Καρυές Σερρών

Οι Καρυές (παλαιά ονομασία Μπάνιτσα, Βουλγαρικά/, Banitsa ή Banica, Οθωμανικά Τουρκικά: بانيچه, Τουρκικά: Baniça) είναι ερειπωμένο χωριό το οποίο ευρισκόταν σε απόσταση 20 χμ. στα βόρεια της πόλεως των Σερρών, στη σημερινή περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Ήταν χτισμένο στις όχθες ποταμού, στους πρόποδες μετρίου υψομέτρου βουνών. Πλάι στο ρέμα Αγίων Αναργύρων έχουν ανακαλυφτεί ερείπια ρωμαϊκού κάστρου, καθώς και ίχνη από μεταλλουργείο σιδήρου.

Σύμφωνα με τοπική προφορική παράδοση, την οποία μετέφερε ο Βούλγαρος γλωσσολόγος Γιορντάν Ιβάνοφ, το χωριό καταστράφηκε από την πανώλη, ενώ στη συνέχεια χτίστηκε εκ νέου από κατοίκους προερχόμενους από τα γειτονικά χωριά. Στα τέλη του 19ου αιώνα, η Μπάνιτσα, ευρισκόμενη εντός του ευρωπαϊκού τμήματος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ήταν χωριό κατοικημένο αποκλειστικά από εξαρχικούς, σύμφωνα με βουλγαρικές στατιστικές. Οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνταν με τη γεωργία και την ανθρακωρυχία. Έπειτα από τη φυγή των χυτηρίων σιδήρου, οι κάτοικοι παρήγαγαν ξυλάνθρακα, τον οποίον στη συνέχεια πωλούσαν στην κοντινή πόλη των Σερρών. Σύμφωνα με βουλγαρικά στατιστικά του 1873 και την Ethnographie des vilayets d'Andrinople, Monastir et Salonique η οποία πραγματοποιήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, υπήρχαν στην Μπάνιτσα 101 οικογένειες και 330 εξαρχικοί κάτοικοι. Σύμφωνα με τη στατιστική μελέτη του Βούλγαρου Βασίλ Καντσόφ, το 1900, υπήρχαν 840 Ορθόδοξοι Χριστιανοί, ενώ παρά την ίδρυση της Βουλγαρικής εξαρχίας ήδη από το 1870, ουδείς κάτοικος είχε προσωρήσει σ' αυτήν 30 χρόνια μετά. Σύμφωνα με τον Ντίμιταρ Μίσεφ, γραμματέα της εξαρχίας, το 1905 τελικά υπήρχαν 1.080 εξαρχικοί κάτοικοι.

Στην Μπάνιτσα βρήκε τον θάνατο ο Βούλγαρος επαναστάτης Γκότσε Ντέλτσεφ, ο οποίος σκοτώθηκε στη διάρκεια αψιμαχίας με οθωμανικές αστυνομικές δυνάμεις στις 4 Μαΐου 1903.

Μετά την περίοδο της οθωμανικής κατοχής, όταν καταλήφθηκε το χωριό από τον βουλγαρικό στρατό το 1912, υπήρχαν 120 οικίες στην Μπάνιτσα. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου, το 1913, πολλοί κάτοικοί του διέφυγαν στη Βουλγαρία, ενώ στη συνέχεια το χωριό πυρπολήθηκε από τον ελληνικό στρατό Συγκεκριμένα, 34 οικογένειες ζήτησαν να ρευστοποιηθεί η περιουσία τους και να προσφύγουν στη Βουλγαρία σύμφωνα με το πρόγραμμα ανταλλαγής πληθυσμών της Συνθήκης του Νεϊγύ.

Το χωριό είναι σήμερα ερειπωμένο και ακατοίκητο. Μόνον το κωδωνοστάσιο, το οποίο ανεγέρθηκε το 1883, στέκει ακόμη, καθώς και ο ανατολικός τοίχος της εκκλησίας επάνω στον οποίο επιγραφές είναι ορατές.

Τον Μάϊο του 2020, ο Βούλγαρος υπουργός Εθνικής Άμυνας Καρακατσάνοφ ζήτησε τη δημιουργία μνημείου για τον κομιτατζή Γκότσε Ντέλτσεφ στις Καρυές.

Παραπομπές 

Δήμος Σερρών
Βαλκανικοί Πόλεμοι
Οθωμανική Μακεδονία
Εγκαταλελειμμένα χωριά του Νομού Σερρών