Πόλεμος Οθωμανών-Σαφαβιδών (1532-1555)

Ο Πόλεμος Οθωμανών-Σαφαβιδών το 1532-1555 ήταν μια από τις πολλές στρατιωτικές συγκρούσεις που διεξήχθησαν μεταξύ των δύο θανάσιμων αντιπάλων, της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με επικεφαλής τον Σουλεϊμάν Α΄ τον Μεγαλοπρεπή και της Αυτοκρατορίας των Σαφαβιδών, με επικεφαλής τον Ταμάσεμπ Α΄.

Ιστορικό 
Ο πόλεμος πυροδοτήθηκε από εδαφικές διαμάχες μεταξύ των δύο αυτοκρατοριών, ειδικά όταν ο Μπέης του Μπιτλίς αποφάσισε να τεθεί υπό την περσική προστασία. Επίσης, ο Ταμάσεμπ έβαλε να δολοφονήσουν τον κυβερνήτη της Βαγδάτης, συμπατριώτη του Σουλεϊμάν.

Στο διπλωματικό μέτωπο, οι Σαφαβιδές είχαν συμμετάσχει σε συζητήσεις με τους Αψβούργους για τη δημιουργία μιας συμμαχίας Αψβούργων-Περσών που θα έκανε επίθεση στην Οθωμανική Αυτοκρατορία σε δύο μέτωπα.

Εκστρατεία των δύο Ιράκ (Πρώτη εκστρατεία, 1532–1536) 
Οι Οθωμανοί, πρώτοι υπό τον Μεγάλο Βεζίρη Ιμπραήμ Πασά, και αργότερα ενώθηκε από τον ίδιο τον Σουλεϊμάν, επιτέθηκαν επιτυχώς στο Σαφαβιδικό Ιράκ, επανακατέλαβαν τον Μπιτλίς και προχώρησαν στη σύλληψη του Ταμπρίζ και στη συνέχεια της Βαγδάτης το 1534. Ο Ταμάσεμπ παρέμεινε ασύλληπτος καθώς συνέχισε να υποχωρεί μπροστά από τα οθωμανικά στρατεύματα, υιοθετώντας μια στρατηγική καμμένης γης.

Δεύτερη εκστρατεία (1548–1549) 
Υπό τον Μεγάλο Βεζίρη Ρουστέμ Πασά, οι Οθωμανοί προσπάθησαν να νικήσουν μία και καλή τους Σαφαβιδές και ο Σουλεϊμάν ξεκίνησε μια δεύτερη εκστρατεία το 1548–1549. Και πάλι, ο Ταμάσεμπ υιοθέτησε μια πολιτική καμμένης γης, καταστρέφοντας την Αρμενία. Εν τω μεταξύ, ο Γάλλος βασιλιάς Φραγκίσκος Α΄, εχθρός των Αψβούργων και ο Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής προχωρούσαν με μια Γαλλική-Οθωμανική συμμαχία, που επισημοποιήθηκε το 1536, που θα αντιστάθμιζε την απειλή των Αψβούργων. Το 1547, όταν ο Σουλεϊμάν επιτέθηκε στην Περσία, η Γαλλία έστειλε τον πρέσβη της, Γκαμπριέλ ντε Λουέ, για να τον συνοδεύσει στην εκστρατεία του. Ο Γκαμπριέλ ντε Λουέ έδωσε στρατιωτικές συμβουλές στον Σουλεϊμάν, όπως όταν τον συμβούλευε για την τοποθέτηση πυροβολικού κατά τη διάρκεια της Πολιορκίας του Βαν. Ο Σουλεϊμάν απέκτησε το Ταμπρίζ της Ιρανικής Αρμενίας, εξασφάλισε μόνιμη παρουσία στην Επαρχία Βαν στην Ανατολική Ανατολία και πήρε μερικά φρούρια στη Γεωργία.

Τρίτη εκστρατεία (1553-1555) και τα επακόλουθα 
Το 1553 οι Οθωμανοί, πρώτα υπό τον Μεγάλο Βεζίρη Ρουστέμ Πασά, και αργότερα με την ένωση από τον ίδιο τον Σουλεϊμάν, ξεκίνησαν την τρίτη και τελευταία του εκστρατεία εναντίον των Σαφαβιδών, στην οποία έχασε για πρώτη φορά και στη συνέχεια ανέκτησε τον Ερζερούμ. Τα οθωμανικά εδαφικά κέρδη διασφαλίστηκαν με την Ειρήνη της Αμάσειας το 1555. Ο Σουλεϊμάν επέστρεψε το Ταμπρίζ, αλλά κράτησε τη Βαγδάτη, τη ελάσσονα Μεσοποταμία, τη δυτική Αρμενία, τη δυτική Γεωργία, τις εκβολές του Ευφράτη και του Τίγρη και μέρος των ακτών του Περσικού Κόλπου. Η Περσία διατήρησε τα υπόλοιπα βορειοδυτικά εδάφη της στον Καύκασο.

Λόγω της μεγάλης δέσμευσής του στην Περσία, ο Σουλεϊμάν μπόρεσε να στείλει περιορισμένη ναυτική υποστήριξη στη Γαλλία κατά τη γαλλο-οθωμανική Εισβολή στην Κορσική (1553).

Παραπομπές

Πηγές 

 Ιβ Μποματί και Χουτσάνγκ Ναχαβάντι, Shah Abbas, Emperor of Persia, 1587–1629, 2017, ed. Ketab Corporation, Λος Άντζελες,, αγγλική μετάφραση του Αζιζέ Αζοντί.
 

Συγκρούσεις του 16ου αιώνα
Πόλεμοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
Σουλεϊμάν Α΄ ο Μεγαλοπρεπής
Ιστορία της Γεωργίας
Ιστορία του Ιράκ