Μέθοδος σκληρότητας Τζάνκα

Η μέθοδος σκληρότητας Τζάνκα (αγγλ. Janka test), η οποία καθιερώθηκε από τον Αυστριακό Γκάμπριελ Τζάνκα (1864–1932) και χρησιμοποιείται για τη μέτρηση της σκληρότητας του ξύλου. Μ' αυτήν υπολογίζεται η δύναμη (φορτίο), σε Νιούτον (N), που απαιτείται, ώστε μία ανοξείδωτη ατσάλινη σφαίρα (διαμέτρου ακριβώς 11,28 χιλ.) να εισχωρήσει κατά το ήμισυ της διαμέτρου της μέσα στη μάζα ενός δοκιμίου ξύλου. Το δοκίμιο ευρίσκεται σε κατάσταση ξηρή στον αέρα (υγρασία 12%) και έχει ρόζους.

Τυπική χρήση αυτής της μεθόδου υπάρχει συνήθως σε παρκέτα, αθλητικά δάπεδα, δάπεδα διαφορετικών χρήσεων, εξωτερικά δάπεδα τύπου ντεκ (deck) στα οποία η σκληρότητα παίζει καθοριστικό ρόλο. Για να μετρηθεί ένα δοκίμιο με αυτή τη μέθοδο, θα πρέπει να έχει πάχος περίπου 6–8 χιλιοστόμετρα, βάσει του Αμερικανικού προτύπου ASTM D1037.

Η σκληρότητα επηρεάζεται από την κατεύθυνση των ινών του ξύλου. Όταν η μέθοδος αυτή μετράει τη σκληρότητα του ξύλου κάθετα στις ίνες του, δηλ. σε κατεύθυνση είτε ακτινική είτε εφαπτομενική, τότε ονομάζεται πλευρική σκληρότητα (αγγλ. side hardness). Σπάνια μετριέται και η σκληρότητα στην εγκάρσια τομή του ξύλου (βλ. σόκορο). Η σκληρότητα πλευρικά μπορεί, ανάλογα, να ονομάζεται είτε ακτινική σκληρότητα είτε εφαπτομενική σκληρότητα, αν και η διαφορά των δύο είναι εντελώς ασήμαντη και πολύ συχνά παραβλέπεται.

Τα αποτελέσματα της μεθόδου Τζάνκα, λόγω σύγχυσης σε πολλές των περιπτώσεων, δύναται να εκφράζονται (σε Φορτίο) με διαφορετικό τρόπο, λ.χ. στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής η μονάδα είναι lbf, στη Σουηδία είναι πάντα σε kgf, ενώ στην Αυστραλία, η μονάδα είναι είτε N, είτε kN.

Παρακάτω παρουσιάζονται τιμές σκληρότητας Τζάνκα για πολλά διαφορετικά είδη ξυλείας, οι οποίες μετρήθηκαν εργαστηριακά με βάση το πρότυπο ASTM 1037-12. Οι κατωτέρω τιμές δεν είναι απόλυτες, είναι γενικότερα «μέσες τιμές», και είναι συγκριτικές μεταξύ των διαφόρων ειδών.

Τιμές της πλευρικής σκληρότητας

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Janka Hardness Scale For Wood – Side Hardness Chart of Some Woods
USDA – Wood Handbook – Wood as an Engineering Material 
USDA – Janka Hardness Using Nonstandard Specimens 

Ξύλο
Ξυλουργική
Επιστήμη υλικών