Καμιανά Μοχίλα

Καμιανά Μοχίλα (; κυριολεκτικά: "πέτρινος τάφος") είναι ένας αρχαιολογικός χώρος στην κοιλάδα του ποταμού Μολότσνα (κυριολεκτικά "ποταμός γάλακτος"), περίπου ένα μίλι από το χωριό Τερπίννια, στην Περιφέρεια Ζαπορίζια, στην Ουκρανία. Τα πετρογλυφικά της Καμιανά Μοχίλα χρονολογούνται από την Άνω Παλαιολιθική (πολιτισμός Κουκρέκ) έως τα Μεσαιωνικά, με τις απεικονίσεις της Λίθινης Εποχής να υπόκεινται στο μεγαλύτερο αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Στις 68 σπηλιές της Καμιανά Μοχίλα έχουν βρεθεί πάνω από 3000 ζωγραφιές, που ανάγονται από τη Λίθινη Εποχή έως την Εποχή του Χαλκού και μεταγενέστερα.

Περισσότερες πληροφορίες 

Ο αρχαιολογικός χώρος περιλαμβάνει μια ομάδα απομονωμένων τεμαχίων ψαμμίτη, ύψους έως δώδεκα μέτρων, διάσπαρτα σε μια έκταση περίπου 3.000 τετραγωνικών μέτρων. Όπως το λέει ο θρύλος του Νογκάι, προέκυψε από μια πάλη δύο μπαγκάτουρ, που πετούσαν πέτρες ο ένας στον άλλον. Στην πραγματικότητα, ο χώρος είχε την προέλευσή του σε μια αμμουδιά του  ωκεανού της Τηθύος. Για μεγάλο χρονικό διάστημα ήταν ένα νησί στον ποταμό Μολότσνα, το οποίο έκτοτε έχει καλυφθεί με λάσπη και τώρα ρέει σε μικρή απόσταση προς τα δυτικά. Θεωρείται ότι αντιπροσωπεύει το μοναδικό βράχο από ψαμμίτη, που προεξέχει, στο κοίλωμα Αζόφ-Κουμπάν. 

Το σχήμα αυτού του αμμόλοφου είναι παρόμοιο με αυτό των κουργκανών που βρίσκονται στην στέπα της Πόντου-Κασπίας. Το 1889, ο Ρώσος αρχαιολόγος Νικολάι Βεσελόφσκι κλήθηκε να εξερευνήσει τον αινιγματικό χώρο και ξεκίνησε τις ανασκαφές τον επόμενο χρόνο. Μόλις κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο χώρος ήταν νεκροταφείο, οι ανασκαφές τερματίστηκαν. Υπήρξε πολύ λίγη επιστημονική εξερεύνηση του τόπου κατά το πρώτο τρίτο του 20ού αιώνα.

Στη δεκαετία του 1930 η περιοχή ερευνήθηκε από μια ομάδα επιστημόνων από τη Μελιτόπολη  υπό τον  Βαλεντίν Ντανιλένκο (1913-1982). Ο νεαρός αρχαιολόγος ισχυρίστηκε ότι είχε ανακαλύψει τριάντα σπηλιές με πετρογλυφικές  επιγραφές που χρονολογούνται από τον 20ο αιώνα π.Χ. έως τον 17ο αιώνα μ.Χ. Ο Ντανιλένκο συνέχισε τη δουλειά του στον χώρο μετά τον Β 'Παγκόσμιο Πόλεμο και ισχυρίστηκε ότι είχε ανακαλύψει δεκατρείς επιπλέον σπηλιές με πετρογλυφικά. 

Πάνω από 40 φορητές πέτρες με πετρογλυφικά, που έχουν βρεθεί στη σπηλιά Τσουρίνγκας, έχουν θεωρηθεί ότι αποτελούν διάφορα γλυπτά ψαριών. Για τους ανθρώπους της Μεσολιθικής Εποχής το ψάρεμα ήταν πιο σημαντικό από το κυνήγι. Επίσης, έχουν βρεθεί στην περιοχή εργαλεία ψαρέματος και διακοσμημένα κόκαλα ψαριών.

Ο χώρος ορίστηκε αρχαιολογικό καταφύγιο το 1954. Η κίνηση είχε σκοπό να αποτρέψει την πλημμύρα της περιοχής μετά την κατασκευή τεχνητής λίμνης. Κατά τις επόμενες δεκαετίες, η κατάσταση των πετρογλυφικών επιδεινώθηκε αισθητά.

Τα πετρογλυφικά βρίσκονται μόνο μέσα στις σπηλιές και στις σπηλιές της Καμιανά Μοχίλα, πολλές από τις οποίες είναι ακόμα γεμάτες με άμμο. Δεν έχει παρασχεθεί επαρκής προστασία από τα στοιχεία της φύσης μέχρι σήμερα. Στην περιοχή δεν έχουν βρεθεί ίχνη αρχαίου ανθρώπινου οικισμού, με αποτέλεσμα πολλοί μελετητές να πιστεύουν ότι ο λόφος χρησίμευε ως απομακρυσμένο ιερό. Αχνά ίχνη κόκκινου χρώματος παραμένουν σε τμήματα της επιφάνειας. Οι μελετητές δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν εάν τα πετρογλυφικά χρονολογούνται από τη μεσολιθική ή τη νεολιθική περίοδο. Η τελευταία χρονολόγηση είναι πιο δημοφιλής, αν και η υποτιθέμενη απεικόνιση ενός μαμούθ σε ένα από τα σπήλαια φαίνεται να ευνοεί την προηγούμενη ημερομηνία. 

Το 2006, η κυβέρνηση της Ουκρανίας όρισε τον αρχαιολογικό χώρο να εγγραφεί  στον κατάλογο παγκόσμιας κληρονομιάς. Συνολικά, οι εικόνες με τους πέτρινους τάφους αντιπροσωπεύουν ίχνη θρησκευτικών τελετών κυνηγών και κτηνοτρόφων αυτής της ζώνης στέπας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης από τον 20ο αιώνα π.Χ. έως τον 17ο αιώνα μ.Χ. Ορισμένες σπηλιές είναι τεχνητής προέλευσης. Τα πολιτιστικά τους στρώματα έχουν καθοριστεί σε περιόδους όπως η Νεολιθική, η Εποχή του Χαλκού και η Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου καθώς επίσης και του Μεσαίωνα. 

Το μεγάλο έργο του Ντανιλένκο για τον αρχαιολογικό χώρο ανακοινώθηκε μετά τον θάνατό του, αλλά χρειάστηκε η δημοσίευση της μεγάλης μονογραφίας του Ανατόλι Κιφίσιν  το 2001, για να προσελκύσει ευρύτερη προσοχή για την Καμιανά Μοχίλα. Σε αυτό το αμφιλεγόμενο έργο, ο Κιφίσιν συνέκρινε τα πετρογλυφικά της Καμιανά Μοχίλα με εκείνα των Τσαταλχογιούκ και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι και οι δύο είχαν σχέση με την  σφηνοειδή γραφή  των Σουμερίων. Λίγο πριν από το θάνατό του, ο Ιγκόρ Ντιακόνοφ επιτέθηκε ενάντια στην υπόθεση του Κιφίσιν (οι δύο ανοιχτά βρίσκονταν σε διαμάχη από τη δεκαετία του 1960).

Στα βόρεια του αρχαιολογικού χώρου έχει δημιουργηθεί ένα μουσείο, όπου οι επισκέπτες μπορούν να δουν εκθέματα από τις διάφορες αρχαιολογικές ανασκαφές, που έχουν γίνει στην περιοχή.

Εικόνες

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημη ιστοσελίδα
https://www.shutterstock.com/el/search/kamyana+mohyla εικόνες του αρχαιολογικού χώρου Καμιανά Μοχίλα
Microscopic examination of Mesolithic serpent-like sculptured stones from southern Ukraine

Προϊστορική τέχνη
Μεγαλιθικοί αρχαιολογικοί τόποι στην Ευρώπη