Σλοβακικές βουλευτικές εκλογές (2020)

Στις 29 Φεβρουαρίου 2020 διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στη Σλοβακία. Εκλέχθηκαν τα 150 μέλη του Εθνικού Συμβουλίου. Η συμμαχία των κομμάτων Κατεύθυνση – Σοσιαλδημοκρατία, Σλοβακικό Εθνικό Κόμμα και Μοστ-Χιντ με αρχηγό τον Πέτερ Πελεγκρίνι, έχασε από το κόμμα Συνηθισμένοι Άνθρωποι του Ίγκορ Μάτοβιτς. Όμως, επειδή κανένα κόμμα ή συμμαχία δεν συγκέντρωσε την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών, για τον σχηματισμό κυβέρνησης θα χρειαζόταν συνεργασία 3 ή 4 κομμάτων.     Στις 13 Μαρτίου, ο Μάτοβιτς ανακοίνωσε ότι κατέληξε σε συμφωνία για συμμαχία με τα κόμματα "Είμαστε Οικογένεια", "Ελευθερία και Αλληλεγγύη" και "Για το Λαό". Μαζί συγκεντρώνουν 95 έδρες, δηλαδή πάνω από τις 90 που χρειάζονται για συνταγματική πλειοψηφία, η οποία είναι απαραίτητη για να ψηφιστούν συνταγματικές τροποποιήσεις.

Ιστορικό 
Το Σμερ-ΣΔ κέρδισε την πλειοψηφία των εδρών στις εκλογές του 2016 και σχημάτισε κυβέρνηση συνεργασίας με το εθνικιστικό Σλοβακικό Εθνικό Κόμμα, το διεθνικό Μοστ-Χιντ και το κεντροδεξιό Δίκτυο. Ο τότε Πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο διατήρησε το αξίωμά του  μέχρι το 2018, που τον διαδέχθηκε ο Πέτερ Πελέγκρινι . 

Στις 25 Μαΐου 2019 διεξήχθησαν οι Σλοβακικές ευρωεκλογές του 2019.

Εκλογικό σύστημα 
Τα 150 μέλη του Εθνικού Συμβουλίου εκλέγονται με αναλογική εκπροσώπηση από μία ενιαία εκλογική περιφέρεια, με εκλογικό όριο 5% για τα μεμονωμένα κόμματα και 7% για τις πολιτικές συμμαχίες δύο ή περισσότερων κομμάτων. Οι εκλογές έγιναν με σύστημα ανοιχτών λιστών, και η κατανομή των εδρών έγινε με το σύστημα Χάγκενμπαχ-Μπίσοφ. Οι ψηφοφόροι διάλεξαν το ψηφοδέλτιο του κόμματος της επιλογής τους, και έριξαν έως και τέσσερις προτιμησιακές ψήφους στους υποψηφίους.  

Τα κόμματα για να συμμετάσχουν έπρεπε να εγγραφούν 90 ημέρες πριν από την ημέρα των εκλογών και να καταβάλουν ένα χρηματικό ποσό για εγγύηση (17.000 ευρώ), το οποίο θα επιστραφεί σε όλα τα κόμματα που θα συγκεντρώσουν πάνω από 3% των ψήφων. Όλοι οι Σλοβάκοι πολίτες έχουν δικαίωμα ψήφου, εκτός από τους καταδικασμένους εγκληματίες που βρίσκονται στη φυλακή (για σοβαρές παραβάσεις), όσοι έχουν απαλλαγεί του δικαιώματος με απόφαση δικαστηρίου, και τα άτομα ηλικίας κάτω των 18 ετών. Όλοι οι πολίτες που είναι ηλικίας άνω των 21 ετών και είναι μόνιμοι κάτοικοι της Σλοβακίας, έχουν το δικαίωμα να θέσουν την υποψηφιότητά τους, εκτός από τους κρατουμένους, τους καταδικασμένους εγκληματίες και τους απαλλαγμένους.  

Οι ψηφοφόροι που θα βρίσκονται μακριά από την εκλογική τους περιφέρεια την ημέρα των εκλογών, μπορούν να ζητήσουν την έκδοση εκλογικής κάρτας (volejský priukaz) από τον δήμο, που επιτρέπει να ψηφίσουν σε οποιαδήποτε περιοχή βρίσκονται. Οι ψηφοφόροι που θα βρίσκονται στο εξωτερικό την ημέρα των εκλογών έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν ταχυδρομική ψηφοφορία. Σύμφωνα με την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή, στις τελευταίες εκλογές περίπου.20.000 Σλοβάκοι πολίτες του εξωτερικού ζήτησαν ταχυδρομική ψηφοφορία. Η προθεσμία υποβολής των αιτήσεων ήταν η 10η Ιανουαρίου 2020.

Αλλαγές στις ηγεσίες των κομμάτων 
Το Χριστιανοδημοκρατικό Κίνημα και το Κόμμα της Ουγγρικής Κοινότητας δεν κατάφεραν να φτάσουν το εκλογικό όριο του 5% το 2016, αλλά είχαν συγκεντρώσει πάνω από 4% (4,9% και 4,1% αντίστοιχα). Ο τότε αρχηγός του Χριστιανοδημοκρατικού, ο Γιαν Φίγκελ, παραιτήθηκε λίγες ημέρες μετά τις εκλογές και στις 11 Ιουνίου 2016 αντικαταστάθηκε από τον Αλόζ Ηλίνα.  Την ίδια ημέρα, ο Γιόζεφ Μένιχαρτ ανέλαβε την ηγεσία του Κόμματος της Ουγγρικής Κοινότητας. 

Στις 12 Αυγούστου 2016, ο τότε αρχηγός του Δικτύου (#SIEŤ), ο Ράντοσλαβ Προχάζκα, ανακοίνωσε ότι δεν ήταν ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα των εκλογών (5,61% ψήφοι, 10 έδρες) και παραιτήθηκε από την ηγεσία του κόμματος. Την επόμενη ημέρα, στη σύσκεψη του κόμματος, νέος αρχηγός του κόμματος εξελέγη ο Ρόμαν Μπρέτσελι, ο τότε Υπουργός Μεταφορών, που ήταν και ο μόνος υποψήφιος.

Στις 15 Μαρτίου 2018, ο Ρόμπερτ Φίτσο υπέβαλλε την παραίτησή του από τη θέση του Πρωθυπουργού της Σλοβακίας, που έγινε δεκτή από τον τότε Πρόεδρο Αντρέι Κίσκα. Ο τότε αναπληρωτής πρωθυπουργός Πέτερ Πελεγκρίνι έγινε ο νέος Πρωθυπουργός, ενώ ο Φίτσο παρέμεινε αρχηγός του Κατεύθυνση-Σοσιαλδημοκρατία. Στις 22 Μαρτίου 2018 ορκίστηκε η κυβέρνηση του Πελεγκρίνι, που ήταν η 10η κυβέρνηση της Σλοβακίας.

Δημοσκοπήσεις 
Αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων που διεξήχθησαν από τις εκλογές του 2016 μέχρι του 2020.

 Κατεύθυνση – Σοσιαλδημοκρατία,  Συνηθισμένοι Άνθρωποι,  Ελευθερία και Αλληλεγγύη,  Για τον Λαό,  Είμαστε Οικογένεια 

 Κοτλεμπιστές – Λαϊκό Κόμμα Η Σλοβακία Μας,  Μοστ Χιντ,

Αποτελέσματα 
H απερχόμενη κυβέρνηση συνεργασίας των κομμάτων Κατεύθυνση – Σοσιαλδημοκρατία, Σλοβακικό Εθνικό Κόμμα και Μοστ-Χιντ με αρχηγό τον Πέτερ Πελεγκρίνι έχασε από το κόμμα Συνηθισμένοι Άνθρωποι του Ίγκορ Μάτοβιτς. Αλλά, επειδή κανένα κόμμα ή συμμαχία δεν συγκέντρωσε την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών, θα χρειαστεί συνεργασία δύο ή περισσότερων κομμάτων για να σχηματιστεί κυβέρνηση.     

Μία ενδεχόμενη κεντροδεξιά και σχετικά συντηρητική συμμαχία των κομμάτων: Συνηθισμένοι Άνθρωποι, Ελευθερία και Αλληλεγγύη και Για τον Λαό θα εξασφαλίσει τις 78 έδρες που χρειάζονται για την πλειοψηφία. Αν συμπεριληφθεί το Είμαστε Οικογένεια οι έδρες θα φτάσουν τις 95. Αυτή η φορά ήταν η πρώτη, από το 2006, που το Κατεύθυνση – ΣΔ δεν κατάφερε να κερδίσει τις περισσότερες έδρος στο Εθνικό Συμβούλιο. Η συμμαχία των κομμάτων Προοδευτική Σλοβακία και ΜΑΖΙ – Δημοκρατία των Πολιτών δεν κατάφερε να φτάσει το εκλογικό όριο, που είναι 7% για τις συμμαχίες, και έμεινε εκτός του Συμβουλίου για 926 ψήφους μόνο, εκπλήσσοντας τους αναλυτές, καθώς από τις δημοσκοπήσεις αναμένοντας 

καλύτερα αποτελέσματα. Στις 12 Μαρτίου, η συμμαχία κατήγγειλε το αποτέλεσμα στο Συνταγματικό Δικαστήριο και ζήτησε νέα καταμέτρηση, μολονότι δεν περίμεναν σημαντική διαφορά.

Σχηματισμός κυβέρνησης 
Στις 4 Μαρτίου, η Προεδρίνα Τσαπούτοβα ανέθεσε στον Μάτοβιτς να σχηματίσει τη νέα κυβέρνηση. Στις 13 Μαρτίου, ο Μάτοβιτς ανακοίνωσε ότι «Σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς είναι ευχάριστη είδηση ότι καταλήξαμε σε συμφωνία για μια κυβέρνηση με συνταγματική πλειοψηφία». Στην κυβέρνηση συνεργασίας θα συμμετέχουν τα κόμματα Είμαστε Οικογένεια, Ελευθερία και Αλληλεγγύη και Για το Λαό, που μαζί έχουν 95 έδρες. Για την συνταγματική πλειοψηφία χρειάζονται τα 3/5 του συνόλου των εδρών, δηλαδή οι 90 από τις 150 έδρες, και είναι απαραίτητη για να ψηφιστούν συνταγματικές τροποποιήσεις.

Παραπομπές 

Εκλογές στη Σλοβακία
Εκλογές του 2020