Μικτή Επιτροπή Ανταλλαγής

Η Μικτή Επιτροπή Ανταλλαγής συστάθηκε το 1923 σύμφωνα με το άρθρο 11 της Σύμβασης της Λωζάνης, με έδρα την Κωνσταντινούπολη. Αποτελούνταν από έντεκα μέλη, 4 Έλληνες, 4 Τούρκους και 3 μέλη που ήταν πολίτες κρατών που διατηρούσαν ουδέτερη στάση στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο (1914-1918) των χωρών. Ήταν υπεύθυνη για τον προσδιορισμό του τρόπου μετανάστευσης των προσφύγων και για την εκτίμηση των ακίνητων περιουσιών των ανταλλάξιμων προσφύγων. Η Μικτή Επιτροπή Ανταλλαγής δεν πρέπει να συγχέεται με την Μικτή Επιτροπή που ιδρύθηκε το 1914 στην Ελλάδα, η οποία θα διευθετούσε τα ζητήματα περί ανταλλαγής προσφύγων, ωστόσο δεν λειτούργησε λόγω της συμμετοχής στην Τουρκίας στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, τον Οκτώβριο του 1914.

Ανταλλαγή πληθυσμών 

Η συνθήκη Ειρήνης της Λωζάνης, ύστερα από πρόταση που έγινε από τον Αντιπρόσωπο της Αγγλίας λόρδο Κάρζον και τον Πρώτο Ύπατο Αρμοστή για τους πρόσφυγες Φρίντιοφ Νάνσεν, αποφάσισε την υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών. Εκατομμύρια Έλληνες Χριστιανοί από την Ανατολή και την Ανατολική Θράκη αλλά και Μουσουλμάνοι από την ηπειρωτική χώρα και τα νησιά του Αιγαίου εγκατέλειψαν οριστικά τα πάτρια εδάφη τους και μεταφέρθηκαν σε άγνωστους γι' αυτούς τόπους. Παρόλα αυτά, οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης και οι Μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης εξαιρούνταν από αυτή την ανταλλαγή.

Άρθρο 11 με διατάξεις για την Μικτή Επιτροπή Ανταλλαγής

 Σε διάστημα ενός μήνα να συσταθεί η Μικτή Επιτροπή Ανταλλαγής με έδρα την Τουρκία ή την Ελλάδα με 4 μέλη από τα Υψηλά Συμβαλλόμενα Μέρη, 3 εκλεγόμενα από το Συμβούλιο της Κοινωνίας των Εθνών που θα προέρχονται από χώρες που δεν συμμετείχαν στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.
 Η προεδρεία θα πραγματοποιείται διαδοχικά από έναν από αυτά τα 3 μέλη.
 Η Επιτροπή μπορεί να συνιστά όποτε επιθυμεί υποεπιτροπές που θα συνδράμουν στο έργο της και θα λειτουργούν με τις διαταγές της. Καθεμία από αυτές θα αποτελείται από έναν Τούρκο από έναν Έλληνα και έναν ουδέτερο πρόεδρο που θα επιλέξει η Επιτροπή.

Άρθρο 12 
 Διευκόλυνση μετανάστευσης και εκκαθάριση της κινητής και ακίνητης περιουσίας.
 Λειτουργία και επίλυση κάθε ζητήματος με βάση τα μέτρα της Σύμβασης.
 Οι αποφάσεις της θα λαμβάνονται από την πλειοψηφία.

Άρθρο 13
Η Μικτή Επιτροπή Ανταλλαγής θα εκτιμήσει σε χρυσή αξία την κινητή και ακίνητη περιουσία των προσφύγων, αφού πρώτα εξετάσει τους ενδιαφερόμενους.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Η Συνθήκη της Λοζάνης
Ανταλλάξιμοι πρόσφυγες

Παραπομπές 

Ελληνοτουρκικές σχέσεις
Επακόλουθα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου