Βίτολντ Πιλέτσκι

O Βίτολντ Πιλέτσκι (Witold Pilecki) (13 Μαΐου 1901 – 25 Μαΐου 1948; κωδικά ονόματα που χρησιμοποιούσε: Roman Jezierski, Tomasz Serafiński, Druh, Witold) ήταν Πολωνός αξιωματικός του ιππικού, πράκτορας των μυστικών υπηρεσιών και ηγετική μορφή της πολωνικής αντίστασης, στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. 
 
Στις 19 Σεπτεμβρίου 1940, σε συνεννόηση με τους ανωτέρους του και φέροντας πλαστή ταυτότητα, βγήκε στο δρόμο στη Βαρσοβία, ενώ τα γερμανικά στρατεύματα συγκέντρωναν Πολωνούς πολίτες, και συνελήφθη μαζί με 2.000 συμπατριώτες του. Η σύλληψη του Πιλέτσκι ήταν εσκεμμένη προκειμένου ο Πολωνός αξιωματικός να βρεθεί κρατούμενος στο Στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς  και να συγκεντρώσει πληροφορίες σχετικά με τη λειτουργία του στρατοπέδου και τη κατάσταση των κρατουμένων. Εκεί ο Πιλέτσκι δημιούργησε την οργάνωση  Związek Organizacji Wojskowej (Ένωση Στρατιωτικών Οργανώσεων), που έστελνε αναφορές στη Πολωνική αντίσταση (και μέσω αυτής στην εξόριστη πολωνική κυβέρνηση) με πληροφορίες για το τι συνέβαινε στο στρατόπεδο.  Τον Απρίλιο του 1943 ο Πιλέτσκι  κατάφερε να δραπετεύσει και το 1944 πήρε μέρος στην Εξέγερση της Βαρσοβίας.

O Βίτολντ Πιλέτσκι συνελήφθη το 1947 από τη μυστική αστυνομία του κομμουνιστικού καθεστώτος, που είχε επικρατήσει στη Πολωνία, μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, με  τη κατηγορία ότι εργαζόταν για το ξένο ιμπεριαλισμό. Μετά από μια δίκη παρωδία εκτελέστηκε στις 25 Μαΐου 1948. Η δράση και τα κατορθώματα του έγιναν ευρέως γνωστά μετά τη πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος, στη Πολωνία. . 

Ο Αρχιραββίνος της Πολωνίας Μίχαελ Σούντριχ έγραψε για το Βίτολντ Πιλέτσκι: «Όταν ο Θεός έφτιαξε τον άνθρωπο είχε στο μυαλό του ότι όλοι θα έπρεπε να ήμασταν σαν τον Βίτολντ Πιλέτσκι». Για το Βρετανό ιστορικό Νόρμαν Ντέιβις ο Πιλέτσκι είναι ένας ήρωας από τους λίγους που αξίζει να θυμάται και να τιμά κανείς ενώ ο Πολωνός πρέσβης στις Η.Π.Α Ρίτσαρντ Σνεπφ περιέγραψε, το 2013, το Πιλέτσκι ως «ένα διαμάντι ανάμεσα στους Πολωνούς ήρωες»  και ως «το υψηλότερο παράδειγμα του Πολωνικού πατριωτισμού». . Μόλις το 2006 η μνήμη του Πιλέτσκι τιμήθηκε από το κράτος της Πολωνίας, που του απένειμε, μετά θάνατο, το μεγαλύτερο κρατικό παράσημο, με την ανακήρυξή του ως Ιππότη του Τάγματος του Λευκού Αετού.

Παραπομπές

Για περαιτέρω ανάγνωση  
Ciesielski E. Wspomnienia Oświęcimskie [Auschwitz Memoirs]. Kraków: 1968.
Cyra, Adam. Ochotnik do Auschwitz – Witold Pilecki 1901–1948 [Volunteer for Auschwitz]. Oświęcim: 2000. 
Cyra, Adam. Spadochroniarz Urban [Urban Paratrooper]. Oświęcim: 2005.
Cyra, Adam and Wiesław Jan Wysocki. Rotmistrz Witold Pilecki. Oficyna Wydawnicza VOLUMEN, 1997. 
Jack Fairweather, Ο Εθελοντής – Η αληθινή ιστορία του ήρωα της αντίστασης που διείσδυσε στο Άουσβιτς ,Εκδόσεις GUTENBERG, 2020.
Journalist Jack Fairweather [author, The Volunteer] recounts the efforts of Witold Pilecki, a member of the Polish resistance during World War II, who volunteererd to be deliberately captured and sent to Auschwitz in order to sabotage the Nazis operations. (Documentary.) Interviewed by Robert Jan Van Pelt. Video provided by Museum of Jewish Heritage, New York City. C-SPAN 2 Book TV, broadcast 30 June 2020. Rebroadcast 9 August 2020.
Garlinski, Jozef. Fighting Auschwitz: the Resistance Movement in the Concentration Camp. Fawcett, 1975. reprinted by Time Life Education, 1993.(see also review in The Times)
Gawron, W. Ochotnik do Oświęcimia [Volunteer for Auschwitz]. Calvarianum: Auschwitz Museum, 1992.
Patricelli, M. Il volontario [The Volunteer]. Laterza 2010. 
Piekarski, Kon. Escaping Hell: The Story of a Polish Underground Officer in Auschwitz and Buchenwald. Dundurn Press, 1989. 
Pilecki, W. (Translated by Jarek Garlinski) The Auschwitz Volunteer: Beyond Bravery. Aquila Polonica, 2012. 
"Rotmistrz Pilecki bohaterem popularnej audycji w kanadyjskim radiu" ("Captain Pilecki, hero of a popular Canadian radio program"), Gwiazda Polarna, vol. 110, no. 20 (28 September 2019), σελ. 21.
Wysocki, Wiesław Jan. Rotmistrz Pilecki. Pomost, 1994. 

Πολωνοί στρατιωτικοί
Ιστορία της Πολωνίας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
Πολωνοί του Πολωνο-Σοβιετικού Πολέμου
Ενταφιασμοί στο Κοιμητήριο Ποβόνσκι
Πολωνικό στρατιωτικό προσωπικό του Β' Παγκοσμίου Πολέμου
Συμμετέχοντες στην Εξέγερση της Βαρσοβίας