Τζαμπαττίστα Βαρέσκο

Ο Τζαμπαττίστα Βαρέσκο (ιταλ. Giambattista Varesco 26 Νοεμβρίου 1735 - 25 Αυγούστου 1805) ήταν Ιταλός ιερέας, μουσικός, ποιητής και (ίσως ο πιο γνωστός) λιμπρετίστας του Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ. Το όνομά του συνήθως ως Τζιαμπαττίστα, Τζιανμπαττίστα, Τζιοβάνι Μπαττίστα και Τζιρόλαμο Τζιοβάνι Μπαττίστα. Μερικές φορές αναφέρεται με τον ιταλικό τίτλο Αμπάτε (Abate) ή τον γαλλικό Αββάς (Abbé), που χρησιμοποιούνται και οι δύο για τους ιερείς.

Βιογραφία

Ζωή και έργο 

Ο Βαρέσκο γεννήθηκε στο Τρέντο, στις 26 Νοεμβρίου 1735. Ο πατέρας του, Τζουζέπε Λορέντζο Βαρέσκο, λέγεται ότι ήταν μουσικός του καθεδρικού ναού της πόλης. Τίποτα δεν είναι γνωστό για την εκπαίδευση του, αλλά είναι πιθανό ότι φοίτησε σε κάποιο κολέγιο Ιησουιτών και στην συνέχεια ακολούθησε την ιερατική του καριέρα. Το 1766 προσλήφθηκε από τον πρίγκηπα - αρχιεπίσκοπο Σιγισμούνδο βον Στράτενμπαχ ως ιερέας της ενορίας στην αυλή του στο Σάλτσμπουργκ. Η θέση αυτή προοριζόταν για μουσικά προικισμένους ευεργέτες, γεγονός που ταιριάζει με το ότι ο Βαρέσκο ασχολήθηκε ως μουσικός. Λεπτομέρεις των μουσικών του δραστηριοτήτων δεν είναι γνωστές προς το παρόν, αλλά υπάρχουν στοιχεία, ότι ο Βαρέσκο κληρονόμησε δύο βιολιά, μια βιόλα και μια βιόλα ντ' αμόρε.

Συνεργασία με τον Μότσαρτ 
Ο Μότσαρτ έλαβε την παραγγελία για την πρώτη του σοβαρή όπερα, τον Ιδομενέα, από τον Κάρολο Θεόδωρο το 1780, για ένα καρναβάλι στο Μοναχό. Στην αρχή ο Λέοπολντ Μότσαρτ μεσολάβησε για τον γιο του, στον Βαρέσκο τις αλλαγές και τα λάθη, που έπρεπε να λάβει υπόψη του στο λιμπρέτο. Ο Βαρέσκο εκτέλεσε πιστά τις απαιτήσεις του συνθέτη - αν και με γκρίνια - μέχρι το τέλος της συνεργασίας τους, παρ' ότι επέμενε να δημοσιευτεί το λιμπρέτο στο αρχικό του κείμενο.

Η πρώτη συνεργασία του Βαρέσκο με τον Μότσαρτ, είχε λάβει χώρα ήδη από το 1775, καθώς ο Βαρέσκο διασκεύασε το λιμπρέτο του Βασιλιά βοσκού (ΙΙ re pastore) του Πιέτρο Μεταστάζιο για την ομώνυμη όπερα του Μότσαρτ (Κ.208). Επίσης ο Βαρέσκο έγραψε το λιμπρέτο για την ημιτελή όπερα μπούφα του Μότσαρτ Η χήνα από το Κάιρο, για την όπερα Ανδρομέδα και Περσέας (Andromeda e Perseo, 1787) του Μίχαελ Χάυντν και μια καντάτα για την ενθρόνιση του Φερδινάνδου Γ΄ το 1804, η οποία μελοποιήθηκε από τρεις μουσικούς στο Σάλτσμπουργκ.

Τελευταία χρόνια 
Ο Βαρέσκο έζησε σε ταπεινές, αν όχι φτωχικές συνθήκες, αφήνοντας, έπειτα από τον θάνατο του, στις 25 Αυγούστου 1805, 640 φλωρίνια

Παραπομπές

Ιταλοί ποιητές
Ιταλοί μουσικοί
Ρωμαιοκαθολικοί ιερείς