Σύνδρομο στέρησης του κινητού τηλεφώνου

Το σύνδρομο στέρησης του κινητού τηλεφώνου (στην αγγλική γνωστό ως  nomophobia = no mobile phobia, νομοφοβία), αναφέρεται στον διάχυτο φόβο και άγχος που προκαλείται σε ένα άτομο -συνήθως νεαρής ηλικίας- όταν στερηθεί ή αποχωριστεί το κινητό τηλέφωνό του. Έχει θεωρηθεί σύμπτωμα και είναι σύνδρομο της προβληματικής χρήσης των ψηφιακών μέσων στην ψυχική υγεία του ανθρώπου.

Περιγραφή 
Αν και το σύνδρομο στέρησης του κινητού τηλεφώνου δεν εμφανίζεται στο ισχύον Εγχειρίδιο Διαγνωστικών και Στατιστικών Ψυχικών Διαταραχών (DSM-5), έχει προταθεί ως μία νέα «φοβία», με βάση τους ορισμούς που δίνονται στο DSM-IV.  

Σύμφωνα με τους Bianchi και Philips (2005), οι ψυχολογικοί παράγοντες που εμπλέκονται στην υπερβολική χρήση κινητού τηλεφώνου, μπορεί να περιλαμβάνουν χαμηλή αυτοεκτίμηση όσο και εξωστρεφή προσωπικότητα -όταν κοινωνικά άτομα χρησιμοποιούν το κινητό τηλέφωνό τους υπερβολικά-. 

Είναι επίσης πολύ πιθανό ότι συμπτώματα μπορεί να προκληθούν και από άλλες υποκείμενες ή προϋπάρχουσες ψυχικές διαταραχές, όπως κοινωνική φοβία ή διαταραχή κοινωνικού άγχους, κοινωνικό άγχος, και διαταραχή πανικού.

Ο όρος, δηλαδή το αγγλικό σύμμειγμα για το «no-mobile-phone phobia», επινοήθηκε κατά τη διάρκεια μελέτης του 2008 από τα Ταχυδρομεία της Μεγάλης Βρετανίας, που ανέθεσε στο YouGov να αξιολογήσει τις ανησυχίες που υπέστησαν οι χρήστες κινητών τηλεφώνων. Η μελέτη διαπίστωσε ότι σχεδόν το 53% των χρηστών των κινητών τηλεφώνων στη Μ. Βρετανία τείνουν να ανησυχούν όταν «χάσουν το κινητό τους τηλέφωνο, εξαντληθεί η μπαταρία ή η πίστωση ή δεν έχουν κάλυψη δικτύου».  Οι περισσότεροι με τέτοια συμπτώματα νομοφοβίας, ποτέ δεν απενεργοποιούν τα κινητά τους τηλέφωνα.

Ερευνητικά δεδομένα 
Με τις νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις εμφανίζονται καθημερινά. Αναδύθηκαν νέα είδη φοβιών (βλ. τεχνοφοβίες). Μελέτη των Shambare, Rugimbana & Zhowa (2012) ισχυρίζεται ότι τα κινητά τηλέφωνα είναι «πιθανώς ο μεγαλύτερος εθισμός στα ναρκωτικά του 21ου αιώνα». Επίσης, ότι οι φοιτητές μπορούν να περάσουν έως και εννέα ώρες κάθε μέρα στα τηλέφωνά τους. Γεγονότα που υποδηλώνουν εξάρτηση από τέτοιες τεχνολογίες  που εν τέλει αντί να απελευθερώνουν, μάλλον υποδουλώνουν τους χρήστες.

Μια έρευνα από τη SecurEnvoy έδειξε ότι νεαροί ενήλικες και έφηβοι είναι πολύ πιο πιθανό να υποφέρουν από το σύνδρομο στέρησης του κινητού τηλεφώνου. Η ίδια έρευνα ανέφερε ότι το 77% των εφήβων έχουν ήδη αναφέρει άγχος και ανησυχίες όταν ήταν χωρίς τα κινητά τους τηλέφωνα. 

Μερικοί ψυχολογικοί προγνωστικοί παράγοντες που πρέπει να ανιχνευτούν σε ένα άτομο που μπορεί να πάσχει από αυτή τη φοβία είναι:
 αυτο-αρνητικές απόψεις
 χαμηλή αυτοεκτίμηση και αυτο-αποτελεσματικότητα
 υψηλή εξωστρέφεια 
 παρορμητικότητα και αίσθηση επείγοντος.

Συμπτώματα 
Το σύνδρομο στέρησης του κινητού τηλεφώνου εμφανίζεται σε καταστάσεις όπου ένα άτομο βιώνει άγχος λόγω του φόβου ότι δεν θα έχει πρόσβαση σε κινητό τηλέφωνο. Το άγχος προκαλείται από διάφορους παράγοντες, όπως η απώλεια κινητού τηλεφώνου, η απώλεια λήψης και μια μπαταρία κινητού τηλεφώνου που έχει πεθάνει.

Γενικά συμπτώματα 
 ανησυχία
 αναπνευστικές διαταραχές
 τρόμος
 ιδρώτας
 αποπροσανατολισμός
 ταχυκαρδία

Συναισθηματικά συμπτώματα 
 κατάθλιψη
 πανικός
 φόβος
 εξάρτηση
 απόρριψη
 χαμηλή αυτοεκτίμηση
 μοναξιά

Θεραπεία 
Μέχρι σήμερα, οι επιστημονικά αποδεκτές και αποδεδειγμένα κατάλληλες θεραπείες είναι πολύ περιορισμένες. Ωστόσο, οι πολλά υποσχόμενες θεραπείες περιλαμβάνουν γνωστική και συμπεριφορική ψυχοθεραπεία, σε συνδυασμό με φαρμακολογικές παρεμβάσεις. Οι θεραπείες που χρησιμοποιούν ως δραστικές την τρανυλκυπρομίνη και την κλοναζεπάμη επέτυχαν ορισμένη μείωση των αρνητικών επιδράσεων της νομοφοβίας.

Σε ακραίες ή σοβαρές περιπτώσεις, η νευροψυχοφαρμακολογία μπορεί να είναι επωφελής, κυμαινόμενη από βενζοδιαζεπίνες έως αντικαταθλιπτικά σε συνήθεις δόσεις.[14] Οι ασθενείς υποβλήθηκαν επίσης σε θεραπεία με επιτυχία χρησιμοποιώντας τρανυλκυπρομίνη σε συνδυασμό με κλοναζεπάμη. Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτά τα φάρμακα έχουν σχεδιαστεί για τη θεραπεία της διαταραχής του κοινωνικού άγχους και όχι της ίδιας της νομοφοβίας.

Παραπομπές 

 
Κινητή τηλεφωνία
Φοβίες