Αμεδαίος Θ΄ της Σαβοΐας

Ο Αμεδαίος Θ΄  ο Εύχαρις (Amédée IX de Savoie, 1 Φεβρουαρίου 1435 - 30 Μαρτίου 1472) από τον Οίκο της Σαβοΐας ήταν δούκας της Σαβοΐας (1465-1472). Ήταν υιός του Λουδοβίκου δούκα της Σαβοΐας και της Άννας του Πουατιέ-Λουζινιάν, κόρης του Ιανού βασιλιά της Κύπρου.

Βιογραφία
Γεννήθηκε στο Τονόν-λε-Μπαιν και η μητέρα του κανόνισε έναν διπλωματικό γάμο με τη Γιολάντα Βαλουά, αδελφή του Λουδοβίκου ΙΑ΄ βασιλιά της Γαλλίας. Λόγω της επιληψίας του, δεν ασκούσε την εξουσία αυτός, αλλά η σύζυγός του. Η Γαλλία και ο βασιλιάς των Γερμανών διαγωνιζόταν για να αποκτήσουν τον έλεγχο των στρατηγικής σημασίας περασμάτων των Άλπεων, που ήταν εμπορικοί οδοί. Η Γαλλία αύξησε την επιρροή της στη Σαβοΐα, η οποία ενεπλάκη στους πολέμους μεταξύ της Γαλλίας και των Αψβούργων. 

Το κάστρο Μονκαλλέρι του Πεδεμοντίου, που κτίσθηκε το 1100 σε λόφο για να φρουρεί τη νότια πρόσβαση προς το Τορίνο, μετατράπηκε από τη Γιολάντα σε ένα αναγεννησιακό, βασιλικό ανάκτορο. 

Ο Αμεδαίος Θ προστάτευε τους Φραγκισκανούς μοναχούς και έκανε δωρεές σε θρησκευτικά Ιδρύματα· μεριμνούσε για τη στέγαση των φτωχών και των ταλαιπωρημένων. Έκανε ένα προσκύνημα στο Σαιν-Κλωντ το 1471. Απεβίωσε το επόμενο έτος.

Αγιοποίηση
Η εικόνα τού 1474 τού Αμεδαίου Θ΄ στο ναό των Δομηνικανών στο Τορίνο απέκτησε θαυματουργική φήμη. Το 1612 ο Τζιρόλαμο Κορντιέρι, ιερέας στο παρεκκλήσιο του Καθεδρικού του Μοντόβι, έγραψε ένα κείμενο που εξυμνούσε την αγιότητά του. Ο Κορντιέρι αργότερα διορίσθηκε θεολόγος του Καρόλου-Εμμανουήλ Α΄. Επίσης ο ιερέας του Βερσέλλι δημοσίευσε μια συλλογή των θαυμάτων που αποδιδόταν στον Αμεδαίο Θ΄, πράγμα που προωθήθηκε από τον υιό τού Καρόλου-Εμμανουήλ Α΄, το Μαυρίκιο καρδινάλιο του Βερσέλλι. 

Το 1613 ο πατήρ Πιέτρο-Φρανσίσκο Μαλλέττα εξέδωσε το βιβλίο Ιστορία του θαυματουργού Αμεδαίου, 3ου δούκα της Σαβοΐας. Έξι έτη μετά ο δούκας της Σαβοΐας έκοψε αναμνηστικά νομίσματα των 9 φλωρινίων με τη μορφή του Αμεδαίου Θ΄ στη μία πλευρά. Στο Χαμπλαί τα μοίραζε ο Φράνσις ντε Σαλές, μετέπειτα άγιος, ως θρησκευτικά μετάλλια. Αγιοποιήθηκε το 1677 από τον πάπα Ιννοκέντιο ΙΑ΄.

Οικογένεια
Το 1452 νυμφεύτηκε τη Γιολάνδη της Γαλλίας, κόρη του Καρόλου Ζ΄ της Γαλλίας. Από το 10 τέκνα, ενηλικιώθηκαν τα εξής:
 Άννα 1455-1480,  παντρεύτηκε τον Φρειδερίκο Δ΄ των Τραστάμαρα βασιλιά της Νάπολης. Η Άννα κληρονόμησε μέσω της γιαγιάς της τα βασίλεια της Κύπρου, Ιερουσαλήμ και Μικράς Αρμενίας. Τη διεκδίκησή της άφησε στην κόρη της Καρλόττα, σύζυγο του Γκυ ΙΣΤ΄ κόμη του Λαβάλ.
 Μαρία 1460-1511, παντρεύτηκε τον Φίλιππο μάργραβο του Χάχμπεργκ-Ζάουζενμπεργκ (Οίκος των Τσέρινγκεν/Μπάντεν).
 Λουίζα 1461-1503, παντρεύτηκε τον Ούγκο των Ιβρέα κύριο του Σαλόν, αλλά χήρευσε νέα· έγινε μοναχή στο τάγμα της Αγ. Κλάρας και αγιοποιήθηκε.
 Φιλιβέρτος Α΄ 1465-1482, δούκας της Σαβοΐας.
 Κάρολος Α΄ 1468-1490, δούκας της Σαβοΐας.
 Κάρολος 1456-1471 απεβ. 15 ετών, Ιάκωβος-Λουδοβίκος 1470-1485 απεβ. 15 ετών, Λουδοβίκος 1453, Βερνάρδος 1467.

Πρόγονοι

Πηγές
 Bunson, Matthew and Bunson, Stephen. "Amadeus IX of Savoy", Our Sunday Visitor's Encyclopedia of Saints, OSV Publishing, 2003
 "The Early Dukes of Savoy", American Delegation of Savoy Orders
 "Savoy." The Catholic Encyclopedia. Vol. 13. New York: Robert Appleton Company, 1912. 20 Mar. 2015
 Goyau, Georges. "Saint-Claude." The Catholic Encyclopedia. Vol. 13. New York: Robert Appleton Company, 1912. 19 Feb. 2013
 Merle, Michel. "The Model of the Holy Savoyard Prince", Sabaudian Studies: Political Culture, Dynasty, and Territory (1400–1700), (Matthew Vester,ed.), Truman State University Press, 2013, ISBN 9781612480947

Οίκος της Σαβοΐας
Δούκες της Σαβοΐας