Κατάρρευση της Lehman Brothers

Στις 15 Σεπτεμβρίου 2008 το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα Lehman Brothers ενεργοποιεί το άρθρο 11, δηλαδή καταθέτει αίτηση πτώχευσης. Παραμένει η μεγαλύτερη κατάθεση πτώχευσης στο ιστορικό των ΗΠΑ. Η Lehman κατείχε περιουσιακά στοιχεία άνω των 600 δισεκατομμυρίων δολλαρίων ΗΠΑ.

Στο ύψος της κρίσης των στεγαστικών δανείων, ήταν εξαιρετικά ευάλωτη σε κάθε κάμψη των τιμών των ακινήτων καθώς είχε υποθηκεύσει τόσα ακίνητα που είχε καταλήξει κτηματομεσιτικό γραφείο.

Η χρεοκοπία προκάλεσε μια ημερήσια πτώση του Dow Jones Industrial Average της τάξεως του 4,5%, τη μεγαλύτερη πτώση μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.

Υπόβαθρο 
Το 1997, η Lehman εξαγόρασε την Aurora Loan Services με έδρα το Κολοράντο. Το 2000, για να επεκτείνει τον αγωγό προέλευσης των ενυπόθηκων δανείων, η Lehman εξαγόρασε την West Coast BNC Mortgage LLC. Η Lehman γρήγορα έγινε μια υπερδύναμη στην αγορά των subprime. Μέχρι το 2004, ο αριθμός αυτός υπερέβη τα 40 δισεκατομμύρια δολάρια. Μέχρι το 2006, η Aurora και η BNC δανείζαν σχεδόν 50 δισεκατομμύρια δολλάρια τον μήνα.

Η Lehman μεταμορφώθηκε σε ένα fund ακίνητης περιουσίας που συγκαλύφθηκε ως επενδυτική τράπεζα.  Μέχρι το 2008, η Lehman διέθετε περιουσιακά στοιχεία ύψους 680 δισεκατομμυρίων δολαρίων, τα οποία στηρίζονταν μόνον σε κεφάλαια ύψους 22,5 δις δολλαρίων. Από μια μετοχική θέση, οι επικίνδυνες εμπορικές ακίνητες περιουσίες της ήταν τριάντα φορές μεγαλύτερες από το κεφάλαιο.

Το 2008, η Lehman αντιμετώπισε μια άνευ προηγουμένου απώλεια λόγω της συνεχιζόμενης κρίσης των ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων που προέκυψε από την κατοχή μεγάλων θέσεων και άλλων δόσεων υποθηκών χαμηλότερης ονομαστικής αξίας κατά την τιτλοποίηση των υποκείμενων υποθηκών. Το αν η Lehman το έκανε αυτό επειδή ήταν απλώς ανίκανη να πουλήσει τα χαμηλότερα αξιολογημένα ομόλογα ή έκανε μια συνειδητή απόφαση να τα κρατήσει, είναι ασαφές. Εν πάση περιπτώσει, οι τεράστιες απώλειες συσσωρεύτηκαν σε χρεόγραφα χαμηλής ονομαστικής αξίας κατά τη διάρκεια του 2008. Το δεύτερο οικονομικό τρίμηνο, η Lehman ανακοίνωσε έλλειμμα ύψους 2,8 δισ. δολαρίων και αποφάσισε να αυξήσει πρόσθετα κεφάλαια ύψους 6 δισ. προσφέροντας νέες μετοχές. Μόνον το πρώτο εξάμηνο του 2008, η μετοχή της Lehman έχασε το 73% της αξίας.  Τον Αύγουστο του 2008, η Lehman ανέφερε ότι σκόπευε να απολύσει το 6% του δυναμικού της, 1.500 άτομα, λίγο πριν από την τρίτη τριμηνιαία προθεσμία υποβολής εκθέσεων τον Σεπτέμβριο.

Μετέπειτα εξελίξεις 
Η χρεοκοπία της Lehman αναμενόταν να προκαλέσει κάποια υποτίμηση της τιμής των εμπορικών ακινήτων. Η πρόσθετη πίεση για την πώληση τίτλων σε εμπορικά ακίνητα κλονίστηκε.

Αρκετά κεφάλαια και ταμεία είχαν σημαντική έκθεση στη Lehman με το θεσμικό Ταμείο Κεφαλαίων που διοργάνωσε η Τράπεζα της Νέας Υόρκης Mellon και το Primary Fund Reserve, ένα fund. Σε δήλωση, η τράπεζα της Νέας Υόρκης Mellon είπε ότι το ταμείο της είχε απομονώσει τα περιουσιακά στοιχεία της Lehman σε ξεχωριστή δομή. Είπε ότι τα περιουσιακά στοιχεία αντιπροσώπευαν το 1,13% του κεφαλαίου της. Το Ταμείο Πρωτοβάθμιου Αποθέματος κατείχε 785 εκατομμύρια δολάρια ή 1,2 τοις εκατό των χαρτοφυλακίων του.  Η πτώση του Primary Reserve Fund ήταν η πρώτη φορά από το 1994 που η ονομαστική αξία μετοχής ενός fund είχε πέσει κάτω από 1 $.

Οι μέτοχοι της Lehman διέφυγαν από την Goldman Sachs και τη Morgan Stanley. Δύο εβδομάδες αργότερα, η Fed συμφώνησε να τους δώσει καθεστώς τραπεζικού χαρτοφυλακίου.

Κοντά 100 funds χρησιμοποίησαν τη Lehman ως βασικό μεσίτη και βασίστηκαν σε μεγάλο βαθμό στην επιχείρηση. Σε μια προσπάθεια να καλύψουν τις δικές τους πιστωτικές ανάγκες, η Lehman Brothers International επανέφερε τα περιουσιακά στοιχεία των πελατών τους σε αμοιβαία κεφάλαια αντιστάθμισης κινδύνου που αξιοποίησαν τις βασικές υπηρεσίες διαμεσολάβησης. Η Lehman Brothers International κατείχε περίπου 40 δισεκατομμύρια δολλάρια από τα περιουσιακά στοιχεία των πελατών όταν υπέβαλε κεφάλαιο 11 Πτώχευση. Από αυτά, 22 δισεκατομμύρια είχαν επανεπιβεβαιωθεί. Ως αποτέλεσμα, τα αμοιβαία κεφάλαια αντιστάθμισης κινδύνου αναγκάστηκαν να αποπληρωθούν και να καθίσουν σε μεγάλα χρηματικά διαθέσιμα, εμποδίζοντας τις πιθανότητες περαιτέρω ανάπτυξης. Αυτό με τη σειρά του δημιούργησε περαιτέρω αναταραχή της αγοράς και τον συνολικό συστημικό κίνδυνο, με αποτέλεσμα την πτώση των ασφαλειών κατά 737 δισεκατομμύρια δολλάρια στην αγορά δανεισμού τίτλων.

Παραπομπές 

Ιστορία της τραπεζικής