Οξείδιο του βαρίου

Το οξείδιο του βαρίου (Barium oxide), BaO, είναι μία λευκή, υγροσκοπική, άκαυστη χημική ένωση. Έχει κυβική δομή και χρησιμοποιείται σε καθοδικούς σωλήνες, στεφανύαλους και καταλύτες. Είναι επιβλαβής στο ανθρώπινο δέρμα και αν καταποθεί σε μεγάλη ποσότητα προκαλεί ερεθισμό. Υπερβολικές ποσότητες οξειδίου του βαρίου μπορούν να οδηγήσουν στον θάνατο.

Παρασκευάζεται με θέρμανση του ανθρακικού βαρίου με κωκ (οπτάνθρακα), αιθάλη ή πίσσα ή με θερμική αποσύνθεση του νιτρικού βαρίου.

Χρήσεις
Το οξείδιο του βαρίου χρησιμοποιείται ως επικάλυψη για θερμές καθόδους, παραδείγματος χάρη, στους καθοδικούς σωλήνες. Αντικατέστησε το οξείδιο του δισθενούς μολύβδου στην παραγωγή συγκεκριμένων ειδών γυαλιού όπως στην οπτική στεφανύαλο. Ενώ το οξείδιο του μολύβδου αυξάνει τον δείκτη διάθλασης, αυξάνει επίσης τον οπτικό διασκεδασμό, τον οποίο το οξείδιο του βαρίου δεν αλλάζει. Το οξείδιο του βαρίου χρησιμοποιείται επίσης ως καταλύτης αιθοξυλίωσης στην αντίδραση του οξιρανίου με αλκοόλες, που λαμβάνει χώρα μεταξύ 150 και 200 °C.

Είναι, επίσης, πυγή καθαρού οξυγόνου μέσω θερμικής διακύμανσης. Οξειδώνεται άμεσα προς BaO1+x με σχηματισμό ιόντος υπεροξειδίου. Η πλήρης υπεροξείδωση του BaO σε BaO2 συμβαίνει σε μέτριες θερμοκρασίες, αλλά η αυξημένη εντροπία του μορίου του O2 σε υψηλές θερμοκρασίες σημαίνει ότι το BaO2 αποσυντίθεται σε O2 και BaO στους 1175K.

Η αντίδραση χρησιμοποιήθηκε ως μέθοδος σε μεγάλη κλίμακα για παραγωγή οξυγόνου πριν κυριαρχήσει ο διαχωρισμός αέρα στις αρχές του 20th αιώνα.

Παρασκευή
Το οξείδιο του βαρίου παρασκευάζεται με θέρμανση του ανθρακικού βαρίου με κωκ, αιθάλη ή πίσσα. Μπορεί να παρασκευαστεί επίσης με θερμική αποσύνθεση από το νιτρικό βάριο. Παρομοίως, παρασκευάζεται συχνά μέσω αποσύνθεσης άλλων αλάτων του βαρίου.
 2Ba + O2 → 2BaO
 BaCO3 → BaO + CO2

Θέματα ασφάλειας
Το οξείδιο του βαρίου είναι ερεθιστικό. Αν έρθει σε επαφή με το δέρμα ή τα μάτια ή αν αναπνευστεί, προκαλεί πόνο και ερυθρότητα. Όμως, είναι πιο επικίνδυνο όταν καταποθεί. Μπορεί να προκαλέσει ναυτία και διάρροια, μυική παράλυση, καρδιακή αρρυθμία και μπορεί να προκαλέσει τον θάνατο. Εάν καταποθεί, πρέπει να ζητηθεί άμεση ιατρική βοήθεια.

Το οξείδιο του βαρίου δεν πρέπει να απελευθερώνεται στο περιβάλλον· είναι επιβλαβές για τους υδρόβιους οργανισμούς.

Δείτε επίσης
 Βάριο

Παραπομπές

External links
International Chemical Safety Card 0778

Ενώσεις βαρίου
Οξείδια