Φερδινάνδος των Μεδίκων, πρίγκιπας

O Φερδινάνδος, ιταλ. Ferdinando, (9 Αυγούστου 1663 – 31 Οκτωβρίου 1713) από τον Οίκο των Μεδίκων, είχε τον τίτλο του μεγάλου πρίγκιπα της Τοσκάνης (1670-1713) ως διάδοχος του πατέρα του. Ήταν εξαίρετος μουσικός και προστάτης μουσικών, όπως του Μπαρτολομέο Κριστόφορι που εφηύρε το πιάνο.

Βιογραφία
Ήταν ο πρωτότοκος γιος του Κόζιμο Γ΄ μεγάλου δούκα της Τοσκάνης και της Μαργαρίτας-Λουίζας των Βουρβόνων, κόρης του Γκαστόν δούκα της Ορλεάνης.

Η μητέρα του περιφρονούσε τον σύζυγό της και το 1675 οι γονείς του χώρισαν, διότι η Μαργαρίτα-Λουίζα περιορίστηκε στη μονή της Μονμάρτης, στο Παρίσι. Τέθηκε υπό την φροντίδα της μάμμης του Βιττόρια ντελλα Ρόβερε. Ο Φερδινάνδος ήταν ο αντιδραστικός νέος, που διαφωνούσε με τον πατέρα του. Έμοιαζε στη ζωηρή μητέρα του. Ήταν όμορφος, τέλειος ιππέας και ταλαντούχος μουσικός: τραγουδούσε μελωδικά και έπαιζε τσέμπαλο. Ήταν αριστοτέχνης της αντίστιξης, που τη μελέτησε με δάσκαλο τον Τζανμαρία Παλιάρντι από τη Γένοβα και των εγχόρδων οργάνων, που τα σπούδασε με τον Πιέτρο Σαλβέττι. Αρκούσε να δει απλά ένα κομμάτι και μετά να το παίξει άψογα, χωρίς να κοιτάει την παρτιτούρα. Απολάμβανε τις σχέσεις, ακόμη και με τον διάσημο για την ομορφά του μουσικό Πετρίλλο ή τον Βενετό καστράτο Τσεκίνο. O θείος του Φραγκίσκος Μαρία των Μεδίκων τον επηρέασε πολύ στη ζωή του.

Νυμφεύτηκε τη Βιολάντε της Βαυαρίας, που αγαπούσε τη μουσική και της άρεσε ο Φερδινάνδος, αλλά τα αισθήματά της γι' αυτόν δεν είχαν ανταπόδοση και ο γάμος δεν ήταν ευτυχισμένος. Το 1696 ο Φερδινάνδος πήγε στη Βενετία για αναψυχή και ερωτεύτηκε την τραγουδίστρια Μπαμπάτζα. Εκεί κόλλησε σύφιλη, μάλλον κατά το Καρναβάλι. Έκανε ερωμένη τη Βικτόρια Ταρκουίνι, σύζυγο του διευθυντή ορχήστρας Ζαν-Μπατίστ Φαρινέλ. Το 1710 η υγεία του επιδεινώθηκε και σταμάτησε τη χορηγία για τις Όπερες στη βίλα του στο Πρατολίνο. Απεβίωσε το 1713 και ο πατέρας του δέκα έτη αργότερα.

Η αγάπη του για την Τέχνη
Είχε γνώσεις ειδήμονα: αγόραζε Μαντόνες του Ραφαήλ και του Αντρέα ντελ Σάρτο. Ήταν προστάτης των Τζουζέππε Μαρία Λρέσπι, Άντον Ντομένικο Γκαμπιάνι και Σεμπαστιάνο Ρίτσι. Οργάνωσε την πρώτη δημόσια έκθεση Καλών Τεχνών το 1705 στη μονή της Σάντα Αννουντσιάτα (Ευαγγελισμού). Ήταν φίλος των ποιητών Βιντσέντσο ντα Φιλικάια και Μπενεντέττο Μεντσίνι. Ο Σκιπιόνε Μαφφέι του αφιέρωσε το έργο του Εφημερίδα των Συγγραφέων.

Έγινε διάσημος ως προστάτης της μουσικής και τον αποκαλούσαν ο Ορφέας των πριγκίπων. Στη βίλα του στο Πρατολίνο (12 χλμ. έξω από τη Φλωρεντία, κοντά στο Πράτο) κάθε Σεπτέμβριο, το διάστημα 1670-1710, παιζόταν Όπερες. Στην αρχή ανέβαιναν στο σαλόνι του, έπειτα έκτισε στον τρίτο όροφο ένα θέατρο, που το σχεδίασε ο Αντόνιο-Μαρία Φέρρι. Στην αρχή τις παραστάσεις επόπτευε ο θείος του Φραγκίσκος-Μαρία, αλλά από τότε που αυτός έγινε καρδινάλιος, η ευθύνη ήταν του Φερδινάνδου. Προσκαλούσε πολλούς μουσικούς στη Φλωρεντία, όπως τους αδελφούς Αλεσσάντρο Σκαρλάττι και Ντομένικο Σκαρλάττι και τον Γκέοργκ Φρήντριχ Χαίντελ, που εκτέλεσε την Όπερα Ροντρίγκο στη Φλωρεντία. Το 1711 ο Αντόνιο Βιβάλντι του αφιέρωσε το έργο του Η αρμονική έμπνευση και ο Αρκάντζελο Κορέλλι αφιέρωσε τα 12 κοντσέρτι γκρόσι στην αδελφή του Άννα-Μαρία των Μεδίκων. 

Η μόνιμη κληρονομιά που άφησε ο Φερδινάνδος ξεκίνησε το 1688, όταν προσέλαβε τον κατασκευαστή τσέμπαλων Μπαρτολομέο Κριστόφορι ως φύλακα των 75 μουσικών οργάνων του. Τον υποστήριξε με χρήματα και του έδινε χρόνο για τις εφευρέσεις του. Πράγματι ο Κριστόφορι κατασκεύασε το οβάλ σπινέτο (είδος παλαιού πιάνου) και το σπινετόνε, μάλλον για να παίζει ο Φρειδερίκος τα συνεχή μέρη (continuo) των μουσικών παραγωγών στη βίλα Πρατολίνο. Το 1700 εφηύρε το πιάνο, που διαδόθηκε αργά στην αρχή, μετά όμως έγινε το σημαντικότερο όργανο. Ο Κριστόφορι κατασκεύασε και άλλα πιάνα, όσο ζούσε ο Φερδινάνδος.

Τη βίλα Πρατολίνο αγόρασε αργότερα ο Ανατόλυ Ντεμίντοφ πρίγκιπας του Σαν Ντονάτο και την άφησε στον ανιψιό του Πάβελ Ντεμίντοφ πρίγκιπα του Σαν Ντονάτο.

Οικογένεια
Το 1689 νυμφεύθηκε τη Βιολάντα-Βεατρίκη των Βίττελσμπαχ, κόρη του Φερδινάνδου-Μαρία εκλέκτορα της Βαυαρίας· δεν απέκτησαν απογόνους.

Παραπομπές

Αναφορές
 
 Holmes, William (1994) Opera observed: views of a Florentine impresario in the early eighteenth century.  University of Chicago Press.  ISBN 0226349713.

Οίκος των Μεδίκων