Κρίστιαν Χέρμαν Βάισε

Ο Κρίστιαν Χέρμαν Βάισε (Christian Hermann Weisse ή Weiße, 10 Αυγούστου 1801 – 19 Σεπτεμβρίου 1866) ήταν Γερμανός Προτεστάντης θρησκευτικός φιλόσοφος.

Βίος και ιδέες
Ο Βάισε γεννήθηκε στη Λειψία και σπούδασε στο εκεί πανεπιστήμιο, προσκολλώμενος αρχικώς στην εγελιανή σχολή φιλοσοφίας. Με την πάροδο των ετών οι ιδέες του μεταβλήθηκαν και πλησίασαν εκείνες του Σέλινγκ στα ύστερα χρόνια του. Ανέπτυξε (μαζί με τον Ιμάνουελ Χέρμαν Φίχτε) ένα νέο θεϊσμό και έγινε αντίπαλος του εγελιανού πανθεϊστικού ιδεαλισμού. Στις εισηγήσεις του για το μέλλον της προτεσταντικής εκκλησίας (Reden über die Zukunft der evangelischen Kirche, 1849), ο Βάισε βρίσκει ότι η ουσία του Χριστιανισμού στις εξής τρεις έννοιες που ανέφερε ο Ιησούς: του ουρανίου Πατρός, του Υιού του Ανθρώπου και της Βασιλείας των Ουρανών. Στο έργο του επί της φιλοσοφικής δογματικής (Philosophische Dogmatik oder Philosophie des Christentums, 3 τόμοι, 1855-1862) αποζητά να αναγάγει όλα τα χριστιανικά δόγματα σε φυσικά αιτήματα της λογικής ή της συνειδήσεως.

Ο Βάισε υπήρξε ο πρώτος που πρότεινε την «υπόθεση των δύο πηγών» για τα Ευαγγέλια (1838), την οποία υιοθετούν ακόμα πολλοί βιβλικοί θεολόγοι. Σύμφωνα με την υπόθεση των δύο πηγών, το Κατά Μάρκον Ευαγγέλιον ήταν το πρώτο που γράφτηκε και απετέλεσε τη μία από τις δύο πηγές των Ευαγγελίων του Ματθαίου και του Λουκά, ενώ η δεύτερη πηγή τους υπήρξε η «Πηγή των Λογίων», μία χαμένη συλλογή των λόγων του Ιησού.

Ο Κρίστιαν Χέρμαν Βάισε απεβίωσε στη Λειψία σε ηλικία 65 ετών.

Βιβλία
Εκτός από τα αναφερθέντα, ο Βάισε συνέγραψε, μεταξύ άλλων, και τα ακόλουθα έργα:

 System der Ästhetik (2 τόμοι, 1830)
 Die Idee der Gottheit (1833)
 Die philosophische Geheimlehre von der Unsterblichkeit des menschlichen Individuums (1834)
 Büchlein von der Auferstehung (1836)
 Die evangelische Geschichte, kritisch und philosophisch bearbeitet (2 vols., 1838)
 Die Evangelienfrage in ihrem gegenwärtigen Stadium (1856)
 Psychologie und Unsterblichkeitslehre (επιμέλεια R. Seydel, 1869)

Παραπομπές

Πηγές
 Pfleiderer, Otto: Development of Theology (1890)
 Seydel, Rudolf: Christian Hermann Weisse (1866)
 Seydel, R.: Religion und Wissenschaft (1887)

Γερμανοί φιλόσοφοι
Φιλόσοφοι του 19ου αιώνα