Πάγαρχος

Ο Πάγαρχος ήταν βυζαντινό διοικητικό και στρατιωτικό αξίωμα που εφαρμόστηκε στην Αίγυπτο. Ο Πάγαρχος ήταν διοικητής του "Πάγου" και έπειτα της "Παγαρχίας", βυζαντινή υποδιαίρεση που εφαρμόστηκε μόνο στην Αίγυπτο, ο πάγος ήταν κατώτερη διοικητική διαίρεση από την Νομή που αντικατέστησε, περιελάμβανε μερικά χωριά ή μία πόλη ή μία συνοικία. 

Το αξίωμα του Πάγαρχου εμφανίζεται πρώτη φορά τον 5ο αιώνα και διατηρήθηκε και λίγο και μετά την Αραβική κατάκτηση της Αιγύπτου τον 7ο αιώνα. Ο Πάγαρχος ήταν συνήθως κάποιος πλούσιος και γαιοκτήμονας της περιοχής, και η θητεία του ήταν έως τον θάνατο του ενώ το αξίωμα ήταν κληρονομικό, και μόνο ο αυτοκράτορας είχε δικαίωμα να διορίσει ή να παύση κάποιον από το αξίωμα.

Μετά την Αραβική κατάκτηση της Αιγύπτου τον 7ο αιώνα το αξίωμα διατηρήθηκε με όλες τις εξουσίες της Παγαρχίας να περνάνε αποκλειστικά σε αυτόν. Συγκεκριμένα ήταν υπεύθυνος για την συλλογή των φόρων, την συντήρηση και κατασκευή έργων και εκτός της Παγαρχίας του, είχε επίσης δικαστικές, στρατιωτικές και και αρμοδιότητες δημοσίας τάξης. Το όνομα του σταδιακά αντικαταστάθηκε με το αραβικό Σαχίμπ αλ Κούρα.

Παραπομπές

Πηγές 
 Μπανταουΐ, Χασάν, Διοικητική οργάνωση της Αιγύπτου μετά την Αραβική κατάκτηση. ομοιότητες και διαφορές από το Βυζαντινό Πρότυπο, Θεσσαλονίκη 1989.

Βυζαντινοί στρατιωτικοί τίτλοι
Βυζαντινοί διοικητικοί τίτλοι‎
Βυζαντινή Αίγυπτος
Βυζαντινοί δικαστικοί τίτλοι