Πρόεδρος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας

Για τον αρχηγό του κράτους της Δημοκρατίας της Κίνας (Ταϊβάν) δείτε Πρόεδρος της Ταϊβάν. Για τον κατάλογο των προέδρων της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας.

Ο πρόεδρος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας είναι ο αρχηγός κράτους της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας. Σύμφωνα με το κινεζικό σύνταγμα η προεδρία είναι ένα σε μεγάλο βαθμό τελετουργικό αξίωμα με περιορισμένες εξουσίες. Ωστόσο, από το 1993, για συμβατικούς λόγους, ο Κινέζος πρόεδρος κατέχει ταυτόχρονα και τη θέση του Γενικό Γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας, τον ανώτατο ηγέτη στο μονοκομματικό σύστημα. Η προεδρία επισήμως θεωρείται κρατικός θεσμός και όχι διοικητικό αξίωμα. Θεωρητικά, ο πρόεδρος ενεργεί υπό την συναίνεση του Εθνικού Λαϊκού Συνεδρίου, του νομοθετικού σώματος της Κίνας, ενώ δεν έχει το νομικό δικαίωμα να λαμβάνει εκτελεστικές αποφάσεις κατά την βούλησή του. Ο σημερινός πρόεδρος Σι Τσινπίνγκ ανέλαβε καθήκοντα τον Μάρτιο του 2013.

Από το 1993, εκτός από σύντομες περιόδους μετάβασης, ο ανώτατος ηγέτης της Κίνας είναι ταυτόχρονα πρόεδρος, αρχηγός του κόμματος (ως Γενικός Γραμματέας) και αρχηγός του στρατού (ως πρόεδρος της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής). Αυτό το άτομο, στη συνέχεια, εκτελεί διάφορα καθήκοντα κάτω από ξεχωριστούς τίτλους. Για παράδειγμα, ο ηγέτης συναντά ξένους αξιωματούχους και υποδέχεται τους πρέσβεις υπό την ιδιότητά του ως πρόεδρος, εκδίδει στρατιωτικής οδηγίες ως Πρόεδρος της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής και υποστηρίζει την κομματική διακυβέρνηση ως γενικός γραμματέας του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος (ΚΚΚ).

Η προεδρία καθιερώθηκε για πρώτη φορά στο Σύνταγμα της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας το 1954 και οι πρώτοι δύο κάτοχοί της ήταν ο Μάο Τσετούνγκ και ο Λιου Σαοτσί. Ο Σαοτσί έπεσε σε δυσμένεια κατά την διάρκεια της Πολιτιστικής Επανάστασης, αφήνοντας την προεδρία κενή. Η προεδρία καταργήθηκε σύμφωνα με το Σύνταγμα του 1975 αλλά επαναφέρθηκε με το Σύνταγμα του 1982 

Κατά τη διάρκεια της εποχής του Μάο δεν υπήρχε όριο θητειών για τη προεδρία. Μεταξύ του 1982 και του 2018, το σύνταγμα όριζε ότι ο πρόεδρος δεν μπορούσε να υπηρετήσει περισσότερες από δύο συνεχόμενες θητείες. Το 2018, τα όρια της θητείας καταργήθηκαν, αλλά οι αρμοδιότητες της προεδρίας και ο τελετουργικός της ρόλος παρέμειναν αμετάβλητες.

Αρμοδιότητες 
Υπό το σημερινό σύνταγμα της Κίνας, το οποίο ψηφίστηκε το 1982 και αναθεωρήθηκε ελαφρώς τα επόμενα χρόνια, ο πρόεδρος έχει το δικαίωμα να εκδώσει νόμους, να επιλέξει και να αποπέμψει τον πρωθυπουργό καθώς και τους υπουργός του Κρατικού Συμβουλίου, να απονείμει χάρες σε κατάδικους, να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης, να εκδώσει διαταγές μαζικής κινητοποίησης και να εκδώσει κρατικές τιμές. Επίσης ονομάζει και αποπέμπει πρέσβεις σε άλλες χώρες, υπογράφει και ακυρώνει την ισχύ συμφωνιών με άλλα κράτη και περιοχές. Σύμφωνα με το σύνταγμα όλα αυτά απαιτούν την έγκριση ή την επιβεβαίωση του Εθνικού Λαϊκού Συνεδρίου. 

Επίσης κάνει κρατικές επισκέψεις για λογαριασμό της Λαϊκής Δημοκρατίας. Είναι η μόνη εξουσία του προέδρου που δεν απαιτεί κάποιο είδος παρατήρησης από το Συνέδριο. Καθώς σχεδόν όλες οι προεδρικές εξουσίες εξαρτώνται από την επικύρωση του Εθνικού Λαϊκού Συνεδρίου, ο πρόεδρος είναι ένα συμβολικό αξίωμα χωρίς άμεση συμμετοχή στην διακυβέρνηση της Κίνας. Έτσι θεωρείται ότι λειτουργεί κυρίως ως συμβολικός θεσμός του κράτους παρά ως αξίωμα με αληθινές εκτελεστικές εξουσίες.

Σημειώσεις

Παραπομπές