Χελένα Μνισκούβνα

Η Χελένα Μνισκούβνα (πολωνικά: Helena Mniszkówna), οικογενειακό όνομα: Μνίσεκ-Τχοζνίτσκα (Mniszek-Tchorznicka), επώνυμο από τον πρώτο γάμο: Χιζίνσκα (Chyżyńska), επώνυμο από το δεύτερο γάμο: Ράβιτς Ραντομίσκα (Rawicz Radomyska), (24 Μαΐου 1878 - 18 Μαρτίου 1943, Σάμπνιε) ήταν Πολωνή μυθιστοριογράφος. Το πρώτο της μυθιστόρημα, Trędowata, που γράφτηκε το 1909, την έφερε στο προσκήνιο.

Ζωή 

Ο Μνισκούβνα γεννήθηκε στη Βολυνία. Μεγάλο μέρος της οικογενειακής καταγωγής της είναι γνωστή λόγω του γεγονότος ότι προήλθε από μια από τις παλαιότερες ευγενείς οικογένειες της Ποντλάχια. Αν και έκανε κατ΄ οίκον διδασκαλία, μπορούσε να μιλήσει 4 γλώσσες και είχα βαθιά γνώση της λογοτεχνίας. Πέρασε τα διαμορφωτικά της χρόνια ταξιδεύοντας, παίζοντας πιάνο και απαγγέλοντας ποιήματα. Σε ηλικία 19 ετών παντρεύτηκε τον Βουαντίσουαφ Χιζίνσκι. Το 1903, μετά το θάνατο του συζύγου της, επέστρεψε στο Σάμπνιε, όπου ερωτεύτηκε τον Άντολφ Λορτς, ο οποίος έγινε η έμπνευση για ένα μυθιστόρημα της με την ονομασία «Panicz» («Κύριος») το 1912.

Το 1909, δημοσίευσε το «Trędowata» («Λεπρός»), για το οποίο αναγνωρίστηκε όχι μόνο μεταξύ των αναγνωστών της μεσαίας τάξης αλλά και μεταξύ των ανώτερων τάξεων. Το χειρόγραφο του μυθιστορήματος αναθεωρήθηκε από τον Μπολέσουαφ Πρους. Το ίδιο το μυθιστόρημα έχει δραματοποιηθεί 4 διαφορετικές φορές από 4 διαφορετικούς σκηνοθέτες, τους: Έντβαρντ Πουχάλσκι, Γιούλιους Γκάρνταν, Γέζι Χόφμαν και Βόιτσεχ Ραβέτσκι, μαζί με τον Κσίστοφ Λανγκ.

Ξαναπαντρεύτηκε το 1910 και μετακόμισε στο Κουχάρι, όπου έμεινε μέχρι το 1939, όταν οι Γερμανοί στρατιώτες την έδιωξαν από την περιουσία της. Μετά από αυτό επέστρεψε στο Σάμπνιε, όπου έζησε μέχρι το θάνατό της. Θάφτηκε στο χωριό Ζέμπρουφ, σε ένα οικογενειακό νεκροταφείο.

Το 1951, απαγορεύτηκαν όλα τα έργα της λόγω της λογοκρισίας στη Λαϊκή Δημοκρατία της Πολωνίας. Οι κομμουνιστικές αρχές απαγορεύουν όλα τα βιβλία που το περιεχόμενο μπορεί να ήταν επιβλαβές για την κοινωνία.

Δραστηριότητες προς όφελος της κοινωνίας 
Εκτός από την ανατροφή των παιδιών της και τη συγγραφή μυθιστορημάτων, η Μνισκούβνα συμμετείχε επίσης στην κοινωνική εργασία. Ασχολήθηκε με την εργασία για φιλανθρωπικά ιδρύματα και την κοινωνία. Δημιούργησε ένα σχολείο για νεαρά κορίτσια και μια θεατρική ομάδα για τα παιδιά του χωριού και ήταν πάντα πρόθυμη να βοηθήσει εκείνους που έχουν ανάγκη. Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου φρόντισε τραυματισμένους στρατιώτες.

Έργα 
Η Μνισκούβνα θεωρείται γραφομανής, γιατί όπου κι αν ήταν, έγραφε πάντα νέα έργα τέχνης. Δημοσίευσε περισσότερα από 22 βιβλία, ωστόσο κανένα από αυτά δεν ήταν ποτέ σε θέση να ξεπεράσει την επιτυχία του «Trędowata». Περιέγραψε τις ερωτικές σχέσεις μεταξύ του ανώτερου φλοιού και τόνισε ένα στερεότυπο για τον λαμπερό τρόπο ζωής των ανθρώπων που απεικόνισε.

Βιβλιογραφία 

 Trędowata, Κρακοβία 1909
 Ordynat Michorowski, Κίεβο 1910
 Zaszumiały Pióra, Κίεβο 1911
 Panicz, Κρακοβία 1912
 Książęta Boru, Κίεβο 1912
 Prymicja, Κίεβο 1912
 Gehenna, Κίεβο 1912
 Czciciele Szatana, Βαρσοβία 1918
 Pluton i Persefona. Baśń fantastyczna na tle mitologicznym, Βαρσοβία 1919
 Pustelnik, Πόζναν 1919
 Verte, Πόζναν 1921
 Prawa ludzi, Λούμπλιν 1922
 Sfinks, Βαρσοβία 1922
 Królowa Gizella, Πόζναν 1925
 Dziedzictwo, Πόζναν 1927
 Z ziemi łez i krwi, 1927
 Kwiat magnolii, Πόζναν 1928
 Powojenni, Πόζναν 1929
 Magnesy serc, Βαρσοβία 1930
 Słońce, 1933
 Smak miłości, 1941

Εκδόσεις ταινιών 
3 από τα μυθιστορήματά της προσαρμόστηκαν σε ταινίες για τον κινηματογράφο. Το «Trędowata» δραματοποιήθηκε 4 φορές (3 ταινίες και μία τηλεοπτική σειρά).

 1926 Trędowata, σε σκηνοθεσία Έντβαρντ Πουχάλσκι
 1936 Trędowata, σε σκηνοθεσία Γιούλιους Γκάρνταν
 1937 Ordynat Michorowski, σε σκηνοθεσία Χένρικ Σάρο
 1938 Gehenna, σε σκηνοθεσία Μίχαου Βασίνσκι
 1976 Trędowata, σε σκηνοθεσία Γέζι Χόφμαν
 1999 Trędowata (τηλεοπτική σειρά), σε σκηνοθεσία Βόιτσεχ Ραβέτσκι και Κσίστοφ Λανγκ

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 ZS Sabnie
 Ενδιαφέρουσες πληροφορίες για το μυθιστόρημα «Panicz» 
 Προσαρμογές οθόνης των μυθιστορημάτων της

Πολωνές μυθιστοριογράφοι