Εθνικοί λογαριασμοί

Οι εθνικοί λογαριασμοί είναι μία πλήρης και συστηματική ποσοτική περιγραφή των οικονομικών φαινόμενων σε μια χώρα, σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο.

Πλήρης, γιατί περιγράφει ολόκληρη την οικονομία, αποτελεί, δηλαδή, ένα πλήρες στατιστικό σύστημα, σε αντίθεση με άλλες στατιστικές που αναφέρονται σε κάποιο συγκεκριμένο πεδίο της οικονομίας.

Συστηματική, γιατί κάθε μεμονωμένη εγγραφή στους εθνικούς λογαριασμούς αποτελεί μέρος ενός πλήρως συνεπούς συστήματος. Κάθε συναλλαγή καταγράφεται δύο φορές, τόσο σαν εισροή όσο και σαν εκροή. Τα οικονομικά φαινόμενα αναφέρονται σε δραστηριότητες, όπως η παραγωγή, η κατανάλωση των νοικοκυριών, η κατανάλωση του δημοσίου, η επένδυση, η αποταμίευση κλπ. Η χρονική περίοδος αναφέρεται συνήθως στην περίοδο ενός έτους ή ενός τριμήνου.

Σκοποί κατάρτισης των Εθνικών Λογαριασμών

·        Παρουσίαση μίας συνολικής εικόνας της λειτουργίας μιας οικονομίας

·        Υπολογισμός οικονομικών δεικτών.

·         Παροχή στοιχείων απαραίτητων για το σχεδιασμό και την εκτίμηση της αποτελεσματικότητας των κοινωνικοοικονομικών πολιτικών.

·         Παροχή, μέσα από ένα αναλυτικό πλαίσιο, στοιχείων χρήσιμων στην οικονομική θεωρία.

Ιστορία 
Εξέλιξη των Συστημάτων Εθνικών Λογαριασμών

Η πρώτη ομάδα Διεθνών Συστημάτων Εθνικών Λογαριασμών καταρτίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’40/αρχές της δεκαετίας του ’50 υπό την επίβλεψη των Ηνωμένων Εθνών και του ΟΟΣΑ, που υιοθέτησαν κοινά πρότυπα, και βασίστηκε στην εμπειρία πρωτοπόρων κρατών, όπως οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ολλανδία και οι Σκανδιναβικές χώρες. Κατά τις δεκαετίες του ’50 και ’60, πολλές χώρες ανέπτυξαν σημαντικά τις στατιστικές τους δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών τους λογαριασμών. Έτσι δημιουργήθηκε το Σύστημα Εθνικών Λογαριασμών (ΣΕΛ 1968) υπό την επίβλεψη των Ηνωμένων Εθνών και το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ολοκληρωμένων Οικονομικών Λογαριασμών (ΕΣΟΛ 1970) υπό την επίβλεψη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Λογαριασμών (ΕΣΛ 1995)

Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Λογαριασμών (ΕΣΛ—ESA) αποτελεί ένα συνεπές και ολοκληρωμένο σύνολο πινάκων, λογαριασμών και ισολογισμών που βασίζονται σε ένα σύνολο διεθνώς συμφωνημένων εννοιών, ορισμών, συνθηκών, ταξινομήσεων και λογιστικών κανόνων. Σκοπό έχουν να δώσουν μία συστηματική, συγκρίσιμη και πληρέστερη εικόνα της οικονομικής δραστηριότητας κάθε κράτους μέλους (Κ-Μ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EE). Tο ΕΣΛ 1995 είναι πλήρως συμβατό με τις αναθεωρημένες παγκόσμιες κατευθυντήριες γραμμές για τους εθνικούς λογαριασμούς, δηλαδή το Σύστημα Εθνικών Λογαριασμών (ΣΕΛ 1993—SNA), το οποίο καταρτίστηκε από κοινού από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, τον ΟΟΣΑ και τη Διεθνή Τράπεζα, με τις απαραίτητες προσαρμογές στις συνθήκες και τις ανάγκες δεδομένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για την ΕΕ και τα κράτη μέλη, τα στοιχεία με βάση αυτό το πλαίσιο παίζουν ένα πολύ σημαντικό ρόλο για τη διαμόρφωση και παρακολούθηση της κοινωνικής και οικονομικής πολιτικής τους. Τα κριτήρια σύγκλισης για την οικονομική και νομισματική ένωση, η χορήγηση οικονομικής υποστήριξης σε περιφέρειες της ΕΕ, όπως επίσης, και ο καθορισμός των ιδίων πόρων της ΕΕ βασίζονται στα στοιχεία των εθνικών λογαριασμών.

Κεντρικό πλαίσιο του ΕΣΛ

● Οι ταξινομήσεις των οικονομικών μονάδων και οι ταξινομήσεις των  συναλλαγών.

● Το σύστημα των λογαριασμών και τα μακροοικονομικά μεγέθη.

● Το πλαίσιο εισροών –εκροών

Οι πρόσφατες εξελίξεις στους Ελληνικούς Εθνικούς Λογαριασμούς

Το 2010 καταρτίστηκε το Κοινό Συνολικό Σχέδιο Δράσης για τις Ελληνικές Στατιστικές (Joint Overall Statistical Greek Action Plan) σε συνεργασία με τη Eurostat. Οι δράσεις που αφορούν στην ποιοτική βελτίωση και ανάπτυξη των εθνικών λογαριασμών και των δημοσιονομικών στατιστικών αποτελούν σημαντικό μέρος του προγράμματος και προτεραιότητα για την ΕΛΣΤΑΤ.

Κατηγορίες 
Οι εθνικοί λογαριασμοί αποτελούν πηγή πολλών γνωστών οικονομικών δεικτών και σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ αναλύονται ως εξής:

Ετήσιοι Εθνικοί Λογαριασμοί 
Μακρο-μεγέθη Δείκτες Ετήσιας Μεταβολής

Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία κατά Κλάδο

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν

Ακαθάριστος Σχηματισμός Κεφαλαίου

Απασχόληση

Βασικά Μακροοικονομικά Μεγέθη

Εισαγωγές-Εξαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών

Κατά Κεφαλή Μεγέθη: ΑΕΠ και Εθνικό Εισόδημα

Κύρια Μεγέθη Γενικής Κυβέρνησης

Πίνακες Προσφοράς και Χρήσεων και Συμμετρικός Πίνακας Εισροών-Εκροών

Τελική Κατανάλωση

Τριμηνιαίοι Εθνικοί Λογαριασμοί 
Ακαθάριστος Σχηματισμός Παγίου Κεφαλαίου

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν

Περιφερειακοί Λογαριασμοί 
Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία κατά Κλάδο

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν

Ακαθάριστος Σχηματισμός Παγίου Κεφαλαίου

Απασχόληση

Κατά Κεφαλή ΑΕΠ

Περιφερειακοί Λογαριασμοί Νοικοκυριών

Περιφερειακοί Αγροτικοί Λογαριασμοί

Ετήσιοι Μη Χρηματοοικονομικοί Λογαριασμοί Θεσμικών Τομέων 
Σύνολο Οικονομίας (S.1)

Μη Χρηματοοικονομικές Εταιρείες (S.11)

Χρηματοοικονομικές Εταιρείες (S.12)

Γενική Κυβέρνηση (S.13)

Νοικοκυριά και Μη Κερδοσκοπικά Ιδρύματα που εξυπηρετούν Νοικοκυριά (ΜΚΙΕΝ) (S.1M)

Αλλοδαπή (S.2)

Τριμηνιαίοι Μη Χρηματοοικονομικοί Λογαριασμοί Θεσμικών Τομέων 
Σύνολο Οικονομίας (S.1)

Μη Χρηματοοικονομικές Εταιρείες (S.11)

Χρηματοοικονομικές Εταιρείες (S.12)

Γενική Κυβέρνηση (S.13)

Νοικοκυριά και Μη Κερδοσκοπικά Ιδρύματα που εξυπηρετούν Νοικοκυριά (ΜΚΙΕΝ) (S.1M)

Αλλοδαπή (S.2)

Βιβλιογραφία 

 Ελληνική Στατιστική Αρχή (2011), Ελλάς : Εθνικοί λογαριασμοί
 Ελληνική Στατιστική Αρχή

Πεδία εφαρμογής της στατιστικής
Οικονομικά