Χρυσωρυχείο Ζοντ

Το χρυσωρυχείο Ζοντ   (; γνωστό στην Αρμενία ως χρυσωρυχείο Σοτκ, ) είναι το μεγαλύτερο ορυχείο στο Αζερμπαϊτζάν και την Αρμενία όσον αφορά τα κοιτάσματα καθαρού χρυσού. Βρίσκεται κοντά στο Σοτκ (πρώην Ζοντ), της επαρχίας Gegharkunik της Αρμενίας και στο παρακείμενο τμήμα της περιοχής Kalbajar του Αζερμπαϊτζάν.  Τα καθαρά αποθέματα χρυσού στο ορυχείο υπολογίζονται συνολικά σε περισσότερους από 120 τόνους.  Η ελάχιστη κερδοφόρα περιεκτικότητα πολύτιμου μετάλλου στο μετάλλευμα είναι ίση με 0,8 g ανά τόνο.

Ιστορία 
Το ορυχείο ανακαλύφθηκε το 1951 και βρίσκεται σε λειτουργία από το 1976.  Το 1993, κατά τη διάρκεια τηςπρώτης σύγκρουσης του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, η περιοχή Kalbajar του Αζερμπαϊτζάν (συμπεριλαμβανομένου του τμήματος του ορυχείου από την πλευρά του Αζερμπαϊτζάν) πέρασε υπό τον πλήρη έλεγχο της Αρμενίας και παρέμεινε εκεί έως τον Νοέμβριο του 2020. Το 2007, η Αρμενία παραχώρησε από την πλευρά της στη ρωσική εταιρεία GeoProMining το δικαίωμα εκμετάλλευσης του ορυχείου.  320.500 τόνοι μεταλλεύματος χρυσού εξορύχθηκαν κατά το έτος 2009, 490.000 τόνοι κατά το 2010 και 880.000 τόνοι κατά το 2011.  Στο ορυχείο προσλήφθηκε προσωπικό που υπολογίζεται ανάμεσα στα 350 και τα 400 άτομα.     Το μετάλλευμα περνά από επεξεργασία στο εργοστάσιο εξόρυξης χρυσού Ararat, στο οποίο μεταφέρεται σιδηροδρομικώς. 

Όταν ξεκίνησε η σύγκρουση στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ στις στις 27 Σεπτεμβρίου του 2020, η εταιρεία GeoProMining ανέστειλε προσωρινά τη λειτουργία του ορυχείου.  Στις 25 Νοεμβρίου του 2020, μονάδες των ενόπλων δυνάμεων του Αζερμπαϊτζάν, σύμφωνα με τη δήλωση που υπέγραψαν ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν, ο πρωθυπουργός της Αρμενίας και ο πρόεδρος της Ρωσίας μετά τη σύγκρουση, εισήλθαν στην περιοχή Kalbajar, η οποία είχε στο μεταξύ εκκενωθεί από τα στρατεύματα της Αρμενίας. Διάφορες εργασίες υποδομής καθώς και αποναρκοθέτηση πραγματοποιήθηκαν καθώς οι μονάδες του Αζερμπαϊτζάν προχωρούσαν.  Την επόμενη μέρα, ο Hakob Avetyan, ο επικεφαλής της αρμενικής κοινότητας Geghamasar, που βρίσκεται στα σύνορα με το Αζερμπαϊτζάν, ανέφερε ότι ο στρατός του Αζερμπαϊτζάν είχε εισέλθει στο ορυχείο. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι Αζέροι είχαν φτάσει χωρίς να πυροβολούν και ζήτησαν την αποδέσμευση του εδάφους, ενώ ακολούθησαν διαπραγματεύσεις. Οι υπάλληλοι του ορυχείου άρχισαν να εγκαταλείπουν την περιοχή, αν και δεν έχαν προηγηθεί απειλές, σύμφωνα με τον Avetyan.  Το απόγευμα εκείνης της ημέρας, ανακοινώθηκε ότι εκπρόσωποι της Αρμενίας, της Ρωσίας και του Αζερμπαϊτζάν είχαν αρχίσει να πραγματοποιούν εργασίες οριοθέτησης με τη χρήση τεχνολογίας GPS με στόχο να προσδιορίσουν την ακριβή θέση των κρατικών συνόρων.  Τα στρατεύματα του Αζερμπαϊτζάν έθεσαν τρεις στρατιωτικές θέσεις στην πλευρά του ορυχείου του Αζερμπαϊτζάν. Στις 27 Νοεμβρίου, μετά από μακρές διαπραγματεύσεις μεταξύ του στρατού του Αζερμπαϊτζάν και των εκπροσώπων της εταιρείας GeoProMining, οι υπάλληλοι της εταιρείας εγκατέλειψαν το τμήμα του ορυχείου που βρίσκεται από την πλευρά του Αζερμπαϊτζάν.

Παραπομπές 

Ορυχεία στο Αζερμπαϊτζάν
Ορυχεία στην Αρμενία