Αρτεμίδωρος της Ινδίας

Ο Αρτεμίδωρος ο Ανίκητος (Αρχ. Ελληνικά: ) ήταν ένας βασιλιάς, που κυβέρνησε στις περιοχές Γκαντάρα και Πουσκαλαβάτι στο σύγχρονο βόρειο Πακιστάν και Αφγανιστάν.

Γιος τού Μάουες; 
Ο Αρτεμίδωρος έχει ελληνικό όνομα και παραδοσιακά θεωρείται Ινδο-Έλληνας βασιλιάς. Τα διασωθέντα νομίσματά του έχουν γενικά πορτρέτα τού Αρτεμιδώρου και ελληνιστικών θεών (Αρτέμιδος, Νίκης) και είναι ένας τυπικά Ινδο-Έλληνας ηγεμόνας. Ωστόσο, σε ένα νόμισμα που περιγράφεται από τον νομισματολόγο R.C. Senior, ο Αρτεμίδωρος φαίνεται να ισχυρίζεται ότι είναι ο γιος του Ινδο-Σκύθη βασιλιά Μάουες. Αυτό το νόμισμα δεν επιτρέπει μόνο μία στενότερη χρονολόγηση του Αρτεμιδώρου, αλλά ρίχνει επίσης νέο φως στις παροδικές εθνικές ταυτότητες των ηγεμόνων κατά την παρακμή του ινδο-ελληνικού βασιλείου.

Ενώ ο Μάουες ήταν «μεγάλος βασιλιάς βασιλέων», ο Αρτεμίδωρος χαρακτήριζε τον εαυτό του μόνο βασιλιά. Φαίνεται ότι κυβερνούσε μόνο ένα μικρό μέρος της επικράτειας του πατέρα του. Είχε αμφισβητηθεί από -ή κυβερνήθηκε σε συνδυασμό με- άλλους βασιλείς, όπως ο Μένανδρος Β΄, του οποίου τα νομίσματα έχουν βρεθεί μαζί με τα δικά του, και ο Απολλόδοτος Β΄.

Νέα αξιολόγηση 

Ωστόσο, σε ένα άρθρο τού 2009,  ο Όσ. Μποπεαράχχι αμφισβητεί την ερμηνεία του νομίσματος, σύμφωνα με την οποία ο Αρτεμίδωρος θα ήταν γιος του Maues. Η ανάλυση αρκετών παρόμοιων νομισμάτων σε καλή κατάσταση και ο καθαρισμός αποκαλύπτει ότι η εμπρόσθια όψη πρέπει να διαβαστεί rajatirajasa moasa putrasa ca artemidorosa, όπου το ca (προφέρεται "cha") που σημαίνει "και", πράγμα το οποίο ανοίγει τον δρόμο για μία πιθανή μετάφραση να είναι "ο βασιλιάς βασιλέων Μοάσα και ο γιος τού Αρτεμιδώρου". Αυτό υποδηλώνει ότι ο γιος του Αρτεμιδώρου θα είχε εκδώσει νομίσματα στο όνομα του πατέρα του, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα την επικυριαρχία του Μάουες. Σε αυτή την περίπτωση, ο Αρτεμίδωρος θα ήταν ένας τυπικός Ινδο-Έλληνας βασιλιάς, του οποίου ο γιος απλώς ήταν υποτελής στην εξουσία του Μάουες.

Η περίοδος εξουσίας του 
Ο Όσ. Μποπεαράχχι πρότεινε χρονολογία π. 85-80 π.Χ., αλλά αυτό ήταν πριν από την εμφάνιση του νομίσματος με αναφορά στον Μάουες. Η χρονολόγηση του Ρ.Σ. Σένιορ είναι ευρύτερη, π. 100–80 π.Χ., επειδή ο Senior είχε δώσει στον Μάουες μία πιο πριν χρονολόγηση.

Νομίσματα 
Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990, εμφανίστηκαν διάφοροι νέοι τύποι νομισμάτων του Αρτεμιδώρου, μεταβλητής ποιότητας. Ο Ρ.Σ. Σένιορ πρότεινε ότι ο Αρτεμίδωρος βασίστηκε κυρίως σε προσωρινά νομισματοκοπεία, ίσως επειδή δεν κατείχε μεγάλες πόλεις. Όλα τα νομίσματά του ήταν δίγλωσσα σε ελληνικά και ινδικά.

Αργυρά:

Εμπρόσθια όψη: προτομή του βασιλιά με διάδημα ή κράνος. Οπίσθια όψη: η Άρτεμις βλέπει αριστερά (ή δεξιά σε άλλα νομίσματα), ή Νίκη που βλέπει δεξιά (αριστερά σε άλλα) ή ο βασιλιάς έφιππος.

Η Άρτεμις, η επώνυμη θεά του κυνηγιού, φαίνεται να χρησιμοποιεί ένα κυρτό τόξο, το οποίο μπορεί να ήταν χαρακτηριστικό των Σκυθικών φυλών και υποστηρίζει περαιτέρω τη σχέση του μαζί τους.

Χάλκινα:

Άρτεμις / ταύρος. Ή Άρτεμις / λιοντάρι.

Δείτε επίσης 

 Ελληνο-βακτριανό βασίλειο
 Σελευκιδική Αυτοκρατορία
 Ελληνοβουδισμός
 Ινδο-Σκύθες
 Ινδο-Παρθικό Βασίλειο
 Kushan Empire

Βιβλιογραφικές αναφορές 

 Το σχήμα της αρχαίας σκέψης. Συγκριτικές μελέτες ελληνικής και ινδικής φιλοσοφίας από τον Thomas McEvilley (Allworth Press and the School of Visual Arts, 2002)
 Οι Έλληνες στη Βακτρία και την Ινδία, WW Tarn, Cambridge University Press.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Νομίσματα του Αρτεμιδόρου
 Περισσότερα νομίσματα του Αρτεμιδώρου

Έλληνες Βασιλείς Βακτρίας & Ινδίας