Προυδέντιος

Ο Προυδέντιος (Aurelius Prudentius Clemens, 348 - 413) ήταν Ρωμαίος Χριστιανός ποιητής. Γεννήθηκε στη ρωμαϊκή επαρχία Tarraconensis που βρίσκεται στη σημερινή Βόρεια Ισπανία το 348 μ.Χ. Πέθανε πιθανότατα στην Ιβηρική χερσόνησο μετά το 405, περί το 413 μ.Χ. Ο τόπος γέννησης του ποιητή θεωρείται αβέβαιος, καθώς θα μπορούσε να είναι η Σαραγόσα, η Ταρραγόνα, ή η Καλαόρα.

Ζωή
Άσκησε τη δικηγορία με κάποια επιτυχία. Δύο φορές εξελέγη κυβερνήτης της επαρχίας του, ίσως στη γενέτειρα πόλη του, προτού ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Β΄ τον εγκαλέσει στο δικαστήριο. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του (πιθανόν γύρω στο 392 μ.Χ.) ο Προυδέντιος αποσύρθηκε από τη δημόσια ζωή για να ασπαστεί τον ασκητισμό, νηστεύοντας μέχρι το απόγευμα και απέχοντας εντελώς από το ζωικό φαγητό. Συνέθεσε ποιήματα, ύμνους και αμφιλεγόμενα έργα για να υπερασπιστεί τον καθολικισμό. Κατόπιν συγκέντρωσε τα χριστιανικά ποιήματα που γράφτηκαν την ίδια περίοδο, πρόσθεσε έναν πρόλογο σ' αυτά και τα δημοσίευσε περί το 405 μ.Χ.

Ποίηση

Η ποίησή του είναι επηρεασμένη από πρώιμους Χριστιανούς συγγραφείς, όπως ο Τερτυλλιανός (Quintus Septimius Florens Tertullianus) και ο Άγιος Αμβρόσιος, αλλά και από τη Βίβλο και τα Μαρτυρολόγια. Ο ύμνος του Da, puer, plectrum και αυτός με τον τίτλο Επιφάνεια Ο sola magnarum urbium από το Cathemerinon χρησιμοποιούνται μέχρι και σήμερα.

Ωστόσο, η αλληγορική Ψυχομαχία (Psychomachia) αποτελεί ένα σημαντικό έργο, επειδή ενσωματώνει στοιχεία από την ελληνική επική και την εσωτερική ψυχολογική σύγκρουση. Υπήρξε έμπνευση και ανεξάντλητη πηγή για την αλληγορική μεσαιωνική λογοτεχνία, η επίδραση στην οποία αναδεικνύει την πραγματική καλλιτεχνική της αξία. Στη μάχη μεταξύ καλού και κακού, ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη δύναμη της Λαγνείας. Με την Ομορφιά και την Ευχαρίστηση που την ακολουθούν και τα όπλα της από ροδοπέταλα και βιολέτες, κατορθώνει να εξουσιάσει το στρατό του καλού προτού υποκύψει στην τελευταία του ήττα.

Επίδραση του έργου του
Με τη συγχώνευση του Χριστιανισμού και του κλασικού πολιτισμού, ο Προυδέντιος υπήρξε ένας από τους περισσότερο δημοφιλείς μεσαιωνικούς συγγραφείς που κατατάσσεται τόσο αργότερα όσο το 13ο αιώνα μαζί με προσωπικότητες, όπως ο Οράτιος και ο Στάτιος στο έργο Battle of the Seven Arts του Henry d'Andeli μεταξύ γραμματικής και λογικής.

Έργα
Τα έργα του Προυδέντιου περιλαμβάνουν:

 Liber Cathemerinon -- ("Βιβλίο σύμφωνα με τις ώρες") περιλαμβάνει 12 λυρικά ποιήματα για διάφορες στιγμές της ημέρας και για εκκλησιαστικές γιορτές.
 Liber Peristephanon -- ("Στεφάνια μαρτύρων") περιέχει 14 λυρικά ποιήματα για Ισπανούς και Ρωμαίους μάρτυρες.
 Apotheosis -- ("Θεοποίηση") επιτίθεται στους αρνητές της τριαδικότητας και της θείας φύσης του Ιησού.
 Hamartigenia -- ("Γένη αμαρτίας") επιτίθεται στη γνωστική δυαδικότητα του Μαρκίωνα και των οπαδών του.
 Psychomachia -- ("Μάχη ψυχών") περιγράφει τον αγώνα της πίστης που υποστηρίζεται από την αρετή, ενάντια στην ειδωλολατρία και στα δεινά που ακολουθούν.
 Libri contra Symmachum -- ("Βιβλία κατά του Symmachus") αντιτάσσεται στις απαιτήσεις του παγανιστή Ρωμαίου γερουσιαστή Σύμμαχου ότι ο βωμός της Νίκης θα αποκατασταθεί στη σύγκλητο.
 Dittochæon -- ("Διπλή διαθήκη") περιέχει 49 τετράστιχα που προορίζονταν για λεζάντες στις τοιχογραφίες μιας Βασιλικής στη Ρώμη.

Εκδόσεις
 Bergman, J. (ed.). Aurelii Prudenti Clementis carmina. Vienna: Hölder-Pichler-Tempsky, 1926. (Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum, 61).
 Cunningham, M.P. (ed.). Aurelii Prudentii Clementis Carmina. Turnhout: Brepols, 1966 (Corpus Christianorum. Series Latina, 126).
 Thomson, H.J. (ed. and trans.). Prudentius. 2 vols. Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 1949-53 (Loeb Classical Library).
 Tränkle, H. (ed.). Prudentius, Contra Symmachum - Gegen Symmachus. Turnhout: Brepols, 2008. 284 p. (Fontes Christiani, 85).

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 
 Prudentius, with an English translation by H.J. Thomson (1949)
 Liber peristephanon - Latin text.
 The Catholic Encyclopedia
 The Christian Classics Ethereal Library
 Opera Omnia by Migne's Patrologia Latina with analytical indexes
 Διδακτορική διατριβή του Δ. Σαλονικίδη με τίτλο "Προυδέντιος, Cathemerinon, I-VI: ερμηνευτικές προσεγγίσεις"

Χριστιανοί συγγραφείς
Ρωμαίοι ποιητές