Liebster Gott, wenn werd ich sterben?, BWV 8

Η καντάτα Liebster Gott, wenn werd ich sterben? (Αγαπημένε μου Θεέ, πότε θα πεθάνω;), με αριθμό BWV 8, είναι το όγδοο σε αρίθμηση έργο του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, σύμφωνα με τον συγκεκριμένο κατάλογο τον οποίο εισήγαγε ο Γερμανός μουσικολόγος Βόλφγκανγκ Σμίντερ (Wolfgang Schmieder, 1901 – 1990) και χρησιμοποιείται ευρύτατα σήμερα. Το έργο ανήκει στις εκκλησιαστικές καντάτες του μεγάλου κάντορα και, συγκεκριμένα, στις κοράλ καντάτες του δεύτερου κύκλου καντατών του. Παρουσιάστηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 1724 στην Λειψία, κατά την 16η Κυριακή μετά την γιορτή του Αγίου Πνεύματος (Dominica 16 Post Trinitatis).

Ιστορικό
Ο Μπαχ έγραψε την καντάτα Liebster Gott, wenn werd ich sterben? το 1724, κατά το δεύτερο έτος παραμονής του στη Λειψία, και ανήκει στις καντάτες τού περίφημου δεύτερου ετήσιου κύκλου καντατών. Τα προβλεπόμενα αναγνώσματα για την συγκεκριμένη ημέρα παρουσίασής της (24 Σεπτεμβρίου 1724) ήταν από την Επιστολή προς Εφεσίους (Προς Εφεσίους 3: 13-21)  και από το Ευαγγέλιο του Λουκά, (Η ανάσταση του υιού της χήρας στο Ναΐν (Κατά Λουκάν 7: 11-17).

Μια εναλλακτική εκδοχή της καντάτας σε Ρε Μείζονα σώζεται, επίσης, που πιστεύεται ότι συνετέθη μεταξύ 1746 και 1747, με αρκετές, μικρές αλλαγές στην οργανοθεσία.

Κείμενο
Ο ύμνος, πάνω στον οποίο βασίζεται η κοράλ καντάτα, ανήκει στον Γερμανό καθηγητή και κληρικό Κάσπαρ Νόιμαν (Caspar Neumann, 1648-1715) και είναι μια προσευχή προς τον Θεό που σχετίζεται με τον θάνατο. Γράφηκε γύρω στα 1690 και, πάντως, πριν το 1695. Το κείμενο, ωστόσο, ανήκει σε μεταγενέστερο άγνωστο ποιητή, ο οποίος διατήρησε -όπως και σε άλλες κοράλ καντάτες του δεύτερου κύκλου καντατών του Μπαχ-, την πρώτη και την τελευταία στροφές του ύμνου αμετάβλητες, αλλά παρέφρασε τα θέματα των εσωτερικών στροφών με σειρές από εναλλασσόμενα ρετσιτατίβα και άριες.

Οργανοθεσία και δομή
Η καντάτα είναι γραμμένη στην Μι Μείζονα και έχει 6 μέρη. Ο Μπαχ την συνέθεσε για τέσσερις σολίστες φωνής (S, A, T, Β), τετράφωνη χορωδία και μπαρόκ ενόργανο σύνολο από φλάουτο traverso, κόρνο, δύο όμποε d’ amore, δύο βιολιά, βιόλα και μπάσο κοντίνουο.  Στην εισαγωγή, το κόρνο παίζει colla parte στην χορωδία των σοπράνο, ενώ στο κοράλ του φινάλε τα όργανα παίζουν colla parte στις 3 υψηλότερες φωνές των χορωδών (S, A, T).

(S: Σοπράνο, A: Άλτο, T: Τενόρος, B: Μπάσος)
Η τονικότητα στα ρετσιτατίβα αναφέρεται μόνον για τα πρώτα μέτρα, ενώ μπορεί να αλλάζει δραματικά στην τελική πτώση
Το μπάσο κοντίνουο δεν αναφέρεται ξεχωριστά διότι παίζει σε όλα τα μέρη

Παραπομπές

Πηγές
Dürr, Alfred (2006). ‘’The Cantatas of J. S. Bach: With Their Librettos in German-English Parallel Text. Translated byRichard D. P. Jones’’. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-929776-4
Wolff, Christoph (2002). Johann Sebastian Bach: The Learned Musician. Oxford University Press. ISBN 978-0-393-32256-9.

Συνθέσεις σε Μι μείζονα
Καντάτες του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ