Μπαρμπάρα Σανγκούσκο

Η Μπαρμπάρα Ουρσούλα Σανγκούσκο (πολωνικά: Barbara Urszula Sanguszko, το γένος Ντούνιν) (4 Φεβρουαρίου 1718 - 2 Οκτωβρίου 1791, Βαρσοβία) ήταν Πολωνή ευγενής, ποιήτρια, μεταφράστρια και ηθικολόγος κατά τη διάρκεια του Διαφωτισμού στην Πολωνία. Οργάνωνε και φιλοξενούσε ένα σουαρέ στο Ποντεμπίτσε, όπου η συγκέντρωση διανοούμενων, καλλιτεχνών και πολιτικών διαμορφώθηκε ως πρότυπο από τα γαλλικά σουαρέ του 18ου αιώνα. Η Σανγκούσκο ήταν γνωστή για την ευσέβεια και τη φιλανθρωπία της. Αυτή ήταν η τρίτη σύζυγος του πολύ μεγαλύτερου ηλικιακά άρχοντα και Μεγάλου Στρατάρχη της Λιθουανίας, Δούκα Πάβεου Κάρολ Σανγκούσκο (1682-1750).

Οικογένεια 
Ήταν η κόρη του Γιάκουμπ Ντούνιν (πέθανε το 1730) και της Μαριάννας, το γένος Γκρουντζίνσκα (πέθανε το 1727). Ορφάνεψε νωρίς και μεγάλωσε με τη μητριά της, Χελένα το γένος Ποτότσκα (κόρη του Γέζι Ποτότσκι). Μετά την κατ΄ οίκον διδασκαλία παντρεύτηκε το 1735 ως η τρίτη σύζυγος του πολύ μεγαλύτερου ηλικιακά Μεγάλου Στρατάρχη της Λιθουανίας, Δούκα Πάβεου Κάρολ Σανγκούσκο  (1682-1750). Από τα δέκα παιδιά που έκανε το ζευγάρι, έξι επέζησαν. Περιλάμβαναν τους:

 Άννα (1739-1766)
 Γιούζεφ Παούλιν Σανγκούσκο (1740–1781)
 Κριστίνα Γιουστίνα (1741–1778), σύζυγος του Φραντσίσεκ Μπιελίνσκι, μαζί γονείς της Τέκλα Τερέσα Γουμπιένσκα
 Χιερόνιμ Γιάνους (1743-1812)
 Κουνεγκούντα
 Γιάνους Μόντεστ (1749-1806)

Κοινωνική σταδιοδρομία 
Στις 3 Μαΐου 1745, της απονεμήθηκε το αυστριακό Τάγμα του Ενάστρου Σταυρού. Μόλις πέντε χρόνια αργότερα, στις 15 Απριλίου 1750, χήρεψε. Ανέλαβε τη διαχείριση των υποθέσεων του αείμνηστου συζύγου της, ειδικά την εκπαίδευση των παιδιών τους. Την ίδια χρονιά εξασφάλισε τις υπηρεσίες ενός Γάλλου δασκάλου, του Πιρούς ντε Βαρίλ, ο οποίος παρέμεινε στο κτήμα στο Λουμπάρτουφ, σχεδόν συνεχώς μέχρι το θάνατό της. Μετά το γάμο της κόρης της Κριστίνα το 1763 με τον Φράνσις Μπιελίνσκι, πήρε μόνιμη κατοικία στο Παλάτι Μπιελίνσκι στη Βαρσοβία. Μετά τον πρόωρο θάνατο της κόρης της, Κριστίνα, ανέλαβε την εγγονή της, την Τέκλα Τερέσα, την οποία εκπαίδευσε με το γαλλικό τρόπο. Κάθε δύο χρόνια τους καλοκαιρινούς μήνες οργάνωνε ένα σουαρέ διαφωτισμού της αφρόκρεμας στο Ποντεμπίτσε, στο οποίο παρευρίσκονταν διακεκριμένοι καλεσμένοι. Οργανώθηκε στο πρότυπο ενός γαλλικού σουαρέ του 18ου αιώνα και φιλοξένησε διανοούμενους, καλλιτέχνες και πολιτικούς. Μεταξύ των προσκεκλημένων της ήταν ο Στανίσουαφ Αύγουστος Πονιατόφσκι, ο μελλοντικός βασιλιάς και ο Ιγκνάτσι Κρασίτσκι. Μαζί με την Μπόνα Γκρανόφσκα και την αδερφή της, Μάρια Λαντσκορόνσκα, δημιούργησε «την τριάδα των ευσεβών κυριών» φημισμένων για την ευσέβεια και τη φιλανθρωπία τους. Η Μπαρμπάρα Σανγκούσκο εορτάστηκε για τη γενναιοδωρία της. Όχι μόνο αποκατέστησε πολλές καθολικές εκκλησίες και μοναστήρια, αλλά έθεσε τα θεμέλια νέων θρησκευτικών οίκων, συμπεριλαμβανομένων ορθόδοξων εκκλησιών. Με την υποκίνηση της, ο Πάπας Πίος ΣΤ΄ παραχώρησε συγχωροχάρτια με παπικό διάταγμα σε τέσσερις ενορίες.

Έχοντας υπόψη το μέλλον των παιδιών της και της οικογενειακής περιουσίας, συμμετείχε ενεργά στην πολιτική ζωή της χώρας της. Ανέλαβε προσωπικά να παραστεί σε σέιμ και δικαστήρια. Τα σουαρέ της δημιούργησαν τις μελλοντικές θεατρικές πρωτοβουλίες του Παλατιού Γουαζιένκι. Φιλοξένησε μεγάλες εκδηλώσεις στο Σαξονικό Παλάτι, όπως φωταγωγήσεις, συναυλίες και χορούς για αξιωματούχους της περιόδου. Αυτό εξασφάλισε την παρουσία της στη στέψη του Βασιλιά Στανίσουαφ Αυγούστου. Εκτός από την ακίνητη περιουσία της στη Βαρσοβία, ήταν αρχόντισσα των κτημάτων στο Σιμάνουφ, στο Ζάσουαφ, στο Λουμπάρτουφ και στο Ποντεμπίτσε. Ταξίδεψε ευρέως σε όλη την Πολωνία, σε μέρη συμπεριλαμβανομένων των Γκντανσκ, Μπιαουίστοκ, Μπερντίτσουφ, όσο και στο εξωτερικό στη Ρώμη.

Γραπτά

Μεταφράσεις 
Η Σανγκούσκο μετέφρασε στα πολωνικά δύο θρησκευτικά κομμάτια της Λουίζ ντε Λα Βαλλιέρ, πρώην Γαλλίδας βασιλικής ερωμένης, η οποία έγινε Καρμελίτισα καλόγρια, που δημοσιεύτηκε στο Λούμπλιν το 1743. Μετέφρασε μια σειρά προβληματισμών σχετικά με θρησκευτικά και ηθικά θέματα από τον Καρδινάλιο Τζοβάνι Μπόνα. Στη δεκαετία του 1760, μετέφρασε ένα εγχειρίδιο ιατρικής, που της είχε ανατεθεί από τον προσωπικό ιατρό των Σανγκούσκο, τον Δρ. Φράνσις Κούρτιους. Ακολούθησε το 1788 μια μετάφραση του βάρους δύο όγκων αντι-Βολταιρικού μυθιστορήματος, Le Comte de Valmont, ou, Les égaremens de la raison του Φιλίπ Λουί Ζεράρ.

Παραπομπές 

Πολωνές συγγραφείς
Πολωνές ποιήτριες
Πολωνοί μεταφραστές
Πολωνοί φιλάνθρωποι
Πολωνοί γαιοκτήμονες
Συγγραφείς με ψευδώνυμο
Οικογένεια Σανγκούσκο