Κάρεν Ούλενμπεκ

Η Κάρεν Κέσκουλα Ούλενμπεκ (γεννήθηκε στις 24 Αυγούστου 1942) είναι Αμερικανίδα μαθηματικός και ιδρυτής της σύγχρονης γεωμετρικής ανάλυσης. Είναι ομότιμη καθηγήτρια μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Ώστιν, όπου κατείχε την έδρα του  Ιδρύματος Σιντ Ρίτσαρντσον.    Σήμερα είναι διακεκριμένη Επισκέπτης Καθηγήτρια στο Ινστιτούτο Προηγμένων Μελετών  και επισκέπτης ανώτερη ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον.

Η Ούλενμπεκ κέρδισε το βραβείο Άμπελ το 2019 για "τα πρωτοποριακά της επιτεύγματα σε γεωμετρικές μερικές διαφορικές εξισώσεις, θεωρία βαθμίδας και ολοκληρωμένα συστήματα και για τον θεμελιώδη αντίκτυπο του έργου της στην ανάλυση, τη γεωμετρία και τη μαθηματική φυσική." Είναι η πρώτη γυναίκα που κέρδισε το βραβείο από την ίδρυσή του το 2003.

Ζωή και καριέρα 
Η Ούλενμπεκ γεννήθηκε στο Κλίβελαντ του Οχάιο, κόρη του μηχανικού Άρνολντ Κέσκουλα και της δασκάλας και καλλιτέχνη Κάρολιν Βίντελερ Κέσκουλα. Όταν ήταν παιδί, η οικογένεια μετακόμισε στο Νιου Τζέρσεϋ. Το πατρικό όνομα της Ούλενμπεκ, Κέσκουλα, προέρχεται από την Keskküla και από τον παππού της που ήταν Εσθονός. Η Ούλεμπεκ έλαβε το πτυχίο της (1964) από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν.  Ξεκίνησε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στο Ινστιτούτο Μαθηματικών Επιστημών Courant στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης και παντρεύτηκε τον βιοφυσικό Όλκε Ούλενμπεκ (γιο του φυσικού Τζορτζ Ούλεμπεκ ) το 1965. Όταν ο σύζυγός της πήγε στο Χάρβαρντ, μετακόμισε μαζί του και ξεκίνησε ξανά τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο Brandeis, όπου απέκτησε μεταπτυχιακό τίτλο (1966) και διδακτορικό (1968) υπό την επίβλεψη του Ρίτσαρντ Πάλας .   Η διδακτορική της διατριβή είχε τον τίτλο The Calculus of Variations and Global Analysis.

Μετά από προσωρινές δουλειές στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης και στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, στο Μπέρκλεϊ και αφού δυσκολεύτηκε να βρει μόνιμη θέση με τον σύζυγό της λόγω των κανόνων «αντι-νεποτισμού» που δεν επέτρεπαν την πρόσληψη συζύγων ακόμη και σε διαφορετικά τμήματα ενός πανεπιστημίου, πήρε θέση καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Ιλλινόις στο Urbana – Champaign το 1971. Ωστόσο, δεν της άρεσε η Ουρμπάνα και μετακόμισε στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις στο Σικάγο το 1976 και χώρισε από τον πρώτο σύζυγό της Όλκε Ουλμπένμπεκ τον ίδιο χρόνο. Μετακόμισε ξανά στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο το 1983. Το 1988 και ενώ είχε παντρευτεί τον μαθηματικό Ρόμπερτ Φ. Ουίλιαμς,  μετακόμισε στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Ώστιν ως κάθηγήτρια στην έδρα του Ιδρύματος Σιντ Ρίτσαρντστον.   Η Ούλενμπεκ είναι επί του παρόντος ομότιμη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Ώστιν,  επισκέπτης συνεργάτης στο Ινστιτούτο για Προχωρημένη Μελέτη και επισκέπτης ανώτερη ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον.

Ερευνα 
Η Ούλενμπεκ είναι μία από τους ιδρυτές του πεδίου της γεωμετρικής ανάλυσης, έναν κλάδοπου χρησιμοποιεί τη διαφορική γεωμετρία για να μελετήσει τις λύσεις σε διαφορικές εξισώσεις και το αντίστροφο. Έχει επίσης συμβάλει στην τοπολογική κβαντική θεωρία πεδίου και στα ολοκληρωμένα συστήματα.  

Μαζί με τον Τζόναθαν Σακς στις αρχές της δεκαετίας του 1980, η Ούλενμπεκ καθιέρωσε εκτιμήσεις κανονικότητας που έχουν βρει εφαρμογές σε μελέτες για τις ιδιαιτερότητες των αρμονικών χαρτών και την ύπαρξη ομαλών τοπικών λύσεων στις εξισώσεις Yang-Mills-Higgs στη θεωρία Gauge . [EMI] [MIC] [RSY] Συγκεκριμένα, ο Ντόναλντσον περιγράφει το  κοινό τους άρθρο του 1981 Η ύπαρξη ελάχιστων βυθίσεων 2-σφαιρών [EMI] ως "άρθρο ορόσημο ... το οποίο έδειξε ότι, με μία βαθύτερη ανάλυση, τα διαφορικά επιχειρήματα μπορούν ακόμη να χρησιμοποιούνται για να δώσουν αποτελέσματα γενικής ύπαρξης" για εξισώσεις αρμονικών χαρτών. 

Με βάση αυτές τις ιδέες, η Ούλενμπεκ ξεκίνησε μία συστηματική μελέτη της θεωρίας των ελάχιστων επιφανειών σε υπερβολικές 3-πολλαπλές (ονομάζεται επίσης θεωρία ελάχιστης υποπτυχίας) στο άρθρο της του 1983, Κλειστές ελάχιστες επιφάνειες σε υπερβολικές 3-πολλαπλές. [CMS]

Προβολή 
Το 1991, η Ούλενμπεκ ίδρυσε μαζί με τους Χέρμπερτ Κλέμενς και Νταν Φριντ, το Park City Mathematics Institute (PCMI) με την αποστολή να «παρέχει μία ολοκληρωτική ευκαιρία εκπαίδευσης και επαγγελματικής ανάπτυξης για αρκετές παράλληλες κοινότητες από όλη τη ευρύτερη κοινότητα του επαγγέλματος των μαθηματικών."   Η Ούλενμπεκ συνέστησε επίσης το Πρόγραμμα Γυναικών και Μαθηματικών στο Ινστιτούτο Προχωρημένων Μελετών "με την αποστολή να προσλαμβάνει και να διατηρεί περισσότερες γυναίκες στα μαθηματικά."   Ο Βρετανός θεωρητικός φυσικός και συγγραφέας Τζιμ Αλ-Καλίλι περιγράφει την Ούλεμπεκ ως "πρότυπο" για το έργο της στην προώθηση της σταδιοδρομίας στα μαθηματικά στους νέους και ιδίως στις γυναίκες.

Προσωπική ζωή 
Η Ούλεμπεκ είναι μία αυτοπροσδιοριζόμενη «ακατάστατη αναγνώστρια» και «ακατάστατη στοχαστής», με στοίβες βιβλίων να στοιβάζονται στο γραφείο της στο Ινστιτούτο Προχωρημένων Μελετών του Πρίνστον. Σε αυθόρμητα σχόλια που έκανε στους συναδέλφους της στο Ινστιτούτο μετά τη απονομή του Βραβείου Abel τον Μάρτιο του 2019, η Uhlenbeck υπογράμμισε ότι λόγω έλλειψης εξέχοντων γυναικείων μοντέλων κατά τη διάρκεια της μαθητείας της στον τομέα των μαθηματικών, είχε αντιγράψει την σεφ Τζούλια Τσάιλντ : «Ήξερε πώς να σηκώσει τη γαλοπούλα από το πάτωμα και να τη σερβίρει".

Βραβεία και τιμές 
Τον Μάρτιο του 2019, η Ούλενμπεκ έγινε η πρώτη γυναίκα που έλαβε το βραβείο Abel με την επιτροπή απονομής να αναφέρει την απόφαση για "τα πρωτοποριακά της επιτεύγματα σε γεωμετρικές μερικές διαφορικές εξισώσεις, θεωρία Gauge και ολοκληρωμένα συστήματα και για τον θεμελιώδη αντίκτυπο της δουλειάς της σχετικά με την ανάλυση, τη γεωμετρία και τη μαθηματική φυσική."  Ο Χανς Μούντ-Καας, ο οποίος προεδρεύει της επιτροπής απονομής, δήλωσε ότι "Οι θεωρίες της έχουν φέρει επανάσταση στην κατανόηση των ελάχιστων επιφανειών, όπως γενικότερα προβλήματα ελαχιστοποίησης σε υψηλότερες διαστάσεις".  Η Ούλενμπεκ κέρδισε επίσης το Εθνικό Μετάλλιο Επιστημών το 2000,     και το Βραβείο Leroy P. Steele για τη Σημαντική Συνεισφορά στην Έρευνα της Αμερικανικής Μαθηματικής Εταιρείας το 2007, "για τις θεμελιώδες συνεισφορέςτης σε αναλυτικές πτυχές της θεωρίας Gauge των μαθηματικών",   με βάση τα άρθρα της του 1982 "Αφαιρούμενες ιδιαιτερότητες στα πεδία Yang-Mills " [RSY] και" Συνδέσεις με όρια στην καμπυλότητα". [CLP]

Έλαβε την υποτροφία ΜακΆρθουρ το 1983  και έγινε συνεργάτης της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών το 1985.  Εκλέχτηκε ως μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών το 1986.    Έλαβε την Υποτροφία Γκούγκενχαϊμ το 2001,  επίτιμο μέλος της Μαθηματικής Εταιρείας του Λονδίνου το 2008  και μέλος της Αμερικανικής Μαθηματικής Εταιρείας το 2012.  Η Ένωση Γυναικών Μαθηματικών την συμπεριέλαβε στην κατηγορία AWM Fellows για το 2020 για "πρωτοποριακές και βαθιές συνεισφορές της στη σύγχρονη γεωμετρική ανάλυση, για τη σταδιοδρομία της ως μία από της σημαντικότερες μαθηματικούς της εποχής μας, παρά τις αξιοσημείωτες δυσκολιές που αντιμετώπιζαν οι γυναίκες, όταν μπήκε εκείνη στο πεδίο των μαθηματικών, για τη χρήση των εμπειριών της για να υπερβεί αυτές τις προκλήσεις για τη δημιουργία και τη διατήρηση προγραμμάτων για την αντιμετώπισή τους για τις μελλοντικές γενιές γυναικών, για τα εμπόδια που έσπαζε όλη της τη ζωή και επειδή ήταν η πρώτη γυναίκα που κέρδισε το Βραβείο Άμπελ ".

Ήταν η Λέκτορας Νέτερ του Συλλόγου Γυναικών Μαθηματικών το 1988.  Το 1990, ήταν ομιλήτρια της Ολομέλειας στο Διεθνές Συνέδριο των Μαθηματικών, ως μόλις η δεύτερη γυναίκα (μετά την Έμι Νέτερ) που έδωσε μία τέτοια διάλεξη. 

Τα άλλα βραβεία της περιλαμβάνουν το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν ως Απόφοιτος της Χρονιάς (1984),  το Sigma Xi Common Wealth Award για την Επιστήμη και την Τεχνολογία (1995)  και επίτιμους διδακτορικούς τίτλους από το Πανεπιστήμιο του Ιλλινόι στο Ουρμπάνα - Σαμπέιν (2000), το Πανεπιστήμιο του Οχάιο (2001),  το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν (2004), το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ (2007) και το Πανεπιστήμιο του Πρίνστον (2012).

Δείτε επίσης 
 Χρονοδιάγραμμα των γυναικών στα μαθηματικά
 Χρονοδιάγραμμα των γυναικών στην επιστήμη

Περαιτέρω ανάγνωση

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Ξενόγλωσσα άρθρα

Ελληνικά άρθρα

Παραπομπές 

Μαθηματικοί (γυναίκες)