Εφραίμ (Παλαιά Διαθήκη)

Ο Εφραίμ (), σύμφωνα με το Βιβλίο της Γένεσης, ήταν ο δεύτερος γιος του Ιωσήφ και της Ασινέθ. Η Ασινέθ ήταν μια γυναίκα απο την Αίγυπτο που ο Φαραώ έδωσε στον Ιωσήφ ως σύζυγο και κόρη του Πετεφρή, ιερέα της Ον (σημερινής Ηλιούπολις Αιγύπτου). Ο Εφραίμ γεννήθηκε στην Αίγυπτο πριν από την άφιξη των Ισραηλιτών από την Χαναάν.

Το Βιβλίο των Αριθμών απαριθμεί δύο γιους του Εφραΐμ: τον Σουθαλά και τον Τανάχ. Ωστόσο, στο Α' Παραλειπομένων 7:20 όπου αναφέρονται οι απόγονοι του Εφραίμ, καταγράφεται μόνο ένας γιος, ο Σουθαλά (ή Σωθαλά). Μάλιστα μετά το θάνατο των υιών αναφέρεται στο 7:23 ότι απέκτησε έναν άλλο γιο τον Βαραγά. Ήταν ο πρόγονος του Ιησού του Ναυή, και ο ηγέτης των ισραηλινών φυλών κατά την κατάκτηση της Χαναάν.

Σύμφωνα με τη Βιβλική αφήγηση, ο Ιεροβοάμ, ο οποίος έγινε ο πρώτος βασιλιάς του Βόρειου Βασιλείου του Ισραήλ, ήταν επίσης από τον οίκο του Εφραΐμ.

Βιβλική κριτική 
Το Βιβλίο της Γένεσης συσχετίζει το όνομα "Εφραίμ" με μια εβραϊκή λέξη που σημαίνει "να είναι καρποφόρο", αναφερόμενο στην ικανότητα του Ιωσήφ να παράγει παιδιά, ειδικά ενώ ήταν στην Αίγυπτο (ορισμένη από την Τορά ως "η χώρα της ταλαιπωρίας του").

Σύμφωνα με τη βιβλική αφήγηση, ο άλλος γιος του Ιωσήφ είναι ο Μανασσής και ο ίδιος ο Ιωσήφ ήταν ένα από τα δύο παιδιά της Ραχήλ και του Ιακώβ, ενώ το άλλο ήταν ο Βενιαμίν. Οι Βιβλικοί μελετητές το θεωρούν προφανές, από τη γεωγραφική τους επικάλυψη και τη μεταχείριση τους σε παλαιότερα εδάφια, ότι αρχικά ο Εφραίμ και ο Μανασσής θεωρούνταν μια φυλή - αυτή του Ιωσήφ. Το Βιβλίο της Αποκάλυψης, ωστόσο, αποδίδει μόνο στον Εφραίμ το φυλετικό όνομα του Ιωσήφ. Σύμφωνα με αρκετούς Βιβλικούς μελετητές, ο Βενιαμίν ήταν αρχικά μέρος της προτεινόμενης φυλής Εφραίμ-Μανασσή αποκαλούμενη ως φυλή του Ιωσήφ, αλλά η βιβλική αφήγηση του Ιωσήφ ως πατέρα του Βενιαμήν χάθηκε.

Ένας αριθμός από βιβλικούς μελετητές υποψιάζονται ότι η διάκριση των φυλών του Ιωσήφ (συμπεριλαμβανομένου του Βενιαμίν) είναι ότι ήταν οι μόνοι Ισραηλίτες που πήγαν στην Αίγυπτο και επέστρεψαν, ενώ οι κύριες φυλές του Ισραήλ απλά εμφανίστηκαν ως υποκουλτούρα από τους Χαναναίους και παρέμειναν στην Χαναάν. Σύμφωνα με αυτήν την άποψη, η ιστορία της επίσκεψης του Ιακώβ στο Λάβαν για να αποκτήσει γυναίκα προήλθε ως μεταφορά αυτής της μετανάστευσης, με την περιουσία και την οικογένεια που αποκτήθηκαν από τον Λάβαν να αντιπροσωπεύουν τα κέρδη των φυλών του Ιωσήφ τη στιγμή που επέστρεψαν από την Αίγυπτο.

Κατά την Τορά 
Στην Τορά, υποστηρίζεται ότι τελικά η φυλή του Εφραίμ προέρχεται από τον Ιακώβ, όπου τυφλός και στο νεκροκρέβατο του ευλόγησε τον Εφραίμ ενώπιον του Μανασσή. Το κείμενο που περιγράφει αυτήν την ευλογία περιέχει ένα Άπαξ λεγόμενον, υποδεικνύοντας ότι ο Ιακώβ γνώριζε απόλυτα ποιον πραγματικά ευλογούσε.

Κατά την Ραββινική παράδοση 
Άλλες ραββινικές πηγές συνδέουν το Άπαξ λεγόμενον με ένα shikkel (εβραϊκή αργκό), θεωρώντας το ως ένδειξη ότι ο Ιακώβ "καταστρέφει" τον Μανασσή για χάρη του Εφραίμ αλλά άλλες ραββινικές πηγές υποστηρίζουν ότι αναφέρεται στη δύναμη του Ιακώβ να καθοδηγεί και να καθοδηγείτε απο το Άγιο Πνεύμα.

Σε κλασικές ραββινικές πηγές, ο Εφραίμ περιγράφεται ως μετριόφρων και όχι εγωιστής. Αυτές οι ραββινικές πηγές ισχυρίζονται ότι ήταν λόγω της μετριοπάθειας και της ανιδιοτέλειας και ενός προφητικού οράματος του Ιησού του Ναυή, που ο Ιακώβ έδωσε στον Εφραίμ το προβάδισμα έναντι του Μανασσή, του πρεσβύτερου των δύο. Σε αυτές τις πηγές ο Ιακώβ θεωρείται ως αρκετά δίκαιος και ο Θεός υποστηρίζει την ευλογία προς τιμήν του, και καθιστά τον λαό του Εφραίμ ως ηγετική φυλή.

Δείτε επίσης 

 Ιησούς του Ναυή (βιβλίο)
 Ιούδας ο Προπάτορας
 Αποκάλυψη του Ιωάννη
 Ιωσήφ του Ιακώβ
Μανασσής (πατριάρχης)

Παραπομπές 

Πρόσωπα της Παλαιάς Διαθήκης
Πατριάρχες