Σύνδεσμος Ακαδημαϊκών Εκδοτών Ανοικτής Πρόσβασης

Ο Σύνδεσμος Ακαδημαϊκών Εκδοτών Ανοικτής πρόσβασης (Open Access Scholarly Publishers Association - OASPA) είναι μη κερδοσκοπική εταιρεία που εκπροσωπεί τα συμφέροντα των εκδοτών ακαδημαϊκών περιοδικών ανοικτής πρόσβασης σε όλους τους τομείς της επιστήμης. Μαζί με την προώθηση των εκδοτών ανοικτής πρόσβασης (ιδιαίτερα των περιοδικών ανοικτής πρόσβασης), ο OASPA καθορίζει την καλή πρακτική σε ζητήματα δημοσίευσης με ανοικτή πρόσβαση και παρέχει forum για την ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών στην ανοικτή πρόσβαση. Επίσης, συγκεντρώνει τους μεγαλύτερους εκδότες ανοικτής πρόσβασης με μικρότερους ανεξάρτητους εκδότες της επιστημονικής ή της πανεπιστημιακής κοινότητας ή άλλους εκδότες υβριδικής ανοικτής πρόσβασης. Αν και ξεκίνησε εστιάζοντας αποκλειστικά σε περιοδικές εκδόσεις, επεκτείνει πλέον τις δραστηριότητές του σε ζητηματα που αφορούν στην έκδοση βιβλίων ανοικτής πρόσβασης.

Αποστολή 
Η αποστολή του OASPA είναι να υποστηρίζει και να εκπροσωπείι τα συμφέροντα εκδοτών ανοικτής πρόσβασης σε όλα τα επιστημονικά και ακαδημαϊκά πεδία, και να συνηγορεί υπέρ των περιοδικών ανοικτής πρόσβασης. Γα αυτόν τον σκοπό, παρέχει forum για επαγγελματική ανταλλαγή πληροφοριών σε ζητήματα δημοσίευσης με ανοικτή πρόσβαση σε ακαδημαϊκό πλαίσιο, εμπλέκεται σε ζητήματα προτυποποίησης, αναγνωρίζει και προωθεί τις καλύτερες πρακτικές για ακαδημαϊκή επικοινωνία μέσω της ανοικτής πρόσβασης και στηρίζει της διαρκή ανάπτυξη εκδοτικών μοντέλων και βιώσιμης επιχειρηματικότητας.

Ιστορικό 
Με την αύξηση του κινήματος ανοικτής πρόσβασης, εντάθηκαν οι σχέσεις μεταξύ των διαφόρων εκδοτών ανοικτής πρόσβασης σε επιστημονικά συνέδρια, εργαστήρια ή παρόμοια γεγονότα. Παρόλα αυτά σπάνια εστίαζαν τέτοιου είδους συναθροίσεις στην ανοικτή πρόσβαση και τις ιδιαιτερότητές της σε σχέση με τις παραδοσιακές εκδόσεις. Το γεγονός ώθησε στην ανάγκη δημιουργίας ενός forum αφιερωμένου στις προοπτικές της ανοικτής πρόσβασης. Με πρόθεση να παρέχει αυτές τις δυνατότητες, ο OASPA ξεκίνησε στις 14 Οκτωβρίου, 2008 στον εορτασμός της «Ημέρας Ανοικτής Πρόσβασης» που πραγματοποιήθηκε χάρη στη φιλοξενία του Wellcome Trust.

Οι παρακάτω εκδότες είναι ιδρυτικά μέλη:

 BioMed Central
 Co-Action Publishing
 Copernicus Publications
 Hindawi Publishing Corporation
 JMIR Publications
 Medical Education Online (David Solomon
 Public Library of Science
 Sage Publications
 SPARC Europe
 Utrecht University Library

Δραστηριότητες 
Ο OASPA οργανώνει ετήσιο Συνέδριο για τις Ακαδημαϊκές Εκδόσεις Ανοικτής Πρόσβασης. Το συνέδριο καλύπτει ολόκληρο το φάσμα των εκδόσεων ανοικτής πρόσβασης, στο οποίο περιλαμβάνονται μοντέλα επιχειρήσεων, πλατφόρμες εκδόσεων, τρόποι ομότιμης αξιολόγησης και κανάλια διανομής.

OASPA ενθαρρύνει τους εκδότες να χρησιμοποιούν άδειες Creative Commons, ιδιαίτερα την Creative Commons Attribution License (CC-BY), που συνδέεται με τους περισσότερους προσδιορισμούς του "ανοικτό", για παράδειγμα ο ορισμός του ανοικτό από το Open Knowledge Foundation. Ο οργανισμός δραστηριοποιείται σε ζητήματα πέρα από τα περιοδικά ανοικτής πρόσβασης για παράδειγμα με την ανοικτή πρόσβαση σε ακαδημαϊκά έργα που έχουν βραβευθεί με Βραβείο Νομπέλ.

Μέλη 
Για να γίνει ο εκδότης μέλος οργανισμού στον OASPA, θα πρέπει να ικανοποιεί κριτήρια διαφάνειας και καλής πρακτικής στις ακαδημαϊκές εκδόσεις. Τα κριτήρια τέθηκαν το 2013 και αναθεωρήθηκαν τον Ιούνιο του 2015. Υπάρχουν πέντε τύποι μέλους του OASPA members:.

 Επαγγελματίας ΑΠ Εκδότης (Μικρού μεγέθους)
 Επαγγελματίας ΑΠ Εκδότης (Μεσαίου μεγέθους)
 Επαγγελματίας ΑΠ Εκδότης (Μεγάλου μεγέθους)
 ΑΠ Επιστημονικός / Ακαδημαϊκός Εκδότης
 Άλλος Οργανισμός
Επιπρόσθετα προς τα ιδρυτικά μέλη πιο πάνω, οι παρακάτω οργανισμοί είναι μέλη (τον Ιανουάριο του 2015):

African Journals OnLine
American Institute of Physics
American Physical Society
BioOne
Bloomsbury Qatar Foundation Publishing
BMJ Group
Brill Publishers
Cambridge University Press
The Company of Biologists
Copyright Clearance Center
CSIC Press
Directory of Open Access Journals
EBSCO Information Services
ecancermedicalscience
EDP Sciences
Electronic Information for Libraries
eLife
Faculty of 1000
Frontiers Media
HighWire Press
Institute of Historical Research
International Network for the Availability of Scientific Publications
IOP Publishing
John Wiley & Sons
Karger Publishers
Knowledge Unlatched
Leibniz Institute for Psychology Information
Libertas Academica
Living Reviews
Lund University Library
MDPI
National Library of the Netherlands
Nature Publishing Group
Open Book Publishers
Oxford University Press
PeerJ
Pensoft Publishers
Portland Press
ProQuest
Royal Society
ScienceOpen
Springer Science+Business Media
Taylor & Francis
Technika (publisher)
Ubiquity Press
Unglue.it
University of Adelaide Press
University of Pittsburgh Library System
University of Tromsø

Κριτική 
Η κριτική προς τον Σύνδεσμο εστιάστηκε στον αυτοπροσδιορισμένο ρόλο του OASPA's ως «σφραγίδα ποιότητας για τις εκδόσεις ανοικτής πρόσβασης», καθώς δεν συνάδει προφανώς με την εφαρμογή ιδίων κριτηρίων για την προσχώρηση στο σώμα μελών του. Άλλη κριτική έχει καταγραφεί για το γεγονός ότι ο OASPA ιδρύθηκε από την BioMed Central και άλλους εκδότες ανοικτής πρόσβασης, κάτι που οδηγεί σε σύγκρουση ενδιαφέροντος όσον αφορά στην «επικύρωση της έγκρισης» που παρέχει ο OASPA.

Ο OASPA δέχθηκε επίσης κριτική για την προώθηση της χρυσής ανοικτής πρόσβασης με τρόπο που μπορεί να είναι σε βάρος της πράσινης ανοικτής πρόσβασης. Επίσης, ένα μέλος του Συνδέσμου, το Frontiers Media, περιλαμβάνεται στον κατάλογο του Τζέφρι Μπιλ για τις εταιρείες ληστρικής έκδοσης ανοικτής πρόσβασης και τουλάχιστον δύο μέλη, η Hindawi Publishing Corporation και η MDPI, θεωρήθηκαν στο παρελθόν ληστρικές από τον Τζέφρι Μπιλ, αλλά αφαιρέθηκαν από τον κατάλογό του.

Απάντηση στο Ποιός φοβάται την Ομότιμη Αξιολόγηση; 

Ως απάντηση στην έρευνα Ποιός φοβάται την Ομότιμη Αξιολόγηση; ο OASPA συγκάλεσε επιτροπή να διερευνήσει τις προϋποθέσεις που οδήγησαν την αποδοχή πλαστού paper από 3 μέλη του. Στις 11 Νοεμβρίου 2013, ο OASPA απέβαλε τους δύο εκδότες, (Dove Medical Press και Hikari Ltd.) που αποδέχθηκαν την πλαστή δημοίευση. Ο Sage Press, που επίσης δέχθηκε πλαστό paper, τέθηκε υπό επιτήρηση επί 6 μήνες. Ο Sage ανακοίνωσε ότι επαναξιολόγησε το περιοδικό που δέχθηκε το πλαστό paper, αλλά δεν προτίθετο να το κλείσει Ο εκδοτικός οίκος ανοικτής πρόσβασης Sage αποκαταστάθηκε ως μέλος στο τέλος της περιόδου αξιολόγησης μετά από αλλαγές στις εκδοτικές διαδικασίες του περιοδικού. Ο Dove Medical Press αποκαταστάθηκε τον Σεπτέμβριο του 2015 μετά από σημαντικές βελτιώσεις στις εκδοτικές διαδικασίες.

Σημειώσεις παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
  
 Video recordings from the Conference on Open Access Scholarly Publishing

Ανοικτή πρόσβαση