Αρχαίο θέατρο Ορχομενού Βοιωτίας

Το θέατρο του Βοιωτικού Ορχομενού ή Ορχομενού Βοιωτίας βρίσκεται μέσα στην τειχισμένη ακρόπολη του 4ου αιώνα π. Χ. βορειοανατολικά από τον θολωτό τάφο του Μινύα και κοντά στο βυζαντινό μοναστήρι της Παναγίας Σκριπούς (κτίσμα των τελών του 9ου αιώνα). Σύμφωνα με τις έρευνες που πραγματοποιήθηκαν το θέατρο είναι τοποθετημένο στην περιοχή ενός προϋπάρχοντος μυκηναϊκού νεκροταφείου.

Χρονολόγηση και περιγραφή 
Με βάση τα αρχαιολογικά ευρήματα η αρχική διαμόρφωσή του χρονολογείται πιθανόν τον 4ο αιώνα π.Χ. , εποχή ανάπτυξης της Βοιωτίας και ανάδειξης της Βοιωτικής συνομοσπονδίας σε πανελλήνια δύναμη.

Στο θέατρο γίνονταν επίσης θρησκευτικές γιορτές προς τιμή των Χαρίτων, του Διός Ομολωίου και του Διονύσου. Επίσης, στον χώρο του θεάτρου πραγματοποιούνταν συγκεντρώσεις των συμμαχικών πόλεων του Κοινού των Βοιωτών.

Το μνημείο υπέστη ανακατασκευές και προσθήκες σε όλη την χρονική περίοδο της χρήσης του. Η πρώτη ανακατασκευή του χρονολογείται στον 3ο αιώνα π.Χ και η τελευταία προσθήκη έγινε τον 1ο αιώνα μ.Χ. Το κοίλο είναι ημικυκλικού σχήματος με έντονη αξονική προέκταση και αποτελείται από δώδεκα σειρές εδωλίων (από πωρόλιθο) και οκτώ κερκίδες. Δεν έχει διαζώματα και η κατώτερη βαθμίδα του τονίζεται με πολύλιθες μαρμάρινες προεδρίες σπάνιου τύπου. 

Η ορχήστρα είχε ημικίονες δωρικού ρυθμού που έφεραν επιστύλια με χαραγμένη επιγραφή αφιερωμένη στις Χάριτες. Στο προσκήνιο υπήρχε κιονοστοιχία δωρικών ημικιόνων και προεξείχαν συμμετρικές πτέρυγες, οι οποίες διεύρυναν το σκηνικό οικοδόμημα με μήκος 37,5 μ.  Πάνω από το προσκήνιο βρισκόταν το λογείον, δηλαδή ο χώρος που κινούνταν οι ηθοποιοί. Στην πίσω πλευρά του ξεκινούσε το σκηνικό οικοδόμημα.

Το θέατρο ανακαλύφθηκε κατά τις ανασκαφικές έρευνες της Εφορείας Αρχαιοτήτων Βοιωτίας που πραγματοποιήθηκαν τη δεκαετία του 1970, οπότε αποκαλύφθηκε το κοίλο. Το 1997-1998 πραγματοποιήθηκαν νέες ανασκαφές, κατά τις οποίες βρέθηκαν τα αναλήμματα των παρόδων του μνημείου.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
 Ιακωβίδης Σπ., «Γλας και Ορχοµενός», τοµος Β΄, Πρακτικά Β΄∆ιεθνούς Συνεδρίου Βοιωτικών Μελετών, Λιβαδειά 6-10 Σεπτεµβρίου 1992, Αθήνα 1995.
 Κουντούρη Έλ., Ορχοµενός – Κωπαϊδα, Αρχαιολογία. Εύβοια και Στερεά Ελλάδα, εκδ. Μέλισσα, Αθήνα 2008.
 Μποσνάκης Δ., Γκάγκτζης Δ. ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ. θέατρα θέας άξια, εκδ. ITANOS.
 Schliemann, H., «Exploration of the Boeotian Orchomenos», The Journal of Hellenic Studies, Vol. 2, pp. 122-163.
 Αρχαία θέατρα της Στερεάς Ελλάδας, Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας - Διάζωμα, Αθήνα 2016.

Θεατρικοί χώροι στην Ελλάδα
Αρχαία ελληνικά θέατρα
Αρχαία Βοιωτία
Αρχαιολογικοί τόποι στη Βοιωτία
Ορχομενός Βοιωτίας