Εμπαγλιφλοζίνη

Η εμπαγλιφλοζίνη, που πωλείται με την επωνυμία Jardiance μεταξύ άλλων, είναι φάρμακο που χρησιμοποιείται μαζί με δίαιτα και άσκηση για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2. Μπορεί να συνταγογραφηθεί αντί για μετφορμίνη και έχει οφέλη έναντι των σουλφονυλουριών. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί μαζί με άλλα φάρμακα όπως μετφορμίνη ή ινσουλίνη. Δεν συνιστάται για διαβήτη τύπου 1. Επίσης έχει εγκριθεί για χρήση από ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, ανεξάρτητα από διαβητική κατάσταση. Λαμβάνεται από το στόμα.  

Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος, μυκητιασικές λοιμώξεις της βουβωνικής χώρας και πόνοι στις αρθρώσεις. Σπανιότερες αλλά πιο σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν δερματική λοίμωξη από τη βουβωνική χώρα που ονομάζεται γάγγραινα του Φουρνιέρ και μια μορφή διαβητικής κετοξέωσης με φυσιολογικά επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Δεν συνιστάται η χρήση κατά την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό. Η χρήση δεν συνιστάται σε άτομα με σημαντική νεφρική νόσο, αν και μπορεί να βοηθήσει στην επιβράδυνση της εξέλιξης ήπιων νεφρικών προβλημάτων. Η εμπαγλιφλοζίνη είναι αναστολέας του συν-μεταφορέα γλυκόζης νατρίου-2 (SGLT-2) και δρα αυξάνοντας την απώλεια σακχάρου στα ούρα. 

Η εμπαγλιφλοζίνη εγκρίθηκε για ιατρική χρήση στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2014. Το 2017, ήταν το 228ο πιο συχνά συνταγογραφούμενο φάρμακο στις Ηνωμένες Πολιτείες, με περισσότερες από δύο εκατομμύρια συνταγές.

Ιατρικές χρήσεις

Διαβήτης τύπου 2 
Η εμπαγλιφλοζίνη χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με τη σωστή διατροφή και άσκηση για να βοηθήσει άτομα με διαβήτη τύπου 2 μειώνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα τους. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί παράλληλα με άλλα φάρμακα τύπου 2 διαβήτης όπως μετφορμίνη, σουλφονυλουρίες και ινσουλίνη. Σε σύγκριση με εικονικό φάρμακο, η εμπαγλιφλοζίνη οδήγησε σε πτώση 0,7% στην αιμοσφαιρίνη A1c, μακροπρόθεσμος δείκτης των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα.

Η εμπαγλιφλοζίνη προκαλεί μέτριες μειώσεις της αρτηριακής πίεσης και του σωματικού βάρους. Αυτές οι επιδράσεις πιθανόν οφείλονται στην απέκκριση της γλυκόζης στα ούρα και σε μια μικρή αύξηση στην απέκκριση νατρίου στα ούρα. Σε κλινικές δοκιμές, οι ασθενείς που έλαβαν εμπαγλιφλοζίνη έχασαν κατά μέσο όρο το 2% του  σωματικού τους βάρους. Ένα ψηλότερο ποσοστό ατόμων που έλαβαν εμπαγλιφλοζίνη πέτυχαν απώλεια βάρους μεγαλύτερο από 5% από την αρχική τους τιμή.  Το φάρμακο μείωσε τη συστολική αρτηριακή πίεση κατά 3 έως 5 χιλιοστά υδραργύρου (mmHg).  Οι επιδράσεις στην αρτηριακή πίεση και το σωματικό βάρος θεωρούνται γενικά ευνοϊκές, καθώς πολλοί ασθενείς με τύπο 2 διαβήτης έχουν υψηλή αρτηριακή πίεση ή είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι.

Οι αναστολείς του SGLT2, συμπεριλαμβανομένης της εμπαγλιφλοζίνης, φαίνεται να μειώνουν την πιθανότητα νοσηλείας για καρδιακή ανεπάρκεια ή την εξέλιξη της χρόνιας νεφρικής νόσου σε άτομα με τύπο 2 διαβήτης. Η εμπαγλιφλοζίνη μπορεί να μειώσει την πιθανότητα θανάτου λόγω καρδιαγγειακών αιτιών σε άτομα με τύπο 2 διαβήτης που έχουν γνωστή καρδιαγγειακή νόσο.  Μια ανησυχία σχετικά με την κλινική δοκιμή στην οποία βασίζονται αυτοί οι ισχυρισμοί είναι ότι τα διάφορα σκέλη έλαβαν διαφορετικές ποσότητες άλλων φαρμάκων. Επομένως, ο μειωμένος κίνδυνος δεν μπορεί απαραίτητα να αποδοθεί στην εμπαγλιφοζίνη.

Οδηγίες θεραπείας 
Οι κατευθυντήριες γραμμές της Αμερικανικής Ένωσης Διαβήτη (ADA) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Μελέτη του Διαβήτη (EASD) συνιστούν αναστολείς SGLT-2 όπως η εμπαγλιφλοζίνη ως φάρμακα δεύτερης γραμμής μετά τη μετφορμίνη για τον τύπο 2 διαβήτης σε άτομα με καρδιακή ανεπάρκεια ή χρόνια νεφρική νόσο. Για διαβήτη τύπου 2 με καθιερωμένη καρδιαγγειακή νόσο, οι οδηγίες προτείνουν είτε έναν αναστολέα SGLT-2 είτε έναν αγωνιστή GLP-1 ως φάρμακα δεύτερης γραμμής μετά τη μετφορμίνη. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις διαβήτη τύπου 2, οι αναστολείς SGLT-2 όπως η εμπαγλιφλοζίνη μπορεί να είναι κατάλληλες επιλογές δεύτερης γραμμής εάν ο έλεγχος της γλυκόζης στο αίμα ή η απώλεια βάρους είναι προτεραιότητες θεραπείας. Είναι λιγότερο κατάλληλα εάν το κόστος αποτελεί σημαντικό παράγοντα. 

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η εμπαγλιφλοζίνη συνιστάται μόνο μαζί με μετφορμίνη εάν δεν μπορεί να ληφθεί σουλφονυλουρία.

Διαβήτης τύπου 1 
Η εμπαγλιφλοζίνη δεν συνιστάται για διαβήτη τύπου 1. Μία μελέτη μελέτησε τη χρήση της εκτός από την ινσουλίνη σε άτομα με διαβήτη τύπου 1. Τα φάρμακα παρουσίασαν μέτριες βελτιώσεις στον έλεγχο της γλυκόζης στο αίμα και στο σωματικό βάρος, αλλά συσχετίστηκαν με αυξημένο κίνδυνο διαβητικής κετοξέωσης, μια επικίνδυνη επιπλοκή του διαβήτη. Η εμπαγλιφλοζίνη δεν έχει εγκριθεί από την Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) για χρήση σε διαβήτη τύπου 1.

Καρδιακή ανεπάρκεια 
Η εμπαγλιφλοζίδη έχει λάβει έγκριση για χρήση σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια με μειωμένο κλάσμα εξώθηση. Τυχαιοποιημένη διπλά τυφλή μελέτη ότι μειώνει τόσο τις νοσηλείες εξαιτίας καρδιακής ανεπάρκειας όσο και τους θανάτους από καρδιαγγειακή νόσο σε σχέση με την ομάδα ελέγχου τόσο σε ασθενείς τόσο με όσο και χωρίς σακχαρώδη διαβήτη κατά περίπου 25%. Επίσης, οι ασθενείς που λάμβαναν εμπαγλιφλοζίνη παρουσίασαν μικρότερη μείωση του ρυθμού σπειραματικής διήθησης σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Έτσι, η ευρωπαϊκή καρδιολογική εταιρεία συμπεριέλαβε την εμπαγλιφλοζίδη και την δαπαγλιφλοζίδη στα φάρμακα που μπορούν να δοθούν για την αντιμετώπιση της καρδιακής ανεπάρκειας με μειωμένο κλάσμα εξώθησης.

Αντενδείξεις 

 Ιστορικό σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης στην εμπαγλιφλοζίνη
 Νεφρική νόσος τελικού σταδίου 
 Διαβητική κετοξέωση

Παρενέργειες

Κοινές 

 Η εμπαγλιφλοζίνη αυξάνει τον κίνδυνο μυκητιασικών λοιμώξεων των γεννητικών οργάνων. Ο κίνδυνος είναι υψηλότερος σε άτομα με προηγούμενο ιστορικό μυκητιασικών λοιμώξεων.
 Οι λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος (UTI) μπορεί να είναι πιο συχνές με την εμπαγλιφλοζίνη. Ορισμένες μεμονωμένες κλινικές δοκιμές έχουν δείξει αυξημένο κίνδυνο, αλλά τα σωρευτικά δεδομένα σε πολλές δοκιμές δεν δείχνουν αύξηση του κινδύνου UTI.
 Η εμπαγλιφλοζίνη μειώνει τη συστολική και διαστολική αρτηριακή πίεση και μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο χαμηλής αρτηριακής πίεσης, η οποία μπορεί να προκαλέσει λιποθυμία και / ή πτώση.  Ο κίνδυνος είναι υψηλότερος σε ηλικιωμένα άτομα, άτομα που λαμβάνουν διουρητικά και άτομα με μειωμένη νεφρική λειτουργία. 
 Ελαφρές αυξήσεις της χοληστερόλης LDL παρατηρούνται με την εμπαγλιφλοζίνη, κυμαινόμενες από 2% έως 4% από την έναρξη.

Σοβαρές 

 Η διαβητική κετοξέωση (ΔΚΟ), μια σπάνια αλλά δυνητικά απειλητική για τη ζωή κατάσταση, μπορεί να εμφανιστεί πιο συχνά με την εμπαγλιφλοζίνη και άλλους αναστολείς SGLT-2. Ενώ η ΔΚΟ συνήθως σχετίζεται με αυξημένα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, σε άτομα που λαμβάνουν αναστολείς SGLT-2, η ΔΚΟ μπορεί να παρατηρηθεί με μη φυσιολογικά φυσιολογικά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, ένα φαινόμενο που ονομάζεται ευγλυκαιμική κετοξέωση.  Η απουσία αυξημένων επιπέδων γλυκόζης στο αίμα σε άτομα με αναστολέα SGLT-2 μπορεί να δυσκολέψει τη διάγνωση της ΔΚΟ. Ο κίνδυνος ΔΚΟ που σχετίζεται με την εμπαγλιφλοζίνη μπορεί να είναι υψηλότερος στο περιβάλλον ασθένειας, αφυδάτωσης, χειρουργικής επέμβασης και / ή κατανάλωσης αλκοόλ.  Φαίνεται επίσης σε διαβήτη τύπου 1 που λαμβάνουν εμπαγλιφλοζίνη, η οποία είναι κυρίως μια μη εγκεκριμένη ή «εκτός σήμανσης» χρήση του φαρμάκου.  Για να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης κετοξέωσης (μια σοβαρή κατάσταση στην οποία ο οργανισμός παράγει υψηλά επίπεδα οξέων αίματος που ονομάζονται κετόνες) μετά τη χειρουργική επέμβαση, ο FDA ενέκρινε αλλαγές στις πληροφορίες συνταγογράφησης για τα φάρμακα για τον διαβήτη αναστολέα SGLT2 για να συστήσει την προσωρινή διακοπή τους πριν από την προγραμματισμένη χειρουργική. Η εμπαγλιφλοζίνη πρέπει να σταματά κάθε μία τουλάχιστον τρεις ημέρες πριν από την προγραμματισμένη χειρουργική επέμβαση. Τα συμπτώματα της κετοξέωσης περιλαμβάνουν ναυτία, έμετο, κοιλιακό άλγος, κόπωση και δυσκολία στην αναπνοή. 
 Γάγγραινα του Φουρνιέ, μια σπάνια αλλά σοβαρή λοίμωξη της βουβωνικής χώρας, εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα που λαμβάνουν εμπαγλιφλοζίνη και άλλους αναστολείς SGLT-2. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό, γενική αίσθηση αδιαθεσίας και πόνο ή πρήξιμο γύρω από τα γεννητικά όργανα ή στο δέρμα πίσω από αυτά. Η λοίμωξη εξελίσσεται γρήγορα και συνιστάται επείγουσα ιατρική φροντίδα. 
 Η εμπαγλιφλοζίνη μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο χαμηλού σακχάρου στο αίμα όταν χρησιμοποιείται μαζί με σουλφονυλουρία ή ινσουλίνη. Όταν χρησιμοποιείται από μόνη της ή μαζί με μετφορμίνη, δεν φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας.

Μηχανισμός δράσης 
Η εμπαγλιφλοζίνη είναι ένας αναστολέας του συν-μεταφορέα γλυκόζης νατρίου-2 (SGLT-2), ο οποίος βρίσκεται σχεδόν αποκλειστικά στα εγγύς σωληνάρια νεφρονικών συστατικών στα νεφρά. Ο SGLT-2 αντιπροσωπεύει περίπου 90 τοις εκατό της επαναπορρόφησης της γλυκόζης στο αίμα. Ο αποκλεισμός του SGLT-2 μειώνει τη γλυκόζη στο αίμα εμποδίζοντας την επαναπορρόφηση της γλυκόζης στο νεφρό και έτσι εκκρίνει τη γλυκόζη μέσω των ούρων. 

Παράλληλα εμποδίζεται και η επαναρρόφηση νατρίου, με αποτέλεσμα την απέκκριση νατρίου στα ούρα με αποτέλεσμα να έχει και διουρητική δράση. Όσον αφορά τα προστατευτικά αποτελέσματά του στην καρδιακή ανεπάρκεια, αυτό αποδίδεται κυρίως σε αιμοδυναμικές επιδράσεις, όπου οι αναστολείς SGLT2 μειώνουν δραστικά τον ενδοαγγειακό όγκο μέσω της οσμωτικής διούρησης και της νατριουρίας. Αυτό συνεπώς μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του προφορτίου και του μεταφορτίου, μειώνοντας έτσι τον καρδιακό φόρτο εργασίας και βελτιώνοντας τη λειτουργία της αριστερής κοιλίας.

Ιστορία 
Αναπτύχθηκε από τις Boehringer Ingelheim και Eli Lilly and Company. Διατίθεται επίσης ως συνδυασμός με λιναγλιπτίνη και μετφορμίνη.

Από τον Μάιο του 2013, οι Boehringer και Lilly είχαν υποβάλει αιτήσεις έγκρισης εμπορείας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA) και στην Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA). Το φάρμακο εγκρίθηκε στην Ευρώπη τον Μάιο του 2014, και εγκρίθηκε από το FDA τον Αύγουστο του 2014. Ο FDA απαιτούσε τέσσερις μελέτες μετά την κυκλοφορία: μια δοκιμή καρδιαγγειακών αποτελεσμάτων, δύο μελέτες σε παιδιά και μια μελέτη τοξικότητας σε ζώα που σχετίζονται με παιδιατρικές δοκιμές.

Παραπομπές 

Αιθέρες
Αντιδιαβητικά φάρμακα
Γλυκοζίτες