Γκόρντον Μπανκς

Ο Γκόρντον Μπανκς (αγγλικά: Gordon Banks, 30 Δεκεμβρίου 1937 – 12 Φεβρουαρίου 2019) ήταν διεθνής Άγγλος τερματοφύλακας. Ένας από τους κορυφαίους στη θέση του όλων των εποχών, ψηφίστηκε από τη Διεθνή Ομοσπονδία Ιστορίας και Στατιστικής του Ποδοσφαίρου (IFFHS),  ως ο δεύτερος καλύτερος τερματοφύλακας του 20ού αιώνα πίσω από τον Λεβ Γιάσιν και μπροστά από τον Ντίνο Τζοφ. Ανακηρύχθηκε καλύτερος τερματοφύλακας της FIFA 6 φορές.

Βιογραφία 
Γεννήθηκε στο Σέφιλντ από φτωχή οικογένεια και δούλευε αρχικά ως φορτωτής άνθρακα και στη συνέχεια μεταφορέας. Ένας από τους πελάτες της δουλειάς του, παράγοντας τοπικής ομάδας, τον παρακολούθησε σε συνοικιακό σύλλογο που αγωνίζονταν ως αμυντικός και τον βοήθησε να προωθηθεί ως τερματοφύλακας. Εγκατέλειψε το σχολείο στα 15 έχοντας παίξει εντυπωσιακά με τη σχολική του ομάδα, εντάχθηκε αρχικά στην ερασιτεχνική Μίλσπο και τον Μάρτιο του 1953 στο δυναμικό της Τσέστερφιλντ ΦΚ παίζοντας το 1956 στον τελικό του κυπέλλου των νέων. Το ντεμπούτο του στην πρώτη ομάδα το έκανε τον Νοέμβριο του 1958, ενώ τον Ιούλιο του 1959, μεταγράφηκε στη Λέστερ Σίτι. Τα προσόντα του φάνηκαν γρήγορα: φυσική και νοητική δύναμη, εξαιρετικά αντανακλαστικά, άριστη αίσθηση θέσης, στοιχεία που ήταν διαβατήριο για μεγάλη σταδιοδρομία. Με τη Λέστερ αγωνίστηκε σε τέσσερις τελικούς Κυπέλλου Αγγλίας, από τους οποίους κέρδισε τους δύο. Τη χρονιά 1960–61 σε εννέα αγώνες Κυπέλλου είχε δεκτεί μόνο πέντε τέρματα, αλλά στον τελικό η ομάδα έχασε από την Τότεναμ με το 2–0 παίζοντας με 10 παίκτες. Το 1963 σε ημιτελικό του Κυπέλλου απέναντι στη Λίβερπουλ 
αντιμετώπισε με επιτυχία  34 προσπάθειες επί του στόχου της Λέστερ και αργότερα δήλωσε ότι ήταν η καλύτερη απόδοσή του σε επίπεδο συλλόγου. Κέρδισε, επίσης, το 1964 το Λιγκ Καπ, ενώ την επόμενη σεζόν, στην ίδια διοργάνωση, ήταν φιναλίστ.

Κατά την περίοδο αυτή, είχε αρχίσει να καθιερώνεται στην Εθνική Αγγλίας (το ντεμπούτο του είχε γίνει στις 6 Απριλίου εναντίον της Σκωτίας), με την οποία κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1966, χωρίς να απουσιάσει από τη βασική ενδεκάδα καθόλου. Αν και ήταν γνωστός με την ονομασία «Κινέζος» επειδή τα μάτια του ήταν σχιστά και θύμιζαν Ασιάτη, το παρατσούκλι που τον αντιπροσώπευε ήταν, «Τράπεζα της Αγγλίας». Έτσι τον φώναζαν οι συμπαίκτες του στην Εθνική γιατί μπορούσε να κρατήσει την εστία ανέπαφη, χωρίς να δεχθεί γκολ για πολυάριθμα αγωνιστικά λεπτά. 
Στον ημιτελικό της διοργάνωσης απέναντι στη Πορτογαλία δέχτηκε το πρώτο του γκολ και μάλιστα από πέναλτι, έχοντας διατηρήσει ανέπαφη την εστία του για 721 λεπτά, επίδοση ρεκόρ για Άγγλο τερματοφύλακα, επίδοση που παραμένει ακόμα. Ψηφίστηκε στην καλύτερη ομάδα της διοργάνωσης. Πάρα τις καλές του εμφανίσεις και την επιτυχία αυτή, η Λέστερ τον πούλησε στη Στόουκ Σίτι τον Απρίλιο του 1967, έχοντας στις τάξεις της τον νεαρό ταλαντούχο Πίτερ Σίλτον.
 
Ήταν βασικός τερματοφύλακας και στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1968 όπου η Αγγλία κατέκτησε την τρίτη θέση. Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1970, στις 7 Ιουνίου έκανε μία από τις πιο αξιοσημείωτες αποκρούσεις του αθλήματος, απέναντι σε καρφωτή κεφαλιά του Πελέ, γνωστή ως «η απόκρουση του αιώνα».  Όπως είπε ο Πελέ για την  απόκρουση του Μπανκς: «Ξέρω ότι σημείωσα αυτό το γκολ, ο Μπανκς απλώς μου το έκλεψε». Η καριέρα του Μπανκς συνδέθηκε άμεσα με την απόκρουση αυτή και όπως παραδέχθηκε ο ίδιος αργότερα «το να είσαι για πάντα συνδεδεμένος με τον καλύτερο παίκτη όλων των εποχών, ήταν ασύγκριτη τιμή». Παρ' όλα αυτά, ο Μπανκς ήταν απών στα προημιτελικά κόντρα στη Δυτική Γερμανία, καθώς τον ταλαιπωρούσε γαστρεντερική διαταραχή, όταν και ήρθε ο αποκλεισμός της εθνικής του.

Ο Μπανκς υπήρξε τερματοφύλακας της Στόουκ Σίτι, στον μοναδικό μεγάλο τίτλο της το 1972, όταν κατέκτησε το Λιγκ Καπ. Την ίδια χρονιά ψηφίστηκε καλύτερος ποδοσφαιριστής της χρονιάς από την Ένωση Αθλητικών Συντακτών της Αγγλίας (TWA). Παρέμεινε τόσο στη Στόουκ όσο και στην Εθνική Αγγλίας, μέχρι τον Οκτώβριο του 1972, καθώς είχε τότε ένα αυτοκινητιστικό ατύχημα, το οποίο του στοίχισε πρωτίστως την υγεία του, χάνοντας την όραση από το ένα μάτι, και δευτερευόντως την καριέρα του. Κατά τη διάρκεια της διεθνούς πορείας του συμμετείχε σε 73 αγώνες και διατήρησε ανέπαφη την εστία του στα 35. Αργότερα, αγωνίστηκε στις ΗΠΑ το 1977 και το 1978 με την Φορτ Λόντερντεϊλ Στράικερς. Την πρώτη του χρονιά ψηφίστηκε καλύτερος τερματοφύλακας του NASL δεχόμενος 29 τέρματα σε 26 αγώνες που ήταν η καλύτερη επίδοση του πρωταθλήματος. 
Συνολικά κατά τη διάρκεια της καριέρας πραγματοποίησε 679 συμμετοχές σε επίσημους αγώνες. Την αγωνιστική περίοδο 1979–80, έκανε ένα σύντομο πέρασμα ως προπονητής στον πάγκο της Τέλφορντ Γιουνάιτεντ, όμως απολύθηκε και δεν ασχολήθηκε ξανά με την προπονητική. Ήταν πρόεδρος της Στόουκ από το 2000 μέχρι το θάνατό του το 2019.

Το 2002 έγινε μέλος της Αίθουσας Φήμης του Αγγλικού ποδοσφαίρου, ενώ το 2007 ψηφίστηκε στην ομάδα του αιώνα της Αγγλίας από την ένωση των ποδοσφαιριστών (PFA).  Είναι επίσης επιλεγμένος στη λίστα FIFA 100. Το 2008, ο Πελέ παρουσίασε άγαλμα τou Μπανκς έξω από το νέο στάδιο Μπριτάνια της Στόουκ, δείχνοντάς το να κάνει την απόκρουση του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1970. Ο Πελέ τον περιέγραψε ως «μπλε φάντομ» και «γκολκίπερ με μαγεία».

Τίτλοι 
Λέστερ Σίτι
 Κύπελλο Λιγκ : 1964
Στόουκ Σίτι
 Κύπελλο Λιγκ : 1972
Αγγλία
 Παγκόσμιο Κύπελλο : 1966 
 Τρίτη θέση στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα : 1968 
 British Home Championship (8) : 1964 , 1965 , 1966 , 1968 , 1969 , 1970 , 1971 , 1972

Ατομικές διακρίσεις 
 Τερματοφύλακας της Χρονιάς της FIFA (6) : 1966, 1967, 1968, 1969, 1970, 1971
 Καλύτερη ομάδα Παγκόσμιου Κυπέλλου : 1966
 FWA παίκτης της χρονιάς : 1972
 Football League 100 Legends : 1998
 Αγγλικό Hall of Fame : 2002
 NASL Τερματοφύλακας της Χρονιάς: 1977
 FIFA 100 
 Ομάδα PFA του αιώνα (1907–1976): 2007 
 Λειτουργός του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας : 1970

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Official website

FA.com profile 
 NATIONAL FOOTBALL MUSEUM : GORDON BANKS 
 Brazil mix enough method to their magic - Αφιέρωμα στον αγώνα Βραζιλίας-Αγγλίας του 1970 (Αγγλικά)
 Welcome, Pele! (Αγγλικά) 

Άγγλοι ποδοσφαιριστές
Τερματοφύλακες ποδοσφαιριστές
Ποδοσφαιριστές Τσέστερφιλντ ΦΚ
Ποδοσφαιριστές Λέστερ Σίτι
Ποδοσφαιριστές Στόουκ Σίτι Φ.Κ.
Ποδοσφαιριστές Φορτ Λόντερντεϊλ Στράικερς (1977-1983)
Ποδοσφαιριστές Νορθ Αμέρικαν Σόκερ Λιγκ (1968-84)
Ξένοι ποδοσφαιριστές στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Ποδοσφαιριστές Εθνικής Αγγλίας
Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1962
Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1966
Ποδοσφαιριστές Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος 1968
Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1970
FIFA 100
Παίκτες νικητές Παγκοσμίου Κυπέλλου ποδοσφαίρου FIFA