Ισοπροτερενόλη

Η ισοπρεναλίνη ή ισοπροτερενόλη είναι φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της βραδυκαρδίας (αργός καρδιακός ρυθμός), του καρδιακού αποκλεισμού και σπάνια για το άσθμα. Είναι ένας μη επιλεκτικός αγωνιστής β αδρενοϋποδοχέα που είναι το ανάλογο της ισοπροπυλαμίνης της επινεφρίνης (αδρεναλίνη).

Ιατρικές χρήσεις 
Χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του καρδιακού αποκλεισμού και των επεισοδίων του συνδρόμου Άνταμς-Στόουκς που δεν προκαλούνται από κοιλιακή ταχυκαρδία ή μαρμαρυγή, σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης για καρδιακή ανακοπή έως ότου μπορεί να χορηγηθεί ηλεκτρικό σοκ, για βρογχόσπασμο που συμβαίνει κατά τη διάρκεια της αναισθησίας και ως συμπλήρωμα στη θεραπεία του υπογκαιμικού σοκ, σηπτικού σοκ, χαμηλή καρδιακή παροχή (υποϋπερδιέγερση), συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια και καρδιογενή καταπληξία.

Ιστορικά, χρησιμοποιήθηκε για τη θεραπεία του άσθματος μέσω μετρημένων αερολυμάτων ή συσκευών νεφελοποίησης. Ήταν επίσης διαθέσιμο σε υπογλώσσια, στοματικά, ενδοφλέβια και ενδομυϊκά σκευάσματα. Η ομάδα εμπειρογνωμόνων του Εθνικού Προγράμματος Εκπαίδευσης και Πρόληψης για το Άσθμα των ΗΠΑ συνιστά να μην χρησιμοποιηθεί ως εκνέφωμα στην οξεία βρογχοσυστολή.

Αντενδείξεις 
Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε άτομα με ταχυαρρυθμίες, ταχυκαρδία ή καρδιακό αποκλεισμό που προκαλείται από δηλητηρίαση από δακτυλίτιδα, κοιλιακές αρρυθμίες που απαιτούν ινότροπη θεραπεία ή στηθάγχη.

Παρενέργειες 
Οι ανεπιθύμητες ενέργειες της ισοπρεναλίνης περιλαμβάνουν νευρικότητα, πονοκέφαλο, ζάλη, ναυτία, θόλωση της όρασης, ταχυκαρδία, αίσθημα παλμών, στηθάγχη, προσβολές Adams-Stokes, πνευμονικό οίδημα, υπέρταση, υπόταση, κοιλιακές αρρυθμίες, ταχυαρρυθμίες, δυσκολία στην αναπνοή, εφίδρωση, ήπιος τρόμος, αδυναμία, έξαψη και ωχρότητα. Έχει αναφερθεί ότι η ισοπροτερενόλη προκαλεί αντίσταση στην ινσουλίνη που οδηγεί σε διαβητική κετοξέωση.

Φαρμακολογία 
Οι ανεπιθύμητες ενέργειες της ισοπρεναλίνης σχετίζονται επίσης με τα καρδιαγγειακά αποτελέσματα του φαρμάκου. Η ισοπρεναλίνη μπορεί να προκαλέσει ταχυκαρδία (αυξημένος καρδιακός ρυθμός ), η οποία προδιαθέτει σε άτομα που το παίρνουν για καρδιακές αρρυθμίες.

Φαρμακοδυναμική 
Ισοπρεναλίνη είναι ένας αγωνιστής των αδρενοϋποδοχέων β1 και β2 και δεν έχει σχεδόν καμία δραστικότητα επί των άλφα αδρενεργικών υποδοχέων. Τα αγωνιστικά αποτελέσματά του στο TAAR1 του παρέχουν φαρμακοδυναμικές δράσεις που μοιάζουν με εκείνες των ενδογενών ιχνοστοιχείων, όπως η τυραμίνη.

Η δράση της ισοπροτερενόλης στο καρδιαγγειακό σύστημα (μη-εκλεκτικοί) αφορά τις δράσεις της επί των καρδιακών β 1 και β2 υποδοχέων στους λείους μυς εντός των μέσου χιτώνα των αρτηριδίων. Η ισοπρεναλίνη έχει θετικές ινότροπες και χρονότροπες δράσεις στην καρδιά. Η β2 διέγερση στους λείους μυς των αρτηριολίων επάγει αγγειοδιαστολή. Οι ινότροπες και χρονότροπες επιδράσεις της αυξάνουν τη συστολική αρτηριακή πίεση, ενώ οι αγγειοδιασταλτικές της επιδράσεις τείνουν να μειώνουν τη διαστολική αρτηριακή πίεση. Το συνολικό αποτέλεσμα είναι να μειωθεί μέση αρτηριακή πίεση λόγω της αγγειοδιαστολής μέσω των β2 υποδοχέων.

Η ομάδα ισοπροπυλαμίνης στην ισοπρεναλίνη την καθιστά επιλεκτική για τους β υποδοχείς. Οι ελεύθερες υδροξυλομάδες κατεχόλης την διατηρούν ευαίσθητη στον ενζυματικό μεταβολισμό.

Ιστορία 
Εγκρίθηκε για πρώτη φορά στις ΗΠΑ το 1947. Μεταξύ 1963 και 1968 στην Αγγλία, την Ουαλία, τη Σκωτία, την Ιρλανδία, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία σημειώθηκε αύξηση των θανάτων μεταξύ των ατόμων που χρησιμοποιούν ισοπρεναλίνη για τη θεραπεία του άσθματος. Αυτό αποδόθηκε σε υπερβολική δόση: οι εισπνευστήρες που παράγονταν σε αυτήν την περιοχή διανέμουν πέντε φορές τη δοσολογία που χορηγήθηκε από εισπνευστήρες που παράγονται στις ΗΠΑ και τον Καναδά, όπου δεν παρατηρήθηκαν θάνατοι.

Παραπομπές 

Κατεχολαμίνες
Φάρμακα που δρουν στο καρδιαγγειακό σύστημα