Ομοσπονδοποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η ομοσπονδοποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης περιγράφει διαδικασίες και προτάσεις με τις οποίες η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) θα μπορούσε να μετατραπεί από άτυπη συνομοσπονδία ( ένωση κυρίαρχων κρατών ) σε ομοσπονδία (ενιαίο ομοσπονδιακό κράτος με κεντρική κυβέρνηση, αποτελούμενη από έναν αριθμό μερικώς αυτοδιοικουμένων ομοσπονδιακών πολιτειών). Υπάρχει συνεχής συζήτηση σχετικά με το βαθμό στον οποίο η ΕΕ έχει ήδη γίνει ομοσπονδία κατά τις δεκαετίες, και το πιο σημαντικά, σε ποιο βαθμό πρέπει να συνεχίσει να εξελίσσεται σε ομοσπονδιακή κατεύθυνση. Τουλάχιστον μέχρι το 2021  , η ΕΕ δεν φέρεται να έχει επίσημα σχέδια για να μετατραπεί σε ομοσπονδία.

Από τη δεκαετία του 1950, η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση γνώρισε την ανάπτυξη ενός υπερεθνικού συστήματος διακυβέρνησης, καθώς τα θεσμικά της όργανα απομακρύνονται από την έννοια του απλού διακυβερνητισμού και περισσότερο προς ένα ομοσπονδιακό σύστημα. Ωστόσο, μετά τη Συνθήκη του Μάαστριχτ του 1992, νέα διακυβερνητικά στοιχεία έχουν εισαχθεί παράλληλα με τα πιο ομοσπονδιακά συστήματα, καθιστώντας πιο δύσκολο τον ορισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία λειτουργεί μέσω ενός υβριδικού συστήματος διακυβερνητισμού και υπερεθνισμού, δεν είναι επίσημα ομοσπονδία ή ακόμη και συνομοσπονδία - αν και διάφοροι ακαδημαϊκοί παρατηρητές τη θεωρούν ως χαρακτηριστικά ομοσπονδιακού συστήματος. 
Πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Συμβούλιο της Ευρώπης