Διεθνής Επιτροπή Ελέγχου (Αλβανία)

Η Διεθνής Επιτροπή Ελέγχου () ήταν η επιτροπή που συστάθηκε στις 15 Οκτωβρίου 1913 με βάση την απόφαση των έξι Μεγάλων Δυνάμεων της 29ης Ιουλίου 1913, σύμφωνα με τη Συνθήκη του Λονδίνου που υπογράφηκε στις 30 Μαΐου 1913. Σκοπός της ήταν να απασχοληθεί με τη διοίκηση της νεοϊδρυθείσας Αλβανίας έως ότου τα πολιτικά της θεσμικά όργανα ήταν σε τάξη.

Ιστορία 
Η έδρα της Διεθνούς Επιτροπής Ελέγχου βρισκόταν στον Αυλώνα. Οι Μεγάλες Δυνάμεις εξουσιοδότησαν την Επιτροπή να αναλάβει τη διοίκηση της χώρας. 

Μια συνωμοσία της κυβέρνησης των Νεότουρκων υπό την ηγεσία του Μπεκίρ Φικρί για την αποκατάσταση του οθωμανικού ελέγχου στην Αλβανία μέσω της τοποθέτησης του αξιωματικού Αχμέτ Ιζέτ Πασά ως μονάρχη αποκαλύφθηκε από τους Σέρβους και αναφέρθηκε στην Επιτροπή. Ο Ισμαήλ Κεμάλ υποστήριξε τη συνωμοσία για στρατιωτική βοήθεια κατά της Σερβίας και της Ελλάδας. Η Διεθνής Επιτροπή Ελέγχου επέτρεψε στους Ολλανδούς αξιωματικούς της να υπηρετήσουν στην Αλβανική Χωροφυλακή για να δηλώσει κατάσταση έκτακτης ανάγκης και να σταματήσει τη συνωμοσία. Πραγματοποίησαν επιδρομή στον Αυλώνα στις 7–8 Ιανουαρίου 1914, ανακαλύπτοντας περισσότερους από 200 Οθωμανούς στρατιώτες και συνέλαβαν τον Φικρί. Κατά τη διάρκεια της δίκης του Φικρί ακολούθησε στρατοδικείο της Διεθνούς Επιτροπής Ελέγχου υπό τον συνταγματάρχη Βίλεμ ντε Βέερ το οποίο τον καταδίκασε σε θάνατο ενώ αργότερα καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη ενώ ο Κεμάλ και το υπουργικό του συμβούλιο παραιτήθηκαν. Μετά την αποχώρηση του Κεμάλ από τη χώρα, αναταραχές ξέσπασαν σε ολόκληρη την Αλβανία.

Μέλη 
Οι Μεγάλες Δυνάμεις σύστησαν την Επιτροπή Ελέγχου που απαρτιζόταν από εκπροσώπους των Μεγάλων Δυνάμεων και ενός Αλβανού.  

Τα μέλη της επιτροπής ήταν: 

 Λεόν-Αλφόνς-Θαντέε Κραγιεφσκί (Γαλλία) 
 Χάρι Χάρλινγκ Λαμπ (Ηνωμένο Βασίλειο) 
 Αλεσσάντρο Λεόνι (Ιταλία) 
 Αλεξάντρ Μιχαΐλοβιτς Πετριάεφ () (Ρωσία) 
 Αριστοτέλης Πέτροβιτς (Αυστροουγγαρία) 
 Γιούλιους Βίνκελ (Γερμανία) 
 Μουφίτ Λιμποχόβα (Αλβανία) 

Όταν ο πρίγκιπας Γουλιέλμος του Βιντ ανέλαβε τον έλεγχο του πριγκιπάτου της Αλβανίας τον Μάρτιο του 1914, ο Αλβανός εκπρόσωπος (Λιμποχόβα) αντικαταστάθηκε από τον Μέχντι Φράσερι στις 17 Μαρτίου 1914. Μετά την αλλαγή αυτή, όλα τα υπόλοιπα μέλη της επιτροπής παρέμειναν μέχρι τις 9 Σεπτεμβρίου 1914, εκτός από τον εκπρόσωπο της Αυστροουγγαρίας που παραιτήθηκε από τη θέση του πριν από τις 25 Μαΐου 1914.

Διοίκηση 

Αφότου ανέλαβε σταδιακά τη διοίκηση της χώρας το 1914, η Διεθνής Επιτροπή Ελέγχου προετοίμασε προσχέδιο του συντάγματος () με 216 άρθρα. Όριζε την εγκαθίδρυση της Εθνοσυνέλευσης με το καθήκον νομοθέτησης για την Αλβανία η οποία ορίστηκε ως κληρονομική συνταγματική μοναρχία.

Σύμφωνα με το σύνταγμα, η χώρα θα είχε, με λίγες εξαιρέσεις, την ίδια διοικητική οργάνωση με την εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Θα χωριζόταν σε επτά διοικητικές περιφέρειες, κάθε μία από τις οποίες θα επέλεγε τρεις εκπροσώπους για την εθνική συνέλευση μέσω άμεση ψηφοφορία. 

Ο πρίγκιπας θα όριζε δέκα εκπροσώπους και οι επικεφαλής και των τριών θρησκειών (Ισλάμ, Ορθόδοξοι και Καθολικοί) θα εκπροσωπούνταν επίσης στην εθνοσυνέλευση, η οποία είχε τετραετή θητεία. Το Υπουργικό Συμβούλιο, με εκτελεστικές εξουσίες, διοριζόταν από τον πρίγκιπα.

Πρωτόκολλο της Κέρκυρας 
Στις 17 Μαΐου, μετά την διακήρυξη της Αυτόνομης Δημοκρατίας της Βορείου Ηπείρου από τους Έλληνες της Νότιας Αλβανίας, η Επιτροπή παρενέβη για να αποφύγει την κλιμάκωση των συγκρούσεων. Ως αποτέλεσμα, υπογράφηκε το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας, το οποίο αναγνώρισε το αυτόνομο καθεστώς των νότιων επαρχιών της Αλβανίας, το οποίο αποτελούσε τη Βόρεια Ήπειρο. Επιπλέον, η εκτέλεση και διατήρηση αυτής της συμφωνίας ανατέθηκε στην Επιτροπή.

Τέλος 
Με την Αλβανία σε κατάσταση εμφυλίου πολέμου από τον Ιούλιο του 1914, την Ελλάδα να καταλαμβάνει το νότιο τμήμα της χώρας, τις Μεγάλες Δυνάμεις σε πόλεμο μεταξύ τους, το καθεστώς κατέρρευσε και ο Πρίγκιπας Γουλιέλμος εγκατέλειψε τη χώρα στις 3 Σεπτεμβρίου 1914, αρχικά στη Βενετία. Παρά το γεγονός πως εγκατέλειψε την Αλβανία, το έκανε τόσο επίμονα ώστε παρέμεινε αρχηγός του κράτους. Στη διακήρυξή του, ενημέρωσε τον λαό του ότι «έκρινε απαραίτητο να απομακρυνθεί προσωρινά». Ο πρίγκιπας παρέδωσε την κυβέρνηση στη Διεθνή Επιτροπή Ελέγχου, και μόλις τρεις ημέρες αργότερα, αυτή διαλύθηκε.

Παραπομπές 

Ιστορία της νεότερης Αλβανίας