Μάχη της Τρεμπόβλα

Η Μάχη της Τρεμπόβλα, γνωστή και ως Υπεράσπιση της Τρεμπόβλα, πραγματοποιήθηκε μεταξύ 20 Σεπτεμβρίου και 11 Οκτωβρίου του 1675, κατά τη διάρκεια του Πολωνικού-Οθωμανικού Πολέμου (1672-1676). Η ηρωική αντίσταση των πολωνικών δυνάμεων έγινε σύμβολο και δοξάστηκε και αποθανατίστηκε στους πίνακες των Φραντσίσεκ Σμουγκλέβιτς, Γιούζεφ Πέσκα και Αλεξάντερ Λέσερ.

Ιστορία 
Το Κάστρο της Τρεμπόβλα χτίστηκε τον 14ο αιώνα σε έναν ψηλό λόφο πάνω από την κοιλάδα του ποταμού Χνιέζνα. Παρά το μικρό του μέγεθος (100 επί 40 μέτρα), ήταν ένα ισχυρό φρούριο με τοίχους πάχους έως 4 μέτρων. Αφού οι Οθωμανοί Τούρκοι είχαν καταλάβει τον Καμιένιετς Ποντόλσκι (βλ. Πολιορκία του Καμιένιετς Ποντόλσκι), η Τρεμπλόβα ήταν ένα από τα λίγα προπύργια της Ποδολίας που ήταν ακόμα σε πολωνικά χέρια.

Το καλοκαίρι του 1675, ισχυροί τουρκικοί-τατάρικοι στρατοί 30.000 στρατιωτών υπό την ηγεσία του Ιμπραήμ Σισμάν μπήκαν στην Ερυθρά Ρουθηνία, μια επαρχία της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας. Στις 27 Ιουλίου, οι εισβολείς κατέλαβαν τον Ζμπάραζ, στις 11 Σεπτεμβρίου το Ποντχάιτσε και στις 20 Σεπτεμβρίου οι Τούρκοι πλησίασαν την Τρεμπλόβα. Το κάστρο υπερασπίστηκε μια μικρή μονάδα 80 στρατιωτών πεζικού, ορισμένα μέλη της τοπικής αριστοκρατίας, υποστηριζόμενοι από 200 κακώς οπλισμένους, μη εκπαιδευμένους χωρικούς και κατοίκους της πόλης, οι οποίοι κατέφυγαν στο κάστρο. Πριν από την πολιορκία, μια μονάδα δραγώνων τοποθετήθηκε εδώ, αλλά διατάχθηκε να φύγει από την Τρεμπλόβα, λόγω έλλειψης τροφίμων. Οι πολωνικές δυνάμεις διοικούνταν από τον Στρατηγό Γιαν Σάμουελ Χσανόφσκι, του οποίου η σύζυγος, Άννα Ντορότα Χσανόφσκα (το γένος φον Φρέζεν), γράφτηκε στην ιστορία μετά την πολιορκία.

Παρά τις τουρκικές προσπάθειες, οι υπερασπιστές του κάστρου κατάφεραν να διατηρήσουν τις θέσεις τους μετά από αρκετές επιθέσεις. Μετά από αρκετές ημέρες, ωστόσο, η έλλειψη τροφής και νερού έγινε σοβαρή και ο Στρατηγός Χσανόφσκι αποφάσισε να παραδοθεί. Η σύζυγός του διαφώνησε με αυτήν την απόφαση και απείλησε να αυτοκτονήσει εάν ο σύζυγός της προχωρούσε στην προγραμματισμένη παράδοση, σφίγγοντας έτσι τη σπονδυλική του στήλη και δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα για την υπεράσπιση του κάστρου. Επιπλέον, η Άννα Ντορότα προέτρεψε τους υπερασπιστές να πραγματοποιήσουν επίθεση σε τουρκικές θέσεις, η οποία είχε ως αποτέλεσμα μεγάλες απώλειες μεταξύ των εισβολέων. Η αποφασιστικότητα της Χσανόφσκα αύξησε το ηθικό μεταξύ των Πολωνών, αλλά οι απώλειες τους ήταν επίσης βαριές. Τη νύχτα της 4ης Οκτωβρίου, μόνο 20 στρατιώτες ήταν σε θέση να πολεμήσουν. Αντιμετωπίζοντας τον κίνδυνο από τις δυνάμεις του Γιαν Γ΄ Σομπιέσκι, που συγκεντρώθηκαν κοντά στο Λβουφ, οι Τούρκοι αποφάσισαν να τερματίσουν την πολιορκία στις 11 Οκτωβρίου.

Επακόλουθα 
Το 1676, το Σέιμ της Πολωνίας επέτρεψε στο ζευγάρι Χσανόφσκι να γίνουν μέλη της σλάχτα, με το δικαίωμα να χρησιμοποιούν το Οικόσημο Πόραϊ. Έγιναν γνωστές διασημότητες σε όλη την Κοινοπολιτεία και στο εξωτερικό. Το 1683, ο Χσανόφσκι ορίστηκε στόλνικ του Σμολένσκ και του Μιέλνικ και ένα μνημείο της Άννα Ντορότα Χσανόφσκα ανεγέρθηκε στην Τρεμπλόβα το 1683.

Πολιορκία της Τρεμπλόβα στον πολιτισμό 
Η Πολιορκία της Τρεμπλόβα και η ιστορία της Άννα Ντορότα Χσανόφσκα ενέπνευσαν τους Πολωνούς ζωγράφους και συγγραφείς. Τα πιο αξιοσημείωτα έργα:

 Αλεξάντερ Λέσερ (1814-1884), πίνακας: Υπεράσπιση της Τρεμπλόβα εναντίον των Τούρκων
 Λεόπολντ Λέφλερ (1827-1898), πίνακας: Άννα Ντορότα Χσανόφσκα στο Κάστρο της Τρεμπλόβα 
 Γιούζεφ Βιμπίτσκι (1747-1822), δράμα
 Ζόφια Κόσακ-Στσούτσκα (1889-1968), μυθιστόρημα: Τρεμπλόβα 
 Μαρία Κρούγκερ (1904-1999), ιστορία: Φωτεινή πλεξούδα της Μαρτσίνκα στη συλλογή Χρυσό Στέμμα
 Άντζεϊ Βαλιγκούρσκι (1926-1992), ποίημα: Τραγούδι για την υπεράσπιση της Τρεμπλόβα που ερμήνευσε ο Ταντέους Χίουεν (1933-2014).

Δείτε επίσης 
 Μάχη του Λβουφ (1675)

Παραπομπές

Πηγές 
 Μικρή Στρατιωτική Εγκυκλοπαίδεια, Εκδοτικός οίκος του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, Βαρσοβία 1967, Έκδοση I, Τόμος 2 (πολωνικά)
 Ηρωϊκή υπεράσπιση της Τρεμπόβλα το 1675 (πολωνικά)

Τρεμπλοβα
Τρεμπλοβα
Τρεμπλοβα
Τερεμπόβλια