Επιτροπή Πάικ

Η Επιτροπή Πάικ () είναι το κοινό όνομα για τη Μόνιμη Εξεταστική Επιτροπή Πληροφοριών της Βουλής των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών κατά την περίοδο κατά την οποία προήδρευσε ο Δημοκρατικός Βουλευτής Ότις Τζ. Πάικ της Νέας Υόρκης. Υπό την προεδρία του Πάικ, η επιτροπή ερεύνησε τις παράνομες δραστηριότητες της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών των ΗΠΑ (CIA), του Ομοσπονδιακού Γραφείου Ερευνών (FBI) και της Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας (NSA). 

Η Επιτροπή διεξήγαγε μεγάλο μέρος της έρευνάς της, ενώ η εξεταστική επιτροπή της Γερουσίας των ΗΠΑ μελέτησε τις κυβερνητικές επιχειρήσεις σε σχέση με τις δραστηριότητες πληροφοριών, υπό την προεδρία του γερουσιαστή Φρανκ Τσερτς, γνωστή ανεπίσημα ως «Επιτροπή Τσερτς», η οποία διεξήγαγε τη δική της έρευνα. Σε αντίθεση με το πόρισμα της έρευνας της Επιτροπής Τσερτς, η οποία τελικά δόθηκε στη δημοσιότητα ενόψει της αντίθεσης του Λευκού Οίκου στην απελευθέρωσή της, το πόρισμα της έρευνας από την Επιτροπή Πάικ αποκρύφτηκε από την κυκλοφορία στο αμερικανικό κοινό, αν και τμήματα του διέρρευσαν και τελικά δημοσιεύτηκε στο εξωτερικό.

Η εξεταστική επιτροπή ιδρύθηκε αρχικά τον Φεβρουάριο του 1975 υπό την προεδρία του Κογκρέσου Λουσιέν Νέτζι του Μίσιγκαν. Μετά την παραίτηση του Νέτζι τον Ιούνιο, η επιτροπή επανασυστάθηκε με πρόεδρο τον Πάικ, τον Ιούλιο του 1975, με την εντολή να λήγει στις 31 Ιανουαρίου 1976.

Έρευνα 
Η Επιτροπή Πάικ ήταν η αντίστοιχη της Βουλής των ΗΠΑ στην Επιτροπή Τσερτς της Γερουσίας των ΗΠΑ. Οι επιτροπές του Κογκρέσου ήταν μέρος μιας προσπάθειας να αντιταχθούν στην «αυτοκρατορική προεδρία», μια εκτελεστική εξουσία που θεωρείται ότι περιλαμβάνει ένα κράτος εθνικής ασφάλειας με τεράστια, ανεξέλεγκτη δύναμη στο τιμόνι μιας υπερδύναμης. Η Επιτροπή Πάικ πήρε κατάθεση από μερικούς από τους ίδιους μάρτυρες με την Επιτροπή Τσερτς. Σε αντίθεση όμως με την Επιτροπή Τσερτς, η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι μεγάλο μέρος της ευθύνης για παράνομες μυστικές ενέργειες, όπως δολοφονίες ξένων πολιτικών ηγετών, βαρύνει τη CIA, η Επιτροπή Πάικ βρήκε σαφή στοιχεία ότι οι εντολές για τέτοιες δραστηριότητες προέρχονταν από το γραφείο του Προέδρου.

Η CIA και η διοίκηση «πέτρινοι τοίχοι» 
Τα αιτήματα της Επιτροπής Πάικ για πληροφορίες αντιστάθηκαν και σταμάτησαν από τη διοίκηση του προέδρου των ΗΠΑ Τζέραλντ Φορντ. Το τελικό πόρισμα που εκπόνησε η Επιτροπή Πάικ περιέγραψε το σώμα της διοίκησης με αυτόν τον τρόπο: «όταν δεν ήταν σε εξέλιξη νομικές διαδικασίες, η εμπειρία πρόσβασης ήταν συχνά μια εμπειρία όπως σέρνεις μια πέτρα, έναν τοίχο και μια προσεκτική εξαπάτηση».

Στην πραγματικότητα, η απροθυμία της Διοίκησης να δημοσιεύσει έγγραφα που ζήτησε η Επιτροπή σχεδόν πυροδότησε μια συνταγματική κρίση το 1975. Τα πρόσφατα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα από το Αρχείο Εθνικής Ασφάλειας καταδεικνύουν τον εξαιρετικά αμφιλεγόμενο χαρακτήρα αυτής της σύγκρουσης, δείχνοντας την άρνηση της CIA να συμμορφωθεί με τα αιτήματα της Επιτροπής Πάικ για την παροχή πληροφοριών. Τελικά, όταν η Επιτροπή Πάικ ετοιμαζόταν να μηνύσει την CIA για την έκδοση των εγγράφων, η υπερεσία διαπίστωσε ότι η πιθανότητα να κερδίσει τη δίκη ήταν ελάχιστη και ο Φορντ επέλεξε να κάνει έναν συμβιβασμό. Η CIA θα έδινε τα αιτούμενα έγγραφα «δανεικά» στην Επιτροπή και εάν υπήρχαν διαφωνίες σχετικά με ένα συγκεκριμένο έγγραφο, ο Πρόεδρος θα είχε τον τελευταίο λόγο. Η Επιτροπή Πάικ ήταν τότε σε θέση να προχωρήσει στην έρευνά της και συνέταξε ένα πόρισμα.

Η Επιτροπή Πάικ καθόρισε σημαντικά πρωτόκολλα για τον αποχαρακτηρισμό εγγράφων πληροφοριών, τα οποία θα συνεχίσουν να εξελίσσονται. Δημιούργησε επίσης ένα προηγούμενο για την εποπτεία της εκτελεστικής εξουσίας και των υπηρεσιών της, οδηγώντας στη δημιουργία της μόνιμης εξεταστικής επιτροπής πληροφοριών της Βουλής, η οποία έχει πλέον την αυτονομία να αποχαρακτηρίσει οποιαδήποτε πληροφορία λαμβάνει. Η Επιτροπή Πάικ αποτέλεσε ένα εξαιρετικά σημαντικό βήμα στην παράδοση της διαφάνειας της κυβέρνησης.

Πόρισμα της Επιτροπής Πάικ 
Το τελικό πόρισμα της Επιτροπής Πάικ δεν δημοσιεύθηκε ποτέ, λόγω της αντίθεσης του Λευκού Οίκου στην έγκριση του πορίσματος από το Κογκρέσο.Ωστόσο, οι μη εξουσιοδοτημένες εκδόσεις του (πρόχειρου) τελικού πορίσματος διέρρευσαν στον Τύπο. Ο δημοσιογράφος του CBS News Ντάνιελ Σχορ κλήθηκε να καταθέσει ενώπιον του Κογκρέσου, αλλά αρνήθηκε να αποκαλύψει την πηγή του. Σημαντικά τμήματα του πορίσματος δημοσιεύθηκαν από το The Village Voice και ένα πλήρες αντίγραφο του δημοσιεύτηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
The Pike Committee Investigations and the CIA 
The White House, the CIA, and the Pike Committee, 1975, published by the National Security Archive
 The CIA report the President doesn't want you to read. (Village Voice edition)
Pike Committee Reports (complete set)
Investigation of publication of Select Committee on Intelligence report : Hearings ... ninety-fourth Congress, second session pursuant to H. Res. 1042 ... July 19-29; Sept. 8-15, 1976.

Πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών