Σαν Τζοβάννι ντεϊ Φιορεντίνι

Ο Σαν Τζοβάννι ντεϊ Φιορεντίνι (San Giovanni dei Fiorentini) είναι ρωμαιοκαθολικός ναός του τύπου της βασιλικής μετά τρούλου, που βρίσκεται στο rione (διαμέρισμα) Πόντε της Ρώμης, στην Ιταλία. Στην ελληνική αναφέρεται ως Βασιλική (του) Αγίου Ιωάννη των Φλωρεντινών.

Είναι αφιερωμένος και εορτάζει στο όνομα του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, του πολιούχου της Φλωρεντίας, καθώς αποτέλεσε τον καινούργιο ναό της παροικίας των Φλωρεντινών της Ρώμης. Η κατασκευή του άρχισε τον 16ο αιώνα και ολοκληρώθηκε στις αρχές του 18ου.

Ιστορία

Ο Φλωρεντινός Πάπας Λέων Ι΄ των Μεδίκων ξεκίνησε τον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό για έναν νέο ναό στη θέση του παλαιού ναού του Σαν Πανταλέο. Σχέδια υποβλήθηκαν από αρκετούς αρχιτέκτονες, μεταξύ των οποίων ήταν και οι Μπαλτασσάρε Περούτσι, Τζάκοπο Σανσοβίνο, Αντόνιο ντα Σανγκάλλο ο Νεότερος και ο ζωγράφος και αρχιτέκτονας Ραφαήλ.

Ο Σανσοβίνο κέρδισε τον διαγωνισμό, αλλά η εκτέλεση της κατασκευής έγινε από τους Σανγκάλλο και Τζάκομο ντέλλα Πόρτα.

Το 1559 ο Κόζιμο Α΄ των Μεδίκων, Δούκας της Φλωρεντίας, ζήτησε από τον Μιχαήλ Άγγελο να ετοιμάσει σχέδια για τον ναό, αλλά η κεντρωμένη του διάταξη δεν υιοθετήθηκε.

Η κυρίως ανέγερση του ναού έγινε από το 1583 έως το 1602 με βάση τη σταυροειδή διάταξη. Τον ντέλλα Πόρτα διαδέχθηκε ο Κάρλο Μαντέρνο το 1602 και καθοδήγησε την κατασκευή του τρούλου και του κυρίως ναού. Ωστόσο η πρόσοψη, βασισμένη σε σχέδιο του Αλεσσάντρο Γκαλιλέι, αποπερατώθηκε μόλις το 1734.

Το 1623-1624 ο Τζοβάννι Λανφράνκο ζωγράφισε το παρεκκλήσιο Σακκέττι. Το 1634 ο ζωγράφος και αρχιτέκτονας Πιέτρο ντα Κορτόνα δέχθηκε την πρόσκληση του Φλωρεντίνου ευγενή Οράτιου Φαλκονιέρι να σχεδιάσει την κόγχη του ιερού. Ετοιμάστηκαν τα σχετικά σχέδια και μακέτα, αλλά δεν εκτελέσθηκαν ποτέ ως είχαν. Η σύλληψη του Κορτόνα περιελάμβανε παράθυρα κρυμμένα από τις θέσεις του εκκλησιάσματος, που θα φώτιζαν την κόγχη, ένα πρώιμο παράδειγμα της μπαρόκ χρήσεως μιας «κρυμμένης πηγής φωτός» και κάτι που θα εφάρμοζε ευρύτατα ο Τζαν Λορέντσο Μπερνίνι. Είκοσι ως τριάντα χρόνια αργότερα, ο Φαλκονιέρι αναβίωσε το σχέδιο, αλλά το ανέθεσε στον αρχιτέκτονα του μπαρόκ Φραντσέσκο Μπορρομίνι, ο οποίος μετέβαλε το σχέδιο ώστε να επιτρέψει την προσθήκη του τάφου του αδελφού του Φαλκονιέρι, Καρδινάλιου Λέλιο Φαλκονιέρι. Μετά τον θάνατο του Μπορρομίνι το 1667, το έργο ολοκληρώθηκε μερικώς τροποποιημένο από τον Κορτόνα και μετά και τον δικό του θάνατο το 1669, από τον Τσίρο Φέρρι, μαθητή και συνεργάτη του Κορτόνα.

Ταφές
Ο αρχιτέκτονας Φραντσέσκο Μπορρομίνι είναι θαμμένος κάτω από τον τρούλο του ναού.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
 Emilio Rufini: S. Giovanni de' Fiorentini, Marietti, Ρώμη 1957
 Paolo Portoghesi: Roma Barocca, Laterza, Ρώμη 1966
 Luigi Lotti: S. Giovanni dei Fiorentini, Alma Roma, Ρώμη 1971

Χριστιανικοί ναοί στη Ρώμη
Μπαρόκ αρχιτεκτονική στην Ιταλία
Βασιλικές