Μύλοι Αλλατίνη

Οι Μύλοι Αλλατίνη είναι από τα ιστορικότερα κτίρια της Θεσσαλονίκης. Βρίσκονται επί της Λεωφόρου Γεωργίου Παπανδρέου και χρονολογούνται από το 1890. Άνηκαν στην ιταλο-εβραϊκή οικογένεια Allatini και σχεδιάστηκαν από τον Ιταλό αρχιτέκτονα, Βιταλιάνο Ποζέλι. Ο ίδιος σχεδίασε και τη Βίλλα Αλλατίνι, το 1898. η οποία προοριζόταν αρχικά για κατοικία, αλλά στέγασε τα γραφεία Διοίκησης. Στα 1883, οι αδελφοί Αλλατίνη «έστησαν» τον περίφημο «Kυλινδρόμυλο Αλλατίνη», με πρωτοβουλία του διακεκριμένου γιατρού, Μωυσή Αλλατίνη, που έφτασε από την Φλωρεντία (λίγο αργότερα ιδρύεται και το κεραμοποιείο Αλλατίνη). Στο σημείο υπήρχε ήδη από το 1854 ένας γαλλικός ατμόμυλος, που ανήκε στον Darblay de Corblay και στο κτίριο αυτό εγκαταστάθηκε ο πρώτος κυλινδρόμυλος.

Το 1898, ο Μύλος καταστράφηκε ολοσχερώς από πυρκαγιά και ξαναχτίστηκε μεγαλύτερος, στην ίδια θέση, σε σχέδια του Ιταλού αρχιτέκτονα Βιταλιάνο Ποζέλι. Τον Σεπτέμβριο του 1900, εγκαινιάστηκαν οι νέοι Μύλοι, που παρέμειναν σε λειτουργία μέχρι τη δεκαετία του ’80. Με το ξέσπασμα του ιταλο-τουρκικού πολέμου το φθινόπωρο του 1911, οι Τούρκοι σε αντίποινα έκλεισαν τα γραφεία και τα καταστήματα όλων των Ιταλών υπηκόων και η οικογένεια Αλλατίνη έφυγε τότε στην Ιταλία.
Το 1951 ο αλευρόμυλος κάηκε και πάλι ολοσχερώς για αδιευκρίνιστους λόγους, αλλά ξαναχτίστηκε πάνω στα ερείπια του κτιρίου, κρατώντας το εξωτερικό περίβλημα των τούβλινων τοίχων που διασώθηκε, ενώ προστέθηκε ένας ακόμη όροφος (ο πέμπτος). Το 1971, το οικόπεδο των Μύλων Αλλατίνη χαρακτηρίστηκε κοινόχρηστος χώρος πρασίνου, αλλά το ελληνικό δημόσιο δεν προχώρησε στην απαλλοτρίωσή του. 

Το 1991, ολόκληρο το πρώην βιομηχανικό συγκρότημα -τα κτίρια αλλά και το σύνολο του οικοπέδου- αποκτούν τον επίσημο χαρακτηρισμό του ιστορικά διατηρητέου μνημείου. Το 2015, ένα 15χρονο κορίτσι έχασε τη ζωή του πέφτοντας από ύψος τριών μέτρων στο εγκαταλειμμένο κτίριο, καθώς οι ερημωμένοι Μύλοι έγιναν στέκι της νεολαίας, χωρίς όμως να υπάρχουν τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας. Σε εκείνη τη χρονική συγκυρία, μπήκε περίφραξη στον χώρο, ενώ μέχρι στιγμής  δεν έχει υπάρξει κάποιο σχέδιο για να αναδειχθεί το σημείο. Οι νέες βιομηχανικές εγκαταστάσεις της εταιρείας Αλλατίνη βρίσκονται στη Σίνδο.

Πηγές 
 10 πράγματα που κάθε Θεσσαλονικιός πρέπει να ξέρει για τους Μύλους Αλλατίνη
 Μνημεία της Θεσσαλονίκης

Οθωμανική Θεσσαλονίκη
Εβραίοι και Ιουδαϊσμός στη Θεσσαλονίκη
Κτίρια και κατασκευές στη Θεσσαλονίκη
Εταιρείες στην Οθωμανική Αυτοκρατορία