Θεόκτιστος της Νάπολης

Ο Θεόκτιστος ήταν Βυζαντινός δουξ της Νάπολης από το  818 έως το 821. 

Μετά τον θάνατο του Άνθιμου, στη Νάπολη ξέσπασε πόλεμος διαδοχής μεταξύ των αξιωματούχων. Ο Άνθιμος δεν είχε δώσει τη συγκατάθεσή του στην αριστοκρατία να εκλέξει τον διάδοχό του και έτσι η Νάπολη έμεινε χωρίς δούκα μετά τον θάνατό του. Ο λαός, βλέποντας την αριστοκρατία να μην μπορεί να εκλέξει κάποιον για τη θέση, εισέβαλε στο Πραιτώριο με την υποστήριξη των ανώτερων στρωμάτων της στρατιωτικής ιεραρχίας και ανάγκασε τους αριστοκράτες να στείλουν μια αντιπροσωπεία στη Σικελία για να ζητήσουν έναν νέο δούκα από τον πατρίκιο εκεί, Γρηγόριο, διοικητής του Θέματος Σικελίας, ο οποίος είχε εξουσία επί του Δουκάτου της Νάπολης.

Με το διορισμό του Θεόκτιστου στην κενή θέση, η Νάπολη πέρασε πάλι στην άμεση βυζαντινή επιρροή. Ο Θεόκτιστος ήταν στρατιωτικός και άνοιξε μια περίοδο πολέμων για το δουκάτο. Ωστόσο, αντικαταστάθηκε από έναν άλλο δούκα από τη Σικελία, τον Θεόδωρο Β΄, ο οποίος έφτασε στη Νάπολη το 821.

Πηγές 
Schipa, Michelangelo. Storia del Ducato Napolitano. Napoli, 1895.
Cassandro, Giovanni. Il Ducato bizantino in Storia di Napoli Vol I. Napoli, 1975.

Βυζαντινοί διοικητές της Νάπολης
Βυζαντινοί δούκες
Βυζαντινοί στρατηγοί
Βυζαντινοί του 9ου αιώνα
Δούκες της Νάπολης