Qt (λογισμικό)

Το Qt () είναι πλατφόρμα και βιβλιοθήκη ανάπτυξης γραφικών εφαρμογών με υποστήριξη πολλαπλών λειτουργικών συστημάτων. Η βιβλιοθήκη παρέχεται σε δύο εκδόσεις με διαφορετικές άδειες χρήσης — η πρώτη είναι ελεύθερη και ανοιχτού κώδικα και η δεύτερη εμπορική.

Ιστορικά στοιχεία 
Η βιβλιοθήκη αναπτύχθηκε αρχικά από τους Haavard Nord και Eirik Chambe-Eng, με αφετηρία το 1991. Το 1992, ο Eirik πρότεινε την ιδέα των signals και slots, ενός νέου παραδείγματος ανάπτυξης γραφικών εφαρμογών, ο οποίος χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στο Qt και αργότερα από άλλες γραφικές βιβλιοθήκες.

Για την ανάπτυξη και την εμπορική αξιοποίηση της βιβλιοθήκης οι δυο συνεργάτες ίδρυσαν στις 4 Μαρτίου 1994 την εταιρεία Quasar Technologies, η οποία μετέπειτα μετονομάστηκε σε Trolltech. Η βιβλιοθήκη δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στις 20 Μαΐου 1995 στον ιστοχώρο sunsite.unc.edu, ενώ ανακοινώθηκε επίσημα στην ομάδα συζήτησης comp.os.linux.announce στις 26 Μαΐου του ίδιου έτους. Η πρώτη αυτή έκδοση, όπως και όλες οι μετέπειτα εκδόσεις, διανέμονταν υπό δυο άδειες (μία για επαγγελματική χρήση και μία για ανάπτυξη λογισμικού ανοιχτού κώδικα).

Πρώτοι πελάτες της εταιρείας Trolltech ήταν η νορβηγική εταιρεία Metis και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος. Ως τα τέλη του 1996, η εταιρεία είχε πουλήσει συνολικά 18 άδειες σε 8 πελάτες από όλο τον κόσμο.

Στις 14 Οκτωβρίου 1996 ο Matthias Ettrich ανακοινώνει στις ομάδες συζήτησης comp.os.linux.development.apps, comp.os.linux.misc και  de.comp.os.linux.misc την αρχή ανάπτυξης του γραφικού περιβάλλοντος KDE (αρχικά ως Kool Desktop Environment), το οποίο θα βασίζονταν πάνω στην ελεύθερη και ανοιχτού κώδικα έκδοση της βιβλιοθήκης Qt. Ο ίδιος προσχώρησε στην εταιρεία Trolltech λίγο αργότερα, το 1998.

Στο φως της κριτικής της μη-ελεύθερης άδειας ανοιχτού κώδικα που χρησιμοποιούσε η βιβλιοθήκη Qt εκείνη την εποχή (Qt Licence), ιδρύεται τον Φεβρουάριο του 1997 η KDE-FreeQt Foundation, η οποία διασφαλίζει την αέναη ελεύθερη διαθεσιμότητα της βιβλιοθήκης για την ανάπτυξη ελεύθερου λογισμικού.

Στις 28 Ιανουαρίου 2008 η εταιρεία Nokia ανακοίνωσε την εξαγορά της Trolltech έναντι του ποσού 135 εκατ. δολαρίων ΗΠΑ. Τον Μάρτιο του 2011 η Nokia ανακοίνωσε την πώληση της ιδιοκτησίας της Qt στην εταιρία Digia. Αργότερα, η Digia ίδρυσε μια θυγατρική εταιρία, το Qt Company, η οποία θα επικεντρωνόταν αποκλειστικά στην ανάπτυξη της βιβλιοθήκης και του οικοσυστήματος Qt.

Χρήση 
Η βιβλιοθήκη Qt χρησιμοποιείται εκτενώς για την ανάπτυξη τόσο εμπορικού λογισμικού όσο και ελεύθερου λογισμικού και λογισμικού ανοιχτού κώδικα, σε διάφορες πλατφόρμες και λειτουργικά συστήματα. Υπάρχουν επίσης παραδείγματα δημοφιλών εφαρμογών (Spotify, MuseScore) και παιχνιδιών που βασίζονται πάνω στην έκδοση της βιβλιοθήκης Qt για Android.

Λογισμικό που βασίζεται στο Qt

Ελεύθερο/Ανοιχτού κώδικα 
Το γραφικό περιβάλλον εργασίας KDE Plasma 5 και οι εφαρμογές του KDE Gear για Unix-συμβατά συστήματα βασίζεται στην έκδοση 5 της βιβλιοθήκης Qt.
Το γραφικό περιβάλλον Trinity Desktop Environment βασίζεται σε μια δική του έκδοση της βιβλιοθήκης Qt3, ονόματι TQt.
Το Picard, πρόγραμμα tagging μουσικής από το MusicBrainz, χρησιμοποιεί την βιβλιοθήκη Qt μέσω PyQt.
Το Shotcut, πρόγραμμα μη γραμμικής επεξεργασίας βίντεο.
Το LibreCAD, ελεύθερο και ανοιχτού κώδικα λογισμικό για σχεδίαση 2D CAD.
Το πρόγραμμα αναπαραγωγής πολυμέσων VLC.
Το γραφικό front-end του VirtualBox (VirtualBox Manager).
Το πρόγραμμα ανταλλαγής γρήγορων μηνυμάτων Telegram (έκδοση Desktop).

Εμπορικό 

 Το 3D λογισμικό χαρτών Google Earth.
 Η έκδοση Linux του πελάτη VοIP Skype.
 Το λογισμικό Autodesk Maya.
 Η σουίτα προγραμμάτων AMD Radeon Software.
 Η δωρεάν εμπορική σουίτα παραγωγικότητας WPS Office.

Εκδόσεις

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Επίσημη ιστοσελίδα
 Αποθετήριο πηγαίου κώδικα
 Qt Wiki - λήμμα About Qt

Παραπομπές 

Βιβλιοθήκες υπολογιστών
Διαλειτουργικό λογισμικό