Λάγιος Τίχι

Ο Λάγιος Τίχι (ουγγρικά: Tichy Lajos, 21 Μαρτίου 1935 – 6 Ιανουαρίου 1999) ήταν Ούγγρος ποδοσφαιριστής που αγωνιζόταν ως κεντρικός επιθετικός και μετέπειτα προπονητής. Η ικανότητά του στο σκοράρισμα με ισχυρά σουτ του έδωσε το προσωνύμιο «ο βομβαρδιστής του έθνους» (a nemzet bombázója). Σύμφωνα με την RSSSF είναι ο παίκτης που έχει σημειώσει τα περισσότερα γκολ στην ποδοσφαιρική ιστορία σε συνολικό αριθμό (συμπεριλαμβανομένων των φιλικών) με τουλάχιστον 1.917.

Βιογραφία

Καριέρα σε συλλόγους
Ο Λάγιος Τίχι γεννήθηκε στη Βουδαπέστη και μεγάλωσε με τη μητέρα του και με θετό πατέρα. Ξεκίνησε το ποδόσφαιρο σε ηλικία 12 ετών αγωνιζόμενος για τις ομάδες νέων ΜΕΜΟΣ ΣΕ (MÉMOSZ SE) και ΒΣΚ Βουδαπέστης (BVSC-Zugló). Με τη δεύτερη τη σεζόν 1952–53 αγωνίστηκε στη δεύτερη κατηγορία του ουγγρικού πρωταθλήματος σημειώνοντας 12 γκολ. Το 1953 μετακόμισε στη Χόνβεντ Βουδαπέστης. Έκανε το ντεμπούτο του στην ομάδα στις 7 Μαρτίου σε αγώνα με την Σαλγκοταριάνι ΜΤΚ, όπου μπήκε ως αλλαγή και σημείωσε γκολ 19 λεπτά αργότερα. Ήδη από τη δεύτερη χρονιά καθιερώθηκε ως βασικός και κατέκτησε δύο εθνικά πρωταθλήματα με το  σύλλογο (1954, 1955) που τότε ήταν στην καλύτερη περίοδο της ιστορίας της. Στις 9 Ιανουαρίου 1955 στο πιο εντυπωσιακό παιχνίδι στην ιστορία του πρωταθλήματος Ουγγαρίας η Χόνβεντ νίκησε τη ΜΤΚ Βουδαπέστης με 9–7 με τον Τίχι να βρίσκει δυο φορές τα δίχτυα.

Παίκτης με δυνατό σωματότυπο, καλός χειριστής της μπάλας και με τα δύο πόδια και ικανός πασέρ, έμαθε στη μεγάλη ομάδα της Χόνβεντ να είναι και ευκίνητος στον αγωνιστικό χώρο. Η μεγαλύτερη του δύναμή του είναι το αποφασιστικό, αποτελεσματικό τελείωμά του. Η ταχύτητα και οι κεφαλιές του δεν ήταν άψογα. Λόγω των ιδιοτήτων του αυτών, συμπεριλαμβάνονταν στους καλύτερους επιθετικούς στην Ευρώπη στην ακμή του.
Εκείνη την περίοδο μεγάλες ομάδες του εξωτερικού όπως η Μίλαν, η Μπαρτσελόνα και κυρίως η Ρεάλ Μαδρίτης εκδήλωσαν ενδιαφέρον να τον αποκτήσουν, όμως ο ίδιος δεν ήθελε να φύγει από τη χώρα του. Ωστόσο, μετά το 1956, η ηγεμονία της ομάδας του τελείωσε: στη διάρκεια της ουγγρικής εξέγερσης, μέρος των παικτών της ομάδας συμπεριλαμβανομένων των κορυφαίων συμπαικτών του Φέρεντς Πούσκας και Σάντορ Κότσις έφυγαν από το σύλλογο και τη χώρα, αλλά ο ίδιος δεν ακολούθησε στην περιοδεία στη Νότια Αμερική και επέστρεψε στην Ουγγαρία. Ο Τίχι έγινε πλέον ο σημαντικότερος παίκτης της ομάδας, η οποία μόνο το 1959, κατάφερε να γνωρίσει ξανά επιτυχία, κερδίζοντας το Ουγγρικό Κύπελλο και το Κύπελλο Μιτρόπα μεταξύ συλλόγων. Στις 19 Αυγούστου 1959 σημείωσε τρία γκολ στον πρώτο τελικό του Κυπέλλου Κεντρικής Ευρώπης με αντίπαλο την ΜΤΚ Βουδαπέστης (4–3), ενώ σκόραρε και στον δεύτερο αγώνα στις 9 Σεπτεμβρίου (2–2). Οι εμφανίσεις του αυτές του αυτές ήταν η κύρια αιτία για την έκτη θέση στην ψηφοφορία της Χρυσής Μπάλας. Την ίδια χρονιά, ήταν ο πρώτος σκόρερ στο πρωτάθλημα με 15 τέρματα και ο καλύτερος παίκτης στην Ουγγαρία. Στη συνέχεια ήταν ο πρώτος σκόρερ του ουγγρικού πρωταθλήματος άλλες τέσσερις φορές. 

Το φθινόπωρο του 1966 τραυματίστηκε σοβαρά χωρίς να καταφέρει να επανέλθει στην προηγούμενή του κατάσταση. Αγωνίστηκε σε 321 παιχνίδια πρώτης κατηγορίας πρωταθλήματος για τη Χόνβεντ σημειώνοντας 244 γκολ και συνολικά 375 γκολ σε 446 επίσημους αγώνες. Το σύνολο των 1.245 τερμάτων με τη Χόνβεντ είναι το δεύτερο υψηλότερο με ένα σύλλογο  στην ποδοσφαιρική ιστορία μετά τον Γκερντ Μίλερ με τη Μπάγερν Μονάχου.

Διεθνής καριέρα
Η διεθνής του σταδιοδρομία ξεκίνησε στα 18, όταν το 1953 ήταν  πρωταθλητής Ευρώπης με την  εθνική ομάδα νέων της Ουγγαρίας. Στον τελικό των Βρυξελλών με αντίπαλο τη Εθνική ομάδα νέων της Γιουγκοσλαβίας (2–0) σημείωσε το δεύτερο γκολ.
Στο χρονικό διάστημα από το 1955 έως το 1971, αγωνίστηκε στην εθνική ομάδα της Ουγγαρίας, στην οποία έκανε το ντεμπούτο του στις 5 Μαΐου σε έναν αγώνα με τη Νορβηγία, όπου ο σημείωσε το πρώτο του γκολ 11 λεπτά μετά την είσοδό του ως αλλαγή (τελικό αποτέλεσμα 5–0). Οι περισσότεροι από τους παίκτες της «Χρυσής ομάδας», μετά την πολιτική αλλαγή έφυγαν και ο Τίχι καθιερώθηκε στην επίθεση. Στο Κύπελλο Κεντρικής Ευρώπης μεταξύ εθνικών ομάδων ήταν πρώτος σκόρερ της διοργάνωσης 1955–60 με 7 γκολ. 

Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1958, οι Ούγγροι πήραν την τρίτη θέση στους αγώνες των ομίλων, χάνοντας την πρόκριση στην επόμενη φάση σε αγώνα κατάταξης απέναντι στην Ουαλία με 2–1, παρότι ο Τίχι έδωσε το προβάδισμα στην ουγγρική ομάδα. Σημείωσε τέσσερα γκολ σε ισάριθμους αγώνες στη διοργάνωση με την εθνική να σημειώνει συνολικά επτά τέρματα. Τέσσερα χρόνια αργότερα στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1962, η Ουγγαρία νικώντας την  Αγγλία στη φάση των ομίλων με 2–1 με ένα γκολ του Τίχι και έφτασε στους προημιτελικούς, όπου έχασε από την Τσεχοσλοβακία με 1–0, μετέπειτα φιναλίστ. Ο Τίχι σημείωσε τρία γκολ σε τέσσερις συναντήσεις, ενώ του ακυρώθηκε κανονικό γκολ στον προημιτελικό που θα έστελνε τον αγώνα στην παράταση. Ήταν μέλος της εθνικής Ουγγαρίας που πήρε την τρίτη θέση στο Κύπελλο Εθνών Ευρώπης το 1964. Στην προκριματική φάση της διοργάνωσης είχε σημείωσει τα τελευταία του γκολ στην εθνική ομάδα με αντίπαλο τη Γαλλία στο Παρίσι σκοράροντας δύο στη νίκη με 3–1. Ο ταλαντούχος Φλόριαν Άλμπερτ πέτυχε το τρίτο γκολ και ήταν αυτός που κέρδισε τη θέση του βασικού στη θέση Τίχι.  Στο επόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο στην Αγγλία, ο Τίχι ήταν στην αποστολή αλλά δεν αγωνίστηκε. Για την εθνική Ουγγαρίας σημείωσε 51 τέρματα σε 72 επίσημες εμφανίσεις. Παραμένει τέταρτος καλύτερος σκόρερ στην ιστορία της εθνικής Ουγγαρίας. 

Ολοκληρώνοντας την καριέρα του είχε σημειώσει 500 τέρματα σε 628 επίσημους αγώνες. Συμμετείχε σε εκατοντάδες φιλικούς αγώνες με το σύλλογό του και την εθνική σημειώνοντας τουλάχιστον 1.917 σε 1.307 αγώνες. Την αγωνιστική περίοδο 1959–60 σημείωσε 201 τέρματα σε 86 επίσημους αγώνες και φιλικούς αγώνες, ακατάρριπτο ρεκόρ κόσμου, ενώ τη σεζόν 1961–62 154 σε 80 συναντήσεις. Είναι κάτοχος των τεσσάρων από τις έξι καλύτερες επιδόσεις όλων των εποχών στον απόλυτο αριθμό των γκολ σε μία αγωνιστική περίοδο.

Μετά την αποχώρηση
Μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δράση, έγινε άμεσα προπονητής δουλεύοντας πρώτα με τη ομάδα νέων (1971–76) και στη συνέχεια την πρώτη ομάδα της Χόνβεντ (1976–82), η οποία το 1980 για πρώτη φορά σε 35 χρόνια, οδήγησε στην κατάκτηση του εθνικού πρωταθλήματος. Ήταν ο πρώτος, και μέχρι στιγμής ο μόνος, που κέρδισε τίτλο πρωταθλήματος ως παίκτης και προπονητής στο σύλλογο. Στη συνέχεια εργάστηκε στο Κουβέιτ και αργότερα επέστρεψε στην ομάδα νέων της Χόνβεντ. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του ήταν μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Χόνβεντ. Το 2019, άνοιξε το «Αθλητικό Κέντρο Τίχι Λάγιος» και λίγο πριν, στις 15 Ιουνίου 2019, μία προτομή του  αποκαλύφθηκε στην είσοδο.

Στατιστικά στοιχεία καριέρας 

Πηγή : RSSSF - Layos Tichy (2023)

Τίτλοι και διακρίσεις
Χόνβεντ
 Πρωτάθλημα Ουγγαρίας (2) : 1954, 1955
 Κύπελλο Ουγγαρίας : 1964
 Κύπελλο Μιτρόπα : 1959
Εθνική Ουγγαρίας 
 Πρωτάθλημα Νέων ΟΥΕΦΑ : 1953
Ατομικές διακρίσεις 
 Πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος (5) : 1959 (15 γκολ), 1961 (21 γκολ), 1962 (23 γκολ), 1963 (13 γκολ), 1964 (28 γκολ) 
 Ποδοσφαιριστής της Χρονιάς στην Ουγγαρία : 1959
 Κορυφαίος σκόρερ στο Κύπελλο Κεντρικής Ευρώπης : 1955–1960

Δείτε επίσης

 Κατάλογος ποδοσφαιριστών ανδρών με 500 ή περισσότερα γκολ 
 Κατάλογος ποδοσφαιριστών ανδρών με 50 ή περισσότερα διεθνή γκολ

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 

 Pongrácz György: Szikrázó cipők (Tichy Lajos élettörténete) Sportpropaganda. 1983

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 

Ποδοσφαιριστές Χόνβεντ Βουδαπέστης
Ούγγροι ποδοσφαιριστές
Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ουγγαρίας
Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1958
Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1962
Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1966
Ποδοσφαιριστές Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος 1964
Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
Ούγγροι προπονητές ποδοσφαίρου