Ιστορικό Αργυρορυχείο στο Ταρνόφσκιε Γκούρι

Το Ιστορικό Αργυρορυχείο (πολωνικά: Zabytkowa Kopalnia Srebra), είναι Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO (από το 2017) στο Ταρνόφσκιε Γκούρι στη Σιλεσία της Πολωνίας. Το ορυχείο και η γειτονική Στοά Μαύρης Πέστροφας είναι απομεινάρια μιας μεταλλευτικής βιομηχανίας αργύρου. Το μουσείο είναι ένα σημείο σταθμός στην Ευρωπαϊκή Διαδρομή Βιομηχανικής Κληρονομιάς. Είναι ενταγμένο επίσης στη Διεθνή Επιτροπή για τη Διατήρηση της Βιομηχανικής Κληρονομιάς και τον Τουριστικό Οργανισμό Σιλεσίας.

Ιστορία της εξόρυξης 
Η περιοχή του Ταρνόφσκιε Γκούρι είναι γνωστή για τα ιστορική εξόρυξη μεταλλεύματος μολύβδου. Το μετάλλευμα που εξορυσσόταν εδώ ήταν ο γαληνίτης, ο οποίος είναι πηγή μολύβδου και αργύρου. Από τον 16ο αιώνα ήταν ένα από τα σημαντικότερα βιομηχανικά κέντρα σε αυτό το μέρος της Ευρώπης. Μετά την ίδρυση της πόλης το 1526, ο Δούκας του Οπόλε Ιωάννης Β΄ ο Καλός της έδωσε το καθεστώς ανεξάρτητης εξορυκτικής πόλης. Ακόμη και το όνομα της πόλης Ταρνόφσκιε Γκούρι (πολωνικά: Tarnowskie Góry) έχει μια εξορυκτική γένεση. Το πρώτο μέρος «Tarnowskie» προήλθε από το όνομα του χωριού Ταρνοβίτσε (Tarnowice) όπου βρέθηκαν αποθέματα γαληνίτη. Το δεύτερο μέρος του ονόματος «Góry» σημαίνει «βουνά» και προέρχεται από το υψόμετρο γύρω από πολλές στοές που σκάφτηκαν στην πόλη.

Η περίοδος της ευημερίας διήρκεσε μέχρι το τέλος του 16ου αιώνα. Τον 17ο αιώνα οι μεταλλωρύχοι άρχισαν να εργάζονται σε μεγαλύτερα βάθη που δημιούργησαν προβλήματα με το νερό που πλημμύριζε το ορυχείο, καθώς οι μέθοδοι αποστράγγισης δεν ήταν πολύ αποτελεσματικές. Ο Τριακονταετής Πόλεμος ενέτεινε την κρίση ακόμη περισσότερο. Η βιομηχανία κατέρρευσε και ο εξοπλισμός αποστράγγισης καταστράφηκε. Οι επιδημίες και οι πυρκαγιές μάστιζαν επίσης την πόλη. Το Ταρνόφσκιε Γκούρι λεηλατήθηκε από διάφορους στρατούς και το κόστος της καταστροφής και των εισφορών έπρεπε να πληρώσουν οι κάτοικοι.

Η περιοχή της Σιλεσίας καταλήφθηκε από το Βασίλειο της Πρωσίας τον 18ο αιώνα. Ο Βασιλιάς Φρειδερίκος Β΄ ανέθεσε στους Φρίντριχ Βίλχελμ φον Ρέντεν και Φρίντριχ Άντον φον Χάινιτς να συνεχίσουν τις εξορυκτικές δραστηριότητες στη Σιλεσία. Και οι δύο ήταν εξαιρετικοί επαγγελματίες στον τομέα της εξόρυξης και της μεταλλουργίας. Το 1776 και οι δύο επισκέφθηκαν τα μεγαλύτερα αγγλικά βιομηχανικά κέντρα, τα οποία στο δεύτερο μισό του 18ου αιώνα ήταν η πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Εκεί έμαθαν τις αρχές λειτουργίας των ανθρακωρυχείων, των μονάδων παραγωγής οπτάνθρακα, τη χρήση των ατμομηχανών, την κατασκευή των καναλιών νερού και τις εξορυκτικές ανασκαφές αποστράγγισης στοών. Η διάτρηση των στοών άρχισε τον Οκτώβριο του 1783. 72 ανθρακωρύχοι συμμετείχαν στο έργο. Μετά από 9 μήνες εντατικής εργασίας, στις 16 Ιουλίου 1784, βρέθηκε πλούσιο απόθεμα μολύβδου και αργύρου σε βάθος 18 μέτρων στη στοά «Ρουντολφίνα» («Rudolfina»). Δύο ημέρες αργότερα, μια παρόμοια ανακάλυψη έγινε στη στοά «Γουϊστσόνκα» («Łyszczonka») και στη στοά «Όπαλ» («Opal»). Στο νέο κρατικό ορυχείο αργύρου και μολύβδου δόθηκε το όνομα Φρέντερικ.

Η μεταλλευτική βιομηχανία έπρεπε να αντιμετωπίσει το πρόβλημα του νερού που πλημμύριζε τις ανασκαφές. Οι κυλιόμενοι διάδρομοι αλόγων δεν μπόρεσαν να αποστραγγίσουν το ορυχείο αρκετά γρήγορα. Το 1787, η πρώτη μηχανή ατμού μεταφέρθηκε από την Ουαλία από τον Κόμη Φρίντριχ Βίλχελμ φον Ρέντεν. Το μηχάνημα άρχισε να λειτουργεί στις 19 Ιανουαρίου 1788. Το νερό είχε αφαιρεθεί από τις ανασκαφές και θα μπορούσαν να εξορύσσονται πλούσια κοιτάσματα μεταλλεύματος. Χάρη στις ατμομηχανές ήταν επίσης δυνατή η εκσκαφή του αγωγού αποστράγγισης που οδήγησε τελικά στην απομάκρυνση του νερού από το ορυχείο χωρίς τη βοήθεια πρόσθετων συσκευών.

Λόγω της εξάντλησης του μεταλλεύματος γαληνίτη, το ορυχείο άρχισε να σταματά σταδιακά τη δραστηριότητά του στις αρχές του 20ού αιώνα, τερματίζοντας οριστικά τη δραστηριότητά του το 1913. Για τέσσερις αιώνες οι μεταλλωρύχοι έσκαψαν πάνω από 20.000 στοές και πάνω από 150 χιλιόμετρα υπόγειων διαδρόμων.

Ιστορία του τουρισμού και μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO 
Ερευνητές, επιστήμονες και λάτρεις της ιστορίας άρχισαν να εξερευνούν τους τεράστιους θαλάμους και διαδρόμους που άφησαν οι μεταλλωρύχοι πριν από περισσότερα από 20 χρόνια. Οι πρώτες προσπάθειες επιλογής ενός κομματιού του ορυχείου κατάλληλου για τουρίστες πραγματοποιήθηκαν στα μέσα της δεκαετίας του 1930. Δυστυχώς, το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου διέκοψε την υλοποίηση οποιωνδήποτε έργων.

Στη δεκαετία του 1950 μια ομάδα ενθουσιωδών της ιστορίας ίδρυσε την Ένωση Εραστών Γης του Ταρνόφσκιε Γκούρι. Η Στοά Μαύρης Πέστροφας - μέρος του συστήματος αποχέτευσης - άνοιξε το 1957 και για δεκαετίες ήταν η μεγαλύτερη υπόγεια διαδρομή σκαφών στην Πολωνία. Ήταν πιο δύσκολο να δημιουργηθεί μια ασφαλής διαδρομή σε διαδρόμους του ίδιου του ορυχείου. Τέλος, η διαδρομή μεταξύ των στοών «Angel», «God Bless» και «Viper» άνοιξε για τους τουρίστες στις 5 Σεπτεμβρίου 1976.

Το 2004, ο Πρόεδρος της Πολωνίας, Λεχ Κατσίνσκι, κήρυξε το ορυχείο ως ιστορικό μνημείο. Από το 2006 είναι μέρος της Διαδρομής Βιομηχανικών Μνημείων της Σιλεσίας. Το 2014, το ορυχείο έγινε μέρος της Ευρωπαϊκής Διαδρομής Βιομηχανικής Κληρονομιάς.

Κατά τη διάρκεια της 41ης συνόδου της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς στις 9 Ιουλίου 2017 στην Κρακοβία της Πολωνίας, το ιστορικό αργυρορυχείο και το υπόγειό του σύστημα διαχείρισης εγγράφηκαν στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Παρόν 
Το ορυχείο είναι συνήθως ανοιχτό για τουρίστες και πραγματοποιούνται καθημερινές ξεναγήσεις σε διάφορες γλώσσες (πρέπει να γίνει κράτηση εκ των προτέρων για επισκέψεις σε άλλες γλώσσες εκτός της πολωνικής). Η περιοδεία ξεκινά σε ένα μουσείο και στη συνέχεια οι τουρίστες πηγαίνουν υπόγεια για να επισκεφθούν τους διαδρόμους του 18ου και του 19ου αιώνα. Το συνολικό μήκος της διαδρομής είναι 1,7 χιλιόμετρα, με 270 μέτρα να διασχίζονται σε βάρκες μέσω του πλημμυρισμένου διαδρόμου.

Το Open Air Steam Engine Museum περιβάλλει το ορυχείο, όπου τα παιδιά μπορούν να κάνουν βόλτα σε ένα μικρό σιδηρόδρομο.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Ιστότοπος Ιστορικού Αργυρορυχείου

Μουσεία στο Βοεβοδάτο Σιλεσίας
Μουσεία μεταλλωρυχείας στην Πολωνία
Σημεία σταθμοί στην Ευρωπαϊκή Διαδρομή Βιομηχανικής Κληρονομιάς
Πόβιατ Ταρνόφσκιε Γκούρι
Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς στην Πολωνία
Ορυχεία