Άνκα Ομπρένοβιτς

Η Πριγκίπισσα Άνκα Ομπρένοβιτς (αργότερα Άνκα Κονσταντίνοβιτς,    ; 1 Απριλίου 1821 - 29 Μαΐου/10 Ιουνίου 1868) ήταν μέλος της σερβικής βασιλικής δυναστείας Ομπρένοβιτς ως ανιψιά του ιδρυτή της δυναστείας Μίλος Ομπρένοβιτς Α', πρίγκιπα της Σερβίας. Ήταν, επίσης, κοινωνική ηγέτιδα και συγγραφέας της οποίας οι μεταφράσεις το 1836 ήταν τα πρώτα λογοτεχνικά έργα που συνέταξε μία γυναίκα που δημοσιεύθηκε στη Σερβία. Ήταν η έμπνευση για ένα ποίημα του διάσημου Κροάτη ποιητή Αντούν Μιχάνοβιτς ο οποίος ήθελε να την παντρευτεί όταν εκείνη ήταν 16 ετών και εκείνος 41 ετών. Το 1860, ίδρυσε ένα από τα πρώτα Σερβικά σαλόνια στο σπίτι της στο Βελιγράδι.  Ήταν επίσης γνωστή ως "Anka pomodarka" ("Άνκα η μοντέρνα").

Δολοφονήθηκε μαζί με τον πρώτο ξάδερφό της πρίγκιπα Μιχαήλ Γ΄, ο οποίος ήταν τότε ο κυβερνών πρίγκιπας της Σερβίας.

Οικογένεια 

Η Πριγκίπισσα Άνκα γεννήθηκε την 1η Απριλίου 1821,  η τρίτη κόρη του πρίγκιπα Γεβρέμ Ομπρένοβιτς και της Τομάνιγια Μπογκίσεβιτς, κόρης του Βοεβόδα Αντόνιγιε Μπογκίσεβιτς. Ο πατέρας της, ο οποίος υπηρέτησε επίσης ως Κυβερνήτης του Βελιγραδίου και αντιβασιλέας της Σερβίας (1839), ήταν μικρότερος αδελφός του Σέρβου πρίγκιπα Μίλος Ομπρένοβιτς Α'. Οι παππούδες από την πλευρά του πατέρα της ήταν ο Τεοντόρ Μιχαΐλοβιτς, ο οποίος ήταν ένας φτωχός ιδιοκτήτης γης που προερχόταν από το Μαυροβούνιο και ο Βίσντζα Γκοτζκόβιτς. Είχε τέσσερις αδελφές, τη Γιελένα, τη Σιμεόνα, την Γιεκατερίνα και την Αναστασία και έναν αδερφό, τον Μίλος, του οποίου ο γιος αργότερα θα βασίλευε ως Πρίγκιπας Μιλάν Δ' και Βασιλιάς Μιλάν Α'.

Πρόωρα λογοτεχνικά επιτεύγματα 
Περιγράφηκε ως «πολύ όμορφη, πολύ έξυπνη και καλά μορφωμένη».  Ήταν προφανώς πιο μοντέρνα από τις κόρες του Πρίγκιπα Μίλος, Πέτριγια και Σάβκα, που φορούσαν ακόμα παραδοσιακά τουρκικά ρούχα. Στην πραγματικότητα, ένας υπάρχων πίνακας της Άνκα την απεικονίζει να κάθεται στο πιάνο της φορώντας ένα μοντέρνο και κομψό φόρεμα. Ήταν πραγματικά ένα από τα λίγα άτομα στη Σερβία εκείνη την εποχή που κατείχε και έπαιζε πιάνο.  Ήταν ο έντονος νεωτερισμός της Άνκας που της κέρδιες αργότερα το sobriquet Anka pomodarka ("Άνκα η Μοντέρνα").

Ένας Γάλλος που γνώρισε την Άνκα σχολίασε την καλή εμφάνιση, το πνεύμα και τα σημαντικά επιτεύγματά της.  Η ικανότητά της να μιλά γαλλικά ήταν σπάνια μεταξύ των συγχρόνων της. Ο πατέρας της, Γιεβρέμ ήταν ο πρώτος άντρας στο Βελιγράδι που εισήγαγε τα δυτικά ευρωπαϊκά έθιμα και τρόπους στο σπίτι του. Είχε επίσης μία εκτεταμένη βιβλιοθήκη. Την αγάπη του για τη λογοτεχνία μοιραζόταν η Άνκα, η οποία μαζί με τα αδέλφια της, έλαβε εξαιρετική εκπαίδευση από έναν από τους καλύτερους δασκάλους της Σερβίας.  Στην ηλικία των 13, η Άνκα δημοσίευσε μία σειρά παραβολών που είχε μεταφράσει επίπονα από τα πρωτότυπα γερμανικά - μία γλώσσα την οποία μιλούσε επίσης άπταιστα. Συνέχισε να δημοσιεύει τα γραπτά της σε μία ποικιλία περιοδικών, συμπεριλαμβανομένου του λογοτεχνικού περιοδικού Danica ilirska, στο οποίο χρησιμοποίησε το ψευδώνυμό της, «Μια γυναίκα της Ιλλυρίας από τη Σερβία». Δύο χρόνια αργότερα, το 1836, δημοσίευσε μία συλλογή των μεταφράσεών της, που ήταν το πρώτο λογοτεχνικό έργο που εκδόθηκε ποτέ από μία γυναίκα στη Σερβία.

Η Άνκα, ενώ ήταν ακόμη έφηβη, προσέλκυσε και ενέπνευσε πολλούς ποιητές, μερικοί από τους οποίους αφιέρωσαν ποιήματα καθώς και ολόκληρους όγκους ποίησης σε αυτήν, συγκρίνοντάς την με ενθουσιασμό με την αρχαία ελληνική γυναίκα ποιήτρια, τη Σαπφώ και τη Μιλησιανή Ασπασία, της οποίας το πνεύμα και η συνομιλία είχε προσελκύσει τους μεγαλύτερους συγγραφείς και φιλόσοφους στην Αθήνα.  Ο Κροάτης ποιητής Αντούν Μιχάνοβιτς, ο οποίος ήταν ο αυστριακός πρόξενος στο Βελιγράδι και συχνός επισκέπτης του σπιτιού του πατέρα της, την ερωτεύτηκε βαθιά και τη ζήτησε σε γάμο. Εκείνη ήταν 16 χρονών τότε και εκείνος 41. Ενώ η πρόταση είχε την έγκριση του πατέρα της, ο αυταρχικός θείος της Άνκας, Πρίγκιπας Μίλος, αρνήθηκε κατηγορηματικά να δώσει τη συγκατάθεσή του στον γάμο, πιθανώς επειδή ο Μιχάνοβιτς ήταν Ρωμαιοκαθολικός, ενώ η Άνκα και η βασιλική οικογένεια ήταν Σέρβοι Ορθόδοξοι. Το 1839, ο Μιχάνοβιτς αναχώρησε από τη Σερβία. Δεν είναι γνωστό αν αυτός και η Άνκα συναντήθηκαν ποτέ ξανά. Το 1840 έγραψε ένα ποίημα για την Άνκα που είχε τίτλο "Η σκληρή νεαρή"  () και που δημοσιεύθηκε το 1844 στο Danica ilirska .

Γάμος και απόγονοι 
Το 1842, παντρεύτηκε τον Αλέξανδρο Κονσταντίνοβιτς, γιος του Ομπράντ Κονσταντίνοβιτς (πατρικό πρώτο ξάδελφο του Κονσαντίν Χαντίγια, γαμπρό του Πρίγκιπα Γεβρέμ Ομπρένοβιτς) και της Ντανίκα Γκβοζντένοβιτς, με τον οποίο απέκτησε δύο παιδιά:

 Ο συνταγματάρχης Αλέξανδρος Κονσταντίνοβιτς (πέθανε το 1914), παντρεύτηκε τη Μιλένα Οπούι, από την οποία είχε μια κόρη, τη Ναταλίγια και έναν γιο, τον Βλαντιμίρ.
 Η Καταρίνα Κονσταντίνοβιτς (1848–1910), παντρεύτηκε αρχικά το 1868 τον Στρατηγό Μιλιβόγιε Μπλάζναβατς (16 Μαΐου 1824 - 5 Απριλίου 1873), από την οποία είχε παιδιά και στη συνέχεια παντρέυτηκε τον Μιχαγίλο Μπογκίτσεβιτς (1843-1899).

Το 1860, ίδρυσε ένα από τα πρώτα Σερβικά "σαλόνια" στο σπίτι της. Η «καλλιτεχνική συγκέντρωση» της Άνκας, όπως την ονόμασαν οι Σέρβοι, «επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την πνευματική αναγέννηση της σερβικής κοινωνίας τη δεκαετία του 1860».  Η Άνκα κάλεσε τις πιο εξέχουσες καλλιτεχνικές και πνευματικές γυναίκες στο Βελιγράδι, καθώς και τις συζύγους ξένων διπλωμάτων στο περίφημο σαλόνι της, το οποίο παρουσίαζε μουσικές παραστάσεις μαζί με αναγνώσεις σερβικής, γαλλικής, γερμανικής και ιταλικής ποίησης. Στις συναντήσεις πραγματοποιούνταν, επίσης, συζητήσεις για την πολιτική και τις τρέχουσες υποθέσεις.

Κάποια στιγμή μετά το θάνατο του συζύγου της, η πριγκίπισσα Άνκα και η κόρη της, η Καταρίνα κλήθηκαν από τον ξάδερφό της Πρίγκιπα Μιχαήλ να ζήσουν στη βασιλική αυλή. Σε μία άγνωστη ημερομηνία, η Άνκα γέννησε μία νόθα κόρη από τον πρώην γαμπρό της, Γιόβαν Γερμάνι, ο οποίος ήταν ο σύζυγος της αδελφής της, Συμεόνα, η οποίος είχε πεθάνει το 1837 σε ηλικία 19 ετών. Η Άνκα απένειμε το όνομα της νεκρής αδερφής της στην κόρη της. Το παιδί, η Συμεόνα (πέθανε το 1915) αργότερα θα παντρευόταν έναν σημαντικό ρουμάνο υπουργό, τον Αλεξάντερ Λάχοβαρι (1841–1897), μέλος της αριστοκρατικής οικογένειας Λάχοβαρι, με τον οποίο απέκτησε παιδιά και θα υπηρετούσε τη βασιλική σύζυγο Ελισάβετ της Ρουμανίας ως μία από τις κυρίες επί των τιμών της.

Δολοφονία 
Από τον θάνατο του πρίγκιπα Μίλος, τον Σεπτέμβριο του 1860, ο μόνος γιος του και πρώτος ξάδελφος της Άνκας, ο πρίγκιπας Μιχαήλ είχε κυβερνήσει τη Σερβία για δεύτερη φορά μετά την καθαίρεση του το 1842 υπέρ του Αλέξανδρου Καραγεώργεβιτς. Περιγράφηκε ως ένας μορφωμένος και πολιτισμένος άνθρωπος, καθώς και ο πιο φωτισμένος Σέρβος ηγεμόνας. Η κόρη της Άνκα, Καταρίνα, ήταν η ερωμένη του, η οποία καλλιέργησε τις ελπίδες της να γίνει μία μέρα γυναίκα του, καθώς ο γάμος του Μιχαήλ με την Κόμισσα Ιουλία Ουνιάδη ντε Κέτελι ήταν άτεκνος και ο πρίγκηπας είχε αρχίσει να εξετάζει το διαζύγιο, με σκοπό να κάνει την Καταρίνα σύζυγό του. Στις 10 Ιουνίου 1868 η Άνκα, η Καταρίνα και ο πρίγκιπας Μιχαήλ έκαναν μια βόλτα στο πάρκο Κοσούτνγιακ, κοντά στην εξοχική κατοικία του Μιχαήλ στα περίχωρα του Βελιγραδίου, όταν πυροβολήθηκαν από δολοφόνους που πιστεύεται ότι πληρώθηκαν την αντίπαλη δυναστεία των Ομπρέντοβιτς, τους Καραγεώργεβιτς. Ο Μιχαήλ σκοτώθηκε και η Καταρίνα τραυματίστηκε. Η Άνκα φέρεται να πολέμησε γενναία με τους επιτιθέμενους της πριν σκοτωθεί επίσης.

Οι σερβικές εφημερίδες ανακοίνωσαν τον θάνατό της με την νεκρολογία: "Με την Αυτού Υψηλότητα του, η ξαδέλφη του κυρία  Άνκα Κονσταντίνοβιτς σκοτώθηκε επίσης".

Κληρονομιά 
Το 1902, η εγγονή της πριγκίπισσας Άνκας, η Νατάλια Κονσταντίνοβιτς παντρεύτηκε τον πρίγκιπα Μίρκο του Μαυροβουνίου. Ο βασιλιάς που κάθισε στο σερβικό θρόνο ήταν ο ανιψιός της Άνκας, Αλέξανδρος Α, ο οποίος ήταν παντρεμένος με μία πολύ μεγαλύτερη του και καθόλου δημοφιλή γυναίκα, την Ντράγκα Μάσιν. Καθώς η πριγκίπισσα Ναταλίγια ήταν εγγονή της Άνκα, οπότε ήταν και απόγονος της δυναστείας Ομπρενόβιτς, η σερβική κυβέρνηση υποσχέθηκε ότι σε περίπτωση που ο Αλέξανδρος πεθάνει άτεκνος, κάτι που φαινόταν πιθανό μετά από ψευδείς εγκυμοσύνες της Ντράγκα και την αυξανόμενη ηλικία της, το στέμμα της Σερβίας θα μεταβιβαζόταν στον πρίγκιπα Μίρκο.  Τα γεγονότα, ωστόσο, δεν προχώρησαν σύμφωνα με τις ελπίδες του πρίγκιπα Μίρκο και της πριγκίπισσας Ναταλίγια. Μετά τη βάναυση δολοφονία του Βασιλιά Αλεξάνδρου και της Βασίλισσας Ντράγκα από μία ομάδα αξιωματικών του Στρατού με επικεφαλής τον Λοχαγό Ντραγκούτιν Ντιμιτρίγιεβιτς Άπις το βράδυ της 10/11 Ιουνίου 1903,  το στέμμα, αντίθετα, μεταβιβάστηκε στον Πέτρο Καραγεώργεβιτς, ο οποίος θεωρήθηκε φιλο-Ρώσος, ενώ οι αντίπαλοι του Ομπρένοβιτς ήταν γνωστοί σύμμαχοι των απεχθέντων Αψβούργων. Ο Πέτρος ήταν ο προτιμώμενος υποψήφιος για το θρόνο στο απόγειο του Παν-σλαβικού εθνικισμού που είχε κατακλύσει τη Σερβία από τα μέσα του 19ου αιώνα.

Οι απόγονοι της πριγκίπισσας Άνκα είναι η μόνη γνωστή γραμμή που έχει επιβιώσει από τη δυναστεία Ομπρένοβιτς, της οποίας η αρσενική γραμμή εξαφανίστηκε μετά τη δολοφονία του βασιλιά Αλέξανδρου. Ο Νικόλα Πέτροβιτς-Νιέγκος είναι απόγονός της.

Δείτε επίσης 
 Οικογενειακό δέντρο Ομπρένοβιτς
 Άνα Μαρίγια Μάροβιτς
 Ευσταθία Άρσιτς
 Μίλικα Στογιαντίνοβιτς-Σρπινκιά
 Στάκα Σκεντέροβα
 Ντράγκα Ντεγιάνοβιτς

Σημειώσεις

Παραπομπές 

Οίκος των Ομπρένοβιτς
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις