Μπογκντάν Φίλοφ

Ο Μπογκντάν Ντιμιτρόφ Φίλοφ (Bogdan Dimitrov Filov) () (10 Απριλίου 1883 - 1 Φεβρουαρίου 1945) ήταν Βούλγαρος αρχαιολόγος, ιστορικός τέχνης και πολιτικός. Υπήρξε πρωθυπουργός της Βουλγαρίας κατά τη διάρκεια του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου. Κατά τη διάρκεια της θητείας του, η Βουλγαρία έγινε το έβδομο έθνος, που εντάχθηκε στις δυνάμεις του άξονα.

Νεανικά χρόνια 
Γεννημένος στη Στάρα Ζαγόρα, ο Φίλοφ εκπαιδεύτηκε εν μέρει στην Αυτοκρατορική Γερμανία στη Λειψία, στο Φράιμπουργκ και στο Βίρσμπουργκ. Το διδακτορικό του από το Φράιμπουργκ δημοσιεύθηκε ως βιβλίο - ένα συμπλήρωμα στο διάσημο γερμανικό περιοδικό Klio στη Λειψία.  Από την 1η Μαΐου 1906, εργάστηκε στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στη Σόφια. Ο Φίλοφ σπούδασε αρχαιολογία και νομισματική στη Βόννη, το Παρίσι και τη Ρώμη το 1907–1909. Ήταν ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης της «αρχαίας» (προ-κλασικής) αρχαιολογίας στη Βουλγαρία. Το 1927 δημοσίευσε τα ευρήματα από την Τρεμπένιστα, μια νεκρόπολη των Περεσάδων, πλούσια σε χρυσά και σιδερένια  αντικείμενα. Μεταξύ 1910 και 1920 ο Φίλοφ ήταν διευθυντής του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.  Διεξήγαγε τις πρώτες μελέτες της αρχαίας πόλης Κάμπιλε, κοντά στο Γιάμπολ, το 1912. Το 1920 ο Φίλοφ  έγινε καθηγητής αρχαιολογίας και της ιστορίας της τέχνης στο Πανεπιστήμιο της Σόφιας. Το 1920 ιδρύθηκε μία έδρα Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο και ο Φίλοφ διορίστηκε εκεί.  Η Αρχαιολογική Εταιρεία στη Σόφια εξελίχθηκε σε Αρχαιολογικό Ινστιτούτο με Τμήμα Αρχαιολογίας. Το 1937, ο Φίλοφ εξελέγη πρόεδρος της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών.

Πρωθυπουργός 
Στις 15 Φεβρουαρίου 1940, μετά την παραίτηση του Γκεόργκι Κιοσεϊβάνοφ,  ο Φίλοφ διορίστηκε πρωθυπουργός του Βασιλείου της Βουλγαρίας. Ο Φίλοφ ήταν σύμμαχος του Τσάρου Μπόρις Γ΄ της Βουλγαρίας. Στις 7 Σεπτεμβρίου, στη Βουλγαρία αποδόθηκε το νότιο τμήμα της Δοβρουτσά με τη Συνθήκη της Κραϊόβα . Στις 14 Φεβρουαρίου του επόμενου έτους, η Βουλγαρία υπέγραψε σύμφωνο μη επίθεσης με τις δυνάμεις του Άξονα και την 1η Μαρτίου προσχώρησε στο τριμερές σύμφωνο. Την ημέρα της ανεξαρτησίας της Βουλγαρίας, στις 3 Μαρτίου, τα γερμανικά στρατεύματα πέρασαν στη Βουλγαρία στο δρόμο για να εισβάλουν στο Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας και στο Βασίλειο της Ελλάδας. Αν και ένα κυριότερο μέλος του Άξονα, η Βουλγαρία έμεινε εκτός πολέμου όσο το δυνατόν περισσότερο κατά τη διάρκεια του καθεστώτος του Βασιλιά Μπόρις και του Πρωθυπουργού Φίλοφ. Μετά το θάνατο του Μπόρις τον Αύγουστο του 1943, ο Φίλοφ έγινε μέλος του Συμβουλίου Περιφερειών που ιδρύθηκε επειδή ο νέος Τσάρος, ο Συμεών Β΄, ήταν ανήλικος.

Αντισημιτικός νόμος και φιλοναζιστική πολιτική 
Τον Νοέμβριο του 1940, η κυβέρνηση του Μπογκντάν Φίλοφ πρότεινε το νόμο για την προστασία του έθνους. Το Κοινοβούλιο ψήφισε την έγκρισή του στις 24 Δεκεμβρίου 1940. Αυτός ο νόμος ήταν ισοδύναμος με τους νόμους της Νυρεμβέργης του Τρίτου Ράιχ και στερούσε τους Εβραίους από πολιτικά δικαιώματα. 

Ο Φίλοφ ίδρυσε την Επιτροπή για Εβραϊκές Υποθέσεις ως εκτελεστικό όργανο, που αφορά τους Εβραίους στη Βουλγαρία. Σύμφωνα με μια κυβερνητική απόφαση, που ελήφθη τον Μάρτιο του 1943, οι Εβραίοι από τα «εδάφη, που είχαν πρόσφατα προσαρτηθεί», που δεν ήταν Βούλγαροι υπήκοοι, απελάθηκαν από βουλγαρικές αρχές σε γερμανικά στρατόπεδα εξόντωσης: συνολικά, 11.343 Εβραίοι από την τότε κατεχόμενη βόρεια Ελλάδα και τη  Βαρντάρ Μπανόβινα  απελάθηκαν στις γερμανικές φυλακές και αργότερα στα κέντρα δολοφονίας της Τρεμπλίνκα. Σχεδόν κανένας δεν επέζησε.  Ωστόσο, υποκύπτοντας σε πίεση από τη Βουλγαρική Ορθόδοξη Εκκλησία και από τον αναπληρωτή ομιλητή του Κοινοβουλίου, Ντιμίταρ Πέσεφ, η κυβέρνηση, που ήταν σύμμαχος των Ναζί, δεν απέλασε τους 50.000 Εβραίους, τους Βούλγαρους υπηκόους, από τα "παλιά εδάφη" (αντιπολεμική Βουλγαρία), σώζοντάς τους.

Θάνατος 
Μετά την ανακωχή με τη Σοβιετική Ένωση των οποίων οι δυνάμεις είχαν εισέλθει στη Βουλγαρία το 1944, ιδρύθηκε μια νέα κυβέρνηση που κυριαρχούσαν οι Κομμουνιστές και συνελήφθησαν τα μέλη του Περιφερειακού Συμβουλίου. Ο Φίλοφ και ενενήντα δύο άλλοι δημόσιοι αξιωματούχοι καταδικάστηκαν σε θάνατο από «Λαϊκό Δικαστήριο» το απόγευμα της 1ης Φεβρουαρίου 1945 και εκτελέστηκαν από εκτελεστικό απόσπασμα εκείνο το βράδυ στο νεκροταφείο της Σόφιας. Στη συνέχεια θάφτηκαν σε μαζικό τάφο, που ήταν κρατήρας βομβών.. Ο πρώην καθηγητής περιγράφτηκε σε νεκρολογία ως άνθρωπος, που από λάθος «προτίμησε να κάνει ιστορία παρά να διδάσκει ιστορία».  Η περιουσία του Φίλοφ κατασχέθηκε και η σύζυγός του εξορίστηκε.

Η ποινή ανακλήθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο της Βουλγαρίας στις 26 Ιουνίου 1996.

Σημειώσεις

Βιβλιογραφία 

 Η Βουλγαρία στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο από τον Μάρσαλ Λι Μίλερ, Stanford University Press, 1975.
 Βασιλεία στην εξορία,  από τον Charles Fenyvesi, Λονδίνο, 1981, σελ. 153-171 - "Τσάρ Συμεών των Βουλγάρων"ISBN 978-0-86051-131-1
 Μπόρις  III της Βουλγαρίας 1894-1943, από τον Pashanko Dimitroff, London, 1986,
 Crown of Thorns από τους Stephane Groueff, Lanham MD., And London, 1987,
 Un archeologo al servizio della monarchia bulgara. La parabola politica di Bogdan Filov (1940-1944) του Alberto Basciani, στο Francesco Guida (ed) Intellettuali εναντίον της δημοκρατίας. I regimi authoritari nell'Europa sud-orientale (1933–1953), Roma, Carocci, 2010,
 Z Čech do Pompejí από τον Karel Sklenář, Praha, 1982.

  

Ιστορικοί του 20ού αιώνα
Πρωθυπουργοί της Βουλγαρίας
Πολιτικοί του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Βούλγαροι ιστορικοί
Βούλγαροι αρχαιολόγοι
Βούλγαροι ακαδημαϊκοί