Ιωάννης Δούκας (μέγας εταιρειάρχης)

O Ιωάννης Δούκας (άκμασε 1155/56-1181) ήταν ένας ανώτερος στρατιωτικός διοικητής και διπλωμάτης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Βιογραφία
Ήταν στην υπηρεσία του Μανουήλ Α΄ Κομνηνού και υπηρέτησε στην Ιταλία, την Ουγγαρία, τη Μ. Ασία και τους Αγίους Τόπους. Ανήλθε στον βαθμό του σεβαστού και στο αξίωμα του μεγάλου εταιρειάρχου.

Η εκστρατεία στην Ιταλία

Ο 2ος Βυζαντινο-Νορμανδικός Πόλεμος περιλαμβάνει τις προσπάθειες του Ρογήρου Β΄ της Σικελίας να εισβάλει στα Βαλκάνια και την εκστρατεία του Μανουήλ Α΄ Κομνηνού στη Νότια Ιταλία για την ανάκτηση της περιοχής. Όταν το 1154 απεβίωσε ο Ρογήρος Β΄, τον διαδέχθηκε ο γιος του Γουλιέλμος Α΄ της Σικελίας. Δυσαρεστημένοι βαρόνοι ήταν εναντίον του. Οι Νορμανδοί ήταν τυπικά υποτελείς του πάπα, που τους ήθελε εναντίον των εχθρών του Χοενστάουφεν· ο Φρειδερίκος Α΄ της Γερμανίας είχε εκστρατεύσει στην Ιταλία. Ο Μανουήλ Α΄ θεώρησε ευνοϊκό το κλίμα για μία εκστρατεία στην Ιταλία: έστειλε τους στρατηγούς Μιχαήλ Παλαιολόγο και Ιωάννη Δούκα με στρατό, 10 πλοία και μεγάλες ποσότητες χρυσού στην Απουλία το 1155. Τους εξουσιοδότησε να συμμαχήσουν με τον Φρειδερίκο Α΄, αυτού όμως ο στρατός ήταν αποθαρρυμένος και ο βασιλιάς επειγόταν να περάσει βόρεια των Άλπεων. Με τη βοήθεια των τοπικών δυσαρεστημένων βαρόνων, ιδιαίτερα του Ροβέρτου Γ΄ κόμη του Λοριτέλλο & Κονβερσάνο, οι δύο στρατηγοί είχαν εντυπωσιακή πρόοδο, καθώς όλη η Νότια Ιταλία εξεγέρθηκε εναντίον των Νορμανδών. Ακολούθησαν θεαματικές επιτυχίες, με πολυάριθμα φρούρια να παραδίδονται με την ισχύ των όπλων ή το δέλεαρ του χρυσού.

Ο Γουλιέλμος Α΄ με τον στρατό του από τη Σικελία πέρασε στη Νότια Ιταλία, κατάστρεψε 4 Ρωμαϊκά πλοία στο Μπρίντιζι και ανακατέλαβε το Μπάρι. Ο πάπας Αδριανός Δ΄ συμφώνησε το 1156 στο Μπενεβέντο με τον Γουλιέλμο Α΄ και τον επικύρωσε ως βασιλιά.

Πηγές
 Karlin-Hayter, Patricia (1972). "99. Jean Doukas". Byzantion (in French). 42 (1): 259–266. JSTOR 44170347.
 Stone, Andrew F. (1999). "The 'Grand Hetaireiarch' John Doukas: The Career of a Twelfth-Century Soldier and Diplomat". Byzantion. 69 (1): 145–164. JSTOR 44172159.

Βυζαντινοί διπλωμάτες
Σεβαστοί
Βυζαντινοί στρατηγοί
Βυζαντινοί εταιρειάρχες