Υπουργεία της Κυπριακής Δημοκρατίας

Το πιο σημαντικό μέρος της εκτελεστικής εξουσίας της κυβέρνησης της Κύπρου είναι τα υπουργεία. Υπάρχουν έντεκα υπουργεία, όλα με τον δικό τους υπουργό.

Ιστορικό 
Η Κυπριακή Δημοκρατία ιδρύθηκε επίσημα την 16η Αυγούστου 1960. Πριν την διεξαγωγή των πρώτων προεδρικών εκλογών του νέου κράτους, έπρεπε να προετοιμαστεί το έδαφος για τη μεταβίβαση της εξουσίας μέσω επιτροπών που προνοούσαν οι συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου. Στο διάστημα που μεσολάβησε από την ημέρα της υπογραφής των Συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου (19 Φεβρουαρίου 1959) έως τις 16 Αυγούστου 1960 που η Κύπρος ανακηρύχθηκε επίσημα ανεξάρτητο κράτος, την ευθύνη της διακυβέρνησης κράτησε ο Άγγλος κυβερνήτης σερ Χιου Φουτ. Με βάση τις συμφωνίες και για να καταστεί δυνατή η μεταβίβαση της εξουσίας στην Κυπριακή Δημοκρατία εγκαθιδρύθηκε μεταβατική επιτροπή, που είχε ως στόχο να καταρτίσει σχέδια προσαρμογής και αναδιοργάνωσης της κυβερνητικής μηχανής για τη μεταβίβαση της εξουσίας στην ανεξάρτητη Κυπριακή Δημοκρατία. Η μεταβατική επιτροπή αποτελείτο από τον κυβερνήτη, τους ηγέτες της ελληνοκυπριακής και τουρκοκυπριακής κοινότητας και άλλους Έλληνες και Τούρκους της Κύπρου. Η μεταβατική επιτροπή σχηματίστηκε στις 2 Απριλίου 1959 και είχε θέση προσωρινής κυβέρνησης. Απαρτιζόταν από τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ΄ (πρόεδρος) και τον Φαζίλ Κιουτσούκ (αντιπρόεδρος) και δέκα υπουργούς (7 Ελληνοκύπριους και 3 Τουρκοκύπριους). Τα μέλη της επιτροπής είχαν συμβουλευτική μόνο ψήφο, μετείχαν όμως στη λήψη αποφάσεων για τις διευθετήσεις για τη μεταβίβαση της διακυβέρνησης του νησιού.

Το πρώτο υπουργικό συμβούλιο ανέλαβε στις 16 Αυγούστου 1960. Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, το υπουργικό συμβούλιο θα αποτελείτο από επτά Ελληνοκύπριους και τρεις Τουρκοκύπριους υπουργούς. Αυτό συνέβηκε για τρία χρόνια (1960-1963). Ωστόσο, μετά τις δικοινοτικές διαταραχές της περιόδου 1963-1964 οι Τουρκοκύπριοι αποχώρησαν από τη διακυβέρνηση της χώρας. Η θέση του αντιπροέδρου παρέμεινε κενή ενώ οι θέσεις των Τουρκοκύπριων υπουργών κατελήφθησαν από Ελληνοκύπριους. Επιπρόσθετα, με νόμο που θεσπίστηκε τον Μάρτιο του 1965, οι νομοθετικές αρμοδιότητες της Ελληνικής Κοινοτικής Συνέλευσης μεταβιβάστηκαν στη Βουλή των Αντιπροσώπων, οι αρμοδιότητές της επί εκπαιδευτικών, μορφωτικών και διδακτικών θεμάτων στο συνιστώμενο με βάση τον ίδιο νόμο Υπουργείο Παιδείας και οι υπόλοιπες διοικητικές της αρμοδιότητες στα άλλα συναφή υπουργεία.

Τα πρώτα 10 υπουργεία 
Ο αριθμός των υπουργείων καθορίστηκε σε 10 μετά από απόφαση της μεταβατικής επιτροπής, σε συνεδρία της στις 17 Μαρτίου 1959. Στη συνεδρία έλαβαν μέρος ο Χιου Φουτ, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄ και ο Φαζίλ Κιουτσούκ. Τα πρώτα υπουργεία της Κυπριακής Δημοκρατίας ήταν τα εξής 10:
Υπουργός Άμυνας
Υπουργός Γεωργίας και Φυσικών Πόρων
Υπουργός Δικαιοσύνης
Υπουργός Εμπορίου και Βιομηχανίας
Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων
Υπουργός Εσωτερικών
Υπουργός Εξωτερικών
Υπουργός Οικονομικών
Υπουργός Συγκοινωνιών και Έργων
Υπουργός Υγείας

Μετέπειτα αλλαγές

Δημιουργία Υπουργείου Παιδείας το 1965 
Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν υπήρχε υπουργείο αρμόδιο για θέματα παιδείας. Η ευθύνη της παιδείας παραχωρείτο στις Κοινοτικές Συνελεύσεις. Τα θέματα εκπαίδευση και πολιτισμού των Ελληνοκυπρίων ανέλαβε η Ελληνική Κοινοτική Συνέλευση και τα θέματα εκπαίδευσης και πολιτισμού ανέλαβε η Τουρκική Κοινοτική Συνέλευση. Ωστόσο, μετά τις δικοινοτικές διαταραχές της περιόδου 1963-1964 οι Τουρκοκύπριοι αποχώρησαν από τη διακυβέρνηση της χώρας. Με βάση το δίκαιο της ανάγκης αποφασίστηκε με τον περί Μεταβιβάσεως της Ασκήσεως των Αρμοδιοτήτων της Ελληνικής Κοινοτικής Συνελεύσεως και περί Υπουργείου Παιδείας Νόμο του 1965, (12 του 1965) η διάλυση της Ελληνικής Κοινοτικής Συνέλευσης και η ίδρυση του Υπουργείου Παιδείας, που ανέλαβε τις εκπαιδευτικές και πολιτιστικές αρμοδιότητες.

Αλλαγές 1993 
Το 1993:

 το Υπουργείο Δικαιοσύνης αντικαταστάθηκε από το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως.
 το Υπουργείο Παιδείας αντικαταστάθηκε από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού.

Αλλαγές 1994 
Το 1994:

 το Υπουργείο Γεωργίας και Φυσικών Πόρων αντικαταστάθηκε από το Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος
 το Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας αντικαταστάθηκε από το Υπουργείο Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού.

Αλλαγή 2013 
Το 2013 το Υπουργείο Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού αντικαταστάθηκε από το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού.

Αλλαγή 2014 
Το 2014 το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων αντικαταστάθηκε από το Υπουργείο Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

Αλλαγές 2015 
Το 2015:

 το Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος αντικαταστάθηκε από το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος
 το Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων αντικαταστάθηκε από το Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων.

Αλλαγή 2018 
Το 2018 το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού αντικαταστάθηκε από το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας.

Αλλαγή 2019 
Το 2019 το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού αντικαταστάθηκε από το Υπουργείο Παιδείας, Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας.

Σημερινά υπουργεία 
Στη σημερινή Κυβέρνηση της Κύπρου υπάρχουν τα εξής 11 υπουργεία:
Υπουργείο Άμυνας (από 1960)
Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος (από 2015)
Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως (από 1993)
Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας (από 2019)
Υπουργείο Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων (από 2014)
Υπουργείο Εσωτερικών (από 1960)
Υπουργείο Εξωτερικών (από 1960)
Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων (από 2015)
Υπουργείο Οικονομικών (από 1960)
Υπουργείο Παιδείας, Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας (από 2019)
Υπουργείο Υγείας (από 1960)

Παραπομπές