Σουσούμου Τονεγκάουα

Ο Σουσούμου Τονεγκάουα (利根川 進, Tonegawa Susumu) είναι Ιάπωνας μοριακός βιολόγος, που κέρδισε το βραβείο Νόμπελ φυσιολογίας και ιατρικής το 1987 για την ανακάλυψη του γενετικού μηχανισμού, που παράγει τεράστια ποικιλομορφία αντισωμάτων. Ανεκάλυψε ότι  με τον συνδυασμό των γονιδίων μπορεί ο οργανισμός να παράγει έναν απεριόριστο αριθμό αντισωμάτων, που το καθένα καταπολεμά συγκεκριμένους παθολογικούς μικροοργανισμούς. Μετά την κατάκτηση του νόμπελ ιατρικής για την εργασία στην ανοσολογία, ο Τονεγκάουα ασχολήθηκε με τις νευροεπιστήμες εξετάζοντας τη μοριακή, κυτταρική και νευρωνική βάση της δημιουργίας και της ανάκτησης της μνήμης.

Βιογραφία
Ο Σουσούμου Τονεγκάουα γεννήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 1939 στη Ναγκόγια της Ιαπωνίας. Ο πατέρας του (Tsutoma Tonegawa) είχε επιχείρηση υφασμάτων και αρκετά εργοστάσια σε επαρχιακές πόλεις στο νότιο μέρος της Ιαπωνίας. Ο πατέρας του αναγκαζόταν να ταξιδεύει συχνά στα εργοστάσια υφασμάτων και όλη η οικογένεια ήταν απαραίτητο να μετακομίζει σε τακτά χρονικά διαστήματα. Ο πατέρας του είχε τρία αγόρια και ένα κορίτσι. Οι γονείς του τον έστειλαν μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του στο σπίτι του θείου του στο Τόκιο, για να έχει καλύτερη εκπαίδευση. Στο λύκειο το αγαπημένο του μάθημα ήταν η χημεία. Έτσι, όταν τελείωσε το σχολείο έδωσε εξετάσεις για το τμήμα χημείας του πανεπιστημίου του Κιότο. Κατάφερε να μπει με τη δεύτερη φορά το 1959.Στη διάρκεια των σπουδών του έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη μοριακή βιολογία. Μετά την αποφοίτησή του από το τμήμα χημείας το 1963, πήγε στο εργαστήριο του καθηγητή Ιτάρου Ουατανάμπε στο πανεπιστήμιο του Κιότο. Μετά από λίγους μήνες με παρότρυνση του καθηγητή του πήγε στις Η.Π.Α. στο πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο. Αποφοίτησε το 1968 και παρέμεινε στο Σαν Ντιέγκο κάνοντας μεταδιδακτορική έρευνα για δύο χρόνια στο ινστιτούτο Σαλκ στο εργαστήριο του Ρενάτο Ντουλμπέκκο. Το 1970 έληγε η visa του και έπρεπε να φύγει από τις ΗΠΑ για τουλάχιστον δύο χρόνια πριν κάνει αίτηση ξανά για visa. Με παρότρυνση του Ρενάτο πήγε στο νεοσύστατο ινστιτούτο ανοσολογίας στη Βασιλεία της Ελβετίας το 1971, όπου έμεινε για δέκα έτη και όπου διεξήγαγε έρευνα με άλλους ερευνητές για το πώς παράγεται η τεράστια ποικιλομορφία αντισωμάτων χρησιμοποιώντας τις νέες τεχνικές της μοριακής βιολογίας, δηλαδή ο περιορισμός ενζύμων, το ανασυνδυασμένο DNA.

Το 1981 έφυγε από τη Βασιλεία και πήγε στο κέντρο έρευνας για τον καρκίνο στο M.I.T. στη Μασαχουσέτη συνεχίζοντας την έρευνα για 10 έτη ακόμα πάνω σε θέματα, που αφορούν την ανοσολογία. Έπειτα έστρεψε το ενδιαφέρον του στον εγκέφαλο και προσπάθησε να εξηγήσει πώς οι άνθρωποι μαθαίνουν, πώς δημιουργούνται οι αναμνήσεις και πώς αποθηκεύονται στα μόρια και τα κύτταρα του εγκεφάλου. Χρησιμοποίησε γενετικά τροποποιημένα ποντίκια ως πειραματόζωα, για να δημιουργήσει ψευδείς αναμνήσεις. Μελέτησε τα κύτταρα του εγκεφάλου, που διατηρούν τη μνήμη, και τα οποία βρίσκονται στον ιππόκαμπο. Ο Σουσούμου Τονεγκάουα και οι συνεργάτες του προσπαθούν να κατανοήσουν τι πληροφορίες αποσπά ο εγκέφαλος από το περιβάλλον μέσω της εμπειρίας και πώς η μνήμη από προηγούμενες εμπειρίες μετατρέπεται σε γνώση, που ενισχύει τη νέα μάθηση. Ο Σουσούμου Τονεγκάουα προσδοκά να φέρει επανάσταση με την έρευνά του στην αντιμετώπιση της αμνησίας, της κατάθλιψης και της νόσου Αλτσχάιμερ.  Με τη βοήθεια της οπτογενετικής τεχνικής προσπαθεί να ενισχύσει τη μνήμη. Ο Σουσούμου Τονεγκάουα ήταν διευθυντής στο ινστιτούτο επιστήμης εγκεφάλου RIKEN από το 2009 έως το 2017. Είναι μέλος της Αμερικάνικης Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών καθώς και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Identification and optogenetic manipulation of memory engrams in the hippocampus
 Memory engram storage and retrieval
 Tonegawa Susumu άρθρο στην εγκυκλοπαίδεια www.britannica.com
 Σουσούμου Τονεγκάουα  άρθρο στην εγκυκλοπαίδεια www.encyclopedia.com
 Σουσούμου Τονεγκάουα  βιογραφικό του Σουσούμου Τονεγκάουα στην ιστοσελίδα www.nobelprize.org
 Αντισώματα  άρθρο στην εγκυκλοπαίδεια www.newworldencyclopedia.org
 Ανοσοποιητικό σύστημα  άρθρο στην εγκυκλοπαίδεια www.newworldencyclopedia.org

Παραπομπές

Ιάπωνες βιολόγοι
Ιάπωνες νομπελίστες
Βραβευμένοι με Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής
Βιολόγοι του 20ού αιώνα