Δίκη των Einsatzgruppen

Η δίκη των Einsatzgruppen (γερμανικά: Einsatzgruppen-Prozess) ή η δίκη των Ταγμάτων Θανάτου των SS («Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής εναντίον του Όττο Όλεντορφ») ήταν η ένατη από τις δώδεκα δίκες για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράχθηκαν στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου. Η δίκη διεξήχθη στην υπό συμμαχική κατοχή πόλη της Νυρεμβέργης από τις αμερικάνικες αρχές μετά το τέλος του πολέμου. Αυτή η δίκη έγινε γνωστή ως «δίκη των Einsatzgruppen» επειδή όλοι οι κατηγορούμενοι κατηγορήθηκαν για εγκληματική συμπεριφορά που προέκυψε από τα καθήκοντά τους ως μέλη των Einsatzgruppen στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η υπόθεση 
Ο γερμανικός όρος «Einsatzgruppen» μπορεί να μεταφραστεί κατά προσέγγιση ως «Ειδικές ομάδες επέμβασης». Τέσσερις τέτοιες ειδικές μονάδες δημιουργήθηκαν τον Μάιο του 1941 λίγο πριν από τη γερμανική εισβολή στη Ρωσία, υπό την καθοδήγηση του Χίτλερ και του Χάινριχ Χίμλερ.

Οι μονάδες οργανώθηκαν από τον Ράινχαρντ Χάιντριχ, αρχηγό της Αστυνομίας Ασφάλειας και της SD (Sicherheitsdienst ή Υπηρεσία Ασφαλείας) και λειτουργούσαν υπό τον άμεσο έλεγχο του Κεντρικού Γραφείου Ασφάλειας του Ράιχ (RSHA). Το προσωπικό των Einsatzgruppen προήλθε από τα SS, την SD, τη Gestapo (μυστική αστυνομία του κράτους) και άλλες αστυνομικές μονάδες.

Η εισαγγελία ισχυρίστηκε ότι ο πρωταρχικός σκοπός των Einsatzgruppen ήταν να συνοδεύσει τον γερμανικό στρατό στην κατεχόμενη Ανατολή και να εξοντώσει τους Εβραίους, τους Τσιγγάνους, τους Σοβιετικούς αξιωματούχους και άλλα στοιχεία του άμαχου πληθυσμού που θεωρούνταν «φυλετικά» κατώτερα ή «πολιτικά ανεπιθύμητα». Υπολογίζεται ότι περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι ήταν θύματα αυτού του προγράμματος.

Ορισμένα Einsatzgruppen είχαν, επιπλέον, άλλες μονάδες για ειδικούς σκοπούς. Κάθε Einsatzgruppe, μαζί με τις δευτερεύουσες μονάδες του αποτελούνταν από περίπου 500 έως 800 άτομα. Το Einsatzgruppe A, που δραστηριοποιήθηκε κυρίως στην περιοχή της Βαλτικής, περιλάμβανε τα Ζοντερκομάντος ( Sonderkommandos )1α και 1β και τα Αινσατσκομμάντος (Einsatzkommandos) 2 και 3. Το Einsatzgruppe B, δραστηριοποιήθηκε κυρίως στην περιοχή προς τη Μόσχα.

Η υπόθεση Einsatzgruppen δικάστηκε στο Δικαστικό Μέγαρο στη Νυρεμβέργη ενώπιον του Στρατιωτικού Δικαστηρίου II-A. Οι δικαστές, οι οποίοι ακούστηκαν ενώπιον του Στρατιωτικού Δικαστηρίου II-A, ήταν ο Μάικλ Μουσμάννο (προεδρεύων δικαστής και αξιωματικός του Ναυτικού) από την Πενσυλβανία, ο Τζον Τζέι Σπέιτ από την Αλαμπάμα και ο Ρίτσαρντ Ν. Ντίξον από τη Βόρεια Καρολίνα. Ο επικεφαλής Σύμβουλος για τη δίωξη ήταν ο Τέλφορντ Τέιλορ. Ο κύριος εισαγγελέας για την υπόθεση αυτή ήταν ο Μπέντζαμιν Φέρεντς. Το κατηγορητήριο κατατέθηκε αρχικά στις 3 Ιουλίου και στη συνέχεια τροποποιήθηκε στις 29 Ιουλίου 1947 για να συμπεριλάβει επίσης τους κατηγορούμενους Στάιμλε, Μπράουνε, Χενς, Στράουχ, Κλινγκενχέφερ και φον Ραντένσκυ. Το δικαστήριο συγκλήθηκε 78 φορές και η δίκη διήρκεσε περίπου οκτώ μήνες από τις 29 Σεπτεμβρίου 1947 έως τις 10 Απριλίου 1948.

Το δικαστήριο δήλωσε στην απόφασή του:

Κατηγορίες 
 Εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας Μεταξύ Μαΐου 1941 και Ιουλίου 1943, όλοι οι κατηγορούμενοι διέπραξαν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, μέσα από διώξεις για πολιτικούς, φυλετικούς, θρησκευτικούς λόγους και δολοφονία, εξόντωση, φυλάκιση και άλλες απάνθρωπες πράξεις που διαπράχθησαν εις βάρος άμαχου πληθυσμού, συμπεριλαμβανομένων των Γερμανών υπηκόων και υπηκόων άλλων χωρών, ως μέρος ενός οργανωμένου σχεδίου γενοκτονίας.
 Εγκλήματα πολέμου για τους ίδιους λόγους και για καταστροφή που δεν δικαιολογείται ούτε από στρατιωτική άποψη. Μεταξύ 22 Ιουνίου 1941 και Ιουλίου 1943, όλοι οι κατηγορούμενοι διέπραξαν εγκλήματα πολέμου.

3. Συγκρότηση εγκληματικών οργανώσεων. Όλοι οι κατηγορούμενοι κατηγορήθηκαν για ένταξη, μετά την 1η Σεπτεμβρίου 1939, στα SS, Sicherheitsdienst (SD) ή στη Γκεστάπο, οι οποίες είχαν κηρυχθεί εγκληματικές οργανώσεις νωρίτερα στα διεθνή Στρατιωτικά Δικαστήρια της Νυρεμβέργης.

Κατηγορούμενοι 

 Όττο Όλεντορφ, SS Gruppenführer, μέλος της SD, διοικητής του Einsatzgruppe D: Ποινή: Θάνατος (απαγχονίστηκε στις 7 Ιουνίου 1951)
 Χάιντς Γιοστ: SS Brigadeführer, μέλος της SD, διοικητής του Einsatzgruppe Α Ποινή: Ισόβια φυλάκιση που μετατράπηκε σε 10 χρόνια. απελευθερώθηκε το 1951 και πέθανε το 1964

 Έριχ Νάουμαν: SS Brigadeführer, μέλος της SD, διοικητής του Einsatzgruppe Β Ποινή: Θάνατος (απαγχονίστηκε στις 7 Ιουνίου 1951)
 Όττο Ρας: SS Brigadeführer, μέλος της SD και της Γκεστάπο, διοικητής του Einsatzgruppe C Ποινή: Απαλλάχθηκε από τη δίκη στις 5 Φεβρουαρίου 1948 για ιατρικούς λόγους και πέθανε την 1η Νοεμβρίου 1948
 Έρβιν Σουλτς: SS Brigadeführer, μέλος της Γκεστάπο, διοικητής του Einsatzkommando 5 του Einsatzgruppe C, Ποινή: 20 χρόνια φυλάκιση που μετατράπηκε σε 15 χρόνια. Απολύθηκε στις 9 Ιανουαρίου 1954 και πέθανε το 1981
 Φραντς Ζιξ: SS Brigadeführer, μέλος της SD, διοικητής του Vorkommando Moskau του Einsatzgruppe Β, Ποινή: 20 χρόνια φυλάκιση που μετατράπηκε σε 15 χρόνια. Απολύθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 1952 και πέθανε το 1975
 Πάουλ Μπλόμπελ: SS Standartenführer, μέλος της SD, διοικητής του Sonderkommando, Ποινή: Θάνατος, εκτελέστηκε στις 7 Ιουνίου 1951 
 Βάλτερ Μπλούμε: SS Standartenführer, μέλος της SD και της Γκεστάπο, διοικητής του Sonderkommando 7α του Einsatzgruppe B Ποινή: Θάνατος, μειώθηκε σε 25 χρόνια. Απολύθηκε το 1955 και πέθανε το 1974
 Μάρτιν Ζαντμπέργκερ: SS Standartenführer, μέλος της SD, διοικητής του Sonderkommando 1α του Einsatzgruppe A Ποινή: Θάνατος, μετατράπηκε σε ισόβια φυλάκιση. Απολύθηκε το 1958 και πέθανε το 2010
 Βίλι Ζάιμπερτ: SS Standartenführer, μέλος της SD, αναπληρωτής αρχηγός του Einsatzgruppe D Ποινή: Θάνατος μετατράπηκε σε 15 χρόνια και πέθανε το 1976
 Όιγκεν Στάιμλε: SS Standartenführer, μέλος της SD, διοικητής του Sonderkommando 7α του Einsatzgruppe B και του Sonderkommando 4α του Einsatzgruppe C, Ποινή: Θάνατος, μετατράπηκε σε 20 χρόνια. Απολύθηκε τον Ιούνιο του 1954 και πέθανε το 1987
 Ερνστ Μπίμπερσταιν:SS Obersturmbannführer ; μέλος της SD , διοικητής του Einsatzkommando 6 του Einsatzgruppe C, Ποινή: Θάνατος, μετατράπηκε σε ισόβια φυλάκιση. Απολύθηκε το 1958 και πέθανε το 1986
 Βέρνερ Μπράουνε: SS Obersturmbannführer, μέλος της SD και της Γκεστάπο, διοικητής του Sonderkommando 11β του Einsatzgruppe D., Ποινή: Θάνατος, εκτελέστηκε στις 7 Ιουνίου 1951
 Βάλτερ Χενς: SS Obersturmbannführer :μέλος της SD, διοικητής του Sonderkommando 4β του Einsatzgruppe C, ποινή: Θάνατος, μετατράπηκε σε 15 χρόνια κάθειρξη.
 Γκούσταβ Άντολφ Νόσσκε: SS Obersturmbannführer, μέλος της Γκεστάπο, διοικητής του Einsatzkommando 12 του Einsatzgruppe D, Ποινή: Ισόβια φυλάκιση, μετατράπηκε σε 10 χρόνια. πέθανε το 1990
 Άντολφ Οτ: SS Obersturmbannführer, μέλος της SD, διοικητής του Sonderkommando 7β του Einsatzgruppe B, Ποινή: Θάνατος, μετατράπηκε σε ισόβια φυλάκιση. Απολύθηκε στις 9 Μαΐου 1958
 Έντουαρντ Στράουχ: SS Obersturmbannführer, μέλος της SD, διοικητής του Einsatzkommando 2 του Einsatzgruppe A Ποινή: Θάνατος, αλλά παραδόθηκε στις βελγικές αρχές για άλλη δίκη, καταδικάστηκε και εκεί εκ νέου σε θάνατο αλλά δεν εκτελέστηκε ποτέ, πέθανε στο νοσοκομείο  στις 11 Σεπτεμβρίου 1955
 Έμιλ Χάουσμαν: SS Sturmbannführer, μέλος της SD, αξιωματικός του Einsatzkommando 12 του Einsatzgruppe D, αυτοκτόνησε πριν από την διεξαγωγή της δίκης στις 31 Ιουλίου 1947
 Βάλντεμαρ Κλίνγκενχεφερ: SS Sturmbannführer, μέλος της SD, αξιωματικός του Sonderkommando 7β του Einsatzgruppe B, Ποινή: Θάνατος, μετατράπηκε σε ισόβια φυλάκιση. Απολύθηκε το 1956 και πέθανε το 1980
 Λόταρ Φέντλερ: SS Sturmbannführer, μέλος της SD, αναπληρωτής προϊστάμενος του Sonderkommando 4β του Einsatzgruppe C Ποινή:10 χρόνια που μετατράπηκε σε 8 χρόνια
 Βάλντεμαρ φον Ραντένσκυ: SS Sturmbannführer, μέλος της SD, αναπληρωτής προϊστάμενος του Sonderkommando 4α του Einsatzgruppe C Ποινή:20 χρόνια, απελευθερώθηκε
 Φέλιξ Ρουλ: SS Hauptsturmführer, μέλος της Γκεστάπο, αξιωματικός του Sonderkommando 10β του Einsatzgruppe D Ποινή: 10 χρόνια, απελευθερώθηκε
 Χάιντς Σούμπερτ: SS Obersturmführer, μέλος της SD, αξιωματικός του Einsatzgruppe D Ποινή: Θάνατος, μετατράπηκε σε 10 χρόνια και πέθανε το 1987
 Ματτίας Γκραφ: SS Untersturmführer ; μέλος της SD, αξιωματικός στο Einsatzkommando 6 του Einsatzgruppe D. Ποινή: ποινή φυλάκισης ίση με το ποσό της προδικαστικής κράτησης

Από τις 14 θανατικές ποινές, μόνο τέσσερις εκτελέστηκαν. Οι άλλες μετατράπηκαν σε ποινές φυλάκισης με διαφορετική διάρκεια το 1951. Το 1958, όλοι οι κατάδικοι απελευθερώθηκαν από τη φυλακή.

Αποσπάσματα από το Στρατιωτικό Δικαστήριο της Νυρεμβέργης

Δείτε επίσης 

 Μπάμπι Γιαρ
 Einsatzgruppen
 Sicherheitsdienst 
 Gestapo 
 Διαταγή περί Κομισάριου

Παραπομπές

Αναφορές 

 https://www.loc.gov/rr/frd/Military_Law/NTs_war-criminals.html
 https://web.archive.org/web/20050320092207/http://www.ushmm.org/uia-cgi/uia_doc/photos/6815?hr==null from the U.S. Holocaust Memorial Museum.
 https://web.archive.org/web/20041204084148/http://www.ess.uwe.ac.uk/genocide/cntrl10_trials.htm#Einsatzgruppen Einsatzgruppen trial
 Ferencz, Benjamin, “A Prosecutor's Personal Account: From Nuremberg to Rome", Journal of International Affairs, 52: No. 2, Columbia University, Spring 1999
 Οι μεγάλες δίκες του Β΄ Παγκόσμιου πολέμου,A.T. Williams ISBN 9786180306965
Ολοκαύτωμα
SS
Δίκες της Νυρεμβέργης