Λεβοθυροξίνη

Λεβοθυροξίνη, επίσης γνωστή ως -θυροξίνη, είναι μια επεξεργασμένη μορφή της ορμόνης του θυρεοειδούς θυροξίνης (Τ4). Χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της ανεπάρκειας θυρεοειδικής ορμόνης, συμπεριλαμβανομένης της σοβαρής μορφής που είναι γνωστή ως μυξοιδηματικό κώμα.  Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία και την πρόληψη ορισμένων τύπων όγκων του θυρεοειδούς.  Δεν ενδείκνυται για απώλεια βάρους.  Η λεβοθυροξίνη λαμβάνεται από το στόμα ή χορηγείται με ένεση σε φλέβα.  Η μέγιστη επίδραση από μια συγκεκριμένη δόση μπορεί να χρειαστεί έως και έξι εβδομάδες για να εμφανιστεί.  

Οι παρενέργειες από υπερβολικές δόσεις περιλαμβάνουν απώλεια βάρους, δυσκολία στην ανοχή της θερμότητας, εφίδρωση, άγχος, προβλήματα ύπνου, τρόμο και γρήγορο καρδιακό ρυθμό.  Η χρήση δεν συνιστάται σε άτομα που είχαν πρόσφατα καρδιακή προσβολή.  Η χρήση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχει αποδειχθεί ασφαλής.  Η δοσολογία πρέπει να βασίζεται σε τακτικές μετρήσεις των θυρεοειδικών ορμονών (TSH) και των επιπέδων T 4 στο αίμα.  Μεγάλο μέρος της επίδρασης της λεβοθυροξίνης ακολουθεί μετατροπή της σε τριιωδοθυρονίνη (Τ3). 

Η λεβοθυροξίνη παρασκευάστηκε για πρώτη φορά το 1927. Είναι στον κατάλογο των βασικών φαρμάκων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας Η λεβοθυροξίνη διατίθεται ως γενικό φάρμακο. Η λεβοθυροξίνη ήταν η τρίτη πιο συχνά συνταγογραφούμενη φαρμακευτική αγωγή στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2017, με περισσότερες από 101 εκατομμύρια συνταγές.

Ιατρική χρήση 
Η λεβοθυροξίνη χρησιμοποιείται συνήθως για τη θεραπεία του υποθυρεοειδισμού, και είναι η θεραπεία επιλογής για άτομα με υποθυρεοειδισμό, που συχνά απαιτούν δια βίου θεραπεία με θυρεοειδική ορμόνη. 

Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία της βρογχοκήλης μέσω της ικανότητάς της να μειώνει την θυρεοειδοτρόπο ορμόνη (TSH), η οποία θεωρείται ότι προκαλεί βρογχοκήλη. Η λεβοθυροξίνη χρησιμοποιείται επίσης ως επεμβατική θεραπεία σε άτομα με οζώδη θυρεοειδή νόσο ή καρκίνο του θυρεοειδούς για την καταστολή της έκκρισης TSH. Ένα υποσύνολο των ατόμων με υποθυρεοειδισμό που λαμβάνουν κατάλληλη δόση λεβοθυροξίνης αναφέρει συνέχιση των συμπτωμάτων παρά το γεγονός ότι τα επίπεδα TSH βρίσκονται στο φυσιολογικό εύρος. Σε αυτούς τους ανθρώπους, απαιτείται περαιτέρω εργαστηριακή και κλινική αξιολόγηση, καθώς μπορεί να έχουν άλλη αιτία για τα συμπτώματά τους.  Επιπλέον, η αναθεώρηση των φαρμάκων και των πιθανών συμπληρωμάτων διατροφής είναι σημαντική, καθώς πολλά φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν τα επίπεδα των θυρεοειδικών ορμονών.  

Η λεβοθυροξίνη χρησιμοποιείται επίσης για τη θεραπεία του υποκλινικού υποθυρεοειδισμού, η οποία ορίζεται από αυξημένα επίπεδα TSH και αλλά φυσιολογικές τιμές ελεύθερης Τ 4 και είναι χωρίς συμπτώματα. Αυτοί οι άνθρωποι μπορεί να είναι ασυμπτωματικοί  και εάν πρέπει να αντιμετωπίζονται είναι αμφιλεγόμενο. Ένα πλεονέκτημα της θεραπείας αυτού του πληθυσμού με θεραπεία με λεβοθυροξίνη είναι η πρόληψη της ανάπτυξης υποθυρεοειδισμού.  Ως τέτοια, η θεραπεία πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για ασθενείς με αρχικά επίπεδα TSH άνω των 10 mIU / l, άτομα με αυξημένους τίτλους αντισωμάτων υπεροξειδάσης του θυρεοειδούς, άτομα με συμπτώματα υποθυρεοειδισμού και επίπεδα TSH 5-10 mIU/l και γυναίκες που είναι έγκυες ή θέλουν να μείνουν έγκυες. Η από του στόματος δοσολογία για ασθενείς με υποκλινικό υποθυρεοειδισμό είναι 1 μg/kg/ημέρα. 

Χρησιμοποιείται επίσης για τη θεραπεία του μυξοιδηματικού κώματος, το οποίο είναι μια σοβαρή μορφή υποθυρεοειδισμού που χαρακτηρίζεται από αλλαγές στην ψυχική κατάσταση και υποθερμία. Καθώς πρόκειται για ιατρική κατάσταση έκτακτης ανάγκης με υψηλό ποσοστό θνησιμότητας, θα πρέπει να αντιμετωπίζεται στη μονάδα εντατικής θεραπείας  με αντικατάσταση της θυρεοειδικής ορμόνης και επιθετική αντιμετώπιση των επιπλοκών μεμονωμένων οργάνων. 

Οι δόσεις ποικίλλουν ανάλογα με τις ηλικιακές ομάδες και την ατομική κατάσταση του ατόμου, το σωματικό βάρος και τη συμμόρφωση με το φάρμακο και τη διατροφή. Άλλοι προγνωστικοί παράγοντες της απαιτούμενης δοσολογίας είναι το φύλο, ο δείκτης μάζας σώματος, η δραστηριότητα της δεϊδινάσης (SPINA-GD) και η αιτιολογία του υποθυρεοειδισμού. Οι ετήσιες ή εξαμηνιαίες κλινικές αξιολογήσεις και η παρακολούθηση της TSH είναι κατάλληλες μετά την καθιέρωση της δόσης. Η λεβοθυροξίνη λαμβάνεται με άδειο στομάχι περίπου μισή ώρα έως μία ώρα πριν από τα γεύματα. Ως τέτοια, η θεραπεία αντικατάστασης θυρεοειδούς λαμβάνεται συνήθως 30 λεπτά πριν από το φαγητό το πρωί. Για ασθενείς που δυσκολεύονται να λάβουν λεβοθυροξίνη το πρωί, η δοσολογία πριν τον ύπνο είναι επίσης αποτελεσματική.  Μια μελέτη το 2015 έδειξε μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα της λεβοθυροξίνης όταν λαμβάνεται κατά τον ύπνο. Δόσεις λεβοθυροξίνης που ομαλοποιούν την TSH στον ορό μπορεί να μην ομαλοποιήσουν τα ανώμαλα επίπεδα της LDL χοληστερόλης και της ολικής χοληστερόλης.

Εγκυμοσύνη και θηλασμός 
Σύμφωνα με τις κατηγορίες εγκυμοσύνης των ΗΠΑ για την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων, η λεβοθυροξίνη έχει ανατεθεί στην κατηγορία Α. Δεδομένου ότι δεν έχει αποδειχθεί αυξημένος κίνδυνος συγγενών ανωμαλιών σε έγκυες γυναίκες που λαμβάνουν λεβοθυροξίνη, η θεραπεία πρέπει να συνεχιστεί κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.  Επιπλέον, η θεραπεία θα πρέπει να χορηγείται αμέσως σε γυναίκες που έχουν διαγνωστεί με υποθυρεοειδισμό κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, καθώς ο υποθυρεοειδισμός σχετίζεται με υψηλότερο ποσοστό επιπλοκών, όπως αυτόματη αποβολή, προεκλαμψία και πρόωρη γέννηση.  

Οι απαιτήσεις σε θυρεοειδικές ορμόνες αυξάνονται κατά τη διάρκεια και διαρκούν καθ 'όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Ως εκ τούτου, οι έγκυες γυναίκες συνιστώνται να αυξάνουν σε εννέα δόσεις λεβοθυροξίνης κάθε εβδομάδα, αντί των συνηθισμένων επτά, μόλις επιβεβαιωθεί η εγκυμοσύνη τους.  Η επανάληψη των εξετάσεων της λειτουργίας του θυρεοειδούς θα πρέπει να γίνεται πέντε εβδομάδες μετά την αύξηση της δόσης.  

Ενώ μια ελάχιστη ποσότητα θυρεοειδικών ορμονών βρίσκεται στο μητρικό γάλα, η ποσότητα αυτή δεν επηρεάζει τα επίπεδα του θυρεοειδούς στο βρέφος στο πλάσμα. Επιπλέον, η λεβοθυροξίνη δεν βρέθηκε να προκαλεί ανεπιθύμητες ενέργειες στο βρέφος ή τη μητέρα κατά τη διάρκεια του θηλασμού.  Καθώς απαιτούνται επαρκείς συγκεντρώσεις θυρεοειδικής ορμόνης για τη διατήρηση της φυσιολογικής γαλουχίας, θα πρέπει να χορηγούνται κατάλληλες δόσεις λεβοθυροξίνης κατά τη διάρκεια του θηλασμού.

Παιδιά 
Η λεβοθυροξίνη είναι ασφαλής και αποτελεσματική για παιδιά με υποθυρεοειδισμό. Ο στόχος της θεραπείας για παιδιά με υποθυρεοειδισμό είναι η επίτευξη και διατήρηση της φυσιολογικής πνευματικής και σωματικής ανάπτυξης.

Αντενδείξεις 
Η λεβοθυροξίνη αντενδείκνυται σε άτομα με υπερευαισθησία στη νατριούχο λεβοθυροξίνη ή σε οποιοδήποτε συστατικό του σκευάσματος, σε άτομα με οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου και σε άτομα με θυρεοτοξίκωση οποιασδήποτε αιτιολογίας. Η λεβοθυροξίνη αντενδείκνυται επίσης για άτομα με μη διορθωμένη επινεφρική ανεπάρκεια, καθώς οι θυρεοειδικές ορμόνες μπορεί να προκαλέσουν οξεία επινεφριδική κρίση αυξάνοντας τη μεταβολική κάθαρση των γλυκοκορτικοειδών. Για τα δισκία από το στόμα, η αδυναμία κατάποσης των καψουλών είναι μια επιπλέον αντένδειξη.

Παρενέργειες 
Οι ανεπιθύμητες ενέργειες γενικά προκαλούνται από εσφαλμένη δοσολογία. Η μακροχρόνια καταστολή των τιμών της TSH κάτω από τις κανονικές τιμές προκαλεί συχνά καρδιακές παρενέργειες και συμβάλλει στη μείωση της οστικής πυκνότητας (τα χαμηλά επίπεδα TSH είναι επίσης γνωστό ότι συμβάλλουν στην οστεοπόρωση). 

Πολύ υψηλή δόση λεβοθυροξίνης προκαλεί υπερθυρεοειδισμό. Η υπερδοσολογία μπορεί να οδηγήσει σε αίσθημα παλμών, κοιλιακό άλγος, ναυτία, άγχος, σύγχυση, διέγερση, αϋπνία, απώλεια βάρους και αυξημένη όρεξη.  Οι αλλεργικές αντιδράσεις στο φάρμακο χαρακτηρίζονται από συμπτώματα όπως δυσκολία στην αναπνοή, δύσπνοια ή πρήξιμο του προσώπου και της γλώσσας. Η οξεία υπερδοσολογία μπορεί να προκαλέσει πυρετό, υπογλυκαιμία, καρδιακή ανεπάρκεια, κώμα και μη αναγνωρισμένη ανεπάρκεια των επινεφριδίων. 

Η οξεία μαζική υπερδοσολογία μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή. Η θεραπεία πρέπει να είναι συμπτωματική και υποστηρικτική. Η μαζική υπερδοσολογία μπορεί να σχετίζεται με αυξημένη συμπαθητική δραστηριότητα, επομένως μπορεί να απαιτεί θεραπεία με βήτα-αποκλειστές. 

Τα αποτελέσματα της υπερδοσολογίας εμφανίζονται 6 ώρες έως 11 ημέρες μετά την κατάποση.

Αλληλεπιδράσεις 
Πολλές τροφές και άλλες ουσίες μπορούν να επηρεάσουν την απορρόφηση της θυροξίνης. Ουσίες που μειώνουν την απορρόφηση είναι τα αντιόξινα που περιέχουν αλουμίνιο και μαγνήσιο, σιμεθικόνη, σουκραλφάτη, χολεστυραμίνη, κολεστιπόλη και σουλφονικό πολυστυρόλιο. Ο χυμός γκρέιπφρουτ μπορεί να καθυστερήσει την απορρόφηση της λεβοθυροξίνης, αλλά με βάση μια μελέτη 10 υγιών ατόμων ηλικίας 20-30 (οκτώ άνδρες, δύο γυναίκες), μπορεί να μην έχει σημαντική επίδραση στη βιοδιαθεσιμότητα σε νεαρούς ενήλικες. Μια μελέτη οκτώ γυναικών έδειξε ότι ο καφές μπορεί να επηρεάσει την εντερική απορρόφηση της λεβοθυροξίνης, αν και σε επίπεδο μικρότερο από την κατανάλωση πίτουρου. Ορισμένες άλλες ουσίες μπορούν να προκαλέσουν δυσμενείς επιπτώσεις που μπορεί να είναι σοβαρές. Ο συνδυασμός λεβοθυροξίνης με κεταμίνη μπορεί να προκαλέσει υπέρταση και ταχυκαρδία. και τα τρικυκλικά και τετρακυκλικά αντικαταθλιπτικά αυξάνουν την τοξικότητά του. Το λίθιο, ωστόσο, μπορεί να προκαλέσει υπερθυρεοειδισμό (αλλά πιο συχνά υποθυρεοειδισμό) επηρεάζοντας το μεταβολισμό του ιωδίου του ίδιου του θυρεοειδούς, αναστέλλοντας έτσι και τη δράση της συνθετικής λεβοθυροξίνης. Η σόγια, τα καρύδια, οι φυτικές ίνες, τα συμπληρώματα ασβεστίου και τα συμπληρώματα σιδήρου μπορούν επίσης να επηρεάσουν αρνητικά την απορρόφηση.  Μια μελέτη διαπίστωσε ότι το αγελαδινό γάλα μειώνει την απορρόφηση της λεβοθυροξίνης. 

Για να ελαχιστοποιηθούν οι αλληλεπιδράσεις, ένας κατασκευαστής λεβοθυροξίνης προτείνει μετά τη λήψη του να περάσουν 30 λεπτά έως μία ώρα καταναλωθεί φαΐ ή ποτό που δεν είναι νερό. Συνιστούν περαιτέρω να το παίρνετε το πρωί με άδειο στομάχι.

Μηχανισμός δράσης 
Η λεβοθυροξίνη είναι μία συνθετική μορφή της θυροξίνης (Τ4), μία ενδογενή ορμόνη που εκκρίνεται από τον θυρεοειδή αδένα, η οποία μετατρέπεται στον ενεργό μεταβολίτη της, L-τριιωδοθυρονίνη (Τ3). Οι Τ4 και Τ3 δεσμεύονται σε πρωτεΐνες υποδοχέων θυρεοειδούς στο πυρήνα του κυττάρου και προκαλούν μεταβολικές επιδράσεις μέσω του ελέγχου των μεταγραφής του DNA και την πρωτεϊνική σύνθεση.  Όπως και το φυσικά εκκρινόμενο αντίστοιχο, η λεβοθυροξίνη είναι μια χειρόμορφη ένωση στη μορφή .

Φαρμακοκινητική 
Η απορρόφηση της χορηγούμενης από το στόμα λεβοθυροξίνης από το γαστρεντερικό σωλήνα κυμαίνεται από 40 έως 80%, με την πλειονότητα του φαρμάκου να απορροφάται από τη νήστιδα και τον άνω ειλεό. Η απορρόφηση της λεβοθυροξίνης αυξάνεται με νηστεία και μειώνεται σε ορισμένα σύνδρομα δυσαπορρόφησης, από ορισμένα τρόφιμα και με την ηλικία. Η βιοδιαθεσιμότητα του φαρμάκου μειώνεται από τις φυτικές ίνες.

Περισσότερο από το 99% των κυκλοφορούντων θυρεοειδικών ορμονών συνδέονται με πρωτεΐνες του πλάσματος, συμπεριλαμβανομένης της σφαιρίνης που δεσμεύει την θυροξίνη, της τρανσυρετίνης (προηγουμένως αποκαλούμενη προλευκωματίνη που δεσμεύει την θυροξίνη) και της αλβουμίνης. Μόνο η ελεύθερη ορμόνη είναι μεταβολικά ενεργή. 

Η κύρια οδός μεταβολισμού των ορμονών του θυρεοειδούς είναι μέσω της διαδοχικής αποϊωδίωσης. Το ήπαρ είναι η κύρια θέση της Τ 4-αποϊιωδίωση, και μαζί με τα νεφρά, είναι υπεύθυνα για περίπου το 80% της κυκλοφορούσας Τ 3. Εκτός από την αποϊωδίωση, οι θυρεοειδικές ορμόνες απεκκρίνονται επίσης μέσω των νεφρών και μεταβολίζονται μέσω σύζευξης και γλυκουρονιδίωσης και εκκρίνονται απευθείας στη χολή και στο έντερο, όπου υφίστανται εντεροηπατική ανακυκλοφορία. 

Ο χρόνος ημιζωής είναι 6-7 ημέρες για άτομα με φυσιολογικά εργαστηριακά αποτελέσματα, 9–10 ημέρες για άτομα με υποθυρεοειδισμό και 3–4 ημέρες για άτομα με υπερθυρεοειδισμό. Οι θυρεοειδικές ορμόνες αποβάλλονται κυρίως από τα νεφρά (περίπου 80%), με την απέκκριση των ούρων να μειώνεται με την ηλικία.  Το υπόλοιπο 20% των Τ 4 αποβάλλεται στα κόπρανα.

Ιστορία 
Η θυροξίνη απομονώθηκε για πρώτη φορά σε καθαρή μορφή το 1914, στην κλινική Mayo του Έντουαρντ Κάλβιν Κένταλ από εκχυλίσματα θυρεοειδών αδένων γουρούνι. Η ορμόνη συντέθηκε το 1927 από Βρετανούς χημικούς Τσαρλς Ρόμπερτ Χάρινγκτον και Τζορτζ Μπάργκερ. 

Το 2016, έγινε το πιο συχνά συνταγογραφούμενο φάρμακο στις ΗΠΑ, με περισσότερες από 114 εκατομμύρια συνταγές.

Παραπομπές 

Βασικά Φάρμακα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας
Ορμόνες
Οργανικές ενώσεις ιωδίου
Αρωματικές ενώσεις
Αμινοξέα