Γιαν Μπάπτιστ Βέινιξ

Ο Γιαν Μπάπτιστ Βέινιξ (ολλανδικά: Jan Baptist Weenix, αναφερόμενος και ως  Jan Baptist Weeninx the Old), 1621 - 1660;) ήταν Ολλανδός ζωγράφος της Χρυσής Ολλανδικής Εποχής στη ζωγραφική. Παρά τη σχετικά σύντομη σταδιοδρομία του, ήταν πολύ παραγωγικός και ευέλικτος καλλιτέχνης. Αγαπημένα του θέματα ήταν τα ιταλικά τοπία με μεγάλες μορφές ανάμεσα σε ερείπια, οι απόψεις παραλιών και, αργότερα, μεγάλου μεγέθους νεκρές φύσεις με νεκρά θηράματα ή σκύλους. Ήταν κυρίως  αυτός που εισήγαγε τις σκηνές ιταλικών λιμένων στην ολλανδική τέχνη, με μεσαίου μεγέθους πίνακες και ομάδες μορφών στο προσκήνιο.

Βιογραφία
Ο Βέινιξ γεννήθηκε κοντά στο λιμάνι του Άμστερνταμ και ήταν γιος αρχιτέκτονα. Δεν μπορούσε να μιλήσει καλά, πιθανόν λόγω κάποιου ιατρικού προβλήματος, και επειδή του άρεσε πολύ να διαβάζει βιβλία, η μητέρα του τον έστειλε να εργαστεί σε έναν βιβλιοπώλη, με τον οποίο δεν μπορούσαν να συνεννοηθούν. Σχεδίαζε όπου έβρισκε, σύμφωνα με τα όσα διηγήθηκε ο γιος του, Γιαν Βέινιξ στον Άρνολντ Χαουμπράκεν.

Πρώτος δάσκαλός του ήταν ο Γιαν Μίκερ, γαμπρός της μεγαλύτερης αδελφής του, Λάισμπετ. Στη συνέχεια μετέβη στην Ουτρέχτη, όπου σπούδασε υπό τον Άμπραχαμ Μπλούμερτ και αργότερα, επιστρέφοντας στο Άμστερνταμ, με τον Κλες Κορνέλις Μουάιγερτ (Claes Cornelisz. Moeyaert).

Το 1639 νυμφεύτηκε την Γιοσάντγε ντε Χοντεκούτερ (Josijntje d'Hondecoeter). Το 1643 ταξίδεψε στη Ρώμη με τον Νικολάες Πίτερσον Μπέρχεμ, ο οποίος είχε επίσης σπουδάσει με τον Μουάιγερτ. Έφυγε από το σπίτι του κρυφά, αλλά η σύζυγός του, θυγατέρα του ζωγράφου Χίλλις ντε Χοντεκούτερ, κατάφερε να τον εντοπίσει στο Ρόττερνταμ. Του έδωσε άδεια να μείνει εκτίς συζυγικής κατοικίας για τέσσερις μήνες.

Στη Ρώμη έγινε μέλος των Bentvueghels, έχαιρε μεγάλης εκτίμησης και εργάστηκε για λογαριασμό του Καρδιναλίου Τζοβάννι Μπαττίστα Παμφίλι (Giovanni Battista Pamphili), ο οποίος αργότερα έγινε ο Πάπας Ιννοκέντιος Ι΄. Η σύζυγός του αρνήθηκε να τον ακολουθήσει στη Ρώμη κι έτσι επέστρεψε στο Άμστερνταμ ύστερα από τέσσερα χρόνια.

Το 1649 γίνεται "Δάσκαλος" στη Συντεχνία του Αγίου Λουκά της Ουτρέχτης και ζωγραφίζει το πορτρέτο του Ρενέ Ντεκάρτ (Καρτέσιου). Όταν απεβίωσε ο κουνιάδος του Χάισμπερτ ντε Χοντεκούτερ, ανέλαβε την εκπαίδευση του ανεψιού του, Μέλχιορ ντε Χοντεκούτερ, μαζί με την εκπαίδευση του γιου του, Γιαν Βέινιξ.

Ο Βέινιξ μετοίκησε σε ένα κάστρο στο Φλόιτεν (), έξω από την Ουτρέχτη, είτε για να συγκεντρωθεί στην εργασία του είτε για λόγους υγείας, όπου και πιθανόν απεβίωσε σε κακές συνθήκες, σε άγνωστη χρονολογία.

Ζωγράφισε μερικές θρησκευτικές σκηνές, με χαρακτηριστικό και σπάνιο δείγμα για την εργασία του, τον πίνακα Ησαύ και Ιακώβ (σήμερα στην Πινακοθήκη Παλαιών Δασκάλων της Δρέσδης). Στην Εθνική Πινακοθήκη Λονδίνου υπάρχει μια σκηνή κυνηγίου του Βέινιξ, ενώ στη Γλασκώβη υπάρχει ένας χαρακτηριστικός πίνακάς του με ερείπια. Έργα του Βέινιξ διαθέτουν οι περισσότερες ευρωπαϊκές πινακοθήκες, κυρίως στο Μόναχο, στη Βιέννη, στο Βερολίνο, στο Άμστερνταμ και στην Αγία Πετρούπολη.

Δημόσιες συλλογές
Ανάμεσα στα Μουσεία που διαθέτουν έργα του Βέινιξ είναι:
Museum de Fundatie στο Ζβόλε της Ολλανδίας
Μουσείο Τέυλερς, Ολλανδία
Μουσείο Μπόιμανς - φαν Μπένινγκεν, Ρότερνταμ
Μουσείο Τέχνης Φιλαδέλφειας, Φιλαδέλφεια, Πενσυλβάνια, ΗΠΑ

Δείτε επίσης 
 Ζωγραφική της ολλανδικής Χρυσής Εποχής
 Κατάλογος Ολλανδών ζωγράφων

Παραπομπές

Πηγές
Στο λήμμα έχει ενσωματωθεί κείμενο από την έκδοση του 1911 της Encyclopedia Britannica, λήμμα Weenix, Jan Baptist υπό  Chisholm, Hugh, σήμερα κοινό κτήμα.

Βιβλιογραφία
 Anke A. Van Wagenberg-Ter Hoeven, Ph.D., Monograph on Jan Baptist Weenix and Jan Weenix, 2010
Anke A. Van Wagenberg-Ter Hoeven (Curator, Academy Art Museum, Easton, MD, USA), "Jan Baptist Weenix. Portrait of the De Kempenaer Family (the Margaretha Portrait)," in Golden: Dutch and Flemish Masterworks from the Rose-Marie and Eijk van Otterloo Collection, Catalogue by Frits Duparc, Yale University Press, 2011, exhibition at Peabody Essex Museum, Salem, MA, February 26 - June 19, 2011 [forthcoming]
Anke A. Van Wagenberg-Ter Hoeven (Curator, Academy Art Museum, Easton, MD, USA), “Jan Weenix and Bensberg Castle –Early Eighteenth-Century Decorative Painting.” Submitted to Eighteenth-Century Studies, October 2010. This article was partly presented at the “Conference American Society for Eighteenth Century Studies), Richmond, VA, March, 2009
Anke A. Van Wagenberg-Ter Hoeven (Curator, Academy Art Museum, Easton, MD, USA), Jan Weenix, “A Shepherd and Shepherdess with goats and sheep in an Italianate landscape,” in A World of Art in Painting and Sculpture. A Choice Selection 2009-2010. Douwes Fine Art. Amsterdam, London 2010
Anke A. Van Wagenberg-Ter Hoeven (Curator, Academy Art Museum, Easton, MD, USA), “Jan Weenix. Boy with Toys, Pet Monkey and a Turkey by Jan Weenix,” Kresge Art Museum Bulletin, Edited by Susan J. Bandes and April Kingsley. Michigan State University, East Lansing, vol. IX (2009), pp. 82 color plate 12, p. 99

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Works and literature on Jan Baptist Weenix

Ολλανδοί ζωγράφοι
Ολλανδοί ζωγράφοι της Χρυσής Εποχής