Φρα Καρνεβάλε

Ο Φρα Καρνεβάλε (Fra Carnevale OP, περ. 1420-1425 – 1484) ήταν Ιταλός ζωγράφος του Quattrocento, που δραστηριοποιήθηκε κυρίως στο Ουρμπίνο. Ευρέως θεωρούμενος ως ένας από τους πιο αινιγματικούς καλλιτέχνες, ο Καρνεβάλε έχει μόνο εννέα έργα που μπορούν να του αποδοθούν οριστικά.  Τα περισσότερα από αυτά έχουν αμφισβητηθεί ακόμη και ως αυθεντικά αποδιδόμενα  στον Καρνεβάλε σε διάφορα σημεία της ιστορίας.

Αναφέρεται με διάφορα ονόματα όπως Bartolomeo di Giovanni Corradini, Bartolomeo Coradini και Fra 'Carnevale .

Ιστορικό υπόβαθρο 

Γεννήθηκε στο Ουρμπίνο, και εισήλθε στην τάξη των Δομινικανών το 1449 με το όνομα Fra 'Carnevale ή Carnovale . Ήταν μαθητής του  ζωγράφου από τη Φερράρα Αντόνιο Αλμπέρτι . Ο Farquhar ισχυρίζεται ότι ήταν ο δάσκαλος του Τζοβάννι Σάντι. Μεταξύ 1445-1446, εργάστηκε στο εργαστήριο του Φιλίππο Λίππι στη Φλωρεντία .  Στη συνέχεια, λίγο πριν από το 1450, επέστρεψε στο Ουρμπίνο και εντάχθηκε στο Τάγμα των Δομινικανών. Τοπικοί μελετητές παρουσιάζουν στοιχεία για τις δραστηριότητές του μεταξύ 1456 και 1488. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, μαθήτευσε με τον Φρα Γιάκοπο Βένετο. Έλαβε παραγγελία για το ρετάμπλ στο del Corpus Domini, αλλά τελείωσε το έργο του σε αυτό το 1456. Το 1467, στο τοπικό αρχείο καταγράφεται η πληρωμή του για το ρετάμπλ της Santa Maria della Bella. Από τα αρχεία, γνωρίζουμε επίσης ότι ήταν επιμελητής του San Cassiano del Cavallino και εντάχθηκε στο Confraternità di Santa Croce. 

Για αιώνες, η μόνη αναφορά στον Καρνεβάλε υπήρχε στο "Οι ζωές των καλλιτεχνών" του Τζορτζο Βαζάρι  Εδώ, ο Βαζάρι αναφέρθηκε στον Καρνεβάλε ως Carnovale da Urbino, ζωγράφο του ρετάμπλ στη Santa Maria della Bella στο Urbino, καθώς και την επιρροή πίσω από την αρχιτεκτονική του Μπραμάντε του Αγίου Πέτρου στη Ρώμη.  Το Λεξικό του Masters of Disegno του Baldinucci ανέφερε τον Φρα Καρνεβάλε ως μαθητή που ήταν γνωστός στους τοπικούς μελετητές με φήμη για την αριστεία στην τέχνη της προοπτικής. Αυτοί οι μελετητές του απέδωσαν επίσης το ρετάμπλ. Η  Storia Pittorica dela Italia του Λουίτζι Λάντσι αναφέρει τον Φρα Καρνεβάλε σημειώνοντας ότι «ο Μπραμάντε και ο Ραφαήλ μελέτησαν το έργο του, καθώς τίποτα καλύτερο τότε δεν μπορούσε να βρεθεί στο Ουρμπίνο». Αν και ήταν αρκετά σκληρός κατά την κρίση της προοπτικής που χρησιμοποιήθηκε στο ρετάμπλ, ήταν εξίσου κολακευτικός για την αρχιτεκτονική.  Ήταν επίσης αρχιτέκτονας για τις πύλες του San Domenico στο Ουρμπίνο, παρέχοντας θεμέλιο για τη χρήση προοπτικής και έμφασης στην αρχιτεκτονική στους πίνακές του.

Ο Καρνεβάλε περιβάλλόταν από εξέχοντα μέλη της τοπικής κοινωνίας, συμπεριλαμβανομένου του δικηγόρου Guido Bonclerici, γενικού αναπληρωτή του επισκόπου Giovanni Battista Mellini, του Ottaviano Ubaldini που κατείχε εξουσία στην Αυλή του Ουρμπίνο και του Matteo di Cataneis που ήταν κοντά στους Κυβερνήτες του Ουρμπίνο. Οι πίνακές του αντικατοπτρίζουν αυτήν την εμπειρία στον ελιτιστικό πολιτισμό της κοινωνίας του, ακόμη περισσότερο από ό, τι θα περίμενε κανείς από το μέλος μιας εξέχουσας θρησκευτικής τάξης. Εντός του Τάγματός του, ήταν ένας πνευματικός ασκητής με το όνομα «carnevale», που σημαίνει «δανεικός».

Επιρροές 
Τα πρώτα έργα του Καρνεβάλε έδειξαν την επιρροή του Ντομένικο Βενετσιάνο.  Ωστόσο, βάσει μιας πληρωμής που έλαβε ο Φρα Καρνεβάλε για λογαριασμό του Αντόνιο Αλμπέρτι, η υπόθεση είναι ότι μαθήτευσε με αυτόν τον ζωγράφο τη δεκαετία του 1430.  Φθάνει στη Φλωρεντία το 1445 "ως μαθητής όχι μαθητευόμενος" που υπονοεί ότι η πρώιμη εκπαίδευσή του ήταν στο Μάρκε, πιθανώς υπό τον μοναχό Γιάκοπο Βενέτο. Ωστόσο, ένα άλλο έγγραφο τον συνδέει με τον Αλμπέρτι. " Ο Λίππι αναγνωρίστηκε ως «ένα χωνευτήριο για καλλιτεχνικά πειράματα με“τη γενεά του 1425.”» 

Επιστρέφοντας στο Ουρμπίνο, εκείνη την εποχή  ξεκίνησε ένα αρχιτεκτονικό έργο και έφερε καλλιτέχνες από τη Φλωρεντία, όπως ο Μάζο ντι Μπαρτολομέο  και ο Λούκα ντελλα Ρόμπια.

Οι τύποι του προσώπου και η τεχνική του για αρθρώσεις πτυχών υφασμάτων αναγνωρίζονται από τον Πιέρο ντέλλα Φραντσέσκα. Αν και οι πίνακές του θεωρούνται ευρέως ως προοπτικά  ανακριβείς, χρησιμοποιεί το μοτίβο των αρχιτεκτονικών υποβάθρων προς όφελός του, στηρίζοντας την ακρίβεια του ύφους του στην επίδραση του έργου του ως αρχιτέκτονα. Ο Lomazzo κατέγραψε τον Καρνεβάλε ως αρχιτέκτονα και η τοιχοποιία για τον καθεδρικό ναό στο Ουρμπίνο αποδίδεται στον Καρνεβάλε .

Έργα ζωγραφικής 
Ο πίνακας, " Η ιδεώδης πόλη ", που αναφέρεται πολύ συχνά σε βιβλία σχετικά με τη θεωρία και την ιστορία του αστικού σχεδιασμού και βρίσκεται σήμερα στο Walters Art Museum στη Βαλτιμόρη, είναι ένας από τους τρεις πίνακες με παρόμοιο στιλ και αναμφισβήτητα αποδίδεται στον Φρα Καρνεβάλε. Ωστόσο, ο πίνακας αποδίδεται από άλλους στον Φραντσέσκο ντι Τζόρτζο Μαρτίνι, εν μέρει λόγω της μεγαλύτερης σημασίας του τελευταίου στην Αυλή του Ουρμπίνο και επειδή ο πίνακας αναφέρεται σε αρχιτεκτονικά θέματα στα οποία αναφέρεται στην αρχιτεκτονική του πραγματεία που προήλθε από την ελαφρώς νωρίτερα δημοσιευμένη πραγματεία του Λέον Μπαττίστα Αλμπέρτι.  Αυτός ο πίνακας δείχνει την έντονη αίσθηση και γνώση της αρχιτεκτονικής του Καρνεβάλε . Η γραμμική προοπτική και οι τρισδιάστατες λεπτομέρειες των προσόψεων του κτηρίου είναι άψογες, όλα στο ύφος του έργου του Καρνεβάλε .

Μόνο ένα από τα έργα του Καρνεβάλε  υπάρχει ακόμη στην αρχική του θέση: στο Ουρμπίνο. Ο Καρνεβάλε ζωγράφισε την εσοχή Federico da Montelfeltro στο Δουκικό Ανάκτορο . Τα οκτώ άλλα έργα που αποδίδονται στον Καρνεβάλε περιλαμβάνουν το ρετάμπλ της Santa Maria della Bella (επίσης γνωστό ως πάνελ Barberini ή The Birth of the Virgin ), ένα επίμηκες πάνελ στο Palazzo Staccoli, Η Παρουσίαση της Παναγίας στο Ναό, Ο Ευαγγελισμός, η Στεφανίωση της Παναγίας με τους Λίππι, τη Σταύρωση, τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή στην Έρημο και ένα Πορτρέτο του Ανθρώπου. Αρκετά από αυτά τα έργα αμφισβητούνται συχνά όσον αφορά το χέρι του Καρνεβάλε - Η στέψη της Παναγίας με τον Λίππι, η Σταύρωση, ο Άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής στην έρημο και το πορτρέτο του ανθρώπου έχουν όλες αντικρουόμενες απόψεις σχετικά με την προέλευσή τους.  Παρ 'όλα αυτά, η έκθεση των έργων του Καρνεβάλε στο Μιλάνο το 2004 απέδωσε οριστικά αυτά τα εννέα στον καλλιτέχνη αδελφό του Ουρμπίνο.

Η Γέννηση της Παναγίας και η Παρουσίαση της Παναγίας στο Ναό, που αποδίδονται σήμερα στον Καρνεβάλε, είναι δύο πάνελ τα οποία σήμερα εκτίθενται εν μέρει στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης και σε ένα τμήμα στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Βοστώνης. Τα πάνελ ήταν μέρος ενός ρετάμπλ που ανατέθηκε για λογαριασμό της Santa Maria della Bella στο Ουρμπίνο το 1467.  Το ρετάμπλ έγινε γνωστό ως "πάνελ Barberini", όταν τα τμήματά του μεταφέρθηκαν στη Ρώμη από τον Αντόνιο Μπαρμπερίνι το 1632. Και τα δύο τμήματα είναι σύγχρονα στη σύλληψή τους, ενώ δείχνουν ανθρωπιστικά - αρχαία ενδιαφέροντα. Οι αρχιτεκτονικές πτυχές είναι και πάλι ισχυρές και πρωτοπόρες και υπάρχει μεγάλη λεπτομέρεια στα ρωμαϊκά ανάγλυφα των κτιρίων. Αυτά τα ανάγλυφα αντικατοπτρίζουν την αρχιτεκτονική του δουκικού ανακτόρου στο Ουρμπίνο. Το παιχνίδι του φωτός στις πτυχώσεις των ενδυμάτων και η σκιά και το φως των κτιρίων είναι ένα άλλο χαρακτηριστικό του Καρνεβάλε. Η Γέννηση της Παναγίας είναι μη συμβατική στη σύνθεσή της, καθώς το Βρέφος δεν βρίσκεται στην πρώτη γραμμή και το επίκεντρο του πίνακα, ενώ στην Παρουσίαση της Παναγίας στο Ναό ο Καρνεβάλε επιλέγει να τοποθετήσει τρεις μορφές στον ψηλό βωμό, αντί του παραδοσιακού Εβραίου ιερέα. Η ιστορία της ζωής της Παναγίας εμφανίζεται στα ανάγλυφα των κτιρίων ενώ δείχνει συμβολισμό σε ειδωλολατρικό παρελθόν. 

Το 1930, τα πάνελ Barberini εμφανίστηκαν στην «Έκθεση Ιταλικής Τέχνης» στη Βασιλική Ακαδημία του Λονδίνου . Ήταν καλοδεχούμενοι και αναγνωρισμένοι, εν μέρει λόγω της αβέβαιης απόδοσής τους.  Τα πάνελ στάλθηκαν μαζί σε μια έκθεση των έργων του Καρνεβάλε το 2004 στο Μιλάνο. Εκείνη την εποχή, υπήρχαν μόνο εννέα πίνακες που αποδόθηκαν οριστικά στο Καρνεβάλε , αν και υπάρχουν εικασίες ότι άλλα έργα δεν έχουν ακόμη αποδοθεί στον Καρνεβάλε και ότι υπάρχουν άλλα έργα του σε ιδιωτικές συλλογές. Η έκθεση του Μιλάνου περιελάμβανε έργα που υποτίθεται ότι προέρχονται από τον Καρνεβάλε, προκειμένου να προωθήσουν τη θεωρητική συζήτηση σχετικά με την πραγματική απόδοση. 

Ο Ευαγγελισμός βρίσκεται επί του παρόντος στην Εθνική Πινακοθήκη στην Ουάσιγκτον, DC. Αυτό το κομμάτι δείχνει την οξεία προοπτική των κτιρίων όπως και στα άλλα έργα του, φωτεινά χρώματα στα κτίρια και ενδύματα με βαθιές πτυχώσεις και σχισμές στο ύφασμα. Εδώ και πάλι, ο Καρνεβάλε είναι μη παραδοσιακός, θέτοντας τη σκηνή σε εξωτερικούς χώρους σε έναν δρόμο. 

Ένα πορτρέτο ενός άνδρα, ένα από τα αμφιλεγόμενα έργα, μοιάζει σχεδόν με ρωμαϊκό ανάγλυφο από ένα από τα κτίρια στους άλλους πίνακες του Καρνεβάλε, αλλά με προσθήκη χρώματος. Οι βαθιές, σμιλεμένες λεπτομέρειες των μαλλιών θυμίζουν το στυλ ζωγραφικής που χρησιμοποιείται για το βαρύ κυματιστό ύφασμα στα πάνελ Barberini . Η λεπτομέρεια των μυών και των φλεβών στο λαιμό είναι πολύ φυσιολογική. Αυτός ο πίνακας, ωστόσο, δεν έχει τη συνήθη ζωντάνια του χρώματος που είναι γνωστή στο έργο του Καρνεβάλε. 

Διαμάχη περιβάλλει τους τέσσερις πίνακες, τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή, τη Σταύρωση, τον Άγιο Πέτρο και τον Άγιο Φραγκίσκο, σχετικά με το αν ήσαν από το ίδιο ρετάμπλ. Η εξέταση της ξυλουργικής των πάνελ που πραγματοποιήθηκε για την έκθεση στο Μητροπολιτικό Μουσείο καταδεικνύει ότι, παρά τις αποκλίσεις στις διαστάσεις των ζωγραφισμένων επιφανειών, τα τέσσερα έργα προέρχονται, πράγματι, από ένα μόνο πολύπτυχο. Η Σταύρωση είχε αποδοθεί στο παρελθόν στους Τζοβάννι Μποκκάτι (Giovanni Boccati), Πιέρο ντέλλα Φραντσεσκα και Ντομένικο Βενετσιάνο, αλλά δεδομένου ότι ο πίνακας αναφερόταν περισσότερο στα ύφος της τέχνης της Λομβαρδίας σε σχέση με το φλωρεντινό ύφος των έργων του Λίππιi ή του Βενετσιάνο, τελικά αποδόθηκε στον Καρνεβάλε. Όταν παρατηρούνται και τα τέσσερα αυτά πάνελ, εμφαίνεται η πυκνή επεξεργασία της υφασμάτινης κουρτίνας με τις βαθιές σκιές της, ωστόσο υπάρχει μια ευαισθησία στον τρόπο με τον οποίο έχουν ζωγραφιστεί τα κύρια σημεία. Ακόμα και οι βράχοι στο παρασκήνιο της Σταύρωσης μιάζουν να είναι κατασκευασμένοι από ύφασμα αντί για στέρεο πέτρωμα.

Σχέδια 
Ένα σχέδιο που αποδίδεται τώρα στον Φρα Καρνεβάλε εμφανίζεται ως το μεσαίο σχέδιο από το κάτω μέρος μιας σελίδας από το Libro de 'Disegni του Βαζάρι. Αυτό το σχέδιο αποδόθηκε αρχικά στον Πιέρο ντέλλα Φραντσέσκα, του οποίου τα έργα επικάλυπταν τα τελευταία χρόνια τις εργασίες του Καρνεβάλε. Αυτό, ωστόσο, φαίνεται να είναι αναχρονισμός, καθώς το κεντρικό σχέδιο φαίνεται περισσότερο να προέρχεται από τη Φλωρεντία κατά τη διάρκεια των εφηβικών ετών του Καρνεβάλε. Το σχέδιο απεικονίζει έναν νεαρό εργαζόμενο με ταπεινά ενδύματα, του οποίου το υπερήφανο ανάστημα προδίδει την μη φυσική του εμφάνιση. Υφολογικά, αυτός ο νεαρός δείχνει έκπληξη στην έκφραση, κάτι που αποτελεί σήμα - καρικατούρα του Καρνεβάλε, καθώς και την τυποποιημένη μορφή χαρακτηρισμού του Καρνεβάλε για τη σωματική διάπλαση και τις λεπτομέρειες του ενδύματος του χαρακτήρα. Γνωστός περισσότερο για την ικανότητά του να χρησιμοποιεί πειστικά τη σκιά και το φως, ο Καρνεβάλε απέτυχε να παραγάγει εξίσου πειστική φυσιολογία στα ανθρώπινα θέματα του. Αντιθέτως εμφανίζονται κυματοειδή και το αποτέλεσμα είναι μορφή επίπεδη και όχι ζωντανή. 

Το Libro de 'Disegni περιέχει ένα άλλο σχέδιο που πιθανότατα ολοκληρώθηκε από τον Φρα Καρνεβάλε. Αυτή η απεικόνιση ένδεκα αρσενικών γυμνών αποδόθηκε αρχικά στον Ντομένικο Βενετσιάνο, αλλά μάλλον ολοκληρώθηκε μεταξύ 1445 και 1450 όταν ο Καρνεβάλε μαθήτευε με τον Φιλίππο Λίππι. 

Ένα άλλο σύνολο σχεδίων έχει μια πιο αμφιλεγόμενη απόδοση στον Καρνεβάλε , που προέρχετσι από το στέμμα της Παναγίας του Λίππι. Μέσα σε αυτό το καλλιτεχνικό δημιούργημα, υπάρχουν δύο αναπαραγωγές που πιθανόν να έχουν ολοκληρωθεί από τον Καρνεβάλε. μια γυναίκα που στέκεται και ένας μοναχός που γονατίζει. Λόγω του γεγονότος ότι πρόκειται για αναπαραγωγές άλλων έργων, η απόδοση στον Καρνεβάλε είναι λιγότερο βέβαιη.

Δείτε επίσης
 Κατάλογος Ιταλών ζωγράφων

Παραπομπές

Βιβλιογραφικές αναφορές 

 Βιογραφία στα ιταλικά.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Ιταλοί ζωγράφοι
Ζωγράφοι της Αναγέννησης