Χαράλαμπος (όνομα)

Το Χαράλαμπος είναι ελληνικό ανδρικό κύριο όνομα (όνομα βαφτιστικό).

Ετυμολογία του ονόματος 
Το όνομα Χαράλαμπος (του Χαράλαμπου ή του Χαραλάμπου), από το μεταγενέστερο όνομα Χαραλάμπης (του Χαραλάμπους), από το χαρά και -λάμπης/-λάμπος (από το ρήμα λάμπω «λάμπω προς έξω φως, ακτινοβολώ»), «αυτός που λάμπει από χαρά».

Διάδοση του ονόματος 

Το όνομα διαδόθηκε εκτεταμένως εξαιτίας της λατρείας που γνώρισε ο άγιος από τα μέσα του 17ου αι., όταν θεωρήθηκε προστάτης των πιστών από την πανούκλα, που εκείνα τα χρόνια ήταν έξαρση σε όλο τον ελλαδικό χώρο, ιδιαίτερα σε λιμάνια με έντονη κίνηση. Στα βενετοκρατούμενα μέρη η λατρεία του φαίνεται ότι συνυπήρξε στην αρχή με εκείνη του αγίου Ρόκκου, την οποία αντικατέστησε τελείως ύστερα από το τέλος της βενετικής κυριαρχίας. (Ως προστάτες από την πανούκλα λατρεύονταν και οι άγιοι Σπυρίδων, Αθανάσιος, Γεώργιος κ.ά., ενδεικτικό του μεγέθους του προβλήματος.) Σήμερα, σε μια προσπάθεια στατιστικής αποτίμησης της συχνότητας των ελληνικών ονομάτων, το όνομα Χαράλαμπος παρουσιάζεται ως το 56ο πιο συχνό όνομα (21ο ανάμεσα στα αντρικά), το Χαραλαμπία ως το 187ο πιο συχνό όνομα (123ο ανάμεσα στα γυναικεία).

Ονομαστική εορτή 
Στις 10 Φεβρουαρίου, ημέρα κατά την οποία η Ορθόδοξη και η Καθολική Εκκλησία τιμούν τη μνήμη αγίου Χαραλάμπους. Στα συναξάρια ο άγιος εμφανίζεται ως Χαραλάμπης (†202) από τη Μαγνησία του Μαιάνδρου της Μικράς Ασίας.

Τύποι του ονόματος της κοινής 

Χαράλαμπος, παράλληλος τύπος: Χαραλάμπης.
 Λάμπης, καθημερινός τύπος, κοινός σε όλη την Ελλάδα, από αφαίρεση (στην Πελοπόννησο το Λάμπης μπορεί να συγχέεται με το Ευλάμπιος).
 Μπάμπης, καθημερινός τύπος, κοινός σε όλη την Ελλάδα
 Χάρης, καθημερινός τύπος, κοινός σε όλη την Ελλάδα (το Χάρης μπορεί να προέρχεται και από άλλα ονόματα, Χαρίσιος, Θεοχάρης, Χαρίλαος, π.χ. Χάρης = Χαρίλαος Γραμμός, ο παλαίμαχος ποδοσφαιριστής κτλ.)

Διαλεκτικοί τύποι 
 Χαράλαμπους, Χαραλαμπάκ’ς, στη Σκιάθο.
 Λάμπος, Λαμπής, στις Σαράντα Εκκλησιές της Θράκης.
 Λιάμπος, στη Θεσπρωτία· 
 Λαμπέτης, στην Κυνουρία.
 Χάμπος, Χαμπούστης, υποκοριστικό, στα Βρέσθενα Λακωνίας.
 Χαραλαμπέτιν, Λαμπής, Χαμπής, Χάμπος, Πάμπος, στην Κύπρο.
 Χαρελέμης, στη Σινασό Καππαδοκίας.
 Χαραλαμπούσης, Χαραλαμπούσιος και Μπούσιος, συντομευμένος τύπος από αφαίρεση.

Γυναικείος τύπος του ονόματος 
 Χαραλαμπία, τύπος κοινός σε όλη την Ελλάδα.

Το όνομα Χαράλαμπος σε άλλες γλώσσες 
 αγγλικά: Charalambos
 ρουμανικά: Haralambie, Haralamb
 σλαβομακεδονικά: Харалампиј (Χαραλάμπι), Харалампие
 αλβανικά: Harallamb
 ρωσικά: Харала́мпий (Χαραλάμπι)
 βουλγαρικά: Хараламби (Χαραλάμπι)
 σερβικά: Харалампије (Χαραλάμπι)
 γαλλικά: Charalampe, Charalampias
 πολωνικά: Haralampiusz, θηλ. Haralampia
 ιταλικά: Charalampos, Caralampo
 τσεχικά: Charalambos

Άγιοι 
Χαραλάμπης, ιερομάρτυς, η Ορθόδοξη και η Καθολική Εκκλησία  τιμούν τη μνήμη του στις 10 Φεβρουαρίου.
 Χαραλάμπης, μάρτυς, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 31 Μαΐου.
 Χαραλάμπης, μάρτυς, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 17 Σεπτεμβρίου.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Σημειώσεις

Ανδρικά ελληνικά ονόματα
Αγιωνύμια
Μεταγενέστερα ονόματα