Φιλωτερίς, Θεμίστου μερίς

Η Φιλωτερίς στη μερίδα του Θεμίστου του Αρσινοΐτη νομού, (αρχαία Αιγυπτικά : Pȝ-'.wy-Ν-Pltrȝ) ήταν κώμη της αρχαίας Αιγύπτου. Βρισκόταν στη Κάτω Αίγυπτο κοντά στο σημερινό Φαγιούμ, στην τότε νότια όχθη της λίμνης Μοίριδας. Το όνομα της το πήρε από τη Φιλωτέρα κόρη του Πτολεμαίου Α΄, η τοποθεσία σήμερα είναι γνωστή σαν Ουάτφα (Watfa / Wadfa).

Χρονική περίοδος (3ος αιώνας π.Χ- αρχές 4ου αιώνα μ.Χ.) / ονομασία 
Η πόλη ιδρύθηκε από τον αδελφό της Πτολεμαίο Β΄ βασιλιά της Αιγύπτου από το 283 έως το 245 π.Χ., προς τιμήν της αδελφής του Φιλωτέρας. Το όνομα Φιλωτερίς σημαίνει «της Φιλωτέρας», δηλαδή εννοείται το όνομα: «κώμη της Φιλωτέρας». Για να τιμήσει αυτή και την άλλη αδελφή του Αρσινόη, είχε αφιερώσει ναό στην Αλεξάνδρεια για τη λατρεία τους. Το όνομα της Φιλωτέρας έδωσε, αφενός στην κώμη της μερίδας του Θεμίστου (τη Φιλωτερίδα με την οποία ασχολείται το παρόν λήμμα), σε άλλο χωριό στη γειτονική μερίδα του Ηρακλείδου αλλά και σε λιμάνι της Ερυθράς θάλασσας (σημερινό Σαφάγκα), καθώς και στην Φιλωτερία στην Παλαιστίνη. Η πόλη ιδρύθηκε τον 3ο αιώνα π.Χ, μαζί με τις γειτονικές πόλεις Ευημερία και Διονυσιάδα, όταν ο Πτολεμαίος Β΄ έφτιαξε κανάλι το οποίο έφερνε νερό στη λίμνη Μοίριδα από το Νείλο, εμπλουτίζοντας και μεγαλώνοντας τη λίμνη. Άκμασε μέχρι τον 3ο αιώνα μ.Χ. επειδή σταμάτησε η παροχή νερού προς τη  λίμνη.

Αρχαιολογικές μελέτες
Η περιοχή μελετήθηκε και ταυτοποιήθηκε από παπύρους και όστρακα με την Φιλωτερίδα στα τέλη του 19ου αιώνα (1898-1899) από τους Βρετανούς Bernard P. Grenfell και Arthur S. Hunt , ενώ στις αρχές του 21ου αιώνα μελετήθηκε από την αρχαιολόγο Κορνέλια Εύα Ρέμερ της Γερμανικής Αρχαιολογικής Αποστολής. Το 2017, κοινή Γερμανική-Αιγυπτιακή αρχαιολογική έρευνα αποκάλυψε την ύπαρξη μεγάλου γυμνασίου στην περιοχή.

Μέγεθος - πληθυσμός 
Η Φιλωτερίς καλύπτει 36 εκτάρια (360 στρέμματα) και στοιχεία απογραφής από παπύρους δείχνουν ότι είχε πληθυσμό 1076 ανθρώπων.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Χάρτης που δείχνει την Φιλωτερίδα και τις γειτονικές κώμες της εποχής, Digital Atlas of the Roman Empire, Philoteris, Watifa
Μάρων βαλανεύς Φιλωτερίδος, κείμενο από πάπυρο, απόδειξη βαλανικού της Φιλωτερίδος

Παραπομπές 

Πόλεις της Αρχαίας Αιγύπτου
Αρχαιολογικοί τόποι στην Αίγυπτο