Χειρουργική του στραβισμού

Η χειρουργική του στραβισμού (επίσης: χειρουργική εξοφθάλμιων μυών, χειρουργική οφθαλμικών μυών ή χειρουργική ευθυγράμμιση οφθαλμών) είναι μια χειρουργική επέμβαση στους εξοφθάλμιους μυς για τη διόρθωση του στραβισμού, δηλαδή της κακής ευθυγράμμισης των οφθαλμών. Με περίπου 1,2 εκατομμύρια επεμβάσεις κάθε χρόνο, η χειρουργική επέμβαση των εξωφθάλμιων μυών είναι η τρίτη συχνότερη οφθαλμική χειρουργική επέμβαση στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η πρώτη επιτυχημένη χειρουργική επέμβαση στραβισμού είναι γνωστό ότι πραγματοποιήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 1839 από τον Γιόχαν Φρίντριχ Ντίφενμπαχ σε ένα παιδί ηλικίας 7 ετών με εσωτροπία. Είχαν πραγματοποιηθεί κάποιες προσπάθειες το 1818 από τον William Gibson από τη Βαλτιμόρη, γενικό χειρουργό και καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Maryland. 

Η ιδέα της αντιμετώπισης του στραβισμού με την περικοπή ορισμένων εξοφθάλμιων μυϊκών ινών δημοσιεύθηκε σε αμερικανικές εφημερίδες από τον Νεοϋορκέζο οφθαλμίατρο John Scudder το 1837.

Τύποι 

 Οι χειρουργικές επεμβάσεις των οφθαλμικών μυών, οι οποίες χρησιμοποιούνται συνήθως για τη διόρθωση του στραβισμού, περιλαμβάνουν τις ακόλουθες: 
 Επεμβάσεις χαλάρωσης / αποδυνάμωσης 
 Οπίσθια μετάθεση του μυός προς την έκφυσή του. 
 Μυεκτομή 
 Μυοτομία 
 Τενοντεκτομή 
 Τενοντοτομή 
 Επεμβάσεις σύσφιξης / ενίσχυσης 
 Η βράχυνση περιλαμβάνει την αποσύνδεση ενός από τους οφθαλμικούς μυς, την αφαίρεση ενός τμήματος του μυός από το απώτερο άκρο του μυός και την επανακαθήλωση του μυός επί του οφθαλμού. 
 Πτύχωση 
 Πρόσθια μετάθεση είναι η μετακίνηση ενός οφθαλμικού μυός από την αρχική θέση κατάφυσής του στον βολβό του οφθαλμού σε μια πιο πρόσθια θέση. 
 Επεμβάσεις μετάθεσης καταφύσεων / επανατοποθέτησης 
 Η επέμβαση ρυθμιζόμενων ραμμάτων είναι μια μέθοδος επανακαθήλωσης ενός εξωφθάλμιου μυός μέσω ενός ράμματος, το οποίο δύναται να βραχυνθεί ή να επιμηκυνθεί εντός της πρώτης μετεγχειρητικής ημέρας, για την επίτευξη καλύτερης οφθαλμικής ευθυγράμμισης. 

Η χειρουργική επέμβαση του στραβισμού είναι διαδικασία μίας ημέρας. Ο ασθενής παραμένει για λίγες μόνο ώρες στο νοσοκομείο, με ελάχιστη προεγχειρητική προετοιμασία. Η μέση διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης είναι μεταβλητή. Μετά τη χειρουργική επέμβαση, ο ασθενής πρέπει να αναμένει πόνο και ερυθρότητα. Σε περιπτώσεις επαναληπτικών επεμβάσεων πρέπει να αναμένεται περισσότερος πόνος. Η βράχυνση των μυών είναι πιο οδυνηρή στην μετεγχειρητική περίοδο σε σχέση με την οπίσθια μετάθεση. Επίσης αφήνει μια ερυθρότητα που διαρκεί περισσότερο και μπορεί να προκαλέσει έμετο κατά την πρώιμη μετεγχειρητική περίοδο. 

Ο χειρουργός χορηγεί στον ασθενή ένα κάλυμμα για τους οφθαλμούς του, το οποίο εμποδίζει την είσοδο του φωτός. Συνιστάται στον ασθενή να φορά αυτό το κάλυμμα, καθώς τα οφθαλμικά ερεθίσματα ( π.χ. φως, στριφογύρισμα των οφθαλμών) προκαλούν δυσφορία.

Εκβάσεις

Ευθυγράμμιση και λειτουργικές αλλαγές 
Υπερ- και υπο-διόρθωση: Η χειρουργική παρέμβαση μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την πλήρη (ορθοφορία) ή μερική ευθυγράμμιση των οφθαλμών, ή μπορεί να οδηγήσει σε υπερ- ή υπο-διόρθωση, η οποία ενδέχεται να απαιτήσει περαιτέρω θεραπεία ή πρόσθετη χειρουργική επέμβαση. Η πιθανότητα να παραμείνουν ευθυγραμμισμένοι οι οφθαλμοί μακροπρόθεσμα είναι υψηλότερη αν ο ασθενής είναι σε θέση να επιτύχει ένα βαθμό διοφθάλμιας συγχώνευσης μετά από τη χειρουργική επέμβαση σε σχέση με έναν ασθενή που δεν έχει αυτή τη δυνατότητα. Μια μελέτη σε ασθενείς με βρεφική εσωτροπία, οι οποίοι είχαν είτε εσωτροπία μικρής γωνίας (8 διόπτρες) είτε εξωτροπία μικρής γωνίας του ιδίου μεγέθους έξι μήνες μετά την επέμβαση, έδειξε ότι εκείνοι που είχαν εσωτροπία μικρής γωνίας ήταν περισσότερο πιθανό να έχουν ευθυγραμμισμένους οφθαλμούς πέντε έτη μετά την επέμβαση σε σύγκριση με τους ασθενείς με εξωτροπία μικρής γωνίας. Υπάρχουν προκαταρκτικές ενδείξεις ότι τα παιδιά με βρεφική εσωτροπία επιτυγχάνουν καλύτερη διοφθάλμια όραση μετεγχειρητικά, εάν η χειρουργική θεραπεία πραγματοποιηθεί εγκαίρως (βλέπε: Βρεφική εσωτροπία#Επέμβαση). 

Άλλες αποκλίσεις: Η χειρουργική επέμβαση για διαταραχές λοξού μυός μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη διαδοχική κακή ευθυγράμμιση των οφθαλμών. Αρχικά, υπάρχει η πιθανότητα να παρουσιαστεί κάθετη απόκλιση . Υπάρχουν ενδείξεις ότι η σοβαρότητα αυτής της απόκλισης μπορεί να είναι μικρότερη εάν το παιδί υποβληθεί στην επέμβαση σε πολύ μικρή ηλικία. Δεύτερον, η χειρουργική επέμβαση στραβισμού μπορεί επίσης να έχει ως αποτέλεσμα υποκειμενική και αντικειμενική κυκλοστροφική απόκλιση, η οποία πιθανώς να οδηγήσει σε κυκλοτροπία και περιστροφική διπλή όραση (κυκλο-διπλωπία), εάν το οπτικό σύστημα δεν μπορεί να την αντισταθμίσει. 

Για αμιγείς επεμβάσεις οριζόντιου ορθού μυός, είναι γνωστό ότι οι κάθετες αποκλίσεις, τα σύνδρομα A και V και η κυκλοτροπία μπορούν να προβλεφθούν ή να αποφευχθούν με τη λήψη ορισμένων χειρουργικών μέτρων προφύλαξης.

Λειτουργικά ζητήματα: Ένα συχνό αποτέλεσμα της χειρουργικής επέμβασης του στραβισμού είναι η διαδοχική μικροτροπία (επίσης γνωστή ως σύνδρομο ετερόπλευρης προσήλωσης).

Λειτουργικές βελτιώσεις και περαιτέρω οφέλη: Για μεγάλο χρονικό διάστημα θεωρούνταν ότι οι ενήλικες ασθενείς με μακροχρόνιο στραβισμό μπορούν να επιτύχουν μόνο αισθητικές βελτιώσεις. Τα τελευταία χρόνια έχουν υπάρξει περιπτώσεις στις οποίες έχει παρατηρηθεί αισθητηριακή συγχώνευση (sensory fusion) και σε αυτούς τους τύπους ασθενών, με την προϋπόθεση ότι η μετεγχειρητική κινητική ευθυγράμμιση είναι πολύ υψηλή. Σε περίπτωση προεγχειρητικού συγκλίνοντος στραβισμού, η διόρθωση επεκτείνει το διόφθαλμο οπτικό πεδίο του ασθενούς, βελτιώνοντας την περιφερειακή όραση . Επιπλέον, η αποκατάσταση της ευθυγράμμισης των οφθαλμών μπορεί να αποφέρει ψυχοκοινωνικά και οικονομικά οφέλη στον ασθενή (βλέπε επίσης: Ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις του στραβισμού).

Επιπλοκές 
Η διπλωπία παρουσιάζεται σχετικά συχνά τις πρώτες εβδομάδες μετά τη χειρουργική επέμβαση. 

Οι επιπλοκές που εμφανίζονται σπάνια ή πολύ σπάνια μετά τη χειρουργική επέμβαση περιλαμβάνουν: οφθαλμική λοίμωξη, αιμορραγία σε περίπτωση διάτρησης του σκληρού, μετατόπιση ή αποκόλληση μυός, ή ακόμη και απώλεια της όρασης. 

Η χειρουργική επέμβαση οφθαλμικών μυών προκαλεί ουλές (ίνωση). Σε περίπτωση εκτεταμένης ούλωσης, μπορεί να παρατηρηθεί διογκωμένος και ερυθρός ιστός στο λευκό του οφθαλμού. Η ίνωση μπορεί να μειωθεί με τη χρήση μιτομυκίνης C κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης. 

Μια σχετικά νέα μέθοδος, η οποία επινοήθηκε κατά κύριο λόγο από τον Ελβετό οφθαλμίατρο Ντανιέλ Μοζόν, είναι η ελάχιστα επεμβατική χειρουργική του στραβισμού (MISS) , η οποία έχει τη δυνατότητα να μειώσει τον κίνδυνο επιπλοκών και να οδηγήσει σε ταχύτερη οπτική αποκατάσταση και επούλωση. Οι τομές στον επιπεφυκότα, οι οποίες πραγματοποιούνται με τη βοήθεια χειρουργικού μικροσκοπίου, είναι πολύ μικρότερες σε σχέση με τις συμβατικές χειρουργικές επεμβάσεις στραβισμού. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2017, κατέδειξε λιγότερες επιπλοκές οιδήματος επιπεφυκότα και βλεφάρων κατά την άμεση μετεγχειρητική περίοδο μετά την MISS, με παρόμοια μακροπρόθεσμα αποτελέσματα μεταξύ των δύο ομάδων. Η MISS μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εκτέλεση όλων των τύπων χειρουργικών επεμβάσεων στραβισμού και συγκεκριμένα για οπίσθιες μεταθέσεις, βραχύνσεις, μεταθέσεις καταφύσεων και πτυχώσεις ορθού μυός, ακόμα και με παρουσία περιορισμένης κινητικότητας.  

Υπάρχει επίσης η πιθανότητα εμφάνισης πολύ σπάνιων απειλητικών για τη ζωή επιπλοκών κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης στραβισμού, οι οποίες οφείλονται στο οφθαλμοκαρδιακό αντανακλαστικό.

Δείτε επίσης 

 Οφθαλμική χειρουργική
 Ορθοπτιστής
 Ανάρρωση από στερέοψη

Βιβλιογραφικές αναφορές

Περαιτέρω ανάγνωση

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Strabismus Surgery, Horizontal on EyeWiki from the American Academy of Ophthalmology
 Strabismus Surgery Complications on EyeWiki from the American Academy of Ophthalmology

Χειρουργικές επεμβάσεις
Θεραπείες οφθαλμολογικών παθήσεων