Γερτρούδη της Αυστρίας

Η Γερτρούδη, γερμ. Gertrude (1226 -24 Απριλίου 1288) από τον Οίκο των Μπάμπενμπεργκ ήταν κόρη του δούκα της Αυστρίας και με τον γάμο της έγινε δούκισσα του Μέντλινγκ. Ήταν ανιψιά του Φρειδερίκου Β΄ δούκα της Αυστρίας και τελευταίου των Μπάμπενμπεργκ· σύμφωνα με το Μικρό Προνόμιο ήταν πρώτη στη σειρά διαδοχής, αλλά μετά το τέλος του Φρειδερίκου Β΄ η διαδοχή στη Γερτρούδη αμφισβητήθηκε από την αδελφή του Μαργαρίτα. Έτσι η Γερτρούδη έγινε τιτουλάρια δούκισσα της Αυστρίας.

Βιογραφία
Ήταν το μόνο τέκνο τού Ερρίκου δούκα του Μέντλινγκ και της Αγνής των Λουδοβικιδών, κόρης του Χέρμαν Α΄ λαντγκράβου της Θουριγγίας. 

Ο Ερρίκος ήταν ο δευτερότοκος γιος του Λεοπόλδου ΣΤ΄ δούκα της Αυστρίας. Το 1216 έπαθε μοιραίο ατύχημα ο πρωτότοκος αδελφός του Λεοπόλδος και απεβίωσε 9 ετών. Ο Ερρίκος έγινε διάδοχος, αλλά απεβίωσε και αυτός το 1228, 20 ετών, αφήνοντας μόνο τέκνο τη Γερτρούδη. Έτσι το 1230 τον Λεοπόλδο ΣΤ΄ τον διαδέχθηκε ο γιος του Φρειδερίκος Β΄. Σε αυτό αντιτέθηκε η Γερτρούδη, καθώς το Μικρό Προνόμιο (Privilegium Minus) επέτρεπε και σε θήλεα μέλη τη διαδοχή. Η Γερτρούδη κληρονόμησε μόνο το δουκάτο του Μέντλινγκ και τέθηκε υπό την επιτροπεία του θείου της Φρειδερίκου Β΄. Αυτός, αν και έκανε δύο γάμους, δεν απέκτησε τέκνα.

Οι γάμοι της
Ο Φρειδερίκος Β΄ διλύκας της Αυστρίας είχε μακροχρόνια διαμάχη με τον Φρειδερίκο Β΄ Χοενστάουφεν βασιλιά της Γερμανίας κατά τη διάρκεια της οποίας τέθηκε σε βασιλική απαγόρευση. Το 1245, έγινε μία θεαματική αλλαγή της βασιλικής πολιτικής και ο δούκας έγινε ένας από τους πιο σημαντικούς συμμάχους του βασιλιά. Ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις για την αναβίβαση της Βιέννης σε επισκοπή και της Αυστρίας-Στυρίας σε βασίλειο. Η αιτία για τη θετική αυτή εξέλιξη ήταν ότι ο (51 ετών, τρεις φορές χήρος) βασιλιάς θα νυμφευόταν τη (19 ετών) Γερτρούδη. Όμως ο Βεγκέσλαος Α΄ της Βοημίας δυσαρεστήθηκε, καθώς προυπήρχε συμφωνία η Γερτρούδη να παντρευτεί τον γιο και διάδοχό του Βλαδίσλαο Γ΄ μάργραβο της Μοραβίας. Η Γερτρούδη δεν ήθελε τον ηλικιωμένο βασιλιά και επικαλέστηκε τον πρόσφατο αφορισμό του από τον πάπα. Άλλες πηγές λένε ότι ήταν ερωτευμένη με τον Βλαδίσλαο Γ΄. Ο Βεγκέσλαος Α΄ έστειλε στρατό στην Αυστρία, για να πιέσει τον Φρειδερίκο Β΄ και να συμφωνηθεί ο γάμος με τον Βλαδίσλαο Γ΄. Στις αρχές του Ιουνίου του 1245 οι δύο μεριές ήρθαν σε συμφωνία στη Βερόνα. Οι γρήγορη άνοδος των φιλοδοξιών του δούκα αποδείχθηκαν βραχύβιες. 

Στις 15 Ιουνίου 1246 ο θείος της σκοτώθηκε σε μάχη. Τότε ο Βεγκέσλαος Α΄ κανόνισε γρήγορα την επίσημη τελετή του γάμου της Γερτρούδης με τον Βλαδίσλαο Γ΄. Η Βοημία ζητωκράυγασε: "per hoc Wladislaus habebat Austriae ducatum (με αυτόν ο Βλαδίσλαος απέκτησε το δουκάτο της Αυστρίας)". Ο Βλαδίσλαος Γ΄ υποστήριξε το δικαίωμα της συζύγου του και οι Αυστριακή αριστοκρατία τον αναγνώρισε γρήγορα ως δούκα. Ωστόσο, γρήγορα μετά τον γάμο ο Βλαδίσλαος Γ΄ απεβίωσε στις 3 Ιανουαρίου 1247, 25 ετών. 

Το 1248, με σκοπό να στηρίξει τη δικεδίκησή της, η 22 ετών δούκισσα παντρεύτηκε τον Χέρμαν ΣΤ΄ μάργαρβο του Μπάντεν. Το επόμενο έτος γέννησε τον γιο τους Φρειδερίκο Α΄. Για τον εορτασμό του χαρούμενου γεγονότος, η Γερτρούδη έδωσε σε 30 άτομα από το Άλλαντ -το μέρος που γεννήθηκε ο γιος της- εκτεταμένες αγροτικές γαίες, που αποτέλεσαν την ίδρυση της αγροτικής κοινότητας του Allander Urhausbesitzer. Το 1250 η Γερτρούδη απέκτησε μία κόρη, που τη βάφτισε με το όνομα της μητέρας της, Αγνή.

Ανήσυχες φιλοδοξίες

Η Παρακμή

Οικογένεια
Παντρεύτηκε πρώτα το 1246 τον Βλαδίσλαο Γ΄ των Πρεμυσλιδών μάργραβο της Μοραβίας. Δεν απέκτησαν απογόνους.

Η Γερτρούδη έκανε το 1248 δεύτερο γάμο με τον Χέρμαν ΣΤ΄ μάργραβο του Μπάντεν και είχε τέκνα:
 Φρειδερίκος Α΄ 1249-1268, μάργραβος του Μπάντεν.
 Αγνή 1250-1295, παντρεύτηκε τον Ούλριχ Γ΄ των Σπόνχαϊμ δούκας της Καρινθίας.

Αναφορές σε πηγές

Πηγές
 Beller, Steven (2007). A Concise History of Austria. New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0521478861.
 Edbury, Peter W. (1994). The Kingdom of Cyprus and the Crusades, 1191-1374. Cambridge University Press.
 Haverkamp, Alfred (1988). Medieval Germany 1056-1273. Translated by Braun, Helga; Mortimer, Richard. Oxford University Press.
 Loud, Graham A.; Schenk, Jochen, eds. (2017). The Origins of the German Principalities, 1100-1350: Essays by German Historians. Routledge.

Οίκος των Μπάμπενμπεργκ