Στειρία

Η Στειρία ή Στείρια ή Στειριά ή Στιρία ή Στηριά (), (ο δήμος: Στειρίας) ήταν αρχαίος οικισμός - πόλη και δήμος της Πανδιονίδας (περιοχή της Αρχαίας Αττικής και φυλή της αρχαίας Αθήνας).

Τοποθεσία του αρχαίου δήμου 
Ο δήμος της Στειρίας, ήταν δήμος της Παραλίας. Βρισκόταν νότια της αρχαίας Αθήνας, στην ανατολική ακτή της Αττικής, μεταξύ των Πρασιών με τις οποίες συνδέονταν μέσω της Στειριακής οδού  () και της Βραυρώνας, η οποία, κατά τον Wordsworth ήταν σε απόσταση περίπου μιας ώρας. Σύμφωνα με τη διαδρομή που αναφέρει ο Στράβων μετά το Σούνιο ακολουθούσαν οι Θόρικος, Ποταμὸς η Πρασιὰ και κατόπιν η Στειριὰ, ενώ στη συνέχεια αυτής βρισκόταν η Βραυρώνα. Ο δήμος της Στειρίας βρίσκεται στην περιοχή του σύγχρονου Μαρκόπουλου και έχει ταυτιστεί αρχαιολογικά δυτικά του Πόρτο Ράφτη, στην τοποθεσία Ντρίβλια ή Δρίβλια, στον κόλπο του Πόρτο Ράφτη.

Οι ερευνητές του 19ου αιώνα Ιάκωβος Ρίζος Ραγκαβής και Διονύσιος Σουρμελής, επιβεβαιώνουν τη διαχρονική ύπαρξη του δήμου σε γειτονική περιοχή, από αυτήν του δήμου των Πρασιών, ο  Σουρμελής μάλιστα την τοποθετούσε στο Προστείρι. 

Στη σημερινή περιοχή του Δήμου Μαρκόπουλου Μεσογαίας, κατά την κλασική περίοδο, βρίσκονταν οι δήμοι Μυρρινούς (σημερινή Μερέντα), οι Πρασιές (Πρασάς ή Μπρασάς), η Στειρία (Ντρίβλια), η Κύθηρος (Λιγόρι), η Αγγελή (Αγγελίσι), οι Φιλαΐδες (περιοχή της Βραυρώνας), μαζί με το Ιερό της Αρτέμιδος στη Βραυρώνα.

Η συμμετοχή του δήμου στην αρχαία Βουλή
Ο δήμος, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές, ως μέλος της Πανδιονίδας φυλής, συμμετείχε με 3 βουλευτές στην αρχαία Βουλή των 500, κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.). Κατά τη δεύτερη (307/306 – 224/223 π.Χ.) ο δήμος αντιπροσωπευόταν στη Βουλή των 600 επίσης με 3 βουλευτές και την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.) με 4 βουλευτές. Κατά την τέταρτη (201/200 π.Χ. – 126/127) και την πέμπτη περίοδο (126/127 – 3ος αιώνας) είναι άγνωστος ο αριθμός βουλευτών–αντιπροσώπων του δήμου.

Οι κάτοικοι της Στειρίας 
Ο δημότης της αρχαίας Στειρίας ονομαζόταν Στειριεύς. Το 286 ή το 285 π.Χ., κατά τη διάρκεια του Χρεμωνίδειου πολέμου, οι Πρασιές και η Στείρια ήταν οχυρωμένες. Σύμφωνα με τον Παυσανία η Στίρις ή Στιρία στη Φωκίδα ιδρύθηκε από τους κατοίκους του δήμου της Στειρίας Αττικής.

Επιτύμβια στήλη Μένωνα και Κλεοβούλου
Το κάτω μέρος της επιτύμβιας στήλης στην οποία απεικονίζονται ο αξιωματούχος του πολεμικού ναυτικού Μένων και ο αθλητής Κλεόβουλος ανακαλύφθηκε σε αγρόκτημα στη θέση Ντρίβλια ή Δρίβλια, στο Πόρτο Ράφτη το 1961-1962 και παραδόθηκε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Βραυρώνας το 1963. Το πάνω μέρος της στήλης είχε λεηλατηθεί σε προγενέστερο χρόνο. Ανακαλύφθηκε και εντοπίστηκε το 1990 σε έναν δημοσιευμένο κατάλογο της έκθεσης "Shelby White and Leon Levy Collection" στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης (Metropolitan Museum of New York). Ο αρχαιολόγος Γιώργος Δεσπίνης εντόπισε το έκθεμα και μετά από μακρά διαδικασία για τον επαναπατρισμό του, το θραύσμα του ανάγλυφου τελικά παραδόθηκε στην Ελλάδα, την 1η Αυγούστου του 2008.

Προσωπικότητες από την Στειρία 
Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από τον δήμο της Στειρίας, όπως ο Βάσσος (Κασσιανός) ο Στειριεύς, ο βουλευτής Γέλλιος (Τειμόθεος) ο Στειριεύς, ο βουλευτής Δεινίας ο Στειριεύς γιος του Δεινοκράτου, ο βουλευτής Δέκμος ο Στειριεύς, ο βουλευτής Δημήτριος ο Στειριεύς γιος του Νείκωνος, ο βουλευτής Δημήτριος (Κασσιανός) ο Στειριεύς, ο βουλευτής Διογένης ο Στειριεύς γιος του Χαιρέου, ο βουλευτής Διόδοτος ο Στειριεύς γιος του Ζωσίμου, ο βουλευτής Διονύσιος ο Στειριεύς γιος του Διονυσίου, ο βουλευτής Διονυσόδωρος ο Στειριεύς γιος του Απολλωνίου κ.α. Από τους πλέον γνωστούς, οι οποίοι είχαν κάποιου είδους σχέση με το δήμο ή την περιοχή του ήταν επίσης οι:
 Θηραμένης, είχε ενταχθεί στον δήμο, παρά το γεγονός, ότι γεννήθηκε στην Κω.
 Θρασύβουλος, γεννήθηκε στα μέσα του πέμπτου αιώνα π.Χ., (είχε ενταχθεί στον δήμο).

Δείτε επίσης 
 Αρχαία Αθήνα
 Πανδιονίδα φυλή

Παραπομπές - σημειώσεις

Πηγές – βιβλιογραφία
Πρωτογενείς πηγές 
 Παυσανίας, «Ελλάδος περιήγησις», Φωκικά, Λοκρών Οζόλων, X.35.8.
 Στράβων, «Γεωγραφικά», Θ', 1.22. 
 Ελληνικές επιγραφές - IG Στειρ, Στιρ και Στηρ Attica (IG I-III).

Δευτερογενείς πηγές
 Steiria, στην ιστοσελίδα: referenceworks.brillonline.com,
  Ουίλλιαμ Σμιθ,  Attica - 90 (Steiria)
 John S. Traill:: The political organization of Attica: a study of the demes, trittyes, and phylai, and their representation in the Athenian Council,“Attica”. Princeton: American School of Classical Studies at Athens (ASCSA), 1975, ISBN 978-0-87661-514-0
 John S. Traill: Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica. Athenians Victoria College, Toronto 1986, p. 129.
 Peter Siewert, "Die Trittyen Attikas und die Heeresreform des Kleisthenes", C.H. Beck, München 1982, ISBN 3406080634, ISBN 9783406080630
 Ιστορία του Δήμου Μαρκόπουλου Μεσογαίας Αττικής, από την ιστοσελίδα: www.markopoulo.gr του Δήμου Μαρκόπουλου Μεσογαίας.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Δήμος Μαρκόπουλου Μεσογαίας Αττικής, από την ιστοσελίδα: www.markopoulo.gr του Δήμου Μαρκόπουλου Μεσογαίας.
 
 Steiria, W Porto Raphti, στις ιστοσελίδες: http://imperium.ahlfeldt.se & https://web.archive.org/web/20170808012018/http://dare.ht.lu.se/, Ψηφιακός Άτλας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ("Digital Atlas of the Roman Empire", Johan Ahlfeldt, Department of Archaeology and Ancient History, Lund University, Sweden), Πανεπιστήμιο Λουντ, Λουντ, Σουηδία, πρόγραμμα: Pelagios.
 Steiria στην ιστοσελίδα: ASCSA Digital Collections και https://web.archive.org/web/20170422162836/http://www.ascsa.edu.gr/ της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα.

Δήμοι της Αρχαίας Αττικής
Αρχαία Αθήνα