Κουρούτες Ρεθύμνης

Οι Κουρούτες (επίσημο: αι Κουρούται) είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητας του Δήμου Αμαρίου, στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου της Κρήτης. Απέχουν 50 χιλιόμετρα από το Ρέθυμνο και είναι κτισμένες σε υψόμετρο 510 μ. στους δυτικούς πρόποδες του Ψηλορείτη.

Ιστορικά στοιχεία 
Ο Ιωσήφ Χατζηδάκης θεώρησε ότι το όνομα Κουρούτες είναι παραλλαγή του ονόματος Κουρήτες. Στην περιοχή του χωριού έχουν εντοπιστεί αντικείμενα των ρωμαϊκών χρόνων. Το χωριό αναφέρεται από τον Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 ως Curutes. Στην ενετική απογραφή του 1583 από τον Καστροφύλακα αναφέρεται ως Currutes με 221 κατοίκους και 542 οφειλόμενες αγγαρείες και στην απογραφή του Βασιλικάτα του 1630 αναφέρεται ως Curutes.

Όπως και πολλά άλλα χωριά της Αμπαδιάς (αντιστοιχεί στο νότιο Αμάρι), στις Κουρούτες κατοικούσαν και μουσουλμάνοι. Στην απογραφή του 1834 η οποία πραγματοποιήθηκε από τους Αιγυπτίους καταγράφηκαν 5 χριστιανικές οικογένειες και 16 τουρκικές να διαμένουν στο χωριό. Στην απογραφή του 1881 είχε 104 χριστιανούς και 78 Τούρκους κατοίκους και υπαγόταν στον δήμο Αποδούλου. Οι Τούρκοι κατοικούσαν στο Πανωχώρι και οι χριστιανοί στο Κατωχώρι.

Στην απογραφή του 1900 το χωριό είχε 201 κατοίκους. Στην απογραφή του 1920 αναφέρεται ως έδρα ομώνυμου αγροτικού δήμου. Το 1925 ορίστηκε έδρα ομώνυμης κοινότητας μέχρι την Καποδιστριακή διοικητική διαίρεση, οπότε και προσαρτήθηκε στον Δήμο Κουρητών.

Απογραφές πληθυσμού 
Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:

Σημεία ενδιαφέροντος 
Η κεντρική εκκλησία του χωριού είναι αφιεωμένη στην Ανάληψη και βρίσκεται στο Κατωχώρι. Παλαιότερο κεντρική εκκλησία του χωριού ήταν ο ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Άλλοι ναοί περιλαμβάνουν το ναό του Αγίου Ιωάννη στο Πανωχώρι, τον παλιό κοιμητηριακό ναό του Αγίου Μηνά και τον σπηλαιώδη ναό του Αγίου Αντωνίου στο νέο νεκροταφείο, ανάμεσα στις δύο συνοικίες. Δίπλα στο ναό της Αναλήψεως βρίσκεται το πνευματικό κέντρο Κουρουτών, με αμφιθέατρο.

Μεταφορές 
Το χωριό διασχίζει η Επαρχιακή Οδός 13, γνωστή και ως Αμαριώτικος Δρόμος, που το ενώνει με το Ρέθυμνο (Περιβόλια, Πρασιές) και το υπόλοιπο Αμάρι (Απόστολοι, Γεωργική Σχολή, Βιζάρι, Φουρφουράς, Κουρούτες, Νίθαυρις, Αποδούλου, Βαθιακό, Πλάτανος, Άρδακτος, Λοχριά). Η αναβάθμιση του δρόμου αυτού είναι υπό μελέτη.

Διοικητικά 
Οι Κουρούτες αναφέρονται επίσημα στο 1925 στο ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925 να προσαρτόνται στην τότε κοινότητα Νιθαύρεως και στο ΦΕΚ 260Α - 21/09/1925 να ορίζονται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης και την τροποποίηση του Κλεισθένης Ι, αποτελούν την κοινότητα Κουρουτών που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Κουρητών του δήμου Αμαρίου και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 210 κατοίκους.

Δείτε: Κοινότητα Κουρουτών

Παραπομπές 

Χωριά του νομού Ρεθύμνης
Δήμος Αμαρίου