Αγγελή

Η Αγγελή (), (ο δήμος: Αγγελής) ήταν αρχαίος οικισμός - πόλη και δήμος της Πανδιονίδας (περιοχή της Αρχαίας Αττικής και φυλή της αρχαίας Αθήνας).

Ονομασία
Ο δήμος πήρε το όνομά του  από την λέξη «Άγγελος», με τον χαρακτήρα του μυθικού επωνύμου ήρωα, χωρίς να αποκλείεται η ύπαρξη επωνύμου μυθικού προσώπου με ισχυρή αναφορά για τους πολίτες του δήμου αυτού, για το οποίο όμως πρόσωπο δεν υπάρχουν άλλα στοιχεία, ή είναι επίσης πιθανή η χρήση της γενικής έννοιας «άγγελος», η οποία χαρακτήριζε τον αγγελιοφόρο, τον ειδικό απεσταλμένο μεταφοράς μηνυμάτων ή πληροφοριών από τους θεούς ή την «αγγελία», δηλαδή την «πρεσβεία κηρύκων». Ως θεϊκή ή υπερβατική παρουσία η έννοια «άγγελος», κατά την αρχαιότητα, στην εποχή του Ομήρου, προσωποποιείται για πρώτη φορά στο πρόσωπο του θεού Ερμή.

Τοποθεσία του αρχαίου δήμου 
Ο δήμος της Αγγελής, ήταν δήμος της Παραλίας. Πιθανότατα βρίσκεται στα βορειοανατολικά του σύγχρονου Μαρκόπουλου, κοντά στην ανατολική ακτή της περιοχής, όπως αποδεικνύεται από το όνομα της τοποθεσίας Αγγελίσι. 

Στη σημερινή περιοχή του Δήμου Μαρκόπουλου Μεσογαίας, κατά την κλασική περίοδο, βρίσκονταν οι δήμοι Μυρρινούς (σημερινή Μερέντα), οι Πρασιές (Πρασάς ή Μπρασάς), η Στειρία (Ντρίβλια), η Κύθηρος (Λιγόρι), η Αγγελή (Αγγελίσι), οι Φιλαΐδες (στην περιοχή της Βραυρώνας), μαζί με το Ιερό της Αρτέμιδος στη Βραυρώνα.

Ο ερευνητής του 19ου αιώνα Διονύσιος Σουρμελής, τοποθετούσε τον δήμο Αγγελής, ο οποίος είχε μετονομασθεί σταδιακά, σύμφωνα με τον ίδιο, σε Αγγελού και Γελού, στην περιοχή Γελού, «πλησίον του Αγνούντος (Χαρβάτου) και του χωρίου Παπαγγελάκη». Ο ίδιος αποσυνδέει την ονομασία του χωριού Παπαγγελάκη από τον αρχαίο δήμο αναφέροντας σχετικά:  «Τινές δε ενόμισαν ότι το χωρίον Παπαγγελάκη είνε η Αγγελή• ημείς απαλλάττομεν αυτούς της ιδέας ταύτης, αν και ουχί ευκαταφρονήτου• διότι ο εκ μητρός ημέτερος πρόπαππος ήτον ο ιδιοκτήτης του χωρίου τούτου, Παπαγγελάκης καλούμενος ένεκα της ιερωσύνης του• διότι ωνομάζετο Αγγελάκης, είτα ιερωθείς προσέλαβε το παπάς κατά την επικρατούσαν συνήθειαν εις τους ιερωμένους».

Η συμμετοχή του δήμου στην αρχαία Βουλή
Ο δήμος, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές, ως μέλος της Πανδιονίδας φυλής, συμμετείχε με 2 ή 3 βουλευτές στην αρχαία Βουλή των 500, κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.). Κατά τη δεύτερη (307/306 – 224/223 π.Χ.) και την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.) ο δήμος αντιπροσωπευόταν με 4 βουλευτές στη Βουλή των 600. Κατά την τέταρτη (201/200 π.Χ. – 126/127) και την πέμπτη περίοδο (126/127 – 3ος αιώνας) είναι άγνωστος ο αριθμός βουλευτών–αντιπροσώπων του δήμου.

Οι κάτοικοι της Αγγελής 
Ο δημότης της αρχαίας Αγγελής αναφερόταν με τη χρήση της λέξης «Αγγελήθεν», δηλαδή προέρχεται από την Αγγελή, ή, πιθανώς μεταγενέστερα, Αγγελεύς.

Πούσι Αγγελίσι
Το Πούσι Αγγελίσι, ήταν αγροτικό πηγάδι του αρχαίου δήμου Αγγελής, το οποίο δεν διασώζεται σήμερα, και πιθανότατα βρισκόταν κοντά στην κρήνη της Αγίας Τριάδας.

Προσωπικότητες από την Αγγελή 
Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από το δήμο της Αγγελής, όπως ο Γόργιλος ο Αγγελήθεν, ο Δημοκράτης ο Αγγελήθεν γιος του Δημητρίου, ο γραμματέας στην αρχαία Βουλή Διόδοτος ο Αγγελήθεν γιος του Διοκλέους, ο Διοπείθης ο Αγγελήθεν πατέρας του Διοκλέους κ.α. Από τους πλέον γνωστούς, οι οποίοι είχαν κάποιου είδους σχέση με το δήμο ή την περιοχή του ήταν επίσης οι:
 Χάρης ο Αθηναίος, γεννήθηκε τον τέταρτο αιώνα π.Χ., (είχε ενταχθεί στον δήμο).

Δείτε επίσης 
 Αρχαία Αθήνα
 Πανδιονίδα φυλή

Παραπομπές - σημειώσεις

Πηγές – βιβλιογραφία
Πρωτογενείς πηγές 
 Όμηρος, «Ιλιάδα», Ραψωδία Β, στίχοι 786-787 και Ραψωδία Γ, στίχοι 121-122.
 Ελληνικές επιγραφές - IG Αγγελ Attica (IG I-III).

Δευτερογενείς πηγές
 Angele, στην ιστοσελίδα: referenceworks.brillonline.com,
 John S. Traill:: The political organization of Attica: a study of the demes, trittyes, and phylai, and their representation in the Athenian Council,“Attica”. (17 f., 42, 59, 62, 68, 109 no. 13, table 3.). Princeton: American School of Classical Studies at Athens (ASCSA), 1975, ISBN 978-0-87661-514-0
 John S. Traill: Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica. Athenians Victoria College, Toronto 1986.
 Peter Siewert, "Die Trittyen Attikas und die Heeresreform des Kleisthenes", C.H. Beck, München 1982, ISBN 3406080634, ISBN 9783406080630
 Ιστορία του Δήμου Μαρκόπουλου Μεσογαίας Αττικής, από την ιστοσελίδα: www.markopoulo.gr του Δήμου Μαρκόπουλου Μεσογαίας.
 Χάρης Κωσταρέλος, " Τα παλαιά κοινοτικά πηγάδια στο Μαρκόπουλο ", (pdf), Πρακτικά ΙΒ’ , από την ΙΒ’ Επιστημονική Συνάντηση (Καλύβια Θορικού 2008), σελ. 105-154, στην ιστοσελίδα: www.emena.gr της Εταιρείας Μελετών Νοτιοανατολής Αττικής (ΕΜΝΑ).

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
  
 Δήμος Μαρκόπουλου Μεσογαίας Αττικής, από την ιστοσελίδα: www.markopoulo.gr του Δήμου Μαρκόπουλου Μεσογαίας.
 
 Angele, Angelisi, στις ιστοσελίδες: http://imperium.ahlfeldt.se & https://web.archive.org/web/20170808012018/http://dare.ht.lu.se/, Ψηφιακός Άτλας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ("Digital Atlas of the Roman Empire", Johan Ahlfeldt, Department of Archaeology and Ancient History, Lund University, Sweden), Πανεπιστήμιο Λουντ, Λουντ, Σουηδία, πρόγραμμα: Pelagios.

Δήμοι της Αρχαίας Αττικής
Αρχαία Αθήνα