Εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Τελόβανι

Η Εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Τελόβανι () είναι μια Γεωργιανή Ορθόδοξη εκκλησία που βρίσκεται στην ομώνυμη περιοχή, στη νότια πλαγιά του όρους Ντίντγκορι, σε υψόμετρο 920 μ. από το επίπεδο της θάλασσας, στο δήμο Μτσχέτα στο μχάρε Μτσχέτα-Μτιανέτι στα ανατολικά της Γεωργίας, σε απόσταση 2 χλμ. ανατολικά του χωριού Ξοβρίσι και 25 χλμ. από την πόλη Μτσχέτα. Είναι μία θολωτή τρίκογχη εκκλησία του 8ου-9ου αιώνα, με παστοφόρια εκατέρωθεν του ιερού. Στο εσωτερικό της έχουν διασωθεί κάποιες τοιχογραφίες, με συμπεριλαμβανόμενη μία από τις πρώτες Γεωργιανές απεικονίσεις του Αγίου Μανδηλίου. Η εκκλησία είναι αναγνωρισμένη ως Αμετακίνητο Μνημείο Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Γεωργίας.

Ιστορία 
Η εκκλησία χτίστηκε τον 8ο-9ο αιώνα.

Τον 18ο αιώνα η εκκλησία έκλεισε και ανακαινίστηκε και χτίστηκε ένα καμπαναριό στα δυτικά.

Το 1952-54 έγιναν έργα αποκατάστασης στην εκκλησία από μία ειδική επιστημονική ομάδα: καθαρίστηκαν τα δομικά στοιχεία, ενισχύθηκαν και επισκευάστηκαν οι τοίχοι και ο θόλος, η οροφή αντικαταστάθηκε εντελώς, και αλλάχτηκε ο φράχτης.

Περιγραφή 
Η εκκλησία είναι θολωτή, τρίκογχη, διαστάσεων 9,7 x 10,5 μ. Είναι χτισμένη κυρίως από βότσαλα, ενώ σε σημαντικά δομικά στοιχεία και σε διακοσμήσεις έχει επενδυθεί με πλάκες ασβεστόλιθου και τραβερτίνης. Είναι πλατύτερη στον άξονα ανατολής-δύσης, και οι εγκάρσιες σε αυτόν πτέρυγες είναι πολύ στενότερες και χαμηλότερες. Έχει 3 εισόδους που βρίσκονται στους 3 τοίχους της ορθογώνιας δυτικής πτέρυγας. Η Αγία Τράπεζα φωτίζεται από ένα παράθυρο και συνδέεται με τα παστοφόρια εκατέρωθεν της, έκαστο εκ των οποίων έχει ένα παράθυρο στην ανατολική πρόσοψη. Ο θόλος βρίσκεται στο κέντρο της εκκλησίας και έχει 4 παράθυρα στο οκταεδρικό τύμπανό του. Οι εσωτερικοί και οι εξωτερικοί τοίχοι είναι σοβαντισμένοι.

Στο εσωτερικό υπάρχουν θραύσματα από τοιχογραφίες του 9ου-10ου αιώνα. Οι τοιχογραφίες του ιερού είναι του 9ου αιώνα, απεικονίζουν τους αποστόλους με μεγάλα κεφάλια και μεγάλα, σχεδόν τετράγωνα σώματα, και χέρια που εκφράζουν την κίνηση των μορφών, σε γκρίζο φόντο. Τα πόδια των αγίων καλύπτονται από μία μαύρη ταινία. Επίσης, υπάρχει η προτομή του Σωτήρα και διακοσμητικοί σταυροί σε αποχρώσεις του γκρίζου, του ερυθρού και του ροζ. Στη δυτική και στη βόρεια πτέρυγα της εκκλησίας έχουν διασωθεί τοιχογραφίες του 10ου αιώνα. Στις κολόνες απεικονίζονται ολόσωμοι άγιοι σε αποχρώσεις χρυσές, ερυθρές, γκρίζες και βαθυκυανές.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Ακίνητα Πολιτισμικά Μνημεία Εθνικής Σημασίας της Γεωργίας
Τελοβανι