Τομέ ντι Σόουζα

Ο Τομέ ντι Σόουζα (1503 - 1579), Πορτογάλος ευγενής από την Ποβόα ντε Βαρζίμ ήταν ο πρώτος Στρατηγός-κυβερνήτης της Βραζιλίας (1549 - 1553), συμμετείχε σε στρατιωτικές εκστρατείες στην Αφρική υπό τον Φερνάο Πίρες ντι Αντράντε. Ο Τομέ ντι Σόουζα υπήρξε ο πρώτος κυβερνήτης στο μεσαιωνικό μοναστήρι του Ράτες που ιδρύθηκε το 1100 και διαλύθηκε τον 16ο αιώνα.

Κυβερνήτης της Βραζιλίας

Ο Ιωάννης Γ΄ της Πορτογαλίας επέλεξε τον Τομέ ντι Σόουζα σαν τον πρώτο κυβερνήτη στη Βραζιλία, οι Πορτογάλοι την είχαν παραμελήσει επειδή είχαν δώσει σημαντική προτεραιότητα στο εμπόριο μπαχαρικών με την Ινδία. Η παρακμή στο εμπόριο μπαχαρικών και οι απειλές από τις γειτονικές Ισπανικές αποικίες ανάγκασαν τον βασιλιά της Πορτογαλίας να παρέμβει. Ο Τομέ ντι Σόουζα μετέφερε την πρωτεύουσα στο Σαλβαδόρ της Μπαΐα ανάμεσα στο Σάο Πάολο και το Περναμπούκο. Η νέα πρωτεύουσα ιδρύθηκε με σκοπό να ελέγξει τις 12 αποικίες της Πορτογαλίας και να μεταφέρει σε αυτές τους Πορτογαλικούς νόμους ώστε να διαλυθεί το χάος που υπήρχε μέχρι τότε στην περιοχή. Ο βασικός στόχος του Τομέ ντι Σόουζα ήταν να ιδρύσει μιά ισχυρή στρατιωτική βάση που θα προστατεύσει τους γηγενείς Ινδιάνους από τους γηγενείς Βραζιλιάνους και τους υπόλοιπους εποίκους. Ο Τομέ ντι Σόουζα μετέφερε 1000 Πορτογάλους εποίκους στη Βραζιλία οι οποίοι "εξορίστηκαν για βαριά ποινικά αδικήματα". Οι πρώτοι έποικοι ήταν έξι Ιησουίτες οι οποίοι βοήθησαν στον εκχριστιανισμό των Ινδιάνων και την επιβολή του Πορτογαλικού νόμου. Αντιμετώπισε με επιτυχία τις εχθρότητες ανάμεσα στους Πορτογάλους εποίκους και τους Ινδιάνους, σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποίησε μεγάλη σκληρότητα.

Μετάβαση στην Αφρική

Ο Τομέ ντι Σόουζα πρότεινε ως νέα πρωτεύουσα της Βραζιλίας το Ρίο ντε Τζανέιρο και επέστρεψε στην Πορτογαλία για να βοηθήσει τον βασιλιά σε θέματα διοίκησης της Βραζιλίας, διόρισε επίσης πολλούς τοπικούς κυβερνήτες σε παραλιακές περιοχές για την ασφάλεια των κατοίκων. Μετά την επιστροφή του από τη Βραζιλία ο Τομέ ντι Σόουζα μετέβη σύμφωνα με την παράδοση στη δυτική Αφρική, ο έμπορος Φρανσίσκο Φελίξ ντι Σόουζα (1754-1849) θεωρείται άμεσος απόγονος του. Μετέβη στη Δαχομέη και έγινε οπλαρχηγός της Αφρικής, έγινε βασιλικός σύμβουλος και ανέλαβε σημαντικές πρωτοβουλίες σχετικά με το εμπόριο δούλων. Με το χαρέμι του από νέγρες γυναίκες απέκτησε πολλούς διάσημους απογόνους στην περιοχή όπως ο πρόεδρος του Μπενίν Πολ-Εμίλ ντι Σόουζα (1931-1999) και η ανιψιά του Σαντάλ Μπόνι.

Παραπομπές

Πηγές

Crow, John A. The Epic of Latin America, Fourth Edition. University of California Press. 1992

Κυβερνήτες της Βραζιλίας