Αυστριακές βουλευτικές εκλογές (2019)

Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στην Αυστρία στις 29 Σεπτεμβρίου 2019 για την εκλογή του 27ου Εθνικού Συμβουλίου, της κατώτερης Βουλής του διμερούς κοινοβουλίου της Αυστρίας. Οι πρόωρες εκλογές κλήθηκαν μετά το σκάνδαλο της Ίμπιζα τον Μάιο, το οποίο προκάλεσε την παραίτηση του αντιπροέδρου Χάιντς-Κρίστιαν Στράχε  και την κατάρρευση του κυβερνώντος συνασπισμού του Αυστριακού Λαϊκού Κόμματος (ÖVP) και του Κόμματος Ελευθερίας της Αυστρίας (FPÖ). Στη συνέχεια, η κυβέρνηση κατέρρευσε έπειτα από πρόταση δυσπιστίας στο κοινοβούλιο, και ο Καγκελάριος Σεμπάστιαν Κουρτς του PVP αντικαταστάθηκε από την ακομμάτιστη Μπριγκίτε Μπίρλαϊν, η οποία ανέλαβε μεταβατικά την πρωθυπουργία. 

Το συντηρητικό ÖVP πέτυχε το καλύτερο αποτέλεσμα από το 2002, βελτιώνοντας το μερίδιο ψήφου του κατά έξι ποσοστιαίες μονάδες . Το κεντροαριστερό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPÖ) κέρδισε μόλις 21,2%, το χειρότερο αποτέλεσμα σε πάνω από έναν αιώνα. Το FPÖ υπέστη σημαντική απώλεια σχεδόν δέκα ποσοστιαίων μονάδων. Οι Πράσινοι επανήλθαν στο Εθνικό Συμβούλιο για πρώτη φορά μετά την ήττα τους το 2017 και πέτυχαν το καλύτερο τους αποτέλεσμα με 13,9% και 26 έδρες. Το NEOS βελτιώθηκε σε σχέση με το 2017, καθώς από τις 10 ανέβηκε στις 15 έδρες. 

Με το ÖVP σε σαφή θέση να ηγηθεί της νέας κυβέρνησης, το κόμμα πραγματοποίησε συνομιλίες με όλα τα άλλα κόμματα. Στις αρχές Νοεμβρίου ένας συνασπισμός με τους Πράσινους θεωρήθηκε ως το πιο πιθανό αποτέλεσμα. Οι διαπραγματεύσεις συνεχίστηκαν μέχρι τον Δεκέμβριο και την 1η Ιανουαρίου 2020, ο ηγέτης του PVP Κουρτς και ο ηγέτης των Πρασίνων Βέρνερ Κόγκλερ ανακοίνωσαν τη δημιουργία κυβέρνησης συνασπισμού μεταξύ των δύο κομμάτων τους. Η κυβέρνηση ορκίστηκε στις 7 Ιανουαρίου 2020, με τον Σεμπάστιαν Κουρτς να επιστρέφει ως καγκελάριος και τον Κόγκλερ να αναλαμβάνει καθήκοντα αντικαγκελάριου.

Εκλογικό σύστημα 

Τα 183 μέλη του Εθνικού Συμβουλίου εκλέγονται με αναλογική εκπροσώπηση ανοικτής λίστας στο επίπεδο μιας ομοσπονδιακής εκλογικής περιφέρειας που αποτελείται από όλη την Αυστρία, 9 κρατιδιακές περιφέρειες και 39 περιφερειακές εκλογικές περιφέρειες. Οι έδρες στο Εθνικό Συμβούλιο κατανέμονται στις περιφερειακές περιφέρειες βάσει των αποτελεσμάτων της πιο πρόσφατης απογραφής. Μετά τις εκλογές, οι έδρες κατανέμονται στους υποψηφίους των επιτυχημένων κομμάτων και σε λίστες σε μια διαδικασία τριών σταδίων: από περιφερειακές εκλογικές περιφέρειες έως κρατιδιακές εκλογικές περιφέρειες έως την ομοσπονδιακή εκλογική περιφέρεια. 

Για να λάβουν τα κόμματα οποιαδήποτε εκπροσώπηση στο Εθνικό Συμβούλιο, πρέπει είτε να κερδίσουν τουλάχιστον μία έδρα σε μια εκλογική περιφέρεια, είτε να εξασφαλίσουν ένα εθνικό εκλογικό όριο 4%.  Οι έδρες κατανέμονται σύμφωνα με τη μέθοδο του Χέιρ στα δύο πρώτα στάδια, σε επίπεδο περιφερειακών και κρατιδιακών εκλογικών περιφερειών,  με τις υπόλοιπες έδρες να κατανέμονται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο D'Hondt σε ομοσπονδιακό επίπεδο, για να διασφαλιστεί η συνολική αναλογικότητα μεταξύ της εθνικής ψήφου για το μερίδιο ψήφου που αφορά ένα κόμμα και το μερίδιό του στις κοινοβουλευτικές έδρες.  Ωστόσο, αποκλίσεις από σχεδόν τέλεια αναλογικότητα μπορούν να συμβούν όταν ένα μικρότερο κόμμα δεν καταφέρει να ξεπεράσει το εμπόδιο 4% και δεν λαμβάνει καθίσματα, μια μοίρα που υπέστη το Πράσινο Κόμμα το 2017. Το σκεπτικό για το κατώτατο όριο είναι να αποθαρρύνει τα κόμματα να διαχωριστούν, και έτσι να αποτρέψει το κοινοβούλιο να κατακερματιστεί σε πολυάριθμα μικρά κόμματα, τα οποία θα περιπλέκουν τον σχηματισμό συνασπισμού σε πρώτο βαθμό, και θα υπονόμευαν τη σταθερότητά τους μόλις σχηματιστούν. 

Εκτός από την ψηφοφορία για ένα πολιτικό κόμμα, οι ψηφοφόροι μπορούν να ψηφίσουν τρεις προτιμησιακές ψήφους για συγκεκριμένους υποψηφίους αυτού του κόμματος, αλλά δεν απαιτείται να το πράξουν.  Αυτές οι πρόσθετες ψήφοι δεν επηρεάζουν την αναλογική κατανομή με βάση την ψηφοφορία για το κόμμα ή τη λίστα, αλλά μπορούν να αλλάξουν τη σειρά κατάταξης των υποψηφίων στις λίστες ενός κόμματος σε ομοσπονδιακό, κρατιδιακό και περιφερειακό επίπεδο. Το όριο για την αύξηση της θέσης ενός υποψηφίου σε λίστα ομοσπονδιακών κομμάτων είναι 7 τοις εκατό, σε σύγκριση με το 10 τοις εκατό σε επίπεδο κρατιδίου και 14 τοις εκατό σε περιφερειακό επίπεδο. Τα ονόματα των υποψηφίων στις λίστες των περιφερειακών κομμάτων εκτυπώνονται στην ψηφοφορία και μπορούν να επισημανθούν με ένα "x" για να δείξουν την προτίμηση του ψηφοφόρου. Οι ψήφοι προτίμησης για υποψηφίους σε λίστες κομμάτων σε κρατιδιακό και ομοσπονδιακό επίπεδο, ωστόσο, πρέπει να γράφονται από τον ψηφοφόρο, είτε γράφοντας το όνομα είτε τον αριθμό κατάταξης του υποψηφίου σε ένα κενό σημείο που προβλέπεται για το σκοπό αυτό.  Η Αυστρία εξακολουθεί να χρησιμοποιεί ψηφοδέλτια, παρά ηλεκτρονικά μηχανήματα ψηφοφορίας ή ηλεκτρονική ψηφοφορία. Επειδή τα ονόματα των υποψηφίων στους περιφερειακούς καταλόγους τυπώνονται στην ψηφοφορία, και επειδή περισσότερα κόμματα και λίστες ανταγωνίζονται σήμερα από ό, τι συνέβαινε στις προηγούμενες δεκαετίες της Δεύτερης Δημοκρατίας, τα σημερινά ψηφοδέλτια έχουν πολύ μεγαλύτερο μέγεθος από ό, τι συνέβαινε πριν από την εισαγωγή της προνομιακής ψηφοφορίας.  Η ψήφος με ένα "x" στον κύκλο που παρέχεται δίπλα στο όνομα του κόμματος στην κορυφή του ψηφοδελτίου, ή το να επισημαίνεται ένα συγκεκριμένο όνομα υποψηφίου στην περιφερειακή λίστα ενός κόμματος στο κάτω μέρος, είναι η πιο κοινή μέθοδος, ωστόσο επιτρέπονται και άλλα σημάδια εκτός από  τα "x". Ωστόσο, ένας ψηφοφόρος δεν μπορεί να περάσει τις διαχωριστικές γραμμές των κομμάτων και να ψηφίσει υποστηρίζοντας έναν υποψήφιο άλλου κόμματος. Αυτές οι ψήφοι προτίμησης δεν είναι έγκυρες.

Αποτελέσματα

Αποτελέσματα ανά κρατίδιο

Σχηματισμός κυβέρνησης 
Αν και το ÖVP υπό τον Σεμπάστιαν Κουρτς κέρδισε μια μεγάλη πλειοψηφία, κέρδισε 21 έδρες και χρειάστηκε την υποστήριξη ενός κατώτερου εταίρου για να επιστρέψει ο Κουρτς στην καγκελαρία. Πολλές επιλογές συνασπισμού ήταν μαθηματικά δυνατές με βάση την κατανομή των κοινοβουλευτικών εδρών μεταξύ των άλλων κομμάτων, που αντικατοπτρίζουν τα αντίστοιχα μερίδια ψήφου τους.  Το Πράσινο Κόμμα πέτυχε τα καλύτερα εκλογικά του αποτελέσματα στην ιστορία του, σε βάρος εν μέρει του SPÖ, και θεωρήθηκε ως δυνητικά βιώσιμος συνεργάτης για συνασπισμό, αν και μια τέτοια συντηρητική-πράσινη συμμαχία θα ήταν  άνευ προηγουμένου σε εθνικό επίπεδο στην Αυστρία και θα απαιτούσε συμβιβασμό σχετικά με τις πολιτικές θέσεις και από τις δύο πλευρές.

Διερευνητικές συνομιλίες συνασπισμού 
Ο πρόεδρος Αλεξάντερ Φαν ντερ Μπέλεν συναντήθηκε με τον Κουρτς τη Δευτέρα 7 Οκτωβρίου 2019 για να του αναθέσει την εντολή για σχηματισμό νέας κυβέρνησης.  Ο Κουρτς δεσμεύτηκε να πραγματοποιήσει συνομιλίες με όλα τα κόμματα.  Η ηγεσία του Κόμματος των Πρασίνων είχε ήδη ψηφίσει υπέρ των διερευνητικών συνομιλιών και είχε αποφύγει να θέσει προϋποθέσεις, αν και από τις 29 Σεπτεμβρίου, ένας συνασπισμός με το ÖVP υποστηρίχθηκε μόνο από το 1/3 των μελών του Κόμματος των Πρασίνων.  Ο ηγέτης του Κόμματος των Πρασίνων, Βέρνερ Κόγκλερ, είναι βετεράνος των συνομιλιών συνασπισμού με το ÖVP που απέτυχε σε προηγούμενη περίσταση μετά τις εκλογές του 2002 . Ωστόσο, 4 στους 10 ψηφοφόρους προτιμούν το FPÖ, ενώ μόνο 1 στους 5 θα μπορούσε να φανταστεί τη συνεργασία με το Πράσινο Κόμμα. Οι ηγέτες του κόμματος των SPÖ, FPÖ και NEOS συμφώνησαν επίσης να συμμετάσχουν στις διερευνητικές συνομιλίες, οι οποίες ήταν το πρώτο βήμα για τη δημιουργία μιας νέας κυβέρνησης.

Συμφωνία για κυβέρνηση 
Στις 4 Ιανουαρίου 2020 πραγματοποιήθηκε εθνικό συνέδριο με τη συμμετοχή 276 αντιπροσώπων του Κόμματος των Πρασίνων στο Σάλτσμπουργκ και εκεί συμφωνήθηκε επίσημα σε ποσοστό 93,18% (με βάση το καταστατικό του κόμματος) η συμμετοχή των Πρασίνων σε κυβέρνηση συνασπισμού με το ÖVP. Μόνο 15 μέλη ψήφισαν κατά της συμφωνίας.

Ανάμεσα στα νέα μέλη της κυβέρνησης ήταν και ένας πρώην πρόσφυγας από τη Βοσνία, ο οποίος προαλειφόταν για υπουργός Δικαιοσύνης.

Ορκωμοσία της νέας κυβέρνησης 
Την Τρίτη 7 Ιανουαρίου 2020 η νέα κυβέρνηση μεταξύ ÖVP και Πρασίνων ορκίστηκε ενώπιον του προέδρου της χώρας, Αλεξάντερ Φαν ντερ Μπέλεν.

Παραπομπές 

2019
Αυστρια