Καντάλ (νομός)

Το Καντάλ (γαλλικά: Cantal) είναι γαλλικός νομός  της διοικητικής περιοχής Ωβέρνη-Ρον-Αλπ, στη νοτιο-κεντρική Γαλλία. Το όνομα του νομού προέρχεται από τον ηφαιστειακό ορεινό όγκο του Καντάλ που καταλαμβάνει το κέντρο της περιοχής του. Πρωτεύουσα είναι το Ωριγιάκ.

Το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής και Οικονομικών Μελετών (INSEE) και το Ταχυδρομείο του αποδίδουν τον κωδικό 15.

Ο νομός δημιουργήθηκε από τμήμα της παλαιάς  επαρχίας Ωβέρνη.

Από το 1960 έως το 2015 ήταν νομός της περιοχής Ωβέρνη. Την 1η Ιανουαρίου 2016 η Ωβέρνη συγχωνεύτηκε με την περιοχή Ρον-Αλπ και πλέον αποτελούν τη νέα διοικητική περιοχή Ωβέρνη-Ρον-Αλπ.

Οι κάτοικοι ονομάζονται Κανταλιέν ή Κανταλού.

Γεωγραφικά στοιχεία 

Ο νομός Καντάλ αποτελεί τμήμα της διοικητικής περιοχής Ωβέρνη-Ρον-Αλπ. Έχει έκταση 5.726 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Διοικητικά αποτελείται από 3 διαμερίσματα και περιλαμβάνει 246 κοινότητες. Ο πληθυσμός του νομού είναι 145.969 κάτοικοι (στην απογραφή του 2016).

Συνορεύει στα βόρεια με τους νομούς Κορέζ, Ωτ-Λουάρ και Πουί-ντε-Ντομ, στα ανατολικά με τους νομούς Ωτ-Λουάρ και Λοζέρ, στα νότια με τους Αβερόν και Λοτ και στα δυτικά με τους Λοτ και Κορέζ.

Πρωτεύουσα του νομού είναι το Ωριγιάκ με 25.954 κατοίκους (2016), που βρίσκεται σε απόσταση 437 χιλιομέτρων (οδικώς 556 ) νότια από το Παρίσι.

Ο νομός Καντάλ βρίσκεται στο κέντρο του Κεντρικού Ορεινού Όγκου (Μασίφ Σαντράλ). Είναι ένας ορεινός νομός με βουνά μεσαίου ύψους που καταλαμβάνεται κυρίως από τον ηφαιστειακό ορεινό όγκο του Καντάλ, από τον οποίο πήρε το όνομά του, και τους πρόποδές του. Αυτός ο ορεινός όγκος είναι ένα υπόλοιπο αρχαίου ηφαιστείου με διάμετρο περίπου 60 χιλιομέτρων (το μεγαλύτερο στην Ευρώπη). Το σημερινό υψηλότερο σημείο του, το Πλον ντυ Καντάλ φτάνει τα 1.858 μέτρα και το Πουί Μαρί τα 1783 μέτρα. Ο ορεινός όγκος σχηματίζει έναν σχεδόν τέλειο κύκλο του οποίου οι πλαγιές αυξάνονται συγκλίνουσες προς το κέντρο. Στο κέντρο αυτό υπάρχει ένα τεράστιο οροπέδιο που ήταν ο παλιός κρατήρας. 

Στις παρυφές των βουνών κατεβαίνουν βαθιές κοιλάδες, που σχηματίστηκαν από τη διάβρωση των παγετώνων. Μεταξύ αυτών είναι οι κοιλάδες των ποταμών Ιμπραντίν, Σαντουάρ, Σερ, Αλανιόν, Ζορντάν, Ντουάρ και Ρυ. Μεταξύ αυτών των κοιλάδων υπάρχουν οροπέδια. 

Ο ποταμός Ντορντόν ρέει στα βορειοδυτικά σύνορα με το νομό Κορέζ, ο ποταμός Λοτ σε ένα τμήμα των νότιων συνόρων του. Ο δεξιός παραπόταμος του Λοτ,  Τρουϊγιέρ, περνάει νοτιοανατολικά του νομού σχηματίζοντας μια σειρά γραφικών φαραγγιών.

Το Φυσικό περιφερειακό πάρκο των Ηφαιστείων της Ωβέρνης καλύπτει το κεντρικό τμήμα του νομού και συνεχίζει στο νομό Πουί-ντε-Ντομ στα βόρεια. Στα σύνορα των νομών βρίσκεται το οροπέδιο Αρτάνς και τα βουνά Σεζαλιέ.

Κλίμα 

Ο νομός Καντάλ χωρίζεται σε τρεις κλιματικές ζώνες: 

 την υπο-ωκεάνια δύση με άφθονες βροχοπτώσεις,
 το ορεινό κέντρο με τις υψηλότερες βροχοπτώσεις στην ηπειρωτική Γαλλία και τις έντονες χιονοπτώσεις το χειμώνα και
 το ανατολικό τμήμα, ψυχρότερο και με ηπειρωτικό κλίμα.

Στις κορυφές των βουνών υπάρχει άφθονη χιονόπτωση, η οποία μπορεί να διατηρηθεί μέχρι και έξι μήνες. Οι θερμοκρασίες του χειμώνα μειώνονται έως τους -15 °C, ενώ το καλοκαίρι διατηρούνται στους 25 °C . Το νότιο τμήμα του νομού είναι η πιο ήπια κλιματολογικά περιοχή.

Στα μετεωρολογικά δελτία, η κοινότητα Ωριγιάκ, θεωρείται η πόλη με τις χαμηλότερες θερμοκρασίες λόγω του μεγάλου υψομέτρου της (640 μέτρα), είναι όμως μια από τις πιο ηλιόλουστες πόλεις στη Γαλλία , μπροστά από την Τουλούζη και το Μπορντώ.

Ιστορία 
Ο νομός Αιν είναι ένας από τους αρχικά 83 νομούς (πλέον 101) που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης στις 4 Μαρτίου 1790, σύμφωνα με το νόμο της 22ας Δεκεμβρίου 1789, με την κατάργηση των παλαιών επαρχιών. 

Ο νομός δημιουργήθηκε από τμήμα της πρώην επαρχίας Ωβέρνη, πιο συγκεκριμένα από τις τρεις περιοχές των Βουνών της Ωβέρνης, Ωριγιάκ και Καρλά και τμήμα του Ντωφινέ της Ωβέρνης.

Από το 1960 έως το 2015 ήταν νομός της περιοχής Ωβέρνη. Την 1η Ιανουαρίου 2016 η περιοχή Ωβέρνη συγχωνεύτηκε με την περιοχή Ρον-Αλπ και πλέον αποτελούν τη νέα διοικητική περιοχή Ωβέρνη-Ρον-Αλπ.

Διοικητική διαίρεση 

Ο νομόςΚαντάλ χωρίζεται σε 3 διαμερίσματα, 15 καντόνια και 246 κοινότητες:

Πόλεις 

Οι κυριότερες πόλεις του νομού Καντάλ είναι:

Οικονομία 

Η οικονομία του νομού Καντάλ στηρίζεται κυρίως στη γεωργία, την κτηνοτροφία και τον τουρισμό. 

Η τυροκομία είναι επίσης ανεπτυγμένη, με κυριότερα το τυρί καντάλ, το μπλε της Ωβέρνης (με παραγωγή 47.220 τόνους τυριού το 2000), το σαλέρ κ.α. 

Τα δάση της περιοχής και η εκμετάλλευσή τους αποτελούν ένα σημαντικό στοιχείο της τοπικής οικονομίας.

Οι εταιρείες με έδρα την περιοχή είναι κυρίως μονάδες επεξεργασίας αγροτικών προϊόντων και τροφίμων.

Χιονοδρομικά κέντρα 

Τα χειμερινά σπορ έκαναν την εμφάνισή τους από το 1906 στο Λιοράν. Η δραστηριότητα συνέχισε να αναπτύσσεται με τη δημιουργία του Συλλόγου σκι του Λιοράν το 1908 και τη διενέργεια πολλών διαγωνισμών σκι. 

Σήμερα το Λιοράν είναι ένα από τα σημαντικότερα χιονοδρομικά κέντρα του Μασίφ Σαντράλ στη Γαλλία. Με υψόμετρο 1.152 έως 1.855 μέτρα, διαθέτει 45 πίστες σκι που καλύπτουν 60 χιλιόμετρα. Υπάρχουν 18 αναβατήρες (τελεφερίκ, λίφτ κ.α.)

Το δεύτερο χιονοδρομικό κέντρο είναι το Σαιντ-Υρσίζ που βρίσκεται στα νότια του νομού, στην οροσειρά Ωμπράκ. Έχει υψόμετρο από 1.200 έως 1.365 μέτρα με έξι πίστες για σκι (τρεις πράσινες, δύο μπλε και μία κόκκινη) που εξυπηρετούνται από τρεις αναβατήρες.

Αξιοθέατα-Τουρισμός 

Ο νομός έχει πολλά αξιόλογα ιστορικά κτίρια, ανάμεσα στα οποία εκατό κάστρα ταξινομημένα ως ιστορικά μνημεία. Αυτό το χαρακτηριστικό προφανώς προέρχεται από την ιστορία της περιοχής. Η Ωβέρνη ήταν μια ζώνη σημαντικών συγκρούσεων των Γάλλων κατά των Άγγλων κατά τη διάρκεια του Εκατονταετούς Πολέμου και η περιοχή καταστράφηκε και λεηλατήθηκε. Όταν τελείωσε η σύγκρουση, πολλά κάστρα χτίστηκαν για προστασία από πιθανούς μελλοντικούς επιτιθέμενους.

Υπάρχουν επίσης ρομανικά θρησκευτικά κτίσματα όπως οι εκκλησίες του 12ου αιώνα στις κοινότητες Σελάντ και Μασιάκ. Ο καθολικός καθεδρικός ναός του Σαιν-Φλουρ του 15ου αιώνα σε γοτθικό ρυθμό κ.α.

 Κάστρο Βαλ στο Λαμπόρν (36.500 επισκέπτες / έτος)
 Κάστρο Ανζονί στο Τουρνεμίρ (20.000 επισκέπτες / έτος)
 Κάστρο ντε Πεστέιγ στο Πολμινάκ (11.700 επισκέπτες / έτος)
 Κάστρο ντε λα Βιν στο Αλλύ (6.000 επισκέπτες / έτος)
 Κάστρο της Σερέλ
 Κάστρο του Μεσιλάκ
 Κάστρο του Ωζέρ

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Καντάλ-Τουρισμός (αγγλικά, γαλλικά)
 Η σελίδα του Γενικού Συμβουλίου (γαλλικά)

Νομοί της Γαλλίας
Νομοί της Ωβέρνης-Ρον-Αλπ