Οράτσιο Τζεντιλέσκι

Ο Οράτσιο Τζεντιλέσκι (Orazio Lomi Gentileschi, 1563–1639) ήταν Ιταλός ζωγράφος. Γεννημένος στην Τοσκάνη, ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του στη Ρώμη, ζωγραφίζοντας σε μανιεριστικό ύφος. Μεγάλο τμήμα του έργου του συνίστατο στη ζωγραφική μορφών στα διακοσμητικά σχήματα άλλων καλλιτεχνών. Μετά το 1600, επηρεάστηκε από το πιο νατουραλιστικό ύφος του Καραβάτζο . Έλαβε σημαντικές παραγγελίες στο Φαμπριάνο και στη Γένοβα πριν μετακομίσει στο Παρίσι στην Αυλή της Μαρίας των Μεδίκων. Πέρασε το τελευταίο μέρος της ζωής του στην Αυλή του Καρόλου Α΄ της Αγγλίας . Ήταν πατέρας της ζωγράφου Αρτεμίζια Τζεντιλέσκι.

Βιογραφία 
Ο Τζεντιλέσκι γεννήθηκε στην Τοσκάνη, γιος ενός χρυσοχόου της Φλωρεντίας που ονομαζόταν Τζοβάννι Μπαττίστα Λόμι και βαφτίστηκε στην Πίζα στις 9 Ιουλίου 1563. Αργότερα πήρε το όνομα Τζεντιλέσκι  από έναν θείο του, με τον οποίο έζησε μετά τη μετοίκησή του στη Ρώμη   το 1576 ή το 1578.

Τα πρώτα χρόνια στη Ρώμη 
Μεγάλο μέρος της πρώιμης εργασίας του Τζεντιλέσκι στη Ρώμη ήταν συνεργατικής φύσης.  Ζωγράφσε τις εικόνες για τα τοπία του Αγκοστίνο Τάσσι στο Palazzo Rospigliosi, και ενδεχομένως στη μεγάλη αίθουσα του Παλάτσο ντελ Κουιρινάλε, αν και ορισμένοι ειδικοί αποδίδουν εκεί τις μορφές στον Τζοβάννι Λανφράνκο. Εργάστηκε επίσης στις εκκλησίες Σάντα Μαρία Ματζόρε, San Nicola in Carcere, Σάντα Μαρία ντελλα Πάτσε και Αγίου Ιωάννη του Λατερανού.

Επίδραση του Καραβάτζο 

Από περίπου το 1600, το ύφος του Τζεντιλέσκι μεταμορφώθηκε από την επαφή του με τον Καραβάτζο  - αρκετά χρόνια νεώτερό του - ο οποίος βρισκόταν τότε στη Ρώμη. Στα τέλη Αυγούστου του 1603, ο Τζοβάννι Μπαλιόνε (Giovanni Baglione) υπέβαλε μήνυση για συκοφαντική δυσφήμιση κατά των Καραβάτζο, Τζεντιλέσκι, Οττάβιο Λεόνι, και Φιλίπο Τρισένι (Filipo Trisegni) σε σχέση με ορισμένα μη κολακευτικά ποιήματα που κυκλοφόρησαν στην καλλιτεχνική κοινότητα της Ρώμης κατά το προηγούμενο καλοκαίρι. Η μαρτυρία του Καραβάτζο κατά τη διάρκεια της δίκης, όπως καταγράφηκε σε έγγραφα του δικαστηρίου, είναι μία από τις ελάχιστες γνώσεις που έχουμε σχετικά με τις απόψεις του για το θέμα της τέχνης και τους συγχρόνους του.  Μετά την αναχώρηση του Καραβάτζο από τη Ρώμη, ο Τζεντιλέσκι ανέπτυξε μια πιο προσωπική τοσκάνική λυρικότητα, που χαρακτηρίζεται από ελαφρύτερα χρώματα και ακρίβεια λεπτομερειών, που θυμίζει τις μανιεριστικές καταβολές του.

Το 1611, ο Τζεντιλέσκι συνεργάστηκε εκ νέου με τον Τάσσι σε έργα, συμπεριλαμβανομένων των διακοσμήσεων του Casino delle Muse. Ωστόσο, η συνεργασία τους έληξε λόγω διαφωνίας σχετικά με χρηματικά ζητήματα.  Το 1612 κλήθηκε και πάλι στο Δικαστήριο της Ρώμης, αυτή τη φορά για να μιλήσει εναντίον του Τάσσι, ο οποίος κατηγορήθηκε για τον βιασμό της κόρης του Αρτεμιζια Τζεντιλέσκι.

Λεπτομέρειες σχετικά με την πρακτική του Τζεντιλέσκι στο εργαστήριό του κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου έχουν διατηρηθεί στα αρχεία της δίκης του Τάσσι. Ακολουθώντας την  πρωτοπορία του Καραβάτζο, ζωγραφίζει συχνά απευθειας από μοντέλα.   Ένας από τους μάρτυρες της δίκης, ο Giovanni Molli, ένας 73χρονος προσκυνητής από το Παλέρμο, είπε ότι είχε ποζάρει για αρκετούς πίνακες γύρω στο 1610–11, συμπεριλαμβανομένου ενός ολόκληρου Αγίου Ιερωνύμου.   Ο Τζεντιλέσκι έκανε επίσης ζωντανά μελέτες για μεταγενέστερη χρήση: φαίνεται να έχει βασίσει την κεφαλή του Αβραάμ στη Θυσία του Ισαάκ, πίνακα ζωγραφισμένο στις αρχές του 1620, σε μελέτες της κεφαλής του Μόλι που έγιναν περισσότερο από δέκα χρόνια πριν.  

Μεταξύ περίπου 1613 και 1619 έκανε μεγάλο μέρος της εργασίας του για τους πάτρονές του στις Ρωμαϊκές Αγορές, στις πόλεις της Ανκόνα και του Φαμπριάνο .

Στη Γένοβα 
Το 1621, ο Τζεντιλέσκι μετοίκησε στη Γένοβα, κατόπιν πρόσκλησης του Τζοβάννι Αντόνιο Σάουλι, ο οποίος είχε προηγουμένως αναθέσει έργα στον αδελφό του, Αουρέλιο Λόμι. Τα έργα του Τζεντιλέσκι για τον Σάουλι περιελάμβαναν τους  πίνακες Μαγδαληνή, Δανάη και Ο Λωτ και οι θυγατέρες του . Βρήκε και άλλους πάτρονες στην πόλη, συμπεριλαμβανομένου του Μαρκαντόνιο Ντόρια, για τους οποίους πραγματοποίησε ένα περίπλοκο σχέδιο τοιχογραφιών θεμάτων της Παλαιάς Διαθήκης σε ένα "καζίνο" (περίπτερο)(καταστράφηκε) στους χώρους του παλατιού του στη Sampierdarena .

Σε Γαλλία και Αγγλία 
Το καλοκαίρι ή το φθινόπωρο του 1624, ο Τζεντιλέσκι έφυγε από τη Γένοβα για το Παρίσι, και την Αυλή της βασιλομήτορος Μαρίας των Μεδίκων. Έμεινε για δύο χρόνια, αλλά έχει εντοπιστεί μόνον ένας πίνακάς από την εποχή του, μια αλληγορική μορφή της Public Felicity, ζωγραφισμένη για το Παλάτι του Λουξεμβούργου, σήμερα στη συλλογή του Μουσείου του Λούβρου .  

Το 1626, ο Τζεντιλέσκι, συνοδευόμενος από τους τρεις γιους του,   έφυγε από τη Γαλλία για την Αγγλία, όπου έγινε μέλος της οικογένειας του πρώτου υπουργού του Βασιλιά, Τζορτζ Βίλλιερς, 1ου Δούκα του Μπάκιγχαμ.   Επρόκειτο να παραμείνει στην Αγγλία για το υπόλοιπο της ζωής του. Ένα από τα πρώτα μεγάλα έργα του εκεί ήταν μια μεγάλη τοιχογραφία οροφής (καταστράφηκε) του Απόλλωνα και των Μουσών για το πρόσφατα ανακατασκευασμένο σπίτι του Λονδίνου, το York House, στη Strand .   Είχε ήδη λάβει κάποιο βαθμό βασιλικής προστασίας από τη δολοφονία του Δούκα του Μπάκιγχαμ τον Απρίλιο του 1628, και όλες οι παραγγελίες του μετά από αυτό το γεγονός προήλθαν από τη βασιλική οικογένεια.   Ήταν αγαπημένος καλλιτέχνης της βασίλισσας Ερριέτας Μαρίας της Γαλλίας, για την οποία δημιούργησε τις ζωγραφισμένες οροφές στο Queen's House του Γκρίνουϊτς (αργότερα μεταφέρθηκε στο Μάρλμπορω Χάουζ, Λονδίνο).   Οι πίνακες της αγγλικής του περιόδου είναι πιο κομψοί, λιγότερο φυσικοί και περισσότερο συγκρατημένοι από τα προηγούμενα έργα του. Περιλαμβάνουν δύο εκδοχές του έργου Η εύρεση του Μωυσή (1633), μία εκ των οποίων εστάλη στον Φίλιππο IV της Ισπανίας. Παλαιότερα υποτίθεται ότι ήταν δώρο από τον Κάρολο Ι, αλλά είναι πλέον γνωστό ότι στάλθηκε με πρωτοβουλία του Τζεντιλέσκι. 

Στην Αγγλία ο Άντονι βαν Ντάικ έφτιαξε ένα σχέδιο του Τζεντιλέσκι για να συμπεριληφθεί στην Εικονογραφία του, μια σειρά πορτρέτων κορυφαίων καλλιτεχνών, πολιτικών, συλλεκτών και μελετητών της εποχής, την οποία σκόπευε να δημοσιεύσει ως σύνολο χαρακτικών. 

Ο Τζεντιλέσκι πέθανε στο Λονδίνο τον Φεβρουάριο του 1639 και τάφηκε στο παρεκκλήσι της Βασίλισσας στο Somerset House .

Εργα

Δείτε επίσης
 Κατάλογος Ιταλών ζωγράφων

Παραπομπές

Πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 

Ιταλοί ζωγράφοι