Φραντσίσεκ Σμουγκλέβιτς

Ο Φραντσίσεκ Σμουγκλέβιτς (πολωνικά: Franciszek Smuglewicz, λιθουανικά: Pranciškus Smuglevičius) (6 Οκτωβρίου 1745 - 18 Σεπτεμβρίου 1807) ήταν Πολωνός-Λιθουανός σχεδιαστής και ζωγράφος. Ο Σμουγκλέβιτς θεωρείται πρόγονος της λιθουανικής τέχνης στη σύγχρονη εποχή. Ήταν πρόδρομος του ιστορικισμού στην πολωνική ζωγραφική. Ήταν επίσης ιδρυτής της καλλιτεχνικής σχολής του Βίλνιους, όπου οι σημαντικότεροι μαθητές του ήταν οι Γιαν Ρούστεμ, Γιαν Κσίστοφ Ντάμελ, Γκάσπαρ Μπορόφσκι και Γιούζεφ Ολεσκιέβιτς. Ο πατέρας του, Γούκας Σμουγκλέβιτς και ο αδερφός του, Αντόνι, ήταν επίσης ζωγράφοι.

Βιογραφία 
Ο Φραντσίσεκ Σμουγκλέβιτς γεννήθηκε στη Βαρσοβία. Οι γονείς του ήταν ο Γούκας Σμουγκλέβιτς, ο οποίος ήταν επίσης ζωγράφος και η μητέρα του ήταν η Ρεγκίνα Ολεσίνσκα. Η μητέρα του ήταν ανιψιά του ζωγράφου Σίμον Τσεχόβιτς. Ο Φραντσίσεκ έκανε τα πρώτα του βήματα ως ζωγράφος στο κοινό εργαστήριο του πατέρα του και του Τσεχόβιτς στη Βαρσοβία. Το 1763, ο Φραντσίσεκ ταξίδεψε στη Ρώμη, όπου ξεκίνησε τη μελέτη των καλών τεχνών υπό την καθοδήγηση του Άντον φον Μάρον. Έμεινε στη Ρώμη για 21 χρόνια, όπου ενστερνίστηκε το νεοκλασικιστικό στιλ.

Το 1765, έλαβε βασιλική υποτροφία από τον Βασιλιά της Πολωνίας, Στανίσουαφ Αύγουστο Πονιατόφσκι και έγινε δεκτός στην Ακαδημία του Αγίου Λουκά. Ως συνάδελφος του Βιντσένζο Μπρένα συμμετείχε στην καταγραφή τεχνουργημάτων από τον Χρυσό Οίκο του Νέρονα. Το 1784 επέστρεψε στη Βαρσοβία, όπου ίδρυσε τη δική του σχολή καλών τεχνών, έναν από τους προκατόχους της σύγχρονης Ακαδημίας Καλών Τεχνών της Βαρσοβίας.

Ένας κλασικιστής, αλλά υπό την ισχυρή επιρροή του πολωνικού μπαρόκ, ο Σμουγκλέβιτς έγινε αξιοσημείωτος εκπρόσωπος των ιστορικών έργων ζωγραφικής, ένα είδος που κυριάρχησε στις καλές τέχνες της Πολωνίας κατά τον 19ο αιώνα. Γύρω στο 1790, άρχισε να εργάζεται σε μια σειρά από σκίτσα και λιθογραφίες εμπνευσμένες από το Ιστορία του Πολωνικού Έθνους του Άνταμ Ναρουσέβιτς. Αν και δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, αυτή η σειρά του απέφερε μεγάλη δημοτικότητα.

Το 1797 μετακόμισε στο Βίλνιους, όπου έγινε ο ιδρυτής και ο πρώτος διάκονος του Ινστιτούτου Σκίτσου και Ζωγραφικής στην Ακαδημία του Βίλνιους.

Το 1801, ζωγράφισε αλληγορικά έργα οροφής για τον Τσάρο Παύλο Α΄ της Ρωσίας στο νέο αυτοκρατορικό παλάτι του, το Κάστρο Μιχαϊλόφσκι, στην Αγία Πετρούπολη, το οποίο σχεδιάστηκε επίσης από τον Μπρένα.

Ένας δάσκαλος γενεών Πολωνών-Λιθουανών ζωγράφων, ο Σμουγκλέβιτς αφιερώθηκε σε ιστορικούς πίνακες τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Έφερε στη Λιθουανία κλασικές ιδέες και απόψεις του φωτισμένου κλασικισμού. Ζωγράφισε την καθημερινή ζωή και την αρχιτεκτονική του Βίλνιους με ρεαλιστικό τρόπο. Τα έργα του βοήθησαν στη συνεχιζόμενη ανοικοδόμηση του Βασιλικού Παλατιού της Λιθουανίας στο Βίλνιους.

Ανάμεσα στα αξιοσημείωτα έργα που σώζονται από εκείνη την περίοδο είναι η Συνάντηση του τετραετούς Σέιμ (1793), ο Όρκος του Κοστσιούσκο στην Αγορά της Παλιάς Πόλης της Κρακοβίας (1797) και το Λιθουανικοί χωρικοί. Μεταξύ των έργων του εκείνης της περιόδου είναι οι απόψεις των τειχών της πόλης και των πυλών της πόλης, οι οποίες κατεδαφίστηκαν κατά τον 19ο αιώνα.

Τάφηκε στο κοιμητήριο Ράσος στο Βίλνιους (πολωνικά: Cmentarz na Rossie), αν και η ακριβής τοποθεσία δεν είναι γνωστή.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 

  

Πολωνοί ζωγράφοι
Λιθουανοί ζωγράφοι
Καλλιτέχνες του 19ου αιώνα