Βουλευτικές εκλογές της Βόρειας Μακεδονίας (2020)

Στις 15 Ιουλίου 2020 διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στη Βόρεια Μακεδονία, για τις 120 έδρες της Συνέλευσης της Δημοκρατίας (Σομπράνιε). Είναι οι πρώτες εκλογές από τότε που η χώρα μετονομάστηκε από πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας σε Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας, και οι πρώτες από τότε που εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ.

Στις εκλογές συμμετείχαν 15 πολιτικοί συνδυασμοί, κόμματα και συμμαχίες. Ο συνολικός αριθμός υποψηφίων ήταν 1.578, από τους οποίους οι 903 ήταν άντρες και οι 675 γυναίκες. Κάθε κόμμα ή συμμαχία που συμμετείχε στις εκλογές ήταν αντιστοιχισμένο με έναν μοναδικό αριθμό, που ήταν ο αύξων αριθμός του στα ψηφοδέλτια και μπορούσε να τον χρησιμοποιήσει στην προεκλογική του εκστρατεία.

Η συμμαχία ΣΔΕΜ–Μπορούμε ήρθε πρώτη και κέρδισε τις 46 από τις 120 έδρες της Συνέλευσης. Δεύτερη ήρθε η συμμαχία ΕΜΕΟ-ΔΚΜΕΕ–«Ανανέωση Μακεδονίας».Μεγάλη άνοδο σημείωσε η Α.Σ.-Εναλλακτική, που τετραπλασίασε τις έδρες της στη βουλή. Μετά τις εκλογές η συμμαχία ΣΔΕΜ-Μπορούμε σχημάτισε κυβέρνηση συνεργασίας με τα κόμματα ΔΕΕ και ΔΚΑ, η οποία εγκρίθηκε με 62-51.

Ιστορικό 
Στις προηγούμενες εκλογές του 2016 πλειοψήφησε η συμμαχία της ΕΜΕΟ–ΔΚΜΕΕ, αλλά ο αρχηγός του κόμματος Νίκολα Γκρούεφσκι απέτυχε να σχηματίσει κυβέρνηση μέσα στη δοσμένη προθεσμία. Τον Μάιο του 2017 ο Πρόεδρος Γκιόργκε Ίβανεφ ανέθεσε στον Σοσιαλδημοκράτη Ζόραν Ζάεφ να σχηματίσει κυβέρνηση. Στις 31 Μαίου 2017 η Συνέλευση ενέκρινε την κυβέρνηση συνεργασίας του Ζόραν, που περιλάμβανε τα κόμματα ΣΔΕΜ, την Αλβανική ΔΕΕ και την Αλβανική Συμμαχία, με 62 ψήφους «υπέρ» και 44 «κατά». Κατά συνέπεια, η ΕΜΕΟ–ΔΚΜΕΕ πέρασε στην αντιπολίτευση μετά από 11 χρόνια στην εξουσία.

Η κυβέρνηση του Ζόραν Ζάεφ, όταν ανέλαβε καθήκοντα, δεσμεύτηκε ότι θα εργαστεί για ένταξη της χώρας στην Ε.Ε. και στο ΝΑΤΟ. Μία προϋπόθεση ένταξης ήταν η διευθέτηση του Μακεδονικού ζητήματος της ονομασίας με την Ελλάδα, το οποίο επιλύθηκε με την Συμφωνία των Πρεσπών, η οποία υπογράφηκε στις 17 Ιουνίου 2018 από τους Πρωθυπουργούς των δύο χωρών: τον Ζάεφ και τον Αλέξη Τσίπρα. Βάσει αυτής, τον Φεβρουάριο του 2019 η «πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας» μετονομάστηκε σε «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας». Τον Μάιο του 2019 ο Σοσιαλδημοκράτης Στέβο Πενταρόφσκι κέρδισε στις προεδρικές εκλογές και έγινε ο 5ος Πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας. Στις 17 Οκτωβρίου 2019 οι διαπραγματεύσεις της Βόρειας Μακεδονίας και της Αλβανίας με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έφτασαν σε τέλμα, όταν ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν τάχθηκε κατά της συμφωνίας για διεύρυνση. Η άρνηση ήταν πλήγμα για την κυβέρνηση του Ζόραν που είχε υποσχεθεί ότι θα ανοίξει τον Ευρωατλαντικό δρόμο για την ένταξη, και η αντιπολίτευση, με αρχηγό τον Χρίστιαν Μίτσκοσκι, ζήτησε να προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές.

Οι εκλογές, που κανονικά θα διεξάγονταν τον Νοέμβριο του 2020, μετά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και υπό την πίεση της αντιπολίτευσης της ΕΜΕΟ–ΔΚΜΕΕ, προγραμματίστηκε να γίνουν πρόωρα, στις 12 Απριλίου 2020. Η επιλογή της ημερομηνίας βασίστηκε στο ότι μέχρι τότε η Βόρεια Μακεδονία θα έπρεπε να έχει μπει στο ΝΑΤΟ. Στις 3 Ιανουαρίου ο Πρωθυπουργός Ζόραν Ζάεφ υπέβαλλε την παραίτηση της κυβέρνησής του. Την ίδια ημέρα ο Πρόεδρος Πενταρόφσκι ανέθεσε στον αντιπρόεδρο της ΣΔΕΜ Όλιβερ Σπάσοφσκι να σχηματίσει μία υπηρεσιακή κυβέρνηση που θα οδηγήσει τη χώρα μέχρι τις πρόωρες εκλογές. Στις 16 Φεβρουαρίου, εν όψει των πρόωρων εκλογών, η Συνέλευση της Δημοκρατίας ψήφισε για τη διάλυσή της, με 108 ψήφους «υπέρ». Όμως, εν τω μεταξύ σημειώθηκε έξαρση στα κρούσματα κορονοϊού και η χώρα κηρύχτηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω της πανδημίας, και οι εκλογές της 12ης Απριλίου έπρεπε να αναβληθούν. Η χώρα έπρεπε να αντιμετωπίσει την κρίση με το κοινοβούλιο διαλυμένο και μία εντελώς υπηρεσιακή κυβέρνηση. Μετά τον Απρίλιο, και για πάνω από ένα μήνα, τα δύο μεγάλα κόμματα δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν σε νέα ημερομηνία για τις εκλογές. Ο Ζόραν πρότεινε την 5η Ιουλίου, αλλά τελικά τα κόμματα συμφώνησαν για τις 15 Ιουλίου.

Εκλογικό σύστημα 
Τα 120 μέλη του Σομπράνιε εκλέγονται με αναλογική εκπροσώπηση από τις έξι πολυεδρικές περιφέρειες της χώρας, που έχουν 20 έδρες έκαστη. Δεν υπάρχει εκλογικό όριο για την είσοδο στο κοινοβούλιο. Οι πολιτικοί συνδυασμοί, τα κόμματα και οι συμμαχίες, συμμετέχουν στις εκλογές με κλειστές λίστες υποψηφίων. Δηλαδή, στα ψηφοδέλτια οι υποψήφιοι βουλευτές είναι ομαδοποιημένοι κατά κόμματα, και οι εκλογείς καλούνται να ψηφίσουν ένα κόμμα. Στο τέλος της ψηφοφορίας η κατανομή των εδρών γίνεται με μέθοδο Ντ'Οντ. Η έβδομη εκλογική περιφέρεια καλύπτει τους Βορειομακεδόνες πολίτες του εξωτερικού, και από αυτήν μπορούν να εκλεγούν έως και τρεις πρόσθετοι βουλευτές. Για να εκλεγεί ο πρώτος, πρέπει ο συνδυασμός του να ξεπεράσει σε αριθμό τις ψήφους που συγκέντρωσε ο λιγότερο ψηφισμένος από τους εγχώριους εκλεγμένους βουλευτές. Ο δεύτερος πρέπει να έχει τις διπλάσιες και ο τρίτος τις τριπλάσιες ψήφους. 

Η προσέλευση στην ψηφοφορία δεν ήταν υποχρεωτική. Δικαίωμα ψήφου είχαν όλοι οι πολίτες της Βόρειας Μακεδονίας ηλικίας άνω των 18 ετών.

Δικαίωμα υποψηφιότητας είχαν όλοι οι πολίτες ηλικίας άνω των 18 ετών, που είχαν την υποστήριξη τουλάχιστον 1.000 ψηφοφόρων της περιφέρειάς τους. Στις λίστες υποψηφίων, το 40% έπρεπε να αντιστοιχεί στο φύλο που έχει τη μικρότερη εκπροσώπηση στη βουλή. Δηλαδή, ανά τρεις υποψήφιους ο ένας έπρεπε να είναι γυναίκα.

Συμμετοχές: Συμμαχίες – Κόμματα
Στις εκλογές συμμετείχαν 15 πολιτικοί συνδυασμοί, κόμματα και συμμαχίες. Το κάθε κόμμα ήταν αντιστοιχισμένο σε έναν αριθμό.

ΣΔΕΜ – «Μπορούμε»
Η συμμαχία της ΣΔΕΜ με το Κίνημα Μπέσα ανακοινώθηκε τον Φεβρουάριο του 2020, και είναι η πρώτη επίσημη πολυεθνική συμμαχία της χώρας. Πριν τις εκλογές, η ΣΔΕΜ αναδιοργανώθηκε ώστε να συμβαδίζει με τα άλλα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα της Ευρώπης: άλλαξε το λογότυπο και το χρώμα του κόμματος από μπλε σε κόκκινο. Το εκλογικό πρόγραμμα της συμμαχίας «Μπορούμε» (Σλαβομακεδονικά: Можеме, Αλβανικά: Mundemi) εστίασε στη σταθεροποίηση του κράτους με αναπτυξιακή και ανταγωνιστική οικονομία, σε ένα Ευρωπαϊκό σύστημα υγείας που να ικανοποιεί όλους τους πολίτες, σε ένα κράτος δικαίου, τον θρίαμβο της ένταξης στο ΝΑΤΟ, στην προστασία του περιβάλλοντος, την ψηφιοποίηση και τις πρωτοβουλίες των νέων ανθρώπων.

ΕΜΕΟ – ΔΚΜΕΕ και «Ανανέωση της Μακεδονίας» 
Ο αρχηγός της ΕΜΕΟ – ΔΚΜΕΕ Χρίστιαν Μίτσκοσκι ηγήθηκε στη συμμαχία «Ανανέωση της Μακεδονίας» (Обнова на Македонија). Η συμφωνία για τη συμμαχία υπογράφηκε στις 11 Μαρτίου. Το 360 σελίδων πρόγραμμα της Ανανέωσης περιλαμβάνει 1000 προτάσεις μεταρρύθμισης. Η επίσημη ιστοσελίδα της συμμαχίας έχει περισσότερες πληροφορίες για το φιλόδοξο πρόγραμμα. Η ΕΜΕΟ – ΔΚΜΕΕ έχει ταχθεί κατά της αλλαγής ονόματος της χώρας και έχει κατηγορήσει την κυβέρνηση για διαφθορά.

Πολιτικά κόμματα

Πολιτικές συμμαχίες

Δημοσκοπήσεις 
Από τις δημοσκοπήσεις που έγιναν κατά την περίοδο μετά τις εκλογές του 2016 μέχρι τις τρέχουσες, προέκυψε το γράφημα που ακολουθεί.

 ΕΜΕΟ–ΔΚΜΕΕ,  ΣΔΕΜ,  ΔΕΕ,  Κίνημα Μπέσα,  Αλβανική Συμμαχία

Aποτελέσματα

Αποτελέσματα ανά περιφέρεια

Δείτε επίσης 

 Οδηγός για τις βουλευτικές εκλογές Βόρειας Μακεδονίας 2020

Παραπομπές 

Εκλογές στη Βόρεια Μακεδονία
Βορεια Μακεδονια