Ρωμαιοκαθολική Αρχιεπισκοπή Φλωρεντίας

Η Αρχιεπισκοπή Φλωρεντίας (λατ. Archidioecesis Florentina) είναι  μητρόπολη της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας στην Ιταλία. Κατά την παράδοση ιδρύθηκε τον 1ο ήδη αιώνα μ.Χ.. Η επισκοπή υπαγόταν απευθείας στην Αγία Έδρα μέχρι το 1420. Αρχικώς απλή επισκοπή, αναβαθμίσθηκε σε αρχιεπισκοπή στις 10 Μαΐου 1419 από τον Πάπα Μαρτίνο Ε΄.

Η εκκλησιαστική επαρχία της Φλωρεντίας περιλαμβάνει τις επισκοπές του Αρέτσο-Κορτόνα-Σανσεπόλκρο, του Φιέζολε, της Πιστόια, του Πράτο και του Σαν Μινιάτο. Με τα σημερινά της όρια καλύπτει έκταση 2.205 τ.χλμ. και πληθυσμό 830.580 Ρωμαιοκαθολικών (98,7% επί του συνόλου των κατοίκων) το 2017. Περιλαμβάνει 296 ενορίες και στο δυναμικό της υπάγονται 575 ιερείς και 69 διάκονοι (το 2017).

Η έδρα του εκάστοτε αρχιεπισκόπου Φλωρεντίας είναι ο Καθεδρικός ναός της Φλωρεντίας (Βασιλική της Σάντα Μαρία ντελ Φιόρε) στη Φλωρεντία. Αρχιεπίσκοπος από τον Σεπτέμβριο του 2008 μέχρι σήμερα είναι ο Καρδινάλιος Τζουζέππε Μπετόρι.

Ιστορία
Κατά την παράδοση η Επισκοπή Φλωρεντίας ιδρύθηκε τον 1ο αιώνα μ.Χ., σύμφωνα με τον χρονικογράφο του 14ου αιώνα Τζοβάννι Βιλλάνι, που τοποθετεί εδώ τον «Άγιο Φροντίνο», υποτίθεται έναν από τους Εβδομήκοντα Αποστόλους του Χριστού και ακόλουθο του Πέτρου, κατά τη βασιλεία του Νέρωνα.

Στις 29 Ιουλίου 1322 ο Πάπας Ιωάννης ΚΒ΄ εκχώρησε στον εκάστοτε Πάπα το δικαίωμα να ορίζει και να επιβεβαιώνει τους επισκόπους της Φλωρεντίας.

Τον 14ο αιώνα η Φλωρεντία κτυπήθηκε σκληρά, πρώτα από λιμό το 1347 (οπότε περίπου 4.000 άνθρωποι πέθαναν από την πείνα) και μετά από λοιμό το 1348-1349, με την πανούκλα να αφήνει περίπου εκατό χιλιάδες νεκρούς. Στην εισαγωγή του στο Δεκαήμερο, ο Βοκάκιος παρέχει λεπτομέρειες του πώς οι άνθρωποι έτρεχαν στις εκκλησιές για βοήθεια από τον Θεό και κολλούσαν έτσι την αρρώστια, όπως και σχετικά με την κατάρρευση του κοινωνικού ιστού και την αλλοίωση των ανθρώπινων συναισθημάτων.

Η Σύνοδος της Φλωρεντίας
Το 1438 η εκκλησιαστική Σύνοδος της Βασιλείας διασπάσθηκε σε δύο μέρη: το πρώτο παρέμεινε στη Βασιλεία και εξέλεξε τον δικό του Πάπα (τον Φήλικα Ε΄), ενώ το δεύτερο μετακόμισε στη Φερράρα, από όπου όμως αναγκάσθηκε να φύγει σύντομα εξαιτίας εμφανίσεως της πανούκλας. Οι συμμετέχοντες συγκλήθηκαν και πάλι τον Ιανουάριο του 1439 στη Φλωρεντία από τον Πάπα Ευγένιο Δ΄ και έμειναν έτσι στην Ιστορία ως η Σύνοδος της Φλωρεντίας, η οποία πάντως μετεγκαταστάθηκε και πάλι το 1443, αυτή τη φορά στη Ρώμη.

Κατάλογος επισκόπων και αρχιεπισκόπων Φλωρεντίας

Πριν το 1200
 Φήλιξ (αναφέρεται ότι ήταν επίσκοπος το 313)
...
 Άγιος Ζηνόβιος (περ.376-417)
...
 Μαυρίκιος (έως το 550), θανατωθείς κατά την παράδοση από τον Τωτίλα τον Ούννο
...
 Ρεπαράτος (αναφ. 679, 684)
...
 Σπεκιόσος (αναφ. 716, 724)
...
 Θωμάς (αναφ. 743), συμμετέσχε στη Σύνοδο της Ρώμης του Πάπα Ζαχαρία
...
 Αλιπράνδος (αναφ. 826, 833), συμμετέσχε στη Σύνοδο της Ρώμης του Πάπα Ευγενίου Β΄
...
 Ροδίνγος (αναφ. 852)
 Γεράρδος (αναφ. 853, 855)
 Πέτρος (αναφ. 861), συμμετέσχε στη Σύνοδο της Ρώμης του Πάπα Νικολάου Α΄
 'Ανδρέας (αναφ. 873, 876, 890)
...
 Γκρασούλφος (αναφ. 897, 898, 904)
...
 Πόδιος (αναφ. 908-926)
...
 Ραϊμβάλδος (αναφ. 941, 964)
 Σιχέλμος (αναφ. 966, 972)
...
 Πόδιος (αναφ. 987-999)
 Γουίδων (αναφ. 1004–1007)
 Ιλδεβράνδος (αναφ. 1008–1024)
 Λαμβέρτος (αναφ. 1025, 1028, 1032), είχε διατελέσει εφημέριος του Αγίου Απολλιναρίου στη Ραβέννα
 Άκτιος (αναφ. 1036, 1037)
 Γεράρδος ντε Μπουργκόν, μετέπειτα Πάπας Νικόλαος Β΄ (1045–1058). Στις 6 Δεκεμβρίου 1058, σε μη κανονική εκλογή που έγινε στη Σιενα, εξελέγη Πάπας, ενώ υπήρχε ήδη εκλεγμένος Πάπας στη Ρώμη, ο Βενέδικτος Ι΄ (Ιωάννης του Βελλέτρι). Το σχίσμα που ακολούθησε ταλαιπώρησε τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία επί 40 χρόνια.
 Πέτρος Μετσαμπάρμπα (αναφ. 1065-1068), από την Πάβια
Κενή έδρα (1068-1071)
 Ροδούλφος, Επίσκοπος Τόντι, τοποτηρητής
 Ραϊνέριος (αναφ. 1071–1113), απεβίωσε στις 12 Ιουλίου 1113.
 Γοδεφρείδος (περ. 1114-1146), γιος του Κόμη Αλβέρτου του Πράτο.
 Άκτιος (1143-1154)
 Αμβρόσιος (1155-1158), υπήρξε Βαλλομβροσιανός μοναχός και ηγούμενος, απεβίωσε στις 20 Μαΐου 1158
 Ιούλιος (αναφ. 1158-1182)
 Βερνάρδος (1182-1187)
 Παγάνος (1087-1090)
 Πέτρος (1190-1205)

Από το 1200 έως το 1411
 Ιωάννης ντε Βελλέτρι (1205-1230)
 Αρδίνγος Τρόττι (1231-1247)
 Φίλιππος Φοντάνα (1250-1251)
 Ιωάννης ντε Μαντζαντόρι (1251 έως μετά το 1275)
 Ιάκωβος (Καστελμπουόνο), O.P. (1286): Μια εκλογή στον καθεδρικό ναό της Φλωρεντίας έφερε αμφισβητούμενο αποτέλεσμα: μερικοί υπεστήριξαν τον Sciatta degli Ubaldini της Μπολόνια και οι υπόλοιποι τον Λοθάριο della Tosa. Το ζήτημα παραπέμφθηκε στον Πάπα Ονώριο Δ΄, ο οποίος επέλεξε ένα τρίτο πρόσωπο, τον Ιάκωβο της Περούτζ(ι)α, ως τότε ιερέα στην Αγία Σαβίνα της Ρώμης. Ο Ιάκωβος διορίσθηκε στις 28 Μαΐου 1286, εγκαταστάθηκε επισήμως στη Φλωρεντία στις 29 Ιουνίου, αλλά απεβίωσε στις 16 Αυγούστου 1286.
 Ανδρέας ντε Μότσι (1286-1295). Στις 13 Σεπτεμβρίου 1295 μεταφέρθηκε στην Επισκοπή της Βιτσέντσα από τον Πάπα Βονιφάτιο Η΄ και απεβίωσε στις 28 Απριλίου 1296.
 Φραγκίσκος ντε Μοναλντέσκι (1295-1302)
 Λοθάριος ντελλά Τόζα (1303-1309)
 Αντώνιος Όρσο (1310-1321)
 Φραγκίσκος Σιλβέστρι (1323-1341)
 Άγγελος Ατσαγιόλι, O.P. (1342-1355), πρώην Επίσκοπος Άκουιλα (1328-1342). Στις 18 Μαρτίου 1355 διορίσθηκε Επίσκοπος Μόντε Κασσίνο από τον Πάπα Ιννοκέντιο ΣΤ΄ και απεβίωσε στις 4 Οκτωβρίου 1357.
 Φραγκίσκος ντελι Άττι (1355-1356), ανακηρύχθηκε Καρδινάλιος στις 23 Δεκεμβρίου 1356 από τον Πάπα Ιννοκέντιο ΣΤ΄ και απεβίωσε από την πανούκλα στην Αβινιόν στις 25 Αυγούστου ή στις 4 Σεπτεμβρίου 1361.
 Φίλιππος dell'Antella (1357-1363)
 Πέτρος Κορσίνι (1363-1370)
 Άγγελος Ρικαζόλι (1370-1383), πρώην Επίσκοπος Αβέρσα. Μεταφέρθηκε στην Επισκοπή Φαέντσα στις 9 Φεβρουαρίου 1383 και στην Επισκοπή Αρέτσο το 1391.
 Άγγελος Ατσαγιόλι (1383-1385), απεβίωσε στην Πίζα στις 31 Μαΐου 1408.
 Βαρθολομαίος Ουλιάρι, O.Min. (1385-1389)
 Ονούφριος Βισντομίνι, O.E.S.A. (1390-1400)
 Αλαμάνος Αντιμάρι (1400-1401), διορίσθηκε Αρχιεπίσκοπος Τάραντος στις 16 Νοεμβρίου 1401.
 Ιάκωβος Παλλαντίνι (1401-1410), γεννημένος στο Τεράμο, πρώην Επίσκοπος Μονοπόλι (1391-1401) και αρχιεπίσκοπος Ταραντος (Μάρτιος 1401 - Νοέμβριος 1401). Μεταφέρθηκε στην Επισκοπή Σπολέτο στις 18 Ιουλίου 1410 από τον Αντίπαπα Ιωάννη ΚΓ΄ και απεβίωσε το 1417.
 Φραγκίσκος Τζαμπαρέλλα (1410-1411). Ανακηρύχθηκε Καρδινάλιος στις 6 Ιουνίου 1411 και παραιτήθηκε από επίσκοπος Φλωρεντίας 11 ημέρες αργότερα. Απεβίωσε στις 26 Σεπτεμβρίου 1417, ενώ παρακολουθούσε τη Σύνοδο της Κωνσταντίας.

Από το 1411 έως το 1700
 Αμέριγκο Κορσίνι (1411-1434), απεβίωσε στις 18 Μαρτίου 1434.
 Ιωάννης Βιτελλέσκι (1435-1437), είχε προηγουμένως τον τίτλο του «Πατριάρχη Αλεξανδρείας». Ανακηρύχθηκε Καρδινάλιος στις 9 Αυγούστου 1437, οπότε διορίσθηκε διοικών του Trogir, ανταλλάσσοντας μητροπόλεις με τον Λουδοβίκο Σκαράμπι. Απεβίωσε στις 2 Απριλίου 1440.
 Λουδοβίκος του Τρεβίζο (Σκαράμπι Μετσαρότα, 1437-1439), Στις 18 Δεκεμβρίου 1439 διορίσθηκε «Πατριάρχης Ακουιληίας» από τον Πάπα Ευγένιο Δ΄ και απεβίωσε στις 22 Μαρτίου 1465.
 Βαρθολομαίος Τζαμπαρέλλα (1439-1445) «Αποστολικός Πρωτονοτάριος», πρώην προϊστάμενος του Καθεδρικού Ναού της Πάδοβας και αρχιεπίσκοπος Σπαλάτου (Σπλιτ Δαλματίας, 1428-1439). Απεβίωσε στις 21 Δεκεμβρίου 1445.
 Αντωνίνος Φορτσιλιόνι, O.P. (1446-1459 ), παρέμεινε στην έδρα μέχρι την ημέρα του θανάτου του
 Ορλάνδος Μπονάρλι (1459-1461), παρέμεινε στην έδρα μέχρι την ημέρα του θανάτου του
 Ιωάννης Νερόνι Ντιοτισάλβι (1462-1473)
 Πέτρος Ριάριο, O.F.M. (1473-1474)
 Ρινάλδος Ορσίνι (1474-1508)
 Κόζιμος ντε Πάτσι (1508-1513)
 Ιούλιος των Μεδίκων (1513-1523), ο μετέπειτα Πάπας Κλήμης Ζ΄
 Νικόλαος Ριντόλφι (1524-1532)
 Ανδρέας Μπουοντελμόντι (1532-1542)
 Νικόλαος Ριντόλφι (δεύτερη θητεία, 1543-1548)
 Αντώνιος Αλτοβίτι (1548-1573), παρέμεινε στην έδρα μέχρι την ημέρα του θανάτου του
 Αλέξανδρος Οκταβιανός των Μεδίκων (1574-1605), ο μετέπειτα Πάπας Λέων ΙΑ΄
 Αλέξανδρος Μάρτσι των Μεδίκων (1605-1630), πρώην Επίσκοπος Φιεζόλε (1596-1605), απεβίωσε στις 13 Αυγούστου 1630.
 Κόζιμος ντεϊ Μπάρντι (1630-1631), παρέμεινε στην έδρα μέχρι την ημέρα του θανάτου του
 Πέτρος Νικκολίνι (1632-1651), παρέμεινε στην έδρα μέχρι την ημέρα του θανάτου του
 Φραγκίσκος Νέρλι ο πρεσβύτερος (1652-1670), παρέμεινε στην έδρα μέχρι την ημέρα του θανάτου του
 Φραγκίσκος Νέρλι ο νεότερος (1670-1682), παραιτήθηκε
 Ιάκωβος Αντώνιος Μορίτζια, Βαρν. (1683-1699), παραιτήθηκε

Από το 1700 μέχρι σήμερα
 Λέων Στρότσι O.S.B. (1700-1703)
 Θωμάς Μποναβεντούρα ντελλα Γκεραρντέσκα (1703-1721)
 Ιωσήφ Μαρία Μαρτέλλι (1722-1740), παραιτήθηκε
 Φραγκίσκος Γκαετάνο Ινκόντρι (1741-1781)
 Αντώνιος Μαρτίνι (1781-1809)
 Πέτρος Φραγκίσκος Μοράλι (1815-1826)
 Φερδινάνδος Μινούτσι (1828-1856)
 Ιωαννίκιος (Giovacchino) Λιμπέρτι (1857-1874)
 Ευγένιος Τσεκκόνι (1874-1888)
 Αυγουστίνος Μπάουζα, O.P. (1889-1899)
 Αλφόνσος Μιστράντζελο, Sch. P. (1899-1930)
 Ηλίας νταλλα Κόστα (1931-1961)
 Ερμενετζίλντο Φλόριτ (1962-1977), παραιτήθηκε
 Ιωάννης Μπενέλλι (1977-1982), Καρδινάλιος από το 1977
 Σιλουανός Πιοβανέλλι (1983-2001), Καρδινάλιος από το 1985
 Έννιο Αντονέλλι (2001-2008), πρώην Επίσκοπος Γκούμπιο (1982-1988) και Αρχιεπίσκοπος Περούτζια-Città della Pieve (1988–1995)
 Τζουζέππε Μπετόρι (2008-σήμερα)

Παραπομπές

Πηγές
  σσ. 747-748. (στη λατινική)
  (στη λατινική) 
  (στη λατινική)
  (στη λατινική)
  (στη λατινική)

 (στη λατινική)

Βιβλιογραφία
 
 Caponi, Matteo (2009). "Una diocesi in guerra: Firenze (1914-1918).” Studi Storici vol. 50, no. 1, 2009, pp. 231–255. JSTOR, www.jstor.org/stable/25677430.

 
 
Faini, Enrico (2013), "I vescovi dimenticati. Memoria e oblio dei vescovi fiorentini e fiesolani dell’età pre-gregoriana," in: Annali di Storia di Firenze VIII (2013), pp. 11–49. 
 
   
 Lanzoni, Francesco (1927): Le diocesi d'Italia dalle origini al principio del secolo VII (an. 604), Faenza 1927, σσ. 573-584. (στα ιταλικά)
 
 Ristori, G.B.: «Alcune notizie sul palazzo del vescovo Fiorentino» στο: 
 Schwartz, Gerhard: Die Besetzung der Bistümer Reichsitaliens unter den sächsischen und salischen Kaisern: mit den Listen der Bischöfe, 951-1122. B.G. Teubner, Λειψία 1907, σσ. 207–210. (στη γερμανική)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Επισημος ιστότοπος
 Η Αρχιεπισκοπή στο GCatholic.org
 Η Αρχιεπισκοπή στο Catholic Hierarchy

Φλωρεντιας
Αρχιεπισκο