Υστερη εποχή του χαλκού

Υστεροκυκλαδική Περίοδος

1600-1100 π.Χ

Η ύστερη εποχή του χαλκού είναι εποχή ακμής κατά την οποία η ακτινοβολία του Μινωικού Πολιτισμού θα αφήσει έντονα τα χνάρια της στους πολιτισμούς του Αιγαίου. Στην Κρήτη έχουν κτιστεί νέα ανάκτορα, ενώ κάνει την εμφάνιση του ένας νέος τύπος κατοικίας-έπαυλης που μιμείται την ανακτορική αρχιτεκτονική. 

Η έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας γύρω στο 1500 π.Χ και οι καταστροφές που είχε ως απότοκο επηρέασαν τις εξελίξεις τόσο στις Κυκλάδες όσο και στο Αιγαίο. Στην Υστεροκυκλαδική Περίοδο χρονολογούνται και τα ερείπια της προϊστορικής πόλης του Ακρωτηρίου της Θήρας. Το παχύ στρώμα τέφρας που κάλυψε τα ερείπια του οικισμού είχε ως αποτέλεσμα να διατηρηθούν σχεδόν αλώβητα κτίρια με όλη την οικοσκευή άθικτη και με θαυμάσιες τοιχογραφίες. Παρά τις καταστροφές και την περίοδο αδράνειας που ακολούθησε, η κατοίκηση στους οικισμούς συνεχίστηκε. Ο οικισμός της Φυλακωπής που είχε καταστραφεί ξανακτίστηκε πάνω στα ερείπια της προηγούμενης πόλης. Η νέα πόλη [Φυλακωπή] χαρακτηρίζεται από άψογη ρυμοτομία και κατοικίες ορθογώνιες, διώροφες και με πολλά δωμάτια που διακοσμούνται με τοιχογραφίες, όπως στην Κρήτη και στη Θήρα, απεικονίζοντας θέματα από τον κόσμο της θάλασσας.

Λαοί που προέρχονταν από την κυρίως Ελλάδα αφού κατέκτησαν την Κρήτη και λίγα χρόνια αργότερα εισέβαλαν στις Κυκλάδες. Οι οικισμοί όπως της Αγίας Ειρήνης στην Κέα, πυρπολήθηκαν και η παλαιά κρητική αποικία στα Κύθηρα εγκαταλείφθηκε. Η αποκαλούμενη τρίτη πόλη της Φυλακωπής στη Μήλο υπέστη καταστροφές. Αμέσως μετά στην επόμενη περίοδο 1400-1100 π.Χ η οχύρωση ενισχύθηκε και κτίστηκε μια <<μεγαρόσχημη>> κατοικία του άρχοντα που φανερώνει τη Μυκηναϊκή επιρροή στην πόλη. Το κέντρο βάρους εντοπίζεται πλέον στην ηπειρωτική Ελλάδα, ενώ η Κρήτη αρχίζει να παρακμάζει, η Κυκλαδίτες φαίνεται πως βρήκαν στους Μυκηναίους καλύτερους πελάτες για τις ναυτιλιακές και εμπορικές τους δραστηριότητες.Αλλά και οι Μυκηναίοι είχαν πολλά να πάρουν από τους Κυκλαδίτες. Η βεβαιωμένη ανάπτυξη του Μυκηναϊκού εμπορίου με τις περιοχές της ανατολικής Μεσογείου δεν θα ήταν δυνατή χωρίς την πείρα των Κυκλαδιτών στη ναυπηγική τέχνη και τη ναυσιπλοΐα. Οι Κυκλάδες λόγο της γεωγραφικής θέσης έγιναν η γέφυρα για τις δραστηριότητες αυτές με την ανατολική Μεσόγειο,εξακολουθώντας να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο και κατά την πρώτη χιλιετία π.Χ., με αποτέλεσμα τη συνέχιση της ακμής της Ύστερης εποχής του χαλκού στα σπουδαιότερα νησιά, όπως φαίνεται από την πλούσια κεραμική παραγωγή τους.

Κυκλαδικός πολιτισμός