Κοτσάμπ

Κοτσάμπ (Kochab) είναι το ιδιαίτερο όνομα του αστέρα β (βήτα) του αστερισμού Μικρά Άρκτος. Είναι ο δεύτερος σε φωτεινότητα αστέρας του αστερισμού μετά τον α, τον περίφημο Πολικό Αστέρα, με τον οποίο έχει μικρή διαφορά στη φωτεινότητα (μόλις 10,7%) και απέχει από αυτόν, όπως φαίνεται από τη Γη, 16,5 μοίρες περίπου.

Οι ερασιτέχνες αστρονόμοι μπορούν να μεταχειρίζονται τον Κοτσάμπ ως ακριβή καθοδήγηση για την πολική ευθυγράμμιση ενός τηλεσκοπίου, καθώς στην εποχή μας ο Βόρειος Ουράνιος Πόλος απέχει 43 λεπτά της μοίρας από τον Πολικό Αστέρα, και κείται πάρα πολύ κοντά στη γραμμή που ενώνει τον Πολικό Αστέρα με τον Κοτσάμπ.

Ονομασίες και ιστορία
Η ονομασία «Κοτσάμπ» εμφανίσθηκε κατά την Αναγέννηση και η σημασία της είναι αβέβαιη. Μπορεί να προέρχεται από την αραβική λέξη al-kawkab ή από την εβραϊκή kōkhāv (כוכב), που σημαίνουν αμφότερες «αστέρι». Πιθανότατα επίσης προήλθε από τις ονομασίες Alrucaba ή Rucaba του αστέρα θ Μεγάλης Άρκτου.

Στην αρχαία Κίνα, υπήρχε μια ομάδα αστέρων που ονομαζόταν Πέι-τζι (北極), δηλαδή «Βόρειος Πόλος», και αποτελείτο από τα β και γ Μικράς Άρκτου, τα 5 και 4 Μικράς Άρκτου, και τον αστέρα Σ 1694. Για αυτό, ο β Μικράς Άρκτου ήταν γνωστός ως 北極二 (Πέι-τζι ερ), δηλαδή «ο Δεύτερος αστέρας του Βόρειου Πόλου, αντιπροσωπεύοντας τον Αυτοκράτορα.

Χαρακτηριστικά
Ο Κοτσάμπ είναι πορτοκαλί γίγαντας αστέρας, με φασματικό τύπο K4 III. Ο αστέρας έχει φθάσει σε ένα εξελικτικό στάδιο στο οποίο έχει διογκωθεί σε 42 φορές τη διάμετρο του Ήλιου. Η αντίστοιχη μεγάλη επιφάνεια ακτινοβολεί με απόλυτη λαμπρότητά 390 φορές μεγαλύτερη αυτής του Ήλιου, καθώς η ενεργός θερμοκρασία του ανέρχεται σε 4.030 K.

Με βάση θεωρητικά εξελικτικά πρότυπα, η μάζα του β Μικράς Άρκτου εκτιμάται σε 2,2 ± 0,3 φορές μεγαλύτερη από την ηλιακή. Ο αστέρας είναι ελαφρώς μεταβλητός αστέρας με περίοδο μεταβολής 4,6 ημέρες, και επειδή οι αστεροσεισμολογικές συχνότητες είναι συνάρτηση της μάζας του, υπολογίζεται από αυτό μία άλλη, μικρότερη τιμή για τη μάζα: 1,3 ± 0,3 ηλιακή.

Από το 1500 π.Χ. περίπου μέχρι και τους πρώτους αιώνες μ.Χ. ο Κοτσάμπ και ο γειτονικός του γ Μικράς Άρκτου επείχαν τη θέση δίδυμων πολικών αστέρων. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι αστρονόμοι αναφέρονταν σε αυτούς με την επωνυμία «οι αδύνατο να καταστραφούν». Ωστόσο, κανένας από τους δύο αυτούς αστέρες ήταν εξίσου κοντά στον Βόρειο Ουράνιο Πόλο, όσο είναι σήμερα ο Πολικός. Σήμερα αναφέρονται κάποτε ως οι «Φρουροί του Πόλου». Η ηλικία του Κοτσάμπ εκτιμάται σε 2 ως 4 δισεκατομμύρια έτη.

Πλανήτης
Το 2014 ανακοινώθηκε η ανακάλυψη ενός μεγάλου πλανήτη που περιφέρεται γύρω από τον Κοτσάμπ μία φορά κάθε 522 γήινες ημέρες, έχοντας μάζα μεγαλύτερη των 6,1 μαζών Δία. Η μέση απόσταση πλανήτη-αστέρα είναι 1,4 ± 0,1 AU, ενώ η εκκεντρότητα της τροχιάς του πλανήτη είναι 0,19 ± 0,02

Παραπομπές

Δείτε επίσης
 Κατάλογος αστέρων της Μικράς Άρκτου

Γίγαντες αστέρες τύπου K
Μικρά Άρκτος
Αντικείμενα Bayer