Βερμπάσκο

Το Βερμπάσκο (Verbascum) γνωστό με τη δημώδη ονομασία φλόμος ή φλώμος (επίσης γνωστό και ως βελούδινο φυτό (velvet plant)), είναι ένα γένος από περίπου 360 είδη από ανθοφόρα φυτά της οικογένειας των χοιραδίων δηλ. των Χοιραδιοειδών (Scrophulariaceae). Είναι εγγενές στην Ευρώπη και την Ασία, με την υψηλότερη ποικιλομορφία των ειδών στην περιοχή της Μεσογείου.

Ο φλόμος ή το «φλομόφυλλο», αναφέρεται συχνά στα φύλλα του Φλόμου του θάψου (Verbascum thapsus), τον μεγάλο ή κοινό φλόμο, ο οποίος χρησιμοποιείται συχνά στη βοτανική φαρμακευτική.

Περιγραφή
Πρόκειται για διετή (biennial) ή πολυετή (perennial) φυτά, σπανίως μονοετή (annual)  ή κοντά ξυλώδη φυτά, τα οποία αναπτύσσονται από 0,5 έως και 3 μέτρα. Τα φυτά πρωτίστως, σχηματίζουν ένα πυκνό ρόδακα από φύλλα, στο επίπεδο του εδάφους, εν συνεχεία, στέλνοντας προς τα άνω, ένα ψηλό ανθοφόρο βλαστό. Τα διετή φυτά, κατά το πρώτο έτος σχηματίζουν τη ροζέτα και την επόμενη χρονιά, το στέλεχος. Τα φύλλα είναι τοποθετημένα σπειροειδώς, συχνά πυκνά τριχωτά, αν και σε ορισμένα είδη είναι λεία (άτριχα). Τα άνθη έχουν πέντε συμμετρικά πέταλα· τα χρώματα των πετάλων στα διαφορετικά είδη, περιλαμβάνουν: το κίτρινο (το πιο συνηθισμένο), το πορτοκαλί, το κόκκινο-καφέ, το μωβ, το μπλε ή το λευκό. Ο καρπός, είναι μια κάψα η οποία περιέχει πολυάριθμους λεπτούς σπόρους.

Καλλιέργεια
Στην κηπουρική και την αρχιτεκτονική τοπίου, οι φλόμοι εκτιμώνται για το ψηλό στενό ανάστημά τους και γιατί ανθοφορούν για μεγάλο χρονικό διάστημα, ακόμη και σε ξηρά εδάφη. Πολλές ποικιλίες είναι διαθέσιμες εκ των οποίων οι "Gainsborough", "Letitia" και "Pink Domino", έχουν κερδίσει το βραβείο της Royal Horticultural Society's Award of Garden Merit.

Από το 2000 κυκλοφορεί ένας αριθμός νέων υβριδικών ποικιλιών, οι οποίες έχουν αυξημένα μεγέθη ανθέων, βραχύτερα ύψη και μια τάση να είναι μακροβιότερα φυτά. Ένας αριθμός έχει νέα χρώματα για αυτό το γένος. Πολλοί φλόμοι αναπτύσσονται από σπόρο, συμπεριλαμβάνοντας τόσο τα βραχύβια πολυετή όσο και τα διετή είδη.

Άλλες χρήσεις
Ο Φλόμος ο θάψος (Verbascum thapsus), έχει μακρόχρονη ιστορία χρήσης ως βοτανική θεραπεία. Παρόλο που αυτό το φυτό είναι πρόσφατη άφιξη στη Βόρεια Αμερική, οι Αμερικανοί ιθαγενείς, χρησιμοποιούσαν τους αλεσμένους σπόρους αυτού του φυτού, ως παραλυτικό δηλητήριο ψαριών, λόγω των υψηλών επιπέδων ροτενόνης (rotenone). Τα άνθη του είδους Verbascum, έχουν χρησιμοποιηθεί στην παραδοσιακή Αυστριακή ιατρική, εσωτερικά (ως τέιον) ή εξωτερικά (ως αλοιφή, τσάι, λουτρά ή επιθέματα) για τη θεραπεία των διαταραχών της αναπνευστικής οδού, του δέρματος, των φλεβών, της γαστρεντερικής οδού και του μυοσκελετικού συστήματος.

Ο μίσχος (stalk) του φυτού, θεωρείται πρώτης τάξεως τρυπάνι, για χρήση με το χέρι, στο άναμμα της φωτιάς με την μέθοδο της τριβής.

Επιλεγμένα είδη
{{columns-list|3|
Verbascum acaule  Β. το άκαυλον (Bory & Chaub.) Kuntze
Verbascum adeliae Β. το αδέλειον Heldr.
Verbascum adenanthum Β. το αδενανθές Bornm.
Verbascum adrianopolitanum Podp.
Verbascum anisophyllum Β. το ανισόφυλλον Murb.
Verbascum arcturus L.
Verbascum argenteum Β. το αργυρόχρουν Ten.
Verbascum baldaccii Degen
Verbascum banaticum Β. το βανατικόν Schrad.
Verbascum barnadesii Vahl
Verbascum bithynicum Boiss.
Verbascum blattaria L. – Moth mullein
Verbascum boerhavii L.
Verbascum boissieri (Heldr. & Sart.) Kuntze
Verbascum botuliforme Murb.
Verbascum bombyciferum Boiss.
Verbascum bugulifolium Lam.
Verbascum chaixii Vill. – Nettle-leaved mullein
Verbascum charidemii Murb.
Verbascum chinense Β. το σινικόν (L.) Santapau
Verbascum chrysanthum Β. το χρυσανθές Murb.
Verbascum creticum Β. το κρητικόν (L.) Cav.
Verbascum cylindrocarpum Β. το κυλινδρόκαρπον Griseb.
Verbascum cyleneum (Boiss. & Heldr.) Kuntze
Verbascum daenzeri (Fauché & Chaub.) Kuntze
Verbascum damascenum Β. το δαμασκηνόν
Verbascum davidoffii Murb.
Verbascum decorum Velen.
Verbascum delphicumΒ. το δελφικόν Boiss. & Heldr.
Verbascum densiflorum Β. το πυκνανθές Bertol.
Verbascum dentifolium Β. το οδοντόφυλλονDelile
Verbascum dieckianum Borbás & Degen
Verbascum dimoniei Velen.
Verbascum dingleri Mattf. & Stef.
Verbascum dumulosum P.H.Davis
Verbascum durmitoreum Rohlena
Verbascum epixanthinum Β. το επιξάνθινον Boiss. & Heldr.
Verbascum eriophorum Β. το εριοφόρον Godr.
Verbascum euboicumΒ. το ευβοϊκόν Murb. & Rech.f.
Verbascum foetidumΒ. το δύσοσμον Boiss. & Heldr.
Verbascum formosum Fisch. πρώην Schrank
Verbascum friedrichsthalianum Kuntze
Verbascum georgicum Benth.
Verbascum glabratum Friv.
Verbascum glandulosum Delile
Verbascum gnaphalodes Β. το γναφαλώδες M.Bieb.
Verbascum graecum' Β. το γραικόν' Heldr. & Sart. πρώην Boiss.Verbascum guicciardii Heldr. πρώην Boiss.Verbascum halacsyanum Β. το χαλαξυανόν Sint. & Bornm. πρώην HalácsyVerbascum haussknechtii Heldr. πρώην Hausskn.Verbascum hervieri DegenVerbascum herzogii Bornm.Verbascum humile JankaVerbascum hypoleucum Β. το υπόλευκον Boiss. & Heldr.Verbascum jankaeanum PancicVerbascum juruk Stef.Verbascum laciniatum (Poir.) KuntzeVerbascum lagurus Fisch. & C.A.Mey.Verbascum lanatum Schrad.Verbascum lasianthum Β. το λασιανθές  Boiss. πρώην Benth.Verbascum leianthum Β. το λειανθές Benth.Verbascum leucophyllum Β. το λευκόφυλλον Griseb.Verbascum levanticum I.K.FergusonVerbascum litigiosum Samp.Verbascum longifolium Β. το μακρόφυλλον Ten.Verbascum longirostris (Murb.) Huber-MorathVerbascum lychnitis L. – White mulleinVerbascum macedonicum Β. το μακεδονικόν Kosanin & Murb.Verbascum macrurum Β. το μακρόουρον Ten.Verbascum mallophorum Β. το μαλλοφόρον Boiss. & Heldr.Verbascum mucronatum Β. το επακανθίζον Lam.Verbascum nevadense Boiss.Verbascum nicolai RohlenaVerbascum nigrum Β. το μέλαν L. – Dark mulleinVerbascum niveum Ten.Verbascum nobile Β. το ευγενές Velen.Verbascum gypsicola Vural & AydoğduVerbascum olympicum Boiss.Verbascum orientale Β. το ανατολικόν (L.) Al.Verbascum orphanideum Β. το ορφανίδειον Murb.Verbascum ovalifolium Donn πρώην SimsVerbascum paniculatum Β. το φοβοειδές Wulf.Verbascum pelium Β. του Πηλίου  HalácsyVerbascum pentelicum Β. το πεντελικόν Murb.Verbascum pestalozzae Murb.Verbascum phlomoides Β. το φλομοειδές L. – Orange mulleinVerbascum phoeniceum  Β. το φοινικικόν L. – Purple mulleinVerbascum pinnatifidum Β. το πτεροσχιδές VahlVerbascum pseudonobile Stoj. & Stef.Verbascum pulverulentumΒ. το κονιώδες Vill. – Hoary mulleinVerbascum purpureum Β. το πορφυρούν (Janka) Hub.-Mor.Verbascum pycnostachyum Boiss. & Heldr.Verbascum pyramidatum M.Bieb.Verbascum reiseri Β. το ρειζέρειον  HalácsyVerbascum roripifolium (Halácsy) I.K.FergusonVerbascum rotundifolium Ten.Verbascum rupestre (Davidov) I.K.FergusonVerbascum samniticum Ten.Verbascum scardicola Bornm.Verbascum shahsavarensis sotoodeh Verbascum siculum Tod. πρώην Lojac.Verbascum sinaiticum Verbascum sinuatum L. – Wavyleaf mulleinVerbascum songaricum Schrenk.Verbascum spathulisepalum Greuter & Rech. f.Verbascum speciosum Β. το κομψόν Schrad. – Showy mulleinVerbascum spectabile M.Bieb.Verbascum spinosum Β. το ακανθώδες L.Verbascum syriacumVerbascum tzar-borisii (Davidov πρώην Stoj.) Stef.-Gat.
Φλόμος ο θάψος (Verbascum thapsus) L. – Great mullein ή Κοινός φλόμος (Common mullein)Verbascum undulatum Β. το κυματόφυλλον. Lam.Verbascum vandasii (Rohlena) RohlenaVerbascum virgatum Stokes – Twiggy mulleinVerbascum viridissimum Stoj. & Stef.Verbascum widemannianum Fisch. & Mey.Verbascum xanthophoeniceumGriseb.Verbascum zuccarinii (Boiss.) I.K.Ferguson
}}

Εικόνες

 Σημειώσεις 

Παραπομπές σημειώσεων

 Παραπομπές 

Πηγές
  Flora Europaea: Verbascum
  Flora of China: Verbascum
  Davis, P. H., Edmondson, J. R., Mill, R. R., & Parris, B. S., eds. (1978). Flora of Turkey and the East Aegean Islands'' 6: 461.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

  Verbascum.org

Χοιραδιοειδή
Φαρμακευτικά φυτά