Σαρδήνιοι

Οι Σαρδήνιοι είναι εθνοτική ομάδα που προέρχεται από τη Σαρδηνία, ένα νησί της δυτικής Μεσογείου και μια αυτόνομη περιοχή της Ιταλίας.

Ετυμολογία

Δεν μπορούν να συγκεντρωθούν πολλά από την κλασική βιβλιογραφία σχετικά με την προέλευση του λαού της Σαρδηνίας. Το επώνυμο "-σάρδ" ανήκει στο προ-Ινδο-ευρωπαϊκό γλωσσικό υπόστρωμα, και παρόλο που μπορεί να προέρχονται από τους Ιβηρούς, οι λογαριασμοί των παλαιών συγγραφέων διαφέρουν πολύ από αυτή την άποψη. Η παλαιότερη γραπτή βεβαίωση του εθνικού ονόματος βρίσκεται στην "Λίθο της Νώρας", όπου η λέξη "Σρδν" μαρτυρεί την αρχική της ύπαρξη τη στιγμή που οι Φοίνικες έμποροι έφτασαν για πρώτη φορά στις ακτές της Σαρδηνίας.

Όπως δείχνουν οι Διάλογοι του Τιμαίου στον Πλάτων η Σαρδηνία αναφέρεται στην Αρχαία ελληνική λογοτεχνία με το όνομα "Σαρδώ" μια θρυλική γυναίκα που ήρθε στο νησί από τις Σάρδεις την πρωτεύουσα της Λυδίας. Κάποιοι άλλοι συγγραφείς, όπως ο Παυσανίας και ο Σάλουστ, ανέφεραν ότι οι Σαρδηνοί ανίχνευσαν την καταγωγή τους σε έναν μυθικό πρόγονο της Λιβύης, έναν γιο του Ηρακλή ή του Μακάρη (που σχετίζεται είτε με το ρήμα Μπερμπέρ Imɣur "να μεγαλώσει", με τη συγκεκριμένη λέξη Καμπάιλ Μακκούρ " Είναι ο μεγαλύτερος ", ή επίσης συσχετισμένος με τη φιγούρα του Μελκάρτ) σεβαστός ως θεότητα που πηγαίνει από τον Σάρδο Πατέρ Μπαμπάι (" Πατέρας της Σαρδηνίας " ή " Πατέρας των Σαρδηνών "), ο οποίος έδωσε το όνομά του στο νησί. Πολλοί συγγραφείς ταυτίζουν τους αρχαίους Σαρδηνούς του πολιτισμού των Νουράγκι με τους "Σερντέν" ένας από τους Λαούς της Θάλασσας.

Γλώσσες
Τα ιταλικά παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά στη Σαρδηνία από το Οίκος της Σαβοΐας τον Ιούλιο του 1760 και είναι η πιο συνηθισμένη ομιλούμενη γλώσσα σήμερα, αν και σε μια περιφερειακή ποικιλία, ως αποτέλεσμα της μετατόπισης γλωσσών και των κυμάτων αφομοίωσης που διευκόλυναν την πολιτιστική ιταλοποίηση.

Από την άλλη πλευρά, τα Σαρδηνιακά ήταν η μητρική γλώσσα των αυτόχθονων Σαρδηνίων από τότε που τα Λατινικά αντικατέστησαν την Προ-Ινδο-Ευρωπαϊκή Παλαιο-Σαρδηνιακή γλώσσα, από τα οποία τα υπόλοιπα μπορούν να βρεθούν ακόμη στο λεξιλόγιο και στα τοπικά τοπωνύμια. 

Η ιστορική απώλεια της πολιτικής αυτονομίας των νησιωτών κράτησε τη γλώσσα σε ένα στάδιο διαλεκτικού κατακερματισμού, αντανακλώντας τη συνύπαρξη των διαφόρων άλλων γλωσσών (δηλαδή Καταλανικά, Ισπανικά και τελικά Ιταλικά) επιβάλλοντας τον εαυτό τους σε θέση πολιτικού και επομένως κοινωνικού κύρους. Λόγω ενός κινήματος, που περιγράφεται από ορισμένους συγγραφείς, όπως μια «γλωσσική και πολιτιστική αναβίωση» που κέρδισε την έλξη κατά τη μεταπολεμική περίοδο, η πολιτιστική κληρονομιά των Σαρδηνών αναγνωρίστηκε το 1999, γεγονός που τους καθιστά τη μεγαλύτερη ομάδα εθνογλωσσικών μειονοτήτων στην Ιταλία, με περίπου ένα εκατομμύριο. Οι Σαρδηνοί εξακολουθούν να μπορούν να μιλούν τη γλώσσα. Ωστόσο, λόγω ενός μάλλον άκαμπτου μοντέλου ιταλικού εκπαιδευτικού συστήματος που έχει προωθήσει έντονα τα ιταλικά εις βάρος των Σαρδηνών, η γλώσσα παρακμάζει τον περασμένο αιώνα, καθώς οι άνθρωποι που διατηρούν αποτελεσματικά τους Σαρδηνούς έχουν σταδιακά γίνει μειονότητα στο δικό τους νησί ( Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι Σαρδηνοί είναι Ιταλικά γλωσσικά σήμερα, και εκτιμάται ότι μόνο το 10 τοις εκατό των νέων ιθαγενών πληθυσμών έχει κάποια ενεργητική και παθητική ικανότητα στη γλώσσα).

Οι άλλες γλώσσες που ομιλούνται στη Σαρδηνία, όλες απειλούνται επίσης, αλλά με πολύ λιγότερους ομιλητές από τη Σαρδηνία, αναπτύχθηκαν μετά την άφιξη ορισμένων κοινοτήτων από έξω από το νησί, δηλαδή Κορσικοί, Καταλανοί και Ιταλοί από τη Γένοβα και Πίζα, που εγκαταστάθηκαν σε συγκεκριμένες περιοχές της Σαρδηνίας κατά την πρόσφατη αιώνες. Λόγω αυτών των δυναμικών, η κοινωνία της Σαρδηνίας έχει χαρακτηριστεί από την πολυγλωσσία της κατάστασης από τα τέλη του Μεσαίωνα.

Δείτε επίσης
Σαρδηνία
Σαρδηνιακή γλώσσα

Παραπομπές

Σαρδηνία