Αφράτι Εύβοιας

Το Αφράτι είναι πεδινός οικισμός της Περιφερειακής Ενότητας Εύβοιας με υψόμετρο 40 μέτρων.

Γεωγραφία - Ιστορία
Το Αφράτι βρίσκεται στην κεντρική Εύβοια σε απόσταση (οδηγικά) 6,5 χλμ. Α.-ΝΑ. της Χαλκίδας. Είναι κτισμένο στον κάμπο Ληλαντίων (Ληλάντιο πεδίο), ανατολικά του ποταμού Λήλα και βορειοανατολικά από τα Φύλλα. Το όνομα του χωριού, σύμφωνα με μια άποψη, οφείλεται στα «αφράτα», γόνιμα και απαλά χώματα του κάμπου Ληλαντίων που εκτείνεται και στις δύο όχθες του ποταμού Λήλα μέχρι τον Ευβοϊκό κόλπο. Σύμφωνα με άλλη, από τον άρχοντα Αφράτιο, που την περίοδο του Βυζαντίου υπήρξε γαιοκτήμονας της γύρω περιοχής. Πολιούχος άγιος είναι ο Άγιος Χαράλαμπος και η εκκλησία του είναι μονόκλιτη βασιλική με κτισμένη το 1857 από τον Τήνιο τεχνίτη Φραγκίσκο Λυρίτη, που συμμετείχε στην ανοικοδόμηση του Ναού της Ευαγγελιστρίας Τήνου (1823-1831).

Το Αφράτι αναφέρεται το 1474 σε τουρκικό κατάστιχο γραμμένο στην αραβική που αποτελούσε «σύντομο αντίγραφο του μητρώου του νησιού του Ευρίπου, μιας κατακτημένης χώρας και τμήμα της αυτοκρατορίας, γραμμένο από το χέρι του Μουλά Ca'fer και την πένα του Ibri Χότζα συντάχτηκε την 20η του Serval του έτους 878 της Εγίρας». Σύμφωνα με το κατάστιχο, είχε 33 σπίτια..

Έξω από το χωριό, στο λόφο του Αγίου Χαραλάμπους, έχουν βρεθεί ίχνη αρχαίας κατοίκησης (λεπίδες, ξέστρα από την  Νεολιθική περίοδο και προϊστορικά όστρακα). Στα Β.-ΒΑ. του χωριού υπάρχει η «Μαύρη σπηλιά» διακοσμημένη με μαύρους σταλακτίτες, το χρώμα των οποίων οφείλεται στο οξείδιο του Μαγνησίου ενώ βόρεια και στην βορειοδυτική όχθη του ποταμού Λήλα υπάρχουν απομεινάρια σε πολύ καλή κατάσταση από χάνι της εποχής της τουρκοκρατίας που ονομαζόταν «Πάνω Χάνι».

Διοικητικά 
Μετά την απελευθέρωση, αναφέρεται επίσημα το 1835 να  προσαρτάται στον τότε δήμο Χαλκιδος. Το 1912 με το ΦΕΚ 245Α - 16/08/1912 ορίζεται έδρα της νεοϊδρυθείσας κοινότητας Αφρατίου. Σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης μαζί με τα Γυρίσματα και τις Λεχριές αποτελούν την τοπική κοινότητα Αφρατίου που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Ληλαντίων του Δήμου Χαλκιδέων και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 ως κοινότητα έχει πληθυσμό 1.416  κατοίκους, ενώ ως οικισμός 1.405.

Απογραφές πληθυσμού

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Αγγελή Φωτεινή - Βαρβάρα, Αφράτι Εύβοιας, 8ο, 89, 2002-03 από τον ιστότοπο Εργαστήριο Λαογραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Δημοκρήτιου Πανεπιστημίου Θράκης
Tοπική ιστορία του χωριού "Αφράτι" από τους βυζαντινούς χρόνους έως το σήμερα...! από τον ιστότοπο του Δημοτικού σχολείου Αφρατίου Ευβοίας

Παραπομπές

Χωριά του νομού Εύβοιας
Δήμος Χαλκιδέων