Μάχη του Βέστερπλαττε

Η μάχη του Βέστερπλαττε ήταν μια από τις πρώτες μάχες, κατά τη γερμανική εισβολή στην Πολωνία, που σηματοδότησαν την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1920, η Δεύτερη Πολωνική Δημοκρατία ίδρυσε την Πολωνική Αποθήκη Στρατιωτικής Διαμετακόμισης (Wojskowa Składnica Tranzytowa (WST), στη χερσόνησο Βέστερπλαττε, στο λιμάνι της ελεύθερης πόλης του Ντάντσιχ. Την 1η Σεπτεμβρίου 1939 ο γερμανικός στρατός, η Kriegsmarine, η Λούφτβαφε και η αστυνομία του Ντάντσιχ επιτέθηκαν στις αποθήκες. Παρά την αρχική εκτίμηση και από τις δύο πλευρές ότι η πολωνική φρουρά θα μπορούσε να αντισταθεί μόνο για αρκετές ώρες χωρίς ενίσχυση ή προτού αναγκαστεί να υποχωρήσει, οι Πολωνοί κράτησαν επί επτά ημέρες και απέτρεψαν δεκατρείς επιθέσεις ,συμπεριλαμβανομένων αυτών που έγιναν με ρίψη βομβών.

Η υπεράσπιση του Βέστερπλαττε ήταν μια έμπνευση για τον Πολωνικό Στρατό και τους Πολωνούς πολίτες ενώ η γερμανική εισβολή ήταν σε εξέλιξη και αποτελεί σύμβολο αντίστασης στη σύγχρονη Πολωνία.

Ιστορικό 
Το Βέστερπλαττε είναι χερσόνησος στον κόλπο του Ντάντσιχ. Μετά την αποκατάσταση της ανεξαρτησίας της Πολωνίας, μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, μεγάλο μέρος της γύρω περιοχής έγινε μέρος της Πολωνίας. Η πόλη Ντάντσιχ (τώρα Γκντανσκ της Πολωνίας), ιστορικά σημαντική πόλη-λιμάνι, έγινε ανεξάρτητη πόλη-κράτος, η Ελεύθερη Πόλη του Ντάντσιχ. Εποπτεύονταν θεωρητικά από τη Κοινωνία των Εθνών αλλά γινόταν όλο και πιο στενός σύμμαχος της Γερμανίας, καθώς είχε κυρίως γερμανικό πληθυσμό.

Το 1921, μετά τον πολωνικό-σοβιετικό πόλεμο, η Κοινωνία των Εθνών παραχώρησε στην Πολωνία το δικαίωμα να εγκαταστήσει μια αποθήκη πυρομαχικών κοντά στο Ντάντσιχ. ​​ Παρά τις αντιρρήσεις από την Ελεύθερη Πόλη, αυτό το δικαίωμα επιβεβαιώθηκε το 1925 και επιλέχθηκε μια έκταση 60 εκταρίων στη χερσόνησο Βέστερπλαττε. Το Βέστερπλαττε διαχωρίστηκε από το νέο λιμάνι της ελεύθερης πόλης του Ντάντσιχ κυρίως από το κανάλι του λιμανιού. Στην ξηρά το πολωνικό τμήμα του διαχωρίστηκε από την επικράτεια του Ντάντσιχ μέσω ενός τοίχου από τούβλα με αγκαθωτό σύρμα. Μια ειδική σιδηροδρομική γραμμή, που διερχόταν από την ελεύθερη πόλη, συνέδεε την αποθήκη με την κοντινή πολωνική επικράτεια. Η αποθήκη ολοκληρώθηκε τον Νοέμβριο του 1925, επίσημα μεταφέρθηκε στην Πολωνία την τελευταία ημέρα του ίδιου έτους, και τέθηκε σε λειτουργία λίγο μετά τον Ιανουάριο του 1926, με 22 ενεργές αποθήκες. Το πλήρωμα της πολωνικής φρουράς ορίστηκε σε 88 στρατιώτες (2 αξιωματικοί, 20 υπαξιωματικοί και οι υπόλοιποι ιδιωτικοί), και στη Πολωνία απαγορεύτηκε η κατασκευή περαιτέρω στρατιωτικών εγκαταστάσεων ή οχυρώσεων στην τοποθεσία.

Στις αρχές του 1933 Γερμανοί πολιτικοί και προσωπικότητες των μέσων ενημέρωσης διατύπωσαν την ανάγκη αναπροσαρμογής των συνόρων. Επιπλέον η πολωνική και η γαλλική κυβέρνηση συζήτησαν την ανάγκη για έναν προληπτικό πόλεμο κατά της Γερμανίας. Στις 6 Μαρτίου, σε αυτό που έγινε γνωστό ως «περιστατικό του Βέστερπλαττε» ή «κρίση», η πολωνική κυβέρνηση έστειλε ένα ναυτικό τάγμα στο Βέστερπλαττε, ενισχύοντας το φυλάκιο σε περίπου 200 άνδρες, δείχνοντας την πολωνική αποφασιστικότητα να το υπερασπιστεί. Ο πολωνικός ελιγμός είχε σκοπό να ασκήσει πίεση στην κυβέρνηση του Ντάντσιχ, η οποία προσπαθούσε να άρει μια προηγούμενη συμφωνία σχετικά με τον κοινό έλεγχο της με τη Πολωνία επί της λιμενικής αστυνομίας και να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο της αστυνομίας και του λιμανιού. Σύμφωνα με μια πηγή στις 14 Μαρτίου 1933 η Κοινωνία των Εθνών είχε εξουσιοδοτήσει την Πολωνία να ενισχύσει τη φρουρά της. ​​ Ωστόσο, σύμφωνα με άλλη πηγή, τα πρόσθετα πολωνικά στρατεύματα αποσύρθηκαν στις 16 Μαρτίου, μετά από διαμαρτυρίες από τη Κοινωνία των Εθνών, το Ντάντσιχ και τη Γερμανία.

Αργότερα οι Πολωνοί έχτισαν παράνομες οχυρώσεις στο Βέστερπλαττε. Αυτές ήταν σχετικά μικρές, δεν υπήρχαν αποθήκες ή σήραγγες, μόνο αρκετά μικρά φυλάκια (φρουρές), μερικώς κρυμμένα στο δάσος της χερσονήσου και πολλά άλλα κτίρια στη μέση της χερσονήσου, συμπεριλαμβανομένων στρατώνων. Τα περισσότερα κτίρια κατασκευάστηκαν με οπλισμένο σκυρόδεμα και υποστηρίχθηκαν από ένα δίκτυο οχυρώσεων πεδίου, συμπεριλαμβανομένων τάφρων, οδοφράξεων και συρματοπλέγματος.

Προανάκρουσμα 
Τον Μάρτιο του 1939, ένα γερμανικό τελεσίγραφο στη Λιθουανία οδήγησε στη γερμανική προσάρτηση της γειτονικής λιθουανικής παράκτιας περιοχής Κλαϊπέντα (Klaipėda). Στη συνέχεια η φρουρά του Βέστερπλαττε τέθηκε σε επιφυλακή. Φοβούμενοι ένα πιθανό ναζιστικό πραξικόπημα στο Ντάντσιχ, οι Πολωνοί αποφάσισαν κρυφά να ενισχύσουν τη φρουρά τους και κατέφυγαν σε ένα καταφύγιο. Πολίτες με τη στολή του Πολωνικού Στρατού θα έβγαιναν από τη βάση και θα έμπαιναν νέοι Πολωνοί στρατιώτες. 

Μέχρι τα τέλη Αυγούστου του 1939 οι Πολωνοί είχαν ενισχύσει τη φρουρά των 88 ατόμων, αν και η δύναμή της φρουράς εξακολουθεί να αποτελεί θέμα συζήτησης. Οι παλαιότερες πηγές μιλούν για 182 άντρες αλλά σύμφωνα με πιο πρόσφατη έρευνα ο αριθμός τους κυμαινόταν από 210 έως 240, συμπεριλαμβανομένων έξι αξιωματικών: το Στρατηγό Χένρικ Σουκάρσκι, το δεύτερο διοικητή, λοχαγό Φραντσίζεκ Νταμπρόβσκι, το λοχαγό Mieczysław Słaby, τον υπολοχαγό Leon Pająk, τον υπολοχαγό Stefan Ludwik Grodecki και το δεύτερο υπολοχαγό Zdzisław Kręgielski. Οι εκτιμήσεις περιλαμβάνουν περίπου 20 κινητοποιημένους πολίτες και περίπου 10 τακτικά στρατεύματα που έτυχαν να βρίσκονται στο μέρος κατά την έναρξη των εχθροπραξιών. Εκτός από ελαφριά όπλα (πιστόλια, χειροβομβίδες και περίπου 160 τουφέκια), ο οπλισμός περιλάμβανε ένα κανόνι των 75 χιλ, δύο αντιαρματικά πυροβόλα Bofors των 37 χιλ, τέσσερα ολμοβόλα των 81 χιλ και περίπου 40 πολυβόλα, συμπεριλαμβανομένων 18 βαρέων. Οι οχυρώσεις πεδίου επεκτάθηκαν, σκάφτηκαν περισσότερα χαρακώματα, χτίστηκαν ξύλινα οδοφράγματα, συρματοπλέγματα τοποθετήθηκαν, και καταφύγια οπλισμένου σκυροδέματος ενσωματώθηκαν στα υπόγεια των στρατώνων. Το φύλλωμα αραιώθηκε για να μειώσει την κάλυψη από τις αναμενόμενες επιθέσεις.

Η πολωνική άμυνα, η οποία προέβλεπε κυρίως γερμανική επίγεια επίθεση, στηριζόταν σε τρεις γραμμές άμυνας. Η εξωτερική γραμμή περιλάμβανε περιφράξεις που έπρεπε να κρατήσουν αρκετό καιρό για να κινητοποιηθεί η φρουρά. Η δεύτερη γραμμή άμυνας επικεντρώθηκε στα έξι φυλάκια. Η τελική άμυνα περιελάμβανε το αρχηγείο και τους στρατώνες στο κέντρο της αποθήκης. Το σχέδιο ήταν το Βέστερπλαττε να κρατήσει για 12 ώρες, μέχρις ότου να έρθουν πολωνικές ενισχύσεις από την ηπειρωτική χώρα.

Στις 25 Αυγούστου 1939 το γερμανικό θωρηκτό «Σλέσβιχ-Χολστάιν» έπλευσε στο λιμάνι του Ντάντσιχ, και αγκυροβόλησε 150 μ. από το Βέστερπλαττε. Στο πλοίο βρισκόταν μια ομάδα της Kriegsmarine με εντολές να ξεκινήσει επίθεση στο Βέστερπλαττε το πρωί της 26ης Αυγούστου 1939. Για την προγραμματισμένη επίθεσή τους στο Βέστερπλαττε, οι Γερμανοί είχαν δύναμη 1.500 ανδρών από τη μονάδα SS Heimwehr Danzig, υπό τον στρατηγό της αστυνομίας Φρίντριχ-Γκέοργκ Έμπερχαρντ, και 225 ναυτικούς υπό τον υπολοχαγό Βίλχελμ Χέννινγσεν. Επικεφαλής της όλης επιχείρησης ήταν ο πλοίαρχος Γκούσταβ Κλάικαμπ, ​​στο Σλέσβιχ-Χολστάιν. Στις 26 Αυγούστου το θωρηκτό στάλθηκε πιο μακριά. Ο Σουκάρσκι, επικεφαλής της υπεράσπισης του Βέστερπλαττε, έθεσε τη φρουρά του σε υψηλή επιφυλακή. Λίγο πριν από τη γερμανική αποβίβαση, οι εντολές ανακλήθηκαν. Ο Αδόλφος Χίτλερ είχε αναβάλει τις εχθροπραξίες αφού ενημερώθηκε για το Πολωνο-Βρετανικό Κοινού Σύμφωνο Άμυνας, το οποίο υπογράφτηκε την προηγούμενη ημέρα, στις 25 Αυγούστου 1939, και ότι η Ιταλία ήταν διστακτική σχετικά με τις υποχρεώσεις της βάσει του Χαλύβδινου Συμφώνου.

Ούτε ο Έμπερχαρντ ούτε ο Κλαίκαμπ είχαν συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με την πολωνική άμυνα. Οι Γερμανοί υπέθεσαν ότι ο προκαταρκτικός βομβαρδισμός θα μαλακώσει αρκετά τις οχυρώσεις ώστε οι πεζοναύτες να καταλάβουν το Βέστερπλαττε. Ο ίδιος o Έμπερχαρντ ήταν πιο προσεκτικός, εκτιμώντας ότι λίγες ώρες θα χρειαζόταν για να νικηθεί η πολωνική φρουρά, την οποία οι Γερμανοί εκτιμούσαν σε 100 άνδρες.

Μάχη 
Νωρίς το πρωί της 1ης Σεπτεμβρίου 1939, το «Σλέσβιχ-Χόλσταϊν» ξαφνικά άνοιξε πυρ ευρείας γωνίας στην πολωνική φρουρά. Σύμφωνα με τον Πολωνό ιστορικό Jarosław Tuliszka, 04:45 ήταν η προγραμματισμένη ώρα της επίθεσης, 04:47 ήταν η ώρα που δόθηκε η εντολή από τον Κλάικαμπ και 04:48 ήταν ο χρόνος που πυροβόλησαν πραγματικά. Λίγο μετά, στο Βέστερπλαττε, ο Σουκάρσκι έστειλε μήνυμα με τον ασύρματο στην κοντινή πολωνική στρατιωτική βάση στη Χερσόνησο Hel, «SOS: Δεχόμαστε πυρά.»

Οκτώ λεπτά αργότερα οι πεζοναύτες του υπολοχαγού Βίλχελμ Χέννινγκσεν από το Σλέσβιχ-Χολστάιν προχώρησαν, αναμένοντας μια εύκολη νίκη επί των Πολωνών. Ένας Πολωνός στρατιώτης, ο λοχίας Wojciech Najsarek, σκοτώθηκε από πυροβόλο όπλο, και θεωρείται το πρώτο θύμα μάχης και ίσως του πολέμου. Ωστόσο λίγο αργότερα οι Γερμανοί έπεσαν σε ενέδρα. Βρέθηκαν σε μια ζώνη από κρυφές θέσεις πυροβολισμών (πίστευαν ότι πυροβολήθηκαν επίσης από ελεύθερους σκοπευτές στα δέντρα κάτι που δεν ίσχυε), ενώ το συρματόπλεγμα εμπόδιζε τις κινήσεις τους. Οι Πολωνοί εξουδετέρωσαν μία θέση γερμανικού πολυβόλου της Schutzpolizei και ο υπολοχαγός Leon Pająk άνοιξε πυρ με οβιδοβόλο στους Γερμανούς που προχωρούσαν. Το κανόνι των 75 χιλ. πυροβόλησε 28 φορές, χτυπώντας πολλές εστίες πολυβόλων πάνω στις αποθήκες κατά μήκος του καναλιού του λιμανιού προτού καταστραφεί από τα όπλα του θωρηκτού.

Στις 06:22 οι Γερμανοί πεζοναύτες έξαλλοι έστειλαν μήνυμα στο θωρηκτό ότι είχαν υποστεί μεγάλες απώλειες και αποσύρθηκαν. Η αστυνομία του Ντάντσιχ είχε προσπαθήσει να καταλάβει τον έλεγχο του λιμανιού στην άλλη πλευρά του Βέστερπλαττε αλλά είχε ηττηθεί. Τα θύματα ήταν περίπου 50 Γερμανοί και οκτώ Πολωνοί, οι περισσότεροι εξ αυτών τραυματίες. Ένας μεγαλύτερος βομβαρδισμός από το θωρηκτό, που κράτησε από τις 07:40 έως τις 08:55, προηγήθηκε μιας δεύτερης επίθεσης. Οι Γερμανοί προσπάθησαν ξανά από τις 08:35 έως τις 12:30 αλλά συνάντησαν νάρκες, δέντρα, συρματοπλέγματα και έντονα πυρά. Μέχρι το μεσημέρι οι Γερμανοί υποχώρησαν και ο Χέννιμγκσεν τραυματίστηκε σοβαρά.

Στην μάχη της πρώτης ημέρας, η πολωνική πλευρά είχε τέσσερις απώλειες και είχε αρκετούς τραυματίες. Οι Γερμανοί είχαν 16 νεκρούς και περίπου 120 τραυματίες.

Οι Γερμανοί διοικητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η επίγεια επίθεση δεν ήταν εφικτή έως ότου μαλακώσουν οι πολωνικές άμυνες, οι εκτεταμένες υπόγειες και θωρακισμένες οχυρώσεις. Τις επόμενες μέρες οι Γερμανοί βομβάρδισαν τη χερσόνησο με πυροβολικό ναυτικού και βαρέως πεδίου, συμπεριλαμβανομένων οβιδοβόλο των 105 χιλ. και οβιδοβόλο των 210 χιλ. Στις 2 Σεπτεμβρίου, από τις 18:05 έως τις 18:25, μια αεροπορική επιδρομή δύο κυμάτων από 60 στούκας έριξαν 26,5 τόνους βομβών, συντρίβοντας τα πολωνικά ολμοβόλα, καταστρέφοντας το πέμπτο φυλάκιο με μια βόμβα 500 κιλών και σκοτώνοντας τουλάχιστον οκτώ Πολωνούς στρατιώτες. Η αεροπορική επιδρομή κάλυψε όλο το Βέστερπλαττε σε σύννεφα καπνού και κατέστρεψε το μόνο ασύρματο των Πολωνών και μεγάλο μέρος της προμήθειάς τους. Σύμφωνα με ορισμένες γερμανικές πηγές, μετά την αεροπορική επιδρομή, οι Πολωνοί παρουσίασαν μια λευκή σημαία, αλλά δεν είναι όλοι οι ιστορικοί πεπεισμένοι για αυτό και οι Γερμανοί παρατηρητές μπορεί να έχουν κάνει λάθος.

Στις 4 Σεπτεμβρίου, μια γερμανική τορπιλάκατος, το T196, υποστηριζόμενη από έναν παλιό ναρκαλιευτικό, το Von der Gronen (πρώην M107), έκανε μια αιφνιδιαστική επίθεση από την πλευρά της θάλασσας. Τώρα μόνο η θέση του φρούριου απέτρεπε μια επίθεση από το Βορρά. Αν και οι Πολωνοί δεν έπληξαν ποτέ τις γερμανικές ναυτικές μονάδες, το T196 και το Σλέσβιχ-Χόλσταιν υπέστησαν ατυχήματα λόγω σφαλμάτων του πληρώματος ή αστοχίας του εξοπλισμού, με τουλάχιστον έναν θάνατο και αρκετούς τραυματίες στο θωρηκτό.

Στις 5 Σεπτεμβρίου ο Σουκάρσκι πραγματοποίησε διάσκεψη με τους αξιωματικούς του, κατά τη διάρκεια της οποίας προέτρεψε να παραδοθούν αφού η η θέση έπρεπε να κρατηθεί μόνο για δώδεκα ώρες. Ο αναπληρωτής του,ο Νταμπρόβσκι ,αντιτάχθηκε στην παράδοση και η ομάδα αποφάσισε να κρατήσει για λίγο περισσότερο.

Στη συνέχεια οι Πολωνοί άντεξαν σε αρκετές προσεκτικές γερμανικές επιθέσεις από το γερμανικό ναυτικό, τα Danzig SS, την αστυνομία και τη Βέρμαχτ. Στις 03:00 στις 6 Σεπτεμβρίου, κατά τη διάρκεια μιας από τις επιθέσεις, οι Γερμανοί έστειλαν ένα φλεγόμενο τρένο προς τη πλευρά των Πολωνών αλλά το τέχνασμα απέτυχε όταν ο τρομοκρατημένος οδηγός αποσυνδέθηκε πρόωρα. Το τρένο απέτυχε να φτάσει στη δεξαμενή πετρελαίου. Αντίθετα έβαλε φωτιά στο δάσος, το οποίο είχε δώσει στους Πολωνούς πολύτιμη κάλυψη. Επιπλέον τα βαγόνια καύσης δημιούργησαν ένα τέλειο πεδίο φωτιάς. Οι Γερμανοί υπέστησαν μεγάλες απώλειες. Μια δεύτερη επίθεση με φλεγόμεμο τρένο, το απόγευμα, απέτυχε.

Σε μια δεύτερη διάσκεψη με τους αξιωματικούς του, στις 6 Σεπτεμβρίου, ο Σουκάρσκι  ήταν και πάλι έτοιμος να παραδοθεί: ο γερμανικός στρατός ήταν πλέον έξω από τη Βαρσοβία, και το Βέστερπλαττε είχε ελάχιστες προμήθειες. Επιπλέον πολλοί από τους τραυματίες υπέφεραν από γάγγραινα. Στις 4:30 στις 7 Σεπτεμβρίου οι Γερμανοί άρχισαν σφοδρή επίθεση ανοίγοντας πυρ στο Βέστερπλαττε που κράτησε μέχρι τις 07:00. Τα φλογοβόλα και οι βομβαρδισμοί κατέστρεψαν το φυλάκιο δύο και υπέστησαν ζημιές τα φυλάκια ένα και τέσσερα. Το θωρηκτό Σλέσβιγκ-Χόλσταϊν συμμετείχε στους βομβαρδισμούς.

Στις 09:45 στις 7 Σεπτεμβρίου 1939 εμφανίστηκε μια λευκή σημαία. Η πολωνική άμυνα είχε εντυπωσιάσει τόσο τους Γερμανούς που ο διοικητής τους, στρατηγός Έμπερχαρντ, επέτρεψε στον Σουκάρσκι να κρατήσει το σπαθί του ως αιχμάλωτος. (ωστόσο, κατασχέθηκε αργότερα). Αγγλόφωνες δημοσιεύσεις αναγνώρισαν εσφαλμένα τον πολωνό διοικητή ως ταγματάρχη «Koscianski».

Ο Σουκάρσκι παραδόθηκε στον καπετάνιο Κλάικαμπ ​​και οι Γερμανοί στέκονταν καθώς η πολωνική φρουρά προχωρούσε προς τα έξω στις 11:30. Πάνω από 3.000 Γερμανοί (στρατιώτες και σχηματισμοί υποστήριξης όπως η αστυνομία Danzig) είχαν δεσμευτεί την εβδομάδα εκείνη σε μια μεγάλη επιχείρηση ενάντια στη μικρή πολωνική φρουρά. Περίπου οι μισοί Γερμανοί (570 στην ξηρά, πάνω από 900 στη θάλασσα) συμμετείχαν άμεσα. Οι γερμανικές απώλειες ανέρχονταν συνολικά σε 50 νεκρούς (16 από τη Kriegsmarine) και 150 τραυματίες. Οι Πολωνοί είχαν χάσει 15 άνδρες και είχαν τουλάχιστον 40 τραυματίες.

Επακόλουθα 
Στις 8 Σεπτεμβρίου, μια ημέρα μετά τη συνθηκολόγηση, οι Γερμανοί ανακάλυψαν έναν τάφο με τα πτώματα τεσσάρων άγνωστων Πολωνών στρατιωτών που είχαν εκτελεστεί από τους συντρόφους τους για απόπειρα λιποταξίας. Αυτό πιθανότατα συνέβη μετά τις αεροπορικές επιδρομές της 2ης Σεπτεμβρίου.

Πέντε ημέρες μετά τη συνθηκολόγηση, στις 12 Σεπτεμβρίου 1939, ο Πολωνός χειριστής του ασύρματου, λοχίας Kazimierz Rasiński, δολοφονήθηκε από τους Γερμανούς. Πυροβολήθηκε μετά από βάναυση ανάκριση κατά την οποία αρνήθηκε να παραδώσει κωδικούς.

Στις 19 Σεπτεμβρίου ο Χίτλερ ήρθε να επισκεφθεί το Ντάντσιχ και στις 21 Σεπτεμβρίου επιθεώρησε το Βέστερπλαττε.

Το Βέστερπλαττε έγινε πεδίο μάχης και κατά τη διάρκεια της επίθεσης Βιστούλα-Όντερ το 1945. Για τρεις ημέρες (28 Μαρτίου έως 1 Απριλίου) στοιχεία της γερμανικής 73ης Μεραρχίας Πεζικού υπερασπίστηκαν τη χερσόνησο από τη Σοβιετική 76η Φρουρά αεροπορικών επιθέσεων έως ότου οι γερμανικές μονάδες εκκενώθηκαν θαλασσίως.

Σημασία 
Η μάχη του Βέστερπλαττε συχνά περιγράφεται ως η εναρκτήρια μάχη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά ήταν μόνο μία από τις πολλές μάχες στην πρώτη φάση της γερμανικής εισβολής στην Πολωνία γνωστή ως Μάχη των Συνόρων. Μια γέφυρα στο κοντινό Tczew είχε βομβαρδιστεί για περίπου 04:30 ώρες, και η συγκαλυμμένη Επιχείρηση του Χίμλερ είχε ξεκινήσει ώρες νωρίτερα.

Ο Πολωνός ιστορικός Krzysztof Komorowski γράφει ότι «το Βέστερπλαττε έχει γίνει ένα από τα σύμβολα του πολωνικού αγώνα για ανεξαρτησία και είναι εγγεγραμμένο στον κατάλογο των πιο ηρωικών αγώνων της σύγχρονης Ευρώπης.»

Και για τις δύο πλευρές η μάχη ήταν ως επί το πλείστον πολιτικής σημασίας, και όχι τακτικής. Ωστόσο, δέσμευσε σημαντικές γερμανικές δυνάμεις για πολύ περισσότερο από ό, τι περίμενε κανείς, ιδίως εμποδίζοντας το Σλέσβιχ-Χόλσταϊν από το να παρέχει υποστήριξη στις κοντινές μάχες στη χερσόνησο Hel και στη Γκντύνια.

Η άμυνα του Βέστερπλαττε ενέπνευσε τον πολωνικό στρατό και τους ανθρώπους, ακόμη και όταν η γερμανική πρόοδος συνεχίστηκε αλλού.Από την 1η Σεπτεμβρίου 1939, το Πολωνικό Ραδιόφωνο μετέδιδε επανειλημμένα τη φράση που έκανε το Βέστερπλαττε ένα σημαντικό σύμβολο: «Westerplatte broni się jeszcze». Στις 16 Σεπτεμβρίου ο Konstanty Ildefons Gałczyński έγραψε ένα ποίημα, Pieśń o żołnierzach Westerplatte («Ένα τραγούδι των στρατιωτών του Westerplatte»), που εκφράζει έναν μεταγενέστερο μύθο ότι όλοι οι υπερασπιστές του Βέστερπλαττε είχαν πεθάνει στη μάχη, πολεμώντας μέχρι το τελευταίο νεκρό. Η μάχη έγινε σύμβολο αντίστασης στην γερμανική εισβολή - οι λεγόμενες Πολωνικές Θερμοπύλες. Ήδη από το 1943, μια μονάδα του Πολωνικού Λαϊκού Στρατού ονομάστηκε προς τιμή των στρατιωτών του Βέστερπλαττε (η Πολωνική 1η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία των Υπερασπιστών του Βέστερπλαττε). Την ίδια χρονιά το Πολωνικό μυστικό Κράτος πήρε το όνομά του από το Βέστερπλαττε και τον επόμενο χρόνο, κατά τη διάρκεια της εξέγερσης της Βαρσοβίας το 1944, ένα αντάρτικο οχυρό ονομάστηκε Βέστερπλαττε.

Αμφισβήτηση 
Μία διαμάχη περιβάλλει τον διοικητή της πολωνικής φρουράς, Σουκάρσκι . Η πρώιμη ιστοριογραφία θεώρησε ότι ο Σουκάρσκι ήταν υπεύθυνος καθ' όλη τη διάρκεια της μάχης και, κατά συνέπεια, οι πρώτοι λογαριασμοί τον απεικόνισαν ως ηρωική φιγούρα. Πιο πρόσφατοι λογαριασμοί από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 έχουν δείξει στοιχεία που οι αξιωματικοί του Σουκάρσκι είχαν ορκιστεί να μην αποκαλύψουν ποτέ στη ζωή τους. Ο διοικητής τους είχε σοκαριστεί για το μεγαλύτερο μέρος της μάχης και είχε υποστηρίξει την παράδοση ήδη από τις 2 Σεπτεμβρίου και αρκετές φορές μετά και ο δεύτερος κυβερνήτης τους, ο Νταμπρόβσκι, είχε αναλάβει τη διοίκηση μετά την κατάρρευση του Σουκάρσκι τη δεύτερη ημέρα της πολιορκίας. Η συμπεριφορά του Σουκάρσκι εξακολουθεί να συζητείται από τους ιστορικούς.

Μνήμη 

Το Βέστερπλαττε είναι ένας κοινός χώρος για τελετές μνήμης, που συνήθως πραγματοποιούνται την 1η Σεπτεμβρίου, σχετικά με τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Συμμετέχουν γενικά υψηλόβαθμοι Πολωνοί πολιτικοί όπως ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ (2014), ο πρόεδρος Μπρονίσλαφ Κομορόφσκι(2015), ο πρόεδρος Άντρζεϊ Ντούντα (2016), και η πρωθυπουργός Μπεάτα Σίντουο (2017) Στον εορτασμό της 70ης επετείου από το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το 2009, παρευρέθηκαν ο Πρωθυπουργός Τουσκ, ο πρώην πρωθυπουργός Tadeusz Mazowiecki, και οι πρώην πρόεδροι Lech Wałęsa και Aleksander Kwaśniewski, καθώς και σημαντικές προσωπικότητες από περίπου 20 άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων και η Γερμανίδα Καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, ο Πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν, η Πρωθυπουργός της Ουκρανίας Γιούλια Τιμοσένκο και ο Γάλλος πρωθυπουργός Φρανσουά Φιγιόν.

Η μάχη του Βεστερπλάττε αποτέλεσε αντικείμενο δύο πολωνικών ταινιών: Westerplatte (1967), και Tajemnica Westerplatte του 2013 με πρωταγωνιστές τον Michał Żebrowski και τον Robert Żołędziewski. Έχει επίσης εμπνεύσει δεκάδες βιβλία και πολλά άρθρα, επιστημονικές μελέτες και φανταστικά έργα, καθώς και ποιήματα, τραγούδια, πίνακες ζωγραφικής και άλλα έργα τέχνης.

Τουριστικό αξιοθέατο 
Το πολωνικό κανόνι των 75 χιλ έγινε ένα από τα πρώτα πολεμικά τρόπαια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στη Γερμανία και εκτέθηκε σε μια στήλη στο Φλένσμπουργκ. Μετά τον πόλεμο μετακινήθηκε για να σταθεί μπροστά στη Ναυτική Ακαδημία Mürwik.

 Το 1946 δημιουργήθηκε το νεκροταφείο των υπερασπιστών του Βέστερπλαττε και ένας τάφος του αγνώστου στρατιώτη στη χερσόνησο. Το νεκροταφείο τοποθετήθηκε κοντά στο κατεστραμμένο πέμπτο φυλάκιο. Κατά τη διάρκεια της πρώιμης μεταπολεμικής σταλινικής εποχής, το Βέστερπλαττε παρουσιάστηκε ως σύμβολο της προπολεμικής αντικομμουνιστικής κυβέρνησης της Πολωνίας και περιθωριοποιήθηκε στην επίσημη ιστορία. Ο δόκτορ Mieczysław Słaby, ο χειρουργός της φρουράς στο Βέστερπλαττε, συνελήφθη, βασανίστηκε και πέθανε στην επιμέλεια του Υπουργείου Δημόσιας Ασφάλειας το 1948. Μετά τα μέσα της δεκαετίας του 1950, το Βέστερπλαττε άρχισε να χρησιμοποιείται ως σύμβολο προπαγάνδας. Το 1956 η Πολωνική Ναυτική Ακαδημία μετονομάστηκε για τους «Ήρωες του Βέστερπλαττε» και αυτό το όνομα άρχισε να δίνεται σε σχολεία, δρόμους και άλλα ιδρύματα. Το 1962 ένας χριστιανικός σταυρός στο νεκροταφείο αντικαταστάθηκε με σοβιετικό άρμα T-34, και οι πρώτες οργανωμένες από την κυβέρνηση τελετές μνήμης ξεκίνησαν στο Βέστερπλαττε. Το 1966, ένα μνημείο για τους υπερασπιστές της ακτής, γνωστό και ως «Ιστορικό μνημείο, τοποθεσία της μάχης του Βέστερπλαττε», ένας οβελίσκος ύψους 25 μέτρων πάνω σε ένα ανάχωμα, ανεγέρθηκε στο Βέστερπλαττε, μέσα σε ένα πάρκο με μικρότερες εγκαταστάσεις. Η τοποθεσία έγινε ένα δημοφιλές τουριστικό αξιοθέατο. Αργότερα το πρώτο φυλάκιο μεταφέρθηκε για να σωθεί από την καταστροφή κατά την κατασκευή ενός νέου λιμενικού καναλιού. Το 1971 ο τάφος του Σουκάρσκι μεταφέρθηκε στο Βέστερπλαττε από την αρχική ταφή του στην Ιταλία. Το 1974 άνοιξε ένα μικρό μουσείο στο ανακαινισμένο πρώτο φυλάκιο. Από τη δεκαετία του 1980 το Βέστερπλαττε διοικείται από τον οργανισμό Εθνικών Μουσείων του Γκντανσκ. Το 1981 ο σταυρός αποκαταστάθηκε στο νεκροταφείο. Τον Ιούνιο του 1987 ο Πάπας Ιωάννης Παύλος ο δεύτερος το επισκέφθηκε. και η επίσκεψή του αναγράφεται σε μια πλάκα που εγκαινιάστηκε το 2015. Μια συμβολική αλλαγή της πολιτικής μεταμόρφωσης της Πολωνίας ήταν η απομάκρυνση του σοβιετικού άρματος T-34 από το νεκροταφείο (το 2007 μεταφέρθηκε σε μουσείο σε άλλη πόλη). Το 2001, η πολωνική κυβέρνηση αναγνώρισε τα ερείπια του Βέστερπλαττε ως αντικείμενο πολιτιστικής κληρονομιάς. Την 1η Σεπτεμβρίου 2003 ο συγκεκριμένος τόπος ορίστηκε επίσημο Ιστορικό Μνημείο. Στα μέσα της δεκαετίας του 2010, η πολωνική κυβέρνηση αποφάσισε να δημιουργήσει ένα ειδικό Μουσείο του Βέστερπλαττε, για τον εορτασμό της μάχης του 1939. Το μουσείο προγραμματίζεται να ανοίξει το 2026.

Το 2017 στη πόλη του Γκντασκ άνοιξε και το μουσείο του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου το οποίο στεγάζεται σε ένα κτίριο ιδιαίτερης τεχνοτροπίας.

Παραπομπές 

Στρατιωτικές Επιχειρήσεις του Β' Παγκοσμίου Πολέμου