Ο μπαμπάς εκπαιδεύεται

Ο μπαμπάς εκπαιδεύεται είναι τρίπρακτη κωμωδία ηθών, του θεατρικού συγγραφέα Σπύρου Μελά. Η κωμωδία πραγματεύεται την “μεταμόρφωση” ενός αγαθού ταβερνιάρη του Πειραιά, σε αστό επιχειρηματία, προκειμένου να ικανοποιήσει τις φιλοδοξίες του γιού του

Το έργο γράφτηκε το καλοκαίρι του 1935 για τον θίασο της ηθοποιού Αλίκης Νορ με πρωταγωνιστή τον Βασίλη Λογοθετίδη.  Παίχτηκε στις 16 Αυγούστου του 1935, στο θέατρο Αλίκης, με σκηνοθέτη τον ίδιο τον συγγραφέα. Εκτός από τον Λογοθετίδη, τους κύριους ρόλους κρατούσαν η Αλίκη και ο Κώστας Μουσούρης.

Πρωτοδημοσιεύτηκε – αμέσως μετά την παράσταση, στο περιοδικό Νέα Εστία,  ενώ σε βιβλίο εκδόθηκε το 1939 από τον εκδοτικό οίκο του Σαλίβερου.

Αμέσως μετά την παράσταση του έργου, ο Μελάς το διασκεύασε σε μυθιστόρημα για το περιοδικό Μπουκέτο. Το έργο γνώρισε αμέσως εμπορική επιτυχία, παίζεται για έναν συνεχόμενο χρόνο (γεγονός πρωτοφανές για την εποχή) με μόνη αλλαγή τον Χριστόφορο Νέζερ που αντικαθιστά τον Βασίλη Λογοθετίδη.

Το 1936 θα διασκευαστεί σε οπερέτα, σε μουσική του Νίκου Χατζηαποστόλου και θα παιχτεί από τον μουσικό θίασο του Πέτρου Κυριακού, ενώ το 1953 θα μεταφερθεί στον κινηματογράφο με τον ίδιο τίτλο, σε σκηνοθεσία Γιώργου Λαζαρίδη και με τον Πέτρο Κυριακό στον πρωταγωνιστικό ρόλο.  Η δεύτερη μεταφορά του στον κινηματογράφο θα γίνει το 1977 με τον τίτλο Ο κυρ-Γιώργης εκπαιδεύεται και με πρωταγωνιστή τον Διονύση Παπαγιαννόπουλο. 

Για την τηλεόραση θα διασκευαστεί το 1979, σε σκηνοθεσία του Γρηγόρη Γρηγορίου και με τον Ανδρέα Φιλιππίδη στον πρωταγωνιστικό ρόλο.

Το έργο μεταφράστηκε και παίχτηκε στο πολωνικό, ρουμανικό, φινλανδικό και τουρκικό θέατρο. Τελευταία, από τις πολυάριθμες φορές που το έργο έχει ανέβει στην σκηνή, ήταν το 2013, από το ΚΘΒΕ, με πρωταγωνιστή και σκηνοθέτη τον Γιώργο Κωνσταντίνου.

Η υπόθεση
Ο Προκόπης Κολαούζος, ταβερνιάρης στον Πειραιά, έχει σπουδάσει τον γιο του Γιάννη στην Ευρώπη. Εκείνος, παντρεμένος με μια πλούσια γυναίκα, δείχνει να ντρέπεται για την καταγωγή του και τον πατέρα του, φτάνοντας στο σημείο να αλλάξει και το επίθετό του. Προσκαλεί τον πατέρα του να αφήσει την ζωή του στην ταβέρνα του Πειραιά και να παέι να μείνει μαζί με την οικογένεια του γιου του, προσποιούμενος όμως τον πλούσιο επιχειρηματία από τη Ρουμανία. Ο Κολαούζος αρχικά διστάζει, αλλά μόλις μαθαίνει την γέννηση του εγγονού του, αποφασίζει να “εκπαιδευτεί από την αρχή”. Ο μπαμπάς μαθαίνει να ζει και να φέρεται σύμφωνα με τους τρόπους της αστικής τάξης, ώστε να είναι έτοιμος να εκπροσωπήσει επάξια τον γιό του, που πολιτεύεται και επιδιώκει να γίνει και υπουργός. Ζώντας, όμως, μέσα στο περιβάλλον του γιου του, βλέπει την πραγματικότητα της ζωής του. Η γυναίκα του, Ριρή, έχει εραστή και μάλιστα περιμένει το παιδί του, λέγοντας ψέματα ότι είναι του Γιάννη. Αν και σαν πρώτη αντίδραση ο Κολαούζος κρύβει την αλήθεια από το γιο του – φοβούμενος την συναισθηματική κατάρρευσή του, ωστόσο, στο τέλος, την αποκαλύπτει. Οι δυο τους, πατέρας και γιός, εγκαταλείπουν αυτήν τη ζωή για πάντα.

Παραστασιολογία

Πηγές - Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Κατάλογος βασικών πληροφοριών ελληνικών θεατρικών παραστάσεων του έργου "Ο μπαμπάς εκπαιδεύεται"
Κατάλογος Ελλήνων ηθοποιών που έχουν ερμηνεύσει τον ρόλο του Προκόπη Κολαούζου
Το κείμενο στο περιοδικό Νέα Εστία  
Στο τηλεοπτικό «Θέατρο της Δευτέρας» 
Για το ραδιόφωνο από το «Θέατρο της Κυριακής» 
Κατερίνα Καρρά: Ο Σπύρος Μελάς και το θέατρο της εποχής του. Διδακτορική διατριβή, ΑΠΘ, 2010. 
Θεατρικά έργα του Σπύρου Μελά