Λευκορωσικές βουλευτικές εκλογές 2012

Στις 23 Σεπτεμβρίου 2012 διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στη Λευκορωσία, για την εκλογή των 110 μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων της 5ης Εθνοσυνέλευσης. Από τους εκλεγμένους αντιπροσώπους οι 105 ήταν ανεξάρτητοι πολιτικοί. Από τα 8 κόμματα που συμμετείχαν στις εκλογές, τα τρία κέρδισαν έδρες: το Κομμουνιστικό Κόμμα, το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα Εργασίας και Δικαιοσύνης και το Αγροτικό Κόμμα. Πολλά κόμματα της αντιπολίτευσης μποϊκόταραν τις εκλογές ως ένδειξη διαμαρτυρίας για έλλειψη δημοκρατικότητας.

Εκλογικό σύστημα 
Τα 110 μέλη της Βουλής εκλέχτηκαν με άμεσες εκλογές, με απλό πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα σε 110 μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες, για τετραετή θητεία. Η διοργάνωση έγινε σύμφωνα με το Σύνταγμα και τον εκλογικό νόμο του 1994. Για να θεωρηθούν έγκυρες οι εκλογές έπρεπε η προσέλευση των ψηφοφόρων να είναι τουλάχιστον 50%. Αν ένας υποψήφιος συγκέντρωνε πάνω από το 50% των ψήφων της περιφέρειάς του κηρυσσόταν εκλεγμένος. Αν κανένας υποψήφιος δεν ξεπερνούσε το 50%, τότε γινόταν 2ος γύρος εκλογών, στον οποίο συμμετείχαν οι δύο υποψήφιοι που συγκέντρωσαν τους περισσότερους ψήφους στον 1ο γύρο. Για να θεωρηθεί έγκυρος ο 2ος γύρος έπρεπε η προσέλευση των ψηφοφόρων να είναι τουλάχιστον 25%. Αν στον 2ο γύρο ο υποψήφιος ήταν μόνο ένας, τότε έπρεπε να συγκεντρώσει την υποστήριξη τουλάχιστον των μισών ψηφοφόρων για να κηρυχτεί εκλεγμένος.

Δικαίωμα ψήφου είχαν όλοι οι Λευκορώσοι πολίτες ηλικίας άνω των 18 ετών. Σύμφωνα με τον νέο εκλογικό νόμο της 31ης Ιουλίου 2008, οι Λευκορώσοι του εξωτερικού είχαν τη δυνατότητα να ψηφίσουν από την χώρα της διαμονής τους. Πολλοί ψηφοφόροι, το 19%, ψήφισαν κατά τις 4 ημέρες πριν την κανονική ημερομηνία των εκλογών.

Συμμετοχές 
Δικαίωμα υποψηφιότητας είχαν όλοι οι Λευκορώσοι πολίτες ηλικίας άνω των 21 ετών που διαμένουν στη χώρα. Οι υποψηφιότητες υποβλήθηκαν μέσω πολιτικών κομμάτων, εργατικών συλλόγων ή ομάδες πολιτών που συγκέντρωσαν τουλάχιστον 1000 υπογραφές εκλογέων της περιφέρειάς τους. Επίσης, κάθε οργάνωση που απασχολεί προσωπικό τουλάχιστον 300 υπαλλήλων σε μία περιφέρεια είχε δικαίωμα να υποβάλλει μία υποψηφιότητα.

Για τις εκλογές 375 υποψήφιοι υπέβαλλαν τις υποψηφιότητές τους, και από αυτούς ο ένας απορρίφθηκε και οι 81 απορρίφθηκαν. Την ημέρα των εκλογών οι υποψήφιοι ήταν 293. Από αυτούς, οι 58 ήταν γυναίκες, οι 24 ήταν ηλικίας μικρότερης των 30 ετών και οι 21 ήταν μέλη της απερχόμενης Βουλής που διεκδικούσαν επανεκλογή. Για τις 16 από τις 110 έδρες υπήρχε μόνο ένας υποψήφιος, λόγω του μποϊκοτάζ.

Πολιτικά κόμματα
Στις εκλογές συμμετείχαν 8 κόμματα. Πολλά κόμματα της αντιπολίτευσης επέλεξαν να συμμετάσχουν, ενώ άλλα μποϊκόταραν τις εκλογές. Τα δύο μεγάλα κόμματα της αντιπολίτευσης, το Κόμμα του Λευκορωσικού Λαϊκού Μετώπου και το Ενωμένο Κόμμα των Πολιτών, αποσύρθηκαν από τις εκλογές μια εβδομάδα πριν από την ημέρα των εκλογών.

Προεκλογική περίοδος 
Μετά τις προεδρικές εκλογές του 2010 έγιναν αρκετές συλλήψεις ακτιβιστών και προεδρικών υποψηφίων, όπως ο Αντρέι Σάννικοφ και ο Βλαντιμίρ Νεκλάιεφ. Την ημέρα των εκλογών, 11 πολιτικοί κρατούμενοι και αρκετοί κρατούμενοι βρίσκονταν στη φυλακή. Σε αυτό το καθεστώς συλλήψεων, πολλοί πολιτικοί επέλεξαν να μείνουν εκτός από τα φώτα της δημοσιότητας ή να εγκαταλείψουν τη χώρα. Ο Ρομαντσούκ, ένας προεδρικός υποψήφιος του 2010, δήλωσε ότι: «Υπάρχουν πολιτικοί κρατούμενοι. Η αντιπολίτευση δεν συμμετέχει στις καταμετρήσεις ψήφων. Υπάρχει λογοκρισία στην τηλεόραση [...] οι ελεύθερες και δίκαιες εκλογές ήταν ψέμα». Ο Αλεξάνταρ Μιλίνκιεβιτς, ο οποίος ήταν προεδρικός υποψήφιος το 2006, υπέβαλλε την υποψηφιότητα του για τη Βουλή αλλά απορρίφθηκε για "τεχνικούς λόγους". Οι Δυτικοί παρατηρητές σχολίασαν ότι οι εκλογές ήταν «μη ανταγωνιστικές εξ'αρχής». Ο Πρόεδρος Λουκασένκο, ο οποίος κυβερνά την πρώην Σοβιετική δημοκρατία από το 1994, αποκάλεσε την αντιπολίτευση ως «δειλούς». Ο γραμματέας της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής είπε στο BBC ότι η αντιπολίτευση δεν ήταν δημοφιλής στη Λευκορωσία επειδή θεωρείται ως «Δυτική δημιουργία. Δεν αντιπροσωπεύουν τη βούληση του λαού. Αντίθετα, εργάζονται για τα συμφέροντα των Δυτικών δυνάμεων που τους χορηγούν».

Στα κόμματα της αντιπολίτευσης απαγορεύτηκαν οι διαδηλώσεις και το μοίρασμα φυλλαδίων, οπότε ως ένδειξη διαμαρτυρίας μποϊκόταραν τις εκλογές. Ο Ανατόλι Λεμπέντκο, ο αρχηγός του αντιπολιτευτόμενου Ενωμένου Κόμματος των Πολιτών, παρότρυνε τους εκλογείς να απέχουν από τις εκλογές: να πάνε για ψάρεμα, να επισκεφτούν τους συγγενείς τους, να βγουν να μαζέψουν μανιτάρια ή να μαγειρέψουν σούπα αντί να πάνε να ψηφίσουν. Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης απέκρυψαν το μποϊκοτάζ. Η αστυνομία σταμάτησε τους ακτιβιστές που προσπάθησαν να μοιράσουν φυλλάδια του ΕΚτΠ και τα έντυπά τους κατασχέθηκαν. Το κόμμα ανέβασε, επίσης, στο YouTube ένα βίντεο που έδειχνε τους ακτιβιστές του κόμματος να απέχουν από την ψηφοφορία και να μαζεύουν μανιτάρια, να διαβάζουν βιβλία ή να παίζουν σκάκι ως εναλλακτική. Οι ακτιβιστές της αντιπολίτευσης είπαν ότι πολλοί φοιτητές εκβιάστηκαν για να πάνε να ψηφίσουν, υπό την απειλή ότι θα χάσουν τις επιδοτήσεις τους. Την εβδομάδα πριν από τις εκλογές, η αστυνομία της κρατικής ασφάλειας διέλυσε μία συγκέντρωση ακτιβιστών που παρότρυνε τους εκλογείς να μαγειρέψουν μπορς (σούπα από παντζάρια) αντί να ψηφίσουν. Αρκετοί από αυτούς συνελήφθησαν, καθώς και οι φωτογράφοι του Τύπου που κάλυψαν το γεγονός. Μερικοί δημοσιογράφοι αφέθηκαν ελεύθεροι μέσα σε δύο ώρες.

Αποτελέσματα

Την ημέρα των εκλογών, τα εκλογικά τμήματα ήταν ανοιχτά από τις 08:00 έως τις 20:00. Τα 3 από τα 8 κόμματα κέρδισαν έδρες. Από τους 104 ανεξάρτητους πολιτικούς που εκλέχτηκαν, οι 63 ήταν μέλη της πολιτικής ένωσης «Λευκή Ρωσία», η οποία ιδρύθηκε το 2007 για να υποστηρίξει τον Πρόεδρο Λουκασένκο. Η μία έδρα έμεινε κενή, αλλά αργότερα καλύφθηκε από έναν ανεξάρτητο. Από τα εκλεγμένα μέλη οι 29 ήταν γυναίκες. Οι 21 ήταν μέλη της απερχόμενης Βουλής που επανεκλέχτηκαν, ενώ οι υπόλοιποι μπήκαν για πρώτη φορά στη Βουλή. Από τους 110 βουλευτές οι 47 είχαν τιμηθεί με παράσημα ή μετάλλια.

Παραπομπές 

Εκλογές στη Λευκορωσία