Ακετοϋδροξαμικό οξύ

Το ακετοϋδροξαμικό οξύ (αγγλικά: AcetoHydroxamic Acid, AHA ή Lithostat) είναι οργανική χημική ένωση, που περιέχει άνθρακα, υδρογόνο, άζωτο και οξυγόνο με μοριακό τύπο C2H5NΟ2. Είναι μια φαρμευτική δραστική ένωση, που είναι ισχυρός και μη αναστρέψιμος αναστολέας της βακτηριακής και της φυτικής ουρεάσης, το οποίο χρησιμοποιείται, συνήθως, για την αντιμετώπιση λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος. Το μόριο της ένωσης είναι χημικά παρόμοιο με το αντίστοιχο της ουρίας, και περισσότερο όμοιο με αυτό της υδροξυουρίας, αλλά δεν υδρολύεται από το ένζυμο ουρεάση. Από την υδροξυουρία διαφέρει ως προς την παρουσία μεθυλομάδας αντί της δεύτερης αμινομάδας. Η Ν-υδροξυφορμυλομάδα φαίνεται ότι είναι υπεύθυνη για την αναστολή της δράσης της ουρεάσης. Στις κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος, η χημικά καθαρή ένωση, είναι στερεά, σε μορφή σκόνης, με άχρωμους ή λευκούς κόκκους. Είναι ευδιάλυτο στο νερό, σε pH < 9,39, και στην αιθανόλη, πρακτικώς αδιάλυτη στην προπανόνη. 

Για την ταυτοποίησή του προστίθενται σε 10 ml διαλύματος του δείγματος δύο σταγόνες 2% διαλύματος υπερμαγγανικού καλίου: το ροζ χρώμα του υπερμαγγανικού εξαφανίζεται, αν το δείγμα είναι θετικό στην παρουσία ακετοϋδροξαμικού οξέος. 

Ο ποσοτικός προσδιορισμός εκτελείται με τη χρησιμοποίηση ενός χρωματομετρικού διαλύματος ακετοϋδροξαμικού οξέος (250 mg) σε 500 ml 0,1 Ν υδροχλωρικού οξέος και με αντίδραση με διάλυμα τριχλωριούχου σιδήρου 2%. Το φωτόμετρο ρυθμίζεται στα 502 nm.

«Ορφανό φάρμακο» 

Το 1983, η Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων ενέκρινε ακετοϋδροξαμικό οξύ (AHA) ως ορφανό φάρμακο για την πρόληψη της νεφρολιθίασης, οπότε τέθηκαν σε ισχύ γι' αυτό οι διατάξεις του σχετικού αμερικανικού νόμου. Το AHA δεν μπορεί να κατοχυρωθεί με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, επειδή πρόκειται απλά μια τυπική χημική ένωση.

Δείτε επίσης 
 Σαλικυλυδροξαμικό οξύ
 Αλοφουγκινόνη
 Καναλίνη
 Αιθαναμίδιο

Σημειώσεις και αναφορές 

C2
Οργανικές ενώσεις με άζωτο
Οργανικές ενώσεις με οξυγόνο
Ορφανά φάρμακα