Άρνοστ Λούστιγκ

Ο Άρνοστ Λούστιγκ (Τσεχικά: Arnošt Lustig, 21 Δεκεμβρίου 1926 - 26 Φεβρουαρίου 2011)  ήταν ένας διακεκριμένος Τσέχος Εβραίος συγγραφέας μυθιστορημάτων, διηγημάτων, θεατρικών έργων και σεναρίων, τα έργα του οποίου συχνά αφορούσαν το Ολοκαύτωμα.

Βιογραφία 
Ο Λούστιγκ γεννήθηκε την 21η Δεκεμβρίου στην Πράγα. Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, το 1942, ο νεαρός Άρνοστ στάλθηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Τερεζίν. Έπειτα, από εκεί μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς, και λίγο αργότερα στου Μπούχενβαλντ. Το 1945, ο Λούστιγκ επέβαινε σε ένα τρένο που τον πήγαινε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Νταχάου, όταν ένα Αμερικανικό μαχητικό-βομβαρδιστικό χτύπησε τη μηχανή του τρένου, δίνοντάς του την ευκαιρία να αποδράσει. Επέστρεψε στην Πράγα πάνω στην ώρα για να πάρει μέρος στην εξέγερση κατά της γερμανικής κατοχής, που έγινε τον Μάιο του 1945. Τον ίδιο χρόνο μπήκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Τσεχοσλοβακίας (ΚΚΤ).  

Μετά τον πόλεμο, σπούδασε δημοσιογραφία στο Πανεπιστήμιο του Καρόλου στην Πράγα. Όταν εργαζόταν ως δημοσιογράφος, στάλθηκε στο Ισραήλ για να καλύψει τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας του 1948. Εκεί γνώρισε τη μετέπειτα σύζυγό του, η οποία τότε εργαζόταν ως εθελόντρια στη Χαγκάνα (Εβραϊκά: הַהֲגָנָה, Άμυνα).  Όταν επέστρεψε, εργάστηκε στον ραδιοφωνικό σταθμό Ράδιο Πράγα για αρκετά χρόνια. Μετά το πραξικόπημα του 1948, το Κομμουνιστικό Κόμμα της Τσεχοσλοβακίας κατέλαβε την εξουσία με την υποστήριξη της Σοβιετικής Ένωσης, και η χώρα ανακηρύχθηκε λαϊκή δημοκρατία. Λίγα χρόνια μετά, οι προσδοκίες των κομμουνιστών άρχισαν να διαψεύδονται και τελικά νίκησε ο σοσιαλισμός στη χώρα, όταν μπήκε σε καθεστώς Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας το 1960. 

Την 4η Ιουνίου 1967, στο 4ο Συνέδριο των Τσεχοσλοβάκων Συγγραφέων, ο Άρνοστ Λούστιγκ, ο Μίλαν Κούντερα, ο Ιβάν Κλίμα, και άλλοι συγγραφείς άσκησαν κριτική στο κομμουνιστικό καθεστώς. Μετά τον Αραβοϊσραηλινό Πόλεμο του 1967, ο Λούστιγκ παραιτήθηκε από τη θέση του στο Κόμμα, διαμαρτυρούμενος για την ρήξη των σχέσεων της χώρας του με το Ισραήλ. Ωστόσο, μετά την Σοβιετική εισβολή που έληξε την Άνοιξη της Πράγας το 1968, ο Λούστιγκ αποφάσισε να φύγει από τη χώρα. Πήγε στη Γιουγκοσλαβία, μετά έζησε για ένα διάστημα στο Ισραήλ, και το 1970 εγκαταστάθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες.  

Το ακαδημαϊκό έτος 1970-1971 εργάστηκε ως μελετητής στο Διεθνές Πρόγραμμα Γραφής του Πανεπιστημίου της Αϊόβα. Μετά την πτώση του ανατολικοευρωπαϊκού κομμουνισμού το 1989, μοίραζε το χρόνο του ανάμεσα στην Πράγα και την Ουάσιγκτον, όπου εργαζόταν ως λέκτορας στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο.  

Το 2003 που συνταξιοδοτήθηκε έγινε μόνιμος κάτοικος της Πράγας. Ο τότε Πρόεδρος Βάτσλαβ Χάβελ του πρόσφερε ένα διαμέρισμα στο Κάστρο της Πράγας. Το 2006, στα 80α γενέθλιά του, τιμήθηκε για τη συνεισφορά του στον Τσεχικό πολιτισμό. Το 2008, ο Λούστιγκ έγινε ο όγδοος αποδέκτης του Βραβείου Φραντς Κάφκα. 

Ο Λούστιγκ παντρεύτηκε την Βέρα Βαϊσλίτζοβα, την κόρη ενός επιπλοποιού από την Οστράβα, που είχε κρατηθεί και αυτός στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Τερεζίν. Αντίθετα με τους γονείς της, δεν την στείλανε στο Άουσβιτς. Έχει γράψει μία συλλογή ποιημάτων, με τίτλο "Κόρη της Όλγας και του Λέων", για την ζωή της οικογένειάς της στο Ολοκαύτωμα. Μαζί απέκτησαν δύο παιδιά, τον Τζόσεφ (1951)  και την Έυα (1956).

Την 26η Φεβρουαρίου 2011 ο Λούστιγκ πέθανε στην Πράγα, στην ηλικία των 84 ετών, από λέμφωμα Χόντζκιν που τον ταλαιπώρησε για πέντε χρόνια.

Βραβεία και τιμητικές διακρίσεις 

 1967: Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας. Για την κινηματογραφική μεταφορά του μυθιστορήματος "Προσευχή για την Κατερίνα Χοροβίτζοβα"
 1996: Βραβείο Κάρελ Τσάπεκ. 
 2006: Επίτιμος πολίτης της Πράγας 2
 2008: Υποψηφιότητα για Βραβείο Πούλιτζερ
 2008: Βραβείο Φραντς Κάφκα
 2009: Υποψηφιότητα για Διεθνές βραβείο Μπούκερ. Για την μεγάλη συνεισφορά του στην Αγγλική Λογοτεχνία.

Η ταινία Fighter (2000, Μαχητής), σκηνοθεσίας του Αμίρ Μπαρλέβ, είναι ένα ντοκιμαντέρ για τη ζωή του Άρνοστ Λούστιγκ και του Ζαν Βιένερ. 

Στην πρώτη επέτειο από τον θάνατο του Λούστιγκ, το Τσεχικό-Ισραηλιτικό Εμπορικό Επιμελητήριο ίδρυσε τα Βραβεία Άρνοστ Λούστιγκ, που απονέμονται ετήσια σε προσωπικότητες που επιδεικνύουν αξίες όπως «κουράγιο και ανδρεία, ανθρωπιά και δικαιοσύνη».

Συγγραφικό έργο 
 Noc a naděje, (1957, Νύχτα και Ελπίδα)
 Démanty noci, (1958, Διαμάντια της Νύχτας). Έγινε κινηματογραφική μεταφορά το 1964, με σκηνοθεσία του Ζαν Νέμετς. 
 Ulice ztracených bratří, (1959, Ο δρόμος των χαμένων αδελφών)
 Můj známý Vili Feld, (1961, Ο γνωστός μου Βίλι Φελντ) 
 První stanice štěstí, (1961, Πρώτη στάση ευτυχίας)
 Dita Saxová, (1962, Ντιτά Σαξοβά) 
 Noc a den, (1962 , Νύχτα και μέρα)
 Transport z ráje, (1962, Μεταφορά από τον παράδεισο). Έγινε κινηματογραφική μεταφορά το 1963 με σκηνοθέτη τον Σπίνιεκ Μπρίνιχ.
 Nikoho neponížíš, (1963 , Καμία ταπείνωση)
 Modlitba pro Kateřinu Horovitzovou, (1964, Προσευχή για την Κατερίνα Χοροβίτζοβα)
 Vlny v řece, (1964 , Κύματα στο ποτάμι)
 Bílé břízy na podzim, (1966, Λευκές σημύδες το φθινόπωρο)
 Propast: Román, (1966)
 Hořká vůně mandlí, (1968 , Το πικρό άρωμα των αμυγδάλων).
 Miláček, (1968)
 Nemilovaná: Z deníku sedmnáctileté Perly Sch., (1979, Οι αντιπαθητικοί: Από το ημερολόγιο της Πέρλα Σ.)
 Král promluvil, neřekl nic, (1990, Ο Βασιλιάς μίλησε, Δεν είπε τίποτα)
 Tma nemá stín, (1991, Το σκοτάδι δεν ρίχνει σκιά)
 Velká trojka, (1991, Οι Τρεις Μεγάλοι)
 Τριλογία με τις ιστορίες τριών Εβραίων γυναικών:
Colette: Dívka z Antverp, (1992, Κολέτ: Το κορίτσι από την Αντβέρπη). Έγινε κινηματογραφική μεταφορά το 2013, με σκηνοθέτη τον Μιλάν Σισλάρ.
 Tanga: Dívka z Hamburku, (1992, Τάνγκα: Το κορίτσι από το Αμβούργο)
 Lea: Dívka z Leeuwardenu, (2000: Λέα: Το κορίτσι από το Λεουβάρντεν)
 Dům vrácené ozvěny, (1994, Το σπίτι με τις ηχώ που γύρισαν)
 Dívka s jizvou, (1995, Το κορίτσι με την ουλή)
 Kamarádi, (1995, Φίλοι)
 Modrý den, (1995, Μπλε ημέρα). Έγινε κινηματογραφική μεταφορά το 1995, με σκηνοθέτη την Εύα Σαντκοβά.
 Porgess, (1995, Πόργκες)
 Neslušné sny, (1997, Απρεπή όνειρα)
 Oheň na vodě: Povídky, (1998, Φωτιά στο νερό: Διηγήματα)
 Dobrý den, pane Lustig: Myšlenky o životě, (1999, Γειά σας κ. Λούστιγκ: Σκέψεις για τη ζωή)
 Krásné zelené oči, (2000, Όμορφα Πράσινα Μάτια)
 Odpovědi: Rozhovory s Harry Jamesem Cargassem a Michalem Bauerem, (2000, Απαντήσεις: Συνεντεύξεις των Χάρι Τζέιμς Κάργκας και Μιχάλ Μπάουερ).
 Eseje: Vybrané texty z let 1965–2000, (2001, Δοκίμια: Επιλεγμένα κείμενα της περιόδου 1965-2000)
 3x18 (portréty a postřehy), (2002, 3x18 πορτρέτα και παρατηρήσεις). Αυτοβιογραφία. Συν-συγγραφέας: Φραντίσεκ Τσίνγκερ.
 Zasvěcení, (2002, Αρχή)
 Esence, (2004 , Ουσία). Συλλογή από ρήσεις.
 O literatuře, (2006, Λογοτεχνία)
 Láska a tělo, (2009,)
 Okamžiky s Otou Pavlem, (2010, Στιγμές με την Ότα Πάβελ)
 Případ Marie Navarové, (2010, Η υπόθεση της Μαρία Ναβάρ)

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Εβραίοι συγγραφείς
Τσέχοι συγγραφείς