Φρανθίσκο Αδράδος

Ο Φρανθίσκο Ροδρίγεθ Αδράδος (στα ισπανικά, Francisco Rodriguez Adrados) ήταν Ισπανός ελληνιστής, γλωσσολόγος και μεταφραστής. Εργάστηκε κατά το μεγαλύτερο μέρος της σταδιοδρομίας  του στο Πανεπιστήμιο Κομπλουτένσε της Μαδρίτης. Διετέλεσε μέλος της Βασιλικής Ισπανικής Ακαδημίας, της Βασιλικής Ακαδημίας της Ιστορίας και μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

Σταδιοδρομία
Ο Φρανθίσκο Αδράδος γεννήθηκε στις 29 Μαρτίου του 1922 στην Σαλαμάνκα της Ισπανίας. Σπούδασε κλασική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Σαλαμάνκα, όπου απέκτησε το πτυχίο του το 1944, και το 1946 απέκτησε το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο της Μαδρίτης (το σημερινό Πανεπιστήμιο Κομπλουτένσε). Ο Φρανθίσκο Αδράδος έγινε καθηγητής της Ελληνικής στο Ινστιτούτο Καρδενάλ Θισνέρος (Instituto Cardenal Cisneros) της Μαδρίτης το 1949. Δύο χρόνια αργότερα έγινε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης και την επόμενη χρονιά μετακόμισε στο Πανεπιστήμιο Κομπλουτένσε Μαδρίτης όπου και δίδαξε μέχρι τη συνταξιοδότησή του. Έχει εργαστεί ως μεταφραστής στην ισπανική γλώσσα για την Αρχαία Ελληνική και τα σανσκριτικά κείμενα. Θεωρείται ειδικός στα Αρχαία Ελληνικά.

Βραβεία και τιμητικές διακρίσεις
Για την εργασία του σχετικά με την Ελληνο-ισπανικό λεξικό (Diccionario Griego-Español) ο Φρανθίσκο Αδράδος έλαβε το βραβείο του Ιδρύματος Αλέξανδρος Ωνάσης το 1989.

Ο Φρανθίσκο Αδράδος εξελέγη στην έδρα d της Βασιλικής Ισπανικής Ακαδημίας, στις 21 Ιουνίου 1990 ανέλαβε τη θέση του στις 28 Απριλίου 1991. Τέσσερα χρόνια αργότερα έγινε αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Γραμμάτων της Αργεντινής. Εκλέχτηκε ως μέλος, Ξένος Εταίρος, της Ακαδημίας Αθηνών το 2003.

Εξελέγη μέλος, τρίτο στη σειρά, της Βασιλικής Ακαδημίας της Ιστορίας στις 23 Μαΐου 2003, ανέλαβε τη θέση του στις 22 Φεβρουαρίου 2004. Το 2012 του αποδόθηκε το Εθνικό Βραβείο Ισπανικών γραμμάτων. Το 2014 του απονεμήθηκε τιμητικό δίπλωμα από το Πανεπιστήμιο του Παναμά.

Έργα

Δοκίμια
El sistema gentilicio decimal de los indoeuropeos occidentales y los origenes de Roma, Madrid, 1948
Estudios sobre el lexico de las fabulas esopicas. En torno a los problemas de la Koine literaria, Salamanca, Colegio Trilingue de la Universidad-Consejo Superior de Investigaciones Cientificas, 1948
La dialectologia griega como fuente para el estudio de las migraciones indoeuropeas en Grecia, Salamanca, Universidad de Salamanca, 1952. Ora in: La dialectologia griega como fuente para el estudio de las migraciones indoeuropeas en Grecia. Con un nuevo prologo, Madrid, Ediciones Clasicas, 1997 ISBN 8478821082
Diez inscripciones beocias. Introduccion gramatical y comentario del Seminario de filologia griega de la Universidad de Madrid, Madrid, 1953
Introduccion a Teognis, Madrid, 1957
El amor en Euripide, Madrid, 1959
El descubrimiento del amor en Grecia. Seis conferencias, Madrid, 1959
Hombre y mujer en la poesia y la vida griegas, Madrid, 1959
Estudios sobre las sonantes y laringales indoeuropeas, Madrid, Instituto Antonio de Nebrija, 1961
El heroe tragico y el heroe platonico, Madrid, Taurus, 1962
Ilustracion y politica en la Grecia clasica, Madrid, Revista de Occidente, 1966
Linguistica estructural, 2 voll., Madrid, Gredos, 1969
Estudios de linguistica general, Barcellona, Planeta, 1969
Fiesta, comedia y tragedia. Sobre los origenes griegos del teatro, Barcellona, Planeta, 1972. Ora in: Fiesta, comedia y tragedia, Madrid, Alianza Editorial, 1983 ISBN 8420680710
Evolución y estructura del verbo indoeuropeo, 2 vols., Madrid, Instituto "Antonio de Nebrija", 1974
La Democracia ateniense, Madrid, Alianza Editorial, 1975 ISBN 8420621072
Linguistica indoeuropea, 2 voll., Madrid, Gredos, 1975 ISBN 8424900499
Estudios de semantica y sintaxis, Barcellona, Editorial Planeta, 1975
Semiologia del teatro, Barcellona, Editorial Planeta, 1975 ISBN 8432076392
Utilizacion de ordenadores en problema de linguistica, Madrid, Universidad Complutense, 1976
Origenes de la lirica griega, Madrid, Biblioteca de la Rivista de Occidente, 1976 ISBN 8429287175. Trad. it.: Origini della lirica greca, Roma, L'Erma di Bretschneider, 2007 ISBN 88-8265-435-4
Introduccion a la lexicografia griega, Madrid, Instituto Antonio Nebrija, 1977
Historia de la fabula greco-latina, 3 voll., Madrid, Editorial de la Universidad Complutense, 1979-1987 ISBN 8474910048
El mundo de la lirica griega antigua, Madrid, Alianza Editorial, 1981 ISBN 8420622885
Die raumliche und zeitliche Differenzierung des Indoeuropaischen im Lichte der Vor- und Fruhgeschichte, Innsbruck, Institut fur Sprachwissenschaft der Universitat Innsbruck, 1982 ISBN 385124561X
Origenes de la lirica griega, Madrid, Editorial Coloquio, 1986 ISBN 8486093457
Nuevos estudios de linguistica general y de teoria literaria, Barcelona, Ariel, 1988 ISBN 8434482061
Nuevos estudios de linguistica indoeuropea, Madrid, Consejo superior de investigaciones cientificas, 1988 ISBN 8400066529
Nueva sintaxis del griego antiguo, Madrid, Gredos, 1992 ISBN 8424914805
Laryngale mit Appendix?, Innsbruck, Institut fur Sprachwissenschaft der Universitat Innsbruck, 1994 ISBN 3851246470
Sociedad, amor y poesia en la Grecia antigua, Madrid, Alianza Editorial, 1995 ISBN 8420628263. Trad. it.: Societa, amore e poesia nella Grecia antica, Roma, L'Erma di Bretschneider, 2009 ISBN 9788882655402
Manual de lingüística indoeuropea (con Alberto Bernabé e Julia Mendoza), 3 voll., Madrid, Ediciones Clasicas, 1995-1998 voll. ISBN 8478821937
Democracia y literatura en la Atenas clasica, Madrid, Alianza Editorial, 1997 ISBN 8420628735
La dialectologia griega, hoy. 1952-1995, Madrid, Ediciones Clasicas, 1998 ISBN 8478823328
Historia de la lengua griega. De los origenes a nuestros dias, Madrid, Gredos, 1999 ISBN 8424919718
De nuestras lenguas y nuestras letras, Madrid, Visor libros, 2003 ISBN 847522864X
Defendiendo la ensenanza de los clasicos griegos y latinos. Casi unas memorias (1994-2002), Madrid, Ediciones Clasicas, 2003 ISBN 8478825266
De Esopo al Lazarillo, Huelva, Universidad de Huelva, 2005 ISBN 8496373401
El reloj de la historia. Homo sapiens, Grecia antigua y mundo moderno, Barcelona, Ariel, 2006 ISBN 9788434452121
Historia de las lenguas de Europa, Madrid, Editorial Gredos, 2008 ISBN 9788424928711
Hombre, politica y sociedad en nuestro mundo, Madrid, Espasa Calpe, 2008 ISBN 9788467028805

Μεταφράσεις και εκδόσεις

Liricos griegos elegiacos y yambografos arcaicos (siglos 7.-5. a. C.), 2 voll., Barcelona, Alma Mater, 1956-1959. Ora in: Liricos griegos elegiacos y yambografos arcaicos (siglos 7.-5. a. C.), 2 voll., Madrid, Consejo superior de investigaciones cientificas, 1990, ISBN 8400070380
Francisco Aura Jorro, Diccionario micenico, 2 voll., Madrid, Instituto de Filologia, 1995-1993 ISBN 8400061292
Diccionario griego-espanol, Madrid, Consejo Superior de investigaciones cientificas, 1989-1997 ISBN 840006318X
La lexicografia griega y el diccionario griego-espanol (supplemento, con Juan Rodriguez Somolinos), Madrid, Consejo superior de investigaciones cientificas, 2005 ISBN 8400083105
Tucidide, Historia de la guerra del Peloponeso, Madrid, Centro de estudios politicos y constitucionales, 2002 ISBN 8425912296

Μεταφράσεις έργων του στα ελληνικά
Ιστορία της ελληνικής γλώσσας (από τις απαρχές ως τις μέρες μας), Μτφρ. A. V. Lecumberri. Επιμ. Γ. Α. Αναστασίου & Χ. Χαραλαμπάκης. Αθήνα: Παπαδήμας, 2003, σελ. 567, ISBN	9789602064818

Διάφορα
El concepto del hombre en la antigua Grecia. Tres conferencias (con Manuel Fernandez Galiano e José Lasso De La Vega), Madrid, 1955
Te-re-ta wa-na-ka-te-ro y los anaktotelestai, in "Minos" 10/1969, Salamanca, Universidad de Salamanca
Tres temas de cultura clasica. Conferencias pronunciadas en la Fundacion Universitaria Espanola los dias 25, 27 y 29 marzo de 1974 (con Miguel Dolc e Julio Calonge), Madrid, Fundacion universitaria espanola, 1975
La literatura griega en sus textos (con E.R. Monescillo e M.E. Mz.-Fresneda), Madrid, Gredos, 1978 ISBN 8424935144
Introduccion a Homero (con Manuel Fernandez Galiano, Luis Gil e José Lasso De La Vega), Barcelona, Editorial Labor, 1984 ISBN 843350200X
Democratie athenienne et culture. Colloque international organise par l'Academie d'Athenes en cooperation avec l'UNESCO (23, 24 et 25 novembre 1992). Textes presentes par F. R. Adrados, Atene, Akademia Athenon, 1996 ISBN 9607099419

Παραπομπές

Ελληνιστές
Ξένοι εταίροι της Ακαδημίας Αθηνών
Μέλη της Βασιλικής Ισπανικής Ακαδημίας