Άννα Ώτσεργιελμ

Η Άννα Ώτσεργιελμ (Anna Åkerhielm ή Åkerhjelm), γεννημένη ως Άννα Αγρικονία (Anna Agriconia, 1642 – 11 Φεβρουαρίου 1698), ήταν Σουηδή συγγραφέας και περιηγήτρια, αναφερόμενη και ως φιλόλογος. Υπήρξε η πρώτη γυναίκα στην ιστορία της Σουηδίας στην οποία απονεμήθηκε τίτλος ευγενείας εξαιτίας των δικών της πεπραγμένων (1691). Οι αναμνήσεις της από την καταστροφή του Παρθενώνα από τον Μοροζίνη περιλαμβάνονται στο ημερολόγιό της.

Βιογραφικά στοιχεία
Η Άννα γεννήθηκε στο Νύτσοπινγκ της Σουηδίας και ήταν κόρη του ιερέα Μάγκνους Γιόνα Αγρικόνιους, ορφάνεψε όμως σε μικρή ηλικία. Ο αδελφός της Σάμουελ ήταν γραμματέας στις σουηδικές πρεσβείες στο Λονδίνο και στο Παρίσι, οπότε απέκτησε τίτλο ευγενείας το 1679. Η Άννα προσλήφθηκε το 1671 στην αυλή της πριγκίπισσας Μαρίας Ευφροσύνης, θείας του (τότε ανήλικου) Βασιλιά της Σουηδίας Καρόλου ΙΑ΄, όπου η Άννα διακρίθηκε με τη μεγάλη της μόρφωση και το ενδιαφέρον της για τις επιστήμες. Κατέστη η προσωπική συνοδός της θυγατέρας της Μαρίας Ευφροσύνης, της Καρλότας ντε λα Γκαρντί, με την οποία απέκτησε βαθιά φιλία. Η Καρλότα παντρεύτηκε τον αξιωματικό Ότο Βίλχελμ φον Κένιξμαρκ το 1682 και τον ακολούθησε στις εκστρατείες του ανά την Ευρώπη, συνοδευόμενη από την Άννα.

Το 1686-1689 ο φον Κένιξμαρκ υπηρέτησε στον στρατό της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας στον Πόλεμο του Μοριά κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στην Ελλάδα, όπου τον συνόδευσαν οι δύο γυναίκες. Στο ημερολόγιό της η Ώτσεργιελμ περιγράφει το πώς ασχολήθηκαν με επιστημονικές έρευνες στην Αθήνα κατά την πολιορκία της Ακροπόλεως από τους Βενετούς. Περιγράφει επίσης το πώς συνομίλησαν με μορφωμένους Έλληνες περί επιστήμης και φιλοσοφίας. Μετά την ανατίναξη του Παρθενώνα από τους πολιορκούντες το 1687, η Άννα περισυνέλεξε από τα ερείπια ένα αραβικό χειρόγραφο, το οποίο μετά την επιστροφή της στη Σουηδία δώρησε στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλας. Μεγάλο μέρος του ημερολογίου της ωστόσο έχει χαθεί. Ο αδελφός της Σάμουελ δημοσίευσε τα σωζόμενα μέρη στη «Σουηδική Γκαζέτα», κάτι που κατέστησε την Άννα τον πρώτο Σουηδό πολεμικό ανταποκριτή στην ιστορία. Επίσης έχουν διασωθεί επιστολές της προς τον Σάμουελ, όπου υπάρχουν και άλλα στοιχεία για την εκστρατεία του Μοροζίνη στην Ελλάδα.

Μετά τον θάνατο του φον Κένιξμαρκ το 1688, η Καρλότα πήρε την Άννα και έζησαν στην πόλη Στάντε της Γερμανίας, στην τότε σουηδική κτήση της Βρέμης-Φέρντεν. Το 1691 η Άννα πήρε τίτλο ευγενείας από τον βασιλιά Κάρολο ΙΑ΄ της Σουηδίας, οπότε και άλλαξε το επώνυμό της από Αγρικονία σε Ώτσεργιελμ. Και σε άλλες γυναίκες είχε απονεμηθεί τίτλος ευγενείας προγενέστερα στη Σουηδία, αλλά η Ώτσεργιελμ ήταν μάλλον η πρώτη στην οποία αυτό έγινε εξαιτίας των δικών της πεπραγμένων, αντί των πεπραγμένων κάποιου άρρενα συγγενούς της. Η Άννα Ώτσεργιελμ πέθανε στο Στάντε σε ηλικία 56 ετών.

Παραπομπές

Πηγές
 Wilhelmina Stålberg: Anteckningar om svenska qvinnor (= «Σημειώσεις επί των γυναικών της Σουηδίας»)
 Svenska Familj-Journalen, τόμος 10 (1871)
 Nationalencyklopedin, Multimedia plus, 2000
 Το λήμμα «Άκερζελμ, Άννα Αγρικονία» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 3, σελ. 287

Σουηδές συγγραφείς
Γυναίκες συγγραφείς