Μελάνθιον (φυτό)

Το Μελάνθιον ή η Νιγέλα ή η Νιγκέλλα (Nigella), είναι γένος που περιλαμβάνει περί τα 21 είδη, ετήσια φυτά της οικογένειας των Βατραχιίδων ή Ρανουγκουλίδων (Ranunculaceae), εγγενές στη Νότια Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική, τη νότια και τη νοτιοδυτική Ασία.

Τα είδη φτάνουν σε ύψος 20-90 εκατοστών, με λεπτά διαιρεμένα φύλλα· τα τμήματα των φύλλων είναι στενά, γραμμικά έως νηματοειδή. Τα άνθη  είναι λευκά, κίτρινα, ροζ, ανοικτό γαλάζιο ή ανοικτό μοβ, με πέντε έως δέκα πέταλα. Ο καρπός είναι κάψα που αποτελείται από διάφορα ενωμένα ωοθυλάκια, που το καθένα περιέχει πολλούς σπόρους· σε ορισμένα είδη (π.χ. στο Μελάνθιον το δαμασκηνόν (Nigella damascena)), η κάψα είναι μεγάλη και φουσκωμένη.

Ετυμολογία
Το επιστημονικό του όνομα Νιγκέλλα (Nigella), είναι ένα παράγωγο του Λατινικού niger (μαύρο).

Χρήσεις

Μαγειρική
Οι σπόροι από το Μελάνθιον το ήμερον (Nigella sativa), που είναι γνωστοί και ως μαυροκούκι, μαυροσούσαμο, kalonji, μαύρο κύμινο, μαυρόσπορος κρεμμυδιού, σπόρο κρεμμυδιού ή απλά νιγέλα, νιγκέλλα, χρησιμοποιούνται ως καρύκευμα στις κουζίνες της Ινδίας και της Μέσης Ανατολής.

Λουλούδια κήπου

Αρκετά είδη, καλλιεργούνται στους κήπους ως καλλωπιστικά φυτά. Το Μελάνθιον το δαμασκηνόν (Nigella damascena) καλλιεργείται στους αγγλικούς εξοχικούς κήπους από την Ελισαβετιανή εποχή. Στην Αγγλία, ονομάζεται κοινά ως αγάπη-στην-ομίχλη (love-in-a-mist) ή διάβολος στον θάμνο (devil-in-the-bush). Το Μελάνθιον το ισπανικόν (Nigella hispanica) είναι ψηλότερο είδος με μεγαλύτερα μπλε άνθη, κόκκινους στήμονες και γκρίζα φύλλα. Οι σπόροι από το Μελάνθιον είναι αυτο-σποράς (self-sowing), εφόσον, οι λοβοί του σπόρου, αφεθούν να ωριμάσουν.

Οι αποξηραμένες κάψουλες των σπόρων, μπορούν να χρησιμοποιηθούν επίσης και σε διευθετήσεις λουλουδιών.

Άλλα
Στην Ινδία, οι σπόροι χρησιμοποιούνται ως διαλυτικό των αερίων του στομάχου και ως τονωτικό για τη διευκόλυνση του εντέρου, τα προβλήματα δυσπεψίας και δίνονται για τη θεραπεία των σκουληκιών στο έντερο, των νευρικών ελαττωμάτων, στη μείωση του μετεωρισμού και στην πρόκληση της εφίδρωσης. Το μύρισμα των αποξηραμένων λοβών, αποκαθιστά τη χαμένη αίσθηση όσφρησης. Επίσης, χρησιμοποιείται για την απώθηση ορισμένων εντόμων, παρομοίως με τη ναφθαλίνη.

Σημειώσεις

Παραπομπές

Δείτε επίσης
 Κύμινο
 Άγριο κύμινο
 Μαύρο κύμινο
 Βούνιον
 Μελάνθιον το ήμερον
 Μελάνθιον το δαμασκηνόν
 Βούνιον το βολβοκάστανον
 Βούνιον το περσικόν

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Βατραχιοειδή
Φυτά κήπου
Άνθη