Νήφων Καυσοκαλυβίτης

Ο Νήφων Καυσοκαλυβίτης (1316–1411) ήταν Έλληνας Χριστιανός Ορθόδοξος Άγιος και μοναχός. Η μνήμη του εορτάζεται από την Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία στις 14 Ιουνίου.

Έλληνας, ο Νήφων γεννήθηκε στο χωριό Λούκοβο που βρισκόταν τότε ανάμεσα στα σημερινά χωριά Δημόκορη και Λάβδανη,στο όρος Κασιδιάρης του νομού Ιωαννίνων. Οι κάτοικοι του Λούκοβου,αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το χωριό τους και να εγκατασταθούν στην περιοχή όπου βρίσκεται σήμερα το Λούκοβο Αγίων Σαράντα,γύρω στο 1790, όπως αναφέρει ο Κ.Δ.Παπανικολάου στο βιβλίο του "Η ΛΑΚΚΑ ΠΩΓΩΝΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΨΗΛΟΚΑΣΤΡΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ".Από μικρή ηλικία μετέβαινε στο μοναστήρι του Γηρομερίου (κοντά στις Φιλιάτες), όπου και έγινε ησυχαστής. Λίγο καιρό αργότερα, εισήλθε στο γειτονικό μοναστήρι του Μεσοποτάμου, όπου και έγινε μοναχός.

Ο Νήφων μετέβη στο μοναστικό κράτος του Αγίου Όρους κάποια χρονική περίοδο μετά το 1335, όπου και αφιερώθηκε στον ασκητισμό, υπό την πνευματική καθοδήγηση των μοναστικών Πατέρων, Νείλου Εριχιώτη, Θεογνώστου και Μάξιμου Καυσοκαλυβίτη. Το 1345, ο Νίφων ανέλαβε πρώτος του Αγίου Όρους. Εκείνη την περίοδο, το Όρος Άθως πέρασε υπό τον έλεγχο του Σέρβου Τσάρου Στέφανου Ντούσαν, ο οποίος τον κατηγόρησε ως αιρετικό και Βογόμιλο, ωστόσο κατάφερε να αμυνθεί με επιτυχία των κατηγοριών αυτών, χάρη στην συμβολή και του Γρηγορίου Παλαμά. Την περίοδο 1347-8, ο Νίφων δικάστηκε και αποπέμφθηκε των καθηκόντων του ως πρώτος από τους υπόλοιπους μοναχούς ως αιρετικός. Τον διαδέχθηκε ο Σέρβος μοναχός Αντώνιος. Η απομάκρυνσή του θεωρείται είτε μέρος των συγκρούσεων μεταξύ των διαφορετικών θρησκευτικών παρατάξεων που προηγήθηκαν της επιβολής των Σέρβων στην Αθωνίτικη μοναστική κοινότητα είτε μέρος των προσπαθειών του Στέφανου Ντούσαν προκειμένου να αποκτήσει τον έλεγχο του Αγίου Όρους, μέσω του ορισμού Σέρβου αξιωματούχου ως επικεφαλής του. Η παρέμβαση αυτή είχε ως αποτέλεσμα σημαντικές αντεγκλήσεις μεταξύ των Ελλήνων αξιωματούχων και των Σέρβων της Μονής Χιλανδαρίου στο Άγιο Όρος.

Κατά την περίοδο μεταξύ 1355-63 κατηγορήθηκε εκ νέου ως αιρετικός, όταν ο υπηρέτης του, Βαρδάριος, αποκάλυψε λίγο καιρό πριν τον θάνατό του πως είχε προσχωρήσει στο θρησκευτικό κίνημα των Ευχιτών, ωστόσο την υπεράσπισή του ανέλαβε ο Πατριάρχης Κάλλιστος. Παραμένει αδιευκρίνιστο, με βάση τις πηγές της εποχής εκείνης, κατά πόσο ο Νίφων ήταν Ευχίτης ή Ησυχαστής εκείνη την περίοδο. Ο Νίφων έζησε το υπόλοιπο της ζωής του ως ησυχαστής, έως τον θάνατό του το 1411.

Ο Νίφων ήταν, επίσης, ο συγγραφέας της πρώτης βιογραφίας του Μάξιμου Καυσοκαλυβίτη, του πνευματικού του δασκάλου.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
 F. Halkin, «La vie de Saint Niphon», An. Boll. 58 (1940)

Νηφων Καυσοκαλυβίτης
Ορθόδοξοι λόγιοι
Έλληνες μοναχοί
Ασκητές
Αγιορείτες
Μεσαιωνική Ήπειρος
Βυζαντινοί του 14ου αιώνα
Επίσκοποι του 14ου αιώνα
Βορειοηπειρώτες