Καθολική Εκκλησία στην Πολωνία

Η Καθολική Εκκλησία στην Πολωνία, ή Πολωνική Καθολική Εκκλησία, είναι μέρος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, υπό την πνευματική ηγεσία του Πάπα της Αγίας Έδρας στη Ρώμη και της Επισκοπικής Διάσκεψης της Πολωνίας. Υπάρχουν 41 καθολικές επισκοπές της Λατινικής Εκκλησίας και δύο επαρχίες των Ανατολικών Καθολικών Εκκλησιών στην Πολωνία. Αυτές περιλαμβάνουν περίπου 10.000 ενορίες και θρησκευτικά τάγματα. Υπάρχουν 33 εκατομμύρια εγγεγραμμένοι Καθολικοί (τα δεδομένα περιλαμβάνουν τον αριθμό των βρεφών που έχουν βαφτιστεί) στην Πολωνία. Το αρχιεπίσκοπος της Εκκλησίας είναι ο Βόιτσεχ Πόλακ, Αρχιεπίσκοπος του Γκνιέζνο. Σύμφωνα με τα δημογραφικά στοιχεία του 2015, το 92,9% του πληθυσμού της Πολωνίας ακολουθεί τον Ρωμαιοκαθολικισμό.

Ιστορία 

Από τότε που η Πολωνία υιοθέτησε επίσημα τον Λατινικό Χριστιανισμό το 966, η Καθολική Εκκλησία έχει διαδραματίσει σημαντικό θρησκευτικό, πολιτιστικό και πολιτικό ρόλο στη χώρα. Προσδιορίζοντας τον εαυτό της ως καθολικό χαρακτηριστικό πολωνικό πολιτισμό και εθνικότητα από τη γειτονική Γερμανία, ιδίως την ανατολική και βόρεια Γερμανία, η οποία είναι κυρίως Λουθηρανική και τις χώρες προς τα ανατολικά που είναι Ορθόδοξες. Σε περιόδους ξένης καταπίεσης, η Καθολική Εκκλησία ήταν πολιτιστικός φρουρός στον αγώνα για την ανεξαρτησία και την εθνική επιβίωση. Για παράδειγμα, το πολωνικό αβαείο στην Τσενστοχόβα, το οποίο αντιστάθηκε με επιτυχία στην πολιορκία στη σουηδική εισβολή στην Πολωνία τον 17ο αιώνα, έγινε σύμβολο εθνικής αντίστασης στην κατοχή. Η καθιέρωση ενός κομμουνιστικού καθεστώτος που ελέγχοταν από τη Σοβιετική Ένωση μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο επέτρεψε στην Εκκλησία να συνεχίσει να εκπληρώνει αυτόν τον ρόλο, αν και πρόσφατοι ισχυρισμοί υποδηλώνουν ότι υπήρξε κάποια μικρή συνεργασία μεταξύ Πολωνών κληρικών και του καθεστώτος.

Η εκλογή του Πολωνού Καρδινάλιου Κάρολ Βοϊτίουα το 1978 ως Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ ενίσχυσε τους δεσμούς ταυτοποίησης. Οι επισκέψεις του Ιωάννη Παύλου στην Πολωνία έγιναν σημεία συγκέντρωσης για την πιστή και ξεσηκωμένη αντίθεση στο σοβιετικό καθεστώς. Η αποκορύφωσή του το 2011 και η κανονικοποίηση 3 χρόνια αργότερα ενστάλαξαν περαιτέρω την υπερηφάνεια και τη χαρά στον πολωνικό λαό. Το 2013, ο Πάπας Φραγκίσκος, ο δεύτερος διάδοχος του Ιωάννη Παύλου Β΄ (ο οποίος έγινε καρδινάλιος από τον Πολωνό Πάπα), ανακοίνωσε ότι η Παγκόσμια Ημέρα Νέων, η μεγαλύτερη θρησκευτική συγκέντρωση νέων στον κόσμο, θα πραγματοποιηθεί στην Κρακοβία της Πολωνίας το 2016.

Το 2013, μια σειρά διαδοχικών σκανδάλων σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στην Εκκλησία και η κακή ανταπόκριση της Εκκλησίας, έγινε θέμα δημόσιας ανησυχίας. Η εκκλησία αντιστάθηκε στις απαιτήσεις για αποζημίωση στα θύματα.

Αριθμός Καθολικών στην Πολωνία 

Το 2005, η πλειοψηφία των Πολωνών, περίπου το 88%, αυτοπροσδιορίστηκε ως Καθολική και το 58% δήλωσαν ότι είναι ενεργοί Καθολικοί, σύμφωνα με έρευνα του Κέντρου Έρευνας για τη Δημόσια Γνώμη. Σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών της Δημοκρατίας της Πολωνίας, το 95% των Πολωνών ανήκουν στην Καθολική Εκκλησία. Αυτή η έρευνα βασίζει τον αριθμό των πιστών στον αριθμό των βρεφών που έχουν βαφτιστεί, όπως προβλέπεται από την Καθολική Εκκλησία. Το The World Factbook δίνει ένα ποσοστό 87,2% που ανήκε στην Καθολική Εκκλησία το 2012. Στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, τα ποσοστά θρησκευτικής τήρησης μειώθηκαν σταθερά. Ωστόσο, η Πολωνία παραμένει μια από τις πιο ευσεβείς θρησκευτικές χώρες στην Ευρώπη. Οι Πολωνοί Καθολικοί συμμετέχουν στα μυστήρια πιο συχνά από τους ομολόγους τους στις περισσότερες χώρες της Δυτικής Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής. Μια μελέτη του 2009 από την ίδια την Εκκλησία αποκάλυψε ότι το 80% των Πολωνών κάνουν εξομολόγηση τουλάχιστον μία φορά το χρόνο, ενώ το 60% των ερωτηθέντων δηλώνουν ότι την κάνουν συχνότερα από μία φορά το χρόνο. Αντίθετα, μια μελέτη του 2005 από το Κέντρο Εφαρμοσμένης Έρευνας του Πανεπιστημίου Τζώρτζταουν πάνω στο Αποστολάτο, αποκάλυψε ότι μόνο το 14% των Αμερικανών Καθολικών συμμετέχουν στο μυστήριο της μετάνοιας μία φορά το χρόνο, με μόλις 2% να το κάνει πιο συχνά. Το Τάρνουφ είναι η πιο θρησκευτική πόλη στην Πολωνία και το Λοτζ είναι η λιγότερο θρησκευτική πόλη. Τα νότια και ανατολικά μέρη της Πολωνίας δραστηριοποιούνται περισσότερο στις θρησκευτικές τους πρακτικές από εκείνα της Δύσης και του Βορρά. Η πλειοψηφία των Πολωνών συνεχίζουν να δηλώνουν καθολικοί. Αυτό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την κατά τα άλλα παρόμοια γειτονική Τσεχία, η οποία είναι μια από τις λιγότερο θρησκευόμενες περιοχές στη Γη, με μόνο το 19% να δηλώνουν πως «πιστεύουν στην ύπαρξη Θεού» οποιουδήποτε είδους.

Μια έρευνα του 2014 που διεξήχθη από την Εκκλησία διαπίστωσε ότι ο αριθμός των Πολωνών Καθολικών που παρακολουθούν την κυριακάτικη θεία λειτουργία είχε μειωθεί κατά δύο εκατομμύρια την τελευταία δεκαετία, με το 39% των βαπτισμένων Καθολικών να παρακολουθούν τακτικά τη λειτουργία το 2014. Ταυτόχρονα, ωστόσο, αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι από το 2004 2,1 εκατομμύρια Πολωνοί έχουν μεταναστεύσει στη Δυτική Ευρώπη. Γράφοντας για το καθολικό εβδομαδιαίο περιοδικό Tygodnik Powszechny, ο κοινωνιολόγος της Εκκλησίας καθηγητής Γιάνους Μαριάνσκι σημείωσε ότι αυτοί οι δύο εκατομμύρια Πολωνοί μετανάστες εξακολουθούν να περιλαμβάνονται στα ενοριακά αρχεία τους ως μέλη, οπότε όταν υπολογίζεται η μαζική συμμετοχή, οι μετανάστες αυτοί μειώνουν τα επίσημα στατιστικά. Το ποσοστό των μαζικών παρευρισκομένων που λαμβάνουν Θεία Κοινωνία αυξάνεται, ενώ ο αριθμός των Πολωνών Καθολικών ιερέων συνεχίζει να αυξάνεται, καθώς οι χειροτονίες ξεπερνούν τους θανάτους στην Πολωνία, αν και ο αριθμός των καλογριών μειώνεται. Η έρευνα διαπίστωσε ότι η τακτική μαζική παρακολούθηση της κυριακάτικης λειτουργίας ποικίλλει ανάλογα με τις επισκοπές, από πολύ υψηλή όπως στην Επισκοπή του Τάρνουφ (69%) έως την πιο χαμηλή στην Αρχιεπισκοπή του Στσέτσιν-Κάμιεν (24,3%) και η λήψη της Θείας Κοινωνίας από 23,7% στη Επισκοπή του Τάρνουφ έως 10,4% στην Επισκοπή του Κοσάλιν-Κοουόμπζεγκ.

Θρησκευτική πρακτική 

Το Κέντρο Έρευνας για τη Δημόαισ Γνώμη διεξάγει τακτικά έρευνες σχετικά με τη θρησκευτική πρακτική στην Πολωνία. Ένα έγγραφο του 2012 ανέφερε ότι για περισσότερο από ένα τέταρτο του αιώνα η συμμετοχή στην εκκλησία και οι δηλώσεις θρησκευτικής πίστης ήταν σταθερές και μειώθηκαν ελάχιστα μόνο από το 2005 όταν η θλίψη που σχετιζόταν με το θάνατο του Πάπα Ιωάννη Παύλου Β΄ οδήγησε σε αύξηση της θρησκευτικής πρακτικής μεταξύ των Πολωνών. Σε μια μελέτη του 2012, το 42% των Πολωνών δήλωσε ότι παρευρίσκεται σε θρησκευτικές τελετές τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα, το 18% το κάνει μία ή δύο φορές το μήνα, το 32% το κάνει πολλές φορές το χρόνο και μόνο το 8% το κάνει ποτέ ή σχεδόν ποτέ . Εν τω μεταξύ, το 94% των Πολωνών θεωρούν τους εαυτούς τους πιστούς θρησκευόμενους (9% εκ των οποίων θεωρούντε «βαθιά θρησκευόμενοι»), ενώ μόνο το 6% των Πολωνών ισχυρίζονται ότι είναι μη πιστοί. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές της Εκκλησίας, το 39,1% των Καθολικών που μπορούν να παρευρεθούν στην Λειτουργία της Κυριακής, λαμβάνουν μέρος σε αυτήν.

Το Πάσχα συνεχίζει να είναι μια σημαντική γιορτή για τους Πολωνούς Καθολικούς. Σύμφωνα με μια μελέτη του 2012 από το Κέντρο Έρευνας για τη Δημόσια Γνώμη, το 74% των Πολωνών προσπαθούν να συμμετάσχουν στο μυστήριο της μετάνοιας πριν από το Πάσχα, το 59% προσπαθεί να παρακολουθήσει τις Στάσεις του Σταυρού ή το Γκόσκιε ζάλε (Gorzkie żale, «Πικρή λύπη») (αύξηση 6% από το 2003), το 57% θέλει να βελτιωθεί προς το καλύτερο (αύξηση 7%), το 49% θέλει να βοηθήσει τους άπορους (αύξηση 8%) και το 46% θέλει να προσεύχεται περισσότερο (μείωση 5%).

Μια δημοσκόπηση του Κέντρου Έρευνας για τη Δημόσια Γνώμη τον Απρίλιο του 2014 βρήκε τα εξής:

Αποστασία 

Κατά τη διάρκεια των πολωνικών διαδηλώσεων τον Οκτώβριο του 2020, έγιναν δημοφιλείς έρευνες σχετικά με τη διαδικασία αποστασίας από την Πολωνική Καθολική Εκκλησία. Τα ερωτήματα στις διαδικτυακές μηχανές αναζήτησης έδειξαν υψηλές συχνότητες για την «αποστασία» (πολωνικά: apostazja) και «πώς να κάνετε αποστασία» (πολωνικά: jak dokonać apostazji) και μια εκδήλωση στο Facebook με τίτλο «Παρατήστε την εκκλησία τα Χριστούγεννα» ακολουθήθηκε από 5000 άτομα.

Χρηματοδότηση 
Ένα κονκορδάτο μεταξύ του κράτους και της Εκκλησίας επιτρέπει τη διδασκαλία της θρησκευτικής εκπαίδευσης στο σχολείο. Υπάρχουν 31.000 καθηγητές θρησκευτικής εκπαίδευσης με κρατική αμοιβή. Η κυβέρνηση επιδοτεί εν μέρει την Εκκλησία για Καθολικά σχολεία, ιστορικά εκκλησιαστικά κτίρια και μισθούς για δημόσιους και ιδιωτικούς θρησκευτικούς καθηγητές. Αυτό ανέρχεται περίπου σε 2 δισεκατομμύρια ζλότι.

Σύμφωνα με τον Καρδινάλιο Καζίμιες Νιτς, τα χρήματα που δίνουν άτομα, συμπεριλαμβανομένων εθελοντικών και ημιυποχρεωτικών (π.χ. απαιτούνται κατά τη διάρκεια γάμων, θρησκευτικών εκδηλώσειων κ.λπ.), είναι περισσότερα από 6 δισεκατομμύρια ζλότι.

Δείτε επίσης 

 Θρησκεία στην Πολωνία
 Πολωνικές διαδηλώσεις (Οκτώβριος 2020)
 Αναδιοργάνωση των κατεχόμενων επισκοπών κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
 Ναζιστική δίωξη της Καθολικής Εκκλησίας στην Πολωνία
 Πολωνική αντιθρησκευτική εκστρατεία
 Ουκρανική Ελληνοκαθολική Εκκλησία

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση 
 Φρουχτ, Ρίχαρντ. Ανατολική Ευρώπη: Μια εισαγωγή στους ανθρώπους, τα εδάφη και τον πολιτισμό . Τόμος 1. ABD-CLIO inc. Σάντα Μπάρμπαρα, Καλιφόρνια.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Συνέδριο του Επισκοπάτου της Πολωνίας (πολωνικά)
 Αποστασία στην Πολωνία
 Procedura Apostazji: poradnik i wzór oświadczenia (πολωνικά)
 Apostazja.info - Jak wypisać się z Kościoła katolickiego (πολωνικά)
 Αρχική (πολωνικά)
 Apostazja - instrukcja krok po kroku wzory dokumentów (πολωνικά)

 
Πολωνια
Πολωνια
Πολιτισμός της Πολωνίας
Σελίδες με πηγές CS1 στα Πολωνικά (pl)
Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα πολωνικά