Ωσηέ (προφήτης)

Ο Ωσηέ (, ) είναι πρόσωπο και ένας απο τους δώδεκα μικρούς (ελάσσονες) προφήτες της Χριστιανικής Παλαιάς Διαθήκης και της Εβραϊκής βίβλου Τανάκ. Κατά τις γραφές, ήταν γιος του Βεηρεί και καταγόταν απο την Γαλεμώθ (ή Bαλεθώμ), μία απο τις πόλεις του βόρειου τμήματος της Παλαιστίνης και έζησε τον 8ο αιώνα π.Χ., επί βασιλέων του Ιούδα Οζίου, Ιωάθαμ, Άχαζ, Έζεκία και του βασιλέα του Ισραήλ Ιεροβοάμ Β'. (Ωσ. 1,1) Το βασικό κείμενο του ραββινικού Ιουδαϊσμού, Ταλμούδ, υποστηρίζει ότι ήταν ο μεγαλύτερος προφήτης της γενιάς του. Υπάρχει ομώνυμο βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης όπου αναφέρεται η προφητική του δράση, η οποία τοποθετείται πριν του προφήτη Μιχαία και μεταγενέστερη αυτής του προφήτη Αμώς.

Όνομα 
Το όνομά του σημαίνει ''σωτηρία", ή "Αυτός σώζει", ή "Αυτός βοηθά", και προέρχεται από το ρήμα των Εβραϊκών Γραφών από το οποίο έχουμε τη συχνά επαναλαμβανόμενη λέξη "σωτηρία". Μπορεί να είναι μια συντομία μιας μεγαλύτερης μορφής του ονόματος η οποία προέρχεται από το όνομα του Θεού της Βίβλου ΓΧΒΧ (; Γιαχβέ) θέλωντας να υποδηλώσει ότι "Ο Γιαχβέ σώζει".

Βίος 
Αν και δεν αναφέρεται ρητώς στο βιβλίο του Ωσηέ, από το επίπεδο λεπτομέρειας και εξοικείωσης του στη βόρεια γεωγραφία, ο Ωσηέ διεξήγαγε την προφητική του δράση κατά τον 8ο αιώνα π.Χ. στο βόρειο Ισραήλ (Σαμάρεια) του οποίου ήταν ντόπιος. Στο Ωσηέ 5,8, φαίνεται να υπάρχει αναφορά στον Συροεφραιμιτικό πόλεμο που οδήγησε στην κατάληψη του βασιλείου από τους Ασσύριους (περίπου 734-732 π.Χ.). Το έργο του Ωσηέ φαίνεται ότι τελείωσε πριν από την πτώση της Σαμάρειας το 722 με 721 π.Χ.

Δεν γνωρίζουμε πολλά για τη ζωή ή την κοινωνική τάξη του Ωσηέ. Κατά τα λεγόμενα του ομώνυμου βιβλίου της Παλαιάς Διαθήκης παντρεύτηκε την Γόμερ, κόρη του Δεβηλαΐμ και απέκτησε σύντομα μαζί της γιο που κατόπιν εντολής του Γιαχβέ ονόμασε Ιεζραέλ. (Ωσ. 1,3-4) Η σύζυγός του τελικά αποδείχθηκε άπιστη, κάτι που ο Ωσηέ ήξερε καθώς ο Θεός του το επισημαίνει αμέσως στις αρχικές δηλώσεις του βιβλίου λέγοντας: "πήγαινε και πάρε δια τον εαυτόν σου γυναίκα ρέπουσαν προς την διαφθοράν, διεφθαρμένην, και απόκτησε τέκνα παράνομα, διότι η χώρα αυτή, που συμβολίζεται με την διεφθαρμένην γυναίκα, θα περιπέση εις φοβεράν πνευματικήν πορνείαν, θα απομακρυνθή από τον Κυριον”. (Ωσ. 1,2) Αυτός ο γάμος έγινε ώστε να χρησιμεύσει στον προφήτη ως σύμβολο της απιστίας του Ισραήλ στον Γιαχβέ. Ο Ωσηέ τελικά την έδιωξε, αφού αποκάλυψε τα ανομήματά της. (Ωσ. 2,1-16)

Ομοίως, τα ονόματα των παιδιών του αντιπροσωπεύουν την αποξένωση του Θεού από το Ισραήλ. Πρόκειται για την προφητεία της πτώσης της κυβερνητικής δυναστείας και της αποκομμένης συμφωνίας (διαθήκης) με τον Θεό. Το όνομα του πρωτότοκου γιου του Ιεζραέλ συμβόλιζε την τοποθεσία (κοιλάδα Ιεζραέλ) όπου θα συντριφτεί ο λαός του Ισραήλ. (Ωσ. 1,5) Το δεύτερο παιδί τους ήταν κορίτσι και ονομάστηκε Ουκηλεημένη για να υποδηλώσει ο Γιαχβέ την στάση του απέναντι στους Ισραηλίτες στρατιώτες και το ότι δεν θα τους βοηθήσει (ελεήσει) πια. (Ωσ. 1,6) Το τρίτο παιδί τους ήταν πάλι γιος και ονομάστηκε Ουλαόσμου θέλοντας να δηλώσει ότι οι Ισραηλίτες δεν είναι πια λαός του θεού και ούτε ο Γιαχβέ είναι πια δικός τους Θεός. (Ωσ. 1,9)

Ο Ωσηέ σε όλο το ομώνυμο βιβλίο ανακαλεί την οδοιπορία του λαού του Ισραήλ στην έρημο και πρεσβεύει ότι η περίοδος αυτή ήταν η χρυσή εποχή για την ισραηλιτική θρησκεία, στην οποία ο Θεός αποκαλυπτόταν συνεχώς στο λαό του. Η σχέση Θεού και Ισραήλ αναπαρίσταται στον Ωσηέ τόσο στενή, όπως η σχέση που συνάπτεται μεταξύ των συζύγων στον έγγαμο βίο. Ο θρησκευτικός συγκρητισμός και η παρέκκλιση του λαού από την τήρηση των εντολών του Θεού αποτελούν για τον Ωσηέ καθαρή μοιχεία. Στο τέλος του βιβλίου ο Ωσηέ αναφέρει πως ο Θεός αφήνει ένα περιθώριο για μετάνοια, επιστροφή και αποκατάσταση.

Στο Ισλάμ 
Το Κοράνιο αναφέρει μόνο μερικούς προφήτες, αλλά καθιστά σαφές ότι πολλοί απεστάλησαν και δεν αναφέρονται. Ως εκ τούτου, πολλοί Μουσουλμάνοι μελετητές, όπως ο Ιμπν Ισάκ (Ibn Ishaq), μιλούν για τον Ωσηέ ως έναν από τους αληθινούς εβραϊκούς προφήτες του Ισραήλ. Το βιβλίο του Ωσηέ και συγκεκριμένα το κεφάλαιο 8, στίχος 14ος ("Οι Ισραηλίται ελησμόνησαν τον δημιουργόν των Θεόν, έκτισαν ειδωλολατρικούς ναούς και θυσιαστήρια και οι Ιουδαίοι δια την ασφάλειάν των επολλαπλασίασαν τας ωχυρωμένς πόλεις των, λησμονούντες τον Θεόν ως βοηθόν των. Θα στείλω όμως φωτιάν εναντίον των πόλεών των, η οποία και θα καταφάγη αυτάς εκ θεμελίων.") έχει επίσης χρησιμοποιηθεί στην επεξήγηση του Κορανίου απο τον μελετητή Αμπντουλάχ Γιούσουφ Αλί (Abdullah Yusuf Ali), όσον αφορά τους Κορανικούς στίχους που μιλούν για την επιστροφή του Ισραήλ.

Θάνατος 
Ο Ωσηέ λέγεται ότι έζησε 75 χρόνια, και μετά παρέδωσε στο Θεό την ψυχή του.

Η Εβραϊκή παράδοση θεωρεί ότι ο τάφος του Ωσηέ βρίσκεται στο Eβραϊκό νεκροταφείο της πόλης του Ισραήλ Σαφέντ καθώς ο προφήτης πέθανε στη Βαβυλώνα και το κορμί του μεταφέρθηκε απο μια καμήλα στην πόλη Σαφέντ. Ωστόσο, ο Emil G. Hirsch και ο Victor Ryssel, στην εβραϊκή εγκυκλοπαίδεια, χαρακτηρίζουν αυτή την παράδοση ως «ιστορικά άχρηστη».

Εορτασμός 
Η Αρμενική Αποστολική Εκκλησία τον θεωρεί άγιο και τιμάει τη μνήμη του με κινητή εορτή όπου εορτάζεται μαζί με τους άλλους ελάσσονες προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης.

Η Ορθόδοξη αλλά και η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία τιμούν τη μνήμη του στις 17 Οκτωβρίου εκάστου έτους.

Εξωτερικό σύνδεσμοι 

 Orthodox Church in America - Prophet Hosea
 Ωσηέ, ο προφήτης της αγάπης

Βιβλιογραφία 

 Χαστούπης Αθανάσιος, Το βιβλίο του Ωσηέ, περιοδικό Θεολογία, τόμος ΝΖ', τεύχος 3, Αθήνα 1986, σελ. 503-520.

Παραπομπές 

Προφήτες της Εβραϊκής Βίβλου
Προφήτες του Χριστιανισμού
Προφήτες της Καθολικής και της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Άγιοι της Ορθόδοξης και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας
Χριστιανοί άγιοι από την Παλαιά Διαθήκη