Ουκρανικές βουλευτικές εκλογές (2019)

Στις 21 Ιουλίου 2019 διεξήχθησαν οι πρόωρες βουλευτικές εκλογές για τα 424 από τα 450 μέλη του Ουκρανικού κοινοβουλίου. Κανονικά θα διεξάγονταν στα τέλη Οκτωβρίου, αλλά ο νέος Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος υποσχέθηκε μεταρρυθμίσεις και καταπολέμηση της διαφθοράς στην εκστρατεία του για την προεδρική εκλογή, αποφάσισε να επισπεύσει τις εξελίξεις διαλύοντας το κοινοβούλιο την ημέρα της ορκωμοσίας του, στις 20 Μαΐου 2019. Το αποτέλεσμα των εκλογών ήταν η συντριπτική πλειοψηφία του κόμματος του Ζελένσκι, το Υπηρέτης του Λαού, που κέρδισε τις 254 από τις 450 έδρες του Κοινοβουλίου. Ήταν η πρώτη φορά που ένα κόμμα πέτυχε την απόλυτη πλειοψηφία από τότε που ανεξαρτητοποιήθηκε η Ουκρανία, το 1991. Το ρωσοφιλικό κόμμα "Πλατφόρμα Αντιπολίτευσης – Για τη Ζωή" ήρθε δεύτερο με τεράστια διαφορά, κερδίζοντας μόνο 43 έδρες. Συνολικά 10 κόμματα κατάφεραν να κερδίσουν έδρες, από τα οποία τα Π.Ε. «Πατρίδα», "Ευρωπαϊκή Αλληλεγγύη" και Φωνή κέρδισαν πάνω από 20 έδρες έκαστο. 

Οι εκλογές του 2019 είχαν πολύ μεγάλο δείκτη κινητικότητας, αφού ήταν η πρώτη φορά που εκλέχτηκαν πάνω από 323 νέα μέλη για το κοινοβούλιο. Γύρω στο 80% των εκλεγμένων υποψηφίων μπήκαν για πρώτη φορά στο κοινοβούλιο, και πολλοί ήταν εντελώς νεοφερμένοι πολιτικοί. Το ποσοστό των εκλεγμένων γυναικών διπλασιάστηκε, από 11,6% που ήταν το 2014 σε 20,52%. Ο μέσος όρος της ηλικίας των νέων βουλευτών ήταν 39.  Το 97% των βουλευτών έχουν πτυχίο Α.Ε.Ι., από τους οποίους οι περισσότεροι στη Νομική (31%) και στα Οικονομικά ή στη Διοίκηση (27%). Στην Κριμαία, που τον Μάρτιο του 2014 προσαρτήθηκε από τη Ρωσία, και στις εμπόλεμες περιφέρεις του Ντονμπάς δεν έγιναν εκλογές.

Ιστορικό 

Στις βουλευτικές εκλογές του 2014, το Μπλοκ του Πέτρο Ποροσένκο ήρθε πρώτο, συγκεντρώνοντας το 21,8% των ψήφων και κερδίζοντας τις 132 έδρες. Στις 21 Νοεμβρίου 2014, το πρώτο κόμμα, το Λαϊκό Μέτωπο, η Αυτοδυναμία, η Π.Ε. «Πατρίδα» και το Ριζοσπαστικό Κόμμα υπέγραψαν συμφωνία για σχηματισμό συμμαχίας. Στις 2 Δεκεμβρίου 2014 ο Αρσένι Γιάτσενιουκ έγινε Πρωθυπουργός. 

Την 1η Σεπτεμβρίου 2015 το Ριζοσπαστικό Κόμμα εγκατέλειψε την συμμαχία επειδή, όπως δήλωσε ο Όλεχ Λιάσκο, το κόμμα του ήταν αντίθετο με μία συνταγματική τροποποίηση που στόχευε να αυξήσει την αυτονομία στις περιοχές τις ανατολικής Ουκρανίας που ελέγχονταν από Ρωσόφιλους σεπαρατιστές, και ζήτησε δημοψήφισμα για την διοικητική αποκέντρωση. Τον Φεβρουάριο του 2016 ο Υπουργός Οικονομίας, Αϊβαράς Αμπρομαβίσιους, ανακοίνωσε ότι παραιτήθηκε επειδή η κυβέρνηση δεν ήταν πραγματικά δεσμευμένη για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Στις 17 Φεβρουαρίου 2016, η Π.Ε. «Πατρίδα» εγκατέλειψε την συμμαχία επειδή η κυβέρνηση είχε γίνει μία «σκιώδης κλίκα [...] που δεν θα προβεί σε μεταρρυθμίσεις». Την ίδια ημέρα, το κόμμα Αυτοδυναμία μίλησε για «κλεπτοκρατικό μέρος της συμμαχίας, ολιγαρχικό μπλοκ» και «παράνομη κυβέρνηση», και την επόμενη ημέρα εγκατέλειψε τη συμμαχία. Συνεπώς, η κυβέρνηση είχε 5 βουλευτές λιγότερους από τους 226 που χρειάζονταν για την πλειοψηφία. Η κυβέρνηση του Γιάτσενιουκ έπεσε, και στις 14 Απριλίου 2016, ο Βολοντίμιρ Γκρόισμαν έγινε ο νέος Πρωθυπουργός και σχημάτισε την 18η κυβέρνηση της Ουκρανίας, υποσχόμενος (στο κοινοβούλιο) ότι «Μαζί θα κάνουμε την Ουκρανία επιτυχημένη».Οι νέες εκλογές κανονικά θα διεξάγονταν στα τέλη του Οκτωβρίου του 2019, αλλά ο νέος Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι διέλυσε το κοινοβούλιο μία ημέρα μετά την ορκωμοσία του, στις 21 Μαΐου 2019. Ο Ζελένσκι εξέδωσε το προεδρικό διάταγμα (καλώντας για πρόωρες εκλογές), αλλά  στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Ουκρανίας κατατέθηκε αγωγή για να κηρυχθεί το διάταγμα αντισυνταγματικό και παράνομο. Στις 20 Ιουνίου 2019 το δικαστήριο αποφάνθηκε ότι το διάταγμα ήταν νόμιμο και συνεπώς έγκυρο.   Λόγος της διάλυσης ίσως ήταν ότι «οι τρεις πολιτικές δυνάμεις εγκατέλειψαν την κυβερνώσα συμμαχία», η οποία έχασε την πλειοψηφία της στη βουλή.  Άλλο ζήτημα για τη διοργάνωση ήταν, ότι λόγω έλλειψης χρόνου δεν είχε διευθετηθεί το οικονομικό ζήτημα για τη λειτουργία των εκλογικών επιτροπών, οπότε τέθηκε το ερώτημα: θα δεχτούν οι άνθρωποι να εργαστούν χωρίς χρήματα;.

Εκλογικό σύστημα 
Σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο, τα 450 μέλη του Βερχόβνα Ράντα εκλέγονται για 5ετή θητεία. Τα 225 μέλη εκλέγονται με σύστημα αναλογικής εκπροσώπησης, από όλην την επικράτεια ως μία ενιαία περιφέρεια, με κλειστές κομματικές λίστες, και εκλογικό όριο 5%. Τα υπόλοιπα 225 μέλη εκλέγονται με απλό πλειοψηφικό σύστημα από 225 μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες.   Η προσέλευση στην ψηφοφορία δεν ήταν υποχρεωτική. Δικαίωμα ψήφου είχαν οι Ουκρανοί πολίτες ηλικίας άνω των 18 ετών.

Από τις 225 μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες, στις 26 δεν διεξήχθησαν εκλογές. Πρόκειται για τις περιφέρειες της Κριμαίας που προσαρτήθηκαν από τη Ρωσία τον Μάρτιο του 2014, και τα κατεχόμενα από τους αυτονομιστές τμήματα των ομπλάστ Ντονέτσκ και Λουχάνσκ (από τον Απρίλιο του 2014). Στις 25 Ιουνίου 2019 ολοκληρώθηκε η διαδικασία υποβολής υποψηφιοτήτων στην Κεντρική Εκλογική Επιτροπή της Ουκρανίας. Είκοσι δύο κόμματα συμμετείχαν στις εκλογές. Ο συνολικός αριθμός υποψηφίων ήταν 5.845, από τους οποίους οι 2.674 για την αναλογική εκπροσώπηση και 3.171 για τις μονοεδρικές περιφέρειες.

Από το 2014, έχει προταθεί μεταρρύθμιση του εκλογικού συστήματος σε αναλογική εκπροσώπηση με ανοιχτές κομματικές λίστες (αντί για κλειστές). Ο Πρόεδρος Ζελένσκι πρότεινε επίσης κατάργηση του πλειοψηφικού συστήματος και ελάττωση του εκλογικού ορίου σε 3%. Αντίθετα, η Γιούλια Τιμοσένκο έχει αντιταχθεί εντελώς στην πρόταση.

Συμμετοχές: Κόμματα

Δημοσκοπήσεις

Δημοσκοπήσεις εξόδου 
Η ψηφοφορία ήταν μυστική, αλλά πολλοί εκλογείς ρωτήθηκαν για τις προτιμήσεις τους βγαίνοντας από το εκλογικό κέντρο. Εδώ ο ψηφοφόρος καλείται να απαντήσει στο τι έχει πραγματικά ψηφίσει. Οι δημοσκοπήσεις εξόδου παρέχουν μία γρήγορη πρόβλεψη του αποτελέσματος των εκλογών. Μπορούν, επίσης, να εντοπίσουν πιθανές εκλογικές νοθείες.

Δημοσκοπήσεις προεκλογικής περιόδου 
Το 2019 πολλές εταιρείες ερευνών διενήργησαν δημοσκοπήσεις/μελέτες για τις προτιμήσεις των εκλογέων. Στο γράφημα απεικονίζονται τα αποτελέσματα για τα μεγάλα κόμματα.

Αποτελέσματα

Σημειώσεις

Παραπομπές 

Σελίδες με πηγές CS1 στα Ρωσικά (ru)
Εκλογές στην Ουκρανία
Ουκραν