Κροατικές βουλευτικές εκλογές (2016)

Στις 11 Σεπτεμβρίου 2016 στην Κροατία διεξήχθησαν πρόωρες βουλευτικές εκλογές για τις 151 έδρες του Κροατικού Κοινοβουλίου (Σάμπορ). Προτού διεξαχθούν οι εκλογές έγινε επιτυχημένη πρόταση μομφής κατά του πρωθυπουργού Τίχομιρ Ορεσκόβιτς και του υπουργικού συμβουλίου στις 16 Ιουνίου 2016, με 125 βουλευτές να ψηφίζουν υπέρ της πρότασης. Μια μεταγενέστερη προσπάθεια από την Πατριωτική Συμμαχία για να σχηματιστεί κυβέρνηση με μια νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία, με πρωθυπουργό τον υπουργό Οικονομικών Ζντράβκο Μάριτς, απέτυχε και το Κοινοβούλιο αποφάσισε τη διάλυσή του στις 20 Ιουνίου 2016. Η διάλυση τέθηκε σε ισχύ στις 15 Ιουλίου 2016, οπότε η πρόεδρος Κολίντα Γκράμπαρ-Κιτάροβιτς προκήρυξε επίσημα τις εκλογές για τις 11 Σεπτεμβρίου του 2016. Αυτές ήταν οι ένατες κοινοβουλευτικές εκλογές από το 1990 που επιτράπηκε ο πολυκομματισμός.

Στις εκλογές αναμετρήθηκαν τα δύο μεγαλύτερα κόμματα στο απερχόμενο 8ο Κοινοβούλιο, η Κροατική Δημοκρατική Ένωση (ΚΔΕ), με αρχηγό τον Αντρέι Πλένκοβιτς, και το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (ΣΔΚ) με επικεφαλής τον Ζόραν Μιλάνοβιτς. Το ΣΔΚ συμμετείχε ως μέρος της Λαϊκής Συμμαχίας, μαζί με Κροατικό Λαϊκό Κόμμα – Φιλελεύθεροι Δημοκράτες, το  Κροατικό Αγροτικό Κόμμα και το Κροατικό Κόμμα των Συνταξιούχων. Στις εκλογές συμμετείχαν συνολικά 60 κόμματα, από τα οποία τα 8 κέρδισαν έδρες. Ο απερχόμενος πρωθυπουργός Τίχομιρ Ορεσκόβιτς, ένας ακομμάτιστος τεχνοκράτης, δεν διεκδίκησε την επανεκλογή του.

Στις εκλογές, πρώτο κόμμα ήρθε η ΚΔΕ, που κέρδισε τις 61 έδρες και σχημάτισε κυβέρνηση συνεργασίας με το κόμμα Γέφυρα. Ο Αντρέι Πλένκοβιτς έγινε ο 12ος Πρωθυπουργός της Κροατίας και ο Μπόζο Πέτροφ έγινε Πρόεδρος του Κοινοβουλίου.

Εκλογικό σύστημα
Τα 151 μέλη του Κροατικού Κοινοβουλίου εκλέχτηκαν με δημοκρατικές, άμεσες εκλογές με μυστική ψηφοφορία, όπως ορίζεται στο άρθρο 45 του Συντάγματος. Τα 140 μέλη εκλέχτηκαν με εκλογικό σύστημα αναλογικής εκπροσώπησης, από τις 10 πολυεδρικές περιφέρειες της χώρας, με εκλογικό όριο 5%. Έκαστη εκλογική περιφέρεια εξέλεξε 14 βουλευτές. Η κατανομή των εδρών έγινε με μέθοδο Ντ'Οντ. Τα 3 μέλη εκλέχτηκαν από την 11η εκλ. περιφέρεια, που περιλαμβάνει όλους τους Κροάτες του εξωτερικού. Τα 8 μέλη εκλέχτηκαν από την 12η εκλ. περιφέρεια, που περιλαμβάνει όλες τις εθνικές μειονότητες της χώρας: Σέρβοι (3 έδρες), Ιταλοί (1 έδρα), Ούγγροι (1 έδρα), Τσέχοι και Σλοβάκοι (1 έδρα), Αυστριακοί, Βούλγαροι, Γερμανοί, Πολωνοί, Ρομά, Ρουμάνοι, Ρουθήνιοι, Ρώσοι, Τούρκοι, Ουκρανοί, Εβραίοι και Βλάχοι (1 έδρα), Αλβανοί, Βοσνιακοί, Μαυροβούνιοι, Μακεδόνες και Σλοβένοι (1 έδρα).

Η προσέλευση στην ψηφοφορία δεν ήταν υποχρεωτική. Δικαίωμα ψήφου είχαν όλοι οι Κροάτες πολίτες ηλικίας άνω των 18 ετών.

Συμμετοχές: Συμμαχίες – Κόμματα

Λαϊκή Συμμαχία
Ο Ζόραν Μιλάνοβιτς, ο αρχηγός του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Κροατίας, ηγήθηκε στην «Λαϊκή Συμμαχία» που ιδρύθηκε για τις εκλογές του 2016. Συμμετείχαν 4 κεντρώα ως κεντροαριστερά κόμματα.

«Συμμαχία» της ΚΔΕ
Στη συμμαχία των συντηρητικών κομμάτων ηγήθηκε ο Αντρέι Πλένκοβιτς, ο αρχηγός της Κροατικής Δημοκρατικής Ένωσης.

Συμμαχία για τον Πρωθυπουργό
Στη συμμαχία ηγήθηκε ο επί πολλά χρόνια δήμαρχος του Ζάγκρεμπ, ο Μίλαν Μπάντιτς, ο οποίος είναι υποψήφιος Πρωθυπουργός. Περιέγραψε τη συμμαχία του ως: «συμμαχία γνώσης, εμπειρίας, αλληλεγγύης, ενότητας, αποφασιστικότητας».

Συμμαχία Η Μοναδική Επιλογή

Συμμαχία για Ισχυρότερη Ίστρια

Συμμαχία «Πατρίδα»

Άλλες συμμαχίες

Πολιτικά κόμματα

Δημοσκοπήσεις
Στο γράφημα απεικονίζονται τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων που έγιναν από τις εκλογές του 2015 μέχρι τις τρέχουσες εκλογές, για τα πολιτικά κόμματα μεμονωμένα και όχι για τις συμμαχίες.

Αποτελέσματα 

Οι εκλογές οδήγησαν στην απρόσμενη νίκη της συντηρητικής Κροατικής Δημοκρατικής Ένωσης, παρότι οι περισσότερες δημοσκοπήσεις έφεραν την Λαϊκή Συμμαχία ως εκείνον που θα καταλάμβανε τις περισσότερες έδρες στο κοινοβούλιο.

Συνακόλουθα, μετά τις διαβουλεύσεις της ΚΔΕ με το κεντροδεξιό κόμμα Γέφυρα, σχηματίστηκε κυβέρνηση συνεργασίας.

Σχηματισμός κυβέρνησης 
Ο Αντρέι Πλένκοβιτς ξεκίνησε συνομιλίες για το σχηματισμό κυβέρνησης σε συνεργασία με το Most, που κέρδισε 13 έδρες. Ο Ζόραν Μιλάνοβιτς ανακοίνωσε την αποχώρησή του από την πολιτική μετά την ήττα. Λίγες εβδομάδες μετά τις εκλογές, η Κροατική Δημοκρατική Ένωση και ο συνασπισμός Most ξεκίνησαν διαβουλεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης, η οποία συμφωνήθηκε να περιλαμβάνει και 8 βουλευτές που εκπροσωπούσαν τις εθνικές μειονότητες. Στις 10 Οκτωβρίου 2016 ο Πλένκοβιτς  επίσημα 91 υπογραφές υποστήριξης από τους βουλευτές προς την πρόεδρο Κολίντα Γκράμπαρ-Κιτάροβιτς. Οι υπογραφές ήταν πολύ περισσότερες από τον απαιτούμενο αριθμό των 76 υπογραφών για την έγκριση. Συνεπώς, ο Πλένκοβιτς έγινε εντολοδόχος πρωθυπουργός και η εντολή του ήταν να σχηματίσει κυβέρνηση στο διάστημα εντός 30 ημερών, μέχρι τις 9 Νοεμβρίου 2016. 

Η πρώτη συνεδρίαση του κροατικού κοινοβουλίου με τη νέα του σύνθεση έλαβε χώρα στις 14 Οκτωβρίου, με την εκλογή του Μπόζο Πετρόφ στο αξίωμα του προέδρου της βουλής. Στις 19 Οκτωβρίου, η νέα κυβέρνηση εγκρίθηκε επίσημα με κοινοβουλευτική ψηφοφορία και με 91 υπέρ, 45 κατά και 3 αποχές. Το νέο υπουργικό συμβούλιο απαρτίστηκε από 20 υπουργούς, συμπεριλαμβανομένου του Γκόραν Μάριτς, υπουργού άνευ Χαρτοφυλακίου, υπεύθυνου για την ιδιοκτησία του κράτους.

Παραπομπές 

2016