Αρχάγγελος Ημαθίας

Ο Αρχάγγελος είναι χωριό της τοπικής κοινότητας Ζερβοχωρίου, της δημοτικής ενότητας (τέως δήμου) Ειρηνούπολης, του δήμου Ηρωικής Πόλης Νάουσας, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Ημαθίας, στην περιφέρεια  Κεντρικής Μακεδονίας, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης.  Πριν το σχέδιο Καποδίστριας και το πρόγραμμα Καλλικράτης, ανήκε στην επαρχία Νάουσας του νομού Ημαθίας, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Μακεδονίας. 
Μέχρι το 1926 ο οικισμός ονομαζόταν Γενή-Κιόι και μέχρι το 1940 Βάλτος.

Γεωγραφία
Ο Αρχάγγελος είναι πεδινό χωριό στο βόρειο τμήμα του νομού Ημαθίας. Βρίσκεται δίπλα στα όρια με τον νομό Πέλλας (στο σημείο από όπου ξεκινούσε η αποξηρανθείσα λίμνη των Γιαννιτσών) και ακριβώς απέναντι από την Ακρολίμνη, στις όχθες του ποταμού Βόδα και πάνω στην επαρχιακή οδό Νάουσας-Κρύας Βρύσης, σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 10. Απέχει 25 χλμ. περίπου Β. ΒΑ. της Βέροιας.

Πληθυσμός

Διοικητικές μεταβολές
Ο οικισμός αναγνωρίστηκε το 1918 ως Γενή-Κιόι και προσαρτήθηκε στην κοινότητα Βετίστης του νομού Θεσσαλονίκης. Το 1926 μετονομάστηκε σε Βάλτος και το 1935 προσαρτήθηκε στην κοινότητα Ζερβοχωρίου. Το 1940 μετονομάστηκε σε Αρχάγγελος και το 1946 υπήχθη οριστικά στον νομό Ημαθίας. Με το ΦΕΚ 123Α - 19/08/1986 αποσπάστηκε από την κοινότητα Ζερβοχωρίου και προσαρτήθηκε στον δήμο Ειρηνούπολης. Με το ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010 αποσπάστηκε από τον δήμο Ειρηνούπολης και προσαρτήθηκε στον δήμο Ηρωικής Πόλης Νάουσας.

Ιστορικά στοιχεία
Οι κάτοικοιι του χωριού είναι στην πλειονότητά τους γηγενείς Μακεδόνες, αλλά και Ποντιακής καταγωγής. Παλαιότερα μιλούσαν την ποντιακή αλλά και σλαβομακεδονική διάλεκτο. Η περιοχή ήταν τσιφλίκι και παρήγαγε γεωργικά (δημητριακά, καλαμπόκι, σουσάμι) και κτηνοτροφικά προϊόντα. Σήμερα, παράγονται κυρίως φρούτα (ροδάκινα, μήλα, αχλάδια) και καπνός.

Αξιοθέατα
Ο ενοριακός ναός των Αρχαγγέλων, στο κέντρο του οικισμού. Εορτάζει στις 8 Νοεμβρίου
Η Περιμετρική Τάφρος 66, νότια του οικισμού

Παραπομπές

Πηγές
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1996, 2006 (ΠΛΜ)
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, 1963 (ΠΛ)
Οργανισμός εκδόσεων «Ελλάδα», χάρτες (εκδ. Βαρελάς)
Google Earth
eetaa.gr

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
https://www.youtube.com/watch?v=AXsvPpXdjqk
http://medusa.libver.gr/jspui/handle/123/8327 

Χωριά του νομού Ημαθίας
Δήμος Νάουσας