Μίριαμ Μακέμπα

Η Μίριαμ Μακέμπα (αγγλικά: Zenzile Miriam Makeba, 4 Μαρτίου 1932 - 9 Νοεμβρίου 2008), γνωστή με το ψευδώνυμο Mama Africa, ήταν νοτιοαφρικανή τραγουδίστρια, συνθέτρια, ηθοποιός, πρέσβειρα καλής θελήσεως των Ηνωμένων Εθνών και πολιτική ακτιβίστρια. Συνδέθηκε με τα μουσικά ρεύματα της αφροπόπ, της τζαζ και της παγκόσμιας μουσικής και τάχθηκε κατά του απαρτχάιντ και της λευκής μειονοτικής κυβέρνησης της Νοτίου Αφρικής.

Βιογραφία 
Γεννημένη στο Γιοχάνεσμπουργκ, η Μακέμπα ξεκίνησε να εργάζεται από νεαρή ηλικία μετά τον θάνατο του πατέρα της. Είχε έναν σύντομο και αποτυχημένο πρώτο γάμο σε ηλικία 17 ετών, απέκτησε το μοναδικό της παιδί το 1950 και θεραπεύτηκε από καρκίνο του μαστού. Το ταλέντο της στο τραγούδι ανακαλύφθηκε από όταν ήταν ακόμα παιδί. Ξεκίνησε να τραγουδά επαγγελματικά τη δεκαετία του 1950 μαζί με τους Cuban Brothers, τους Manhattan Brothers και το γυναικείο συγκρότημα Skylarks όπου ερμήνευε τζαζ, δυτική μουσική και παραδοσιακά αφρικανικά τραγούδια. Το 1959 η Μακέμπα ερμήνευσε έναν μικρό ρόλο στην ταινία Come Back Africa, η οποία της χάρισε διεθνή αναγνώριση και την οδήγησε σε ρόλους στη Βενετία, το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη. Στο Λονδίνο συναντήθηκε με τον Αμερικανό τραγουδιστή Χάρι Μπελαφόντε, που έγινε μέντορας και συνεργάτης της. Μετακόμισε στη Νέα Υόρκη, όπου έγινε αμέσως δημοφιλής, και ηχογράφησε τον πρώτο σόλο δίσκο της το 1960. Η προσπάθειά της να επιστρέψει στη Νότια Αφρική το ίδιο έτος για την κηδεία της μητέρας της εμποδίστηκε από την αφρικανική κυβέρνηση.

Η καριέρα της Μακέμπα άκμασε στις ΗΠΑ όπου κυκλοφόρησε αρκετούς δίσκους και τραγούδια. Μαζί με τον Μπελαφόντε έλαβε Βραβείο Γκράμι για τον δίσκο An Evening with Belafonte / Makeba (1965). Τάχθηκε κατά της κυβέρνησης της Νότιας Αφρικής στον ΟΗΕ και συμμετείχε στο κίνημα για την υπεράσπιση των πολιτικών δικαιωμάτων. Παντρεύτηκε τον Στόουκλι Καρμάικλ, ηγέτη του κόμματος των Μαύρων Πανθήρων, το 1968. Εξαιτίας αυτού, έχασε την υποστήριξη των λευκών Αμερικανών και αντιμετωπίστηκε εχθρικά από την αμερικανική κυβέρνηση, με αποτέλεσμα η ίδια και ο Καρμάικλ να μετακομίσουν στη Γουινέα. Συνέχισε να τραγουδά, κυρίως σε αφρικανικές χώρες, συμμετέχοντας και σε αρκετές εκδηλώσεις υπέρ της ανεξαρτησίας. Ξεκίνησε να γράφει και να ερμηνεύει μουσική η οποία επέκρινε το απαρτχάιντ. Το τραγούδι "Soweto Blues" (1977) είχε ως θέμα την εξέγερση στο Σοβέτο. Μετά το απαρτχάιντ το 1990, η Μακέμπα επέστρεψε στη Νότια Αφρική όπου συνέχισε την ηχογράφηση και την ερμηνεία τραγουδιών. Το 1999 ορίστηκε πρέσβειρα καλής θελήσεως του ΟΗΕ και πραγματοποίησε εκστρατείες για ανθρωπιστικούς σκοπούς. Πέθανε από καρδιακή προσβολή κατά τη διάρκεια συναυλίας το 2008 στην Ιταλία.

Η Μακέμπα ήταν από τις πρώτες Αφρικανές τραγουδοποιούς που έλαβαν παγκόσμια αναγνώριση. Έκανε γνωστή την αφρικανική μουσική στον δυτικό κόσμο και έκανε γνωστά την παγκόσμια μουσική και την αφροπόπ. Έκανε επίσης δημοφιλή αρκετά τραγούδια που ασκούσαν κριτική στο απαρτχάιντ και έγινε σύμβολο της αντίστασης ενάντια στο σύστημα, ιδιαίτερα μετά την ανάκληση του δικαιώματός της για επιστροφή στη Νότια Αφρική. Μετά τον θάνατό της, ο πρώην πρόεδρος της Νοτίου Αφρικής Νέλσον Μαντέλα δήλωσε ότι "η μουσική της ενέπνεε ένα ισχυρό αίσθημα ελπίδας σε όλους".

Σημαντικά τραγούδια και δίσκοι 

Albums
 Miriam Makeba (1960) 
 The Many Voices of Miriam Makeba (1962)
 An Evening with Belafonte/Makeba (1965)
 Comme une symphonie d'amour (1979)
 The Queen of African Music (1987)
 Sangoma (1988)
 Welela (1989)
 Eyes on Tomorrow (1991)
 Homeland (2000)

Songs
 "Lakutshn, Ilanga"/Lovely Lies" (1956)
 "Sophiatown is Gone"
 "The Click Song" / "Mbube" (1963)
 "Pata Pata" (1967)
 "Lumumba" (1970)
 "Malcolm X" (1974)
 "Soweto Blues" (1977)
 "Thula Sizwe/I Shall Be Released" (1991)
 "Malaika"

Παραπομπές

Βιβλιογραφία

Περαιτέρω μελέτη

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 
 Miriam Makeba στο National Public Radio
 
 

Νοτιοαφρικανοί τραγουδιστές