Παναγία η ''Αγία Παρασκευή''

Παναγία η Αγία Παρασκευή  είναι παράσταση της Παναγίας η οποία επιγράφεται η Αγία Παρασκευή.Εικονίζει την Παναγία η οποία θρηνεί τον Χριστό και προσωποποιεί την Μεγάλη Παρασκευή.

Η ονομασία
Πιστεύεται πως απεικονίζει την ομώνυμη αγία Παρασκευή. Εικονιζεται με το μαφόριο, ολόσωμη και κατ' ενώπιον. Φέρει και προβάλλει την Άκρα ταπείνωση. Όμως η Άκρα Ταπέινωση η οποία παριστάνει τον Ιησού νεκρό, όρθιο, εντός λαρνακοειδούς τάφου. Είναι το κύριο θέμα της Μεγάλης Παρασκευής. Μέχρι την Άλωση λιτανευόταν κατά τη Μεγάλη Παρασκευή ως σχετική εικόνα της ημέρας η θλιμένη Παναγία με τον Ιησού ως η Ακρα Ταπείνωσις. Επίσης η υμνολογία της Μεγάλης Παρασκευής παρουσιάζει την Παναγία ως συνομιλούσα και θρηνούσα με τον νεκρό Ιησού.Επίσης συλλιτανευόταν με τον Επιτάφιο όπως και αργότερα στη Ρωσική Εκκλησία.
Επίσης η  ημέρα του Πάθους ονομάζεται στα λειτουργικά βιβλία Αγία και Μεγάλη Παρασκευή. Από τις εικόνες με την Παναγία να θρηνεί τον Ιησού ως Άκρα Ταπείνωση και τις λειτουργικές εικόνες της Μεγάλης Παρασκευής με τα δύο αυτά πρόσωπα προέκειψε μια νέα σύνθεση σε μία εικόνα με την Θεοτόκο να κρατάει τιν Ιησού στα χέρια, την εικόνα του δηλαδή της Άκρας Ταπείνωσης''.
Η σύνθεση σε μία εικόνα εξυπηρετούσε την ταυτόχρονη προσκήνυση και των δυο ιερών προσώπων, του Ιησού και της Παναγίας, ενώ παρουσίαζε αδιάσπαστο το νόημα της ημέρας του Πάθους.

Παραπομπές

Πηγές
Κωνσταντίνος Δ. Καλοκύρης, Η Θεοτόκος εις την εικονογραφίαν Ανατολής και Δύσεως. Θεσσαλονίκη: Πατριαρχικόν Ίδρυμα Πατερικών Μελετών, 1972
Παναγια η Αγια Παρασκευη