Γρηγόρης Καραφύλλης

Ο Γρηγόρης Χ. Καραφύλλης (Γεράνεια Λάρισας, 1950) είναι Έλληνας ομότιμος καθηγητής φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Τα ερευνητικά του ενδιαφέρονται εντοπίζονται στη φιλοσοφία της παιδείας, την κοινωνική φιλοσοφία, τη φιλοσοφία του διαφωτισμού, τον πραγματισμό και τη νεότερη και σύγχρονη πολιτική φιλοσοφία.

Βιογραφικά στοιχεία 
Γεννήθηκε στα Γεράνεια του νομού Λαρίσης το 1950. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1968-1973) και εκπόνησε τη διδακτορική του διατριβή εν μέρει στον Τομέα Φιλοσοφίας του Τμήματος Φιλοσοφίας-Παιδαγωγικής-Ψυχολογίας της ίδιας Σχολής (1985-1987) και κατόπιν τη συνέχισε και την ολοκλήρωσε στον Τομέα Φιλοσοφίας του αντίστοιχου Τμήματος της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (1987-1989). Αναγορεύτηκε διδάκτωρ φιλοσοφίας του Τμήματος Φ.Π.Ψ. της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων το Φεβρουάριο του 1990. Σπούδασε με υποτροφία του ΙΚΥ κατά τα έτη 1969-1972 και 1985-1988.

Από το 1992 έως το 2014 διετέλεσε καθηγητής φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και δίδαξε συνεχώς φιλοσοφικά μαθήματα. Επίσης έδωσε διαλέξεις και σεμινάρια στο Royal Melbourne Institute of Technology (RMIT) της Αυστραλίας (1996) και αριθμό διαλέξεων στη φιλοσοφία της παιδείας στο European University Cyprus 
(2010).Το 2014 του απονεμήθηκε ο τίτλος του ομότιμου καθηγητή του πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

(Κατά τη θητεία του ως φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (1976-1984) διετέλεσε πρόεδρος της ΕΛΜΕ Φλώρινας το έτος 1979-1980 και κατά την περιστασιακή διαμονή του στη Φλώρινα υπήρξε εκλεγμένος πρόεδρος της Στέγης Φιλοτέχνων,του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και της Πινακοθήκης Φλωρινιωτών Καλλιτεχνών κατά τα έτη 1991-1995).

Ενδεικτική βιβλιογραφία

Βιβλία 
 Tο πρόβλημα των ιστορικών παραγόντων στην ελληνική σοσιαλιστική σκέψη κατά  την περίοδο 1884-1919. Διδακτορική διατριβή, Iωάννινα 1989, σελ. 506.

 Nεοελληνική πολιτική και κοινωνική φιλοσοφία, εκδ. Bάνιας,  Θεσ/νίκη 1990, σελ. 175.                                                                

 Η φιλοσοφική προβληματική του Δημητρίου-Δανιήλ Φιλιππίδη. Στην ευρυχωρία του Νεοελληνικού και Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού, εκδ. Βάνιας, Θεσσαλονίκη 1993, σελ. 338.

 Eυφρονίου-Pαφαήλ Πόποβιτς, Σύνοψις Λογικής κατ’ ερωταπόκρισιν προς χρήσιν της νεολαίας, αποκατάσταση - επιμέλεια  χειρογράφου, εισαγωγή  και σημειώσεις, Γρηγόρης Kαραφύλλης. Παράρτημα Eπετηρίδας του Παιδαγωγικού Tμήματος  Δ.E. του Πανεπιστημίου Iωαννίνων, Iωάννινα 1995, σελ. 126.

 Γνωσιολογικά και ηθικά ζητήματα στη φιλοσοφία της παιδείας, εκδ. Βάνιας, Θεσσαλονίκη, 1995 και 1999.

 Νεοελληνικός Διαφωτισμός - Βιβλιογραφία 1945-1995, (πρὀχειρη έκδοση), Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών - Τομέας φιλοσοφίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Αθήνα 1998, σελ. 315. (Συλλογικό έργο: Ψημμένος Ν.Κ. - Νούτσος Π.Χρ. - Πέτσιος Κ.Θ. - Αποστολόπουλος Δ.Γ. - Καραφύλλης Γρ. - Αργυροπούλου Ρ.Δ. - Μιχαηλάρης Π.Δ.- Καράς Γ. – Φραγκίσκος Ε.Ν. - Ταμπάκη Ά. - Πάτσιου Β.)

 Iώσηπος Mοισιόδαξ, Πραγματεία περί παίδων αγωγής ή Παιδαγωγία, Bενετία 1779, επανέκδοση  με εισαγωγή και σημειώσεις Γρηγόρη  Kαραφύλλη, από το "Iνστιτούτο Βιβλίου και Aνάγνωσης Kοζάνης" και το Yπουργείο Πολιτισμού, Kοζάνη 1998,  σελ. α΄-ξα΄ και 1-158.

 Η  Φιλοσοφία της  Παιδείας. Γνωσιολογικά και ηθικά ζητήματα, εκδ. Βάνιας, Θεσσαλονίκη 2005 και 2007, σελ. 1-221 (επανέκδοση του βιβλίου Γνωσιολογικά και Ηθικά ζητήματα στη φιλοσοφία της παιδείας (1995, 1999) με άλλο τίτλο και με βελτιώσεις και προσθήκες).

 Αξιολογία και Παιδεία. Φιλοσοφική θεώρηση των αξιών στο χώρο της παιδείας, εκδ. Τυπωθήτω - Γ. Δαρδανός, Αθήνα 2005, σσ. 1-318 και ανατύπωση το 2008 με μικροδιορθώσεις. 

  Νεοελληνικός Διαφωτισμός. Φιλοσοφικές προσεγγίσεις, εκδ. Gutenberg, Αθήνα 2008.

 Κοινωνική Φιλοσοφία. Ζητήματα Κοινωνικής, Πολιτικής και Ηθικής Συγκρότησης, εκδ. Gutenberg, Αθήνα 2011.

Άρθρα σε ξενόγλωσσα περιοδικά

 “Authority as a Powerless Survival in Politics and Education”, Skepsis, IX (1998), 169-185. (Philosopher’s index).

 “The Philosophy of Moral Education. The Context of Moral Education and Moral  Values”, Skepsis, X (1999), 161-174. (Philosopher’s index).

”The Concept of Philosophy in Enlightenment”, Skepsis, XV/ iii (2004), (Philosopher's index).

”Religion and Ethics: Purposes and Practices”, Skepsis, XVIII/ i (2007), (Philosopher’s index).

 “Identity and classification of values”, Skepsis, ΧΙΧ/ii  (2008), 196-206. (Philosopher’s index).

 “Matthew Lipman and Philosophy for Children in Greece”, Childhood and Philosophy, 12 (2010), 190.

 ”Philosophical Matters in European and Neohellenic Enlightenment”, Skepsis, ΧXI/ii (2011), 62-75. (Philosopher’s index).

 ”Moral Dilemmas on Human Nature and Human Action in the Twenty First Century”, Skepsis, XXII/IV (2012), 69-78. (Philosopher’s index).

 “Some Thoughts on John Dewey’s Ethics and Education”, US-CHINA Education Review B,  2, 4 (2012). 445-452.

 “Human Nature and Learning in Plato and Locke”, dia-noesis, 1 (2016), 61-75.

 ”The Pragmatic Conception of Truth according to William James”, dia-noesis, 3 (2017), pp. 29-44.

Άρθρα σε ελληνικά περιοδικά

 “H ‘Παιδαγωγία’ του Mοισιόδακα και η έννοια της αγωγής”, Tα εκπαιδευτικά, 27-28 (1992), 180-188.

 “Oι ΄Aυτοσχέδιοι  στοχασμοί  περί  της ελληνικής παιδείας και γλώσσης΄ ως πλαίσιο διασύνδεσης παιδείας και φιλοσοφίας στον Aδαμάντιο Kοραή”, Eλληνική Φιλοσοφική Eπιθεώρηση, 33 (1994), 225-239.

 “O  κοινωνικός αποκλεισμός”, Xρονικά  Εγκληματολογίας, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης,  6  (1993), 31-44.

 “Oι έννοιες της εξέλιξης και της προόδου στον K. Xατζόπουλο και τον M. Tσιριμώκο”, Ουτοπία, 9 (1994), 95-105.         

”Pιζικές αντιθέσεις και σχηματικές συγκλίσεις στη φιλοσοφία της παιδείας του N. Eξαρχόπουλου και του Aλ. Δελμούζου”, Φιλόλογος, 82 (1995), 259-285.

 “Παιδεία και κοινωνικοί αποκλεισμοί”, Tο βήμα των Kοινωνικών Eπιστημών, 15 (1994), 125-141.

”H εργαλειακή αντίληψη του Γ. Kορδάτου για τη γλώσσα και αυταξία της”, Tο βήμα των Kοινωνικών Eπιστημών, 20 (1996), 175-194.

 “H έννοια της φιλοσοφίας της παιδείας κατά τον R.S. Peters”, Ελληνική Φιλοσοφική Επιθεώρηση, 48 (2000), 231-249.

 “Φιλοσοφικές αντιλήψεις του Charles Peirce και του John Dewey για την εκπαιδευτική θεωρία”, Το βήμα των Κοινωνικών Επιστημών, 36 (2003), 127-156. 

 “Η συνεισφορά της φιλοσοφίας στην εκπαίδευση”, Επιστήμες της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κρήτης, Σχολή Επιστημών Αγωγής, ΠΤΔΕ, 4/2003 (θεματικό), 59-70.

”Ηθική και Εκπαίδευση: το παράδοξο στην πρόταση του Hobbes και το αιρετικό στην παιδαγωγική του Locke”, Ελληνική Φιλοσοφική Επιθεώρηση, 73 (2008), 15-35.

 “Ο Θεόκλητος Φαρμακίδης και ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός”, Φιλοσοφείν, 3 (2011), 64-76.

”Ηθικές αντιλήψεις στον Βησσαρίωνα και στον Ιώσηπο Μοισιόδακα”, Ελληνική Φιλοσοφική Επιθεώρηση, 84 (2011), 227-240.

”Η απόκτηση της γνώσης και το «γνῶθι σαυτόν» του Δημητρίου Καταρτζή”, Κάτοπτρον Νεοελληνικής Φιλοσοφίας, Β΄ (2011), 59-85.

 “Θρησκεία και Επιστήμη”, Celestia, 3 (2009), 1.

"Φιλοσοφία και παιδιά: Δυσκαμψία και ανοικτότητα μιας σχέσης"  διά-Λογος, 2 (2012), 271-281.

 “Γνώση και αλήθεια στον καινόδοξο Θεόφιλο Καΐρη”, Φιλοσοφία, 43 (2013), 409-423.

”Θρησκεία και Επιστήμη στον Επίσκοπο Νικαίας και Καρδινάλιο Βησσαρίωνα”, Φιλοσοφείν, 13 (2016), 113-144. 

”Παντελής Πουλιόπουλος: Ένας ευφυής μαρξιστής του Μεσοπολέμου”, Ένεκεν, 37 (2015), 31-45.

”Ο ριζοσπαστικός εμπειρισμός του William James”, Φιλοσοφία, 46 II (2016), 163-171.

 ”Θεϊσμός: Η φιλοσοφική πρόταση του Διαφωτισμού για τη θρησκεία”, Φιλοσοφείν, τχ. 16 (Ιούνιος 2016), 131-144.

 ”Πρακτική  γνώση, χρησιμότητα και ωφελιμισμός ως αλήθεια και πολιτική στον αμερικανικό πραγματισμό”, Φιλοσοφείν τχ. 18 (Ιούν.  2018), 195-209.

 ” Η φιλοσοφία της φύσης στο έργο του Στέφανου Δούγκα  Ἐξέτασις τῆς φύσεως”, Νόημα, τ. 4 (Οκτ. 2018), σσ. 47-55.

  ”Η πραγματιστική αντίληψη της αλήθειας κατά τον William James”, Ελληνική Φιλοσοφική Επιθεώρηση, τ. 35, τχ. 105 (Σεπ. 2018), 197-213.

Παραπομπές

Πηγές 

 Γρηγόριος Καραφύλλης: "Αναλυτικό βιογραφικό σημείωμα"
 Βιβλιοnet: "Γρηγόριος Καραφύλλης"

Έλληνες φιλόσοφοι
Έλληνες συγγραφείς
Καθηγητές Πανεπιστημίου Ιωαννίνων