Δολοφονία του Ρόμπερτ Φ. Κέννεντυ

Στις 5 Ιουνίου 1968, ο προεδρικός υποψήφιος Ρόμπερτ Κέννεντυ τραυματίστηκε θανάσιμα λίγο μετά τα μεσάνυχτα στο ξενοδοχείο Ambassador στο Λος Άντζελες. Νωρίτερα εκείνο το βράδυ, ο 42χρονος γερουσιαστής από τη Νέα Υόρκη ανακηρύχθηκε νικητής στις προκριματικές εκλογές του Δημοκρατικού Κόμματος της Νότιας Ντακότας και της Καλιφόρνιας του 1968 κατά τις προεδρικές εκλογές του 1968 στις Ηνωμένες Πολιτείες . Επίσημα ανακηρύχθηκε νεκρός στις 1:44 π.μ. στις 6 Ιουνίου, περίπου 26 ώρες μετά τον πυροβολισμό του.

Μετά από διπλές νίκες στις πρωταρχικές εκλογές στην Καλιφόρνια και τη Νότια Ντακότα για το χρίσμα των Δημοκρατικών για την προέδρια των Ηνωμένων Πολιτειών, ο γερουσιαστής Κένεντι μίλησε με δημοσιογράφους και εργαζόμενους στην εκστρατεία σε μια ζωντανή τηλεοπτική μεταδόση από τη σκηνή της εξέδρας του στο Ambassador Hotel. Λίγο μετά την έξοδο από το βάθρο και την έξοδο από ένα διάδρομο κουζίνας, τραυματίστηκε θανάσιμα από πολλούς πυροβολισμούς. Ο Κένεντι πέθανε στο νοσοκομείο Καλός Σαμαρείτης, 26 ώρες αργότερα. Ο δολοφόνος ήταν ο 24χρονος Σιρχάν Σιρχάν, ο οποίος το 1969, δικάστηκε για δολοφονία του γερουσιαστή και καταδικάστηκε σε θάνατο. Η ποινή του μετατράπηκε σε ισόβια κάθειρξη το 1972. Ένας ανεξάρτητος δημοσιογράφος μιας εφημερίδας ηχογράφησε τα γεγονότα σε μαγνητοταινία και το αποτέλεσμα συνέλαβε στην εικόνα.

Τα σώμα του Κένεντι μεταφέρθηκαν στον καθεδρικό ναό του Αγίου Πατρικίου της Νέας Υόρκης για δύο ημέρες δημόσιας προσκυνήματος πριν από τη διεξαγωγή της κηδείας στις 8 Ιουνίου. Το σώμα του ενταφιάστηκε τη νύχτα στο Εθνικό Νεκροταφείο του Άρλινγκτον κοντά στον αδελφό του Τζον. Ο θάνατός του Ρόμπερτ Κένεντι ώθησε τη Μυστική Υπηρεσία των Ηνωμένων Πολιτειών να προστατεύσει τους προεδρικούς υποψηφίους. Ο αντιπρόεδρος Χιούμπερτ Χάμφρεϊ που ήταν επίσης υποψήφιος για την προεδρία συνέχισε να κερδίζει το χρίσμα των Δημοκρατικών, αλλά τελικά έχασε τις εκλογές από τον Ρεπουμπλικανικό υποψήφιο Ρίτσαρντ Νίξον.

Όπως και η δολοφονία του Τζον Κένεντι, η δολοφονία του Ρόμπερτ οδήγησε σε διάφορες θεωρίες συνωμοσίας. Μέχρι σήμερα, δεν έχουν προκύψει αξιόπιστα στοιχεία ότι ο Σιρχάν δεν ήταν ο δολοφόνος ή ότι δεν ενήργησε μόνος του. Ο Κένεντι και ο Χούι Λονγκ της Λουιζιάνας (το 1935) είναι οι μόνοι δύο γερουσιαστές των Ηνωμένων Πολιτειών που χάσαν τη ζωή τους.

Κάθοδος στην πολιτική 

Ο Ρόμπερτ Κένεντι ήταν μόλις 22 ετών το 1948 όταν επισκέφτηκε τη Βρετανική αποικία της Παλαιστίνης και έγραψε άρθρα στην εφημερίδα The Boston Post για το ταξίδι και τις επιπτώσεις του σε αυτόν. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του, έγραψε ότι μεγάλωσε για να θαυμάσει τους Εβραίους κατοίκους της περιοχής και έγινε ισχυρός υποστηρικτής του Ισραήλ όταν έγινε γερουσιαστής. Διορίστηκε Γενικός Εισαγγελέας των Ηνωμένων Πολιτειών τον Δεκέμβριο του 1960 από τον αδερφό του, Πρόεδρο Τζον Φιτζέραλντ Κέννεντυ, υπηρέτησε σε αυτό το αξίωμα από τον Ιανουάριο του 1961 μέχρι την παραίτησή του στις 3 Σεπτεμβρίου 1964, προκειμένου να θέσει υποψηφιότητα για την εκλογή του στη Γερουσία των Ηνωμένων Πολιτειών. Απέναντι από τον κατεστημένο Ρεπουμπλικανικό Κένεθ Κίτινγκ, η πρώτη του προσπάθεια ως υποψήφιος σημείωσε μια δύσκολη νίκη στον αγώνα σε ένα κατά τα άλλα πτωτικό έτος του Δημοκρατικού Κόμματος. Ανέλαβε τα καθήκοντά του ως γερουσιαστής από τη Νέα Υόρκη στις 3 Ιανουαρίου 1965.

Η πορεία προς τις προεδρικές εκλογές του 1968 υπό τον Πρόεδρο Λίντον Τζόνσον ήταν μια περίοδος μεγάλης κοινωνικής αναταραχής. Υπήρξαν ταραχές σε μεγάλες πόλεις εν μέσω των προσπαθειών του Τζόνσον να εισαγάγει νομοθεσία κατά της φτώχειας και κατά των διακρίσεων και υπήρξε σημαντική 
αντίθεση του κόσμπου στον συνεχιζόμενο πόλεμο του Βιετνάμ.

Η δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ στις 4 Απριλίου 1968, οδήγησε σε περαιτέρω ταραχές 
σε αρκετές πόλεις. Ο Κένεντι μπήκε στον αγώνα για το χρίσμα του Δημοκρατικού Κόμματος για την προέδρια στις 16 Μαρτίου, τέσσερις μέρες μετά τον γερουσιαστή Eugene McCarthy και έλαβε ένα μεγάλο ποσοστό των ψήφων στις προκριματικές του Νιού Χάμσαϊρ εναντίον του τότε Προέδρου (42% στον Τζόνσον, το 49% στον Κένεντι). Δύο εβδομάδες αργότερα, ο Πρόεδρος Τζόνσον ανακοίνωσε ότι δεν επιδίωκε πλέον την επανεκλογή του, και ο Αντιπρόεδρος Χιούμπερτ Χάμφρεϊ ανακοίνωσε ότι θα διεκδίκηση την προεδρία ένα μήνα αργότερα. 
Ο Χάμφρεϊ δεν συμμετείχε σε καμία πρωτοβουλία, αλλά έλαβε την υποστήριξη πολλών αντιπροσώπων του Δημοκρατικού Κόμματος. Μετά τις προκριματικές της Καλιφόρνια, ο Κένεντι ήταν στη δεύτερη θέση με 393 αντιπροσώπους σε σύγκριση με τους 561 του Χάμφρεϊ και 258 του ΜακΚάρθυ.

Δολοφονία

Οι προκριματικές εκλογές της Καλιφόρνια του 1968 πραγματοποιήθηκαν την Τρίτη 4 Ιουνίου. Τα αποτελέσματα σε όλη την πολιτεία έδωσαν στον Κένεντι 46% και τον Μακάρθυ 42%. Τέσσερις ώρες μετά την ολοκλήρωση των δημοσκοπήσεων στην Καλιφόρνια, ο Κένεντι κέρδισε τη νίκη του προεδρικού χρισμάτος των δημοκρατικών. Μίλησε τηλεφωνικά με τον γερουσιαστή της Νότιας Ντακότας, Τζορτζ ΜακΓκοβερν. Περίπου στις 12:10 π.μ. στις 5 Ιουνίου, μίλησε στους υποστηρικτές της εκστρατείας του στην αίθουσα χορού του Ambassador Hotel 's στην περιοχή Mid-Wilshire του Λος Άντζελες. Εκείνη την εποχή, η κυβέρνηση παρείχε μυστική υπηρεσία προστασία για έναν εν ένεργεια πρόεδρο, αλλά όχι για τους προεδρικούς υποψηφίους. Η μόνη ασφάλεια του Κένεντι που του δόθηκε ήταν από τον πρώην πράκτορα του FBI Γουίλιαμ Μπάρι και τους δύο ανεπίσημους σωματοφύλακες: τον χρυσό Ολυμπιονίκη του δεκάθλου Ράφερ Τζόνσον και τον πρώην παίκτη ποδοσφαίρου Ρόσεϊ Γκριέρ. Ο Κένεντι είχε συνεχώς επαφή με το κοινό κατά τη διάρκεια της εκστρατείας, και οι άνθρωποι προσπαθούσαν συχνά να τον αγγίξουν στον ενθουσιασμό τους.

Ο Κένεντι σχεδίαζε να περπατήσει μέσα από την αίθουσα χορού όταν είχε τελειώσει η ομιλία του. Τελείωσε την ομιλία δηλώνοντας: «Ένα ευχαριστώ σε όλους εσάς και τώρα ακολουθεί το Σικάγο και ας κερδίσουμε εκεί!» Ήταν καθ' οδόν για μια άλλη συγκέντρωση υποστηρικτών μέσα στο ξενοδοχείο.

Οι δημοσιογράφοι ήθελαν συνέντευξη τύπου, και ο βοηθός της εκστρατείας του Φρεντ Ντότον αποφάσισε ότι ο Κένεντι θα παραιτηθεί από τη δεύτερη συγκέντρωση και αντ 'αυτού θα περάσει από την κουζίνα του ξενοδοχείου και πίσω από την αίθουσα χορού στην περιοχή του Τύπου. Ο Κένεντι άρχισε να φεύγει όταν ο Γουίλιαμ Μπάρι τον σταμάτησε και του είπε, «Όχι, έχει αλλάξει».  Ο Μπάρι και ο Ντότον άρχισαν να ανοίγουν έναν δρόμο για τον Κένεντι για να στρίψει αριστερά μέσα από ταλαντευόμενες πόρτες στον διάδρομο της κουζίνας, αλλά ο Κένεντι ήταν στριμωγμένος από το πλήθος και ακολούθησε τον μετρ του ξενοδοχείου Καρλ Ουέκερ από μια πίσω έξοδο. Ο Ουέκερ οδήγησε τον Κένεντι στην κουζίνα, κρατώντας τον δεξί του καρπό, αλλά συχνά τον αφήνε καθώς ο Κένεντι έκανε χειραψία με ανθρώπους που γνώριζε.  Ο Ουέκερ και ο Κένεντι 
άρχισαν να περνούν από ένα πέρασμα που στενεύει στο δεξί τοίχο και ένα τραπέζι προς τα αριστερά. Ο Κένεντι στράφηκε στα αριστερά του και έσφιξε τα χέρια του με τον Juan Romero, ακριβώς τότε ο Σιρχάν Σιρχάν κατέβηκε από ένα χαμηλό πέρασμα δίπλα στην μηχανή πάγου, προσπέρασε τον Ουέκερ και επανειλημμένα πυροβόλησε οκτώ φορές με ένα 22άρι περίστροφο τύπου Iver Johnson Cadet 55-Α.

Ο Κένεντι έπεσε στο πάτωμα, με τον σωματοφύλακα Γουίλιαμ Μπάρι να χτυπά τον Σιρχάν δύο φορές στο πρόσωπο, ενώ άλλοι, όπως ο συγγραφέας Τζορτζ Πλίμπτον και ο Γκάρι, τον στρίμωξαν στο τραπέζι ατμού και τον αφοπλίσαν, καθώς συνέχισε να πυροβολεί με το όπλο του σε τυχαίες κατευθύνσεις.  Πέντε άλλοι τραυματίστηκαν: ο William Weisel του ABC News, ο Paul Schrade της United Automobile Workers, η ακτιβίστρια του Δημοκρατικού Κόμματος Ελίζαμπεθ Έβανς, η Ίρα Γκόλντσταϊν της ηπειρωτικής υπηρεσίας ειδήσεων, και ο εθελοντής της εκστρατείας του Κένεντι, Irwin Stroll.

Μετά από ένα λεπτό, ο Σιρχάν παλεύοντας ελευθερώθηκε και άρπαξε ξανά το περίστροφο, αλλά είχε ήδη ρίξει όλες τις σφαίρες και σταμάτησε. Ο Μπάρι πήγε στον Κένεντι και έβαλε το σακάκι του κάτω από το κεφάλι του υποψηφίου, υπενθυμίζοντας αργότερα: «Ήξερα αμέσως ότι ήταν ένα 22άρι, μικρού διαμετρήματος, οπότε ήλπιζα ότι δεν θα ήταν τόσο κακό, αλλά τότε είδα την τρύπα στο κεφάλι του γερουσιαστή, και κατάλαβα».  Οι δημοσιογράφοι και φωτογράφοι έσπευσαν στην περιοχή και από τις δύο κατευθύνσεις, συμβάλλοντας στη σύγχυση και το χάος. Καθώς ο Κένεντι βρισκόταν πληγωμένος, ο Χουάν Ρομέρο έβαλε το κεφάλι του και του έβαλε ένα κομπολόι στο χέρι του. Ο Κένεντι ρώτησε τον Ρομέρο, «Είναι όλοι εντάξει;» και ο Ρομέρο απάντησε,
«Ναι, όλοι είναι εντάξει». Ο Κένεντι έπειτα γύρισε και είπε, «Όλα θα πάνε καλά.» Αυτή η στιγμή καταγράφηκε από τον φωτογράφο του Life Μπιλ Έπριτζ και τον Boris Yaro των Los Angeles Times και έγινε η εικόνα της δολοφονίας.
 Υπήρχε κάποια αρχική σύγχυση σχετικά με το ποιος πυροβολήθηκε, ένας μάρτυρας πίστευε ότι το κύριο θύμα ήταν ο διευθυντής της καμπάνιας του Κένεντι και κουνιάδος του Στίβεν Σμίθ. Ένας άλλος μάρτυρας δήλωσε ότι μια γυναίκα με φόρεμα πουά είχε αναφωνήσει επανειλημμένα, «Τον σκοτώσαμε», πριν φύγει.

Η σύζυγος του Κέννεντι, Έθελ ήταν τρεις μήνες έγκυος όταν στάθηκε έξω από το συμβάν στη σκηνή ζητώντας βοήθεια. Σύντομα πήγε στον άντρα της και γονατίσε δίπλα του. Ο Κένεντι γύρισε το κεφάλι του και φάνηκε να την αναγνωρίζει.  Ο Σμιθ εμφανίστηκε αμέσως στην τηλεόραση και ζήτησε ήρεμα έναν γιατρό. Ο φίλος και δημοσιογράφος Pete Hamill υπενθύμισε ότι ο Κένεντι είχε «ένα είδος γλυκού χαμόγελου στο πρόσωπό του, σαν να ήξερε ότι όλα θα τελείωναν έτσι». Μετά από αρκετά λεπτά, οι γιατροί έφτασαν και έβαλαν τον Κένεντι σε ένα φορείο, όπου φάνηκε να ψιθυρίζει, «Μην με σηκώνεις», που ήταν τα τελευταία του λόγια, καθώς έχασε τις αισθήσεις του λίγο μετά. 

Μεταφέρθηκε ένα μίλι μακριά στο Central Receiving Hospital, όπου ένας γιατρός χαστούκισε το πρόσωπό του, λεγόντας του «Μπομπ, Μπομπ», ενώ ένας άλλος γιατρός έκανε μαλάξεις χειροκίνητα στην καρδιά του. Αφού έλαβαν έναν καλό καρδιακό παλμό, οι γιατροί έδωσαν ένα στηθοσκόπιο στην Έθελ για να ακούσει την καρδιά του να χτυπά. Μετά από περίπου 30 λεπτά, ο Κένεντι μεταφέρθηκε αρκετά τετράγωνα στο Νοσοκομείο του Καλού Σαμαρείτη για να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση. Ένα γυμνάσιο κοντά στο νοσοκομείο δημιουργήθηκε ως προσωρινή έδρα για τον Τύπο και τα μέσα ενημέρωσης για να λαμβάνουν ενημερώσεις σχετικά με την κατάστασή του. Η χειρουργική επέμβαση ξεκίνησε στις 3:12 π.μ. και διήρκεσε τρεις ώρες και 40 λεπτά. Στις 5:30 μ.μ. την Τετάρτη, ο εκπρόσωπος  Φρανκ Μακένζι ανακοίνωσε ότι οι γιατροί του Κένεντι «ανησυχούσαν για τη συνεχιζόμενη αποτυχία του να δείξει βελτίωση καθώς η κατάστασή του παρέμεινε «εξαιρετικά κρίσιμη». Ο Κένεντι πυροβολήθηκε τρεις φορές. Μια σφαίρα σε εύρος ίσως μιας ίντσας (3 cm) μπήκε πίσω από το δεξί του αυτί, διασκορπίζοντας θραύσματα σε όλο τον εγκέφαλό του. Οι άλλες δύο μπήκαν στο πίσω μέρος της δεξιάς μασχάλης του, με την μία να βγήκε από το στήθος του και την άλλη από το πίσω μέρος του λαιμού του. Παρά την εκτεταμένη νευροχειρουργική επεμβάση για να αφαίρεθουν τα θραύσματα της σφαίρας και των οστών από τον εγκέφαλό του, κηρύχθηκε νεκρός στις 1:44 π.μ. στις 6 Ιουνίου, σχεδόν 26 ώρες μετά το συμβάν..

Ο Φρανκ Μακένζι έφυγε από το νοσοκομείο και πήγε στο γυμναστήριο όπου δημιουργήθηκε ως έδρα των μέσων ενημέρωσης του Τύπου για συνεχείς ενημερώσεις σχετικά με την κατάσταση του Κένεντι. Στις 2 π.μ. στις 6 Ιουνίου, ο Μακένζι πλησίασε το βάθρο, πήρε λίγα λεπτά για να συγκεντρωθεί και έκανε την επίσημη ανακοίνωση:

Δράστης

Ο Σιρχάν Σιρχάν (γεννημένος στις 19 Μαρτίου 1944) είναι Παλαιστίνιος Άραβας με Ιορδανική υπηκοότητα, 
γεννημένος στην Ιερουσαλήμ, ο οποίος είχε έντονες αντι- σιωνιστικές πεποιθήσεις. Βρέθηκε ένα ημερολόγιο του κατά την έρευνα του σπιτιού του και που έγραφε στις 19 Μαΐου: «Η αποφασιστικότητά μου να δολοφονήσω τον Ρόμπερτ Κένεντι γίνεται όλο και περισσότερο μια ασταμάτητη εμμονή. Ο Κένεντι πρέπει να πεθάνει. Ο Ρόμπερτ Κένεντι πρέπει να δολοφονηθεί....Ο Ρόμπερτ Κένεντι πρέπει να δολοφονηθεί πριν από τις 5 Ιουνίου 1968». Έχει προταθεί ότι η ημερομηνία της δολοφονίας είναι σημαντική, διότι ήταν η πρώτη επέτειος της έναρξης του εξαήμερου πολέμου μεταξύ του Ισραήλ και των αράβων γειτόνων του. 

Όταν ο Σιρχάν κρατήθηκε από την αστυνομία, βρήκαν ένα άρθρο εφημερίδας στην τσέπη του, το οποίο ανέφερε την υποστήριξη του Κένεντι προς το Ισραήλ. Ο Σιρχάν κατέθεσε στη δίκη του ότι άρχισε να μισεί τον Κένεντι αφότου έμαθε γι' αυτήν την υποστήριξη.
 Το 1989, είπε στον δημοσιογράφο Ντέιβιντ Φροστ στη φυλακή: «Η μόνη σύνδεσή μου με τον Ρόμπερτ Κένεντι ήταν η υποστήριξη του στο Ισραήλ και η σκόπιμη προσπάθειά του να στείλει αυτούς τους 50 βομβιστές στο Ισραήλ για προφανώς να βλάψει τους Παλαιστίνιους».
Ορισμένοι μελετητές θεωρούν τη δολοφονία ως ένα από τα πρώτα μεγάλα περιστατικά πολιτικής βίας στις Ηνωμένες Πολιτείες που προέρχονται από την αραβική-ισραηλινή σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Η ερμηνεία ότι ο Σιρχάν είχε ως κίνητρο την πολιτική της Μέσης Ανατολής έχει επικριθεί ως υπεραπλούστευση που αγνοεί τα ψυχολογικά του προβλήματα. Οι δικηγόροι του Σιρχάν επιχείρησαν να χρησιμοποιήσουν την υπεράσπιση της μειωμένης ευθύνης κατά τη διάρκεια της δίκης, ενώ ο ίδιος ο Σιρχάν προσπάθησε να ομολογήσει το έγκλημα και να αλλάξει την καταθέση του σε αρκετές περιπτώσεις.  Κατέθεσε ότι σκότωσε τον Κένεντι «με 20 χρόνια μίσους στο παρελθόν». Ο δικαστής δεν αποδέχθηκε αυτή την ομολογία και την απέσυρε αργότερα.

Ο Σιρχάν δικάστηκε για τη δολοφονία του Ρόμπερτ Κένεντι στις 17 Απριλίου 1969 και καταδικάστηκε σε θάνατο έξι ημέρες αργότερα. Το 1972, η ποινή μετατράπηκε σε ισόβια κάθειρξη με τη δυνατότητα αποφυλάκισης αφού το Ανώτατο Δικαστήριο της Καλιφόρνιας ακύρωσε όλες τις εκκρεμείς θανατικές ποινές που είχαν επιβληθεί πριν από το 1972 στην πολιτεία. Από τότε, ο Σιρχάν έχει απαλλαγεί 15 φορές και επί του παρόντος βρίσκεται στο σωφρονιστικό ίδρυμα Richard J. Donovan στη νότια κομητεία του Σαν Ντιέγκο. Οι δικηγόροι του ανέφεραν ότι ο ίδιος ισχυρίζεται ότι δεν έχει καμία ανάμνηση του εγκλήματός του.

Βιβλιογραφία

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 Mary Ferrell Foundation – RFK Assassination Documents – LAPD and FBI investigation files and the trial transcript at the Mary Ferrell Foundation
 FBI file on the RFK assassination
 "Two Minutes to Midnight: The Very Last Hurrah", a contemporary eyewitness account by Pete Hamill, The Village Voice, June 13, 1968
"The Robert F. Kennedy Assassination Archives" – a collection within the University of Massachusetts Dartmouth Archives and Special Collections established in 1984

Δολοφονίες στις Ηνωμένες Πολιτείες