Αλπ-ντε-Ωτ-Προβάνς

Οι Αλπ-ντε-Ωτ-Προβάνς (γαλλικά: Alpes-de-Haute-Provence), αναφερόμενος ως Μπας-Αλπ (γαλλικά: Basses-Alpes) έως το 1970, είναι νομός της περιοχής Προβηγκία-Άλπεις-Κυανή Ακτή στη νοτιοανατολική Γαλλία.

Το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής και Οικονομικών Μελετών (INSEE) και το Ταχυδρομείο του αποδίδουν τον κωδικό 04.

Πρωτεύουσα είναι το Ντίνι-λε-Μπαιν και υπονομαρχίες οι κοινότητες Μπαρσελονέτ, Καστελάν και Φορκαλκιέ.

Οι κάτοικοι ονομάζονται Μπα-Αλπέν, σε σχέση με το όνομα Κάτω Άλπεις (Μπα-Αλπ) που έφερε ο νομός μέχρι το 1970.

Γεωγραφικά στοιχεία 

Ο νομός Αλπ-ντε-Ωτ-Προβάνς ανήκει στη διοικητική περιοχή Προβηγκία-Άλπεις-Κυανή Ακτή. Έχει έκταση 6.925 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Διοικητικά αποτελείται από 4 διαμερίσματα και περιλαμβάνει 198 κοινότητες. Ο πληθυσμός του νομού είναι 161.588 κάτοικοι (στην απογραφή του 2016).

Συνορεύει στα βορειοανατολικά με τα γαλλο-ιταλικά σύνορα και περιβάλλεται από τους νομούς Αλπ-Μαριτίμ στα ανατολικά, Βαρ στα νότια, Βωκλύζ στα δυτικά, Ντρομ στα βοριοδυτικά και Ωτ-Αλπ στα βόρεια. 

Χωρίζεται σε τρεις ζώνες ανάλογα με το ανάγλυφο, το κλίμα, τον πληθυσμό και την οικονομία:

 τα οροπέδια, λόφοι και κοιλάδες της Ωτ-Προβάνς, που αντιπροσωπεύουν το ένα τρίτο της επιφάνειας αλλά τα δύο τρίτα του πληθυσμού, σχεδόν όλες τις οικονομικές δραστηριότητες (εκτός του ορεινού τουρισμού) και τις σημαντικότερες πόλεις του νομού. Η κοιλάδα του ποταμού Ντυράνς, αρτηρία του νομού, κόβει τη ζώνη αυτή στη μέση.
 τις Προάλπεις, μια ενδιάμεση ορεινή περιοχή με βαθιές κοιλάδες και πολύ απομονωμένα χωριά, όπου υψώνονται δύο οροσειρές, οι Προάλπεις του Ντίνι και του Καστελάν.
 τις Άλπεις, οι οποίες περιλαμβάνουν τις κοιλάδες των ποταμών Υμπάιγ και Βερντόν (πάνω από την κοινότητα Κολμάρ), όπου η οικονομία επικεντρώνεται γύρω από τον ορεινό τουρισμό (χιονοδρομικά κέντρα). Εδώ υψώνονται οι οροσειρές Τρουάζ-Εβεσέ, Πελά και Μερκαντούρ. Οι κορυφές τους υπερβαίνουν τα 3.000 σε υψόμετρο και όλα τα περάσματα είναι γύρω ή υπερβαίνουν τα 2.000 μέτρα. Σ' αυτό το τμήμα του νομού βρίσκεται ένας από τους υψηλότερους δρόμους στην Ευρώπη: ο νομαρχιακός δρόμος D 64 φθάνει στον αυχένα Κολ ντε λα Μπονέτ τα 2.715 μέτρα.

Το ορεινό έδαφος χωρίζει την περιοχή: οι κοιλάδες είναι δύσκολο να αποκτήσουν πρόσβαση μεταξύ τους και ο νομός χωρίζεται σε περιοχές που επικοινωνούν ελάχιστα μεταξύ τους. Γεωφυσικός χάρτης του νομού.

Υδρογραφία 

Ο ποταμός Ντυράνς είναι ο κύριος ποταμός και διασχίζει τα δυτικά του νομού. Στην κοιλάδα του υπάρχουν οι πιο σημαντικές οδοί κυκλοφορίας: ο αυτοκινητόδρομος  A51 και η κύρια σιδηροδρομική γραμμή. Σχεδόν όλος ο νομός βρίσκεται στη λεκάνη απορροής του εκτός από τα ακραία νοτιοανατολικά τα οποία αποστραγγίζονται από τον ποταμό Βαρ.

Οι κυριότεροι παραπόταμοι του ποταμού Ντυράνς στο νομό είναι οι Υμπάιγ, Μπλεόν, Ας, Βερντόν και Ζαμπρόν.

Ο ποταμός Ντυράνς και οι παραπόταμοί του έχουν καταρρακτώδη χαρακτήρα και προκαλούν πλημμύρες όταν πέφτουν βροχές, ιδιαίτερα το φθινόπωρο. Τον 20ό αιώνα,  κατασκευάστηκαν αρκετά φράγματα καθώς και εκτροπή τμημάτων του ποταμού για άρδευση και παραγωγή ενέργειας.

Υπάρχουν αρκετές λίμνες στις ορεινές περιοχές, οι κυριότερες είναι οι λίμνες Καστιγιόν, Λωζέτ, Σαιντ-Κρουά, Αλλός κ.α.

Κλίμα 
Το κλίμα του νομού Αλπ-ντε-Ωτ-Προβάνς είναι μεσογειακό επηρεασμένο από το υψόμετρο και το γεωγραφικό πλάτος. Ενώ στις χαμηλότερες κοιλάδες και οροπέδια της Ωτ-Προβάνς επικρατεί μεσογειακό κλίμα, πιο βόρεια το κλίμα είναι χαρακτηριστικό των Άλπεων : οι χειμώνες είναι πολύ δριμείς και κατά τα καλοκαίρια επικρατούν έντονες καιρικές αναταραχές. Μεταξύ των δύο, στην περιοχή των Προάλπεων, οι δύο επιρροές αναμειγνύονται.

Δημογραφία 
Ο νομός Αλπ-ντε-Ωτ-Προβάνς είναι ένας από τους πιο αραιοκατοικημένους στη Γαλλία, με λίγο πάνω από 20 κατοίκους ανά χμ². Ο πληθυσμός συγκεντρώνεται κυρίως στις κοιλάδες των ποταμών Ντυράνς και Μπλεόν και τα κοντινά οροπέδια. Ο υπόλοιπος νομός είναι πολύ αραιοκατοικημένος (λιγότεροι από 10 κάτοικοι ανά χμ² στο μεγαλύτερο μέρος της επικράτειας).

Οι μισές από τις κοινότητες έχουν λιγότερους από 200 κατοίκους, 17 κοινότητες έχουν λιγότερα από 50 άτομα, πολλά χωριά έχουν εγκαταλειφθεί και οι πόλεις είναι μικρές. Τα διαμερίσματα Μπαρσελονέτ και Καστελάν είναι τα δύο πιο αραιοκατοικημένα στη Γαλλία και τα μόνα με λιγότερους από 10.000 κατοίκους. Η κοινότητα Καστελάν είναι επίσης η μικρότερη υπονομαρχία της Γαλλίας.

Διοικητική διαίρεση 

Ο νομός Αλπ-ντε-Ωτ-Προβάνς χωρίζεται σε 4 διοικητικά διαμερίσματα, 15 καντόνια και 198 κοινότητες:

Πόλεις 

Οι κυριότερες κοινότητες του νομού Αλπ-ντε-Ωτ-Προβάνς  είναι:

Ιστορία 

Ο νομός, με αρχική ονομασία Κάτω Άλπεις, είναι ένας από τους αρχικά 83 νομούς (πλέον 101) που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης στις 4 Μαρτίου 1790, σύμφωνα με το νόμο της 22ας Δεκεμβρίου 1789, με την κατάργηση των παλαιών επαρχιών. 

Ο νομός δημιουργήθηκε από το ορεινό βορειοανατολικό τμήμα της Προβηγκίας.

Το 1970, η ονομασία του νομού άλλαξε στο σημερινό Αλπ-ντε-Ωτ-Προβάνς.

Οικονομία 

Ο νομός, λόγω των χαρακτηριστικών του (ορεινός και με χαμηλό πληθυσμό), έχει σχετικά αδύναμη βιομηχανική βάση και μια κίνηση προς τη δημιουργία θέσεων εργασίας στους τομείς των συναλλαγών και των υπηρεσιών, κυρίως σε επαγγέλματα κοινωνικοπολιτιστικών και αθλητικών δραστηριοτήτων, ξενοδοχείων και τουρισμού. 

Γεωργία

Η γεωργία έχει πολύ σημαντική θέση στην οικονομία, προσανατολισμένη κυρίως σε σιτηρά, φρούτα, δημητριακά και προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας (μέλι, και αιθέρια έλαια, καλλυντικά, ελιές και κρασί).

Η παραγωγή είναι ευρείας ποικιλίας. Τα τελευταία χρόνια, προέκυψε αύξηση της καλλιέργειας λεβάντας, ιδιαίτερα στην περιοχή Σαιντ-Αντρέ-λεζ-Αλπ.

Ο τομέας της κτηνοτροφίας είναι ανεπτυγμένος, κυρίως με εκτροφή βοοειδών και αιγοπροβάτων, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής γάλακτος που χρησιμοποιείται για την παρασκευή τυριών με επωνυμία (Ελεγχόμενης ονομασίας προέλευσης) για το τυρί Μπανόν.

Οι οινοπαραγωγοί του Πιερβέρ έχουν επίσης κατάταξη για την παραγωγή τους με επώνυμα κρασιά.

Βιομηχανία

Ο βιομηχανικός τομέας είναι σχετικά μικρός από την άποψη των επιχειρήσεων, αλλά διαθέτει αρκετές μεγάλες εταιρείες και απασχολεί λίγο περισσότερο από το 14% των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα. Περιλαμβάνει τμήματα χημικών και φαρμακευτικών προϊόντων καθώς και καλλυντικών. Ορισμένα εξειδικευμένα εργοστάσια (σε ελαιόλαδο, αρώματα, κρασιά) παράγουν προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Εντούτοις, σημαντικές αλλαγές στην κοινωνιολογική κατάσταση του νομού αναμένονται από την υλοποίηση του έργου ITER (διεθνής θερμοπυρηνικός πειραματικός αντιδραστήρας, με έναρξη της δραστηριότητας και εκπομπή του πρώτου πλάσματος προγραμματισμένη για το Δεκέμβριο του 2025) στο στόμιο της κοιλάδας του ποταμού Ντυράνς.

Αξιοθέατα-Τουρισμός 

Το τοπίο της περιοχής παρέχει το υπόβαθρο σε πολλές δραστηριότητες και περιλαμβάνει αξιόλογη φυσική και αρχιτεκτονική κληρονομιά. Έντεκα κοινότητες έχουν χαρακτηριστεί για τον ειδικό αρχιτεκτονικό χαρακτήρα τους, συμπεριλαμβανομένων:

 Η κοινότητα Σιστερόν με την αρχαία ακρόπολη και τα στενά δρομάκια
 Το Φαράγγι του Βερντόν (Γκραν Κάνιον της Ευρώπης)
 Η πρωτεύουσα Ντίνι-λε-Μπαιν,  με ιαματικά λουτρά
 Η κοινότητα Μουστιέ-Σαιντ-Μαρί, χαρακτηρισμένη ως ένα από τα «Πιο όμορφα χωριά της Γαλλίας»
 Ο καθεδρικός ναός του Φορκαλκιέ.

Το καλοκαίρι, πολλοί επισκέπτονται τα γύρω βουνά όπου δραστηριοποιούνται στην άσκηση υπαίθριων δραστηριοτήτων όπως πεζοπορία, ορεινή ποδηλασία ή αθλήματα στα ποτάμια και τις λίμνες. Το χειμώνα υπάρχει εκτενής δραστηριότητα σκι σε έντεκα χιονοδρομικά κέντρα.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Αλπ-ντε-Ωτ-Προβάνς-Τουρισμός (επιλογή γλώσσας)
 Η επίσημη σελίδα (γαλλικά)

Παραπομπές 

 
Νομοί της Γαλλίας
Νομοί της Προβηγκίας-Άλπεων-Κυανής Ακτής