Ποταμός Τάνα (Κένυα)

Ο ποταμός Τάνα (Tana River) είναι ο μεγαλύτερος σε μήκος (708 ή 1.014 χιλιόμετρα, αναλόγως του ποια θεωρείται η κύρια πηγή) ποταμός στην Κένυα και δίνει το όνομά του στην Κομητεία του Ποταμού Τάνα. Παραπόταμοί του είναι οι Θίκα, Καθίτα, Μουτόνγκα, Θίμπα, Ραγκάτι, Κουρούρου και Μουχούχι. Αρκετοί από αυτούς έχουν νερό μόνο την εποχή των βροχών. Οι δεξιοί παραπόταμοι είναι περισσότεροι.

Ο Τάνα πηγάζει στα όρη Άμπερντερ, δυτικά του Νυέρι. Κατευθύνεται αρχικώς προς τα ανατολικά και μετά στρέφεται προς τα βόρεια, μετά πάλι ρέει προς τα ανατολικά και τελικώς προς τα νοτιοανατολικά-νότια. Στον άνω ρου του σχηματίζει τις τεχνητές λίμνες Μασίνγκα και Κιαμπέρε, που δημιουργήθηκαν από τα ομώνυμα φράγματα, χάρη στα οποία παράγεται υδροηλεκτρική ενέργεια και εξασφαλίζεται νερό για άρδευση καλλιεργειών. Τρία ακόμα φράγματα έχουν ανεγερθεί μεταξύ Μασίνγκα και Κιαμπέρε, αλλά χρησιμεύουν μόνο για την παραγωγή ενέργειας: τα Καμπούρου, Τζιτάρου και Κινταρούμα.

Μετά από τα παραπάνω φράγματα, ο Τάνα ρέει στο όριο ανάμεσα σε καταφύγια άγριας ζωής. Κατόπιν διέρχεται από την πόλη Γκαρίσα και τις κωμοπόλεις Χόλα και Γκάρσεν, προτού εκβάλει στον Ινδικό Ωκεανό, στην περιοχή του κόλπου Ουνγκουάνα, κοντά στον οικισμό Κιπίνι, σε γεωγραφικές συντεταγμένες πλάτος 2°35΄56΄΄ Νότιο και μήκος 40°20΄19΄΄ Ανατολικό, σχηματίζοντας ποτάμιο δέλτα που εκτείνεται στα τελευταία 30 χιλιόμετρα περίπου του μήκους του ποταμού. Στον κάτω ρου του διέρχεται από ξηρή περιοχή, αρδεύοντας τα γύρω εδάφη. Η λεκάνη απορροής του Τάνα έχει έκταση 126.026 τ.χλμ. (σχεδόν ίση με την έκταση της Ελλάδας), και σε αυτή κατοικούν 6,1 εκατομμύρια άνθρωποι.

Η μέση ετήσια παροχή του ποταμού Τάνα ανέρχεται σε πάνω από 5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, αλλά παρουσιάζει πολύ μεγάλες διακυμάνσεις, όχι μόνο εποχικές (με δύο πλημμυρικές περιόδους ανά έτος), αλλά ακόμα και από ένα έτος σε άλλο. Π.χ. μεταξύ των ετών 1944 και 1978 η μέση παροχή (μετρούμενη στην Γκαρίσα) ήταν 6,1 δισεκατομμύρια κυβ. μέτρα, αλλά το 1949 ήταν μόνο 1,79 δισεκατομμύριο κυβ. μέτρα, ενώ το 1968 ήταν 13,34 δισεκ. κυβ. μέτρα, δηλαδή επτάμισυ φορές μεγαλύτερη.

Το πρώτο φράγμα που ανεγέρθηκε στον ποταμό ήταν το Κινταρούμα το 1968 και ακολούθησε το Καμπούρου το 1975. Σύμφωνα με μελέτη του 2003, η σειρά των φραγμάτων κατά μήκος του ποταμού Τάνα προμήθευε συνολικά τα δύο τρίτα της καταναλωνόμενης ηλεκτρικής ενέργειας στην Κένυα, με μέγιστη εγκατεστημένη ισχύ 599 μεγαβάτ.

Νερά λαμβάνονται από τον ποταμό για τρία μείζονα αρδευτικά προγράμματα: το Μπούρα, το Tana Irrigation Scheme και το Αρδευτικό Πρόγραμμα του Δέλτα του Τάνα.

Πήραν το όνομά του 
Εκτός από την ομώνυμη κομητεία, δύο είδη ερπετών της Αφρικής ονομάσθηκαν από τον ποταμό Τάνα: η μυριοφολίς του Τάνα (Myriopholis tanae) και το λυγόσωμα του Τάνα (Mochlus tanae ή Lygosoma tanae). Επίσης, ο αστεροειδής 1641 Τάνα (Tana), που ανακαλύφθηκε το 1935, πήρε το όνομά του από τον Ποταμό Τάνα της Κένυας.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
 Securing water and land in the Tana Basin, Kenya: a resource book for water managers and practitioners
 James Meester: And the River Flowed On; An Adventurous Journey Down the Tana River, 1958

Τανα