Λευτέρης Αεράκης

Ο Λευτέρης Αεράκης (Ανώγεια, 1920 - 2013) γνωστός και ως Νταρολευτέρης, ήταν Έλληνας αντιστασιακός.

Γεννήθηκε στα Ανώγεια της Κρήτης το 1920. Ήταν εγγονός του Γιώργη Ιωάννου Αεράκη-Νταρογιώργη (1840-1911) που διακρίθηκε στις επαναστάσεις του 1866, 1878 και 1897 και τιμήθηκε με τον βαθμό του διακοσίαρχου. Ήταν γιος του Μανόλη Αεράκη (1880-1944) που έλαβε μέρος στους Βαλκανικούς Πολέμους και της Ελένης Αεράκη το γένος Σκανδάλη που τιμήθηκε με το Μετάλλιο της τιμής για την προσφορά της στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, προμηθεύοντας με κίνδυνο της ζωής της καθώς και της οικογένειάς της, τις ανταρτικές Ομάδες των Ανωγείων στον Ψηλορείτη με ψωμί από τον φούρνο της και μεταφέροντας όπλα και πυρομαχικά.

Ο Λευτέρης Αεράκης μπήκε από τους πρώτους στην αντίσταση εναντίων των Γερμανών κατακτητών. Ορμητήριο της ομάδας στην οποία συμμετείχε ήταν η απρόσιτη κορυφή Τσουνιά του Ψηλορείτη. Κορυφαία θεωρείται η συμμετοχή του στη Μάχη στο Σφακάκι (περιοχή κοντά στα Ανώγεια) στις 7 Αυγούστου 1944 όπου ο ολιγομελής εφεδρικός ΕΛΑΣ απελευθέρωσε από τα χέρια μικτής ομάδας Γερμανών και Ιταλών 98 γυναικόπαιδα που είχαν συλληφθεί όμηροι, χωρίς να τραυματιστεί κανείς από τους αιχμαλώτους και τους αντάρτες. Άπαντες οι Γερμανοί και οι Ιταλοί σκοτώθηκαν ή συνελήφθησαν αιχμάλωτοι. Λίγες μέρες αργότερα επικεφαλής των Γερμανών λοχίας – Φρούραρχος του Γενί – Γκαβέ Γιόζεφ Ολενχάουερ γνωστός σαν «Σήφης», αφού ανακρίθηκε από τους Βρετανούς αντιστασιακούς, εκτελέστηκε.

Η Μάχη στο Σφακάκι ήταν μια από τις πιο επιτυχημένες επιχειρήσεις στην διάρκεια της Κατοχής και είναι το δεύτερο από τα πέντε «επειδή» που αναγράφεται στην απόφαση του Γερμανού Διοικητή Κρήτης για την ισοπέδωση των Ανωγείων: ”Επειδή η πόλις των Ανωγείων είναι κέντρο της αγγλικής κατασκοπείας εν Κρήτη και επειδή οι ανωγειανοί εξετέλεσαν τον φόνο του λοχίου φρουράρχου Γενί-Γκαβέ και της υπ’ αυτών φρουράς και επειδή οι Ανωγειανοί εξετέλεσαν το σαμποτάζ της Δαμάστας, επειδή εις Ανώγεια ευρίσκουν άσυλον και προστασίαν οι αντάρται των διαφόρων ομάδων αντιστάσεως και επειδή εκ των Ανωγείων διήλθον και οι απαγωγείς με τον Στρατηγόν Φον Κράιπερ χρησιμοποιήσαντες ως σταθμόν διαμετακομιδής τα Ανώγεια, διατάσσωμεν την ΙΣΟΠΕΔΩΣΙΝ τούτων και την εκτέλεσιν παντός άρρενος Ανωγειανού όστις ήθελεν ευρεθεί εντός του χωρίου και πέριξ αυτού εις απόστασιν ενός χιλιομέτρου…”
Χανιά 13 Αυγούστου 1944
Ο Στρατηγός Διοικητής Φρουρίου Κρήτης
Χ.Μίλλερ

Συμμετείχε επίσης στις μάχες για την απελευθέρωση του Ηρακλείου από τους Γερμανούς τον Σεπτέμβρη - Οκτώβρη 1944, και εισήλθε την 11η Οκτωβρίου στο απελευθερωμένο Ηράκλειο με την Ομάδα του Γιάννη Ποδιά. Παντρεύτηκε την Φερενίκη Μανουρά το 1951 και μαζί απόκτησαν τρεις γιούς και έξι εγγόνια. Πέθανε στις 27 Ιανουαρίου του 2013. Την κηδεία του παρακολούθησαν σύσσωμοι οι συγχωριανοί του καθώς και οι επίσημες αρχές από το Ηράκλειο και το Ρέθυμνο.
Ο Νταρολευτέρης για την συμμετοχή του στην αντίσταση κατά των Ναζί τιμήθηκε από την Ελληνική Πολιτεία με το Μετάλλιο της Τιμής. Επ’ ευκαιρία δε του θανάτου του ο Δήμος Ανωγείων εξέδωσε ψήφισμα.

Μέλη του ΕΛΑΣ