Οι περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς

Οι περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς είναι μία συλλογή δώδεκα διηγημάτων του Άρθουρ Κόναν Ντόυλ, η οποία κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στις 14 Οκτωβρίου 1892. Περιέχει τις πρώτες ιστορίες με πρωταγωνιστή τον συμβουλευτικό ντετέκτιβ Σέρλοκ Χολμς, οι οποίες δημοσιεύτηκαν σε δώδεκα μηνιαία τεύχη του περιοδικού The Strand Magazine από τον Ιούλιο του 1891 μέχρι τον Ιούνιο του 1892. Οι ιστορίες συλλέχθηκαν με την ίδια σειρά που δημοσιεύτηκαν, χωρίς να στηρίζονται σε κάποια φανταστική χρονολογική σειρά. Οι μόνοι κοινοί χαρακτήρες και στις δώδεκα ιστορίες είναι ο Σέρλοκ Χολμς και ο Δρ. Γουάτσον, ενώ η αφήγηση γίνεται σε όλες σε πρώτο πρόσωπο από την οπτική γωνία του Γουάτσον.

Γενικά οι ιστορίες στις Περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς εντοπίζουν, και προσπαθούν να διορθώσουν, κοινωνικές αδικίες. Ο Χολμς απεικονίζεται να προσφέρει μία καινούρια, πιο δίκαιη αίσθηση της δικαιοσύνης. Οι ιστορίες είχαν θετική ανταπόκριση από το κοινό και ενίσχυσαν τις συνδρομές του περιοδικού, παρακινώντας τον Ντόυλ να απαιτήσει περισσότερα χρήματα για τις επόμενες ιστορίες του. Η πρώτη ιστορία, «Ένα σκάνδαλο στη Βοημία», περιλαμβάνει τον χαρακτήρα της Αϊρίν Άντλερ η οποία, παρά το ότι υπάρχει μόνο σε αυτή την ιστορία του Ντόυλ, είναι ένας επιφανής χαρακτήρας στις σύγχρονες προσαρμογές του Σέρλοκ Χολμς, που παρουσιάζεται γενικά ως το ερωτικό ενδιαφέρον του Χολμς. Ο Ντόυλ συμπεριέλαβε τέσσερις από τις δώδεκα ιστορίες αυτής της συλλογής στις δώδεκα συνολικά αγαπημένες του ιστορίες με τον Σέρλοκ Χολμς, επιλέγοντας την «Περιπέτεια του πιτσιλωτού κορδονιού» ως την πιο αγαπημένη του.

Γενικό πλαίσιο

Ο Άρθουρ Κόναν Ντόυλ ξεκίνησε να γράφει στα τέλη της δεκαετίας του 1870, ενώ σπούδαζε ακόμη ιατρική, με την πρώτη του ιστορία μικρού μήκους, «The Mystery of Sasassa Valley», να δημοσιεύεται τον Σεπτέμβριο το 1879. Οκτώ χρόνια αργότερα, η πρώτη του ιστορία με πρωταγωνιστή τον Σέρλοκ Χολμς, το μυθιστόρημα Σπουδή στο Κόκκινο, κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ward Lock & Co. Αν και έλαβε θετικής ανταπόκρισης από το κοινό, ο Ντόυλ δεν πληρώθηκε αρκετά κι έπειτα από την κυκλοφορία μιας συνέχειας, του μυθιστορήματος Το σήμα των Τεσσάρων, από το περιοδικό Lippincott, έστρεψε την προσοχή του σε ιστορίες μικρού μήκους.

Λίγο καιρό μετά την έναρξη της κυκλοφορίας του περιοδικού The Strand Magazine τον Ιανουάριο του 1891, ο συντάκτης του περιοδικού Χέρμπερτ Γκρίνχαου Σμιθ έλαβε δύο ιστορίες από τον Ντόυλ για το νέο μηνιαίο τεύχος. Ο Σμιθ περιέγραψε αργότερα την αντίδρασή του λέγοντας: «Αμέσως συνειδητοποίησα πως είχα μπροστά μου τον μεγαλύτερο συγγραφέα ιστοριών μικρού μήκους από την εποχή του Έντγκαρ Άλλαν Πόε». Η πρώτη από τις ιστορίες με τίτλο «Ένα σκάνδαλο στη Βοημία», δημοσιεύτηκε προς τις τελευταίες σελίδες του τεύχους του Ιουλίου, συνοδευόμενη από δέκα εικονογραφήσεις του Σίντνεϊ Πάτζετ. Οι ιστορίες αποδείχθηκαν δημοφιλείς, κάτι που συνέβαλε στην ενίσχυση της κυκλοφορίας του περιοδικού, και ο Ντόυλ πληρώθηκε 30 γκινέες για κάθε μία από τις πρώτες δώδεκα ιστορίες. Αυτές οι πρώτες δώδεκα ιστορίες δημοσιεύτηκαν μηνιαία από τον Ιούλιο του 1891 μέχρι τον Ιούνιο του 1892 κι έπειτα, συλλέχθηκαν και κυκλοφόρησαν μαζί ως βιβλίο στις 14 Οκτωβρίου 1892 υπό τον τίτλο Οι περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς, από τον εκδότη του περιοδικού The Strand Magazine, Τζορτζ Νιουνς. Για την πρώτη αυτή έκδοση τυπώθηκαν 10000 αντίγραφα στο Ηνωμένο Βασίλειο, κι επιπλέον 4500 αντίγραφα στις Ηνωμένες Πολιτείες από τις εκδόσεις Harper Brothers.

Ιστορίες

Σύνοψη
Η αφήγηση όλων των ιστοριών που βρίσκονται στη συλλογή Οι περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς γίνεται από την οπτική γωνία του Δρ. Γουάτσον, όπως συμβαίνει και με όλες τις υπόλοιπες ιστορίες του Σέρλοκ Χολμς, πλην τεσσάρων.

Η καταχώρηση για τον Ντόυλ στο Λεξικό Εθνικών Βιογραφιών της Οξφόρδης, αναφέρει πως οι ιστορίες μικρού μήκους που εμπεριέχονται στις Περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς τείνουν να επισημαίνουν κοινωνικές αδικίες όπως: «η προδοσία ενός Βασιλιά με μία τραγουδίστρια της όπερας, η εξαπάτηση ενός πατριού προς τον περίγυρό του ως φανταστικός εραστής, η εκμετάλλευση ενός αποτυχημένου ενεχυροδανειστή από έναν αριστοκρατικό απατεώνα, η μεγάλη περιουσία ενός ζητιάνου στο Κεντ». Αντίθετα, αναφέρει πως ο Χολμς εμφανίζεται να προσφέρει μία καινούρια και δίκαιη προσέγγιση σε έναν άδικο κόσμο «επίσημης ανικανότητας και αριστοκρατικών προνομίων».

Οι περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς περιέχουν αρκετές από τις αγαπημένες ιστορίες μικρού μήκους του Ντόυλ με πρωταγωνιστή τον Σέρλοκ Χολμς. Το 1927, δημοσίευσε στο περιοδικό The Strand Magazine έναν κατάλογο με τις δώδεκα ιστορίες Σέρλοκ Χολμς που ο ίδιος πίστευε πως ήταν οι καλύτερές του. Ανάμεσα σε αυτές ήταν «Η περιπέτεια του πιτσιλωτού κορδονιού» (ως η αγαπημένη του), «Η ένωση των κοκκινομάλληδων» (δεύτερη θέση), «Ένα σκάνδαλο στη Βοημία» (πέμπτη θέση) και «Τα πέντε κουκούτσια πορτοκαλιού» (έβδομη θέση).

Το 1929, το βιβλίο λογοκρίθηκε στη Σοβιετική Ένωση εξαιτίας του δήθεν «μυστικισμού» του. Ωστόσο, το 1940 έγινε άρση της απαγόρευσης, αφού το βιβλίο είχε γίνει δημοφιλές στη μαύρη αγορά παρόμοιων απαγορευμένων βιβλίων.

Σειρά έκδοσης

Κριτικές

Οι περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς αντιμετωπίστηκαν θετικά κατά την κυκλοφορία τους στο περιοδικό The Strand Magazine.

Ακολουθώντας την κυκλοφορία της ιστορίας «Ένα σκάνδαλο στη Βοημία» τον Ιούλιο του 1891, η εφημερίδα Hull Daily Mail περιέγραψε την ιστορία ως «αντάξια της εφευρετικής ιδιοφυΐας» του Ντόυλ. Μόλις ένα χρόνο αργότερα, έπειτα από την ολοκλήρωση των Περιπετειών του Σέρλοκ Χολμς και όταν ο Ντόυλ έκανε διάλειμμα από τη δημοσίευση ιστοριών μικρού μήκους, μια κριτική στην εφημερίδα The News Letter μιας ιστορίας άλλου συγγραφέα που δημοσιεύτηκε στο The Strand Magazine, ανέφερε πως «μπορεί να διαβαζόταν με μία μετριοπαθή ποσότητα ενδιαφέροντος ένα χρόνο πριν», αλλά «η μοναδική δύναμη» της γραφής του Ντόυλ ήταν εμφανής στο χάσμα της ποιότητας των δύο ιστοριών.

Η εφημερίδα Leeds Mercury επαίνεσε ιδιαίτερα την απεικόνιση του Χολμς «με όλες τις μικρές του ιδιορρυθμίες», ενώ αντίθετα η Cheltenham Looker-On περιέγραψε τον Χολμς ως «μάλλον βαρετό κάποιες φορές», σημειώνοντας πως οι περιγραφές των ιδιορρυθμιών του «αρχίζουν να γίνονται ανιαρές». Ο ανταποκριτής της Hampshire Telegraph θρήνησε το γεγονός πως η πιο προσεκτική γραφή του Ντόυλ, όπως στο βιβλίο του Micah Clarke, δεν ήταν τόσο δημοφιλής όσο οι ιστορίες του Χολμς, συμπεραίνοντας πως ένας συγγραφέας «ο οποίος επιθυμεί να βγάλει χρήματα από τα έργα του, πρέπει να γράψει αυτά που θέλουν οι αναγνώστες του».

Προσαρμογές
Ο Σέρλοκ Χολμς έχει προσαρμοστεί αρκετές φορές τόσο στη μεγάλη και στη μικρή οθόνη όσο και στη θεατρική σκηνή, και ο χαρακτήρας έχει ενσαρκωθεί από πάνω από 70 διαφορετικούς ηθοποιούς σε περισσότερες από 200 ταινίες. Ένας αριθμός ταινιών και τηλεοπτικών σειρών φέρουν τον τίτλο Οι περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς, αλλά κάποιες από αυτές είναι είτε αυθεντικές ιστορίες, είτε συνδυασμός διαφόρων ιστοριών του Ντόυλ, είτε - σε μία περίπτωση - προσαρμογή του βιβλίου Το σήμα των Τεσσάρων. 

Η Αϊρίν Άντλερ, η οποία εμφανίζεται στην πρώτη ιστορία μικρού μήκους «Ένα σκάνδαλο στη Βοημία», είναι επιφανής χαρακτήρας σε αρκετές σύγχρονες προσαρμογές, παρά το ότι στη λογοτεχνία εμφανίζεται μόνο σε αυτή τη μία ιστορία. Συχνά, στις σύγχρονες προσαρμογές, απεικονίζεται ως το ερωτικό ενδιαφέρον του Χολμς, όπως στην τηλεοπτική σειρά Elementary του Ρόμπερτ Ντόερτι και στην τηλεοπτική σειρά Sherlock του BBC, παρά το ότι στην αυθεντική ιστορία ο Γουάτσον ισχυρίζεται στην αφήγησή του πως ο Σέρλοκ «δεν είχε νιώσει κάποιο συναίσθημα παρόμοιο της αγάπης για την Αϊρίν Άντλερ». Στο Sherlock Holmes Handbook, ο Κρίστοφερ Ρέντμοντ σημειώνει: «Η εργογραφία του Σέρλοκ Χολμς παρέχει ελάχιστα είτε για αισθηματικές είτε για λάγνες θεωρίες όσον αφορά τη σύνδεση μεταξύ Χολμς και Άντλερ».

Αρκετές από τις ιστορίες της συλλογής συμπεριλήφθηκαν ως επεισόδια στην τηλεοπτική σειρά Σέρλοκ Χολμς που προβλήθηκε από το ITV Granada τις χρονιές 1984-1994. Τις χρονιές 1990-1991, οι Περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς δραματοποιήθηκαν για το BBC Radio 4 με τους Κλάιβ Μέρισον και Μάικλ Γουίλιαμς στους ρόλους των Χολμς και Γουάτσον αντίστοιχα. Ο Μπερτ Κουλς ήταν ο επικεφαλής σεναριογράφος, αλλά ιστορίες έγραψαν και οι Βίνσεντ ΜακΊνερνι και Πίτερ Μακί, ενώ τη σκηνοθεσία έκαναν οι Πάτρικ Ρέινερ και Ένιντ Γουίλιαμς.

Παραπομπές

Πηγή

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 Ολόκληρο το βιβλίο στα Ελληνικά
 Ολόκληρο το βιβλίο στην Αγγλική Βικιθήκη
 
 Οι περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς στη ψηφιακή βιβλιοθήκη ηχογραφημένων βιβλίων LibriVox