Βίλεμ Σάντμπεργκ

Ο Βίλεμ Σάντμπεργκ (ολλανδικά: Jonkheer Willem Jacob Henri Berend Sandberg, 24 Οκτωβρίου 1897 – 9 Απριλίου 1984) ήταν Ολλανδός τυπογράφος, έφορος τέχνης, και μέλος της ολλανδικής αντίστασης κατά τον Β´ παγκόσμιο πόλεμο.

Βιογραφικό

Νεαρή ηλικία 
Ο Σάντμπερκ γεννήθηκε το 1897 στο Αμερσφόρτ της Ολλανδίας, και με την ενηλικίωση του σπούδασε καλές τέχνες στο Άμστερνταμ. Κατά τα νεανικά του χρόνια ταξίδεψε στο  της Ελβετίας όπου και εργάστηκε ως βοηθός τυπογράφος. Το 1927, μετακινήθηκε στη Βιέννη όπου και σπούδασε το απεικονιστικό σύστημα Isotype του  στο  της Βιέννης. Την περίοδο αυτή, μελέτησε επίσης το κίνημα Μπάουχαους στο Ντεσάου της Γερμανίας όπου και γνώρισε τον  ο οποίος ήταν πρωτοπόρος στην κινητική τέχνη.

Επιστρέφοντας στο Άμστερνταμ, ο Σάντμπεργκ ξεκίνησε να εργάζεται ως γραφίστας κάνοντας χρήση των γνώσεων που είχε αποκομίσει από την προηγούμενη εργασιακή εμπειρία του ως τυπογράφος καθώς και από τη μελέτη του συστήματος Isotype. Το 1928 ξεκίνησε μια μακροχρόνια συνεργασία με το , και το 1932 έγινε μέλος του ολλανδικού συνδέσμου για τις τέχνες (VANK). Σύντομα αργότερα έγινε και μέλος της επιτροπής η οποία καθόριζε τις εκθέσεις του μουσείου. Από το 1937 έως το 1941, υπηρέτησε ως ο έφορος σύγχρονης τέχνης του μουσείου.

Συμμετοχή στην ολλανδική αντίσταση
Στη διάρκεια του Β´ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Σάντμπεργκ ήταν ενεργός στο ολλανδικό αντιστασιακό κίνημα στο οποίο συνέδραμε πλαστογραφώντας ταυτότητες για τους Εβραϊκής καταγωγής καταδιωκόμενους από την Γκεστάπο. Σε σύντομο χρονικό διάστημα οι Ναζί ανακάλυψαν πως δεν υπήρχε συμφωνία μεταξύ σημαντικού αριθμού των ονομάτων των ταυτοτήτων με τα στοιχεία που περιείχαν τα τοπικά μητρώα πληθυσμού. Ως  αντίμετρο, ο Σάντμπεργκ ήταν ανάμεσα σε αυτούς που στις 27 Μαρτίου του 1943 ανατίναξαν το γραφείο μητρώων του Άμστερνταμ, καταστρέφοντας χιλιάδες έγγραφα και δυσκολεύοντας τους ελέγχους των Γερμανών. 

Οι περισσότεροι που συμμετείχαν στην ενέργεια αυτή συνελήφθησαν αργότερα και εκτελέστηκαν, όμως ο Σάντμπεργκ κατάφερε και διέφυγε.Πέρασε 15 μήνες κατά τους οποίους κρύβονταν και διέφευγε της σύλληψης, η γυναίκα και ο γιος του όμως συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν για αρκετούς μήνες.

Συνεισφορές στο μουσείο Στέιντελικ
Κατά τη θητεία του έφορος του μουσείου Στέιντελικ, ο Σάντπεργκ επέκτεινε το μουσείο και ανέπτυξε νέες τεχνικές έκθεσης για τις οποίες έλαβε διεθνή αναγνώριση. Εφάρμοσε τις γραφιστικές και τυπογραφικές γνώσεις του σε πάνω από 300 καταλόγους εκθεμάτων, ώσπου παραιτήθηκε από τη θέση του εφόρου το 1962.

Ύστερα χρόνια 
Ως συνταξιούχος, ήταν μέλος των επιτροπών του Κέντρου Ζωρζ Πομπιντού στο Παρίσι και του μουσείου του Ισραήλ στην Ιερουσαλήμ. Πέθανε το 1984.

Διακρίσεις 
 Για τη συμμετοχή στο αντιστασιακό κίνημα και για τη βοήθεια του στο σωθούν πολλές ζωές Εβραίων κατά τη διάρκεια του πολέμου, ο Σάντμπεργκ έλαβε τον τιμητικό τίτλο του Δίκαιου των Εθνών που του απένειμε το κράτος του Ισραήλ στις 26 Νοεμβρίου 1968.
 Έλαβε το βραβείο Εράσμους το 1975
 Το Ινστιτούτο Σάντμπεργκ στο Άμστερνταμ το οποίο απονέμει μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών στις καλές τέχνες και γραφιστική ιδρύθηκε το 1997 και έχει ονομαστεί προς τιμή του Βίλεμ Σάντμπεργκ.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

  Ιστότοπος του μουσείου Στέιντελικ

Ολλανδοί τυπογράφοι
Ολλανδοί γραφίστες
Παραλήπτες του βραβείου Erasmus