Τάφος του Γρύπα Πολεμιστή

Ο τάφος του Πολεμιστή-Γρύπα είναι τάφος της εποχής του Χαλκού, που ανακαλύφθηκε στην αρχαιολογική περιοχή του Ανακτόρου του Νέστορα στον λόφο του Άνω Εγκλιανού της Πύλου,  το 2015. Ο τάφος χρονολογείται γύρω στο 1450 π.Χ. και ανακαλύφθηκε από ερευνητική ομάδα που χρηματοδοτήθηκε από το Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι, με επικεφαλής τους αρχαιολόγους Τζακ Λ. Ντέιβις και Σάρον Στόκερ. Ο τάφος πήρε το όνομά του από απεικονίσεις Γρύπα σε κτερίσματα από ελεφαντόδοντο, που βρέθηκαν στο πλάι του νεκρού. Ο χώρος του τάφου ανασκάφηκε από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο του 2015.

Κατά την αρχική εξάμηνη ανασκαφή, η ερευνητική ομάδα αποκάλυψε έναν άθικτο σκελετό ενήλικα άνδρα και 1400 αντικείμενα που περιλαμβάνουν όπλα, κοσμήματα, πανοπλίες και αντικείμενα από ασήμι και χρυσό. Από το 2015, ο αριθμός των τεχνουργημάτων που ανακτήθηκαν από τον τάφο έφτασε τα 3500 αντικείμενα, συμπεριλαμβανομένου ενός καλλιτεχνικού αριστουργήματος, του Μινωικού σφραγιδόλιθου από αχάτη, και τέσσερα χρυσά δαχτυλίδια με λεπτομερείς εικόνες από τη μινωική μυθολογία.

Ιστορικό
Το 1939, ο αρχαιολόγος Καρλ Μπλέγκεν, καθηγητής κλασικής αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι, με τη συνεργασία του Έλληνα αρχαιολόγου Κωνσταντίνου Κουρουνιώτη, ηγήθηκε  ανασκαφής για τον εντοπισμό του παλατιού του μυθικού βασιλιά Νέστορα της Ιλιάδας του Ομήρου, στην Πύλο της Μεσσηνίας. 
Ο Μπλέγκεν επέλεξε την κορυφή ενός λόφου στη Μεσσηνία, που ονομάζεται Επάνω Εγκλιανός, ως πιθανή τοποθεσία των αρχαίων ερειπίων.  Η ανασκαφή αποκάλυψε  το λεγόμενο Παλάτι του Νέστορα που είναι το πιο καλά διατηρημένο από όλα τα παλάτια της εποχής του Χαλκού στην ηπειρωτική Ελλάδα. Επίσης έφερε στο φως  απομεινάρια πολλών δομών του κεντρικού κτιρίου, τάφους καθώς και  πινακίδες της Γραμμικής Β. 

Με πολλά ερωτήματα να παραμένουν αναπάντητα για τον μυκηναϊκό πολιτισμό πριν από τον 13ο αιώνα π.Χ., το Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι ξεκίνησε νέες ανασκαφές στο Παλάτι του Νέστορα το 2015, με την υποστήριξη της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα και την άδεια του Υπουργείου Πολιτισμού. Το έργο του Μπλέγκεν στην Πύλο συνέχισαν οι Ντέιβις και Στόκερ, οι οποίοι και οι δύο έχουν εργαστεί σε αυτόν τον τομέα της Ελληνικής ιστορίας τα τελευταία 25 χρόνια.

2015

Οι αρχαιολόγοι είχαν αρχικά προγραμματίσει να ανασκάψουν την βάση του λόφου του παλατιού αλλά λόγω ζητημάτων της τοπικής γραφειοκρατίας και μιας απεργίας δεν μπόρεσαν να πάρουν άδεια για τον τόπο που ήθελαν, τους δόθηκε μόνο η άδεια να σκάψουν σε έναν γειτονικό ελαιώνα. Από τον ελαιώνα επιλέχθηκαν για έρευνα ορισμένα σημεία, μεταξύ των οποίων και  "τριών λίθων που φαινόταν να σχηματίζουν γωνία".  Στις 28 Μαΐου 2015, καθώς δύο μέλη της ερευνητικής ομάδας άρχισαν να σκάβουν, αποκαλύφθηκε μια ορθογώνια πέτρινη κατασκευή δύο μέτρα επί ένα μέτρο, υποδηλώνοντας τάφο. Οι ερευνητές ανακάλυψαν έναν σκελετό στο κάτω μέρος του τάφου που περιβάλλονταν από διάφορα τεχνουργήματα μέσα σε ένα ξύλινο φέρετρο. Τα ευρήματα αποτελούνταν από κοσμήματα, σφραγίδες, σκαλισμένα ελεφαντόδοντα, χτένες, χρυσά και ασημένια δοχεία και χάλκινα όπλα. 
Οι αναλύσεις του σκελετού δείχνουν ότι είχε ύψος περίπου 1.52 μέτρα. Οι χτένες που βρέθηκαν στον τάφο υποδηλώνουν ότι είχε μακριά μαλλιά. Μια πρόσφατη ανακατασκευή του προσώπου βασισμένη στο κρανίο του πολεμιστή, που δημιουργήθηκε από τους Lynne Schepartz και Tobias Houlton, ανθρωπολόγους στο το Πανεπιστήμιο του Witwatersrand στο Γιοχάνεσμπουργκ, δείχνει ένα ευρύ, αποφασιστικό πρόσωπο με κοντά μεταξύ τους μάτια και περίοπτη γνάθο. »

«Μέχρι στιγμής δεν έχουμε ιδέα για την ταυτότητα αυτού του ανθρώπου», είπε ο Στόκερ «εκτός από το ότι ηταν πολύ σημαντικός και πολύ πλούσιος. Τα οστά του δείχνουν ότι είχε ένα στιβαρό σώμα - το οποίο, μαζί με τα πολεμικά αντικείμενα που βρέθηκαν στον τάφο, υποδηλώνουν ότι ήταν πολεμιστής - αν και θα μπορούσε επίσης να ήταν ιερέας, καθώς πολλά από τα αντικείμενα που βρέθηκαν μαζί του είχαν τελετουργική σημασία ». 

Περαιτέρω ανάλυση του σκελετού θα επιτρέψει στους ερευνητές να μάθουν περισσότερα για την ταυτότητα του. Η επιστημονική εξέταση των καλά διατηρημένων δοντιών και των πυελικών οστών του μπορεί να βοηθήσει στον προσδιορισμό του γενετικού υπόβαθρου, της διατροφής και της αιτίας του θανάτου του.

Παραπομπές 

Αρχαία μνημεία
Αρχαία Πύλος
Μυκηναϊκός πολιτισμός
Τάφοι