Σχέσεις Ελλάδας και Βουλγαρίας

Οι σχέσεις Ελλάδας και Βουλγαρίας αναφέρονται στις διμερείς σχέσεις μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας. Λόγω των ισχυρών πολιτικών, πολιτιστικών και θρησκευτικών δεσμών μεταξύ των δύο εθνών (η πλειοψηφία των Ελλήνων και των Βουλγάρων είναι μέλη της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας) η Ελλάδα και η Βουλγαρία σήμερα απολαμβάνουν άριστες σχέσεις και η μία χώρα θεωρεί την άλλη φιλικό έθνος. Και οι δύο χώρες είναι μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης, του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ. Η Βουλγαρία και η Ελλάδα μοιράζονται κοινές πολιτικές απόψεις για τα Βαλκάνια, τα σχέδια διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον υπόλοιπο κόσμο, με την πρώτη να είναι υποστηρικτής της δεύτερης στο Μακεδονικό ονοματολογικό ζήτημα. Οι σύγχρονες σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών ιδρύθηκαν το 1908 και θεωρούνται εξαιρετικές, παρά την κατοχή της Ελλάδας από τη Βουλγαρία μαζί με τη Γερμανία και την Ιταλία κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς και τις ελληνοβουλγαρικές συγκρούσεις κατά τον Μακεδονικό Αγώνα.

Ιστορία 

Η κοινή κληρονομιά των δύο εθνών έπαιξε σημαντικό ρόλο στις στενές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών, μετά το Μεσαίωνα, μεταξύ των Νότιων Σλάβων και των Βυζαντινών Ελλήνων (η Βυζαντινή Αυτοκρατορία έπαιξε σημαντικό ρόλο στην διάδοση του Ορθόδοξου Χριστιανισμού στη Βουλγαρία και τα υπόλοιπα Βαλκάνια). Οι ιεραπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος από τη Θεσσαλονίκη ήταν οι εισηγητές του Γλαγολιτικού Αλφαβήτου και της πρώτης λογοτεχνικής γλώσσας των Σλάβων, από την οποία προήλθε η σύγχρονη βουλγαρική γλώσσα.

Στα τέλη του 14ου αιώνα τόσο η Βουλγαρία όσο και η Ελλάδα ήταν υπό Οθωμανική κατοχή για σχεδόν πέντε αιώνες. Τον 19ο αιώνα οι Βούλγαροι άρχισαν έναν αγώνα για την αποκατάσταση της ανεξάρτητης βουλγαρικής εκκλησίας, η οποία συνάντησε σκληρή αντίδραση από το Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης. Ενώ η Βουλγαρική Ορθόδοξη Εκκλησία αποκαταστάθηκε το 1872, το Οικουμενικό Πατριαρχείο, κυρίως λόγω της πίεσης από την Οθωμανική Πύλη, αρνήθηκε να την αναγνωρίσει για αρκετό χρονικό διάστημα μέχρι το 1945, και ιδιαίτερα μετά την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και το τέλος των Βαλκανικών & των Παγκοσμίων Πολέμων.

Στις αρχές του 20ου αιώνα, οι σχέσεις επηρεάστηκαν από περιόδους έντονης αμοιβαίας εχθρότητας. Μετά την ανεξαρτησία της Βουλγαρίας το 1908, η Ελλάδα και η Βουλγαρία έλαβαν μέρος σε τρεις μεγάλους πολέμους σε αντίθετες παρατάξεις, τον Δεύτερο Βαλκανικό Πόλεμο, τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς και τον Ψυχρό Πόλεμο.

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας έχουν βελτιωθεί σημαντικά. Η Ελλάδα έγινε θερμός υποστηρικτής της ένταξης της Βουλγαρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Από τότε που η Βουλγαρία έγινε μέλος του ΝΑΤΟ τον Μάιο του 2004, οι ελληνοβουλγαρικές σχέσεις έχουν αναπτυχθεί σε όλους τους τομείς και το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών περιγράφει τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών ως ''εξαιρετικές''.

Διμερείς σχέσεις και συνεργασία 

Οι διπλωματικές σχέσεις ιδρύθηκαν το 1908. Η Βουλγαρία έχει πρεσβεία στην Αθήνα και η Ελλάδα έχει πρεσβεία στη Σόφια. Η Ελλάδα είναι ο μεγαλύτερος επενδυτής και ένας από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της Βουλγαρίας. Και τα δύο κράτη συνεργάζονται σε πολλούς τομείς, όπως η πολιτική, η δικαιοσύνη, η ενέργεια και ο τουρισμός. Υπάρχουν τακτικές επισκέψεις υψηλού επιπέδου μεταξύ των δύο χωρών και συχνές επαφές μεταξύ των κυβερνήσεων και των τοπικών αρχών για διάφορα θέματα σχετικά με επιμέρους τομείς, όπως ο έλεγχος της ροής του ποταμού Έβρου (Μαρίτσα στα βουλγαρικά), του οποίου η υπερχείλιση σε περιόδους ισχυρών βροχοπτώσεων απειλεί τις πόλεις και τα χωριά των περιοχών που διασχίζει.

Εκπαιδευτική συνεργασία 
Έλληνες και Βούλγαροι πανεπιστημιακοί δημιούργησαν τον "Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύλλογο Σόφιας" μετά την κατάρρευση του Κομμουνισμού στη Βουλγαρία που βοηθά τους Βούλγαρους φοιτητές που μαθαίνουν ελληνικά.

Διασπορά 

Ιστορικά, έχουν υπάρξει αρκετά μεγάλες ελληνικές και βουλγαρικές κοινότητες στα εδάφη που αποτελούν σήμερα τη Βουλγαρία και την Ελλάδα αντίστοιχα. Αυτές οι κοινότητες σήμερα είναι ως επί το πλείστον ανύπαρκτες λόγω της ανταλλαγές πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας με τη Συνθήκη του Νεϊγύ το 1919. 

Σύμφωνα με την απογραφή του 2001 στην Ελλάδα υπήρχαν 35.104 άτομα βουλγαρικής εθνικότητας, που αποτελούν το 4,7% του συνόλου των αλλοδαπών στην Ελλάδα. Ωστόσο, ο αριθμός αυτός έχει αυξηθεί από τότε, ενώ σύμφωνα με τη βουλγαρική απογραφή του 2001 υπήρχαν 3.408 Έλληνες στη Βουλγαρία. Επιπλέον, υπήρχαν 4.108 Σαρακατσάνοι, οι οποίοι αποτελούν ελληνικό φύλο.

Επίσημες επισκέψεις 

Η Ελλάδα και η Βουλγαρία κάνουν τακτικά ανταλλαγές υψηλόβαθμων αξιωματούχων και υπαλλήλων. Αξιοσημείωτες επίσημες επισκέψεις είναι οι ακόλουθες: 
 Ο Πρόεδρος της Βουλγαρίας Parvanov επισκέπτεται την Ελλάδα (05-07/11/2003)
 Επίσκεψη εργασίας από τον Πρωθυπουργό της Βουλγαρίας Βασιλιά Συμεών Β' Σαξκομπουργκότσκι, τέως Βασιλιά της Βουλγαρίας στην Αθήνα (31/10-01/11/2002) και συμμετοχή στην τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων (13-17/08/2004).
 Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Κωστής Στεφανόπουλος, στη Βουλγαρία (11-13/10/2004)
 Συνάντηση μεταξύ των δύο Προέδρων στην Θεσσαλονίκη (11/04/05)
 Ο Έλληνας Πρόεδρος, Κάρολος Παπούλιας, συναντήθηκε με τον Βούλγαρο ομόλογό του, Γκεόργκι Παρβάνοφ, στη Θεσσαλονίκη (11/4/2005), αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, και επισκέφθηκε τη Βουλγαρία, στο πλαίσιο του Περιφερειακού Φόρουμ για τις Πολιτιστικές Διαδρομές στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, που πραγματοποιήθηκε στη Βάρνα (20-21/5/2005).
 Ο Πρόεδρος της Βουλγαρίας Ρόσεν Πλεβνέλιεφ στην Ελλάδα (4-5 ιουλίου 2012)
 Ο Πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Μπόικο Μπορίσοφ στην Ελλάδα (17 δεκεμβρίου 2012)

Δείτε επίσης 
 Εξωτερικές σχέσεις της Βουλγαρίας
 Εξωτερικές σχέσεις της Ελλάδας
 Έλληνες στη Βουλγαρία
 Σαρακατσάνοι

Αναφορές 

Βουλγαρια
Ελλαδα