Λουκάς Καστανάκης

Ο Λουκάς Καστανάκης (30 Δεκεμβρίου 1890 – 26 Ιουνίου 1956) ήταν δημοσιογράφος και μεταφραστής. Ήταν αδελφός του συγγραφέα Θράσου Καστανάκη.

Βιογραφία
Ο Λουκάς Καστανάκης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη και ήταν ο πρωτότοκος γιος του Αντώνη Καστανάκη και της Ευριδίκης Παππαδοπούλου. Στην Κωνσταντινούπολη πέρασε τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια και φοίτησε στο Ζωγράφειο Γυμνάσιο. Το 1892 γεννήθηκε ο αδελφός του Μανόλης και το 1901 ο αδελφός του Θράσος. Το 1905 απεβίωσε η μητέρα τους. Το 1909 πήγε στο Βατούμ του Καυκάσου, όπου εργάστηκε στην εταιρεία των αδελφών Αρβανιτίδη, αρχικά στο εργοστάσιο πετρελαίων και στη συνέχεια στην εταιρεία μαγγανίου. Τον Μάιο του 1917 νυμφεύθηκε τη Ναντέζντα (Μίλη) Παράτσα, της οποίας η μητέρα ήταν Ελληνίδα και ο πατέρας καταγόταν από το Μαυροβούνιο. Στον Καύκασο συναντήθηκε με τον Νίκο Καζαντζάκη και συνδέθηκε φιλικά μαζί του. Έγινε μάλιστα ο δάσκαλός του στη ρώσικη γλώσσα..

Το 1920 πήγε στο Βερολίνο και μετά εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, όπου σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες ενώ παράλληλα έγινε μαθητής και συνεργάτης του Γιάννη Ψυχάρη. Διετέλεσε ανταποκριτής διαφόρων ελληνικών εφημερίδων, διηύθυνε την ελληνόφωνη εφημερίδα «Αγών» και εξέδωσε βιβλία στα ελληνικά. Υπήρξε ένας από τους ιδρυτές του «Διεθνούς Βήματος των Φοιτητών» (Tribune Internationale des étudiants), οργάνωση που ένωνε τους φοιτητές όλων των χωρών που σπούδαζαν στο Παρίσι. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος ήταν μια από τις προσωπικότητες που παρέστησαν στην ίδρυση της οργάνωσης την 12η Ιανουαρίου 1926.

Το 1931 εγκαταστάθηκε με τη σύζυγό του οριστικά στην Αθήνα. Συνεργάστηκε με τις εφημερίδες Πολιτεία και Ανεξάρτητος, με διάφορα περιοδικά, όπως τα Νεοελληνικά Γράμματα, και με τον εκδοτικό οίκο «Δημητράκου». Το 1933 υπέγραψε τη διαμαρτυρία των Ελλήνων λογίων για την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία. Το 1934-1935 εργάστηκε στο τμήμα εξαγωγής ελληνικών καπνών της σοβιετικής εμπορικής αντιπροσωπείας. Το 1935 εξορίστηκε για 2 μήνες στη Φολέγανδρο από την κυβέρνηση Κονδύλη. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση. Μετά την απελευθέρωση εργάστηκε ως δημοσιογράφος και μεταφραστής για τις εφημερίδες Ριζοσπάστης και Ελεύθερη Ελλάδα. Τον Δεκέμβριο του 1947 ξεκίνησε για τον Καστανάκη μια τετραετής περίοδος εξορίας: αρχικά στην Ικαρία, μετά στη Μακρόνησο και τέλος στον Αη-Στράτη. Από τον Αύγουστο του 1951, που αφέθηκε ελεύθερος, εργάστηκε πάλι ως μεταφραστής και δημοσιογράφος για Το Βήμα, Τα Νέα, τον Ταχυδρόμο και την Ακρόπολη. Πέθανε στο νοσοκομείο «Ελπίς» στις 26 Ιουνίου 1956 εξαιτίας νεοπλάσματος του ουροποιητικού. Η σύζυγός του Μίλη πέθανε το 1959. Τα πολυάριθμα άρθρα και οι μεταφράσεις του, που βρίσκονται διάσπαρτα σε διάφορα έντυπα, καθώς και όλο το ανέκδοτο υλικό που άφησε πίσω του, εκδίδονται σιγά σιγά, σε θεματικές συλλογές από τους κληρονόμους του.

Εργογραφία
 Αριθμητική σχολείου εργασίας (σε συνεργασία με τον Π. Παναγόπουλο), εκδ. Δημητράκου
 Το ξέρεις; (συλλογή αινιγμάτων δημοσιευμένων στον Ταχυδρόμο), εκδ. Μ. Πεχλιβανίδης & Σία, 1961
 Θα το βρεις; (συλλογή αινιγμάτων δημοσιευμένων στον Ταχυδρόμο), εκδ. Μ. Πεχλιβανίδης & Σία, 1961
 Πες μου το!, (συλλογή αινιγμάτων δημοσιευμένων στον Ταχυδρόμο), εκδ. Μ. Πεχλιβανίδης & Σία, 1961
 Με τον Ψυχάρη, εκδ. Ερμής, 1986
 Ο ξερός βράχος (αφηγηματικό χρονικό των εμπειριών του από την εξορία), εκδ. Gutenberg, 1987
 Παιδιά καλών οικογενειών (συλλογή διηγημάτων γραμμένων από το 1942 έως το 1956), εκδ. Αίολος, 2013

Μεταφράσεις
 Μιχαήλ Λερμοντόφ, Ένας ήρωας της εποχής μας
 Ιβάν Μπούνιν, Ο κύριος από το Σαν Φραντσίσκο
 Στέφαν Τσβάιχ, Μαγγελάνος, 1952
 Ιλιά Έρενμπουργκ, Τα χιόνια λιώνουν, εκδόσεις Arkadia, 1955
 Στέφαν Τσβάιχ, Είκοσι Τέσσερις ώρες από τη ζωή μιας γυναίκας, εκδ. Γκοβόστης
 Αντόν Τσέχοφ, Εκλεκτά έργα, εκδ. Βιβλιοεκδοτική, 1960
 Ιβάν Κριλόφ, Μύθοι, και Αλέξανδρος Πούσκιν, Πολτάβα, εκδ. Γνώση, 1984
Βησσαρίων Γρηγόριεβιτς Μπελίνσκι, Θεωρητικά κείμενα λογοτεχνίας, εκδ. Gutenberg, 1988

Παραπομπές

Έλληνες μεταφραστές
Έλληνες δημοσιογράφοι