Μύρθιος Αγίου Βασιλείου

Η Μύρθιος είναι ημιορεινό χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητας του Δήμου Αγίου Βασιλείου, στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης.

Γεωγραφικά στοιχεία 
Η Μύρθιος απέχει 36 χιλιόμετρα Ν.-ΝΔ. από το Ρέθυμνο και είναι κτισμένη σε υψόμετρο 218 μ. στους νότιους πρόποδες του όρους Κουρούπα.

Σημεία ενδιαφέροντος 

Στη Μύρθιο βρίσκεται ο τοιχογραφημένος μονόχωρος ναός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος. Οι τοιχογραφίες του σώζονται σε καλή κατάσταση και ξεχωρίζουν οι τοιχογραφίες των κολασμένων ή αδίκων και της Πλατυτέρας με τον Ιησού στην κόγχη του ιερού. Κοντά στο χωριό σώζεται μεγάλος νερόμυλος του 19ου αιώνα, με τον υδατόπυργο και την οικία του μυλωνά.

Ιστορικά στοιχεία 
Το χωριό αναφέρεται από τον Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 ως Mirtio di Megapotamo στην επαρχία Αγίου Βασιλείου. Στην ενετική απογραφή του 1583 από Καστροφύλακα αναφέρεται ως Mirtio di Mega Potamo με 144 κατοίκους και 205 οφειλόμενες αγγαρείες, ενώ μνεία στο χωριό κάνει και ο Βασιλικάτα το 1630, με την ονομασία Mirtio di Mega Potamo. Στην απογραφή του 1834, η οποία οργανώθηκε από τους Αιγυπτίους, το χωριό είχε αμιγώς χριστιανικό πληθυσμό και κατοικούσαν σε αυτό 30 οικογένειες. Οι Αιγύπτιοι κατά την περίοδο που ηγεμόνευσαν την Κρήτη εντόπισαν κοντά στη Μύρθιο ανθρακοφόρα πετρώματα, τα οποία όμως δεν εκμεταλλεύτηκαν.

Στην απογραφή του 1881 η Μύρθιος υπάγονταν στον δήμο Φοίνικος και είχε αμιγώς χριστιανικό πληθυσμό, 161 κατοίκους. Στην απογραφή του 1900 είχε 391 κατοίκους και υπαγόταν στον ίδιο δήμο. Στην απογραφή του 1920 αναφέρεται ως έδρα ομώνυμου αγροτικού δήμου. Το 1925, η Μύρθιος ορίστηκε έδρα ομώνυμης κοινότητας, μέχρι την Καποδιστριακή διοικητική διαίρεση, όταν το χωριό προσαρτήθηκε στον Δήμο Φοίνικα.

Δείτε: Κοινότητα Μύρθιου

Απογραφές πληθυσμού 
Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:

Επιφανείς Μυρθιανοί 
 Μάνος Χατζιδάκις: μουσικοσυνθέτης (καταγωγή από πατρός). Ο Μάνος Χατζηδάκις γεννήθηκε στην Ξάνθη και ήταν γιος του δικηγόρου Γεωργίου Χατζηδάκη από τον Μύρθιο Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου και της Αλίκης Αρβανιτίδου από την Αδριανούπολη της Ανατολικής Θράκης.
 Χατζηδάκης Γεώργιος: γλωσσολόγος

Σημείωση 
Στην Κοινότητα Σελλίου του Δήμου Ρεθύμνης υπάρχει ο συνώνυμος οικισμός Μύρθιος.

Παραπομπές

Χωριά του νομού Ρεθύμνης
Δήμος Αγίου Βασιλείου