Σφιεντοσουάβα

Σφιεντοσουάβα (πολωνικά: Świętosława) ήταν το όνομα μιας Πολωνής πριγκίπισσας, κόρης του Μιέσκο Α΄ της Πολωνίας και αδελφής του Μπολέσλαφ Α΄ του Γενναίου. Σύμφωνα με Γερμανούς χρονογράφους, αυτή η πριγκίπισσα, της οποίας δεν ανέφεραν το όνομα, παντρεύτηκε πρώτα με τον Έρικ το Νικηφόρο της Σουηδίας και στη συνέχεια με τον Σβεν Α΄ της Δανίας, δίνοντας στον πρώτο έναν γιο, τον Όλαφ Σκότκονουνγκ και στον δεύτερο δύο γιους, τους Χάραλντ Β΄ της Δανίας και Κνούτο. Το όνομα που της δόθηκε αναδρομικά, Σφιεντοσουάβα, προέρχεται από το όνομα μιας πιθανής κόρης, με την υπόθεση ότι αυτό το κορίτσι μπορεί να έχει το ίδιο όνομα με τη μητέρα της.

Οι ισλανδικές σάγκα την έδωσαν το ρόλο της διαδόχου βασίλισσας των δύο αυτών μοναρχών της Σίγκριντ της Υψηλής, κόρη του Σκόγκλαρ Τόστε. Αυτή η αναφορά θεωρείται λιγότερο αξιόπιστη από τους σύγχρονους χρονογράφους από διάφορους μελετητές, σύμφωνα με τον Μπριγκίτα Φριτς στο Svenskt biografiskt lexikon και η ιστορική αυθεντικότητα της Σίγκριντ αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό. Ο Σνόρρι Στούρλουσον αναφέρει επίσης μια Σλάβα πριγκίπισσα που αποκαλεί Γκούνχιλντ του Βέντεν, κόρη του Βασιλιά Μπουρίσλαβ των Βένδων, τους αρχαίους Σλάβους που κατοικούσαν στις βόρειες περιοχές της σύγχρονης Πολωνίας, και έχει προταθεί ότι η Γκούνχιλντ μπορεί να είναι μια κάπως συγκεχυμένη αναφορά της αδερφής του Πολωνού Βασιλιά Μπολέσλαφ Α΄, που περιγράφεται από τους χρονογράφους. Ο Πολωνός γενεαλόγος Ράφαου T. Πρίνκε, βλέπει τους Γερμανούς χρονογράφους να έχουν συνδυάσει τους ρόλους δύο ξεχωριστών συζύγων του Σβεν Α΄, με την Πολωνή πριγκίπισσα να είναι πραγματικά η Γκούνχιλντ, μητέρα του Κνούτου, του Χάραλντ Β΄ και μια κόρης, της Σφιεντοσουάβα, ενώ βλέπει τη Σίγκριντ η Υψηλή ως αυθεντική επόμενη σύζυγος του Σβεν Α΄ ως χήρα του Έρικ του Νικηφόρο, όπου ήταν μητέρα του γιου του Έρικ, Όλαφ και της κόρης του Σβεν, Έστριντ. Υποστηρίζει περαιτέρω ότι αν και το Σφιεντοσουάβα δεν ήταν το όνομα της Πολωνής συζύγου του Σβεν, το όνομα είχε ιστορία στην οικογένεια, και ίσως ήταν το όνομα της κατά τα άλλα άγνωστης γυναίκας του πατέρα του Μιέσκο, Σιεμόμυσλ.

Σύγχρονες πηγές 
Υπάρχει ελάχιστο υλικό στα μεσαιωνικά χρονικά που παρέχει λεπτομέρειες σχετικά με τους γάμους του Σβεν Α΄ της Δανίας και του Έρικ της Σουηδίας:

 Ο Τίτμαρ του Μέρζεμπουργκ αναφέρει ότι η κόρη του Μιέσκο Α΄ της Πολωνίας και η αδερφή του Μπολέσλαφ Α΄ ο Γενναίος παντρεύτηκε τον Σβεν Α΄ της Δανίας και του έδωσε δύο γιους, τον Κνούτο και τον Χάραλντ Β΄ της Δανίας, αλλά δεν αναφέρει το όνομά της. Ο Τίτμαρ είναι πιθανώς ο πιο ενημερωμένος από τους μεσαιωνικούς χρονογράφους που ασχολούνται με το ερώτημα, καθώς ήταν σύγχρονος με τα γεγονότα που περιγράφονται και καλά ενημερωμένος για τα γεγονότα στην Πολωνία και τη Δανία. Ο ισχυρισμός ότι η μητέρα του Χάράντ και του Κνούτου ήταν η αδερφή του Μπολέσλαφ μπορεί να εξηγήσει μερικές μυστηριώδεις αναφορές που εμφανίζονται στα μεσαιωνικά χρονικά, όπως η συμμετοχή πολωνικών στρατευμάτων σε εισβολές στην Αγγλία.
 Ο Αδάμ της Βρέμης γράφει σχεδόν έναν αιώνα αργότερα ότι μια Πολωνή πριγκίπισσα - η αδελφή ή η κόρη του Μπολέσλαφ Α΄ του Γενναίο της Πολωνίας - ήταν η σύζυγος του Έρικ του Νικηφόρου και με αυτόν τον γάμο ήταν η μητέρα του Όλαφ Σκότκονουνγκ της Σουηδίας, πριν γίνει μητέρα του Κνούτου και του Χάραλντ Β΄  στο δεύτερο γάμο της με τον Σβεν Α΄. Οι ισχυρισμοί του Αδάμ για το γάμο με τον Έρικ θεωρούνται αναξιόπιστοι από πολλούς ιστορικούς, καθώς είναι η μόνη πηγή που δηλώνει αυτήν τη σχέση και επειδή γράφτηκ αρκετές γενιές αργότερα. Η σχολή του Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum αναφέρει ότι ο Πολωνός Βασιλιάς Μπολέσλαφ έδωσε το χέρι της πριγκίπισσας για γάμο. Ένα πρόβλημα είναι ότι ο Όλαφ γεννήθηκε το αργότερο στις αρχές της δεκαετίας του 980, πριν από την εξουσία του Μπολέσλαφ Α΄ του Γεναίου και επομένως ήταν πολύ μεγάλος για να είναι ο γιος της πριγκίπισσας χωρίς όνομα.
 Το Encomium Emmae Reginae αναφέρει σε ένα σύντομο απόσπασμα ότι ο Κνούτος και ο αδελφός του πήγαν στη γη των Σλάβων και έφεραν πίσω τη μητέρα τους, η οποία ζούσε εκεί. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η μητέρα του ήταν Σλάβα, αλλά παρόλα αυτά αυτό το χρονικό υποδηλώνει έντονα ότι ήταν.
 Το «Liber vitae of the New Minster and Hyde Abbey Winchester» έχει μια καταχώριση για μια αδελφή του Βασιλιά Κνούτου που ονομάζεται «Santslaue» (Santslaue soror CNVTI regis nostri), η οποία θεωρείται ως σλαβικό όνομα. Με βάση αυτή τη μοναδική αναφορά για το τι θα ήταν η κόρη της και την υπόθεση ότι το εν λόγω όνομα αντιπροσωπεύει το παλαιό πολωνικό όνομα Σφιεντοσουάβα που βρέθηκε σε μια μεταγενέστερη γενιά της πολωνικής βασιλικής οικογένειας, ο Τ. Στίνστρουπ πρότεινε ότι αυτό το παιδί πήρε το όνομα της μητέρας της και ως εκ τούτου η Πολωνή σύζυγος του Έρικ και του Σβεν ονομάστηκε επίσης Σφιεντοσουάβα, το όνομα που χρησιμοποιείται συνήθως για αυτήν.

Βιβλιογραφία 

 Όσβαλντ Μπάλζερ, Genealogia Piastów, Κρακοβία 1895.
 Βουοντζίμιες Ντβοζάτσεκ, Genealogia, Βαρσοβία 1959
 Άντζεϊ Φέλιξ Γκράμπσκι, Bolesław Chrobry. Zarys dziejów politycznych i wojskowych, Βαρσοβία 1964.
 Καζίμιες Γιασίνσκι, Rodowód pierwszych Piastów, Βαρσοβία-Βρότσουαφ (1992).

Παραπομπές 

Πολωνοί ευγενείς
Πολωνές πριγκίπισσες
Οίκος των Πιαστ
Οίκος των Κνύτλινγκα
Δυναστεία του Μούνσε
Βασίλισσες της Σουηδίας
Πολωνές του 10ου αιώνα
Πολωνές του 11ου αιώνα
Βασίλισσες της Αγγλίας
Βασίλισσες της Δανίας
Σουηδές βασίλισσες