Βιεννέζικο σνίτσελ

Το βιεννέζικο σνίτσελ (Wiener Schnitzel, ; ) γνωστό και ως Βινερσνίτσελ (Wienerschnitzel) στην Ελβετία, είναι είδος σνίτσελ που φτιάχνεται από μοσχαρίσιο κρέας με την προσθήκη φρυγανιάς και έπειτα τηγανίζεται.

Είναι μια από τις γνωστότερες σπεσιαλιτέ της βιεννέζικης κουζίνας και ένα από τα εθνικά πιάτα της Αυστρίας.

Ιστορία και ετυμολογία 

Η ονομασία βιεννέζικο σνίτσελ εμφανίστηκε για πρώτη φορά τον 19ο αιώνα, με την πρώτη γνωστή αναφορά σε ένα βιβλίο μαγειρικής του 1831. Στο δημοφιλές βιβλίο μαγειρικής της Νότιας Γερμανίας από την Καταρίνα Πράτο, αναφέρθηκε ως  (προσεγγιστική μετάφραση: "παναρισμένες κοτολέτες μοσχαρίσιου κρέατος").

Σύμφωνα με μια ιστορία, ο στρατάρχης Γιόζεφ Ραντέτσκι φον Ράντετς έφερε τη συνταγή από την Ιταλία στη Βιέννη το 1857. Το 2007, ο γλωσσολόγος Χάιντς Ντίτερ Πολ ήταν σε θέση να αποδείξει ότι αυτή η ιστορία είχε εφευρεθεί. Σύμφωνα με τον Πολ, το πιάτο αναφέρεται για πρώτη φορά σε σχέση με τον Ραντέτσκι το 1869 σε ένα ιταλικό βιβλίο γαστρονομίας (Guida gastronomica d'italia), το οποίο μεταφράστηκε στα γερμανικά το 1871 με τον τίτλο Italien tafelt, και υποστηρίζεται ότι η ιστορία αφορούσε ένα μιλανέζικο έδεσμα, το κοτολέτα αλά μιλανέζε. Πριν από αυτή την εποχή, η ιστορία ήταν άγνωστη στην Αυστρία. Ωστόσο, ο θρύλος του Ραντέτσκι βασίζεται σε αυτό το βιβλίο, το οποίο ισχυρίζεται ότι ένας κόμης Άτεμς, ένας υπασπιστής στον αυτοκράτορα Φραγκίσκο Ιωσήφ Α΄ της Αυστρίας έδωσε μια γραπτή ενημέρωση από τον Ραντέτσκι για τη κατάσταση στη Λομβαρδία και ανέφερε μια νόστιμη μπριζόλα μοσχαριού σε ένα σημείωμα. Μετά την επιστροφή του Ραντέτσκι, ο αυτοκράτορας ζήτησε προσωπικά τη συνταγή από αυτόν.

Ο Πολ συνδέει το ανέκδοτο με τις εξής λέξεις: "Αυτή η ιστορία είναι επιστημονικά ασήμαντη, δεν αναφέρει καμία πηγή και δεν αναφέρεται [...] στη βιβλιογραφία για τον Ραντέτσκι. Κανένας κόμης Άτεμς δεν εμφανίζεται σε βιογραφικό έργο για την αυστριακή μοναρχία, στο οποίο θα αντιστοιχούσε σε αυτή τη θέση και τον χρόνο."

Ο Πολ αμφιβάλλει ότι το βιεννέζικο σνίτσελ προήλθε από την Ιταλία, με τη βάση ότι στα άλλα "εισαγόμενα πιάτα" στην Αυστριακή κουζίνα, υπάρχει αναφορά της αρχικής έννοιας, ακόμη και αν η ονομασία είναι σε μια εκγερμανισμένη ορθογραφία (π.χ. γκούλας ή παλατσίνκε). Επίσης το σνίτσελ δεν εμφανίζεται ακόμη και σε εξειδικευμένα βιβλία μαγειρικής για την ιταλική κουζίνα.

Ο Πολ υπαινίσσεται ότι υπήρχαν και άλλα πιάτα στην αυστριακή κουζίνα, πριν από το σνίτσελ, τα οποία ήταν παναρισμένα και τηγανίζονταν βαθιά, όπως το δημοφιλές Μπάκχεντλ, το οποίο πρωτοαναφέρθηκε σε ένα βιβλίο μαγειρικής από το 1719. Το σνίτσελ έγινε γνωστό με την ονομασία Βίνερ σνίτσελ τον 19ο αιώνα, όπως υπάρχει και η έκφραση Βίνερ μπάκχεντλ (κατ' αναλογία).

Έγγραφα στο αρχείο του μιλανέζικου αρχείου του Αγίου Αμβρόσιου με ημερομηνία το έτος 1148 χρησιμοποιείται το Λατινικό όνομα , το οποίο μπορεί να μεταφραστεί ως "μικρές μπριζόλες με ψωμί". Αυτό μπορεί να είναι ένας υπαινιγμός ότι ένα πιάτο παρόμοιο με το κοτολέτα αλά μιλανέζε υπήρχε ήδη εκείνη την εποχή.

Το 1887, ο Ε.Φ. Νάιτ έγραψε για ένα βιεννέζικο σνίτσελ που παρήγγειλε σε ένα καφέ του Ρότερνταμ: "Όπως μπορούσα να καταλάβω, το χαμηλότερο στρώμα του σνίτσελ αποτελείται από ζουμερές μοσχαρίσιες μπριζόλες και φέτες λεμονιού. Το επόμενο στρώμα αποτελείται από σαρδέλες, στη συνέχεια. Έπειτα έρχονται τα κομμένα αγγουράκια, κάπαρη, και ποικίλα μυστήρια. Μια λεπτή σάλτσα δίνει γεύση σε όλο το έδεσμα και το αποτέλεσμα είναι ένα γαστρονομικό όνειρο."

Προετοιμασία 

Το πιάτο παρασκευάζεται από φέτες μοσχαριού, κομμένες σε φέτες, περίπου 4 χιλιοστά λεπτές και με ένα ελαφρώς επίπεδο σχήμα. Για να φτιαχτεί πρέπει να αλατιστεί ελαφρώς και έπειτα να γυριστεί στο αλεύρι και στο γάλα, σε χτυπημένα αυγά και φρυγανιές. Οι φρυγανιές δεν πρέπει να πιέζονται στο κρέας έτσι ώστε να παραμένουν στεγνές. Τέλος το σνίτσελ τηγανίζεται σε καλή αναλογία λαρδιού ή διαυγούς βουτύρου σε θερμοκρασία 160 με 170 βαθμών Κελσίου μέχρι να πάρει ένα χρυσοκίτρινο χρώμα. Το σνίτσελ πρέπει να κολυμπά στο λίπος, διαφορετικά δεν θα μαγειρευτεί ομοιόμορφα: το λίπος ψύχεται πάρα πολύ και εισβάλλει στις φρυγανιές υγραίνοντάς τες. Κατά τη διάρκεια του τηγανίσματος το σνίτσελ τινάσσεται ελαφρώς γύρω από το τηγάνι. Επίσης κατά τη διάρκεια του τηγανίσματος, το λίπος μπορεί να αφαιρεθεί από το τηγάνι με ένα κουτάλι και να χυθεί πάνω στο κρέας. Το σνίτσελ μαγειρεύεται αφού γίνει χρυσοκίτρινο ή καφέ.

Το πιάτο σερβίρεται παραδοσιακά στην Αυστρία με μαρούλι μαζί με μια γλυκιά σάλτσα βινεγκρέτ, προαιρετικά με ψιλοκομμένο σχοινόπρασο ή κρεμμύδια, πατατοσαλάτα, σαλάτα αγγούρι, ή πατάτες μαϊντανού. Παλαιότερα η γαρνιτούρα αποτελούταν από κάπαρη και αντσούγιες, αλλά σήμερα η φέτα λεμονιού και ο μαϊντανός είναι πιο συχνά.

Παρόμοια πιάτα 

Μια δημοφιλής παραλλαγή του σνίτσελ φτιάχνεται με χοιρινό αντί του μοσχαριού, επειδή το χοιρινό είναι φθηνότερο από το μοσχάρι (έχει περίπου το ήμισυ της τιμής συνήθως). Για να αποφευχθεί η σύγχυση, η αυστριακή νομοθεσία ονομάζει ως βιεννέζικο σνίτσελ το σνίτσελ φτιαγμένο από μοσχάρι. Ένα σνίτσελ από χοιρινό μπορεί να ονομαστεί  ("Βιεννέζικο σνίτσελ από χοιρινό κρέας") ή  (Σνίτσελ βιεννέζικου τύπου).

Τα παρόμοια πιάτα με το βιεννέζικο σνίτσελ περιλαμβάνουν το Σουρσνίτσελ και τις παναρισμένες γαλοπούλες ή τις μπριζόλες κοτόπουλου. Παρόμοια πιάτα είναι το κοτολέτα αλά μιλανέζε, το κόρντον μπλου με γαλοπούλα και τυρί και το πάριζερ σνίτσελ. Η αμερικανική μπριζόλα τηγανισμένη με κοτόπουλο συχνά λέγεται ότι συνδέεται στενά με το βιεννέζικο σνίτσελ, όντας αποτέλεσμα της προσαρμογής της συνταγής από Γερμανούς ή Αυστριακούς μετανάστες στην περιοχή του Τέξας Χιλ Κάουντρι στα τοπικά διαθέσιμα συστατικά.

Το τονκάτσου είναι μια παρόμοια, τηγανητή χοιρινή κοτολέτα από την Ιαπωνική κουζίνα. Ωστόσο, αυτό το πιάτο είναι παχύτερο από τα ευρωπαϊκά ανάλογα του και είναι ευρέως διαδεδομένο τόσο στην Ιαπωνία όσο και στη Νότια Κορέα.

Στο Νότιο Κώνο, ιδιαίτερα στην Αργεντινή και στην Ουρουγουάη, ένα παρόμοιο πιάτο είναι η μιλανέσα. Συχνά σερβίρεται με πατάτες τηγανητές ή πατάτες πουρέ.

Στο Ισραήλ το σνίτσελ είναι δημοφιλές. Εισήχθη για πρώτη φορά από τους Ευρωπαίους Εβραίους που μετανάστευσαν στο Ισραήλ κατά τη διάρκεια των μεσαίων δεκαετιών του εικοστού αιώνα. Λόγω της έλλειψης τροφίμων εκείνη την εποχή και του υψηλού κόστους του κρέατος και του μοσχαριού, καθώς και λόγω των νόμων κασρούτ που απαγορεύουν την κατανάλωση χοιρινού κρέατος, η τοπική έκδοση παραγόταν από στήθος κοτόπουλου, το οποίο ήταν λιγότερο δαπανηρό. Μέχρι σήμερα, το ισραηλινό σνίτσελ φτιάχνεται από κοτόπουλο. Οι νόμοι κασρούτ απαγορεύουν τη χρήση γάλακτος, βουτύρου ή παρόμοιων γαλακτοκομικών προϊόντων με κρέας, έτσι το σνίτσελ κοσέρ παράγεται με μαγειρικό λάδι. Το σνίτσελ έχει γίνει τόσο δημοφιλές που περιγράφεται τακτικά ως ένα από τα "εθνικά πιάτα του Ισραήλ."

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση 

 Haslinger, Ingrid: Entwicklungsstationen einiger typischer Gerichte der Wiener Küche. In: Dannielczyk, Julia; Wasner-Peter, Isabella (ed.): "Heut' muß der Tisch sich völlig bieg'n". Wiener Küche und ihre Kochbücher, Mandelbaum-Verlag, vienna 2007, , pp. 11–48
 Zahnhausen, Richard: Das Wiener Schnitzel. Struktur und Geschichte einer alltäglichen Speise. In: Wiener Geschichtsblätter, issue 2/2001, pp. 132–146. ISSN 0043-5317.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Zur Geschichte des Wiener Schnitzels  (στα γερμανικά)
 Zur Geschichte von Wiener Schnitzel und Costoletta alla Milanese, mit historischen Rezepten (στα γερμανικά)
 Wiener Schnitzel, All About The Most Loved Food From Austria, Vienna Unwrapped
 Crumbs, what a town  – έρευνα της αυστραλιανής εφημερίδας The Sydney Morning Herald σχετικά με τα βιεννέζικα εστιατόρια και το βιεννέζικο σνίτσελ που σερβίρουν
Εθνικά πιάτα
Γερμανική κουζίνα
Αυστριακή κουζίνα
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις