Εθνική Τράπεζα της Πολωνίας

Η Εθνική Τράπεζα της Πολωνίας (ΕΤΠ) (πολωνικά: Narodowy Bank Polski, NBP) είναι η κεντρική τράπεζα της Πολωνίας. Ελέγχει την έκδοση του νομίσματος της Πολωνίας, το ζουότι. Η Τράπεζα εδρεύει στη Βαρσοβία και διαθέτει υποκαταστήματα σε 16 μεγάλες πόλεις της Πολωνίας. Η ΕΤΠ εκπροσωπεί την Πολωνία στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών, έναν οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ιστορία 
Αν και η τράπεζα υπάρχει με την τρέχουσα ονομασία της από το 1945, αποτελεί συνέχεια δύο προηγούμενων κεντρικών τραπεζών της Πολωνίας, όπου οι δύο ονομάζονταν απλά Τράπεζα της Πολωνίας (Bank Polski). Η πρώτη ιδρύθηκε στη Βαρσοβία το 1828 από τον Πρίγκιπα Φραντσίσεκ Κσαβέρι Ντρούτσκι-Λουμπέτσκι. Ένα όργανο της κυβέρνησης του Βασιλείου της Πολωνίας, είχε δικαίωμα στην έκδοση του πολωνικού νομίσματος καθώς και στον έλεγχο των πιστωτικών επιτοκίων. Επίσης είχε δικαίωμα παραχώρησης για εκμετάλλευση ξένων νομισμάτων και εξαγορά πιστώσεων που εκδίδονταν από ξένες εταιρείες και τράπεζες.

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, τα αποθέματα χρυσού της Πολωνίας μεταφέρθηκαν στη Ρουμανία, τη Μεγάλη Βρετανία και τον Καναδά. Τον Νοέμβριο του 1946, μετά την ακύρωση του χρέους της Πολωνίας κατά τη διάρκεια του πολέμου, το μεγαλύτερο μέρος των προπολεμικών αποθεμάτων χρυσού επιστράφηκε στις νέες κομμουνιστικές αρχές της Πολωνίας. Το 1947 ο χρυσός που κατατέθηκε στη Ρουμανία το 1939 επιστράφηκε, ενώ η ίδια η πρώην Τράπεζα της Πολωνίας έκλεισε και τελικά το 1952 απορροφήθηκε από τη νεοσύστατη Εθνική Τράπεζα της Πολωνίας.

Η τελευταία ήταν μία από τις δύο τράπεζες που επιτρεπόταν να λειτουργεί στη μεταπολεμική σχεδιασμένη οικονομία της Πολωνίας. Είχε το μονοπώλιο για το νόμισμα, τις πιστώσεις και τη σώρευση των αποταμιεύσεων. Η άλλη τράπεζα, η PKO Bank Polski, ήταν υπεύθυνη για ιδιωτικούς λογαριασμούς. Μετά την πτώση του κομμουνιστικού συστήματος το 1989, η οικονομία της αγοράς επανήλθε και το ΕΤΠ περιόρισε τις λειτουργίες της στον έλεγχο συναλλάγματος και την εποπτεία άλλων, ιδιωτικά ελεγχόμενων τραπεζών.

Δομή 
Η δομή και η λειτουργία της Εθνικής Τράπεζας της Πολωνίας ρυθμίζονται από το άρθρο 227 του Συντάγματος της Πολωνίας του 1997 και τον νόμο Εθνικής Τράπεζας της Πολωνίας του ίδιου έτους. Ο Πρόεδρος της ΕΤΠ διορίζεται από το Σέιμ, κατόπιν αιτήματος του Προέδρου της Δημοκρατίας της Πολωνίας, για περίοδο έξι ετών. Ο Πρόεδρος της ΕΤΠ είναι υπεύθυνος για την οργάνωση και τη λειτουργία της κεντρικής τράπεζας της Πολωνίας. Το ίδιο άτομο δεν μπορεί να υπηρετήσει ως Πρόεδρος της ΕΤΠ για περισσότερες από δύο θητείες. Εκτός από την ιδιότητά του ως προϊσταμένου του προσωπικού της ΕΤΠ, είναι επίσης πρόεδρος του Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής, του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΤΠ και της Επιτροπής Τραπεζικής Εποπτείας. Είναι επίσης υπεύθυνος για την εκπροσώπηση της Πολωνίας σε διεθνή τραπεζικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Κατάλογος Προέδρων της ΕΤΠ 

 Έντουαρντ Ντρόζνιακ (1945–1949)
 Βίτολντ Τραονμπτσίνσκι (1950–1956)
 Έντουαρντ Ντρόζνιακ (1956–1961)
 Άνταμ Ζεμπρόφσκι (1961–1965)
 Στανίσουαφ Μαγιέφσκι (1965–1968)
 Λέοναρντ Σιεμιοντκόφσκι (1968-1972)
 Βίτολντ Μπιέν (1973-1980)
 Στανίσουαφ Μαγιέφσκι (1981-1985)
 (προσωρινός) Ζντζίσουαφ Πακούουα (1985)
 Βουαντίσουαφ Μπάκα (1985–1988)
 Ζντζίσουαφ Πακούουα (1988–1989)
 Βουαντίσουαφ Μπάκα (1989-1991)
 Γκζέγκος Βουιτόβιτς (1991)
 (προσωρινός) Αντζέι Τοπίνσκι (1991-1992)
 Χάνα Γκρονκιέβιτς-Βαλτς (1992–2001)
 Λέσεκ Μπαλτσερόβιτς (2001-2007)
 Σουαβόμιρ Σκζίπεκ (2007-2010)
 (προσωρινός) Πιότρ Βιεσιόουεκ (2010)
 Μάρεκ Μπέλκα (2010-2016)
 Άνταμ Γκλαπίνσκι (2016-παρόν)

Κτίρια

Δείτε επίσης 

 Πολωνικό ζουότι
 Οικονομία της Πολωνίας
 Συμβούλιο Νομισματικής Πολιτικής

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημος ιστότοπος της Εθνικής Τράπεζας της Πολωνίας

Τράπεζες της Πολωνίας
Πολωνια
Πολωνια