Μαρμαριτζάνα

Η Μαρμαριτζάνα ήταν μεσαιωνική βυζαντινή πόλη και επισκοπή στην Κεντρική Ελλάδα.

Η ακριβής τοποθεσία της πόλης παραμένει άγνωστη, με εξαίρεση το γεγονός πως ευρισκόταν επί του ανώτερου τμήματος της κοιλάδας του Σπερχειού Ποταμού, στα δυτικά της Νεοπατρίας (σημερινής Υπάτης). Η ιστορία της πόλης είναι σχετικά άγνωστη, με εξαίρεση το γεγονός πως αποτέλεσε επισκοπική έδρα, η ύπαρξη της οποίας επιβεβαιώνεται από, τουλάχιστον, την εποχή του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Λέοντα ΣΤ΄ του Σοφού (βασίλευσε μεταξύ 886-912) έως και τον 13ο αιώνα. Αποτελούσε τη μοναδική βοηθητική επισκοπή της μητροπολιτικής έδρας της Νεοπατρίας. Πιθανώς να επρόκειται για την ίδια επισκοπική έδρα με εκείνη του Μαρμαριτζίου, η οποία και αναφέρεται σε μία Notitia Episcopatuum του 11ου αιώνα ως βοηθητική επισκοπή της Μητροπόλεως Λαρίσης.
 
Μετά την Δ΄ Σταυροφορία, οι επισκοπικοί κατάλογοι της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας την περιέλαβαν ως Valacensis ή Lavacensis, ωστόσο το πιθανότερο είναι η συγκεκριμένη έδρα να παρέμεινε χηρεύουσα, είτε επρόκειτο για Έλληνα Ορθόδοξο, είτε για Λατίνο Καθολικό επίσκοπο, από τις αρχές του 13ου αιώνα και έπειτα. Η έδρα παραμένει ως τιμητική επισκοπή της Καθολικής Εκκλησίας μετά την ονομαστική της αποκατάσταση το 1933, ως «Μαρμαριζάνα». Παραμένει για καιρό χηρεύουσα, καθώς είχε, στην διάρκεια της ιστορίας της, μόλις έναν κάτοχο, εκ του χαμηλότερου (επισκοπικού) βαθμού: τον Τόμας Ο'Μπιρν (26 Αυγούστου 1739 - 16 Σεπτεμβρίου 1739), αργότερα Πρωτοσύγκελλος του Άρνταχ (Ιρλανδία) (26 Αυγούστου 1739 - 16 Σεπτεμβρίου 1739), διαδεχόμενος ως Επίσκοπος του Άρνταχ (16 Σεπτεμβρίου 1739 - Ιανουάριος 1747).

Παραπομπές

Πηγές 
 
 GCatholic, με πληροφορίες για τις χηρεύουσες τιμητικές επισκοπές

Πόλεις της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
Εγκαταλελειμμένοι οικισμοί στην Ελλάδα
Μεσαιωνική Κεντρική Ελλάδα
Καθολικές τιμητικές επισκοπές της Ευρώπης
Πρώην επισκοπές του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως
Ιστορία της Φθιώτιδας
Κοιλάδα του Σπερχειού