Μάρια Ντομπρόφσκα

Η Μάρια Ντομπρόφσκα (πολωνικά: Maria Dąbrowska, ), γεννημένη ως Μάρια Σούμσκα (Maria Szumska) (6 Οκτωβρίου 1889 – 19 Μαΐου 1965) ήταν Πολωνή συγγραφέας, μυθιστοριογράφος, δοκιμιογράφος, δημοσιογράφος και θεατρικός συγγραφέας. Ήταν η συγγραφέας του δημοφιλούς πολωνικού ιστορικού μυθιστορήματος Noce i dnie (Νύχτες και Μέρες), γραμμένο μεταξύ 1932 και 1934 σε τέσσερις ξεχωριστούς τόμους. Το μυθιστόρημα μετατράπηκε σε ταινία με τον ίδιο τίτλο το 1975 από τον Γέζι Άντσακ. Η Ντομπρόφσκα έλαβε την περίφημη Χρυσή Δάφνη της Πολωνικής Ακαδημίας Λογοτεχνίας το 1935. Ήταν πέντε φορές υποψήφια για το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Μετέφρασε το Ημερολόγιο του Σάμιουελ Πιπς στα πολωνικά.

Βιογραφία 
Η Ντομπρόφσκα γεννήθηκε ως Μάρια Σούμσκα στο Ρούσουφ, κοντά στο Κάλις του Βασιλείου της Πολωνίας, υπό τον τσαρικό στρατιωτικό έλεγχο. Οι γονείς της ήταν φτωχοί γαιοκτήμονες. Η Μαρία υπέφερε από εσωτροπία, δίνοντάς της μια «αλλήθωρη» εμφάνιση. Σπούδασε κοινωνιολογία, φιλοσοφία και φυσικές επιστήμες στη Λωζάνη και στις Βρυξέλλες και εγκαταστάθηκε στη Βαρσοβία το 1917. Ενδιαφέρθηκε τόσο για τη λογοτεχνία όσο και για την πολιτική και αφιερώθηκε στη βοήθεια όσων γεννήθηκαν στη φτώχεια. Κατά την περίοδο του μεσοπολέμου, η Ντομπρόφσκα εργάστηκε προσωρινά στο πολωνικό Υπουργείο Γεωργίας, ενώ επιχειρούσε όλο και περισσότερο στα δελτία εφημερίδων και στη δημόσια ζωή. Το 1927 ασχολήθηκε περισσότερο με τη συγγραφή για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Στα μυθιστορήματά της, σε θεατρικά έργα και σε άρθρα εφημερίδων ανέλυσε τις ψυχολογικές συνέπειες της δυσκολίας και των τραυμάτων της ζωής στον κόσμο των απλών ανθρώπων.

Η Μάρια παντρεύτηκε τον Μάριαν Ντομπρόφσκι, ο οποίος πέθανε ξαφνικά όταν η Μάρια ήταν 36 ετών. Ο δεύτερος μακροχρόνιος σύντροφός της ήταν ο 19χρονος Στανίσουαφ Στεμπόφσκι, με τον οποίο ζούσε σε ανεπίσημο νομικό γάμο μέχρι το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Κατά τη διάρκεια της κατοχής της Πολωνίας, έμεινε στη Βαρσοβία και υποστήριξε την υπόγεια πολωνική πολιτιστική ζωή. Περίπου εκείνη τη στιγμή, συνάντησε την Άννα Κοβάλσκα και τον Γέζι Κοβάλσκι, ένα λογοτεχνικό ζευγάρι. Δημιούργησαν ένα ερωτικό τρίγωνο (ménage à trois), και η Μάρια απέκτησε ένα παιδί από τον Γέζι το 1946, αλλά πέθανε ξαφνικά το 1948. Οι δύο γυναίκες έμειναν μαζί σε σχέση για τα επόμενα 20 χρόνια, αν και η Μάρια προσπάθησε να παντρέψει ξανά την Άννα. Η Ντομπρόφσκα απονεμήθηκε με το Τάγμα της Αναγέννησης της Πολωνίας κατά τη σταλινική περίοδο. Το 1964 ήταν μία από τις υπογράφουσες της λεγόμενης Επιστολής των 34 προς τον Πρωθυπουργό Γιούζεφ Τσιρανκιέβιτς, σχετικά με την ελευθερία του πολιτισμού. Πέθανε το 1965 σε ηλικία 75 ετών, σε κλινική της Βαρσοβίας.

Έργα 
 Dzieci ojczyzny (Παιδιά της πατρίδας), 1918
 Gałąź czereśni (Κλαδί κερασιάς), 1922
 Uśmiech dzieciństwa, (Το χαμόγελο της παιδικής ηλικίας) 1923
 Ludzie stamtąd, 1926
 Marcin Kozera, 1927
 Dzikie ziele, 1925-1929
 Noce i dnie (Νύχτες και Μέρες), 1932-1934
 Znaki życia (Σημάδια ζωής), 1938
 Gwiazda zaranna, (Πρωινό αστέρι) 1955
 Dzienniki (Ημερολόγια), (1914-1965)

Δείτε επίσης 
 Πολωνική λογοτεχνία

Παραπομπές 
 

Πολωνές συγγραφείς
Πολωνές μυθιστοριογράφοι
Πολωνοί θεατρικοί συγγραφείς
Πολωνές δημοσιογράφοι
Πολωνοί μεταφραστές
Πολωνοί κοινωνιολόγοι
Πολωνές ακτιβίστριες
Αμφιφυλόφιλες γυναίκες
Υπαρξιστές
Αποδέκτες του Χρυσού Σταυρού της Αξίας (Πολωνία)
Αποδέκτες του Σταυρού της Ανεξαρτησίας (Πολωνία)
Αποδέκτες του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας (1944-1989)
Χρυσή Δάφνη της Πολωνικής Ακαδημίας Λογοτεχνίας
Αποδέκτες του Τάγματος του Λαβάρου της Εργασίας
Ενταφιασμοί στο Κοιμητήριο Ποβόνσκι
Πολωνοί ημερολογιογράφοι
Διοικητές με Αστέρι του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας