Ροδιόλα η ροδόχρους

Η Ροδιόλα η ροδόχρους (Rhodiola rosea) (κοινώς ως χρυσή ρίζα (golden root), ρίζα τριαντάφυλλου (rose root), τριανταφυλλόριζα (roseroot), δυτική τριανταφυλλόριζα (western roseroot), ράβδος του Ααρών (Aaron's rod), Αρκτική ρίζα (Arctic root), στέμμα του βασιλιά (king's crown), lignum rhodium, orpin rose), είναι ένα πολυετές (perennial) ανθοφόρο φυτό στην οικογένεια Κρασσουλίδες (Crassulaceae).

Αναπτύσσεται στις ψυχρές περιοχές του κόσμου, περιλαμβανομένου μεγάλου τμήματος της Αρκτικής, στα όρη της Κεντρικής Ασίας, διάσπαρτα στην ανατολική Βόρεια Αμερική από τη Νήσο Μπάφιν (Baffin Island) έως τα όρη της Βόρειας Καρολίνας και τις ορεινές περιοχές της Ευρώπης, όπως τις Άλπεις, τα Πυρηναία, την Οροσειρά Sudetes και τα Καρπάθια Όρη, τη Σκανδιναβία, Ισλανδία, Μεγάλη Βρετανία και την Ιρλανδία. Αναπτύσσεται σε θαλάσσια βράχια και στα βουνά σε υψόμετρα έως 2.280 μέτρα.

Αρκετοί βλαστοί αναπτύσσονται από την ίδια παχιά ρίζα. Οι βλαστοί μπορούν να φτάσουν σε ύψος από 5 έως 35 εκατοστά. Η Ρ. η ροδόχρους (R. rosea) είναι δίοικο – έχοντας ξεχωριστά θηλυκά και αρσενικά φυτά.

Ετυμολογία
Η ονομασία «Ροδιόλα», συνδυάζει το Ελληνικό ρόδο, που σημαίνει τριαντάφυλλο και αναφέρεται στις ρίζες, οι οποίες μοιάζουν στην οσμή με αυτή του τριαντάφυλλου και με την υποκοριστική Λατινική κατάληξη -iola.

Περιγραφή
Η Ροδιόλα η ροδόχρους (Rhodiola rosea), έχει ύψος από 5 έως 40 cm (2,0 έως 15,7 in), είναι σαρκώδης και έχει πολλά στελέχη τα οποία αναπτύσσονται από ένα σύντομο, φολιδωτό ρίζωμα (rhizome). Τα άνθη έχουν 4 σέπαλα και 4 πέταλα, κίτρινου και πρασινωπού-κίτρινου χρώματος, μερικές φορές με κόκκινο στα άκρα του, μήκους από 1 έως 3,5 mm (0,039 έως 0,138 in) και που ανθίζει το καλοκαίρι.

Ταξινομική

Την πρώτη φορά που περιγράφηκε η R. rosea, ήταν από τον Διοσκουρίδη στο «Περὶ ὕλης ἰατρικῆς» («De Materia Medica»).

Τα φυτά της Δυτικής Βόρειας Αμερικής που περιλαμβάνονταν προηγουμένως στη R. rosea, τώρα αντιμετωπίζονται ως:

 Ροδιόλα η ακεραιόφυλλος (Rhodiola integrifolia) και 
 Ροδιόλα η ροδανθής (Rhodiola rhodantha).

Χρήσεις

Τρόφιμο

Σε ορισμένα μέρη του κόσμου, το υπέργειο τμήμα του καταναλώνεται ως τροφή, μερικές φορές προστίθεται στις σαλάτες.

Βοτανική ιατρική
Στη Ρωσία και τη Σκανδιναβία, η R. rosea χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες για την αντιμετώπιση του κρύου κλίματος της Σιβηρίας και του άγχους. Το φυτό έχει χρησιμοποιηθεί στην παραδοσιακή Κινεζική ιατρική, όπου ονομάζεται hóng jǐng tiān (红景天). Το φάρμακο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αποτροπή της ασθένειας του υψομέτρου.

Επιπτώσεις στην υγεία

Οι έρευνες σχετικά με την αποτελεσματικότητα της R. rosea είναι αντιφατικές. Ενώ κάποια στοιχεία δείχνουν, ότι το βότανο μπορεί να είναι χρήσιμο για τη βελτίωση της σωματικής απόδοσης και την ανακούφιση της ψυχικής κόπωσης, μεθοδολογικά ελαττώματα περιορίζουν την ακριβή εκτίμηση της αποτελεσματικότητας. Μια αυστηρά σχεδιασμένη, καλά αναφερόμενη τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή η οποία ελαχιστοποιεί την προκατάληψη, είναι απαραίτητη για να καθορίσει την πραγματική αποτελεσματικότητα της R. rosea για την κόπωση.

Η R. rosea δεν έχει εγκριθεί από την Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) για τη θεραπεία, την πρόληψη ή την αποτροπή οποιαδήποτε ασθένειας. Στην πραγματικότητα, το FDA έχει απομακρύνει βιαίως από την αγορά, κάποια προϊόντα που περιέχουν R. rosea, λόγω αμφισβητούμενων αξιώσεων ότι θεραπεύει τον καρκίνο, το άγχος, την γρίπη, το κοινό κρυολόγημα, τις βακτηριακές λοιμώξεις και τις ημικρανίες.'

Χημικά συστατικά

Οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει περίπου 140 χημικές ενώσεις στα υπόγεια τμήματα της R. rosea. Οι ρίζες Ροδιόλα (Rhodiola) περιέχουν φαινόλες, rosavin, κολοφώνιο (rosin), rosarin, οργανικά οξέα, τερπενοειδή, phenolcarbonic οξέα και τα παράγωγά τους, τα φλαβονοειδή, ανθρακινόνες και αλκαλοειδή.

Η χημική σύσταση του αιθέριου ελαίου από την ρίζα της R. rosea που αναπτύσσεται σε διαφορετικές χώρες ποικίλλει. Για παράδειγμα, το rosavin, rosarin και κολοφώνιο (rosin) στο υψηλότερό τους επίπεδο συγκέντρωσης μετά από πολλές εξετάσεις, μπορεί να βρεθεί μόνο στη  Ρωσικής προέλευσης R. rosea· το κύριο συστατικό του αιθέριου ελαίου από την Ροδιόλα (Rhodiola) που καλλιεργείται στη Βουλγαρία είναι η γερανιόλη και η myrtenol· στην Κίνα, τα κύρια συστατικά είναι η γερανιόλη και 1-οκτανόλη· και στην Ινδία, το κύριο συστατικό είναι η phenylethilic αλκοόλη. Η Κινναμωμική αλκοόλη, ανακαλύφθηκε μόνο στο δείγμα από τη Βουλγαρία.

Αν και το rosavin, rosarin, κολοφώνιο (rosin) και salidroside (και ορισμένες φορές p-τυροσόλη, rhodioniside, rhodiolin και rosiridin) είναι μεταξύ των υπόπτων ενεργών συστατικών της R. rosea, οι ενώσεις αυτές είναι ως επί το πλείστον σε πολυφαινόλες. Δεν υπάρχουν ενδείξεις, ότι αυτές οι ουσίες, δεν έχουν καμία φυσιολογική επίδραση στον άνθρωπο, που θα μπορούσε να αποτρέψει ή να μειώσει τον κίνδυνο της νόσου.

Αν και αυτά τα φυτοχημικά συνήθως αναφέρονται ως ειδικά για εκχυλίσματα Ροδιόλα (Rhodiola), υπάρχουν πολλά άλλα συστατικά φαινολικών αντιοξειδωτικών, συμπεριλαμβάνοντας τις προανθοκυανιδίνες, την κερκετίνη, το γαλλικό οξύ, το χλωρογενικό οξύ και την kaempferol.

Δείτε επίσης
 Ροδιόλα

Σημειώσεις 

Παραπομπές σημειώσεων

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
  Plants For A Future, Rhodiola rosea Rose Root PFAF
  Wilderness Medical Society, Lack of Effect of Rhodiola on Hypoxemia and Oxidative Stress

Κρασσουλοειδή
Αλπική χλωρίδα
Χλωρίδα των Άλπεων
Χλωρίδα των Πυρηναίων
Ευρωπαϊκή χλωρίδα
Χλωρίδα του Πακιστάν
Χλωρίδα του Κολοράντο
Χλωρίδα από τα Βραχώδη Όρη
Αναστολείς της μονοαμινοξειδάσης
Αντικαταθλιπτικά
Φαρμακευτικά φυτά