Οίκος των Σασσανιδών

Ο Οίκος των Σασσανιδών είναι μία δυναστεία, που μέλη της έγιναν βασιλείς (shah-an-shah, βασιλείς βασιλέων ή αυτοκράτορες) της Περσίας. Διαδέχθηκαν τους Πάρθους Αρσακίδες το 224 και ήταν η τελευταία Περσική δυναστεία, αφού το 651 τη χώρα κατέλαβαν οι Άραβες.

Ιστορία
Πρώτος ηγεμόνας του Οίκου είναι ο Αρδασίρ Α΄, εγγονός εκ μητρός του Σασσάν, από τον οποίο πήρε το όνομά του ο Οίκος. Τελευταίος ήταν ο Ισδιγέρδης Γ΄ που πολέμησε τους Άραβες, αλλά ηττήθηκε στις μάχες της Καδεσίας (637), της Κτησιφώντος και του Νιχαβάντ (642) και οι εισβολείς κατέλαβαν τη χώρα του. Αποσύρθηκε στο Εστακίρ όπου δολοφονήθηκε. Ο γιος του Περόζης Γ΄ πήγε στο Αφγανιστάν, που ήταν μέρος της Κινεζικής αυτοκρατορίας των Τανγκ, οργάνωσε εξόριστη Αυλή και χρίστηκε βασιλιάς, όπως και ο γιος του Ναρσής Β΄.

Διαδέχθηκαν τη Δυναστεία των Αρσακιδών της Παρθίας (247 π.Χ.-228 μ.Χ.), όταν ο Αρδασίρ Α΄ νίκησε τον Αρτάβανο Δ΄ των Πάρθων. Το 651 ο Ισδιγέρδης Δ΄, έπειτα από αγώνα 19 ετών με το Αραβικό χαλιφάτο, νικήθηκε και η Περσία ενσωματώθηκε στην Ισλαμική αυτοκρατορία. Εν τω μεταξύ ιδρύθηκε το βασίλειο των Δαβουγιδών (642-760) στο βορρά. Ακολούθησε το χαλιφάτο, πρώτα των Ρασιντούν (Δικαίων, δηλ. των πρώτων τεσσάρων χαλιφών) και μετά των Ομεϋαδών (661-750) και των Αββασιδών (750-946).

Η εξελληνισμένοι Αρσακίδες έφεραν τον τίτλο τού βασιλέως των βασιλέων, δικαίου, επιφανούς, φιλέλληνος. Οι Σασσανίδες απεκαλούντο σαχανσάχ, ενώ οι μετά από αυτούς είχαν τον τίτλο τού χαλίφη, ηγέτη των πιστών (αμίρ αλ-Μου'μινίν)

Πιστεύεται, ότι οι ακόλουθες δυναστείες και ευγενείς οικογένειες είναι απόγονοι Σασσανιδών ηγεμόνων:
 Η δυναστεία των Δαβουγιδών (6422-760), απόγονοι τού Ζαμάσπ (βασ. 496-498). 
 Οι Παδουσπανίδες (665-1598) τού Μαζαννταράν, επίσης απόγονοι τού Ζαμάσπ.
 Οι σάχες τού Σιρβάν (1100-1382) από τον κλάδο τού Ορμίσδα Δ΄. 
 Τα παιδιά (μπανού) τού Μουναζζίμ (9ος-10ος αι.), από τον Μιχρ Γκουσνάσπ πρίγκιπα των Σασσανιδών.
 Η οικογένεια Καμκαριάν (9ος-10ος αι.), γαιοκτημόνων (ντεκάν) απογόνων τού Ισδιγέρδη Γ΄.
 Οι Μικαλίδες (9ος-11ος αι.), οικογένεια που κατάγεται από τον Ντιβαστίχ ηγέτη της Σογδιανής, απόγονο τού Βαράμη Ε΄.

Χρονολογικός κατάλογος Σασσανιδών Αυτοκρατόρων

  Αρδασίρ Α΄, (Arashir Ι)  224 - 242 
  Σαπώρης Α΄, (Shabur Ι) 240 - 270 
   Ορμίσδας Α΄ (Hurmuz I) 270 - 271 
  Βαράμης Α΄ (Bahram I) 271 - 274 
  Βαράμης Β΄ (Bahram II) 274 - 293
    Βαράμης Γ΄  (Bahram III) 293 
  Ναρσής (Narseh) 293 - 303 
  Ορμίσδας Β΄ (Hurmazd II) 303 - 309 
  Σαπώρης Β΄  (Shabur II) 309 - 379 (στην ελληνική ιστοριογραφία εμφανίζεται και ως Πακούριος, Σαράβαρος, Σαββουραρσάκης, Σαβώρης)
   Αρντασίρ Β΄  (Ardashir II) 379 - 383 
  Σαπώρης Γ΄   (Shabur III) 383 - 388 
  Βαράμης Δ΄   (Bahram IV)  388 - 399  (ομοίως, εμφανίζεται και ως Γουαράθαν, Ουαραράνης)
  Ισδιγέρδης Α΄  (Yazdajird I) 399 - 420 
  Βαράμης Ε΄  (Bahram V (Gur)) 420 - 438  (ομοίως, Γοροράνης)
  Ισδιγέρδης Β΄  (Yazdegerd II)  439 - 457
  Ορμίσδας Γ΄  (Hurmazd III) 457 - 459 
  Περόζης Α΄    ( Fayruz I)  459 - 484
  Βάλας                (Balash)  484 - 488 
   Καβάδης Α΄    (Qubadh I)  488 - 496 
   Ζαμάσπης  (Zamasp) 496 - 498 
  Καβάδης Α΄  (Qubadh I)  499 - 531 (δεύτερη βασιλεία) 
   Χοσρόης Α΄ της Περσίας (Kisra I (Anusharwan)) 531 - 579 
  Ορμίσδας Δ΄ της Περσίας  (Hurmazd IV) 579 - 590 
  Βάραμ  (Bahram VI Chobin)  590 - 591  
  Χοσρόης Β΄ της Περσίας  (Kisra II (Abarwiz)) 591 - 628 
   Καβάδης Β΄ της Περσίας   (Qubadh II Shiruyah) 628 (ομοίως, Καβάδης Σειρόης, Σείροιος)
   Αρδασίρ Γ΄        (Ardashir III) 628 - 629 
   Σαρβαραζάς της Περσίας 630
   Βοράνη  (Borandukht)  (629 - 630)  
  Ορμίσδας Ε΄ της Περσίας (Hurmazd V) (630 - 632) 
   Αζαρμιντόχη  (Αzarmigdukht) 630 - 631
   Ισδιγέρδης Γ΄  (Yazdajird III) 633 - 651

Γενεαλογία των Σασσανιδών της Περσίας

Δείτε επίσης
 Αυτοκρατορία των Σασσανιδών

Παραπομπές

Πηγές

Δυναστεία των Σασσανιδών