Αζέροι

Οι Αζέροι (γνωστοί και ως Αζερμπαϊτζανοί,  ,  ) είναι λαός τουρκικής καταγωγής ο οποίος ζει κυρίως στο Ιρανικό Αζερμπαϊτζάν και την (πρώην Σοβιετική) Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν. Είναι το τρίτο πολυπληθέστερο τουρκικό φύλο μετά τους Τούρκους και τους  Ουζμπέκους και στο θρήσκευμα είναι κυρίως Μουσουλμάνοι. Αποτελεί την πλειοψηφία των κατοίκων της δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν και είναι η δεύτερη μεγαλύτερη εθνοτική ομάδα στο Ιράν και τη Γεωργία. Ο μεγαλύτερος αριθμός των Αζέρων ζουν στο Ιράν, ακολουθούμενοι από τους περίπου 9.5 εκατομμύρια Αζέρους στη Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν. Μιλούν την αζερική γλώσσα, η οποία ανήκει στον ογουζικό κλάδο των τουρκικών γλωσσών.

Πιστεύεται ότι οι Αζέροι του Ιράν κατάγονται από διάφορες εθνοτικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των Μανναίων, οι οποίοι κατοικούσαν σε μια επικράτεια που αντιστοιχεί στο βορειοδυτικό Ιράν νότια της Λίμνης Ούρμια κατά τον 10ο με 7ο αιώνα π.Χ. περίπου. Μιλούσαν μια διάλεκτο που σχετιζόταν με τα Χουρριανά (μια μη Σημιτική και μη ινδοευρωπαϊκή γλώσσα η οποία σχετιζόταν με τα ουραρτιανά). Επίσης πιστεύεται ότι κατάγονται από τους Μήδους, μια αρχαία Ιρανική εθνική ομάδα, η οποία υπό την κυριαρχία του Βασιλιά Κυαξάρη ισχυροποιήθηκε ιδρύοντας μια αυτοκρατορία που κυριάρχησε στην περιοχή. Πιστεύεται ότι η Μηδική αυτοκρατορία κατάκτησε και αφομοίωσε τους Μαναίους τον 6ο αιώνα π.Χ.. Η ιστορική έρευνα δείχνει ότι η παλαιά αζερική γλώσσα, η οποία ανήκει στον Βορειοδυτικό κλάδο των ιρανικών γλωσσών, κατάγεται από τη μηδική γλώσσα. Σταδιακά η γλώσσα διαδόθηκε και ομιλούταν ευρέως στην προαναφερμένη περιοχή για αιώνες.

Πιστεύεται ότι οι Αζέροι του Αζερμπαϊτζάν κατάγονται από τους κατοίκους της Αλβανίας του Καυκάσου, μιας αρχαίας χώρας που βρίσκεται στην ανατολική περιοχή του Καυκάσου. Στην Αλβανία του Καυκάσου εγκαταστάθηκαν διάφορα ιρανικά φύλα. Υπάρχει απόδειξη ότι, παρά τις διαδοχικές εισβολές και μεταναστεύσεις, σταδιακά ο ιθαγενής καυκάσιος πληθυσμός ίσως αφομοιώθηκε γλωσσικά και πολιτισμικά πρώτα από ιρανικά φύλα όπως οι Πέρσες, και αργότερα από τουρκικά φύλα όπως οι Ογούζοι Τούρκοι. Έχουν μαθευτεί σημαντικές πληροφορίες για τους Καυκάσιους Αλβανούς, όπως η γλώσσα τους, η ιστορία τους, η πρώιμη μετατροπή τους στον Χριστιανισμό και οι σχέσεις τους με τους Αρμένιους και τους Γεωργιανούς, οι οποίοι άσκησαν κατά τους επόμενους αιώνες ισχυρή επιρροή, θρησκευτικά και πολιτιστικά, στους Καυκάσιους Αλβανούς. Πολλοί ακαδημαϊκοί πιστεύουν ότι η γλώσσα Ούντι, γλώσσα η οποία ανήκει στις βορειοανατολικές καυκάσιες γλώσσες και ομιλείται από λίγες χιλιάδες άτομα στο Αζερμπαϊτζάν, είναι απομεινάρι της γλώσσας των Καυκάσιων Αλβανών.

Μετά τους ρωσοπερσικούς πολέμους του 1813 και του 1828 , οι συνθήκη του Γκιουλιστάν το 1813 και η συνθήκη του Τουρκμεντσάι το 1828 οριστικοποίησαν τα σύνορα Ρωσίας και Ιράν. Σύμφωνα με αυτές τις συνθήκες, τα εδάφη του Ιράν στον Καύκασο παραχωρήθηκαν στη Ρωσία. Ο σχηματισμός της Λαϊκής Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν το 1918 καθόρισε τα εδάφη της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν.

Η αζερική γλώσσα συνδέεται στενά με την τουρκική γλώσσα, τα κασκάι, τα γκαγκαουζιανά, τα τουρκμενικά και τα ταταρικά της Κριμαίας. Τα αζερικά είναι κατά κάποιο βαθμό αμοιβαία κατανοητή με τις παραπάνω γλώσσες. Επειδή εδώ και σχεδόν δύο αιώνες το Αζερμπαϊτζάν και το Ιρανικό Αζερμπαϊτζάν έχουν διαχωριστεί πολιτικά, υπάρχουν ορισμένες γραμματικές και λεξιλογικές διαφορές στη τοπική γλώσσα, αν και οι δύο ποικιλίες της αζερικής είναι αμοιβαία κατανοητές. Επιπλέον, η τουρκική και η αζερική γλώσσα είναι αμοιβαία κατανοητές μεταξύ τους σε έναν αρκετά υψηλό βαθμό, ώστε να είναι δυνατή η συνομιλία ενός Τούρκου και ενός Αζέρου χωρίς να έχει μελετήσει ο ένας την γλώσσα του άλλου. Αυτό το γεγονός έχει ωθήσει μερικούς γλωσσολόγους που ασχολούνται με τις τουρκικές γλώσσες να ονομάσουν την σχέση των δύο γλωσσών ως διάλεκτο συνεχές των δυτικών ογουζικών γλωσσών.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Πληθυσμιακές ομάδες στην Τουρκία
Πληθυσμιακές ομάδες στη Ρωσία
Πληθυσμιακές ομάδες στο Ιράν
Πληθυσμιακές ομάδες στον Καύκασο
 
Σελίδες με πηγές CS1 στα Αραβικά (ar)
Σελίδες με πηγές CS1 στα Γαλλικά (fr)
Σελίδες με πηγές CS1 στα Ρωσικά (ru)
Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα αζέρικα
Εθνοτικές ομάδες χωρισμένες από διεθνή σύνορα