Καϊνάν (γιος του Αρφαξάδ)

Ο Καϊνάν (κάποιες φορές και Κενάν ή Κεϊνάν) (εβραϊκά: קֵינָן) αναφέρεται στη Μετάφραση των Εβδομήκοντα του Βιβλίου της Γενέσεως, το Βιβλίο των Ιωβηλαίων, και την τη γενεαλογία του Ιησού από το Κατά Λουκάν 3:36 της Καινής Διαθήκης. Περιγράφεται ως ο γιος του Αρφαξάδ και πατέρας του Σαλά, που έζησε τον καιρό μεταξύ του Νώε και του Αβραάμ. Ένας πατριάρχης επίσης με το όνομα Καϊνάν αναφέρεται σε όλες τις εκδοχές της Γένεσις να έχει ζήσει πριν τον Κατακλυσμό.   

Ο μετά τον Κατακλυσμό Καϊνάν δεν εμφανίζεται στο Εβραϊκό Μασοριτικό κείμενο της Γενέσεως, όπου ο Αρφαξάδ σημειώνεται ως ο πατέρας του Σαλά. Παραλείπεται επίσης και από τα γραπτά του Εβραίου ιστορικού Ιώσηπου. Οι πρώιμοι χριστιανοί συγγραφείς όπως ο Ειρηναίος και ο Ευσέβιος της Καισαρείας πιστεύουν ότι η παρουσία του είναι λάθος, κυρίως βάσει της παράλειψής του από το Μασοριτικό κείμενο, και πολλοί κατοπινοί μελετητές έχουν ακολουθήσει αυτήν την άποψη. Όμως, η Helen Jacobus πιστεύει ότι η παράλειψη από το Μασοριτικό κείμενο είναι εσκεμμένη. 

Παρά την παράλειψή του ονόματός του στο εβραϊκό κείμενο, υπάρχει αρκετές παραδόσεις στη γραπτή παράδοση για αυτόν τον Καϊνάν:  

Σύμφωνα με το Βιβλίο των Ιωβηλαίων, ο Καϊνάν έμαθε γράμματα από τον πατέρα του, και ανακάλυψε χαραγμένη στους βράχους μια επιγραφή από παλιότερες γενιές που διατηρούσε την επιστήμη της αστρολογίας όπως την είχαν μάθει στους ανθρώπους οι Εγρήγοροι, άγγελοι που επαναστάτησαν κατά του Θεού πριν τον Κατακλυσμό. Αναφέρεται επίσης ότι είχε παντρευτεί την κόρη του Μαδαί που λεγόταν Μελκά.   

Το Sefer haYashar (εβραϊκό Μιδράς) περιγράφει τον Καϊνάν ως κάτοχο μεγάλης αστρολογικής σοφίας, η οποία είχε χαραχθεί σε πέτρινες πλάκες, και ως γιο του Σηθ και όχι του Αρφαξάδ, δηλαδή ως τον πριν τον Κατακλυσμό Καϊνάν.  

Στο Η Εποχή των Πατριαρχών: ή η Ιστορία και Θρησκεία της Ανθρωπότητας (1854) (The Patriarchal Age: or, the History and Religion of Mankind), ο George Smith γράφει:

"Είναι αξιοθαύμαστο ότι παρά την παράλειψη του Καϊνάν από το εβραϊκό κείμενο, και την μετέπειτα γενική απόρριψή του από τους ιστορικούς, υπάρχουν περισσότερες παραδόσεις που έχουν διασωθεί γι’ αυτόν παρά για τον γιο του, Σαλά. 'Το Αλεξανδρινό Χρονικό αναφέρει ότι οι Σαμαρείτες κατάγονταν από τον Καϊνάν.  Ο Ευστάθιος ο Αντιοχεύς αναφέρει ότι κατάγονταν από αυτόν οι  Saggodians, ο Γεώργιος Σύγκελλος οι  Gaspheni, ο Επιφάνιος οι Cajani. Εκτός από τα παραπάνω, λέγεται ότι ο Καϊνάν ήταν ο πρώτος μετά τον Κατακλυσμό που ανακάλυψε την αστρολογία, και ότι οι γιοι του τον κάνανε θεό, και λατρεύανε την εικόνα του μετά το θάνατό του. Η ίδρυση της πόλης Χαρράν στη Μεσοποταμία επίσης αποδίδεται σε αυτόν, και εικάζεται ότι ονομάστηκε έτσι από ένα γιο του που είχε αυτό το όνομα.' -Anc. Univ. Hist., vol. i, p. 96, note."

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τον Καϊνάν ως άγιο και εορτάζει τη μνήμη του την Κυριακή προ της Χριστού γεννήσεως ή Κυριακή των Προπατόρων. 

Καϊνᾶν ἡμῖν ἐξεγήγερται νέος,
Τῷ πρὶν Καϊνᾶν, ἐμφερὴς ἐκ τοῦ τρόπου.

Παραπομπές

 
Πρόσωπα της Παλαιάς Διαθήκης
Άγιοι της Κυριακής των Προπατόρων
Χριστιανοί άγιοι από την Παλαιά Διαθήκη