Πρώτος γομφίος άνω γνάθου

Ο μόνιμος πρώτος γομφίος άνω γνάθου ανήκει στην ομάδα των γομφίων. Είναι το έκτο δόντι του οδοντικού φραγμού εκατέρωθεν της μέσης γραμμής του προσώπου, τοποθετημένο ανάμεσα στον δεύτερο προγόμφιο προς την εγγύς όμορη επιφάνειά του και στον δεύτερο γομφίο προς την άπω όμορη επιφάνειά του. Ο νεογιλός πρώτος γομφίος της άνω γνάθου στην εγγύς όμορη επιφάνειά του συνορεύει με τον κυνόδοντα καθώς απουσιάζουν οι προγόμφιοι από τον νεογιλό φραγμό. Ο μόνιμος ανατέλλει κατά το έκτο έτος γι' αυτό είναι γνωστός και σαν «εξαρίτης».

Γενικά χαρακτηριστικά 
Ο πρώτος γομφίος είναι το σπουδαιότερο και μεγαλύτερο δόντι του μόνιμου οδοντικού φραγμού καθώς ανατέλλει πρώτο, ρυθμίζοντας τη θέση των παρακείμενων δοντιών, το ύψος της άρθρωσης, το μήκος των γνάθων και το σχήμα του προσώπου. Έχει τρεις ρίζες και τέσσερα φύματα. Η μασητική του επιφάνεια έχει σχήμα ακαθόριστου ρόμβου. Διαθέτει τη μεγαλύτερη παρειο-γλωσσική διάσταση απ' όλα τα δόντια.

Οι επιφάνειες του δοντιού διακρίνονται σε:
 προστομιακή ή παρειακή (προς το μάγουλο),
 γλωσσική ή υπερώια,
 μασητική,
 εγγύς όμορη (η επιφάνεια επαφής προς το όμορο δόντι σε σχέση με τη μέση γραμμή του προσώπου),
 άπω όμορη (η απέναντι της εγγύς).

Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά 
Τις περισσότερες φορές διαθέτει το φύμα του Καραμπέλι.

Διαφορές

Μόνιμων και νεογιλών δοντιών 
Οι νεογιλοί πρώτοι γομφίοι άνω γνάθου  σε σχέση με τους μόνιμους έχουν μεγαλύτερη κυρτότητα και αυχενική περίσφιξη, είναι στενότερα και μικρότερα δόντια με τραπεζοειδές σχήμα, χωρίς λοξή επιμήκη αύλακα στη μασητική τους επιφάνεια, παρουσιάζουν το φύμα Zuckerkandl στην παρειακή τους επιφάνεια και έχουν μεγαλύτερο διαχωρισμό στις ρίζες . Είναι λευκότερα και πιο διαφανή.

Άνω και κάτω μόνιμων πρώτων γομφίων 
Τα παρειακά φύματα των άνω είναι ψηλότερα από τα υπερώια. Διαθέτουν φύμα του Καραμπέλι. Έχουν τέσσερα φύματα και τρεις ρίζες αντί πέντε και δύο που έχουν αντίστοιχα οι κάτω πρώτοι γομφίοι.

Φωτογραφίες

Δείτε ακόμα 
 Πρώτος γομφίος κάτω γνάθου
 Φύμα του Καραμπέλι
 Γομφίοι
 Άνω γνάθος

Παραπομπές 

Δόντια