Έλτζιν Μπέιλορ

Ο Έλτζιν Γκέι Μπέιλορ (αγγλικά: Elgin Gay Baylor, 16 Σεπτεμβρίου 1934 – 22 Μαρτίου 2021) ήταν Αμερικανός επαγγελματίας  καλαθοσφαιριστής, προπονητής και διοικητικό στέλεχος. Το 1959 ψηφίστηκε καλύτερος νέος παίκτης του NBA, ήταν 11 φορές σε All-Star Game του πρωταθλήματος και 10 φορές μέλος της καλύτερης ομάδας του NBA, θεωρούμενος ως ένας από τους καλύτερους όλων των εποχών. Το 1977 εντάχθηκε στην αίθουσα φήμης του μπάσκετ (Naismith Memorial Basketball Hall of Fame), ενώ έχει συμπεριληφθεί στις επετειακές επιλογές των 50  και των 75 χρόνων του ΝΒΑ.

Πρώτα χρόνια 
Άρχισε να παίζει μπάσκετ όταν ήταν 14 ετών. Παρόλο που μεγάλωσε κοντά σε κέντρο αναψυχής της πόλης, οι Αφρο-αμερικανοί απαγορεύονταν να χρησιμοποιούν τις εγκαταστάσεις και ο Μπέιλορ είχε περιορισμένη πρόσβαση στα γήπεδα καλαθοσφαίρισης. Είχε δύο αδέλφια που έπαιζαν μπάσκετ.  

Ο Μπέιλορ έπαιξε τα πρώτα δύο χρόνια μπάσκετ γυμνασίου στο Phelps Vocational High School τις χρονιές 1951 και  1952. Εκείνη την εποχή τα δημόσια σχολεία στην Ουάσιγκτον διαχωρίστηκαν, οπότε έπαιξε μόνο εναντίον άλλων ομάδων γυμνασίου με μαύρους. Εκεί έθεσε το πρώτο του ρεκόρ περιοχής με 44 πόντους. Κατά τη διάρκεια των δύο ετών στο Φελπς, είχε κατά μέσο όρο 18,5 και 27,6 πόντους ανά σεζόν. Δεν είχε καλή ακαδημαϊκή απόδοση και εγκατέλειψε το σχολείο  για να εργαστεί σε κατάστημα επίπλων και να παίξει μπάσκετ στα τοπικά πρωταθλήματα αναψυχής. 

Επανεμφανίστηκε για τη σεζόν του 1954 παίζοντας για το γυμνάσιο Σπίνγκαρν που είχε ανοίξει πρόσφατα. Με ύψος 1,96 μέτρα ονομάστηκε στην πρώτη ομάδα Washington All-Metropolitan και ήταν ο πρώτος Αφροαμερικανός παίκτης που ονομάστηκε σε αυτήν την ομάδα. Κέρδισε επίσης κέρδισε το Τρόπαιο Λίβινγκστον του SSA ως ο καλύτερος παίκτης μπάσκετ της περιοχής για το 1954. Τελείωσε με μέσο όρο 36,1 για τους οκτώ αγώνες του πρωταθλήματος Interhigh Division II. 
Στις 3 Φεβρουαρίου 1954, σε ένα παιχνίδι εναντίον της παλιάς του ομάδας, σημείωσε 31 πόντους στο πρώτο ημίχρονο. Παίζοντας με τέσσερα φάουλ ολόκληρο το δεύτερο ημίχρονο σημείωσε 32 ακόμη πόντους για να δημιουργήσει νέο ρεκόρ στην Πολιτεία της Ουάσινγκτον με 63 πόντους.

Κολέγιο 

Στο Κολέγιο του Αϊντάχο μετά από μία σεζόν κατά την οποία είχε κατά μέσο όρο 31,3 πόντους ανά παιχνίδι, το σχολείο απέρριψε τον επικεφαλής προπονητή μπάσκετ και περιόρισε τις υποτροφίες. Ένας έμπορος αυτοκινήτων του Σιάτλ ενδιαφερόταν για το Μπέιλορ στο Πανεπιστήμιο του Σιάτλ, και έτσι ο ταλαντούχος παίκτης αγωνίστηκε ένα χρόνο στη Westside Ford, μια ομάδα AAU στο Σιάτλ, καθιερώνοντας τον επιλεξιμότητά του στο Σιάτλ. Οι Μινεάπολις Λέικερς τον επέλεξαν στο 14ο γύρο του ντραφτ του ΝΒΑ του 1956, αλλά αυτός επέλεξε να παραμείνει στο σχολείο.

Κατά τη διάρκεια της σεζόν 1956–57, είχε κατά μέσο όρο 29,7 πόντους ανά παιχνίδι και 20,3 ριμπάουντ ανά παιχνίδι για το Σιάτλ. Την επόμενη σεζόν, με μέσο όρο 32,5 πόντους ανά παιχνίδι  οδήγησε τους Se Chief University Seattle (τώρα γνωστοί ως Ρεντχόκς) στον τελικό του πρωταθλήματος του NCAA όπου ηττήθηκαν από τους Kentucky Wildcats. Μετά το τέλος της σεζόν, ο Μπέιλορ επιλέχθηκε ξανά από τους Λέικερς με τη Νο 1 επιλογή στο ντραφτ του NBA του 1958 και αυτή τη φορά επέλεξε να εγκαταλείψει το σχολείο για να συμμετάσχει μαζί τους για τη σεζόν 1958–59. 

Σε τρεις συλλογικές σεζόν, μία στο κολέγιο του Αϊντάχο και δύο στο Σιάτλ, είχε κατά μέσο όρο 31,3 πόντους ανά παιχνίδι και 19,5 ριμπάουντ. Ήταν κορυφαίος του NCAA σε ριμπάουντ κατά τη διάρκεια της σεζόν 1956–57. Πενήντα ένα χρόνια μετά την αποχώρησή του από το Πανεπιστήμιο του Σιάτλ, ονομάστηκε το γήπεδο μπάσκετ προς τιμήν του στις 19 Νοεμβρίου 2009.

NBA

Ρούκι της χρονιάς 
Ένα χρόνο πριν από την άφιξη του Μπέιλορ, οι Λέικερς τελείωσαν τη σεζόν με το απογοητευτικό ρεκόρ 19–53, και με μια ομάδα που ήταν αργή και με μεγάλους σε ηλικία παίκτες. Ο Μπέιλορ ήταν η τελευταία ευκαιρία για την επιβίωση του συλλόγου. 
Με τα θαυμάσια αθλητικά του ταλέντα και το γενικό του παιχνίδι, το έκανε. Σύμφωνα με τον ιδιοκτήτη της ομάδας Μπομπ Σορτ σε μία συνέντευξη του 1971 με τους Los Angeles Times: «Αν με είχε απορρίψει τότε, θα ήμουν εκτός λειτουργίας. Ο σύλλογος θα είχε χρεοκοπήσει». 

Ήταν ταλαντούχος σουτέρ, καλός ριμπάουντερ και ικανός ασίστερ. Γνωστός για τους ακροβατικούς ελιγμούς του, ενθουσίασε τακτικά τους οπαδούς των Λέικερς. Ως πρωτάρης το 1958–59, τερμάτισε δεύτερος σκόρερ του πρωταθλήματος (24,9 πόντοι ανά παιχνίδι), τρίτος στα ριμπάουντ (15,0 ριμπάουντ ανά παιχνίδι) και όγδοος στις ασίστ (4,1 ανά παιχνίδι). Πέτυχε 55 πόντους σε ένα  παιχνίδι, τότε το τρίτο υψηλότερο στην ιστορία του πρωταθλήματος. Ο Μπέιλορ κέρδισε το βραβείο του καλύτερου πρωτο-εμφανιζόμενου της χρονιάς και οδήγησε τους Λέικερς από την τελευταία θέση του προηγούμενου έτους τους τελικούς του ΝΒΑ, όπου έχασε από τους Μπόστον Σέλτικς. Έτσι ξεκίνησε η μεγαλύτερη αντιπαλότητα στην ιστορία του ΝΒΑ. Κατά τη διάρκεια της καριέρας του, ο Μπέιλορ οδήγησε τους Λέικερς στους τελικούς του NBA επτά φορές.

Η περίοδος της ακμής 
Από τη σεζόν 1960–61 έως τη σεζόν  1962–63 είχε κατά μέσο όρο 34,8, 38,3 και 34,0 πόντους ανά παιχνίδι αντίστοιχα, αλλά καμία από αυτές τις φορές δεν αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος με τον Ουίλτ Τσάμπερλεϊν να κυριαρχεί τους τίτλους. Στις 15 Νοεμβρίου της σεζόν 1960–61 έκανε νέο ρεκόρ στο ΝΒΑ, όταν σημείωσε 71 πόντους έχοντας 28/48 δίποντα, 15/19 βολές σε  νίκη εναντίον των Νιου Γιορκ Νικς, ενώ πήρε επίσης 25 ριμπάουντ. Με αυτόν τον τρόπο, ο Μπέιλορ είχε καταρρίψει το δικό του ρεκόρ των 64 πόντων που είχε θέσει την προηγούμενη σεζόν (στις 8 Νοεμβρίου 1959 στη νίκη επί των Μπόστον Σέλτικς με 136–115) και έγινε ο πρώτος που ξεπέρασε τους 70 πόντους. Κατά τη διάρκεια της περιόδου 1961–62 υπηρέτησε στο στρατό και αγωνίστηκε μόνο σε 48 παιχνίδια και κατάφερε να σημειώσει περισσότερους από 1.800 πόντους. Παρά τον πολύ υψηλό μέσο όρο του (38,3) ήταν δεύτερος σκόρερ, παραμένει όμως ο παίκτης με τον υψηλότερο μέσο όρο σε μία κανονική περίοδο πίσω μόνο από τον Τσάμπερλεϊν. Αργότερα εκείνη τη σεζόν, στον πέμπτο αγώνα απέναντι στους Σέλτικς, έκανε ρεκόρ NBA σε ένα τελικό με 61, που παραμένει.

Ο Μπέιλορ άρχισε να αντιμετωπίζει προβλήματα στο γόνατο κατά τη διάρκεια της σεζόν 1963–64. Τα προβλήματα κορυφώθηκαν με σοβαρό τραυματισμό στο γόνατο που υπέστη κατά τη διάρκεια των πλέι-οφ του 1965, απαιτώντας του να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση. Παρόλο που ήταν πολύ δυνατός, δεν ήταν ποτέ ξανά ο ίδιος, μη έχοντας ποτέ ξανά κατά μέσο όρο πάνω από 30 πόντους ανά παιχνίδι.

Τα τελευταία χρόνια 
Έπαιξε μόλις δύο παιχνίδια το 1970–71 πριν υποστεί ρήξη Αχίλλειου τένοντα, και τελικά αποσύρθηκε με εννέα παιχνίδια στην επόμενη σεζόν 1971–72 λόγω των ενοχλητικών προβλημάτων του στο γόνατο. Ο χρόνος της αποχώρησής του τον έκανε να χάσει δύο μεγάλα επιτεύγματα - το επόμενο παιχνίδι των Λέικερς μετά την αποχώρησή του ήταν η πρώτη από 33 συνεχόμενες νίκες με ρεκόρ NBA και στη συνέχεια το πρωτάθλημα NBA εκείνη τη σεζόν. Οι Λέικερς έδωσαν στο Μπέιλορ ένα δαχτυλίδι πρωταθλήματος του 1972, παρόλο που είχε αποσυρθεί νωρίτερα στη σεζόν και τυπικά δεν το δικαιούταν.

Τελείωσε την καριέρα του  με 23.149 πόντους (μ.ο. 27,4), 3.650 ασίστ (μ.ο. 4,3) και 11.463 ριμπάουντ (μ.ο. 13,5) σε 846 παιχνίδια. Η ικανότητα του απέναντι σε ψηλότερους παίκτες, τον οδήγησε σε πολλά ρεκόρ του NBA, ορισμένα από τα οποία εξακολουθούν να υπάρχουν. Οι 71 πόντοι που σημείωσε στις 15 Νοεμβρίου 1960, ήταν ρεκόρ για την ομάδα έως ότου ο Κόμπε Μπράιαντ σημείωσε 81 πόντους εναντίον του Τορόντο Ράπτορς τον Ιανουάριο του 2006. Οι 61 πόντοι που σημείωσε στο πέμπτο παιχνίδι των τελικών του ΝΒΑ το 1962 είναι ακόμα ρεκόρ. Σε 17 αγώνες ξεπέρασε τους 50 πόντους, πέμπτη καλύτερη επίδοση όλων των εποχών. Υποτιμημένος ριμπάουντερ, είχε κατά μέσο όρο 13,5 ριμπάουντ ανά παιχνίδι κατά τη διάρκεια της καριέρας του, συμπεριλαμβανομένων των αξιοσημείωτων 19,8 ριμπάουντ ανά παιχνίδι κατά τη σεζόν 1960–61 -  μέσος όρος της σεζόν ξεπεράστηκε μόνο πέντε άλλους παίκτες στην ιστορία του ΝΒΑ, όλοι τους ήταν τουλάχιστον 2,03 μ. ή ψηλότεροι, ενώ το σύνολο των 11.463 είναι το υψηλότερο για παίκτη της θέσης του. Τέλος, ο μέσος όρος πόντων σε όλη την καριέρα του (27,36) τον κατατάσσει τρίτο στην ιστορία του NBA πίσω από τους Μάικλ Τζόρνταν και Ουίλτ Τσάμπερλεϊν. Στα πλέι οφ είχε μέσο όρο 27,0 πόντους και 12,9 ριμπάουντ.

Μετά την αποχώρηση από την ενεργό δράση 

Το 1974, προσλήφθηκε ως βοηθός προπονητή και αργότερα επικεφαλής προπονητής της Τζαζ της Νέας Ορλεάνης, αλλά είχε ένα ανεπιτυχές ρεκόρ 86–135 και αποσύρθηκε μετά τη σεζόν 1978–79. Το 1986 προσλήφθηκε από τους Λος Άντζελες Κλίπερς ως αντιπρόεδρος της ομάδας μπάσκετ. Παρέμεινε σε αυτή την ιδιότητα για 22 χρόνια προτού παραιτηθεί τον Οκτώβριο του 2008 σε ηλικία 74 ετών. Κατά τη διάρκεια της θητείας του, οι Κλίπερς κατάφεραν να έχουν μόνο δύο καλές σεζόν και συγκέντρωσαν 607 νίκες και 1.153 ήττες. Κέρδισαν επίσης μόνο μία σειρά πλέι οφ κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Ο Μπέιλορ επιλέχθηκε ως το καλύτερο διοικητικό στέλεχος το 2006. Εκείνη τη χρονιά η ομάδα κέρδισε την πρώτη τους σειρά πλέι οφ από το 1976.

Συμπεριλήφθηκε στην  επετειακή ομάδα των 35 χρόνων του NBA, το 1996 στους καλύτερους 50 των πρώτων 50 χρόνων του πρωταθλήματος, ενώ το 2021 στους 75 καλύτερους των 75 χρόνων. Η πρώτη βιογραφία του Μπέιλορ γράφτηκε από τον συνεργάτη του περιοδικού Slam , Bijan C. Bayne το 2015. Στις 6 Απριλίου 2018 ένα άγαλμά του παρουσιάστηκε στο Staples Center του Λος Άντζελες πριν από ένα παιχνίδι των Λέικερς εναντίον της Μινεσότα.
Ο Μπέιλορ πέθανε στις 22 Μαρτίου 2021, σε ηλικία 86 ετών από φυσικά αίτια.

Τίτλοι και διακρίσεις

 Πρωταθλητής NBA : 1972 
 NBA All-Star Game (11) : 1959 – 1965 , 1967 – 1970 
 NBA All-Star Game MVP : 1959 
 Καλύτερη ομάδα NBA (10) : 1959 – 1965 , 1967 – 1969 
 Ρούκι της χρονιάς : 1959 
 NBA 35ης επετείου ομάδα 
 NBA στους καλύτερους 50 των 50 χρόνων : 1996
 Νο. 22 αποσύρθηκε από το Λος Άντζελες Λέικερς
 Καλύτερος παίκτης του NCAA Final Four : 1958 
 Πρώτη ομάδα All-American : 1958 
 Δεύτερη ομάδα All-American : 1957 
 Πρώτος ριμπάουντερ του NCAA : 1957
 Νο. 22 αποσύρθηκε από τους Σιάτλ Ρεντχόκς

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 Αναλυτικά στατιστικά καριέρας
 Elgin Baylor 

Αμερικανοί καλαθοσφαιριστές
Αμερικανοί προπονητές καλαθοσφαίρισης
Καλαθοσφαιριστές Λος Άντζελες Λέικερς
Καλαθοσφαιριστές αμερικανικών συλλόγων
Καλαθοσφαιριστές του NBA
Καλαθοσφαιριστές All-Star Game (NBA)
Σμολ φόργουορντ
Εισαχθέντες στο Naismith Memorial Basketball Hall of Fame