Πορτ Σάιντ

Η Πορτ Σάιντ (αραβικά: بورسعيد , Μπορσάιντ ή Πορσάιντ, αρχαία ελληνικά: Πηλούσιον) είναι πόλη της βορειοανατολικής Αιγύπτου όπου εκτείνεται περίπου 30 χλμ κατά μήκος της ακτής της Μεσογείου Θάλασσας, βόρεια της διώρυγας του Σουέζ, με έναν πληθυσμό περίπου 603.787 (2010) κατοίκων. Η πόλη ιδρύθηκε το 1859 κατά την κατασκευή της διώρυγας του Σουέζ.

Η Πορτ Σάιντ κατατάσσεται στη δεύτερη θέση μεταξύ των αιγυπτιακών πόλεων σύμφωνα με το Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης το 2009 και το 2010, η οικονομική βάση της πόλης είναι η αλιεία και οι βιομηχανίες, όπως τα χημικά προϊόντα, τα μεταποιημένα τρόφιμα, και τα τσιγάρα. Η Πορτ Σάιντ είναι επίσης ένα σημαντικό λιμάνι για τις εξαγωγές των αιγυπτιακών προϊόντων, όπως το βαμβάκι και το ρύζι, αλλά και ένας σταθμός ανεφοδιασμού για τα πλοία που διέρχονται από τη Διώρυγα του Σουέζ. Ευδοκιμεί σαν αφορολόγητος λιμένας, καθώς και τουριστικό θέρετρο ειδικά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Υπάρχουν πολλά παλιά σπίτια με μεγάλα μπαλκόνια σε όλους τους ορόφους, δίνοντας στην πόλη ένα διακριτικό βλέμμα. Η δίδυμη πόλη της Πορτ Σαΐντ είναι η Πορτ Φουάντ, που βρίσκεται στην ανατολική όχθη του καναλιού. Οι δύο πόλεις συνυπάρχουν σε βαθμό που δεν υπάρχει σχεδόν κανένα κέντρο στη πόλη Πορτ Φουάντ. Οι πόλεις συνδέονται με ελεύθερο πορθμείο και μαζί σχηματίζουν μια μητροπολιτική περιοχή με πάνω από ένα εκατομμύριο κατοίκους, που εκτείνεται τόσο στην αφρικανική και την ασιατική πλευρά της διώρυγας του Σουέζ. Η μόνη άλλη μητροπολιτική περιοχή στον κόσμο που εκτείνεται επίσης σε δύο ηπείρους είναι της Κωνσταντινούπολης.

Η Πορτ Σάιντ λειτούργησε ως παγκόσμια πόλη από την ίδρυση της και άκμασε ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του δέκατου ένατου και του πρώτου μισού του εικοστού αιώνα, όταν κατοικήθηκε από διάφορες εθνικότητες και θρησκείες. Οι περισσότεροι από αυτούς προέρχονταν από χώρες της Μεσογείου, και συνυπήρχαν σχηματίζοντας μια κοσμοπολίτικη κοινότητα. Αναφερόμενος σε αυτό το γεγονός Ράντγιαρντ Κίπλινγκ είπε κάποτε: "Αν πραγματικά θέλετε να βρείτε κάποιον που να γνωρίζει και που να ταξιδεύει, υπάρχουν δύο σημεία στον πλανήτη που έχετε να πάτε, αλλά να καθίστε και να περιμένετε, αργά ή γρήγορα ο άνθρωπος σας θα έρθει εκεί: οι αποβάθρες του Λονδίνου και το Πορτ Σάιντ".

Ονομασία 
Το όνομα του Πορτ Σάιντ εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 1855, είχε επιλεγεί από μια διεθνή επιτροπή αποτελούμενη από τη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Ρωσική Αυτοκρατορία, τη Αυστρία , τη Ισπανία και το Βασίλειο της Σαρδηνίας. Πρόκειται για μια σύνθετη ονομασία η οποία αποτελείται από δύο μέρη: Λιμάνι (Πορτ) και Σάιντ (το όνομα του ηγεμόνα της Αιγύπτου εκείνη την εποχή).

Ιστορία 

Η Πορτ Σάιντ ιδρύθηκε από τον Σαϊντ της Αιγύπτου τη Δευτέρα 25 Απριλίου 1859, όταν ο Φερντινάν Λεσσέψ έδωσε το πρώτο συμβολικό κτύπημα με τσεκούρι για να σηματοδοτήσει την έναρξη της κατασκευής. Το πρώτο πρόβλημα που αντιμετώπισε ήταν η δυσκολία για τα πλοία να αγκυροβολήσουν σε κοντινή απόσταση. Ευτυχώς μία ενιαία βραχώδη προεξοχή στο ίδιο επίπεδο με την ακτογραμμή ανακαλύφθηκε μερικές εκατοντάδες μέτρα μακριά. Εξοπλισμένη με μια ξύλινη προβλήτα υπηρέτησε ως θέση ελλιμενισμού για τα καράβια. Λίγο μετά μια ξύλινη προβλήτα χτίστηκε συνδέοντας το νησάκι αναχώρησης με την παραλία. Ο βράχος αυτός θεωρείται η καρδιά ανάπτυξης της πόλης και σαράντα χρόνια αργότερα στήθηκε ένα μνημείο για τον Λεσσέψ.

Δεν υπήρχαν τοπικοί πόροι και όλα στη Πορτ Σαΐντ έπρεπε να εισαχθούν: ξύλο, πέτρα, προμήθειες, μηχανήματα, εξοπλισμός, υλικά για τη στέγαση, τροφή ακόμη και νερό. Χτίστηκαν γιγάντιες δεξαμενές αποθήκευσης νερού για την παροχή πόσιμου νερού. Ένα από τα πιο πιεστικά προβλήματα ήταν η έλλειψη πέτρας. Πρόωρα κτίρια συχνά εισάγονταν σε προκατασκευασμένη μορφή από ξύλο. Αργότερα αναπτύχθηκε μια νέα τεχνική που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή των προβλητών από σκυρόδεμα ή "Μπετόν Coignet", το οποίο πήρε το όνομά του από τον εφευρέτη του Φρανσουά Coignet. Με αυτή τη τεχνητή σκυροδέματος μεγάλα μπλογκ από σκυρόδεμα βυθίστηκαν στη θάλασσα και αποτέλεσαν τα θεμέλια των προβλητών. Ακόμα πιο καινοτόμα ήταν η χρήση του ίδιου σκυροδέματος για το φάρο του Πορτ Σάιντ, το μόνο αρχικό κτίριο που εξακολουθεί να στέκεται ακόμα και σήμερα. Το 1859 οι πρώτοι 150 εργάτες είχαν στρατοπεδεύσει σε σκηνές γύρω από ένα ξύλινο υπόστεγο. Ένα χρόνο αργότερα, ο αριθμός των κατοίκων αυξήθηκε σε 2000 - με Ευρωπαίους να στεγάζονται σε ξύλινα μπανγκαλόου που εισάγονταν από την βόρεια Ευρώπη. Μέχρι το 1869 ο μόνιμος πληθυσμός έφθασε τις 10,000. Η ευρωπαϊκή συνοικία συγκεντρωμένη γύρω από την προκυμαία διαχωρίζεται από την αραβική συνοικία, από 400 μέτρα μεγάλης λωρίδας αμμώδους παραλίας, όπου μια γλώσσα της λίμνης Μανζάλα φτάνει προς τη θάλασσα. Αυτή η είσοδος σύντομα στέγνωσε και στην πάροδο του χρόνου αντικαταστάθηκε από κτίρια και έπαψε να υπάρχει διαχωρισμός μεταξύ των ευρωπαϊκών και αραβικών συνοικιών.

Στην αρχή του εικοστού αιώνα, δύο πράγματα συνέβησαν για να αλλάξουν τη Πορτ Σάιντ: το 1902 το αιγυπτιακό βαμβάκι άρχισε να εξάγεται μέσω του Πορτ Σάιντ και το 1904 η πόλη συνδέθηκε σιδηροδρομικά με το Κάιρο. Το αποτέλεσμα ήταν να προσελκύσει μία μεγάλη κοινότητα εμπόρων και να αυξήσει την κοινωνική θέση του. Ειδικότερα άνθισε μια αρκετά μεγάλη ελληνική κοινότητα. Μετά το τέλος του Α' Παγκοσμίου πολέμου, οι διευθυντές της εταιρείας της διώρυγας του Σουέζ αποφάσισαν να δημιουργήσουν μια νέα πόλη στην ασιατική πλευρά με 300 σπίτια για τους εργάτες και το υπόλοιπο προσωπικό της. Η νέα πόλη ονομάστηκε Πορτ Φουάντ και σχεδιάστηκε από τους École des Beaux Arts στο Παρίσι. Τα σπίτια ακολουθούν το γαλλικό μοντέλο, η νέα πόλη ιδρύθηκε τον Δεκέμβριο του 1926.

Από την ίδρυση του το Πορτ Σάιντ προσέλκυσε ανθρώπους όλων των εθνικοτήτων και θρησκειών και κάθε κοινότητα έφερε τα δικά της έθιμα, κουζίνα, τη θρησκεία και την αρχιτεκτονική της. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1920 ο πληθυσμός αριθμούσε πάνω από 100.000 ανθρώπους. Στη δεκαετία του 1930, για παράδειγμα υπήρχαν κομψά δημόσια κτίρια σχεδιασμένα από Ιταλούς αρχιτέκτονες. Η παλιά αραβική γειτονιά είχε καταπιεί από την ακμάζουσα πόλη. Η Πορτ Σάιντ μέχρι τώρα ήταν μια ακμάζουσα πόλη, ζωντανό διεθνές λιμάνι με ένα πολυ-εθνικό πληθυσμό: Εβραίοι έμποροι, Αιγύπτιοι καταστηματάρχες, Έλληνες φωτογράφοι, τους Ιταλούς αρχιτέκτονες, Ελβετούς ξενοδόχους, Μαλτέζους , Σκωτσέζους μηχανικούς, Γάλλους τραπεζίτες και διπλωμάτες από όλο τον κόσμο. Όλοι έζησαν και εργάστηκαν παράλληλα με την μεγάλη τοπική αιγυπτιακή κοινότητα. Επίσης από την πόλη διέρχονται ταξιδιώτες προς και από την Αφρική, την Ινδία και την Άπω Ανατολή. Οι επιγαμίες μεταξύ Γάλλων, της Ιταλών και της Μαλτέζων ήταν ιδιαίτερα συχνές, με αποτέλεσμα μία τοπική Λατινική και καθολική κοινότητα, όπως αυτές της Αλεξάνδρειας και του Καΐρου. Τα Γαλλικά ήταν η κοινή γλώσσα των ευρωπαϊκών και μη-αραβικού πληθυσμού, και συχνά η πρώτη γλώσσα των παιδιών που γεννήθηκαν από γονείς από διαφορετικές κοινότητες. Τα Ιταλικά επίσης ομιλούνται ευρέως και ήταν η μητρική γλώσσα της κοινότητας της Μάλτας, δεδομένου ότι οι πρόγονοι τους είχαν έρθει στην Αίγυπτο πριν από την ανεξαρτησία της Μάλτας το 1920. Η πολυγλωσσία ήταν ένα χαρακτηριστικό του αλλοδαπού πληθυσμού του Πορτ Σαΐντ, με τους περισσότερους ανθρώπους να συνεχίζουν να μιλούν τις γλώσσες της Κοινότητας, καθώς και την κοινή γαλλική.

Από την ίδρυση της το Πορτ Σάιντ έπαιξε σημαντικό ρόλο στην αιγυπτιακή ιστορία. Οι Άγγλοι μπήκαν στην Αίγυπτο μέσα από την πόλη το 1882. Το 1936 υπογράφηκε η συνθήκη μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και του Βασιλείου της Αιγύπτου με την αγγλοαιγυπτιακή Συνθήκη του 1936. Προέβλεπε τη βρετανική υπόσχεση να αποσύρουν όλα τα στρατεύματά τους από την Αίγυπτο, εκτός από αυτά που είναι αναγκαία για την προστασία της Διώρυγας του Σουέζ και τα περίχωρα της. Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο η Αίγυπτος κατήγγειλε τη Συνθήκη του 1936, οδηγώντας σε αψιμαχίες με τα βρετανικά στρατεύματα που φρουρούσαν το κανάλι το 1951.

Το 1956 ο πρόεδρος Γκαμάλ Αμπντέλ Νάσερ εθνικοποίησε τη Διώρυγα του Σουέζ. Η εθνικοποίηση κλιμάκωσε την ένταση με τη Βρετανία και τη Γαλλία, οι οποίες συνωμότησαν με το Ισραήλ για να εισβάλει στην Αίγυπτο, την εισβολή γνωστή στην Αίγυπτο ως την τριμερή επιθετικότητα ή την Κρίση του Σουέζ. Οι κύριες μάχες σημειώθηκαν στο Πορτ Σαΐντ το οποίο έπαιξε ιστορικό ρόλο στην κρίση του Σουέζ. Η αποχώρηση του τελευταίου στρατιώτη των ξένων στρατευμάτων ήταν στις 23 Δεκεμβρίου 1956. Από τότε, η ημέρα αυτή επιλέχθηκε ως εθνική ημέρα του Πορτ Σαΐντ και γιορτάζεται κάθε χρόνο. Η γαλλόφωνη ευρωπαϊκή κοινότητα είχε αρχίσει να μεταναστεύει στην Ευρώπη, την Αυστραλία, τη Νότια Αφρική και αλλού το 1946 και το μεγαλύτερο μέρος των υπολοίπων έφυγαν από την Αίγυπτο στον απόηχο της κρίσης του Σουέζ, παράλληλα με την σύγχρονη έξοδος των γαλλόφωνων από την Τυνησία.

Μετά το 1967 και τον αραβοισραηλινό πόλεμο, που ονομάζεται επίσης το Πόλεμος των Έξι Ημερών η Διώρυγα του Σουέζ έκλεισε μέχρι τις 5 Ιουνίου 1975 και το Πορτ Σαΐντ εκκενώθηκε από την αιγυπτιακή κυβέρνηση για να προετοιμαστούν για το πόλεμο Γιομ Κιπούρ το 1973. Η πόλη ξανακατοικήθηκε μετά τον πόλεμο και την επαναλειτουργία της διώρυγας. Το 1976 το Πορτ Σάιντ ανακηρύχθηκε λιμάνι αφορολόγητων ειδών και προσελκύει ανθρώπους από όλη την Αίγυπτο. Τώρα ο πληθυσμός της πόλης είναι 603.787.

Κλίμα 
Έχει εύκρατο κλίμα με μια μέση ετήσια βροχόπτωση μόνο 83,8 χιλιοστά. Οι βροχοπτώσεις εμφανίζονται σχεδόν αποκλειστικά το χειμώνα, ο υγρότερος μήνας είναι ο Ιανουάριος με 18,8 χιλιοστά. Η υψηλότερη θερμοκρασία ρεκόρ ήταν 44 °C (111 °F), που καταγράφηκε στις 20 Ιουνίου 1988, ενώ η χαμηλότερη θερμοκρασία ρεκόρ ήταν 0 °C (32 °F), που καταγράφηκε στις 25 Δεκεμβρίου 1979.

Υποδομές 
Η Πορτ Σάιντ έχει διεθνές αεροδρόμιο, πανεπιστήμιο, κολέγια, βιβλιοθήκες, Όπερα και μουσεία. Συνδέεται με την ενδοχώρα με τρεις μεγάλους αυτοκινητόδρομους και σιδηρόδρομο.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Πόλεις της Αιγύπτου
Λιμένες της Αιγύπτου