Κροατικό Κοινοβούλιο

Το Κροατικό Κοινοβούλιο ( , προφέρεται Χρβάτσκι Σάμπορ) είναι το μονοθάλαμο νομοθετικό σώμα της Δημοκρατίας της Κροατίας, το οποίο απαρτίζεται από τους εκλεγμένους αντιπροσώπους του λαού. Οι εξουσίες, οι αρμοδιότητες και ο τρόπος οργάνωσης του Κροατικού Κοινοβουλίου ορίστηκαν με το Σύνταγμα της Κροατίας, στα άρθρα 71-93. Αποτελείται από 151 μέλη που εκλέγονται για τετραετή θητεία με άμεσες και καθολικές εκλογές, με ισότιμη και μυστική ψηφοφορία. Από αυτά, τα 140 μέλη του κοινοβουλίου εκλέγονται από τις δέκα πολυεδρικές εκλογικές περιφέρειες, 8 από τις μειονότητες και 3 από τους Κροάτες του εξωτερικού. Πρόεδρος του Κοινοβουλίου είναι ο Ομιλητής, ο οποίος επικουρείται από τουλάχιστον έναν αντιπρόεδρο (ως 4-5).

Ιστορία 
Το μεσαιωνικό Βασίλειο της Κροατίας ιδρύθηκε γύρω στο 925 μ.Χ. Από το 1102, τα βασίλεια της Κροατίας και της Ουγγαρίας συνδέονταν με προσωπική ένωση, δηλαδή ήταν εσωτερικά αυτόνομα με κοινό βασιλιά. Το 1273, στο Ζάγκρεμπ λειτουργούσε μία νομοθετική συνέλευση, η οποία αναφέρεται ως "Congregatio Regni totius Sclavonie generalis" (Γενική Συνέλευση) ή "Universitas nobilium Regni Sclavoniae" (Κοινότητα των Ευγενών) του Βασιλείου της Σλαβονίας.  Το 1526, μετά από πολλούς αιώνες ένωσης, τα δύο βασίλεια έγιναν μέρος της Μοναρχίας των Αψβούργων. Το 1527, το Κροατικό Κοινοβούλιο εξέλεξε για μονάρχη του Βασιλείου τον Φερδινάνδο Α'. Το 1712, το Κοινοβούλιο αποφάσισε να υποστηρίξει την Κροατική Νομική Κύρωση, που επέτρεψε στη Μαρία Θηρεσία της Αυστρίας να αναλάβει τη θέση μονάρχη.    Μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα η συμμετοχή στο Κοινοβούλιο ήταν προνόμιο της αριστοκρατίας. Από τις 5 Ιουνίου του 1848, στο Κοινοβούλιο συμμετείχαν εκλεγμένοι αντιπρόσωποι του λαού. Από το 1868 το Κροατικό Κοινοβούλιο ασκούσε τη νομοθετική εξουσία και διευθετούσε τις σχέσεις του κράτους με το Βασίλειο της Ουγγαρίας. Συνεδρίαζε ετήσια στο Ζάγκρεμπ, παρουσία του Βασιλιά ή του Μπαν (αντιβασιλέα), και ήταν μονοθάλαμο. Σημαντικά πολιτικά κόμματα που αναδύθηκαν κατά την δεκαετία του 60 ήταν το δεξιό Κόμμα των Δικαιωμάτων του Άντε Στάρτσεβιτς, το Λαϊκό Κόμμα, το Κροατικό-Ουγγρικό Κόμμα, κ.α. Από το 1888 στις βουλευτικές εκλογές εκλέγονταν 88 αντιπρόσωποι για πενταετή θητεία.  

Το 1905 πολλά κόμματα προσχώρησαν στην Κροατική-Σερβική Πολιτική Συμμαχία, η οποία επικράτησε στις εκλογικές αναμετρήσεις και κυβέρνησε τη χώρα μέχρι το 1918. Μετά το τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, στις 29 Οκτωβρίου 1918, το Κροατικό Κοινοβούλιο αποφάσισε να διακόψει τις σχέσεις του Κράτους των Κροατών, Σλοβένων και Σέρβων με την Αυστροουγγαρία. Τριάντα τρεις ημέρες μετά, την 1η Δεκεμβρίου 1918, αυτό το προσωρινό κράτος ενώθηκε με το Βασίλειο της Σερβίας και σχηματίστηκε το Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων. Αυτό με τη σειρά του, στις 3 Οκτωβρίου 1929, μετονομάστηκε σε Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας. To 1939 ιδρύθηκε το Μπανόβινα της Κροατίας, ως αυτόνομη επαρχία εντός του Γιουγκοσλαβικού Βασιλείου, με πρωτεύουσα το Ζάγκρεμπ και νομοθετικό σώμα το Κροατικό Κοινοβούλιο. Κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, στο Ανεξάρτητο Κράτος της Κροατίας, το Κοινοβούλιο ήταν μόνο ένα συμβουλευτικό σώμα χωρίς νομοθετική εξουσία, καθώς το κράτος βρισκόταν υπό τον άμεσο έλεγχο του (φασίστα) Άντε Πάβελιτς.

Το 1943 ιδρύθηκε το Κρατικό Αντιφασιστικό Συμβούλιο για την Εθνική Απελευθέρωση της Κροατίας, το οποίο το 1945 μετονομάστηκε σε Εθνικό Κοινοβούλιο της Κροατίας. Μετά τον πόλεμο, το Κομμουνιστικό Κόμμα της Γιουγκοσλαβίας ανέβηκε στην εξουσία και καθιέρωσε ένα μονοκομματικό πολιτικό σύστημα που διήρκεσε μέχρι το 1990. Το 1963 η Λαϊκή Δημοκρατία της Κροατίας έγινε Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Κροατίας.  

Το 1989 ιδρύθηκαν το Κροατικό Κοινωνικό Φιλελεύθερο Κόμμα και η Κροατική Δημοκρατική Ένωση. Τον Δεκέμβριο του 1989, ο Ίβιτσα Ράτσαν έγινε αρχηγός του μεταρρυθμισμένου Κομμουνιστικού κόμματος και αποφάσισε, μεταξύ άλλων, να υποστηρίξει τον πολυκομματσμό. Στις 11 Ιανουαρίου 1990, το Κροατικό Κοινοβούλιο πέρασε τον νόμο που επέτρεψε τον πολυκομματισμό νομιμοποιώντας τα νέα κόμματα. Στις πρώτες πολυκομματικές εκλογές, που διεξήχθησαν στις 22 Απριλίου 1990, συμμετείχαν 33 πολιτικά κόμματα. Μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και τον Πόλεμο για την Ανεξαρτησία της Κροατίας, εδραιώθηκε η Δημοκρατία της Κροατίας ως ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος. Με τις συνταγματικές τροποποιήσεις του 2000-01, το Κροατικό Κοινοβούλιο μετατράπηκε από διθάλαμο σε μονοθάλαμο. 

Όπως αναφέρεται στο πρώτο κεφάλαιο του Συντάγματος, όλα αυτά τα ιστορικά γεγονότα ήταν θεμελιώδους σημασίας για τη διαμόρφωση του Κροατικού Κοινοβουλίου στη σημερινή του μορφή.

Τρέχουσα σύσταση

Παραπομπές 

Εθνικά νομοθετικά σώματα
Κοινοβούλια ανά χώρα
Κυβέρνηση της Κροατίας
Πολιτική της Κροατίας
Σελίδες με πηγές CS1 στα Κροατικά (hr)