Πετρελαιοκηλίδα στον Πόλεμο του Κόλπου

Η πετρελαιοκηλίδα στον πόλεμο του Κόλπου, ή η πετρελαιοκηλίδα του Περσικού Κόλπου, ήταν μια από τις μεγαλύτερες πετρελαιοκηλίδες στην ιστορία, που προέκυψαν από τον πόλεμο του Κόλπου το 1991. Τον Ιανουάριο του 1991, οι ιρακινές δυνάμεις φέρεται να άρχισαν να ρίχνουν πετρέλαιο στον Περσικό Κόλπο στην προσπάθεια τους να σταματήσουν την δημιουργία ενός αμερικανικού ναυτικού συνασπισμού. 

Παρά τις αρκετά υψηλές αρχικές εκτιμήσεις, η πετρελαιοκηλίδα πιθανότατα ήταν περίπου 4.000.000 βαρέλια αργού πετρελαίου (480.000 κμ). Μέσα στους επόμενους μήνες μετά τη διαρροή, ο περισσότερος καθαρισμός στόχευε στην ανάκτηση πετρελαίου και πολύ λίγος καθαρισμός πραγματοποιήθηκε στις ακτές της Σαουδικής Αραβίας που επλήγηκε πολύ. Μια αρχική μελέτη του 1993 διαπίστωσε ότι η πετρελαιοκηλίδα δεν θα έχει μακροπρόθεσμες περιβαλλοντικές συνέπειες, αλλά πολλές μελέτες από το 1991 και μετά κατέληξαν στο αντίθετο συμπέρασμα, υποστηρίζοντας ότι η πετρελαιοκηλίδα ευθύνεται για περιβαλλοντικές ζημιές στα παράκτια ιζήματα και θαλάσσια είδη και οικοσυστήματα. Η ενέργεια αυτή θεωρείται ως πράξη περιβαλλοντικής τρομοκρατίας, η οποία ήταν μια θερμή πολιτική κίνηση που είχε επιπτώσεις στον μεγαλύτερο πόλεμο του Κόλπου και έσπασε προσωρινά το Κουβέιτ και τη Σαουδική Αραβία.

Ιστορικό

Η πετρελαιοκηλίδα στον Πόλεμο του Κόλπου ήταν άμεσο αποτέλεσμα του πολέμου του Κόλπου που πραγματοποιήθηκε από το 1990-1991. Ο πόλεμος - που έγινε μεταξύ του Ιράκ, υπό τον Σαντάμ Χουσεΐν και των δυνάμεων του Συνασπισμού - ξεκίνησε με την εισβολή του Ιράκ και την κατοχή του Κουβέιτ στις 2 Αυγούστου 1990.  Η εισβολή ήταν αποτέλεσμα μακρόχρονων εδαφικών και πετρελαϊκών διαφορών.  Αρκετούς μήνες μετά τον πόλεμο, οι δυνάμεις συνασπισμού πραγματοποιήσαν επιθέσεις εναντίον του ιρακινού στρατού στο Ιράκ και το Κουβέιτ στις 16 Ιανουαρίου 1991. Σχεδόν μια εβδομάδα αργότερα, οι ιρακινές δυνάμεις αντιμετώπισαν αυτές τις επιθέσεις ρίχνοντας πετρέλαιο στον Περσικό Κόλπο, με αποτέλεσμα τελικά να υπάρχει μια μαζική διαρροή πετρελαίου στον Πόλεμο του Κόλπου.  Σύμφωνα με τον υπουργό Ενέργειας Τζέιμς Γουάτκινς, ο στρατός των ΗΠΑ είχε ήδη προετοιμαστεί για μια τέτοια κίνηση, καθώς ο Σαντάμ Χουσεΐν είχε προηγουμένως απειλήσει να χύσει πετρέλαιο στον Περσικό Κόλπο.

Η πετρελαιοκηλίδα
Στα τέλη Ιανουαρίου 1991, το Ιράκ άρχισε σκόπιμα να χύσει τεράστιες ποσότητες πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο , σε μια προφανή προσπάθεια να αποτρέψει μια πιθανή απόβαση των πεζοναυτών των ΗΠΑ στις ακτές του Κουβέιτ. Επίσης, κατέστησε τα αποθέματα πετρελαίου επικίνδυνα για τις δυνάμεις των ΗΠΑ και του Συνασπισμού, καθώς η ορατότητα και η κίνηση παρεμποδίστηκαν.  Ο Τζόινερ και ο Κίρχοπ πιστεύουν επίσης ότι η διαρροή θα μπορούσε να ήταν μια προσπάθεια των ιρακινών δυνάμεων να διακόψουν τη σημαντική παροχή νερού για τις δυνάμεις συνασπισμού στη Σαουδική Αραβία. Σε καταγγελία που έγινε προς τα Ηνωμένα Έθνη, το Ιράκ αντέκρουσε τους ισχυρισμούς ότι προκάλεσε σκόπιμα τη διαρροή, ισχυριζόμενο ότι οι αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές προκάλεσαν απόρριψη πετρελαίου από δύο ιρακινά δεξαμενόπλοια. 

Οι δυνάμεις συνασπισμού καθόρισαν ότι η κύρια πηγή πετρελαίου ήταν ο τερματικός σταθμός πετρελαίου Sea Island στο Κουβέιτ, όπου χύνονταν περίπου 70.000 έως 80.000 τόνους πετρελαίου καθημερινά για μια εβδομάδα.  Στις 26 Ιανουαρίου, τρία μαχητικά F-117 των ΗΠΑ κατέστρεψαν τους αγωγούς για να αποτρέψουν περαιτέρω διαρροές στον Περσικό Κόλπο.  Αρκετές άλλες πετρελαιοπηγές βρέθηκαν να είναι ενεργές, καθώς και δεξαμενόπλοια με ένα κατεστραμμένο διυλιστήριο πετρελαίου του Κουβέιτ κοντά στη Μίνα Αλ Αχμάντι και δεξαμενόπλοια κοντά στο νησί Bubiyan και ο τερματικός σταθμός του Ιράκ Μίνα Αλ Μπακρ. 

Οι πρώτες εκτιμήσεις από το Πεντάγωνο για τον όγκο που χύθηκε κυμαίνονταν περίπου 11.000.000 βαρέλια ΗΠΑ.Αυτοί οι αριθμοί προσαρμόστηκαν σημαντικά προς τα κάτω από μεταγενέστερες, πιο λεπτομερείς μελέτες καθώς κυβερνητικοί ερευνητές τοποθέτησαν τον όγκο του πετρελαίου που χύθηκε μεταξύ 4.000.000 βαρέλια και 6.000.000 βαρέλια ΗΠΑ, ενώ ιδιωτικοί ερευνητές υπολόγισαν μεταξύ 2.000.000 βαρελιών και 4.000.000 βαρελιών. 

Η ολίσθηση μέσα στη θάλασσα έφτασε το μέγιστο μέγεθος των 160 χλμ. και είχε πάχος 5 ίντσες (13 εκ.) σε ορισμένες περιοχές. Παρά την αβεβαιότητα σχετικά με το μέγεθος της διαρροής, οι αριθμοί το τοποθετούν αρκετές φορές το μέγεθος (κατ 'όγκο) της πετρελαιοκηλίδας του Exxon Valdez, καθιστώντας την μία από τις —αν όχι - τις μεγαλύτερες πετρελαιοκηλίδες στην ιστορία.

Καθαρισμός
Μετά την εμφάνιση της πετρελαιοκηλίδας, οι περισσότερες προσπάθειες καθαρισμού ξεκίνησαν με στόχο να ανακτήσουν το πετρέλαιο απομακρύνοντας το από την επιφάνεια του νερού.  Μέχρι τον Απρίλιο του 1991, εκτιμάται ότι είχαν ήδη ανακτηθεί εκατοντάδες χιλιάδες βαρέλια πετρελαίου. Ωστόσο, η διαδικασία καθαρισμού εμποδίστηκε από την έλλειψη χρηματοδότησης και εξοπλισμού καθώς και από τον συνεχιζόμενο πόλεμο του Κόλπου. Με αυτά τα εμπόδια και τις περισσότερες προσπάθειες καθαρισμού να επικεντρώνονται στην ανάκτηση πετρελαίου, πολύ λίγος καθαρισμός έγινε στις ακτές της Σαουδικής Αραβίας. Σε ένα άρθρο της The Wall Street Journal που γράφτηκε 14 μήνες μετά τη διαρροή, ο Κεν Γουέλς ανέφερε ότι περίπου 604 χλμ. της ακτογραμμής παρέμεινε καλυμμένη με πετρέλαιο. Η έλλειψη προσοχής που δόθηκε στις ακτές της Σαουδικής Αραβίας και σε άλλα ευαίσθητα περιβάλλοντα, όπως τα μαγγρόβια δάση και τα έλη, έθεσε την κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας να δέχεται επιθέσεις από περιβαλλοντολογικές ομάδες που ανησυχούσαν για τις μόνιμες επιπτώσεις του πετρελαίου.

Περιβαλλοντική επίπτωση
Από τις πρώτες αναφορές της πετρελαιοκηλίδας τον Ιανουάριο του 1991, η πιθανή περιβαλλοντική ζημία που θα μπορούσε να προκληθεί ήταν στην πρώτη γραμμή πολλών σκέψεων. Οι ερευνητές Λίπμαν και Μπουθ στην The Washington Post στις 26 Ιανουαρίου 1991, ανέφεραν πολλούς ειδικούς που είχαν μεγάλες ανησυχίες για τη διαρροή και τις επιπτώσεις της στο περιβάλλον, χαρακτηρίζοντάς την «οικολογική καταστροφή». Παρά τη βιομηχανία που περιβάλλει τον Περσικό Κόλπο, η περιοχή εξακολουθεί να υποστηρίζει ένα διαφορετικό οικοσύστημα, συμπεριλαμβανομένων των απειλούμενων και ενδημικών ειδών.  Μετά τη διαρροή, οι ερευνητές και οι περιβαλλοντολόγοι είχαν σοβαρές ανησυχίες σχετικά με τη θνησιμότητα του οικοσυστήματος του Περσικού Κόλπου. Η έρευνα σχετικά με τις επιπτώσεις της πετρελαιοκηλίδας στο περιβάλλον ξεκίνησε το συντομότερο δυνατό μετά τη διαρροή, με την Εθνική Ωκεανογραφική και Ατμοσφαιρική Διοίκηση (NOAA) να έχει ήδη προκαταρκτικά αποτελέσματα τον Απρίλιο του 1992, όπως ανέφερε ο Κεν Γουέλς για την Wall Street Journal. Η έρευνα αυτή συνεχίστηκε έως το 2020.

Το 1993, οι New York Times ανέφεραν ότι μια μελέτη που χρηματοδοτήθηκε από την UNESCO, το Μπαχρέιν, το Ιράν, το Ιράκ, το Κουβέιτ , το Ομάν, το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία , τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τις Ηνωμένες Πολιτείες διαπίστωσαν ότι η πετρελαιοκηλίδα προκάλεσε «μικρή μακροπρόθεσμη ζημιά» στο περιβάλλον, με περίπου το ήμισυ του πετρελαίου να έχει εξατμιστεί, 1.000.000 βαρέλια ΗΠΑ να έχει ανακτηθεί, και 2.000.000 βαρέλια έως 3.000.000 βαρέλια στην ξηρά, κυρίως στη Σαουδική Αραβία.  Οι ερευνητές Λίντεν και Χουσείν υπολόγισαν επίσης το 2002 ότι περίπου το 30-40% του πετρελαίου απομακρύνθηκε.  

Ωστόσο, πιο πρόσφατες επιστημονικές μελέτες τείνουν να διαφωνούν με την εκτίμηση του 1993 για τις μακροπρόθεσμες οικολογικές συνέπειες. Η αμερικανίδα γεωχημική επιστήμονας Δρ. Ζακλίν Μισέλ ισχυρίστηκε το 2010 ότι η πετρελαιοκηλίδα είχε δραματικές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στο περιβάλλον, εξηγώντας ότι η έρευνά της διαπίστωσε ότι μια μεγάλη ποσότητα πετρελαίου παρέμεινε μετά από 12 χρόνια λόγω της ασυνήθιστα υψηλής ικανότητάς του να διεισδύει στα ιζήματα του Κόλπου. Οι Λίντεν και Χουσείν διαπίστωσαν ότι το 2002, κατά μέσο όρο, το πετρέλαιο διείσδυσε περίπου 10 εκ. αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις, διείσδυσε σχεδόν 50 εκ, ένα βάθος που επιμηκύνει σημαντικά τη διαδικασία φυσικής υποβάθμισης.Το 2001, έχοντας μελετήσει ιζήματα του Κόλπου μαζί με μικρά μαλακόστρακα που ζουν στα ιζήματα που είναι γνωστά ως οστρακώδη, ο Μοσταφάβι διαπίστωσε ότι τα υπεράκτια ιζήματα και οι οργανισμοί τους επηρεάστηκαν ακόμη από τη διαρροή του 1991.  Το 2017, ο ερευνητής Τζόιντας κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, ενώ οι περιοχές ανοιχτής θαλασσας είχαν χαμηλές συγκεντρώσεις υδρογονανθράκων στο ίζημα και οι απομονωμένες περιοχές κόλπων είχαν «ανησυχητικά επίπεδα» που απειλούσαν την ποιότητα ζωής των οργανισμών σε τέτοιες περιοχές. 

Οι ερευνητές έχουν επικεντρωθεί στην υγεία των μοναδικών οικοτόπων του Περσικού Κόλπου, συμπεριλαμβανομένων των κοραλλιογενών υφάλων, των αλυκών και των μαγγροβίων δασών.  Οι Λίντεν και Χουσείν το 2002, καθώς και οι Ίσσα και Βεμπάτι το 2018, διαπίστωσαν ότι οι κοραλλιογενείς ύφαλοι δεν επηρεάστηκαν σχετικά από την πετρελαιοκηλίδα. Μερικοί ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα ελώδη εδάφη και τα παλιρροιακά τμήματα συνέχισαν να περιέχουν μεγάλες ποσότητες πετρελαίου, για εννέα χρόνια αργότερα, και η πλήρης ανάκαμψη ενδέχεται να διαρκέσει δεκαετίες. Το 2001, ο Γερμανός γεωγράφος Δρ Χανς-Γιοργκ Μπαρθ διαπίστωσε ότι οι αλυκές άλατος εξακολουθούν να υποφέρουν σημαντικά από τη διαρροή, ενώ οι βραχώδεις ακτές και τα μαγκρόβια δάση παρουσίασαν πλήρη ανάκαμψη το οποίο αποδίδεται στην καθυστερημένη ανάκαμψη των αλυκών αλατιού και στην έλλειψη κυματικής δράσης / φυσικής ενέργειας και οξυγόνου στο περιβάλλον, οι οποίοι είναι σημαντικοί παράγοντες στη φυσική υποβάθμιση του πετρελαίου.  Οι Ίσσα και Βεμπάτι διαπίστωσαν επίσης ότι τα μαγκρόβια δάση είχαν ανακάμψει ως το 1995.Ο Τζόιντας διαπίστωσε ότι τα έλη αλατιού είχαν χαμηλό ποσοστό ανάκτησης μετά τη διαρροή πετρελαίου, αλλά διαπίστωσε ότι τα μαγκρόβια δάση δεν είχαν ανακάμψει το 2003. 

Οι ερευνητές Λίντεν και Χουσείν το 2002, καθώς και οι Ίσσα και Βεμπάτι το 2018, ανέφεραν ότι το πετρέλαιο είχε χάσει σε μεγάλο βαθμό την τοξικότητά του όταν έφτασε στην ακτή. Ωστόσο, η βλάστηση επικαλύφθηκε με πετρέλαιο και εμπόδισε το φως και τον αέρα, καταστρέφοντας την. Και οι δύο ομάδες ερευνητών διαπίστωσαν επίσης ότι η διαρροή προκάλεσε το θάνατο πολλών θαλάσσιων πτηνών, συμπεριλαμβανομένων και κορμοράνων, με επικάλυψη των φτερών των πουλιών.  Οι Λίντεν και Χουσείν διαπίστωσαν ότι οι θαλάσσιες χελώνες δεν επηρεάστηκαν σχετικά από τη διαρροή, εκτός από το ότι η θαλάσσια χελώνα Hawksbill είχε χαμηλότερο ποσοστό εκκόλαψης που θα μπορούσε να προκληθεί από τη διαρροή του 1991. Επίσης κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα είδη ψαριών στο βόρειο Κόλπο δεν επηρεάστηκαν σχετικά από τη διαρροή.

Πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις
Στις πρώτες ημέρες της πετρελαιοκηλίδας, ο Πρόεδρος Τζορτζ Μπους αναφέρθηκε ότι χαρακτήρισε τη στρατηγική διαρροής ως «άρρωστη» πράξη του Σαντάμ Χουσεΐν.  Τον Ιανουάριο του 1991, ο Άντριου Ρόζενταλ για τους The New York Times παρατήρησε την προθυμία της αμερικανικής κυβέρνησης να χρησιμοποιήσει αυτήν την πράξη για να δαιμονοποιήσει περαιτέρω τον Σαντάμ Χουσεΐν και να τον παρουσιάσει ως βαθιά ανήθικο. Ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου Πιτ Γουίλιαμς περιέγραψε την διαρροή ως «περιβαλλοντική τρομοκρατία», και ο Ρότζερ ΜακΜάνους του Κέντρου Θαλάσσιας Προστασίας δήλωσε ότι ο Χουσεΐν «θα πρέπει να λογοδοτήσει για τα φρικτά εγκλήματα του κατά του περιβάλλοντος.»  Η Η διαρροή πετρελαίου στον Πόλεμο του Κόλπου θεωρείται «η πρώτη γνωστή πράξη οικολογικής τρομοκρατίας μεγάλης κλίμακας». 

Η πετρελαιοκηλίδα του πολέμου του Κόλπου προκάλεσε σημαντική οικονομική ζημιά στις αλιευτικές και πετρελαϊκές βιομηχανίες γύρω από τον Περσικό Κόλπο. Λόγω του πολέμου, και ιδίως λόγω της πετρελαιοκηλίδας, η αλιεία με ψάρια και γαρίδες στον Κόλπο σταμάτησε το 1991. Η πετρελαιοκηλίδα οδήγησε επίσης σε καταστροφή του αλιευτικού εξοπλισμού και των υποδομών. Σύμφωνα με την Ίσσα και την Βεμπάτι, η πετρελαιοκηλίδα προκάλεσε απώλεια 1,5-2% των αποθεμάτων πετρελαίου του Κουβέιτ - απώλεια 12,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων έως 38,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Δείτε επίσης
Περιβαλλοντικές επιπτώσεις του πολέμου

Παραπομπές

Περιβαλλοντικές καταστροφές