Επιχείρηση Μέρλιν

Η Επιχείρηση Μέρλιν (αγγλικά:Operation Merlin) ήταν μια μυστική επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών υπό την κυβέρνηση του Μπιλ Κλίντον για να παρέχει στο Ιράν ένα ελαττωματικό σχέδιο για ένα στοιχείο πυρηνικού όπλου φαινομενικά, προκειμένου να καθυστερήσει το υποτιθέμενο πρόγραμμα πυρηνικών όπλων του Ιράν.

Ιστορικό
Στο βιβλίο του State of War, ο συγγραφέας και ο ανταποκριτής ειδήσεων των New York Times Τζέιμς Ρίσεν αναφέρει ότι η CIA επέλεξε έναν συνταξιούχο Ρώσο πυρηνικό επιστήμονα για να παρέχει σκόπιμα ελαττωματικά σχέδια πυρηνικών κεφαλών στους Ιρανούς αξιωματούχους τον Φεβρουάριο του 2000. 

Σύμφωνα με έγγραφα της CIA, η αναζήτηση ενός κατάλληλου Ρώσου πυρηνικού επιστήμονα με μηχανικό υπόβαθρο στην πυρηνική φυσική και την παραγωγή ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 1996. Η αμοιβή για τον Ρώσο επιστήμονα που επιλέχθηκε από την CIA τον Αύγουστο του 1994 ήταν ένας μηνιαίος μισθός 5.000 δολάρια (συν έξοδα ταξιδιού) το 1997 και το 1998, ο οποίος αυξήθηκε στα 6.000 δολάρια από τον Φεβρουάριο του 1999. 
Το επιλεγμένο εξάρτημα όπλων βασίστηκε στο ρωσικό TBA-480 Fire Set (Αυτόματο μπλοκ υψηλής τάσης), το οποίο τροποποιήθηκε σε μια προσπάθεια να το κάνει «θανατηφόρο ελαττωματικό». Η CIA υπολόγισε ότι το TBA-480 Fire Set, το οποίο είχε αναπτυχθεί στο Πρόγραμμα Arzamas-16, ήταν 20 χρόνια πιο προχωρημένο από οτιδήποτε χρειαζόταν για να τεθεί σε λειτουργία ένα πυρηνικό όπλο πρώτης γενιάς. Μετά την παράδοση των σχεδίων στο Ιράν στις 3 Μαρτίου 2000, η CIA επέκτεινε την απασχόληση του Ρώσου επιστήμονα τουλάχιστον μέχρι και τον Μάρτιο του 2003, με την προϋπόθεση να μεταφέρει τα ελαττωματικά σχέδια TBA-480 σε άλλη χώρα που είναι ύποπτη για την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.

Ο Ρίσεν έγραψε στο βιβλίο του ότι ο Πρόεδρος Κλίντον είχε εγκρίνει την επιχείρηση και ότι η κυβέρνηση Μπους ενέκρινε αργότερα το σχέδιο.  Ωστόσο μια πρώιμη δημοσίευση των στοιχείων σχετικά με την επιχείρηση Μέρλιν από τους New York Times το 2003, εμποδίστηκε από την παρέμβαση την Σύμβουλο της Εθνικής Ασφαλείας Κοντολίζα Ράις η οποία απευθύνθηκε στον εκτελεστικό συντάκτη της εφημερίδας Χάουελ Ρέινς.

Πρόωρο τέλος
Η «Επιχείρηση Μέρλιν» μπήκε σε εφαρμογή όταν ο Ρώσος επιστήμονας (πράκτορας της CIA) παρατήρησε ατέλειες στα σχέδια και το είπε στους Ιρανούς πυρηνικούς επιστήμονες. Αντί να καταστρέψει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ο Ρίσεν ισχυρίζεται, ότι η «Επιχείρηση Μέρλιν» μπορεί να το επιτάχυνε παρέχοντας χρήσιμες πληροφορίες καθώς μόλις εντοπίζονταν τα ελαττωματικά σχέδια, αυτά θα μπορούσαν να συγκριθούν με άλλες πηγές, όπως αυτές που υποτίθεται ότι είχαν παρασχεθεί στο Ιράν από τον AQ Khan.

Κατηγορία, καταδίκη πρώην αξιωματικού της CIA

Στα τέλη του 2010, ο πρώην αξιωματικός της CIA Τζέφρεϊ Στέρλινγκ κατηγορήθηκε ότι υπήρξε η πηγή για μερικές από τις πληροφορίες στο βιβλίο του Ρίσεν, και παραπέμπθηκε σε δίκη για κατασκοπεία, τον Ιανουάριο του 2015. Δικάστηκε και καταδικάστηκε σε 3 1 ⁄ 2 χρόνια φυλάκιση.

Περαιτέρω ανάγνωση
 James Risen, State of War: The Secret History of the CIA and the Bush Administration, Free Press, January 2006,

Παραπομπές

Σύγχρονη ιστορία του Ιράν
Διεθνείς σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών
Επιχειρήσεις της CIA