Το κόκκινο ποτάμι

Η ταινία Το κόκκινο ποτάμι (αγγλ. Red River), είναι γουέστερν παραγωγής 1948 σε σκηνοθεσία Χάουαρντ Χοκς. Πρωταγωνιστές της ταινίας είναι οι Τζον Γουέιν, Μοντγκόμερι Κλιφτ και Γουόλτερ Μπρέναν, που υποδύονται τρεις καουμπόι που ηγούνται μιας ομάδας που μεταφέρει ένα κοπάδι από αγελάδες από το Τέξας στο Κάνσας. Οι τρεις ηθοποιοί πλαισιώνονται από τους Τζον Άιρλαντ, Τζοάνα Ντρου, Κολίν Γκρέι, Χάρι Κάρεϊ, Χανκ Γουόρντεν, Νόα Μπίρι και Πολ Φιξ. Η ταινία είναι βασισμένη στο διήγημα του Μπόρντεν Τσέις με τίτλο Blazing Guns on the Chisholm Trail που κυκλοφόρησε το 1946 από την εφημερίδα The Saturday Evening Post και διασκευάστηκε από τον ίδιο τον Τσέις σε συνεργασία με τον Τσαρλς Σνι για τη μεγάλη οθόνη. 

Το 1989 ταινία επελέγη να φυλαχθεί για διατήρηση στο Εθνικό Αρχείο Κινηματογράφου των ΗΠΑ από την Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου, με αιτιολόγηση πως είναι πολιτιστικά, ιστορικά και αισθητικά σημαντική, ενώ η ταινία έχει χαρακτηριστεί από πολλούς κριτικούς ως μια από τις καλύτερες του είδους γουέστερν όλων των εποχών. Επιπλέον Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου κατέταξε την ταινία στην 5η θέση στη λίστα με τα καλύτερα γουέστερν όλων των εποχών.

Υπόθεση 
Ο Τόμας Ντάνσον (Τζον Γουέιν) και ο Νάντιν Γκρουτ (Γουόλτερ Μπρέναν), αφήνουν το Σεντ Λιούις και ακολουθούν μια ομάδα στρατιωτικών μέχρι την Κάνσας, αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον. Στο δρόμο ο Τόμας, έχοντας δει τις απέραντες εκτάσεις γης, αποφασίζει να μην συνεχίσει το ταξίδι του και να εγκατασταθεί στο Τέξας για να δημιουργήσει μια φάρμα με βοοειδή. Έχοντας μείνει μόνοι τους πια να ψάχνουν γη, ο Τόμς και ο Νάντιν, συναντούν ένα αγόρι που αποτελεί τον μοναδικό επιζήσαντα, ενός πλιάτσικου από μέρος των Ινδιάνων στο χωριό του. Ο Μάθιου Γκαρθ (Μοντγκόμερι Κλιφτ / Μίκι Καν), ακολουθεί τον Τόμας και τον Ναντίν και γίνεται ψυχοπαίδι του πρώτου. 14 χρόνια περνούν, ο Τόμας έχει φτιάξει μια φάρμα με 10.000 αγελάδες, αλλά το ξέσπασμα του εμφυλίου έχει ρίξει πολύ τις τιμές και η πλησιέστερη πόλη στην οποία μπορεί να πουλήσει το κοπάδι του, είναι το Μιζούρι που απέχει 1610 χμ. Ο Τόμας ξεκινάει το ταξίδι του για το Μιζούρι μαζί με τους άνδρες του και τα ζωντανά, αλλά οι κακές συνθήκες που τους βρίσκουν στο δρόμο, προκαλούν ρήξη μεταξύ του Τόμας και των ανδρών του. Όταν ο Μάθιου πρωτοστατεί στην ανταρσία κατά την τυραννική συμπεριφορά του Τόμας και παίρνει τη θέση του ως ηγέτης της ομάδας, ο άνδρας ορκίζεται ότι θα τον σκοτώσει.

Πληροφορίες παραγωγής 
Το θρυλικό αυτό γουέστερν του Χάουαρντ Χοκς, γυρίστηκε το 1946, αλλά προβλήθηκε στους κινηματογράφους μόλις τον Σεπτέμβριο του 1948. Στην ταινία έκανε το ντεμπούτο του ένας νεότατος Μοντγκόμερι Κλιφτ (ο ρόλος είχε δοθεί πρωτύτερα στον Μπαρτ Λάνκαστερ ο οποίος τον απέρριψε για να πρωταγωνιστήσει στην ταινία του Ρόμπερτ Σιόντμακ Οι Δολοφόνοι (The Killers). Πρώτη επιλογή για το ρόλο του Τόμας ήταν ο Γκάρι Κούπερ ο οποίος απέρριψε το ρόλο και τη θέση του πήρε ο Τζον Γουέιν. Ο Κλιφτ και ο Γουέιν, δεν είχαν τις καλύτερες σχέσεις, εφόσον είχαν εντελώς διαφορετικές πολιτικές πεποιθήσεις. Επίσης ο Γουόλτερ Μπρέναν δεν είχε καλές σχέσεις με τον Κλιφτ και γι' αυτό το λόγο οι δυο ηθοποιοί έμεναν μακριά από τον νέο κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων.

Η σκηνή της ταινίας στην οποία ο Μοντγκόμερι Κλιφτ και Τζον Άιρλαντ συγκρίνουν τα πιστόλια τους, αποτελεί σαφή αναφορά στις ομοφυλοφιλικές προτιμήσεις τόσο των ηρώων που απεικονίζουν, όσο και του ίδιου του Κλιφτ.

Τόσο κατά τη διάρκεια της συγγραφής του σεναρίου της ταινίας, όσο και κατά τα γυρίσματα ο Χοκς δεν ήταν ευχαριστημένος από το υλικό που είχε στα χέρια του και γι' αυτό το λόγο ζήτησε από τον μοντέρ Κρίστιαν Νάιμπαϊ να αναλάβει την αφαίρεση των περιττών σκηνών. Ο Νάιμπαϊ έμεινε στην αίθουσα του μοντάζ για 1 χρόνο μετά τη λήξη των γυρισμάτων και το υλικό που έδωσε στον Χοκς είχε διάρκεια 133 λεπτών. Ο Χοκς πάλι δεν έμενε ικανοποιημένος και θεώρησεότι η διάρκεια της ταινίας ήταν μεγάλη. Επίσης ο Νάιμπαϊ είχε την ιδέα του να εισαγάγει εμβόλιμα μια σειρά από σελίδες βιβλίου κατά την εξέλιξη των γεγονότων της ταινίας που αφηγούνταν τη διαδρομή της ομάδας των ανδρών μέχρι το Κάνσας. Ο Χοκς θεωρούσε ότι ήταν δύσκολο για το θεατή να διαβάσει όλα όσα αναγράφονταν στις σελίδες και γι' αυτό κάλεσε τον Γουόλτερ Μπρέναν να αναλάβει καθήκοντα αφηγητή, ώστε να ελαττωθεί η διάρκεια της ταινίας. Αφαιρέθηκαν λοιπόν οι σκηνές στις οποίες παρουσιαζόταν η αφήγηση μέσω σελίδων και αντικαταστάθηκαν από τη φωνή του Γουόλτερ Μπρέναν. Πριν η τελική βερζιόν της ταινίας βγει στους κινηματογράφους, ο Χάουαρντ Χιουζ, έκανε μήνυση στον Χοκς ισχυριζόμενος ότι η σκηνή της σύγκρουσης του Μάθιου με τον Τόμας, είχε κλαπεί από την ταινία Ο Παράνομος (The Outlaw, 1943) που ο Χοκς είχε γυρίσει για τον Χιουζ. Για να λυθεί το πρόβλημα ο Νάιμπαϊ και ο Χιουζ μπήκαν μαζί στην αίθουσα του μοντάζ για να ξανακόψουν σκηνές από την ταινία και να φτάσουν σε συμβιβασμό. Το αποτέλεσμα ήταν η έκδοση και προβολή μιας ταινίας διάρκειας 127 λεπτών, την οποία ο Χοκς προτιμούσε από όλες τις άλλες βερζιόν. Για άγνωστους λόγους, η βερζιόν της ταινίας των 127 λεπτών, που προβλήθηκε στους κινηματογράφους χάθηκε και εκεινη των 133 λεπτών του πρώτου μοντάζ της ταινίας προβάλλονταν για χρόνια από την τηλεόραση και κυκλοφόρησε σε βίντεοκασετα και DVD. Τον Μάιο του 2014, η εταιρία Janus κυκλοφόρησε την χαμένη βερζιόν των 127 λεπτών που τόσο πολύ άρεσε στον Χοκς ως μέρος της σειράς Criterion.

Υποδοχή 
Μετά την κυκλοφορία της ταινίας οι κριτικοί έγραψαν διθυράμβους για την ερμηνεία του Γουέιν και ο Τζον Φορντ που τον είχε σκηνοθετήσει σε τόσα γουέστερν αναφώνησε έκπληκτος: Δεν ήξερα ότι μπορούσε να ερμηνεύσει ρόλους, αυτός ο γιος σκύλας.

Η ταινία είχε επίσης απήχηση στο κοινό κάνοντας εισπράξεις της τάξης των 9 εκατομμυρίων δολλαρίων με προϋπολογισμό 2,7 εκατομμυρίων.

Βραβεία 
Η ταινία προτάθηκε για δυο βραβεία Όσκαρ το 1948.

Βραβεία Ακαδημίας Κινηματογράφου (Όσκαρ) 
Υποψηφιότητα:
Μοντάζ - Κρίστιαν Νάιμπαϊ
Πρωτότυπης Ιστορίας - Ρόμπερτ Τσέις

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Αμερικανικές ταινίες
Ταινίες του 1948
Ταινίες γουέστερν
Αγγλόφωνες ταινίες
Αμερικανικές ασπρόμαυρες ταινίες
Ταινίες παραγωγής United Artists
Ταινίες σε σκηνοθεσία Χάουαρντ Χοκς
Αμερικανικές επικές ταινίες
Ταινίες με μουσική σύνθεση Ντιμίτρι Τιόμκιν
Ταινίες γυρισμένες στο Μεξικό
Ταινίες γυρισμένες στην Αριζόνα
Ταινίες γυρισμένες στη Λουιζιάνα
Ταινίες γυρισμένες στην Καλιφόρνια