Ίρμφριντ Έμπερλ

Ο Ίρμφριντ Έμπερλ (γερμανικά: Irmfried Eberl) (8 Σεπτεμβρίου 1910 – 16 Φεβρουαρίου 1948) ήταν Αυστριακός ψυχίατρος και ιατρικός διευθυντής των κέντρων ευθανασίας στο Βρανδεμβούργο και στο Μπέρνμπουργκ, ο οποίος βοήθησε να στηθούν. Ήταν επίσης ο πρώτος διοικητής του στρατοπέδου εξόντωσης στην Τρεμπλίνκα, όπου εργάστηκε ως SS-Obersturmführer από τις 11 Ιουλίου 1942 μέχρι την απόλυσή του στις 26 Αυγούστου 1942. Συνελήφθη μετά το τέλος του πολέμου, τον Ιανουάριο του 1948. Για να αποφύγει τη δίκη, έβαλε τέλος στη ζωή του τον επόμενο μήνα.

Πρώτα χρόνια
Ο Έμπερλ γεννήθηκε στο Μπρέγκεντς, Αυστρία, στις 8 Σεπτεμβρίου 1910. Έγινε μέλος του Εθνικοσοσιαλιστικού Γερμανικού Εργατικού Κόμματος (Κόμμα των Ναζί) στις 8 Δεκεμβρίου 1931, ενώ ήταν ακόμα φοιτητής ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Ίνσμπρουκ. Αποφοίτησε από τη σχολή το 1933 και απέκτησε το διδακτορικό του έναν χρόνο αργότερα. Από τον Φεβρουάριο του 1935 δούλευε ως βοηθός γιατρός. Έχοντας ειδικευτεί ως ψυχίατρος, ήταν σταθερός υποστηρικτής των μαζικών δολοφονιών ατόμων με ψυχικές ασθένειες.

Θανάτωση ατόμων με ειδικές ανάγκες
Όταν ξεκίνησε το Πρόγραμμα Ευθανασίας T-4 (Action T4), ο Έμπερλ ήταν πρόθυμος συμμετέχων. Την 1η Φεβρουαρίου 1940, στην ηλικία των 29 ετών, ο Έμπερλ έγινε ιατρικός διευθυντής στο κέντρο ευθανασίας του Βρανδεμβούργου. Το φθινόπωρο του 1941, ανέλαβε την ίδια θέση στο κέντρο ευθανασίας του Μπέρνμπουργκ. Παρά το γεγονός πως δεν είχαν λάβει επίσημη διαταγή να λάβουν μέρος στο πρόγραμμα, ψυχίατροι σαν τον Έμπερλ βρίσκονταν στο κάθε στάδιο αιτιολόγησης, σχεδιασμού και εκτέλεσης των μαζικών δολοφονιών ατόμων με ψυχικές ασθένειες και απετέλεσαν τη σύνδεση με τον μεταγενέστερο αφανισμό των Εβραίων κι άλλων «ανεπιθύμητων» στο Ολοκαύτωμα.

Στρατόπεδο εξόντωσης Τρεμπλίνκα

Όταν η δημόσια κατακραυγή για το Πρόγραμμα Ευθανασίας T-4 οδήγησε στην παύση του, ο Έμπερλ βρέθηκε χωρίς δουλειά. Αυτό όμως δεν κράτησε για πολύ καθώς η ηγεσία των Ναζί αποφάσισε να χρησιμοποιήσει το προσωπικό του προγράμματος για τη δολοφονία πολύ περισσότερων ανθρώπων στην Πολωνία, με τη χρήση διαφόρων μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν στο πρόγραμμα. Ο Έμπερλ μεταφέρθηκε αρχικά για ένα σύντομο χρονικό διάστημα στο στρατόπεδο εξόντωσης Χέλμνο. Στις 11 Ιουλίου 1942, μεταφέρθηκε ως διοικητής στην Τρεμπλίνκα, ως μέρος της Επιχείρησης Ράινχαρντ. Σύμφωνα με τη γνώμη του συναδέλφου του, Βίλι Μεντζ, η κακή οργανωτική ικανότητα του Έμπερλ αποδείχτηκε σύντομα καταστροφική, αν και ιστορικοί επισημαίνουν πως ο μεγάλος αριθμός μεταφοράς κρατουμένων που έφτανε στο στρατόπεδο αντανακλούσε τις μη ρεαλιστικές προσδοκίες της ανώτατης διοίκησης των Ναζί για την ικανότητα της Τρεμπλίνκα να «επεξεργαστεί» αυτούς τους αριθμούς.

Ο Βίλι Μεντζ, SS αξιωματικός στην Τρεμπλίνκα, κατέθεσε για την ηγεσία του Έμπερλ:

Σύμφωνα με τον SS-Unterscharführer Χανς Χίνγκστ:

Στις 26 Αυγούστου 1942, ο Έμπερλ απολύθηκε από την Τρεμπλίνκα λόγω ανικανότητας να ξεφορτωθεί τα πτώματα των χιλιάδων ανθρώπων που σκοτώνονταν, και αντικαταστάθηκε από τον Φραντς Στανγκλ, ο οποίος ήταν προηγουμένως διοικητής στο στρατόπεδο εξόντωσης του Σομπίμπουρ. Ο Έμπερλ απαλλάχθηκε επίσης των καθηκόντων του επειδή δεν σκότωνε τους ανθρώπους με αρκετά αποτελεσματικό και έγκαιρο τρόπο κι επειδή δεν έκρυβε σωστά τις μαζικές δολοφονίες από τους ντόπιους. Για παράδειγμα, η δυσωδία της αποσύνθεσης από τα άταφα σώματα ήταν τόσο έντονη που έφτανε μέχρι και 10 χιλιόμετρα μακριά από το στρατόπεδο σε κοντινό χωριό, το οποίο με τη σειρά του θα το έκανε αυτονόητο πως λάμβανε χώρα ασυνήθιστος αριθμός θανάτων, κάτι το οποίο θα προκαλούσε ανησυχία στους κατοίκους. Η ηγεσία των Ναζί ήθελε να αποφύγει τυχόν ενοχλήσεις για τις επιχειρήσεις τους που θα προέκυπταν από τοπικές κατακραυγές.

Ο Έμπερλ, όσο βριστόταν στο στρατόπεδο, αποτελούσε μέλος μίας ομάδας που έκλεβε τα υπάρχοντα των ανθρώπων που σκότωναν και τα έστελναν στην Καγκελαρία του Χίτλερ στο Βερολίνο. Αυτή η δραστηριότητα είχε απαγορευτεί ρητά από τον Χίμλερ, καθώς ήθελε αυτή η περιουσία να συνεισφερθεί στη Γερμανική πολεμική προσπάθεια.

Το 1970, ο Στανγκλ, φυλακισμένος τότε για τα δικά του εγκλήματα, περιέγραψε την Τρεμπλίνκα όταν πρωτοέφτασε στο στρατόπεδο θανάτου, ενώ αυτό βρισκόταν ακόμη υπό τη διοίκηση του Έμπερλ:

Μετέπειτα, ο Έμπερλ στάλθηκε για μία σύντομη χρονική περίοδο πίσω στο κέντρο ευθανασίας του Μπέρνμπουργκ.

Σύλληψη και αυτοκτονία
Το 1944, ο Έμπερλ έγινε μέλος της Βέρμαχτ για το υπόλοιπο του πολέμου. Μετά το τέλος του πολέμου, συνέχισε να εξασκεί την ιατρική στην πόλη Μπλαουμπόιρεν (Blaubeuren). Συνελήφθη τον Ιανουάριο του 1948 και, για να αποφύγει τη δίκη, έβαλε τέλος στη ζωή του (κρεμάστηκε) τον επόμενο μήνα.

Παραπομπές 

Αυστριακοί ψυχίατροι
Αυτουργοί του Ολοκαυτώματος στην Πολωνία
Διοικητές ναζιστικών στρατοπέδων συγκέντρωσης
Προσωπικό του στρατοπέδου εξόντωσης του Χέλμνο
Προσωπικό του στρατοπέδου εξόντωσης της Τρεμπλίνκα
SS-Obersturmführer