Ρωσοπερσικός πόλεμος (1804-1813)

Ο ρωσοπερσικός πόλεμος (1804-1813) ήταν ένας από τους πολλούς πολέμους μεταξύ της περσικής και της ρωσικής αυτοκρατορίας και εκκίνησε εξαιτίας εδαφικών διαφορών. Ο νέος βασιλέας της Περσίας, Φαθ Αλί Σαχ Κατζάρ θέλησε να διεκδικήσει και να παγιώσει την περσική επικυριαρχία στις βορειότερες περιχές του βασιλείου, που είχαν προσαρτηθεί προσαρτηθεί από τον τσάρο Παύλο Α΄ αρκετά χρόνια μετά τον ρωσοπερσικό πόλεμο του 1796. Όπως ο Πέρσης ομόλογός του, ο τσάρος Αλέξανδρος ήταν επίσης νέος στον θρόνο και εξίσου αποφασισμένος να ελέγξει τα αμφισβητούμενα εδάφη.

Ο πόλεμος τελείωσε το 1813 με τη συνθήκη του Γκουλιστάν που παραχώρησε αμετάκλητα το αμφισβητούμενο έδαφος της Γεωργίας στην αυτοκρατορική Ρωσία, προσθέτοντας επιπλέον τα ιρανικά εδάφη του Νταγκεστάν, το σημερινό Αζερμπαϊτζάν, και μικρές περιοχές της Αρμενίας.

Αίτια και αφορμές
Η προέλευση του πρώτου ρωσοπερσικού πολέμου ευρείας κίμακας επιχειρήσεων ανάγεται στην απόφαση του Τσάρου Παύλου να προσαρτήσει τη Γεωργία (Δεκέμβριος 1800) αφότου ο Ηρακλής Β΄ της Γεωργίας, κυβερνήτης του Κάρτλι, έκανε έκκληση στη χριστιανική Ρωσία στη συνθήκη του Γκεοργκίεβσκ του 1783, για ενσωμάτωση στην αυτοκρατορία. Μετά τη δολοφονία του Παύλου Α΄ (11 Μαρτίου του 1801), η επιθετική πολιτική επί του θέματος συνεχίστηκε από τον διάδοχό του, τσάρο Αλεξάνδρο Α΄, με στόχο τον ρωσικό έλεγχο χανάτων του ανατολικού Καυκάσου. Το 1803, ο νεοδιορισθείς διοικητής των ρωσικών δυνάμεων στην περιοχή του Καυκάσου, ο Πάβελ, επιτέθηκε και κατέλαβε την ακρόπολη του Γκιαντζά στις 15 Ιανουαρίου 1804. Ο κυβερνήτης Γιαβάντ Χαν Καtζάρ, σκοτώθηκε και ένας μεγάλος αριθμός των κατοίκων σφάχτηκε. Ο Κατζάρ βασιλιάς Φαθ Αλί Σαχ Κατζάρ, διείδε τη ρωσική απειλή για την Αρμενία, το Καραμπάχ και το Αζερμπαϊτζάν όχι μόνο ως πηγή αστάθειας στα βορειοδυτικά σύνορά του, αλλά και ως άμεση πρόκληση για την Δυναστεία των Κατζάρων.

Παραπομπές-σημειώσεις

Σχετική βιβλιογραφία
N. Dubrovin. История войны и владычества русских на Кавказе, volumes 4–6. SPb, 1886–88.
 

Ρωσοπερσικοί πόλεμοι
Ναπολεόντειοι Πόλεμοι
Νεότερη ιστορία του Αζερμπαϊτζάν
19ος αιώνας στο Αζερμπαϊτζάν
Νεότερη ιστορία της Αρμενίας
Νεότερη ιστορία της Γεωργίας
19ος αιώνας στη Γεωργία