Ασοριστάν

Το Ασο(υ)ριστάν (περσικά: 𐭠𐭮𐭥𐭥𐭮𐭲𐭭) ήταν το όνομα της σασσανιδικής επαρχίας της Ασσυρίας και της Βαβυλωνίας από το 226 έως το 637.

Ονομασία 
Η παρθική ονομασία Asōristān  είναι γνωστή από την επιγραφή του Σαπώρη Α΄ της Περσίας στον Κύβο του Ζωροάστρη και από την επιγραφή του Ναρσή στο Παϊκουλί. Το επίθετο āsōrīg στην μέση περσική σημαίνει αντίστοιχα "Ασσύριος". Η περιοχή είχε επίσης και διάφορα άλλα ονόματα: Ασσυρία, Αθούρα, Μπετ Αραμάγιε, Βαβήλ και Ερέχ/Εράκ. 

Μετά τα μέσα του 6ου αιώνα ονομάστηκε επίσης Khvārvarān στα περσικά.

Το όνομα Asōristān είναι μια ένωση του Asōr ("Ασσυρίζ") και του ιρανικού επιθήματος -istān ("γη του/των"). Το όνομα Ασσυρία, με τη μορφή Ασοριστάν, μεταβλήθηκε από τους Πάρθους για να συμπεριλάβει την αρχαία Βαβυλωνία και αυτό συνεχίστηκε υπό τους Σασσανίδες. 

Η ιστορική χώρα της Ασσυρίας (Αθούρα), ωστόσο, βρισκόταν στα βόρεια του Βαβυλωνιακού Ασοριστάν, στην ανεξάρτητη μεθοριακή επαρχία της Οσροηνής.

Ιστορία 
Κατά τη διάρκεια των Αχαιμενιδών (550–330 π.Χ.) και της Παρθιανής Αυτοκρατορίας, η περιοχή αυτή ήταν γνωστή με το παλιό περσικό όνομα Αθούρα. Το Ασοριστάν, η "γη της Ασσυρίας", ήταν η κυριότερη επαρχία της Αυτοκρατορίας των Σασσανιδών. 

Η πόλη Κτησιφών χρησίμευσε ως η πρωτεύουσα και της Παρθικής και της Σασανιδικής Αυτοκρατορίας και ήταν για κάποιο διάστημα η μεγαλύτερη πόλη στον κόσμο. Η κύρια γλώσσα, που ομιλούσαν οι Ασσυριανοί, ήταν η ανατολική αραμαϊκή, με την τοπική συριακή γλώσσα να αποτελεί σημαντικό όχημα για τον Συριακό Χριστιανισμό. Η Εκκλησία της Ανατολής ιδρύθηκε στο Ασοριστάν. 

Το Ασοριστάν ήταν σε μεγάλο βαθμό πανομοιότυπο με την αρχαία Μεσοποταμία. Τα βόρεια σύνορα είναι κάπως αβέβαια, αλλά πιθανότατα ακολουθούσαν μια γραμμή από την Άντα έως το Tικρίτ. Η Χιρά ήταν πιθανώς το νοτιότερο σημείο, τα σύνορα μετά από το βόρειο τμήμα των βάλτων του Ουασίτ. 

Οι Πάρθοι είχαν ασκήσει μόνο χαλαρό έλεγχο κατά καιρούς, επιτρέποντας την ακμή ορισμένων συριακών βασιλικών της Ασσυρίας στην Άνω Μεσοποταμία, την ανεξάρτητη Οσροηνή, καθώς και στις περιοχές της Αδιαβηνής και του μερικώς ασυριακού κράτους της Χάτρα. Η αυτοκρατορία των Σασσανιδών κατέκτησε την Ασσυρία και τη Μεσοποταμία από τους Παρθούς κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 220 και το 260 είχε καταργήσει αυτές τις πόλεις-κράτη, με την Ασούρ, 3000ετών, να διαλύεται το 256. Ορισμένες περιοχές φαίνεται να έχουν παραμείνει εν μέρει αυτόνομες μέχρι το τέλος του τέταρτου αιώνα, με έναν Ασσύριο βασιλιά ονόματι Σινχαρίμπ να φέρεται να κυβερνά ένα μέρος της Ασσυρίας το 370.

Μεταξύ 633-8, η περιοχή κυριεύτηκε από τους Άραβες κατά τη διάρκεια της μουσουλμανικής κατάκτησης της Περσίας. Μαζί με το Μεσάν, έγινε η επαρχία του αλ-Ιράκ. Το Ασοριστάν μεταβιβάστηκε το 639, τερματίζοντας πάνω από 3000 χρόνια της Ασσυρίας ως γεωπολιτική οντότητα. Έναν αιώνα αργότερα, η περιοχή έγινε η πρωτεύουσα του Χαλιφάτου των Αββασιδών και το κέντρο της Χρυσής Εποχής του Ισλάμ για πεντακόσια χρόνια, από τον 8ο έως τον 13ο αιώνα.

Μετά την μουσουλμανική κατάκτηση, το Ασοριστάν είδε μια σταδιακή, αλλά μεγάλη εισροή μουσουλμάνων: στην αρχή Αράβων, αλλά αργότερα και ιρανικών και τουρκικών φύλων.

Οι ασσυριακοί λαοί συνέχισαν να υπομένουν, απορρίπτοντας τον αραβικοποίηση και τον εξισλαμισμό, και συνέχισαν να αποτελούν την πλειοψηφία του πληθυσμού του Βορρά μέχρι το 14ο αιώνα, έως ότου οι θρησκευτικά υποκινούμενες σφαγές του Ταμερλάνου μείωσαν δραστικά τον αριθμό τους και οδήγησαν τελικά στην εγκατάλειψη της πόλης Ασούρ. Μετά από αυτήν την περίοδο, οι Ασσύριοι έγιναν η εθνοτική, γλωσσική και θρησκευτική μειονότητα στην πατρίδα τους.

Πληθυσμός 
Ο πληθυσμός του Ασοριστάν ήταν μικτός. Ο Βορράς αποτελούνταν κυρίως από αυτόχθονες Ασσύριους, ενώ οι εθνικά και γλωσσικά πανομοιότυποι Βαβυλώνιοι ζούσαν στο νότο, οι Αραμαίοι και οι Ναβαταίοι κατοικούσαν στις μακρινές νοτιοδυτικές ερήμους και οι Πέρσες, οι Αρμένιοι, οι Εβραίοι και οι Μανδαίοι σε όλη τη Μεσοποταμία. 

Το ελληνικό στοιχείο στις νότιες πόλεις, που εξακολουθούσε να είναι ισχυρό κατά την παρθική περίοδο, απορροφήθηκε από τους Σημίτες στην εποχή των Σασσανιδών. Η πλειονότητα του πληθυσμού ήταν Ασσύριοι, ομιλητές ανατολικών αραμαϊκών διαλέκτων. 

Ως σιτοβολώνας της αυτοκρατορίας των Σασσανιδών, το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού ασχολήθηκε με τη γεωργία ή ως στρατιώτες και έμποροι. Οι Πέρσες ζούσαν σε διάφορα μέρη της επαρχίας. Πέρσες στρατιώτες φρουρών ζούσαν κατά μήκος του εξωτερικού του νότιου και δυτικού Ασορστάν, οι περσικές ευγενείς οικογένειες ζούσαν στις μεγάλες πόλεις, ενώ μερικοί Πέρσες χωρικοί ζούσαν στο νότιο τμήμα. Έπαιξαν πολύ ενεργό ρόλο στην επαρχία και βρέθηκαν στη διοικητική τάξη της κοινωνίας ως αξιωματικοί του στρατού, δημόσιοι υπάλληλοι και φεουδάρχες.

Θρησκεία 
Η θρησκευτική δημογραφία της Μεσοποταμίας ήταν πολύ διαφορετική κατά την Ύστερη Αρχαιότητα. Από τον 1ο και το 2ο αιώνα ο Συριακός Χριστιανισμός έγινε η κύρια θρησκεία, ενώ άλλες ομάδες ασκούσαν τον Μανδαϊσμό, τον Ιουδαϊσμό, τον Μανιχαϊσμό, τον Ζωροαστρισμό και την αρχαία Ασσυρο-Βαβυλωνιακή μεσοποταμιακή θρησκεία. 

Οι Ασσύριοι Χριστιανοί ήταν πιθανώς το πιο πολυάριθμο σχήμα στην επαρχία.

Παραπομπές 

Αρχαία Άνω Μεσοποταμία
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις