Αντίδοτο

Το αντίδοτο είναι χημική ουσία η οποία εξουδετερώνει ή περιορίζει την βλαπτική ενέργεια ενός δηλητηρίου σε ένα ζωντανό οργανισμό. Το αντίδοτο μετά τη χορήγησή του δρα άμεσα πάνω στην τοξίνη ή πάνω στον υποδοχέα στον οποίο προσδένεται, είτε αδρανοποιώντας την είτε μειώνοντας τις ανεπιθύμητες επιδράσεις της. 

Αν και στις περισσότερες περιπτώσεις δηλητηρίασης η αντιμετώπιση είναι συντηρητική, σε κάποιες περιπτώσεις η χορήγηση αντιδότου εγκαίρως μπορεί να μειώσει δραματικά ή τουλάχιστον να εμποδίσει την εξέλιξη της δηλητηρίασης, αυξάνοντας την επιβίωση. Λιγότερο από το 2% των τοξινών έχουν αναγνωρισμένο αντίδοτο.

Τρόπος δράσης 
Γενικά τα αντίδοτα ανάλογα με τον τρόπο δράσης τους χωρίζονται σε τέσσερις κατηγορίες. Αυτές είναι: μείωση των επιπέδων ενεργής τοξίνης, μπλοκάρισμα του σημείου πρόσδεσης, μείωση των τοξικών μεταβολιτών και αντιμετώπιση των επιδράσεων της τοξίνης.

Ο ενεργός άνθρακας είναι παράδειγμα μη ειδικού αντιδότου το ποίο δρα προσδένοντας πάνω στη τοξίνη και αποτελεί το πιο κοινό αντίδοτο αυτού του είδους. Επίσης υπάρχουν και χηλικές ενώσεις οι οποίες προσδένονται εξειδικευμένα πάνω σε τοξίνες, καθώς και ανοσοθεραπείες με αντισώματα. Άλλα αντίδοτα δρουν ανταγωνιστικά στα ένζυμα ή τους υποδοχείς τα οποία επηρεάζουν τις τοξίνες (όπως η αιθανόλη σε περίπτωση δηλητηρίασης από μεθανόλη), ενισχύουν τη δράση των ενζύμων. Κάποια άλλα αντίδοτα μειώνουν το σχηματισμό τοξικών μεταβολιτών, όπως στην περίπτωση της Ν-ακετυλοκυστεΐνης στην τοξικότητα από παρακεταμόλη.

Κατάλογος αντιδότων

Παραπομπές