Μετα-επιμέλεια

Η μετα-επιμέλεια (ή postediting) είναι η διαδικασία με την οποία οι άνθρωποι τροποποιούν τη μετάφραση που δημιουργείται αυτόματα από ένα μηχάνημα για να επιτευχθεί ένα αποδεκτό τελικό προϊόν. Το άτομο που κάνει την μετ' έπειτα επεξεργασία ονομάζεται post-editor. Η έννοια της μετα-επιμέλειας συνδέεται με αυτή της προ-επιμέλειας. Στη διαδικασία της μετάφρασης ενός κειμένου μέσω της μηχανικής μετάφρασης, καλύτερα αποτελέσματα μπορούν να επιτευχθούν από την προ-επεξεργασία του κειμένου-πηγή για παράδειγμα με την εφαρμογή των αρχών της ελεγχόμενης γλώσσαςκαι στη συνέχεια, από την επεξεργασία του αποτελέσματος της αυτόματης μετάφρασης. Είναι διακριτή από την επεξεργασία, η οποία αναφέρεται στη διαδικασία βελτίωσης ενός κειμένου παραγόμενου από άνθρωπο (μια διαδικασία, η οποία είναι συχνά γνωστή ως αναθεώρηση στον τομέα της μετάφρασης). Ένα μετα-επιμελειμένο κείμενο μπορεί στη συνέχεια να αναθεωρηθεί για να εξασφαλιστεί η ποιότητα των γλωσσικών επιλογών ή να διορθωθούν τα απλά λάθη.

Η μετα-επιμέλεια περιλαμβάνει τη διόρθωση του αποτελέσματος της μηχανικής μετάφρασης για να εξασφαλίζεται ότι πληροί ένα επίπεδο ποιότητας το οποίο έχει διαπραγματευτεί εκ των προτέρων μεταξύ του πελάτη και του επεξεργαστή του κειμένου (post-editor). Η μερική μετα-επιμέλεια στοχεύει στο να καταστήσει το τελικό προϊόν απλά κατανοητό, η πλήρης μετα-επιμέλεια στο να το καθιστά και στιλιστικά κατάλληλο. Με την εξέλιξη της μηχανικής μετάφρασης η πλήρης μετα-επιμέλεια γίνεται μια εναλλακτική λύση της χειροκίνητης μετάφρασης. Σχεδόν όλα τα εργαλεία μετάφρασης με τη βοήθεια υπολογιστή (CAT) υποστηρίζουν πλέον την μετα-επιμέλεια του τελικού προιόντος μεταφρασμένο από μηχανή.

Μετα-επιμέλεια και μηχανική μετάφραση 
Η μηχανική μετάφραση βγήκε από τα εργαστήρια για να αρχίσει να χρησιμοποιείται για τον πραγματικό σκοπό της στα τέλη της δεκαετίας του εβδομήντα σε μεγάλα ιδρύματα, όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Παναμερικανική Οργάνωση Υγείας, και στη συνέχεια, αργότερα, σε κάποιες εταιρείες, όπως η Caterpillar και η General Motors. Οι πρώτες μελέτες για την μετα-επιμέλεια εμφανίστηκαν την δεκαετία του ογδόντα, συνδεόμενες με αυτές τις υλοποιήσεις. Για να αναπτύξουν κατάλληλες κατευθυντήριες γραμμές και κατάρτιση, τα μέλη του Συλλόγου Μηχανικής Μετάφρασης στην Αμερική (AMTA) και του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Μηχανικής Μετάφρασης (EAMT), δημιούργησαν μια Ομάδα Ειδικού Ενδιαφέροντος Μετα-επιμέλειας το 1999.

Μετά τη δεκαετία του ενενήντα, οι εξελίξεις στην υπολογιστική ισχύ και συνδεσιμότητα επιτάχυναν την ανάπτυξη της μηχανικής μετάφρασης και επέτρεψαν την ανάπτυξη της μέσα από προγράμματα περιήγησης στο διαδίκτυο, συμπεριλαμβάνοντας την ως ένα δωρεάν, χρήσιμο συμπλήρωμα στις κύριες μηχανές αναζήτησης (Google Translate, Μεταφραστής Bing, Yahoo! Babel Fish). Μια ευρύτερη αποδοχή της μηχανικής μετάφρασης που είναι κάτι λιγότερο από τέλεια συνοδεύθηκε επίσης από μια ευρύτερη αποδοχή της μετα-επιμέλειας. Με την απαίτηση για χωροθέτηση των αγαθών και υπηρεσιών να αυξάνεται με ένα ρυθμό που δεν μπορεί να ικανοποιηθεί από την ανθρώπινη μετάφραση, ούτε καν να βοηθηθεί από μεταφραστική μνήμη και άλλες τεχνολογίες διαχείρισης μετάφρασης, φορείς του κλάδου, όπως η Κοινωνία Χρηστών Μετάφρασης Αυτοματισμού (ΚΤΓ) αναμένουν ότι η μηχανική μετάφραση και η μετα-επιμέλεια θα παίξουν ένα πολύ μεγαλύτερο ρόλο στα επόμενα χρόνια.

Μερική και πλήρης μετα-επιμέλεια 
Μελέτες κατά τη δεκαετία του ογδόντα έκαναν την διάκριση μεταξύ των βαθμών της μετα-επιμέλειας οι οποίοι, στο πλαίσιο της Μεταφραστικής Υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αρχικά ορίστηκαν ως συμβατικοί και ταχείς ή πλήρεις και ταχείς.  Η μερική και πλήρης μετα-επιμέλεια φαίνεται ότι είναι οι όροι που χρησιμοποιούνται περισσότερο σήμερα

Η μερική μετα-επιμέλεια συνεπάγεται ελάχιστη παρέμβαση από τον επεξεργαστή του κειμένου (post-editor), που είναι απολύτως απαραίτητη για να βοηθήσει τον τελικό χρήστη να βγάλει νόημα από το κείμενο· η προσδοκία είναι ότι ο πελάτης θα την χρησιμοποιήσει για εισερχόμενους σκοπούς και μόνο, συχνά, όταν το κείμενο χρειάζεται επειγόντως, ή έχει ένα σύντομο διάστημα ζωής.

Η πλήρης μετα-επιμέλεια περιλαμβάνει ένα μεγαλύτερο επίπεδο παρέμβασης για την επίτευξη ενός βαθμού ποιότητας που διαπραγματεύεται μεταξύ του πελάτη και του επεξεργαστή του κειμένου (post-editor)· η προσδοκία είναι ότι το αποτέλεσμα θα είναι ένα κείμενο που δεν είναι μόνο κατανοητό αλλά παρουσιάζεται με έναν στυλιστικά κατάλληλο τρόπο, ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αφομοίωση και ακόμη και για διάδοση, για εισερχόμενoυς και εξερχόμενους σκοπούς.

Στην κορυφή της πλήρους μετα-επιμέλειας, υπάρχει η προσδοκία ενός επιπέδου ποιότητας που είναι δυσδιάκριτο από αυτό της ανθρώπινης μετάφρασης. Υπάρχει, ωστόσο, η υπόθεση ότι χρειάζεται λιγότερη προσπάθεια για τους μεταφραστές για να δουλέψουν απευθείας από το κείμενο πηγή από το μετα-επιμεληθούν την έκδοση που δημιουργείται από μια μηχανή. Με την πρόοδο της μηχανικής μετάφρασης, αυτό μπορεί να αλλάζει. Για κάποια ζεύγη γλωσσών καθώς και για μερικές εργασίες, και με μηχανές που έχουν προσαρμοστεί με μια καλή ποιότητα δεδομένων για τον συγκεκριμένο τομέα, ορισμένοι πελάτες ήδη ζητούν από μεταφραστές να μετα-επιμεληθούν αντί να μεταφράζουν από την αρχή, με την πεποίθηση ότι θα επιτύχουν παρόμοια ποιότητα με χαμηλότερο κόστος.

Η ταξινόμηση μεταξύ μερικής και πλήρης μετα-επιμέλειας, που αναπτύχθηκε στη δεκαετία του ενενήντα, όταν η μηχανική μετάφραση ακόμα υπήρχε σε CD-ROM, μπορεί να μην ταιριάζει σε προόδους στη μηχανική μετάφραση για τη μερική μετα-επιμέλεια. Για ορισμένα ζεύγη γλωσσών και ορισμένες εργασίες, ιδιαίτερα αν η πηγή έχει προ-επεξεργαστεί, το αυτούσιο τελικό αποτέλεσμα της μηχανής μπορεί να είναι αρκετά καλό για ουσιώδεις σκοπούς, χωρίς να απαιτείται επακόλουθη ανθρώπινη παρέμβαση.

Αποδοτικότητα μετα-επιμέλειας 
Η μετα-επιμέλεια χρησιμοποιείται όταν η αυτούσια μηχανική μετάφραση δεν είναι αρκετά καλή και η ανθρώπινη μετάφραση δεν απαιτείται. Η βιομηχανία συμβουλεύει να χρησιμοποιείται η μετα-επιμέλεια όταν μπορεί να διπλασιαστεί τουλάχιστον η παραγωγικότητα της χειροκίνητης μετάφρασης, ακόμα και τετραπλασιαστεί στην περίπτωση της μερικής μετα-επιμέλειας.

Ωστόσο, η αποδοτικότητα της μετα-επιμέλειας είναι δύσκολο να προβλεφθεί. Διάφορες μελέτες και από πανεπιστήμια και από τη βιομηχανία έχουν δείξει ότι η μετα-επιμέλεια είναι γενικά πιο γρήγορη από τη μετάφραση από την αρχή, ανεξαρτήτως των γλωσσικών ζευγών ή της εμπειρίας του μεταφραστή. Δεν υπάρχει, ωστόσο, καμία συμφωνία για το πόσος χρόνος μπορεί να σωθεί μέσω της μετα-επιμέλειας στην πράξη: Ενώ η βιομηχανία εκθέτει ποσοστά σχετικά με την εξοικονόμηση χρόνου γύρω στο 40%, ορισμένες ακαδημαϊκές μελέτες δείχνουν ότι η εξοικονόμηση χρόνου κάτω από ρεαλιστικές συνθήκες εργασίας είναι πιο πιθανό να είναι μεταξύ 15-40%.

Μετα-επιμέλεια και γλωσσική βιομηχανία 
Μετά από περίπου τριάντα χρόνια, η μετα-επιμέλεια εξακολουθεί να είναι "ένα εκκολαπτόμενο επάγγελμα". Ποιο είναι το σωστό προφίλ του επεξεργαστή κειμένου (post-editor) δεν έχει ακόμα πλήρως μελετηθεί. Η μετα-επιμέλεια επικαλύπτεται με την μετάφραση και την επεξεργασία, αλλά μόνο εν μέρει. Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι ο ιδανικός επεξεργαστής κειμένου (post-editor) είναι ένας μεταφραστής πρόθυμος να εκπαιδευτεί σχετικά με τις ειδικές δεξιότητες που απαιτούνται, αλλά υπάρχουν κάποιοι που πιστεύουν ότι ένα δίγλωσσο άτομο χωρίς μεταφραστικό υπόβαθρο μπορεί να είναι πιο εύκολο να εκπαιδευτεί. Δεν είναι πολύ γνωστό για το ποιοι είναι στην πραγματικότητα οι μετα-επιμελητές, είτε τείνουν να είναι επαγγελματίες μεταφραστές, είτε εργάζονται ως επί το πλείστον ως εργαζόμενοι ή αυτοαπασχολούμενοι στο σπίτι, και σε ποιες συνθήκες. Πολλοί επαγγελματίες μεταφραστές αντιπαθούν την μετα-επιμέλεια, μεταξύ άλλων, επειδή τείνει να καταβληθεί σε χαμηλότερες τιμές από τα συμβατικές μεταφράσεις, με την Διεθνή Ένωση επαγγελματιών Μεταφραστών και Διερμηνέων (IAPTI) να έχει ιδιαίτερα έντονη γνώμη πάνω στο θέμα.

Δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία για το ποιο είναι το μέγεθος της πίτας της μετα-επιμέλειας εντός του μεταφραστικού κλάδου. Μια πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι το 50% των παροχών γλωσσικών υπηρεσιών την προσφέρουν, αλλά για το 85% περίπου από αυτούς η μετα-επιμέλεια αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 10%. Το Memsource, ένα διαδικτυακό εργαλείο μετάφρασης, ισχυρίζεται ότι πάνω από το 50 τοις εκατό των μεταφράσεων από αγγλικά σε ισπανικά, γαλλικά και άλλες γλώσσες έχουν γίνει στην πλατφόρμα συνδυάζοντας μεταφραστική μνήμης με τη μηχανική μετάφραση. Η μετα-επιμέλεια γίνεται επίσης μέσω μεταφραστικών πυλών που στρατολογούν τις υπηρεσίες ενός μεγάλου αριθμού ατόμων όπως η Unbabel η οποία, μέχρι το Νοέμβριο του 2014 φέρεται να έχει μετα-επιμεληθεί πάνω από 11 εκατομμύρια λέξεις.

Οι εκτιμήσεις της παραγωγικότητας και του όγκου είναι, σε κάθε περίπτωση, κινούμενοι στόχοι από την στιγμή που οι πρόοδοι στη μηχανική μετάφραση, οδηγούμενοι σε ένα σημαντικό κομμάτι από την μετα-επιμέλεια του κειμένου που ανατροφοδοτεί τις μηχανές, θα σημαίνουν ότι όσο περισσότερη μετα-επιμέλεια γίνει, τόσο υψηλότερη θα είναι και η ποιότητα της μετάφρασης και τόσο πιο διαδεδομένη θα γίνει η μετα-επιμέλεια.

Δείτε επίσης 
 Μηχανική μετάφραση
 Ελεγχόμενη γλώσσα
 Μεταφραστική μνήμη
 Επεξεργασία
 Διόρθωση
 Υποβοηθούμενη από υπολογιστή Μετάφραση

Αναφορές 

Μετάφραση