Φρειδερίκος Γουλιέλμος Α΄ της Πρωσίας

Ο Φρειδερίκος Γουλιέλμος Α΄ (Friedrich Wilhelm I., 14 Αυγούστου 1688 - 31 Μαΐου 1740) ήταν βασιλιάς της Πρωσίας (1713-1740) και πρίγκιπας του Νεσατέλαπό τον Οίκο των Χοεντσόλλερν. Ήταν γιος του Φρειδερίκου Α΄ της Πρωσίας και της Σοφίας Καρλόττας των Γουέλφων, κόρης του Ερνέστου Αυγούστου του Αννόβερου.

Πρώιμα χρόνια
Γεννήθηκε στις 14 Αυγούστου 1688 στα Ανάκτορα του Βερολίνου. Πατέρας του ήταν ο Φρειδερίκος, Δούκας και μετέπειτα Βασιλιάς) της Πρωσίας, και μητέρα του η Σοφία Καρλόττα του Αννόβερου. Κατά τα πρώτα του χρόνια, ανατράφηκε από την Ουγενότισσα γκουβερνάντα Μαρθ ντε Ρουκούλ. Μεγαλώνοντας σε μία Αυλή που προσπαθούσε να επιτύχει μια καλλιέργεια και ένα επίπεδο υλικής επίδειξης, ο Φρειδερίκος Γουλιέλμος αρνήθηκε να συμμετάσχει στην καλαίσθητη ζωή και περνούσε τον ελεύθερο χρόνο του κυνηγώντας και πίνοντας μεγάλες ποσότητες μπύρας.

Βασιλεία
Όταν ανέβηκε στο θρόνο μετά το τέλος τού πατέρα του το 1713, εγκαταστάθηκε σε μια σειρά από δωμάτια στην άκρη του παλατιού, παραδίδοντας το υπόλοιπο μέρος του κτιρίου σε διάφορα υπουργεία και μετατρέποντας τούς βασιλικούς κήπους σε χώρους παρελάσεων. Στο εξής, η σκληρή δουλειά, η παρρησία και η στρατιωτικοποίηση θα χαρακτήριζαν την Πρωσία.

Ο Φρειδερίκος Γουλιέλμος ανήλθε στο θρόνο πεπεισμένος, ότι η Πρωσία κινδύνευε από τους ισχυρότερους γείτονές της. Αποφασισμένος να αντιστρέψει την κατάσταση αυτή, άρχισε να ενισχύει τον στρατό του. Το 1715 εισήλθε στον Μεγάλο Βόρειο Πόλεμο (1700-1721) εναντίον της Σουηδίας. Αλλά παρόλο που αυτή η εκστρατεία είχε ως αποτέλεσμα την κατάκτηση ενός τμήματος της δυτικής Πομερανίας, οι ελλείψεις τού μικρού πρωσικού στρατού ήταν σημαντικές. Απρόθυμος να στρατολογήσει αγροτικό πληθυσμό, κάτι που θα τον έβαζε σε κόντρα με την πρωσική αριστοκρατία, ο Φρειδερίκος Γουλιέλμος επικεντρώθηκε στην πρόσληψη στρατιωτών από το εξωτερικό. Το 1733 καθιέρωσε ένα σύστημα καντονιών, το οποίο επέτρεπε στα συντάγματα να στρατολογούν τους αγρότες και τους βιοτέχνες των περιοχών τους. Μέχρι το τέλος της βασιλείας του το μέγεθος του στρατού είχε διπλασιαστεί, όμως τα δύο τρίτα των στρατιωτών ήταν αλλοδαποί.

Ίδρυσε σχολεία και νοσοκομεία, ενθάρρυνε τη γεωργία, την αποξήρανση ελών και την αποθήκευση σιτηρών, για τη χρήση τους σε περιόδους σιτοδείας. Εν μέρει για λόγους οικονομίας, εν μέρει επειδή δεν εμπιστευόταν κανέναν, ο Φρειδερίκος Γουλιέλμος ήταν αποφασισμένος να δημιουργήσει μια καθαρά προσωπική κυβέρνηση. Οι υπουργοί τού πατέρα του απολύθηκαν και οι διάδοχοί τους διατάχθηκαν να δίνουν γραπτώς τις εκθέσεις τους στον Βασιλιά. Έτσι, όλες οι σημαντικές αποφάσεις λαμβάνονταν από τον ίδιο τον Φρειδερίκο Γουλιέλμο. Δημιούργησε τους Κανονισμούς για τους Κρατικούς Λειτουργούς, όπου στα 35 κεφάλαιά τους κάθε δημόσιος υπάλληλος μπορούσε να βρει ακριβώς τα καθήκοντά του. Σε αυτά αναφέρεται, πως αν κάποιος υπουργός ή σύμβουλος παραλείψει να παραστεί σε συνεδρίαση επιτροπής, χάνει έξι μισθούς, ενώ αν απουσιάσει για δεύτερη φορά απολύεται από τη βασιλική υπηρεσία.

Το 1732 κάλεσε τους Προτεστάντες του Σάλτσμπουργκ να εγκατασταθούν στην Ανατολική Πρωσία, που είχε ερημωθεί από την πανώλη του 1709. Θεωρείται ότι περίπου 20.000 Προτεστάντες εγκαταστάθηκαν εκεί. Ο Φρειδερίκος Γουλιέλμος καλωσόρισε προσωπικά την πρώτη ομάδα από αυτούς, τραγουδώντας τους πρωσικούς ύμνους.

Αν και ήταν ένας πολύ αποτελεσματικός ηγεμόνας, ο Φρειδερίκος Γουλιέλμος ήταν ιδιαίτερα ευέξαπτος, κάτι που μερικές φορές τον ωθούσε να επιτίθεται σωματικά σε υπηρέτες (ή ακόμα και στα δικά του παιδιά). Η βίαιη ιδιοσυγκρασία του συχνά επιδεινωνόταν από την ασθένεια της βραδείας δερματικής πορφυρίας που είχε, ενώ έπασχε παράλληλα και από ουρική αρθρίτιδα (ποδάγρα), παχυσαρκία και στομαχόπονους, καταλήγοντας τελικά από καρδιακή ανεπάρκεια.

Οικογένεια
Νυμφεύτηκε τη Σοφία Δωροθέα των Γουέλφων-Αννοβέρου, κόρη του Γεωργίου Α΄ της Μεγάλης Βρετανίας, και είχε τέκνα:
 Φρειδερίκος Λουδοβίκος (1707 - 1708).
 Φρειδερίκη Βιλελμίνη (1709 - 1758), παντρεύτηκε τον Φρειδερίκο του Βρανδεμβούργου-Μπάυροϊτ, απέκτησαν μία κόρη.
 Φρειδερίκος Γουλιέλμος (1710 - 1711).
 Φρειδερίκος Β΄ (1740 - 1786), διαδέχθηκε τον πατέρα του ως βασιλιάς της Πρωσίας.
 Καρλόττα Αλβερτίνα (1713 - 1714).
 Φρειδερίκη Λουίζα (1714 - 1784), παντρεύτηκε τον Κάρολο Γουλιέλμο Φρειδερίκο του Βρανδεμβούργου-Άνσμπαχ, απέκτησαν έναν γιο.
 Φιλιππίνα Καρλόττα (1716 - 1801), παντρεύτηκε τον Κάρολο Α΄ του Μπράουνσβαϊγκ-Βόλφενμπυτελ, απέκτησαν εννέα παιδιά.
 Λουδοβίκος Κάρολος Γουλιέλμος (1717 - 1719).
 Σοφία Δωροθέα (1719 - 1765), παντρεύτηκε τον Φρειδερίκο Γουλιέλμο του Βρανδεμβούργου-Σβετ, απέκτησε τρεις κόρες.
 Λουίζα Ουλρίκα (1720 - 1782), παντρεύτηκε τον Αδόλφο Φρειδερίκο της Σουηδίας, απέκτησε τέσσερα παιδιά.
 Αύγουστος Γουλιέλμος (1722 - 1758), Πρίγκιπας της Πρωσίας. Τον άτεκνο αδελφό του Φρειδερίκο Β΄ διαδέχτηκε ο γιος του:
 Φρειδερίκος Γουλιέλμος Β΄ της Πρωσίας (1744 - 1797).
 Άννα Αμαλία (1723 - 1787), Ηγουμένη του Αββαείου του Κβέντλινμπουργκ.
 Ερρίκος (1726 - 1802), Πρίγκιπας της Πρωσίας.
 Αύγουστος Φερδινάνδος (1730 - 1813), Πρίγκιπας της Πρωσίας, απέκτησε τέσσερα παιδιά.

Πρόγονοι

Πηγές
 Taylor, Ronald (1997). Berlin and Its Culture: A Historical Portrait. New Haven, Conn.: Yale University Press. p. 51.
 Ostpreußen: The Great Trek
 MacDonogh, Giles (2007). After the Reich: The Brutal History of the Allied Occupation. New York: Basic Books. p. 93.
 Mitford, Nancy (1970). "Frederick the Great" pp.11
 Farquhar, Michael (2001). A Treasure of Royal Scandals. New York: Penguin Books. p. 114. ISBN 0-7394-2025-9.
 Mitford, Nancy (1970). "Frederick the Great" p.5

Παραπομπές

Βασιλείς της Πρωσίας
Οίκος των Χοεντσόλερν
Προτεστάντες μονάρχες