Ιωάννα του Μπετύν

Η Ιωάννα, γαλλ.: Jeanne de Béthune, vicomtess de Meaux, comptess de Ligny (π.1397 - τέλη 1450), ήταν Γαλλίδα ευγενής, η suo jure υποκόμισσα του Μω, που κληρονόμησε τον τίτλο μετά το τέλος του πατέρα της το 1408. Αυτός ήταν ο Ροβέρτος Η΄ ντε Μπετύν, υποκόμης του Μω. Η Ιωάννα παντρεύτηκε δύο φορές, πρώτα με τον Ροβέρτο κύριο του Μαρλ, και μετά με τον Ιωάννη Β΄ κόμη του Λινύ, που κράτησε στη φυλακή τη Ζαν ντ'Αρκ μετά τη σύλληψή της από τους Βουργουνδούς, τον Μάιο του 1430. Η Ιωάννα ήταν μία από τις τρεις γυναίκες που φρόντιζε την Ζαν ντ'Αρκ κατά τη διάρκεια της φυλάκισης.

Βιογραφία 
Η Ιωάννα γεννήθηκε περί το 1397, ως η μεγαλύτερη κόρη του Ροβέρτου Η΄ ντε Μπετύν, υποκόμη του Mω και της τρίτης συζύγου του Iσαβέλλας ντε Γκιστέλ (Ghistelles).  Είχε μία μικρότερη αδελφή, την Ιακωβίνα (Ζακλίν) ντε Μπετύν, που παντρεύτηκε τον Ραούλ του Αγύ και είχε μία κόρη. Οι γονείς του πατέρα της ήταν ο Ιωάννης ντε Μπετύν, κύριος του Λοκρ ( Λόκερ στα φλαμανδικά) και της σύυζύγου του Ιωάννας του Κουσύ. Οι γονείς της μητέρας της ήταν ο Ιωάννης του Γκιστέλ ( Γκίστελ στα φλαμανδικά) και Mαργαρίτα του Ράινγκλεζετ (Reigersvliet στά φλαμανδικά). 

Μετά από επιτυχημένη εκστρατεία ενάντια στους Άγγλους ως βοηθός-κυβερνήτης του Γκυγιέν, ο πατέρας της απεβίωσε τον Φεβρουάριο του 1408.  Καθώς δεν είχε άρρενες κληρονόμους, η Ιωάννα, που ήταν η μεγαλύτερη κόρη του, διαδέχθηκε στον τίτλο ως sure jure υποκόμισσα του Μω. Ήταν περίπου 11 ετών.

Γάμοι και ζήτημα 
Στις 16 Φεβρουαρίου 1409 η Ιωάννα παντρεύτηκε τον πρώτο της σύζυγο, τον Ροβέρτο κύριο του Μαρλ, γιο του Ερρίκου κόμη του Μπαρ και της Mαρίας του Κουσύ, κόμισσας του Σουασόν. Τον Αύγουστο του 1413 έγινε κόμης του Μαρλ και του Σουασόν, και κυρία του Ουαζύ, τίτλους που είχε κληρονομήσει από τη μητέρα της. Ο Ιωάννης Β΄ της Γαλλίας και ο Εδουάρδος Γ΄ της Αγγλίας ήταν δύο από τους προ-πάππους του. Μαζί ο Ροβέρτος και η Ιωάννα είχαν μία κόρη:

 Ιωάννα (1415 - 14 Μαΐου 1462), κόμισσα του Μαρλ & Σουασόν, υποκόμισσα του Μω & κυρία του Ουαζύ suo jure, παντρεύτηκε τον Λουδοβίκο του Οίκου του Λουξεμβούργου, κόμη του Σαιν-Πολ, του Μπριέν, του Λινλυ και του CΚονβερσάνo, από τον οποίο είχε επτά παιδιά.

Ο Ροβέρτος ήταν ένας από τους πολλούς Γάλλους ευγενείς, που σκοτώθηκαν στη μάχη του Aζενκούρ στις 25 Οκτωβρίου 1415, αφήνοντας την Ιωάννα χήρα δεκαοκτώ ετών με μία κόρη βρέφος, που ως μοναδική κληρονόμος διαδέχθηκε στους τίτλους και τις ιδιοκτησίες του πατέρα της. Η Ιωάννα παντρεύτηκε έπειτα στις 23 Νοεμβρίου 1418 τον Ιωάννη Β΄ του Οίκου του Λουξεμβούργου, κόμη του Λινύ . Ο γάμος, ωστόσο, δεν απέφερε παιδιά.

Η Ζαν ντ'Αρκ 
Ο δεύτερος σύζυγος της Ιωάννας, ο οποίος ήταν σύμμαχος των Άγγλων κατά την τελευταία φάση του Εκατονταετούς Πολέμου, δέχτηκε τη Zαν ντ'Αρκ ως αιχμάλωτή του μετά τη σύλληψή της από τους Βουργουνδούς τον Μάιο του 1430  Αυτή κρατήθηκε στο κάστρο του Μπω(ρε)βουάρ, κοντά στο Σαιν-Κεντέν. Η Ιωάννα ήταν μία από τις τρεις γυναίκες, στη συνοδεία των οποίων κρατήθηκε η Ζαν.  Οι άλλες δύο κυρίες ήταν η κόρη της Ιωάννας του Μπετύν, η Ιωάννα του Μαρλ και η Ιωάννα του Λινύ, η ηλικιωμένη θεία του Ιωάννη. Η Ιωάννα και οι άλλες κυρίες έκαναν ό, τι μπορούσαν, για να παρηγορήσουν τη Ζαν και προσπάθησαν επίσης να την πείσουν, χωρίς αποτέλεσμα, να απορρίψει τα ανδρικά της ρούχα και να υιοθετήσει γυναικεία ενδυμασία.  Οι κυρίες κέρδισαν την ευγνωμοσύνη της Ζαν για την καλοσύνη με την οποία της συμπεριφέρθηκαν, ενώ ήταν στη φροντίδα τους  Στην ταινία του 1994 του Ζακ Ριβέτ ″ Ιωάννα η κόρη: 2. Οι φυλακές ″, την Jeanne έπαιξε η Ήντιθ Σκομπ . 

Λόγω της πίεσης από την Αγγλία και τη Βουργουνδία, ο Ιωάννης πώλησε την Ιωάννα στους Άγγλους για 10.000 λίβρες, παρά τις διαμαρτυρίες των τριών γυναικών. Η Ζαν δικάστηκε από εκκλησιαστικό δικαστήριο και κάηκε στην πυρά στη Ρουέν στις 30 Μαΐου 1431.

Κληρονομιά και το τέλος 
Στις 18 Σεπτεμβρίου 1430 απεβίωσε η θεία του Ιωάννη, η Ιωάννα του Λινύ. Του άφησε την κομητεία του Λινύ, οπότε η Ιωάννα είχε την προσφώνηση πλέον της κόμισσας του Λινύ.

Η Ιωάννα πάντρεψε τη μοναδική της κόρη με τον Λουδοβίκο κόμη του Σαιν-Πολ, ο οποίος ήταν ανιψιός του Ιωάννη και διάδοχός του. Αυτός είχε ανατραφεί υπό την προστασία του θείου του στο κάστρο Μπωρεβουάρ, επομένως το νεαρό ζευγάρι γνώριζε ο ένας τον άλλο. Ο γάμος, που πραγματοποιήθηκε στις 16 Ιουλίου 1435, έφερε επτά παιδιά.

Χήρευσε για δεύτερη φορά το 1441, όταν ήταν περίπου 44 ετών. Της προτάθηκε να παντρευτεί τον Ιωάννη της Ορλεάνης, κόμη του Ανγκουλέμ & Περιγκόρ, κρατούμενο στην Αγγλία από το 1412. Όμως όταν αυτός επέστρεψε στη Γαλλία μετά από αιχμαλωσία 33 ετών, νυμφεύτηκε μία νεότερη γυναίκα, και έκανε τρία παιδιά. 

Η Ιωάννα του Μπετύν απεβίωσε στα τέλη του 1450, σχεδόν δέκα χρόνια μετά τον σύζυγό της Ιωάννη. Η κόρη της Ιωάννα τη διαδέχτηκε ως sure jure υποκόμισσα του Μω.

Βιβλιογραφικές αναφορές 

 Vita Sackville-West (1936). Άγιος Ιωάννης της Αψίδας . Garden City, Νέα Υόρκη: Doubleday, Doran and Company, Inc. Βιβλία Google
 Charles Cawley, Μεσαιωνικά εδάφη, Μπαρ

Γάλλοι του 14ου αιώνα
Γαλλίδες κόμισσες