Αχέλεια

Η Αχέλεια είναι κοινότητα της επαρχίας Πάφου στην Κύπρο.

Τοποθεσία 
Η Αχέλεια βρίσκεται σε απόσταση 7 χιλιομέτρων νοτιοανατολικά της Πάφου, σε υψόμετρο 35 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας. Στα βορειοανατολικά συνορεύει με την Αγία Βαρβάρα, στα ανατολικά με την Τίμη και στα βορειοδυτικά με την Γεροσκήπου. Το νότιο και δυτικό μέρος της διοικητικής έκτασης είναι παραθαλάσσιο.

Ονομασία 
Η ονομασία του χωριού προέρχεται από τη γαλλική λέξη L’Eschelle (Ασσέ’έλεια). Η λέξη αυτή σημαίνει λιμάνι ή αποβάθρα ή γενικότερα μέρος που δένουν καράβια. Πιθανόν στην περιοχή εκεί να υπήρχε ένα μικρό αγκυροβόλιο την εποχή της Φραγκοκρατίας, εποχή στην οποία εμφανίζεται το όνομα Αχέλεια.

Ιστορία 
Την περίοδο της Αγγλοκρατίας, η Αχέλεια ήταν τσιφλίκι. Αποτελούσε μια συμπαγή έκταση γεωργικής γης. Μέχρι το 1945 άνηκε σε μια οικογένεια απογόνων του Κιπρισλί Μεχμέτ Εμίν Πασά. Το 1945 η βρετανική κυβέρνηση κατάσχεσε ολόκληρο το τσιφλίκι. Το ενοικίασε στη Συνεργατική Έπαυλη Αχέλειας, η οποία το διαμοίρασε στα μέλη της, Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους.

Μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου, μεγάλο μέρος της γης πέρασε στα χέρια του κράτους, η οποία διατέθηκε για τις ανάγκες του Υπουργείου Γεωργίας. Ένα άλλο μέρος της γης χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή του αεροδρομίου Πάφου και την κατασκευή δρόμων. Το υπόλοιπο μέρος της γης δόθηκε διανεμήθηκε σε 139 κλήρους.

Πληθυσμός 
Μέχρι το 1960 η Αχέλεια ήταν μεικτή κοινότητα, δηλαδή διέμεναν σε αυτήν Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι, με τους πρώτους να πλειοψηφούν. Την περίοδο των διακοινοτικών διαταραχών του 1958, πέντε οικογένειες Τουρκοκυπρίων εγκατέλειψαν την κοινότητα τις 28 Ιουλίου 1958 και εγκαταστάθηκαν στην Πάφο. Δύο από αυτές επέστρεψαν το 1960. Την περίοδο των διακοινοτικών διαταραχών της περιόδου 1963-64, όλοι οι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι της κοινότητας μετακόμισαν στον τουρκοκυπριακό θύλακα της Πάφου (Ιανουάριος 1964). Παρέμειναν εκεί έως το 1975, όταν στις 14 Αυγούστου μεταφέρθηκαν από την UNFICYP στο βόρειο μέρος της Κύπρου. Εγκαταστάθηκαν κυρίως στην περιοχή της Μόρφου. Στην Αχέλεια παρέμειναν οι Ελληνοκύπριοι κάτοικοι της.

Παρόλο που η Αχέλεια βρίσκεται πολύ κοντά στην πόλη της Πάφου, δίπλα από τον αυτοκινητόδρομο Λεμεσού-Πάφου και παρ' όλη την ύπαρξη παράλιας περιοχής, δεν έχει γνωρίσει οικιστική και πληθυσμιακή ανάπτυξη. Ο βασικότερος λόγος είναι το γεγονός ότι το 90% της έκτασης της κοινότητας είναι κυβερνητική γη. Επιπλέον, η ιδιωτική γη δεν μπορεί να αναπτυχθεί καθώς δεν είναι ενταγμένη σε οικιστική ή τουριστική ζώνη, αλλά σε γεωργική. Ακόμη, σημαντικό μέρος της γεωργικής ζώνης ανήκει στη Μονή Αγίου Νεοφύτου.

Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του χωριού όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο.

Παραπομπές 

Κοινότητες της Επαρχίας Πάφου