Κοινοβούλιο της Πολωνίας

Το κοινοβούλιο της Πολωνίας (πολωνικά: Parlament Rzeczypospolitej Polskiej) είναι το διθάλαμο νομοθετικό σώμα της Πολωνίας. Αποτελείται από την άνω βουλή (τη Γερουσία) και την κάτω βουλή (το Σέιμ). Και τα δύο σώματα στεγάζονται στο Συγκρότημα του Σέιμ και της Γερουσίας της Πολωνίας στη Βαρσοβία. Το Σύνταγμα της Πολωνίας δεν αναφέρεται στο Κοινοβούλιο ως σώμα, αλλά μόνο στο Σέιμ και τη Γερουσία.

Τα μέλη και των δύο σωμάτων εκλέγονται με άμεση εκλογή, συνήθως κάθε τέσσερα χρόνια. Το Σέιμ έχει 460 μέλη, ενώ η Γερουσία έχει 100 γερουσιαστές. Για να επικυρωθεί ένας νόμος, ένα νομοσχέδιο πρέπει πρώτα να εγκριθεί και από τα δύο σώματα, αλλά το Σέιμ μπορεί να παρακάμψει την άρνηση της Γερουσίας και να εγκρίνει ένα νομοσχέδιο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο Διευθύνων του Σέιμ καλεί την Εθνοσυνέλευση, μια κοινή σύνοδο των μελών και των δύο σωμάτων. Η λειτουργία της έχει ως επί το πλείστον τελετουργικό χαρακτήρα, και συνεδριάζει μόνο περιστασιακά, όπως για να γίνουν μάρτυρες της ορκωμοσίας του Προέδρου. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, το Σύνταγμα χορηγεί την Εθνοσυνέλευση με σημαντικές αρμοδιότητες, όπως η εξουσία για να φέρει τον Πρόεδρο μπροστά στο Κρατικό Δικαστήριο (διαδικασία μομφής). Το σημερινό ηγετικό κόμμα στο Σέιμ είναι το κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη (ΝκΔ) με 235 από τις 460 έδρες στο Σέιμ και 48 από τις 100 έδρες στη Γερουσία. Επί του παρόντος, το Σέιμ ελέγχεται από το κυβερνών κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη, αλλά η Γερουσία ελέγχεται από κόμματα της αντιπολίτευσης (Πολιτικός Συνασπισμός, Αριστερά και Πολωνικό Λαϊκό Κόμμα). Οι δύο αίθουσες συζητήσεων έχουν ορίσει θέσεις για τους βουλευτές, τους γερουσιαστές και τους Διευθύνοντες, εξοπλισμένες με συσκευές ψηφοφορίας, που χρησιμοποιούνται από τους βουλευτές και τους γερουσιαστές για να ψηφίσουν.

Κοινοβουλευτικές ομάδες και συνεργασίες 
Οι βουλευτές και οι γερουσιαστές συχνά ομαδοποιούνται σε διαφορετικές ομάδες αναπληρωτών, γερουσιαστών ή βουλευτών, ή δεν έχουν καμία συνεργασία και συμμετέχουν ως «ανεξάρτητοι». Και στα δύο σώματα, υπάρχουν δύο τύποι ομάδων: οι Σύλλογοι (πολωνικά: kluby, klub) και οι Κύκλοι (πολωνικά: koła, koło). Η κύρια διαφορά μεταξύ των δύο τύπων ομάδων είναι το δικαίωμα συμμετοχής στο Σύμφωνο των Γηραιών (πολωνικά: Konwent Seniorów), μια εσωτερική επιτροπή σε κάθε σώμα του Κοινοβουλίου που καθορίζει τη σύνταξη των ημερήσιων διατάξεων και των εργασιών του αντίστοιχου τμήματος.

Στο Σέιμ:

 Οι Σύλλογοι αποτελούνται από τουλάχιστον 15 βουλευτές.
 Οι Κύκλοι αποτελούνται από τουλάχιστον 3 αναπληρωτές.

Στη Γερουσία:

 Οι Σύλλογοι αποτελούνται από τουλάχιστον 7 γερουσιαστές.
 Οι Κύκλοι αποτελούνται από τουλάχιστον 3 γερουσιαστές.

Εθνοσυνέλευση 
Η Εθνοσυνέλευση (πολωνικά: Zgromadzenie Narodowe) είναι το όνομα μιας κοινής συνεδρίασης του Σέιμ και της Γερουσίας. Διευθύνεται από τον Διευθύνων του Σέιμ (ή από τον Διευθύνων της Γερουσίας όταν ο πρώτος απουσιάζει).

Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Πολωνίας του 1997, η Εθνοσυνέλευση έχει την εξουσία να

 να κηρύξει τη μόνιμη ανικανότητα του Προέδρου να ασκήσει τα καθήκοντά του λόγω της κατάστασης της υγείας του (με πλειοψηφία τουλάχιστον των δύο τρίτων του νόμιμου αριθμού των μελών),
 να ασκήσει αγωγή εναντίον του Προέδρου στο Κρατικό Δικαστήριο (με πλειοψηφία τουλάχιστον των δύο τρίτων του νόμιμου αριθμού των μελών, μετά από πρόταση τουλάχιστον 140 μελών),
 θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό του.

Η Εθνοσυνέλευση καλείται επίσης για να

 λάβει τον όρκο του Προέδρου
 ακούσει ένα προεδρικό διάγγελμα (ωστόσο, ο Πρόεδρος μπορεί να επιλέξει να παραδώσει το διάγγελμα του είτε στο Σέιμ είτε στη Γερουσία).

Κατά τα έτη 1922-1935 και 1989-1990, ήταν η Εθνοσυνέλευση που εξέλεξε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας της Πολωνίας με απόλυτη πλειοψηφία. Το 1935, αντικαταστάθηκε από μια συνέλευση Εκλογέων, η οποία αποτελούταν από τον Διευθύνων της Γερουσίας (ως πρόεδρος της Συνέλευσης των Εκλογέων), τον Διευθύνων του Σέιμ, τον Πρωθυπουργό, τον Αρχηγό της Δικαιοσύνης, τον Επιθεωρητή των Γενικών Ενόπλων Δυνάμεων, 50 εκλέκτορες εκλεγμένοι από το Σέιμ και 25 εκλέκτορες εκλεγμένοι από τη Γερουσία. Η Γερουσία καταργήθηκε το 1946, οπότε το 1947 ο Μπολέσουαφ Μπιέρουτ εξελέγη Πρόεδρος μόνο από το Σέιμ. Δεν υπήρχαν πρόεδροι από το 1952 έως το 1989, όταν η Γερουσία αποκαταστάθηκε και η Εθνοσυνέλευση εξέλεξε τον Βόιτσεχ Γιαρουζέλσκι ως Πρόεδρο.

Από το 1990, ο Πρόεδρος εκλέγεται από τον λαό. Ωστόσο, ο Πρόεδρος εξακολουθεί να ορκίζεται ενώπιον της Εθνοσυνέλευσης, η οποία είναι επίσης το μόνο όργανο που μπορεί να κηρύξει τη μόνιμη ανικανότητα του Προέδρου να εκτελέσει τα καθήκοντά του ή να ασκήσει κατηγορητήριο εναντίον του ενώπιον του Κρατικού Δικαστηρίου.

Από το 1992 έως το 1997, η Εθνοσυνέλευση συνέταξε και ψήφισε ένα νέο Σύνταγμα, το οποίο εγκρίθηκε με εθνικό δημοψήφισμα στις 25 Μαΐου 1997.

Παραπομπές 

Κυβέρνηση της Πολωνίας
Εθνικά νομοθετικά σώματα
Πολιτική της Πολωνίας
Σέιμ
Γερουσία της Πολωνίας