Ρόμπερτ Μενάσε

Ο Ρόμπερτ Μενάσε (γερμανικά: Robert Menasse) είναι ένας Αυστριακός συγγραφέας, γεννημένος στις 21 Ιουνίου 1954 στη Βιέννη. 

Σπούδασε στη Βιέννη, το Σάλτσμπουργκ και τη Μεσσήνη γερμανική φιλολογία, φιλοσοφία και πολιτικές επιστήμες και, το 1976, υπήρξε συνιδρυτής του βιεννέζικου φοιτητικού περιοδικού «Κεντρικό όργανο γύρω από τη διάχυση Γερμανιστών». Έλαβε το διδακτορικό του το 1980 έχοντας συγγράψει το έργο «Ο τύπος του αουτσάιντερ στο λογοτεχνικό κόσμο. Χρησιμοποιώντας το παράδειγμα του Χέρμαν Σρούρερ».

Μεταξύ του 1981 και του 1988 ο Μενάσε εργάστηκε ως λέκτορας στο Ινστιτούτο Λογοτεχνικής Θεωρίας του Πανεπιστημίου του Σάο Πάολο της Βραζιλίας. Συνέχισε την καριέρα του ως ανεξάρτητος αρθρογράφος, σχολιαστής και μεταφραστής μυθιστορημάτων από τα πορτογαλικά στα γερμανικά.

Το πρώτο του μυθιστόρημα «Αισθησιακή βεβαιότητα», που δημοσιεύθηκε το 1988, αποτελεί μια ημιαυτοβιογραφική ιστορία Αυστριακών που ζουν εξόριστοι στη Βραζιλία. Το περιοδικό «Λιτερατούρ ουντ Κριτίκ» δημοσίευσε το πρώτο του ποίημα το 1989. Μετέπειτα μυθιστορήματά του ήταν το «Φτερά από πέτρα» (1991, ISBN 0-7145-4295-4), το «Ανάστροφη ώθηση» (1995) και το «Η απέλαση από την κόλαση» (2001). Το 1990 ο Ρόμπερτ Μενάσε ήταν ο πρώτος συγγραφέας που τιμήθηκε με το Βραβείο Χάιμιτο φον Ντότερερ. Μετά την επιστροφή του στην Ευρώπη από τη Βραζιλία, έζησε κυρίως στις πόλεις του Βερολίνου, της Βιέννης και του Άμστερνταμ. Σήμερα ζει στη Βιέννη μαζί με την οικογένειά του.

Το γλωσσικό ύφος του Μενάσε είναι μερικές φορές παιχνιδιάρικο και άλλες φορές διακριτικά σαρκαστικό. Επαναλαμβανόμενα θέματα στα μυθιστορήματά του είναι η μοναξιά και η αποξένωση εντός των ανθρώπινων σχέσεων. Στα έργα του επικρίνει συχνά τη λανθάνουσα μορφή του αντισημιτισμού, που εξακολουθεί να είναι διαδεδομένη στο γερμανόφωνο κόσμο ακόμη και σήμερα.

Ο Ρόμπερτ Μενάσε έχει επίσης γράψει ορισμένα δοκίμια για την Αυστρία (ειδικά για την αυστριακή εθνική ταυτότητα και ιστορία), όπως το «Γη χωρίς ακίνητα» (1992). Έχει γράψει ακόμη και σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επικρίνοντας τάσεις επανεθνικοποίησης (ειδικά στη Γερμανία, αλλά και αλλού) και αντιευρωπαϊκά κινήματα. Από το 2011 ο Μενάσε έχει υπό την επιμέλειά του ένα συγγραφικό πρόγραμμα σε ένα παγκόσμιο ίδρυμα στη Σρι Λάνκα.

Έπαθλα και υποτροφίες 
 1987 Κρατική υποτροφία του Γερμανικού Υπουργείου Παιδείας και Τέχνης της Λογοτεχνίας
 1989 Βραβείο προώθησης της πόλης της Βιέννης για τη λογοτεχνία
 1990 Βραβείο Χάιμιτο φον Ντότερερ της Εταιρείας Τεχνών και Πολιτισμού της Κάτω Αυστρίας
 1991 Κρατική υποτροφία του Γερμανικού Υπουργείου Παιδείας και Τέχνης της Λογοτεχνίας
 1992 Βραβείο Χαν Έριχ Νόσακ πεζογραφίας
 1992 Βραβείο Τεοντόρ Κόρνερ για την προώθηση της επιστήμης και της τέχνης
 1992/93 Υποτροφία Ελίας Κανέττι από την πόλη της Βιέννης
 1994 Διαμονή στο Βερολίνο με υποτροφία της Γερμανικής Υπηρεσίας Ακαδημαϊκών Ανταλλαγών
 1994 Βραβείο Λογοτεχνίας του Μάρμπουργκ
 1994 Βραβείο προώθησης του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Παιδείας και Τέχνης για μυθιστορήματα
 1994 Βραβείο Αλεξάντερ Ζάχερ-Μαζόχ 
 1996 Βραβείο Χούγκο Μπαλ της πόλης Πιρμάσενς
 1998 Αυστριακό Κρατικό Βραβείο πολιτιστικής δημοσιογραφίας
 1999 Βραβείο Γκρίμμελσχάουζεν
 1999 Πρόγραμμα φιλοξενίας συγγραφέων στο Άμστερνταμ
 2002 Βραβείο Γιόζεφ Μπράιτµπαχ του Μάιντς
 2002 Βραβείο Λογοτεχνίας Φρήντριχ Χαίλντερλιν της πόλης Μπαντ Χόμπουργκ
 2002 Βραβείο Λάιν Φοϊχτβάνγκερ της Ακαδημίας Τεχνών του Βερολίνου 
 2002 Βραβείο Μαρί Λουίζε Κάσνιτς της Ευαγγελικής Ακαδημίας Τούτσινγκ
 2003 Βραβείο Έριχ Φράιντ 
 2003 Ολλανδικό βραβείο βιβλίου
 2006 Ιππότης του γαλλικού τάγματος τεχνών και γραμμάτων
 2007 Βραβείο του Πανεπιστημίου Τεχνολογίας και Επιστημών της Λιλ   
 2010 Βραβείο για ευδόκιμη υπηρεσία στην επαρχία της Βιέννης
 2012 Αυστριακό Βραβείο Τέχνης για τη Λογοτεχνία
 2013 Βραβείο πεζογραφίας του Ντονόλαντ
 2013 Βραβείο Χάινριχ Μαν
 2013 Βραβείο της οργάνωσης «Το πολιτικό βιβλίο»
 2014 Βραβείο Μαξ Φρις της πόλης της Ζυρίχης
 2014 Βραβείο ευδόκιμης υπηρεσίας στην επαρχία της Κάτω Αυστρίας
 2015 Βραβείο πολιτισμού της Κάτω Αυστρίας
 2015: Ευρωπαϊκό βραβείο βιβλίου

Με τα χρήματα που απέκτησε από το αυστριακό κρατικό βραβείο πολιτιστικής δημοσιογραφίας, ίδρυσε το 2000, το Βραβείο Τζιν Αμέρι για τη συγγραφή δοκιμίων.

Παραπομπές

Εβραίοι συγγραφείς
Ιππότες του Τάγματος των Τεχνών και των Γραμμάτων