Εταιρεία Δικαίου και Αρμονίας

Η Εταιρεία Δικαίου και Αρμονίας,  (κινεζικά: 義和 拳?  πινγίν:  Yìhéquán?  Wade: Ι-Χo Τσουάν, μερικές φορές και ως (EFEO); Ι-ho-kiuên), και μεταφράζεται ως γροθιές δικαιοσύνης - αρμονίας, ή μαχητές  για τη δικαιοσύνη και την αρμονία, ή πολιτοφυλακή της δικαιοσύνης και ομόνοιας  (κινέζικα:  義和團?  πινγίν:  Yìhétuán?  Wade: Yi Χο Tuan) ήταν μια μυστική κινεζική εταιρεία, τα μέλη της οποίας έγιναν περισσότερο γνωστά από το αυθαίρετο όνομα μπόξερς (πυγμάχοι) που τους έδωσαν οι Δυτικοί και ειδικότερα από την εξέγερση τους, Εξέγερση των Μπόξερ την περίοδο 1899 - 1901.

Η Εταιρεία την εποχή εκείνη που αριθμούσε μεταξύ πενήντα και εκατό χιλιάδες μέλη, είχε ξενοφοβικό χαρακτήρα διακείμενη ενάντια της δυναστείας, των Δυτικών ιμπεριαλιστών που κυριολεκτικά έκαναν ότι ήθελαν καθώς και των Ιαπώνων, όπως επίσης και εναντίον των ιεραποστόλων και χριστιανών. Λίγο όμως αργότερα η κινεζική Αυτοκρατορία προσλαμβάνοντας αυτή ως πολιτοφυλακή την χρησιμοποίησε στην καταπολέμηση της επιρροής των ξένων δυνάμεων.

Προέλευση 

Η Κίνα έχει μια μακρά ιστορία των μυστικών εταιρειών. Η πολιτική ιστορία της Μέσης Βασιλείας είναι διάσπαρτη με εξεγέρσεις. Όταν δεν μπορούσε να διαχειρισθεί μια γεωργική κρίση γρήγορα, ξέσπαγαν αγροτικές εξεγέρσεις, που συχνά πλαισιώνονταν από αιρέσεις και άλλες παράνομες ομάδες.

Η κίνηση των Μπόξερς που ήταν μέρος της παράδοσης των μυστικών κοινωνιών στην Κίνα, εμφανίσθηκε στο Σαντούνγκ στις αρχές της δεκαετίας του 1890. Η κίνηση αυτών συγκροτούνταν σε διάφορες ομάδες. Κάθε ομάδα είχε μια μονάδα βάσης, ιερό χώρο, που αντιπροσώπευε τόσο το βωμό, την έδρα και το έδαφος επί του οποίου ασκούταν η εξουσία. Αυτή η ομάδα που αριθμούσε από 20 μέχρι 500 μέλη καθοδηγούταν από έναν αρχηγό. Σε διάταξη μάχης, οι μπόξερς παρατάσσονταν επί το πλείστον σε υπο-ομάδες δύναμης περίπου δέκα άνδρες. Υπήρχε μια πολύ αυστηρή πειθαρχία, όπως «ολοκληρωτική υπακοή στον ηγέτη, απαγόρευση αποδοχής δώρων, διενέργειας κλοπών, λεηλασιών, να παρενοχλούν τους απλούς ανθρώπους, να έχουν σχέσεις με γυναίκες, ή να καταναλώνουν κρέας και ποτά. Γενικά οι πυγμάχοι πίστευαν ότι οι τελετουργικές πρακτικές πολεμικών τεχνών θα μπορούσαν να τους δώσουν υπεράνθρωπες δυνάμεις και να τους κάνει άτρωτους σε σφαίρες.

Τα μέλη των ομάδων ήταν κυρίως εργάτες γης, αλλά και αχθοφόροι, τεχνίτες κ.ά. σχεδόν αποκλειστικά, από την κατώτερη τάξη της κινεζικής κοινωνίας. Η θέση τους στις δράσεις τους ήταν πιο ριζοσπαστική, από την θέση τους στην κοινωνία και αυτό τους έκανε περισσότερο συμπαθείς και αποδεκτούς.

Βασικές αιτίες της δημιουργίας των Μπόξερς ήταν οι συσσωρευμένες δυσφορίες από την εξωτερική στρατιωτική εισβολή των Δυτικών, τις ήττες των δύο πολέμων οπίου, που προκλήθηκαν από τις βρετανικές δυνάμεις, μετά την άρνηση της Αυτοκρατορίας της Κίνας στην εισαγωγή του οπίου από τη Βρετανική Ινδία, στη συνέχεια, ο καθορισμός τόπων σφαιρών επιρροής με άνισες συνθήκες, δίνοντας δικαιώματα στους στρατούς της οκτάεθνης Συμμαχίας, καθώς και από την ανικανότητα της αυτοκρατορικής κυβέρνησης της δυναστείας των Τσινγκ να ανακόψει αυτή τη μάστιγα, έναντι των οποίων οι Μπόξερς αποφάσισαν να αποδώσουν τη δικαιοσύνη από μόνα τους.

Εξέγερση 

Τον Μάρτιο του 1898 οι πυγμάχοι άρχισαν να κηρύττουν ανοιχτά στους δρόμους το σύνθημα "Γκρεμίστε τους Τσινγκ (δυναστεία), τσακίστε τους ξένους".

Μετά από μια τελική σύγκρουση με αυτοκρατορικά στρατεύματα, τον Οκτώβριο του 1899 η δραστηριότητα των Μπόξερς εστιάστηκε εναντίον των ιεραποστόλων και των προσήλυτων, ως άμεσο τρόπο εκδίκησης των "ξένων διαβόλων" που είχαν εισβάλει στη χώρα. Οι κινεζικές αρχές χωρίστηκαν σε ενάντιες και φίλιες στην κίνησή τους, κυρίως από τα συντηρητικά στοιχεία που εκδήλωναν την υποστήριξή τους όπως ο πρίγκιπας Duan που οργάνωσε μια συνάντηση μεταξύ της αυτοκράτειρας Dowager Cixi και Cao Φουτιάν, ένας από τους επικεφαλής των πυγμάχων στο Τιετσίν. Γι  αυτό και στα επίσημα κινεζικά έγγραφα των ετών 1898 και 1899 οι Μπόξερς φέρονται άλλοτε ως αντάρτες, άλλοτε ως μέλη μυστικών εταιρειών, που δρούσαν παρόμοια, και άλλοτε ως πολιτοφύλακες.

Στις αρχές Ιουνίου του 1900, σχεδόν 450 άνδρες από δυτικά στρατεύματα εισήλθαν στην κινεζική πρωτεύουσα για την προστασία των ξένων αντιπροσωπειών. Τελικά η εξέγερση των Μπόξερς κατέληξε τότε να υποστηρίζεται από στοιχεία του κινεζικού στρατού αλλάζοντας το σύνθημά τους σε "Στηρίξτε τους Τσινγκ (δυναστεία), τσακίστε τους ξένους"..

Οι Μπόξερς προέβησαν σε αιματηρές ενέργειες εναντίον αλλοδαπών και Κινέζων Χριστιανών, διαπράττοντας πολλές δολοφονίες. Στο Πεκίνο, οι ομάδες Μπόξερς είχαν τοποθετηθεί επίσημα κάτω από την εντολή των μελών της κυβέρνησης, όπως υπό τον πρίγκιπα Duan, Η δολοφονία του Ιάπωνα υπουργού Sugiyama, (Ιουνίου 1900) και του Γερμανού Βαρώνου von Ketteler στις 20 Ιουνίου, έβαλαν φωτιά στο μπαρούτι, με αποκορύφωμα την πολιορκία των ξένων Πρεσβειών και των συγκρούσεων μεταξύ των δυνάμεων της οκτάεθνης Συμμαχίας από τη μία πλευρά, και τους Μπόξερς με το κινεζικό αυτοκρατορικό στρατό, από την άλλη. Οι Μπόξερς που συχνά συγκρούονταν με μαχαίρια με τα τακτικά στρατεύματα εξοπλισμένα με πυροβόλα όπλα, καταστράφηκαν ολοσχερώς στη διάρκεια της σύγκρουσης. Με εντολή της αυτοκράτειρας Τσέου-Χι που ήθελε να κατευνάσει τις ξένες δυνάμεις, τα αυτοκρατορικά στρατεύματα της Κίνας στράφηκαν τελικά ενάντια των Μπόξερς και κατέστειλαν το κίνημά τους σε όλη την περιοχή.

Ιστορία της Κίνας
Εξέγερση των Μπόξερ