Οργάνωση της Καρφίτσας

Η «οργάνωση της καρφίτσας» ή «συμμορία της καρφίτσας» είναι όρος που αποδόθηκε σε παρακρατικό μηχανισμό που κορύφωσε τη δράση του τη δεκαετία του '60 και στον οποίο είχε κυρίαρχο ρόλο το μαχητικό τμήμα της οργάνωσης του Ξενοφώντα Γιοσμά: «Σύνδεσμος Αγωνιστών και Θυμάτων Εθνικής Αντιστάσεως Βορείου Ελλάδος». Οργανώσεις με αιχμή τον αντικομμουνισμό και τον φιλομοναρχισμό αλλά και φτωχοί πολίτες που αναζητούσαν διέξοδο στα προβλήματα στέγασης και εργασίας, συντονίζονταν από εκπροσώπους των σωμάτων ασφαλείας και καθοδηγούνταν από άτομα, όπως δοσίλογοι που βρήκαν καταφύγιο από τη μνήμη της προηγούμενης δράσης τους στη συνεργασία με την αστυνομία, εντασσόμενοι στο πλέγμα εξουσίας. Η δράση του μηχανισμού κορυφώθηκε με τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη στη Θεσσαλονίκη το 1963.

Χρήση του όρου 
Ο όρος χρησιμοποιήθηκε ευρέως και με αιχμηρότητα σε δημοσιεύσεις και πρωτοσέλιδα εφημερίδων της εποχής αμέσως μετά τη δολοφονία Λαμπράκη, ενώ χρησιμοποιείται και από τη σύγχρονη ιστοριογραφία αναφορικά για την εποχή, χωρίς όμως να καταγράφεται η καρφίτσα ως τυπική οργάνωση.

Εμφάνιση 
Η «καρφίτσα» εμφανίστηκε με την επίσκεψη του Ντε Γκωλ στην Ελλάδα το 1963, για το πρόγραμμα εγκατάστασης πυρηνικών όπλων. Τότε, μέλη παρακρατικών οργανώσεων κλήθηκαν ως επικουρική βοήθεια στην προστασία του Γάλλου προέδρου. Λίγο αργότερα θα συνέδεαν το όνομά τους με την δολοφονία του Λαμπράκη.

Υπόθεση Λαμπράκη 
Στις 22 Μαΐου 1963 στη Θεσσαλονίκη πραγματοποιήθηκε φιλειρηνική συγκέντρωση με ομιλητή τον Γρηγόρη Λαμπράκη. Από μέρες είχε αποφασιστεί η παρεμπόδιση και ματαίωση της συγκέντρωσης από την αστυνομία. Το σχέδιο ήταν αντισυγκέντρωση και επίθεση από «αγανακτισμένους εθνικόφρονες». Στη συνέχεια έγινε η επίθεση με το τρίκυκλο του Γκοτζαμάνη, όπου επέβαινε και ο Εμμανουηλίδης, μέλη και οι δύο παρακρατικών οργανώσεων με πλούσιο ποινικό μητρώο επιθέσεων εναντίον εργατών και κακοποίησης πολιτών και, ο δεύτερος, και παιδιών. Ηθικός αυτουργός ήταν ο φον Γιοσμάς. Η δολοφονία του Λαμπράκη από τους παρακρατικούς έδειξε τη στενή σχέση ανάμεσα στο πολιτικό σύστημα και τον υπόκοσμο που το ίδιο συντηρούσε.

Δείτε επίσης 
Παρακράτος
Ξενοφών Γιοσμάς

Παραπομπές

Βιβλιογραφικές πηγές 

Γιάννης Κάτρης. η γέννηση του νεοφασισμού στην Ελλάδα εκδόσεις Παπαζήση 1974
Δορδανάς Στράτος η γερμανική στολή στη ναφθαλίνη εκδόσεις εστία Αθήνα 2012
Ρήγος, Σεφεριάδης-Χατζηβασιλείου  " η "σύντομη" δεκαετία του '60 συλλογικό αθήνα ,εκδόσεις Καστανιώτης 2008 σελ.126-142, ΙSBN 9789600346176
Meynaud πολιτικές δυνάμεις στην Ελλάδα 1966 εκδόσεις Μπαϋρον

Επιπλέον πηγές 
Ραφαηλίδης Βασίλης ιστορία (κωμικοτραγική) του νεοελληνικού κράτους 1830-1974 εκδόσεις του 21ου Αθήνα 2010
Επίκαιρα "ξενοκρατία" εκδόσεις Πάπυρος

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ο ρόλος των παρακρατικών οργανώσεων στη δολοφονία Λαμπράκη, Στ. Νιώτη στο tvxs.gr
 
 
 
 

Πολιτική ιστορία της Ελλάδας
Μυστικές οργανώσεις