Μάργκαρετ Μιντ

Η Μάργκαρετ Μιντ ήταν Αμερικανή ανθρωπολόγος και επιστήμονας του 20ου αιώνα. Η συμβολή της στη μελέτη των διαφορετικών κοινωνιών, ιδιαίτερα του δυτικού κόσμου και της μετατροπής της δυτικής επιστήμης λέγεται ότι είναι μεγάλης σημασίας. Έχει κάνει πολλά ταξίδια χάρη των μελετών της. 

Θέλοντας να εμπλουτίσει σε ακαδημαϊκό και παγκόσμιο πλαίσιο το κοινό της, επετεύχθη να γίνει ίσως η σημαντικότερη γυναίκα της εποχής εκείνης. Συγκεκριμένα αφιέρωσε τη ζωή της στο να εξαλείψει προκαταλήψεις όπως εκείνη του "πρωτογνωρισμού" και των "ανώτερων κοινωνικών συστημάτων". Προσπάθησε να δώσει μια αντικειμενική διάσταση του κόσμου εμβαθύνοντας στην κοινωνική ανάλυση του ανθρώπου και της κοινωνίας που ζει, την ίδια ώρα που θα άφηνε μεγάλη παρακαταθήκη όσον αναφορά τεχνικές παρατήρησης.

Βιογραφικά στοιχεία 

Γεννήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου του 1901 στην Φιλαδέλφεια των Ηνωμένων Πολιτειών και πέθανε στις 15 Νοεμβρίου του 1978 από καρκίνο στο πάγκρεας. Η οικογένεια είχε πέντε αδέρφια και ήταν η πρώτη από αυτά. Ο πατέρας της ήταν ο Έντουαρντ Σέργουντ Μιντ και η μητέρα της η Έμιλυ Φογκ Μιντ και δούλευαν ως καθηγητής οικονομικών και αυτή κοινωνιολόγος αντίστοιχα. Η Έμιλυ ήταν και πρωτεργάτρια του φεμινιστικού κινήματος. Έτσι παρά το ότι η μικρή Μάργκαρετ άλλαζε τακτικά σχολείο εξαιτίας των εργασιών των γονιών της παρά ήταν καλή στα μαθήματα, όπως αναφέρεται.

Μετέπειτα το 1923 όντας νεαρή κοπέλα, παίρνει πτυχίο στην ανθρωπολογία καθώς φοίτησε στο Barnard College. Στη συνέχεια ασχολήθηκε με τις μεταπτυχιακές σπουδές της τις οποίες πραγματοποίησε στο φημισμένο πανεπιστήμιο Columbia δίπλα στον διάσημο καθηγητή Φρανς Μποανς, όπου και τελειώνει το 1924. Τον επόμενο χρόνο το 1925 έκανε την πρώτη της έρευνα στις Νήσους Σαμόα.

Την επόμενη χρονιά επέστρεψε στις ΗΠΑ και συνέχισε το διδακτορικό της και πάλι στο Columbia -ταυτόχρονα εργαζόταν από το 1926 σαν βοηθός επιμελητή στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας (1926, Ν Υόρκη)-και τελείωσε το 1929. Μετέπειτα το 1946 έγινε επιμελήτρια εθνολογίας εκεί μέχρι και το 1969. 

Το ταξίδι της στη Νέα Γουινέα στη συνέχεια θα είναι εμβληματικό όπως αναφέρεται, διότι καρπός του είναι το "Ενηλικίωση στη Σαμόα" (αγγ. Coming of Age in Samoa) το 1928 και το ίδιας ιστορικής σημασίας  "Μεγαλώνοντας στη Νέα Γουινέα (Growing Up In New Guinea) το 1930, έργα τα οποία έχουν ιδιαίτερη αξία για την ανθρωπολογική ανάλυση.

Οι έννοιες "ανωτερότητα" και "κατωτερότητα" καταργήθηκαν από την εθνολογική ανάλυση χάρη στη Μιντ, αφού σε όλη της τη ζωή έκανε 24 ταξίδια σε 6 φυλές του Νότιου Ειρηνικού, τα οποία την βοήθησαν να κατανοήσει καλύτερα τις κοινωνίες μακριά από τις προκαταλήψεις των όρων αυτών. Επομένως, η αξιολογική διάκριση των πολιτισμών αποτελούσε παρελθόν χάρις της αξιόλογης δουλειάς της.

Συμμετείχε σε διεθνείς οργανισμούς υψηλού κύρους με στόχο που τελικά κατέκτησε, δηλαδή να αλλάξει την ανθρωπολογική έρευνα εκ βαθέων. Αυτό αναγνωρίστηκε από τον ΟΗΕ.

Ως διδάκτωρ 
Κέρδισε μια θέση καθηγήτριας Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας στο Columbia και όχι μόνο σε αυτό, αφού ταυτόχρονα αξιώθηκε πρώτον να διδάσκει και σε πολλά άλλα ιδρύματα εκπαίδευσης και δεύτερον να λάβει θέση διδάκτορος σε 28 Πανεπιστήμια σε όλο τον κόσμο. Λειτουργώντας ως μέντορας της καινούργιας γενιάς ανθρωπολόγων, με βάση την πειθαρχεία, που η ίδια διέθετε ήδη. Έγραψε 20 συν έργα, τα οποία κατέδειξε εσφαλμένους ανθρωπολογικούς κανόνες (νόρμες).

Οι διαλέξεις στα ΜΜΕ 
Οργάνωσε διαλέξεις στα μέσα μαζικής ενημέρωσης της εποχής (δεκαετίες 60 και 70), προσπαθώντας να καταργήσει το πλαίσιο σε επίκαιρα φλέγοντα ζητήματα, προωθώντας στην Δύση όλο και πιο πολύ την επιστήμη στην οποία εντρυφούσε.

Ενηλικίωση στη Σαμόα 
Σε εκείνο το βιβλίο της ανάμεσα σε άλλα, θίγει τις σεξουαλικές σχέσεις των φυλών του Νοτίου Ειρηνικού αφήνοντας έτσι πίσω κατά μία έννοια τον πουριτανισμό των ΗΠΑ της δεκαετίας του 60. Το βιβλίο αυτό έγινε μπεστ σέλερ παγκοσμίως. Μέσα από αυτό η Μιντ έγινε ακόμα πιο διάσημη και το όνομά της συνδυάστηκε με μιας γυναίκας ελεύθερων σεξουαλικών ηθών με την καλή έννοια, εκείνη της  σεξουαλικής απελευθέρωσης που στο κάτω κάτω χρειάζονταν κάποιες δυτικές κοινωνίες της εποχής εκείνης.

Αρσενικό και Θηλυκό-Ανάπτυξη και πολιτισμός 
Στα δυο αυτά βιβλία της (Male and Female, 1949), (Growth and Culture, 1951) κάνει λόγο για έρευνες της που παρουσιάζουν το φύλο ως απόρροια πολιτισμικών παραγόντων και όχι τόσο βιολογικών. ίσως έτσι η Μιντ να ίδρυσε μια σύγχρονη θεωρητική προσέγγιση της ανθρωπολογίας.

Προσωπική ζωή 
Η Μάργκαρετ Μιντ έκανε τρεις γάμους με τον τρίτο να κρατά πολύ περισσότερο και να της χαρίσει τη μονάκριβη κόρη της Μαίρη Κάθριν Μπέιτσον. Οι γάμοι είχαν ως εξής.

 1923-1928 Λούθερ Κρέσμαν, Αμερικανός φοιτητής θεολογίας και πρώτος σύζυγος της. Έγινε επίσης ανθρωπολόγος.
 1928-1935 Ρέο Φορτούν, Νεοζηλανδός διάσημος ανθρωπολόγος (απόφοιτος Κέιμπριτζ)
 1936-1950 Γκέγκορυ Μπέιτσον, Βρετανός διάσημος ανθρωπολόγος (με τον οποίο απέκτησε την κόρη της που έγινε επίσης ανθρωπολόγος).

Από το 1955-1978 η Μιντ ανέπτυξε και σχέση με γυναίκα ανθρωπολόγο, την Ρόντα Μετρώ, η οποία ήρθε στο φως το 2006 με την δημοσιοποίηση των επιστολών τους όταν ήταν χωριστά.

Συμβολή στην ιστορία της ανθρωπολογίας 
Η Μιντ ανακάλυψε ότι οι ατομικές εμπειρίες στα αρχικά στάδια της ανάπτυξης ενός ατόμου είναι καθοριστικά και έχουν αντίκτυπο στην ενήλικη ζωή του. Συγκεκριμένα  κοινωνικοί και πολιτισμικοί παράγοντες συντελούν σε αυτό το αποτέλεσμα.

Ως αποτέλεσμα των ερευνών της επίσης ήταν να αποδείξει στο δυτικό ανεπτυγμένο κόσμο ότι δεν υφίσταται η φυλετική και κοινωνική διάκριση από τους πρωτόγονους διότι δεν είναι "σαν παιδιά" όπως πιστευόταν. Αντίθετα έπρεπε, σύμφωνα με αυτήν, να μελετηθεί περαιτέρω η διαπολιτισμική συμπεριφορά τους.

Ανάμεσα στις πρώτες μελέτες για το φύλο ήταν και αυτή της Μιντ όπου εν ολίγοις ισχυρίστηκε ότι αυτό (το φύλο)  είναι ένα συνονθύλευμα κουλτούρας και βιολογικού παράγοντα και εν τέλει είναι κοινωνικό κατασκεύασμα.

Γνωστές σκέψεις της 

 Ξέρεις ότι αγαπάς κάποιον όταν δε μπορείς να πεις με λόγια αυτό που σε κάνει να αισθάνεσαι.
 Να θυμάσαι ότι είσαι απολύτως μοναδικός. όπως και όλοι οι άλλοι.
 Δεν πιστεύω ότι πρέπει να χρησιμοποιούνται γυναίκες στις πολεμικές μάχες γιατί τα θηλυκά είναι υπερβολικά άγρια.
 Τα παιδιά πρέπει να διδάσκονται πως να σκέφτονται, όχι τι να σκέφτονται.
 Ο ρόλος του άντρα είναι αβέβαιος, απροσδιόριστος και πιθανόν περιττός.
 Η ανθρώπινη φύση είναι εν δυνάμει επιθετική και καταστροφική και εν δυνάμει ευπρεπής και εποικοδομητική.
 Χάρη στην τηλεόραση, για πρώτη φορά οι νέοι βλέπουν την ιστορία να δημιουργείται χωρίς προηγουμένως να λογοκρίνεται από τους μεγαλύτερους.
 Αυτά που κάνουν οι άνθρωποι, αυτά που λένε οι άνθρωποι και αυτά που λένε ότι κάνουν είναι τελείως διαφορετικά πράγματα.
 Είναι τελείως λάθος και σκληρά αυθαίρετο να βάζουμε όλο το παιχνίδι και την εκπαίδευση στην παιδική ηλικία, όλη τη δουλειά στη μέση ηλικία και όλες τις τύψεις στην τρίτη ηλικία.
 Αντί να τους παρουσιάζουμε στερεότυπα κατά ηλικία, φύλο, χρώμα ή θρησκεία, τα παιδιά πρέπει να έχουν την ευκαιρία να μάθουν ότι μέσα σε κάθε ομάδα, κάποιοι άνθρωποι είναι απαίσιοι και κάποιοι υπέροχοι.

Παραπομπές 

Αμερικανοί ανθρωπολόγοι