Δόκιμος Έφεδρος Αξιωματικός

Ο Δόκιμος Έφεδρος Αξιωματικός (ΔΕΑ) - στον Ελληνικό Στρατό Ξηράς είναι ο βαθμός αξιωματικού (NATO grade OF-D) που απονέμεται σε επιτυχόντες υποψηφιους εφόσον αποφοίτησουν από μια εκ των σχολών ΥΕΑ του Ελληνικού Στρατού. Οι υποψήφιοι ΥΕΑ (Υποψήφιος Έφεδρος Αξιωματικός) προέρχονται απο κληρωτούς στρατιώτες που έχουν κληθεί να υπηρετήσουν τη στρατιωτική τους θητεία και πληρούν τα απαραίτητα κριτήρια τα οποία είναι μορφωτικά και αθλητικά. Επιπλέον, σε Σώματα που εχουν εξειδικευμένη τεχνική/επιστημονική αποστολή, υπάρχουν και κριτήρια προαπαιτούμενων ανώτατων πανεπιστημιακών σπουδών. Η διαδικασία επιλογής των ΥΕΑ γίνεται κατα τη διάρκεια της βασικής εκπαίδευσης.  

Οι Σχολές ΥΕΑ ειναι συγκεκριμένες για καθε Όπλο και Σώμα του ΕΣ και περιλαβάνουν τη ΣΕΑΠ (Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών Πεζικού), τη ΣΔΒ (Σχολή Διαβιβάσεων), τη ΣΠΒ (Σχολή Πυροβολικού), το ΚΕΥΠ (Κέντρο Εκπαίδευσης Υλικού Πολέμου), τη ΣΤΘ (Σχολή Τεθωρακισμένων), τη ΣΜΧ (Σχολή Μηχανικού), τη ΣΕΑΤΧ (Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών Τεχνικού) και άλλες. Οι σχολές ΥΕΑ έχουν μακρά ιστορία με γενιές απόφοιτων αξιωματικών που έχουν λάβει σημαντικό μέρος στους αγώνες του Έθνους. Επίσης, πολλοί από τους απόφοιτους των σχολών έχουν διακριθεί με σημαντική πορεία και προσφορά στις επιστήμες και στη βιομηχανία κατα  τη σταδιοδρομία τους μετα την θητεία.

Οι Σχολές ΥΕΑ αποτελούν την φοίτηση μέσω της οποίας είναι δυνατή η επίτευξη του στόχου του Αξιωματικού στον ΕΣ για στρατεύσιμα στελέχη. Όπως και αντιστοίχως για μόνιμα στελέχη είναι η ΣΣΕ (Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων) και η ΣΣΑΣ. Στην τέλική φάση της στρατιωτικής θητείας και κατόπιν επιτυχούς πορείας, ο ΔΕΑ προάγεται στο βαθμό του Ανθυπολοχαγου. Οι περισσότεροι Έφεδροι Αξιωματικοί μετα από αυτο το διάστημα περνούν στην Εφεδρεία του ΕΣ συμμετέχοντας σε ασκήσεις και εκπαιδεύσεις σύμφωνα με τις ανάγκες της υπηρεσίας. Σε περίπτωση επιστράτευσης, ανακαλούνται στον Ενεργό Στρατό με τον βαθμό στον οποίον έχουν φτάσει.

Οι ΔΕΑ αμείβονται με το 60% του μισθού του μόνιμου Ανθυπολοχαγού, ενώ όταν ονομαστούν έφεδροι Ανθυπολοχαγοί με το 80% του μισθού του. Ο βαθμός του ΔΕΑ υφίσταται από τον 19ο αιώνα (1888) κι ως όρος προέρχεται από το δοκώ (νομίζω, πιστεύω), το οποίο σημαίνει αποδεκτός ύστερα από δοκιμασία. Συνήθως τους ανατίθενται καθήκοντα διμοιρίτη (επικεφαλής διμοιρίας), διοικητή λόχου (στα Τ.Ε.) υπηρεσίες Αξιωματικών (Αξιωματικός υπηρεσίας μονάδας) και καθήκοντα της ειδικότητας τους. Υπηρετούν πέντε μήνες περισσότερους από τους στρατιώτες. Στην εφεδρεία φτάνουν μέχρι το βαθμό του Λοχαγού, αφού έχουν κληθεί για μετεκπαίδευση (απαραίτητη η μετεκπαίδευση για όσους υπηρέτησαν σε Όπλο ή στο Σώμα Εφοδιασμού Μεταφορών) την τελευταία πενταετία, όπως και στον εκάστοτε βαθμό εφέδρου. Επίσης, κατ' εξαίρεση μπορούν να φτάσουν και ως τον βαθμό του εφέδρου Ταγματάρχη, μετά από συνεργασία ή δωρεά στον Ελληνικό Στρατό. Οι έφεδροι Αξιωματικοί μπορούν να κληθούν για μετεκπαίδευση ή επιστράτευση έως την ηλικία των 52 (για Εφ. Ανθυπολοχαγούς) και των 54 (για Εφ. Λοχαγούς). 

Στους αγγλόφωνους στρατούς (ΝΑΤΟ) ο αντίστοιχος βαθμός ΥΕΑ καλείται Officer Candidate η Officer Aspirant  και ο βαθμός ΔΕΑ  Officer Designate.

Εκπαίδευση
Στο διάστημα της εκπαίδευσής του είναι Υποψήφιος Έφεδρος Αξιωματικός (ΥΕΑ Α' - διοικούμενοι) την πρώτη περίοδο (2 μήνες) και (ΥΕΑ Β' - διοικούντες) την τελευταία (2 μήνες). Η εκπαίδευση είναι σκληρή και κινείται κυρίως γύρω από την πειθαρχία. Με την αποφοίτησή τους από τη σχολή του όπλου ή σώματος, οι σπουδαστές δεν είναι πια στρατιώτες και ονομάζονται Δόκιμοι Έφεδροι Αξιωματικοί. Δεν αποκλείεται να συνεχιστεί κάποια εκπαίδευση επίσης στη μονάδα εκστρατείας όπου τους μεταθέτουν. Απολύονται με τον βαθμό του Έφεδρου Ανθυπολοχαγού, τον οποίον φέρουν για 40-50 μέρες όσο είναι εν ενεργεία, ενώ ακόμα και μετά από την απόλυση τους κατέχουν τον βαθμό, μέχρι την πρώτη μετεκπαίδευση (η τυχόν επιστράτευση) και ακολουθούν πιθανές προαγωγές.

Διακριτικά και αρχαιότητα κατά τη θητεία
Τα διακριτικά του βαθμού του ΔΕΑ δεικνύουν το όπλο ή σώμα στο οποίο ανήκει. Για να φθάσει κάποιος να γίνει ΔΕΑ, πρέπει να περάσει πρώτα από την εκπαίδευση που προβλέπεται στη σχολή αξιωματικών του όπλου ή σώματος που ανήκει. Ως διακριτικό βαθμού φέρει στις επωμίδες της στολής του, περιφερειακά, διπλό κορδόνι με τα χρώματα του όπλου ή του σώματος στο οποίο έχει ενταχθεί. Οι ΔΕΑ είναι ανώτεροι από τους στρατιώτες και κάθε υπαξιωματικό αλλά υπάρχει μια ιδιαιτερότητα: όσο λέγονται Δόκιμοι Έφεδροι Αξιωματικοί, δεν δέχονται χαιρετισμό από Ανθυπασπιστές (βαθμός OR-9) και προφανώς ως αξιωματικοί δεν αποδίδουν χαιρετισμό σε αυτούς. Μέχρι να αφαιρεθούν τα κορδόνια και μπει το ασημένιο αστέρι, οι ΔΕΑ και οι Ανθυπασπιστές συμπεριφέρονται ως ομοιόβαθμοι λόγω της πολύχρονης εμπειρίας των δεύτερων. Ωστόσο όταν οι ΔΕΑ ονομαστούν Ανθυπολοχαγοί, αίρεται αυτή η μεταβατική κατάσταση και είναι πλέον ανώτεροι. Αυτό δεν συμβαίνει στο Πολεμικό Ναυτικό, αφού ο απόφοιτος της σχολής ονομάζεται κατευθείαν Σημαιοφόρος Επίκουρος Αξιωματικός χωρίς το ιδιαίτερο μεταβατικό στάδιο.

Παραπομπές 

Στρατιωτικοί βαθμοί