Άσσα (ταινία)

Η «Άσσα» είναι σοβιετική ταινία του 1987 με σκηνοθέτη τον Σεργκέι Σολοβιόφ. Η ταινία αποτελεί το πρώτο μέρος της τριλογίας αυτού του  σκηνοθέτη - «Άσσα» (1987) / «Μαύρο τριαντάφυλλο - έμβλημα της θλίψης, κόκκινο τριαντάφυλλο - έμβλημα της αγάπης» (1989) / «Σπίτι κάτω από τον έναστρο ουρανό» (1991).

Στην ταινία συμμετείχαν δημοφιλείς ροκ μουσικοί (συμπεριλαμβανομένων Βίκτορ Τσόι), στο soundtrack παίχτηκαν  τραγούδια του Μπαρίς Γκρεμπένσικοφ και της ομάδας «Ενυδρείο», της Ζάννα Αγκουζάρεβα με την ομάδα του «Μπράβο», της ομάδας «Κινό». Εν μέρει ως εκ τούτου, η ταινία «Άσσα» έχει γίνει ένα από τα σημαντικότερα κινηματογραφικά έργα ρωσικής ροκ, συστήνεται και φτάνει στο αποκορύφωμά της κατά το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1980.

Η πρεμιέρα της ταινίας πραγματοποιήθηκε στη Μόσχα, στο DK МЭЛЗ την 1η Απριλίου 1988.

Το 2009 βγήκε η ταινία «2-Άσσα-2», που αποτελεί το δεύτερο μέρος μιας διλογίας — μαζί με την ταινία «Άννα Καρένινα», καθώς και η συνέχεια της ταινίας «Άσσα».

Σενάριο

Η δράση της ταινίας εκτυλίσσεται τον χειμώνα του 1980 στη Γιάλτα.

Η νεαρή Αλίκα ζει με το αινιγματικό πρόσωπο Κριμόφ, με τον οποίο γνωρίστηκε στο νοσοκομείο όπου εργάζεται ως νοσοκόμα, καθώς ο Κριμόφ ήταν για λίγο καιρό ασθενής. Ο Κριμόφ ζει μια πολυτελής, βάσει των σοβιετικών προτύπων, ζωή - διαλέγει τα καλύτερα δωμάτια στα ξενοδοχεία γι' αυτόν και την Αλίκα, ενώ απαιτεί να είναι μαζί στο ίδιο δωμάτιο αν και δεν είναι παντρεμένοι, ενώ ντύνεται με ακριβά ρούχα, δειπνεί συνεχώς σ' εστιατόρια και δεν λυπάται καθόλου χρήματα και για την ίδια την Αλίκα. Επίσης, ο Κριμόφ είναι ελκυστικός για την ηλικία του και έξυνπος. Η Αλίκα δεν δείχνει ενδιαφέρον για τη πηγή εσόδων του Κριμόφ και δεν γνωρίζει πως είναι εγκληματίας μεγάλου βεληνεκούς, ο οποίος ασχολείται με παράνομη παραγωγή και μεγάλες ληστείες.

Η Αλίκα πρέπει να συναντήσει τον αγαπημένο της στη χειμερινή Γιάλτα, αλλά ο Κριμόφ καθυστερεί. Καθώς η Αλίκα δεν έχει χρήματα για να εγκατασταθεί στο ξενοδοχείο, καταλήγει να ενοικιάσει ένα δωμάτιο για μια νύχτα από τον νεαρό Μπανανάν, με τον οποίο γνωρίστηκε σε εστιατόριο, όπου ο τελευταίος και η παρέα του έπαιζαν μουσική τα βράδια.

Ο Μπανανάν - ποιητής και μουσικός - εργάζεται επισήμως ως φύλακας σε θέατρο. Για τον εαυτό του λέει πως «ζει στον κόσμο των ονείρων του» και δεν τον ενδιαφέρουν οι ανέσεις, τα υλικά και τα χρήματα. Τελικά, η Αλίκα καταλήγει να παιρνά περισσότερη ώρα με τον Μπανανάν, προκαλώντας τη ζήλια του Κριμόφ. 

Την ίδια εποχή πραγματοποιείται στο θέατρο περιοδεία του θιάσου νάνων. Ένας απ' αυτούς, ο Άλμπερτ, είναι παλιός γνωστός και συνεργάτης του Κριμόφ. 

Παράλληλα, πράκτορες της Αστυνομίας και της KGB παρακολουθούν στενά τον Κριμόφ. Ενώ βρίσκεται στη Γιάλτα, ο Κριμόφ ετοιμάζει την κλοπή του βιολιού Guarneri. Ο Άλμπερτ, σύμφωνα με τον σχεδιασμό του Κριμόφ, πρέπει να εκτελέσει την αποστολή, καθώς έχει ένα χρέος απέναντι στον Κριμόφ. Ωστόσο, ο Άλμπερτ δεν θέλει να επιστρέψει στον κόσμο των εγκληματιών και αυτοκτονεί. Η σύζυγος του, Ζόγια, μένει έκπληκτη από το γεγονός. Η Αλίκα την βοηθά να ετοιμάσει τα πράγματα της πριν την αναχώρηση και στα χέρια της πέφτει το πιστόλι που έκρυψε ο Άλμπερτ.

Ο Κριμόφ βρίσκει μια φωτογραφία της Αλίκας και του Μπανανάν, κάτι που τον εκνευρίζει και τον ωθεί να «λύσει» το πρόβλημα με τον Μπανανάν. Αρχικά, προσπαθεί να κάμψει ψυχολογικά τον Μπανανάν, γι' αυτό και οργανώνει κατάδυση στη Μαύρη Θάλασσα, η οποία παρολίγο να λήξει με τον θάνατο του Μπανανάν. Μετά τον προσελκύει με χρήματα, καθώς κερδίζει ένα μεγάλο ποσό στον ιππόδρομο. Ο Κριμόφ, αφού δείχνει την ανωτερότητα και τη δύναμη του, ζητά από τον Μπανανάν να φύγει από τη Γιάλτα, ώστε να απομακρύνει ήσυχα την Αλίκα, αλλά ο Μπανανάν αρνείται. Οι άνθρωποι του Κριμόφ σκοτώνουν τον Μπανανάν και ρίχνουν το κουφάρι του στη θάλασσα. Ο Κριμόφ φθάνει στο δωμάτιο της Αλίκας και ζητά απ' αυτή να ετοιμαστεί γιατί φεύγουν, ωστόσο, η τελευταία αρνείται να φύγει με τον Κριμόφ, καθώς θέλει να μείνει στη Γιάλτα με τον Μπανανάν. Ο Κριμόφ οργίζεται και ανακοινώνει στην Αλίκα τον θάνατο του Μπανανάν. Η Αλίκα, έκπληκτη, δολοφονεί τον Κριμόφ με το πιστόλι του Άλμπερτ.

Στον επίλογο, ο αράπης Βίτια, φίλος του Μπανανάν, φέρνει στο εστιατόριο ένα νέο τραγουδιστή. Είναι ο Βίκτορ Τσόι (διάσημος τραγουδιστής στην ΕΣΣΔ), ο οποίος στη ταινία παίζει τον ρόλο του εαυτού του. Χωρίς να περιμένει οδηγίες για την εμφάνιση του, ο Τσόι βγαίνει στη σκηνή και εκτελεί το τραγούδι «Хочу перемен!» (ελλ. «Θέλω αλλαγές!»). Κατά τη διάρκεια της εμφάνισης του, αλλάζουν οι σκηνές - μπροστά στον Τσόι εμφανίζεται ένα πολυάριθμο πλήθος με φωτάκια στα υψωμένα χέρια.

Παράλληλα, η ταινία αφηγείται ακόμα μια ιστορία, από το βιβλίο «Грань веков» (ελλ. «Σύνορα αιώνων») του Νάταν Έιντελμαν, το οποίο διαβάζει ο Κριμόφ. Κύρια αφήγηση είναι οι τελευταίες μέρες και η δολοφονία του Ρώσου τσάρου Παύλου Α' το 1801.

Ρόλοι

 Στανισλάβ Γκοβορούχιν - Κριμόφ
 Τατιάνα Ντρούμπιτς - Αλίκα
 Σεργκέι «Αφρική» Μπουγκάεφ - Μπανανάν
 Ντμίτρι Σουμίλοβ - Βίτια
 Αλεξάντερ Μπορίσοφ - Σούρικ Μπαμπάκιν, ο Ταγματάρχης
 Ανατόλι Σλίβνικοφ - Αμπάλ
 Βίκτορ Μπεσλιάγκα - Άλμπερτ
 Αννίτα Ζουκόφσκαγια - Ζόγια
 Χέρμαν Σορ - Τσιρ
 Ίλια Ιβανόφ - Μπαλόνι
 Οι μουσικοί της ομάδας «Κινό»:
 Βίκτορ Τσόι
 Σεργκέι Ρίζενκο
 Τιμούρ Νόβικοφ
 Αντρέι Κρισάνοφ
 Γκεόργκι «Γκούσταφ» Γκουριάνοφ
 Κιρίλ Κοζακόφ - Πάβελ Ζούμποφ
 Αλεξάντερ Ντομογκάροφ - Αλέξανδρος Α'
 Ντμίτρι Ντολίνιν - Παύλος Α'
 Αντρέι Χαλιάβιν - Γενειάδα, αξιωματικός της KGB
 Ιρένα Κουξεϊνάιτε - σύντροφος του υπαλλήλου της KGB
 Φωνή του συντάκτη - Νάταν Έιντεμλαν

Λοιποί ηθοποιοί
 Γκεννάντι Ιβανόφ - αστυνομικός
 Αλεξάντερ Ινσάκοφ - αυτός που χτύπησε τον Ταγματάρχη στο εστιατόριο
 Α. Κασάτκιν - επεισόδιο
 Γ. Καρπένκο - επεισόδιο
 Γ. Μερέζκοφ - επεισόδιο
 Αλεξάντερ Μίλνικοφ - ερευνητής
 Ελένα Πετρόβα - επεισόδιο
 Αλεξάντερ Σπορίχιν - επεισόδιο
 Γιούρι Σουμίλοφ - φρουρά
 Σβετλάνα Τορμάχοβα - Μαρία Αντόνοβνα, μητέρα του Μπανανάν (δεν αναφέρεται στους τίτλους)
 Γιεκατερίνα Ρίζικοβα - επεισόδιο (δεν αναφέρεται στους τίτλους)
 Γιούρι Ντορόνιν - επεισόδιο (δεν αναφέρεται στους τίτλους)
 Αντρέι Ραμπίνοβιτς - άτομο στο εστιατόριο (δεν αναφέρεται στους τίτλους)
 Άλεξ Γκολτσόφ - επεισόδιο (δεν αναφέρεται στους τίτλους)
 Μίνι music hall υπό τη διεύθυνση του Ίγκορ Ντόλσκι

Συντελεστές

 Σενάριο - Σεργκέι Λίβνεφ, Σεργκέι Σολοβιόφ
 Σκηνοθεσία - Σεργκέι Σολοβιόφ
 Κύριος χειριστής - Πάβελ Λέμπεσεφ
 Κύριος καλλιτέχνης - Μάρξεν Γκάουχμαν-Σβερντλόφ
 Συνθέτης — Μπαρίς Γκρεμπέσνικοφ
 Ηχολήπτης - Γιεκατερίνα Ποπόβα
 Πρωτότυπη μουσική για την ταινία - Μπαρίς Γκρεμπέσνικοφ και «Ενυδρείο»
 Λήψεις ακροβατικών - Κονσταντίν Ντεμάχιν, Αλεξάντερ Ινσάκοφ
 Κοστούμια - Ελένα Ζελίνσκαγια 
 Σκηνογραφία - Σεργκέι Σουτόφ
 Εφέ φωτισμού - Αλεξάντερ Ζέιγκερμαν
 Εφαρμοσμένη ζωγραφική - Μιχαήλ Ρόσαλ-Φιόντοροφ 
 Ελεγκτής φωτισμού - Γκεννάντι Ιβανόφ
 Διαχειριστική ομάδα - Ε. Γκολίνσκι, Β. Κιρίλοβα, Γ. Σουμίλο
 Σχεδιασμός - Λ. Γκριγκόριεβα, Β. Πάλκους
 Γραφικό οθόνης - Ντμίτρι Σολοβιόφ
 Καλλιτέχνης-πολλαπλασιαστής - Βαντίμ Μεντζίμποφσκι 
 Πρώτο όνειρο Μπανανάν: ο Σεργκέι Μπουγκάεφ σε κινούμενο σχέδιο
 Δεύτερο όνειρο Μπανανάν: απόσπασμα από την ταινία «Нанайнана» (1984),παραγωγή «Мже-лала-фильм», σε σκηνοθεσία του Ευγκένι Κοντράτιεφ
 Καλλιτέχνης-φωτογράφος - Ίγκορ Στάρτσεφ
 Βοηθοί:
 καλλιτέχνη. - Ο. Ποτάνιν
 φορέα - Α. Σιρόκοφ
 σκηνοθέτη - Α. Μπλιούμιν, Σ. Μπάμπιτσκι, Λ. Καγιούμοβα
 Επεξεργαστής μουσικής - Μίνα Μπλανκ 
 Συντάκτης - Ελένα Τσίτσινα
 Combo λήψης:
 Χειριστής - Βίκτορ Ζάνοφ
 Καλλιτέχνης - Άλμπερτ Ρουντάτσενκο
 Καλλιτέχνης μακιγιάζ - Ιρίνα Σαρκίσοβα
 Δότης - Βέρα Κρούγκλοβα
 Ενδυματολόγος - Ιρίνα Γκίνο
 Φορείς - Γιούρι Κόμπζεφ, Γιούρι Γιάκοβλεφ
 Σκηνοθεσία - Βίκτορ Τράχτενμπεργκ
 Εγγραφή μουσικής - Ευγκένια Νεκράσοβα
 Διευθυντής ζωγραφικής - Βλαντίμιρ Ντούντιν

Η ιστορία της δημιουργίας

Όνομα

 Το όνομα της ταινίας ζητήθηκε από τον Σεργκέι Μπουγκάεφ, ο οποίος υποδείεται τον Μπανανάν
 Το σύνθημα «Άσος» υπήρχε στη ροκ χάρη στον Ολέγκ Κοτέλνικοφ

Τοποθεσίες γυρισμάτων

Η ταινία γυρίστηκε στη Γιάλτα τον χειμώνα του 1987. Η Αλίκα και ο Κριμόφ ζούσαν στο ξενοδοχείο «Ορεάντα». Ο δρόμος από την παραλιακή Γιάλτα μέχρι τον λόφο Νταρσάν έγινε αξιοθέατο της πόλης μετά την προβολή της ταινίας. Το εστιατόριο, όπου γυρίστηκαν αρκετές σκηνές της ταινίας, βρίσκεται στο δεξί άκρο του ξενοδοχείου «Ταβρίντα». Δίπλα βρίσκεται ο δρόμος «Γιάλτα-Γκόρκα». Η παρακολουθήση του Κριμόφ από τους αξιωματούχους της Αστυνομίας γυρίστηκε στο «Βοτανικό Πάρκο του Νικίτσκι».

Υπάρχουν και μερικές ανακρίβειες στην ταινία. Ο Κριμόφ και ο Μπανάν πάνε από τη Γιάλτα στον ιππόδρμο της Συμφερούπολης. Τα γεγονότα της ταινίας διαδραματίζονται το 1980, ωστόσο, ο ιππόδρομος της Συμφερούπολης είχε κλείσει στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας. Το επεισόδιο γυρίστηκε στον Κεντρικό Ιππόδρομο της Μόσχας.

Το επεισόδιο με το τραγούδι «Хочу перемен» γυρίστηκε στο Πράσινο Θέατρο της Μόσχας, στο Πάρκο Γκόρκι. Αντί να πληρώσει κομπάρσους, η παραγωγή οργάνωσε δωρέαν συναυλία του συγκροτήματος «Κινό». Το πλήθος είχε αγριέψει με την αργοπορία της παραγωγής και διέλυσε ένα πυροσβεστικό όχημα που βρισκόταν στην περιοχή.

Οι ιστορικές σκηνές γυρίστηκαν στο Κάστρο Μιχάηλοφσκι στο Λένινγκραντ.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία

 Борис Барабанов. Асса: книга перемен / Анна Черниговская. - СПб.,: «Амфора», 2008. - 279 σελ. - ISBN 978-5-367-00683-4.
 М. Кузнецова, Живые души в мертвый сезон (ρωσ.) // Экран. - 1990. - σελ. 134.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Η ταινία «Асса» στον online κινηματογράφο του «Мосфильм»
 
 

Ταινίες του 1987
Ρωσόφωνες ταινίες
Ρωσικές μουσικές ταινίες