Βεραπαμίλη

Η βεραπαμίλη, που πωλείται με διάφορες εμπορικές ονομασίες, είναι φάρμακο που ανήκει στους αναστολείς διαύλων ασβεστίου που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της υψηλής αρτηριακής πίεσης, της στηθάγχης (πόνος στο στήθος από μη επαρκή ροή αίματος στην καρδιά) και υπερκοιλιακή ταχυκαρδία. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την πρόληψη ημικρανιών και πονοκεφάλων. Χορηγείται από το στόμα ή με ένεση σε φλέβα. 

Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν πονοκέφαλο, χαμηλή αρτηριακή πίεση, ναυτία και δυσκοιλιότητα. Άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν αλλεργικές αντιδράσεις και μυϊκούς πόνους. Δεν συνιστάται σε άτομα με αργό καρδιακό ρυθμό ή καρδιακή ανεπάρκεια.  Πιστεύεται ότι προκαλεί προβλήματα στο έμβρυο εάν χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Ανήκει στην οικογένεια φαρμάκων αναστολέων ασβεστίου μη διυδροπυριδίνης.

Η βεραπαμίλη εγκρίθηκε για ιατρική χρήση στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1981. Συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο βασικών φαρμάκων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Η βεραπαμίλη διατίθεται ως γενόσημο φάρμακο.  Υπάρχουν συνθέσεις μακράς δράσης. Το 2017, ήταν η 145η πιο συχνά συνταγογραφούμενη φαρμακευτική αγωγή στις Ηνωμένες Πολιτείες, με περισσότερες από τέσσερις εκατομμύρια συνταγές.

Ιατρικές χρήσεις 

Η βεραπαμίλη χρησιμοποιείται για τον έλεγχο της κοιλιακής συχνότητας στην υπερκοιλιακή ταχυκαρδία και την πρόληψη κεφαλαλγίας ημικρανίας. Είναι αντιαρρυθμικό τάξης-IV και πιο αποτελεσματική από τη διγοξίνη στον έλεγχο του κοιλιακού ρυθμού. Η βεραπαμίλη δεν αναφέρεται ως φάρμακο πρώτης γραμμής από τις οδηγίες που παρέχονται από την JAMA στο JNC-8. Ωστόσο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία της υπέρτασης εάν ο ασθενής έχει συν-νοσηρή κολπική μαρμαρυγή ή άλλους τύπους αρρυθμίας.

Η βεραπαμίλη χρησιμοποιείται επίσης ενδοαρτηριακά για τη θεραπεία του εγκεφαλικού αγγειοσπασμού. Η βεραπαμίλη χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του αρθροιστικού πονοκέφαλου. Τα αποδεικτικά στοιχεία υποστηρίζουν τη χρήση της βεραπαμίλης τοπικά για τη θεραπεία του πελματικού ινομώματος

Αντενδείξεις 
Η χρήση βεραπαμίλης αποφεύγεται γενικά σε άτομα με σοβαρή δυσλειτουργία της αριστερής κοιλίας, υπόταση ( συστολική αρτηριακή πίεση μικρότερη από 90 mm Hg), καρδιογενές σοκ και υπερευαισθησία στη βεραπαμίλη. Αντενδείκνυται επίσης σε άτομα με κολπικό πτερυγισμό ή μαρμαρυγή και υπάρχουσα βοηθητική οδό, όπως στο σύνδρομο Wolff-Parkinson-White.

Παρενέργειες 
Η πιο συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια της βεραπαμίλης είναι η δυσκοιλιότητα (7,3%). Άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν ζάλη (3,3%), ναυτία (2,7%), χαμηλή αρτηριακή πίεση (2,5%) και κεφαλαλγία 2,2%. Άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες που παρατηρούνται σε λιγότερο από το 2% του πληθυσμού περιλαμβάνουν: οίδημα, συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, πνευμονικό οίδημα, κόπωση, αυξημένα ηπατικά ένζυμα, δύσπνοια, χαμηλό καρδιακό ρυθμό, κολποκοιλιακό αποκλεισμό, εξάνθημα και έξαψη. Όπως και άλλοι αποκλειστές διαύλων ασβεστίου, η βεραπαμίλη είναι γνωστό ότι προκαλεί διόγκωση των ούλων.

Υπερβολική δόση 
Η οξεία υπερδοσολογία εκδηλώνεται συχνά με ναυτία, αδυναμία, αργό καρδιακό ρυθμό, ζάλη, χαμηλή αρτηριακή πίεση και μη φυσιολογικούς καρδιακούς ρυθμούς. Οι συγκεντρώσεις στο πλάσμα, στον ορό ή στο αίμα της βεραπαμίλης και της νορβεραπαμίλης, του κύριου ενεργού μεταβολίτη του, μπορούν να μετρηθούν για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση δηλητηρίασης σε νοσοκομειακούς ασθενείς ή για να βοηθήσουν στη φαρμακολογική έρευνα των θανάτων. Οι συγκεντρώσεις βεραπαμίλης στο αίμα ή στο πλάσμα συνήθως κυμαίνονται μεταξύ 50 και 500 μg / l σε άτομα που λαμβάνουν θεραπεία με το φάρμακο, αλλά μπορεί να αυξηθούν σε 1-4 mg / l σε ασθενείς με οξεία υπερδοσολογία και συχνά βρίσκονται σε επίπεδα 5-10 mg / l σε θανατηφόρες δηλητηριάσεις.

Μηχανισμός δράσης 
Ο μηχανισμός δράστης της βεραπαμίλης σε όλες τις περιπτώσεις είναι ο αποκλεισμός των τασεοεξαρτώμενων διαύλων ασβεστίου. Στην καρδιακή φαρμακολογία, οι αναστολείς διαύλων ασβεστίου θεωρούνται αντιαρρυθμικοί παράγοντες κατηγορίας IV. Δεδομένου ότι τα κανάλια ασβεστίου είναι ιδιαίτερα συγκεντρωμένα στους φλεβοκομβικούς και κολποκοιλιακούς κόμβους, αυτοί οι παράγοντες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μείωση της παλμικής αγωγής μέσω του κολποκοιλιακού κόμβου, προστατεύοντας έτσι τις κοιλίες από κολπικές ταχυαρρυθμίες. Η βεραπαμίλη είναι επίσης ένας αποκλειστής τασεοεξαρτώμενων καναλιών καλίου Kv.

Οι διαύλοι ασβεστίου υπάρχουν επίσης στα αιμοφόρα αγγεία των λείων μυών. Χαλαρώνοντας τον τόνο των λείων μυών, οι αναστολείς διαύλων ασβεστίου διαστέλλουν τα αιμοφόρα αγγεία. Αυτό οδήγησε στη χρήση τους στη θεραπεία της υψηλής αρτηριακής πίεσης και στηθάγχης. Ο πόνος της στηθάγχης προκαλείται από έλλειμμα στην παροχή οξυγόνου στην καρδιά. Οι αποκλειστές διαύλων ασβεστίου όπως η βεραπαμίλη διαστέλλουν τα αιμοφόρα αγγεία, γεγονός που αυξάνει την παροχή αίματος και οξυγόνου στην καρδιά.

Η προληπτική θεραπεία με βεραπαμίλη πιστεύεται ότι λειτουργεί στην αρθροιστική κεφαλαλγία επειδή έχει επίδραση στον κιρκαδικό ρυθμό και στους CGRP. Καθώς η απελευθέρωση CGRP ελέγχεται από κανάλια ασβεστίου με πύλη τάσης.

Φαρμακοκινητική 
Περισσότερο από το 90% της βεραπαμίλης απορροφάται όταν χορηγείται από το στόμα, αλλά λόγω του υψηλού μεταβολισμού πρώτης διέλευσης, η βιοδιαθεσιμότητα είναι πολύ χαμηλότερη (10-35%). Δεσμεύεται 90% στις πρωτεΐνες του πλάσματος και έχει όγκο κατανομής 3–5 l / kg. Χρειάζονται 1 έως 2 ώρες για να επιτευχθεί η μέγιστη συγκέντρωση στο πλάσμα μετά τη χορήγηση από το στόμα. Μεταβολίζεται στο ήπαρ σε τουλάχιστον 12 ανενεργούς μεταβολίτες (αν και ένας μεταβολίτης, η νορβεραπαμίλη, διατηρεί το 20% της αγγειοδιασταλτικής δραστηριότητας του μητρικού φαρμάκου). Ως μεταβολίτες του, το 70% απεκκρίνεται στα ούρα και το 16% στα κόπρανα. Το 3–4% απεκκρίνεται αμετάβλητο στα ούρα. Αυτή είναι μια μη γραμμική εξάρτηση μεταξύ της συγκέντρωσης στο πλάσμα και της δοσολογίας. Η έναρξη της δράσης είναι 1-2 ώρες μετά τη στοματική δοσολογία. Ο χρόνος ημίσειας ζωής είναι 5-12 ώρες (με χρόνιες δόσεις). Δεν εκκαθαρίζεται με αιμοκάθαρση. Αποβάλλεται στο ανθρώπινο γάλα. Λόγω της πιθανότητας ανεπιθύμητης αντίδρασης σε βρέφη που θηλάζουν, ο θηλασμός πρέπει να διακόπτεται κατά τη χορήγηση της βεραπαμίλης.

Η βεραπαμίλη έχει αναφερθεί ότι είναι αποτελεσματική τόσο βραχυπρόθεσμα και μακροχρόνια θεραπεία της μανίας και υπομανίας. Η προσθήκη οξειδίου του μαγνησίου στο πρωτόκολλο θεραπείας της βεραπαμίλης ενισχύει το αντιμανιακό αποτέλεσμα.

Παραπομπές 

Βασικά Φάρμακα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας
Νιτρίλια
Ηπατοτοξίνες
Φαινυλαιθέρες
Αρωματικές αμίνες
Φάρμακα που δρουν στο καρδιαγγειακό σύστημα