Κοσάρα

Η Κοσάρα ήταν Βουλγάρα ευγενής, συγγενής με τον Τσάρο Σαμουήλ της Βουλγαρίας, η οποία παντρεύτηκε τον Πρίγκιπα Γιοβάν Βλαντιμίρ της Διόκλειας.

Προέλευση και ταυτότητα 
Ο βυζαντινός ιστορικός του 11ου αιώνα Ιωάννης Σκυλίτζης την αποκαλεί κόρη του Τσάρου Σαμουήλ της Βουλγαρίας, αλλά οι σχολιασμοί στον Σκυλίτζη του Μιχαήλ της Διόκλειας το διορθώνουν, παρεμβάλλοντας ότι ο πατέρας της ονομαζόταν Θεοδωρέτος. Ο Β. Πρόκιτς, ο πρώτος συντάκτης του χειρόγραφου (Codex Vindobonensis hist. Gr. 74) που περιέχει τους σχολιασμούς, μετέφρασε τη σημείωση και έδωσε το όνομα του πατέρα στη Θεοδώρα, δίνοντας έτσι στην Κοσάρα το όνομα Θεοδώρα Κοσάρα με την οποία είναι συχνά γνωστή στη σύγχρονη ακαδημαϊκή λογοτεχνία. Η σύγχρονη ακαδημαϊκή έρευνα υποδηλώνει ότι ο κατά τα άλλα ανυπόφορος Θεόδωρος μπορεί να ήταν ο γιος του Ιωάννη Χρυσέλιου, μεγιστάνα του Δυρράχιου και πεθερος του Σαμουήλ.

Ζωή 
Η Κοσάρα παντρεύτηκε περίπου το 1000 μ.Χ με τον Γιόβαν Βλαντιμίρ, πρίγκιπα της Διόκλειας, ο οποίος είχε ηττηθεί και αιχμαλωτιστεί από τον Τσάρο Σαμουήλ.  Μία προφορική παράδοση που καταγράφηκε τον 12ο αιώνα στο Χρονικό του Ιερέα της Διόκλειας μετατρέπει το γάμο σε μία ρομαντική ιστορία της Κοσάρα που επισκέπτεται τον Βλαντιμίρ στο κελί του και τελικά τον ερωτεύεται και ζητάει να παντρευτεί μαζί του. 

Η Κοσάρα και ο Γιόβαν Βλαντιμίρ είχαν μια κόρη, που παντρεύτηκε τον Στέφαν Βόισλαβ, πρίγκιπα της Ζέτα.

Ο Τσάρος Σαμουήλ πέθανε το 1014 και τον διαδέχθηκε ο γιος του Γαβρίλ Ραντόμιρ, αλλά η βασιλεία του ήταν σύντομη: ο ξάδερφος του Ιβάν Βλαδίσλαβ τον σκότωσε το 1015 και κυβέρνησε στη θέση του.  Ο Βλάντισλαβ υποστήριξε ότι θα έκανε τη θέση του ισχυρότερη εάν εξόντωσε ολόκληρη την οικογένεια του Σαμουήλ και γι'αυτόο σχεδίασε τη δολοφονία του Γιοβάν Βλαντιμίρ. Έτσι, ο νέος Τσάρος του έστειλε αγγελιοφόρους για να απαιτήσει την παρουσία του στην Πρέσπα, αλλά ο Βλαντιμίρ δεν ήθελε να βγει από τη γη του. ούτε καν μετά από πολλές επακόλουθες υποσχέσεις του Βλάντισλαβ ότι δεν θα του έκανε κακό. Τελικά, ο Βλάντισλαβ του έστειλε έναν χρυσό σταυρό με τη δέσμευσή του πάνω του, στον οποίο ο Βλαντιμίρ απάντησε:

Πιστέυουμε ότι ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός, ο οποίος πέθανε για εμάς, σταυρώθηκε όχι σε χρυσό αλλά σε ξύλινο σταυρό. Αν, λοιπόν, η πίστη σου και ο λόγος σου είναι αληθινά, τότε στείλε μου έναν ξύλινο σταυρό στα χέρια ιερών αντρών και τότε σύμφωνα με την πίστη στον Κύριο Ιησού Χριστό, θα έχω πίστη στον ζωοδότη σταυτό και στο ιερό ξύλο. Θα έρθω.

Δύο επίσκοποι και ένας ερημίτης ήρθαν στον Βλαντιμίρ, του έδωσαν έναν ξύλινο σταυρό και επιβεβαίωσαν ότι ο Τσάρος είχε κάνει την υπόσχεση. Ο Βλαντιμίρ φίλησε το σταυρό, συγκέντρωσε μερικούς οπαδούς και ξεκίνησε για την Πρέσπα. Μόλις έφτασε εκεί, πήγε σε μία εκκλησία για να προσευχηθεί. Όταν βγήκε από την εκκλησία, χτυπήθηκε από τους στρατιώτες του Βλάντισλαβ και αποκεφαλίστηκε, κρατώντας συνεχώς τον σταυρό στα χέρια του. Ήταν 22 Μαΐου 1016.  

Ο Γιόβαν Βλαντιμίρ θάφτηκε στην Πρέσπα, στην ίδια εκκλησία μπροστά από την οποία μαρτύρησε. Λίγο μετά το θάνατό του, αναγνωρίστηκε ως μάρτυρας και άγιος.

Δύο ή τρία χρόνια μετά την ταφή του Γιόβαν Βλαντιμίρ, η Κοσάρα μετέφερε τα λείψανα του στη Διόκλειας. Τον έθαψε κοντά στην αυλή του στην Κράινα, στην εκκλησία της Μονής της Αγίας Θεοτόκου. Η Κοσάρα δεν παντρεύτηκε ξανά. με τη βούλησή της, είχε θαφτεί στην ίδια εκκλησία, στα πόδια του συζύγου της. .

Βιβλιογραφικές αναφορές

Πηγές 
 
 
 

Οίκος Κομητόπουλων
Βουλγάρες πριγκίπισσες
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις