Νίκος Ζούρος

Ο Νίκος Ζούρος είναι καθηγητής Φυσικής γεωγραφίας στο Τμήμα Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου με εξειδίκευση στη γεωμορφολογία και τη γεωτεκτονική. Έχει διατελέσει Αναπληρωτής Πρόεδρος του Συμβουλίου του Πανεπιστημίου Αιγαίου Είναι άμισθος διευθυντής του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου από την ίδρυσή του, το 1995. Τον Ιούνιο 2021, αναδείχθηκε Κοσμήτορας της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Βιογραφία
Γεννήθηκε στη Μυτιλήνη της Λέσβου το 1963. Τελείωσε το 1ο Λύκειο της Μυτιλήνης με άριστα.

Κατέχει πτυχίο Γεωλογίας (1985) από το Τμήμα Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Έλαβε το διδακτορικό του δίπλωμα (PhD) από το ίδιο τμήμα, το 1993, με ερευνητική διατριβή που εκπονήθηκε στον τομέα γεωλογίας και φυσικής γεωγραφίας.

Σταδιοδρομία και έρευνα
Ο Ζούρος κατέχει διδακτική και ερευνητική προϋπηρεσία, έχοντας σταδιοδρομήσει τόσο στο Τμήμα Γεωλογίας του Α.Π.Θ. όσο και στο Τμήμα Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου (Μυτιλήνη). Έχει εκπονήσει διάφορες ερευνητικές και επιστημονικές δράσεις Παράλληλα έχει δημοσιεύσει περισσότερες από 100 ερευνητικές εργασίες σε ξένα περιοδικά κύρους και διεθνή συνέδρια, σχετικές με θέματα εφαρμοσμένης γεωμορφολογίας και περιβαλλοντικής γεωλογίας, ενώ το διεθνές έργο του έχει λάβει περισσότερες από 1.800 αναφορές 

Από το έτος 1995 έχει δραστηριοποιηθεί τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, για την ανάδειξη του μοναδικού γεωλογικού φαινομένου, του απολιθωμένου δάσους της Λέσβου, του μουσείου φυσικής ιστορίας στο Σίγρι της Λέσβου, καθώς και για τη διαφήμιση και διεθνή προβολή αυτών σε παγκόσμια κλίμακα.

Τον Σεπτέμβριο του 2012, ως συντονιστής ομάδας Ελλήνων ερευνητών, συνεισέφερε στην αναγνώριση και εν τέλει στην επίσημη κατάταξη της νήσου Λέσβου στα «Παγκόσμια Γεωπάρκα» του πλανήτη , γεγονός ιδιαίτερα τιμητικό για τη χώρα μας. Έχει διατελέσει πρόεδρος της Ελληνικής Επιτροπής Γεωλογικής και Γεωμορφολογικής Κληρονομιάς (τα έτη 2010-2012), και επίσης  συντονιστής της Ελληνικής Επιτροπής International Year of Planet Earth (2008-2010) Ο Ζούρος, συνεργατικά μαζί με άλλους Έλληνες επιστήμονες, έχει συγγράψει αρκετά βιβλία σχετικά με το Απολιθωμένο Δάσος της Λέσβου, τη Λέσβο ως «Παγκόσμιο Γεωπάρκο» και για άλλα συναφή θέματα φυσικών καταστροφών ή προϊστορικών απολιθωμάτων

Τον Οκτώβριο του 2020, υπό την επίβλεψη του Ζούρου, ανακαλύφθηκαν σπάνια ευρήματα απολιθωμένων κορμών και φυλλοφόρων οριζόντων (εντυπωσιακά μεγάλου αριθμού), κατά τη διάρκεια σωστικών ανασκαφών -που διενεργεί το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου- κατά τις εργασίες κατασκευής του νέου οδικού άξονα Καλλονής - Σιγρίου, στα δυτικά της Λέσβου. Πρόσθετα, ένας γιγαντιαίος κορμός απολιθωμένου δένδρου αποκαλύφθηκε στο χωριό Βάρος της Λήμνου (το καλοκαίρι του 2020), κατά τη διάρκεια εργασιών ανασκαφής που πραγματοποίησε κλιμάκιο στελεχών του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου υπό τον καθηγητή Νικόλαο Ζούρο, γεγονός που πιστοποιεί την ύπαρξη του απολιθωμένου δάσους της Λήμνου.

Με πρωτοβουλίες του, το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Λέσβου μετατράπηκε σε ένα «πράσινο μουσείο» με σχεδόν μηδενική ενεργειακή κατανάλωση

Τον Δεκέμβριο του 2020, σε ανασκαφές που έγιναν στη Λέσβο υπό τον συντονισμό του Ζούρου, βρέθηκε εντυπωσιακός απολιθωμένος κορμός, που διατηρείται σχεδόν ακέραιος μέσα σε λεπτόκκοκο ορίζοντα ηφαιστειακής στάχτης. Το εύρημα περιλαμβάνει πολλά ηφαιστειακά υλικά που κάλυψαν και διατήρησαν ακέραιo τον κορμό, τα κλαδιά και τις ρίζες του δένδρου.

Στα τέλη του 2020, σε ανασκαφές υπό τον καθηγητή Ζούρο, βρέθηκαν νέα σημαντικά ευρήματα στο απολιθωμένο δάσος Σιγρίου, που αποτελούν "μάρτυρες" της βιαιότητας των ηφαιστειακών εκρήξεων που σκέπασαν τη νήσο Λέσβο με τα ηφαιστειακά τους προϊόντα, πριν από 18 εκατομμύρια έτη. Κατά πόρισμά του, τα ευρήματα δείχνουν μια μοναδική εικόνα καταστροφής ενός οικοσυστήματος λόγω μιας γιγάντιας ηφαιστειακής έκρηξης (όπως λ.χ. οι ηφαιστειακές εκρήξεις της Σαντορίνης το 1630 π.Χ ή του Βεζούβιου το 79 μ.Χ.). Σημειώνεται ότι οι περίπου 50 απολιθωμένοι κορμοί δένδρων σε επάλληλους ορίζοντες ευρέθησαν κατά τις σωστικές ανασκαφές στην περιοχή του απολιθωμένου δάσους στη Λέσβο. Πρόσθετα ο Ζούρος, μέσα από δράσεις που αναλαμβάνει, αναδεικνύει τις ομορφιές και την μοναδικότητα της Λέσβου και τάσσεται υπέρ του γεωτουρισμού γενικότερα.

Διακρίσεις και αναγνώριση
Το 2016, ο Ζούρος εξελέγη Πρόεδρος του Παγκόσμιου Δικτύου Γεωπάρκων της UNESCO 

Το πολυποίκιλο έργο του έχει αναγνωρισθεί από διάφορους φορείς, καθώς και από τοπικά και εθνικά ΜΜΕ. Το 2015, συμμετείχε σε διεθνές πρόγραμμα συνεργασίας μεταξύ του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου και του Γεωπάρκου Yanqing της Κίνας για τη συντήρηση απολιθωμάτων, με ανταλλαγή τεχνογνωσίας για τη συντήρηση ιχνοαπολιθωμάτων Δεινόσαυρων στο Γεωπάρκο Yanqing του Πεκίνου.

Τον Ιανουάριο του έτους 2021, το ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters έκανε ειδικό αφιέρωμα για τα σημαντικά ευρήματα αυτών των ανασκαφών στη Λέσβο, ενώ ο Guardian το ανέφερε ως ένα μοναδικό εύρημα παγκοσμίως, αφού βρέθηκε από την ανασκαφική ομάδα του δρ Ν. Ζούρου, ένα σπάνιο απολιθωμένο δέντρο ηλικίας περίπου 20 εκατομμυρίων ετών.

Τον Δεκέμβριο 2021, ο καθηγητής Ζούρος συμμετείχε στο 9ο Διεθνές Συνέδριο Γεωπάρκων που διοργάνωσε το Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων σε συνεργασία με την UNESCO στο Γεωπάρκο Jeju της Κορέας και εκλέχθηκε πρόεδρος του Παγκόσμιου Δικτύου Γεωπάρκων για την επόμενη τετραετία (2022-2026).

Προσωπική ζωή
Ζει στη Μυτιλήνη και είναι νυμφευμένος από το 1997 με τη δικηγόρο Φανή Καρδάτου και έχουν ένα παιδί.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Απολιθωμένο Δάσος της Λέσβου
 Γεωπάρκο της Λέσβου
 Nikolas Zouros, PhD - ResearchGate
 Βιογραφικό σημείωμα Νικολάου Κ. Ζούρου

Παραπομπές

Έλληνες πανεπιστημιακοί
Καθηγητές Πανεπιστημίου Αιγαίου