Αιγυπτιακά (Μανέθων)

Τα Αιγυπτιακά είναι χρονικό που γράφτηκε από τον Μανέθωνα για την αρχαία αιγυπτιακή πολιτική, τη θρησκεία και την ιστορία κατά τις αρχές του 3ου αι. π.Χ. στη διάρκεια της βασιλείας του Πτολεμαίου Β' Φιλάδελφου στην Ελληνική. Ο συγγραφέας Μανέθων ήταν πιθανώς ιερέας από τον Σεβέννυτο στην Κάτω Αίγυπτο, ο οποίος φαίνεται πως έζησε την εποχή του Φαραώ Πτολεμαίου Α', Πτολεμαίου Β΄ και Πτολεμαίου Γ'. Ο ύστερος χρονογράφος Γεώργιος Σύγγελος φαίνεται πως άντλησε υλικό από το έργο του Μανέθωνα για τη σύνταξη της Χρονογραφίας του.

Χρονολογήσεις
Τα Αιγυπτιακά είναι σύνθεση δύο αιγυπτιακών τύπων σύνδεσης με το παρελθόν: 
Κατάλογος Φαραώ με χρονολόγηση που φθάνει σε πρώιμες δυναστείες.
Αφηγήσεις διαφόρων τύπων που ποικίλουν από προφητείες και λογοτεχνικά κείμενα και προέρχονται τόσο από φαραωνικές όσο και μη Φαραωνικές αυτοβιογραφίες.

Η ιστορία του Μανέθωνα συντέθηκε με υλικά από διαφορετικά λογοτεχνικά είδη που προϋπήρχαν της έλευσης των Μακεδόνων, ωστόσο φαίνεται πως το έναυσμα για τη σύνθεση ήταν τόσο η έλευση Ελλήνων ρητόρων, όσο και η πρώιμη πολιτισμική ανταλλαγή μεταξύ αρχαίας Αιγύπτου και αρχαίας Ελλάδας. Άλλος σημαντικός λόγος για τη δημιουργία των Χρονικών, ήταν Πιθανώς η επιρροή δύο ιστοριών για την αρχαία Αίγυπτο, που συνέθεσαν οι Έλληνες Ηρόδοτος στο Βιβλίο 2 των Ιστοριών του και ο Εκαταίος ο Αβδηρίτης με τα Αιγυπτιακά του.

Φιλολογική κριτική
Σημαντικό πρόβλημα για τα Αιγυπτιακάτου Μανέθωνα είναι ότι δεν επιβιώνουν ως πρωτογενής μαρτυρία. Ο κατάλογος των Φαραώ μεταδόθηκε από μεταγενέστερους συγγραφείς, κυρίως Χριστιανούς, οι οποίοι ήθελαν ένα χρονολογικό πλαίσιο για τη χρονολόγηση γεγονότων από τη Βίβλο σε ανεξάρτητη βάση. Ο κατάλογός του ως επί το πλείστον χρησιμεύει μόνον ως οδηγός για το πού περίπου βρίσκονταν οι κύριες αφηγήσεις στο πρωτότυπο έργο του Μανέθωνα. Έτσι, για τις σχετικές αφηγήσεις οι ιστορικοί και οι φιλόλογοι στρέφονται ιστορικό της πρώιμης Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, Ιώσηπο (1ος αι.)

Αποτελούνταν αρχικά από τρία βιβλία που αντιγράφηκαν μερικώς και μεταφράστηκαν από μελετητές και ιστορικούς. Η έλλειψη πρωτότυπων κειμένων του Μανέθωνα ώθησε στην φιλολογική κριτική των διαθέσιμων αντιγράφων. Τα κείμενα του Μανέθωνα θεωρούνται ακρογωνιαίος λίθος της αρχαίας αιγυπτιακής ιστορίας, καθώς αυτός πρώτος καθιέρωσε το χρονοδιάγραμμα της διαδοχής των ηγεμόνων σε 30 τμήματα δυναστείας, τα οποία χρησιμοποιούνται ως βάση χρονολόγησης στην Αιγυπτιολογία.

Σημειώσεις-παραπομπές

Βιβλιογραφία

.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Εισαγωγή στις Αιγυπτιακές Αρχαιότητες. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Χρονικά