Ελεύθερος να επιλέξεις

Το «Ελεύθερος να επιλέξεις» (Πλήρης τίτλος: «Ελεύθερος να επιλέξεις: μια προσωπική δήλωση» Free to Choose: A Personal Statement, 1980) είναι ένα βιβλίο και μία τηλεοπτική σειρά δέκα επεισοδίων που προβλήθηκε στη δημόσια τηλεόραση από τους οικονομολόγους Μίλτον και Ρόουζ Φρίντμαν που υποστηρίζει τις αρχές της ελεύθερης αγοράς. Ήταν κυρίως μια απάντηση σε ένα προηγούμενο βιβλίο-ορόσημο και τηλεοπτική σειρά: «Η Εποχή της Αβεβαιότητας», από τον σημαντικό οικονομολόγο John Kenneth Galbraith. Ο Μίλτον Φρίντμαν κέρδισε το βραβείο Νόμπελ Οικονομικών Επιστημών το 1976.

Επισκόπηση
Το «Ελεύθερος να επιλέξεις» υποστηρίζει ότι η ελεύθερη αγορά λειτουργεί καλύτερα για όλα τα μέλη μιας κοινωνίας, παρέχει παραδείγματα για το πώς η ελεύθερη αγορά δημιουργεί ευημερία, και υποστηρίζει ότι μπορεί να λύσει τα προβλήματα, εκεί όπου άλλες προσεγγίσεις έχουν αποτύχει. Δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 1980, αποτελείται από 297 σελίδες και περιέχει 10 κεφάλαια. Το βιβλίο ήταν στην λίστα των best sellers στις Ηνωμένες Πολιτείες για 5 εβδομάδες.

To PBS άρχισε να μεταδίδει την τηλεοπτική σειρά τον Ιανουάριο του 1980. Η γενική μορφή ήταν με τον Μίλτον Φρίντμαν να σχολιάζει και να αφηγείται μια σειρά από ιστορικές καταγραφές επιτυχίας και αποτυχίας, τις οποίες απέδιδε είτε στον καπιταλισμό είτε στην έλλειψη αυτού (π.χ. το Χονγκ Κονγκ επαινείται για τις ελεύθερες αγορές του, ενώ η Ινδία κατακρίνεται για την στήριξη στον κεντρικό σχεδιασμό, ιδίως για την προστασία της παραδοσιακής κλωστοϋφαντουργίας της). Μετά την αρχική εκπομπή, ο Φρίντμαν συμμετείχε σε συζήτηση με έναν αριθμό επιλεγμένων συζητητών που προέρχονταν από τα συνδικάτα, την ακαδημία και την επιχειρηματική κοινότητα, όπως ο Ντόναλντ Ράμσφελντ (τότε της GD Searle & Company) και ο Φράνσις Φοξ Πάιβεν του Πανεπιστημίου City της Νέας Υόρκης. Οι συνομιλητές εξέφραζαν αντιρρήσεις ή υποστήριξη για τις προτάσεις που υποβλήθηκαν από τον Φρίντμαν, ο οποίος με τη σειρά του απαντούσε. Μετά το τελευταίο επεισόδιο, ο Φρίντμαν συμμετείχε σε μια συνέντευξη με τον Λώρενς Σπίβακ.

Η σειρά αναμεταδόθηκε το 1990 με την Λίντα Τσάβες να ρυθμίζει τα επεισόδια. Ο Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ, ο Ρόναλντ Ρήγκαν, ο Στηβ Άλλεν και άλλοι έκαναν προσωπικές εισαγωγές για κάθε επεισόδιο της σειράς. Αυτή τη φορά, μετά το τμήμα του ντοκιμαντέρ, ο Φρίντμαν καθόταν απέναντι σε ένα μόνο αντίπαλο για να συζητήσουν τα ζητήματα που ανέκυψαν στο επεισόδιο.

Υποστηριζόμενες θέσεις
Οι Φρίντμαν υποστηρίζουν τις οικονομικές πολιτικές του laissez-faire, συχνά επικρίνοντας τις παρεμβατικές πολιτικές της κυβέρνησης και το κόστος τους σε προσωπικές ελευθερίες και στην οικονομική αποτελεσματικότητα στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο εξωτερικό. Οι συγγραφείς επιχειρηματολογούν εναντίον της κυβερνητικής φορολογίας στο φυσικό αέριο και τον καπνό και την κυβερνητική ρύθμιση των δημόσιων σχολικών συστημάτων. Οι Φρίντμαν υποστηρίζουν ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ επιδείνωσε την Μεγάλη Ύφεση παραμελώντας την αποτροπή της πτώσης της προσφοράς χρήματος στα χρόνια που προηγήθηκαν της ύφεσης.

Σχετικά με το θέμα της κοινωνικής πρόνοιας, οι Φρίντμαν υποστηρίζουν ότι οι τρέχουσες πρακτικές κοινωνικής πρόνοιας δημιουργούν «κηδεμονευόμενους από το κράτος» σε αντίθεση με «αυτάρκη άτομα» και πρότειναν ένα αρνητικό φόρο εισοδήματος ως λιγότερο επιβλαβή εναλλακτική. Οι Φρίντμαν επίσης υποστηρίζουν την κατάργηση του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων και Τροφίμων, αυστηρότερο έλεγχο της προσφοράς χρήματος από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα, καθώς και την ανάκληση των νόμων που ευνοούν τα εργατικά συνδικάτα.

Βίντεο

Έκδοση 1980
Η Δύναμη της Αγοράς
Η Τυραννία του Ελέγχου
Η Ανατομία της Κρίσης
Από την Κούνια στον Τάφο
Πλασμένοι Ίσοι
Ποιο είναι το Πρόβλημα με τα Σχολεία μας;
Ποιος Προστατεύει τον Καταναλωτή;
Ποιος Προστατεύει τον Εργαζόμενο;
Πώς Θεραπεύεται ο Πληθωρισμός
Πώς να Παραμείνουμε Ελεύθεροι

Έκδοση 1990
Η Δύναμη της Αγοράς - Εισαγωγή από τον Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ
Η Τυραννία του Ελέγχου - Εισαγωγή από τον George Shultz
Η Αποτυχία του Σοσιαλισμού - Εισαγωγή από τον Ronald Reagan
Ποιο είναι το Πρόβλημα με τα Σχολεία μας; - Εισαγωγή από τον Ντέιβιντ Φρίντμαν
Πλασμένοι Ίσοι - Εισαγωγή από τον Steve Allen

Παραπομπές

Φιλελεύθερα βιβλία