Μαυρίκιος ο Χαρτουλάριος

Ο Μαυρίκιος ο Χαρτουλάριος (απεβ. 643 στη Ραβέννα) ήταν ένας Ρωμαίος, που εξεγέρθηκε στην Ιταλία.

Βιογραφία
Το 638 ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας Ηράκλειος (βασ. 610-641) ζήτησε από τον νεοεκλεγέντα πάπα Σεβερίνο να υπογράψει τη συγκατάθεσή του στην Έκθεση, ένα κείμενο που όριζε τον Μονοθελητισμό ως την επίσημη Αυτοκρατορική μορφή του Χριστιανισμού. Όταν ο Σεβερίνος δεν δέχθηκε, ο Ηράκλειος με τη σειρά του αρνήθηκε να τον αναγνωρίσει ως πάπα και έστειλε τον χαρτουλάριο (γραμματέα) Μαυρίκιο στη Ρώμη για να λάβει τη συμφωνία του πάπα με την Έκθεση.

Έπειτα από την άφιξή του, ο Μαυρίκιος, με την υποστήριξη του τοπικού Ρωμαϊκού στρατού, κατέλαβε το Λατερανό και λεηλάτησε το παπικό ανάκτορο. Ο Ισαάκιος ο Αρμένιος έξαρχος της Ραβέννας επίσης έσπευσε στη Ρώμη και κατάσχεσε τους θησαυρούς του Λατερανού για τον Αυτοκράτορα, αν και ο Μαυρίκιος κατακράτησε ένα σημαντικό μέρος γι' αυτόν και τους δικούς του. Ως αποτέλεσμα, για δύο έτη ο Σεβερίνος εμποδιζόταν να έχει πρόσβαση στο αξίωμά του. 

Το 643 ο Μαυρίκιος, τώρα δούκας της Ρώμης, προσπάθησε να επαναλάβει την επιτυχή του δράση, αλλά αυτή τη φορά ήταν αποφασισμένος να μη μοιραστεί τη λεία με άλλον. Εξεγέρθηκε εναντίον του Ισαάκιου και δήλωσε την ανεξαρτησία της Ρώμης από το εξαρχάτο και από τον Αυτοκράτορα Κώνστα Β΄ (βασ. 641-668), εγγονό του Ηρακλείου. Σε απάντηση ο Ισαάκιος έστειλε τον μάγιστρο του στρατού (magister militum) Δόνο, που συνέτριψε την εξέγερση. Ο Μαυρίκιος ζήτησε άσυλο στην εκκλησία της Σάντα Μαρία αντ Πραισέπε, αλλά τον έσυραν από εκεί και αλυσσοδεμένο τον έστειλαν στη Ραβέννα, όπου αποκεφαλίστηκε.

Πηγές
 Davies, Raymond (1989). The Book of Pontiffs (Liber Pontificalis). Liverpool: University Press. pp. 65–69. ISBN 0-85323-216-4.
 Kaegi, Walter E. (2003). Heraclius - Emperor of Byzantium. Cambridge. pp. 272f.
 Winkelmann, Friedhelm (2000). Prosopography of the Middle Byzantine period. 3. Berlin: De Gruyter. pp. 198 No. 4894.

Βυζαντινοί σφετεριστές