Πίνδου στην Ήπειρο (Βόρεια Ελλάδα), τα Δωδεκάνησα .
 2) στη βόρεια παράκτια Αφρική, από την Τυνησία έως τη Λιβύη (με το Φεζάν της Λιβύης να θεωρείται αποικία της αυτοκρατορίας).

Σε μια ελπιδοφόρα ειρηνευτική διαπραγμάτευση μετά τη νίκη του Άξονα, ο Μουσολίνι είχε προγραμματίσει να αποκτήσει για την Αυτοκρατορική του Ιταλία το πλήρες νησί της Κρήτης (που ήταν κυρίως γερμανικά κατεχόμενο) και τα γύρω νησιά της νότιας Ελλάδας, συνδέοντας τα ιταλικά Δωδεκάνησα με τα ήδη ιταλικά νησιά του Ιονίου. 

Νότια της Τέταρτης Ακτής, μερικοί φασίστες ηγέτες ονειρεύτηκαν μια ιταλική αυτοκρατορία που, ξεκινώντας από το Φεζάν, θα περιλάμβανε την Αίγυπτο, το Σουδάν και θα έφτανε στην Ιταλική Ανατολική Αφρική . 

Η συμμαχική νίκη στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο τερμάτισε αυτά τα σχέδια και τερμάτισε όλες τις φασιστικές φιλοδοξίες για την αυτοκρατορία.

Τέλος, το 1947 η Ιταλική Δημοκρατία παραιτήθηκε επισήμως από την κυριαρχία όλων των υπερπόντιων αποικιακών της κατοχών, ως αποτέλεσμα της Συνθήκης Ειρήνης με την Ιταλία . Υπήρξαν συζητήσεις για να διατηρηθεί η Tripolitania (επαρχία της Ιταλικής Λιβύης) ως η τελευταία ιταλική αποικία, αλλά δεν ήταν επιτυχημένες.

Τον Νοέμβριο του 1949, η πρώην ιταλική Σομαλιλάνδη, τότε υπό βρετανική στρατιωτική διοίκηση, έγινε Περιοχή Εμπιστοσύνης (Trust Territory) των Ηνωμένων Εθνών υπό ιταλική διοίκηση για περίοδο 10 ετών. Την 1η Ιουλίου 1960, το Trust Territory της Σομαλίας συγχωνεύτηκε με τη Βρετανική Σομαλιλάνδη για να σχηματίσει την ανεξάρτητη Δημοκρατία της Σομαλίας .

Σημειώσεις

Bιβλιογραφικές αναφορές 

 Baioni, Massimo. Risorgimento in camicia nera . Carocci. Arezzo, 2006.
 Blitzer, Wolf. Αιώνας του Πολέμου . Εκδότες Friedman / Fairfax. Νέα Υόρκη, 2001
 Chapin Metz, Ελένη. Λιβύη: Μια μελέτη χώρας . GPO για τη «Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου». Ουάσιγκτον, 1987.
 De Felice, Renzo Ερμηνείες του φασισμού (μετάφραση από την Brenda Huff Everett). Πανεπιστημιακός Τύπος του Χάρβαρντ. Κέιμπριτζ, 1977 .
 De Felice, Renzo. Mussolini l'Alleato: Italia στην guerra 1940-1943 . Rizzoli Ed. Τορίνο, 1990.
 Del Boca, A. Le guerre coloniali del fascismo Laterza. Ρόμα, 1991
 Galeotti, Carlo. Credere obbedire combattere - I catechismi fascisti Stampa Alternativa. Μιλάνο, 1996.
 Αρνί, Ρίτσαρντ. Ο Μουσολίνι ως Διπλωμάτης . Fromm International Ed. Λονδίνο, 1999
 Payne, Stanley G. Μια ιστορία του φασισμού, 1914-45 . Πανεπιστήμιο του Wisconsin Press. Μάντισον, Ουισκ., 1995
 Rosselli, Alberto. Στόρι Σεγκρέτε. Operazioni sconosciute o dmenticate della seconda guerra mondiale Iuculano Editore. Παβία, 2007
Δυνάμεις του Άξονα
Φασιστική Ιταλία
Βασίλειο της Ιταλίας (1861-1946)
Νεότερη ιστορία της Ιταλίας
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις