Φάλαγγα (Ισπανία)

Η   Ισπανική Φάλαγγα των Συνελεύσεων της Εθνικής Συνδικαλιστικής Αντεπίθεσης (ισπανικά:  Falange Española de las Juntas de Ofensiva Nacional Sindicalista ή FE de las JONS), που είναι γνωστή απλά ως Φάλαγγα είναι το όνομα ιστορικού εθνικιστικού κόμματος στην Ισπανία, το οποίο υπήρχε και δραστηριοποιούνταν στην δεκαετία του 1930. Είχε λάβει μέρος στον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο, στο πλευρό της Εθνικιστικής Παρατάξεως.  Μετά τη δολοφονία του ηγέτη της Χοσέ Αντόνιο Πρίμο ντε Ριβέρα, την είχε διαδεχθεί η Iσπανική Παραδοσιοκρατική Φάλαγγα των Συνελεύσεων της Εθνικής Συνδικαλιστικής Αντεπίθεσης (ισπανικά: Falange Española Tradicionalista y de las Juntas de Ofensiva Nacional Sindicalista ή FET y de las JONS) κατα την περίοδο 1937-1977, η οποία μετά τον εμφύλιο είχε στηρίξει την κυβέρνηση του Φρανθίσκο Φράνκο. 
Η λέξη Φάλαγγα υποδηλώνει την πειθαρχία και την αυστηρότητα που διέπει αυτά τα κόμματα, τόσο στη δομή τους όσο και στην πολιτική τους. Τα μέλη τους ονομάζονται Φαλαγγίτες (ισπανικά: Falangistas). Από το 1975 και έπειτα οι Φαλαγγίτες έχουν διασπαστεί σε πολλά διαφορετικά πολιτικά κινήματα, τα οποία έχουν παρουσία και τον 21ο αιώνα. Το κύριο πολιτικό κίνημα που θεωρείται ότι διατηρεί την συνέχεια των παραδοσιακών Φαλαγγιτών είναι το  "FE de las JONS".

Ιστορικό
Το 1934, η Ισπανική Φάλλαγγα συγχωνεύθηκε με το κίνημα "Juntas de Offensiva Nacional-Sindicalista" του Ραμίρο Λεντέσμα, δημιουργώντας το "Falange Española de las Juntas de Ofensiva Nacional-Sindicalista" (Falange Española de las JONS).

Η διεύθυνση του κόμματος ήταν αρχικά οργανωμένη σε μία τριανδρία από τους Ραμίρο Λεντέσμα, Ruiz de Alda και τον Χοσέ Αντόνιο Πρίμο ντε Ριβέρα, ενώ η θέση του γενικού γραμματέα δόθηκε στον Raimundo Fernández-Cuesta. Το Κίνημα προσέλκυσε σημαντικό αριθμό διακεκριμένων διανοουμένων, συμπεριλαμβανομένων των Pedro Mourlane Michelena, Rafael Sánchez Mazas, Ernesto Giménez Caballero, Eugenio Montes, José María Alfaro, Agustín de Foxa, Luys Santa Marina, Samuel Ros, Jacinto Miquelarena and Dionisio Ridruejo.

Τον Οκτώβριο του 1934, οι πολιτικές κατευθύνσεις ενοποιήθηκαν υπό έναν Εθνικό Διευθυντή ("Jefe Nacional") στο πρόσωπο του Χοσέ Αντόνιο Πρίμο ντε Ριβέρα και ανέπτυξε το πολιτικό πρόγραμμα γνωστό ως "τα 27 σημεία". 
Οι εσωτερικές εντάσεις στο σχέδιο του πολιτικού προγράμματος συνεχίστηκαν και ο αγώνας εξουσίας μεταξύ του Ραμίρο Λεντέσμα, ο οποίος υιοθέτησε ένα ριζοσπαστικό και αντικαπιταλιστικό όραμα και τον Αντόνιο Ριβέρα, ο οποίος ήταν πιο συντηρητικός και αριστοκρατικός, οδήγησε τελικά στην απομάκρυνση του Λεντέσμα τον Ιανουάριο του 1935.  

Το κόμμα ήταν ρεπουμπλικανικό, νεωτεριστικό, υπερασπιζόταν τις κατώτερες τάξεις και αντιτάχθηκε τόσο στην ολιγαρχία όσο και στον κομμουνισμό. Γι΄ αυτούς τους λόγους, η Φάλαγγα παραμερίστηκε από  τα άλλα δεξιά και ακροδεξιά κόμματα στις Ισπανικές εκλογές του 1936, όπου έλαβε μόνο το 0,7% του συνόλου των ψήφων και δεν κέρδισε ούτε μία θέση στο Ισπανικό κοινοβούλιο. Ξεπέρασε το ένα τοις εκατό των ψήφων σε πέντε επαρχίες, με τις καλύτερες επιδόσεις στις επαρχίες Valladolid και Cadiz, όπου έλαβε μεταξύ 4 και 5 τοις εκατό . Η Φάλαγγα έχασε  αρκετούς υποστηρικτές στην πορεία προς τον εμφύλιο πόλεμο, αφήνοντας έναν πυρήνα από νέους αφοσιωμένους ακτιβιστές, πολλούς στο φοιτητικό οργανισμό της οργάνωσης, το SEU (Sindicato Español Universitario).

Μετά τις εκλογές, η αριστερή κυβέρνηση του Λαϊκού Μετώπου καταδίωξε την Φαλαγγα στις 6 Ιουλίου 1936. Με τη σειρά της, η Φάλαγγα προσχώρησε στη συνωμοσία για την ανατροπή της Ισπανικής Δημοκρατίας υποστηρίζοντας τη στρατιωτική εξέγερση υπό την ηγεσία του Φρανθίσκο Φράνκο συνεχίζοντας και κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου.

Ισπανικός εμφύλιος
Με την έκρηξη του εμφύλιου πολέμου τον Ιούλιο του 1936, η Φάλαγγα πολέμησε στην εθνικιστική πλευρά εναντίον της Δεύτερης Ισπανικής Δημοκρατίας. Με την ταχεία διεύρυνση από αρκετές χιλιάδες σε αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες, η συμμετοχή των ανδρών της Φάλαγγας συνοδεύτηκε από γυναίκες βοηθητικούς, το "Sección Femenina". Με επικεφαλής τον Αντόνιο Ριβέρα, αυτή η τελευταία θυγατρική οργάνωση διεκδίκησε περισσότερα από μισό εκατομμύριο μέλη μέχρι το τέλος του πολέμου και προσέφερε νοσηλευτικές και υποστηρικτικές υπηρεσίες στις εθνικιστικές δυνάμεις.

Η διοίκηση του κόμματος βασίστηκε στον Manuel Hedilla, καθώς πολλοί ηγέτες της πρώτης γενιάς ήταν νεκροί ή φυλακισμένοι από τους Ρεπουμπλικάνους. Ανάμεσά τους ήταν Αντόνιο Ριβέρα, ο οποίος ήταν πολιτικός κρατούμενος. Ως αποτέλεσμα, αναφέρθηκε μεταξύ της ηγεσίας ως el Ausente ("ο απόντας"). Μετά την καταδίκη του σε θάνατο στις 18 Νοεμβρίου 1936, ο Ριβέρα εκτελέστηκε στις 20 Νοεμβρίου 1936 (ημερομηνία γνωστή ως 20-N στην Ισπανία), σε μια δημοκρατική φυλακή, δίνοντάς του, το μαρτυρικό θάνατο μεταξύ των Φαλαγγιτών.

Μετά την κατάληψη της εξουσίας από τον Φράνκο στις 19 Απριλίου 1937, ένωσε υπό την εντολή του, την Φάλαγγα με το   Καρλικό "Comunión Tradicionalista", σχηματίζοντας το "Falange Española Tradicionalista y de las Juntas de Offensiva Nacional Sindicalista" (FET y de las JONS), του οποίου η επίσημη ιδεολογία ήταν η 27 σημεία (μειώθηκε μετά την ενοποίηση στο 26). Παρά το γεγονός αυτό, το κόμμα ήταν στην πραγματικότητα μια ευρεία εθνικιστική συμμαχία, που ελέγχονταν στενά από τον Φράνκο. Τμήματα της αρχικής Φάλαγγας (συμπεριλαμβανομένου του Μανουέλε Χεντίλα) και πολλών Καρλιστών δεν εντάχθηκαν στο ενιαίο κόμμα.

Κανένα από τα κόμματα της Ισπανίας δεν υπέστη τόσους θανάτους μεταξύ των ηγετών τους όπως και η Φάλαγγα. Το 60% της προεμφυλιακής Φάλαγγας έχασαν τη ζωή τους στον πόλεμο. 
Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας όλων των άλλων κομμάτων και των συνδικαλιστικών οργανώσεων ανατέθηκε στο κόμμα. Το 1938, όλες οι συνδικαλιστικές οργανώσεις ενοποιήθηκαν κάτω από τη Φάλαγγα.
Αφού το κόμμα είχε συνεργαστεί με τον στρατηγό Φράνκο και ενώθηκε με τους Καρλιστές, έπαψε να έχει φασιστικό χαρακτήρα (στον βαθμό που ο φασισμός θεωρείται επαναστατικός), καθώς ο Φράνκο ήταν μοναρχικός, αν και κράτησε πολλά από τα στοιχεία του φασισμού.

Μετά τον πόλεμο
Μετά τον πόλεμο, το κόμμα κατηγορήθηκε για την ανάπτυξη μιας ιδεολογίας για το καθεστώς του Φράνκο. Αυτή η δουλειά έγινε προς ένδειξη τιμής για τους φιλόδοξους νέους πολιτικούς, οι οποίοι ονομάζονταν camisas nuevas ("νέα πουκάμισα").

Η συμμετοχή στην Φάλαγγα ανήλθε στους 932.000 το 1942. Παρά την επίσημη ενοποίηση των διαφόρων εθνικιστικών φατριών εντός του κόμματος το 1937, συνεχίστηκαν οι εντάσεις μεταξύ των Φαλαγγιτών και άλλων ομάδων, ιδιαίτερα των Καρλιστών. Βίαιες εντάσεις ξέσπασαν μετά το συμβάν του Begoña του Αυγούστου του 1942, όταν σκληροπυρηνικοί ακτιβιστές των Φαλαγγιτών επιτέθηκαν σε μια καρλική θρησκευτική συγκέντρωση στο Μπιλμπάο με χειροβομβίδες. Η επίθεση και η ανταπόκριση των υπουργών κυβερνήσεων των Καρλικών (κυρίως ο José Enrique Varela και ο Valentín Galarza Morante) οδήγησαν σε κυβερνητική κρίση και προκάλεσαν τον Φράνκο να απολύσει αρκετούς υπουργούς. Τελικά, έξι Φαλαγγίτες καταδικάστηκαν για την επίθεση και ένας, Juan Domínguez, εκτελέστηκε. 

Στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Φράνκο και οι ηγέτες των Φαλαγγιτών, απομακρύνθηκαν από τους Ευρωπαίους φασίστες, τόνισαν τον "Ισπανικό καθολικό αυταρχισμό" του καθεστώτος. Οι οδηγίες εκδόθηκαν τον Σεπτέμβριο του 1943, ότι στο εξής η Φάλαγγα θα αναφέρεται αποκλειστικά ως "κίνημα" και όχι ως «κόμμα».

Με τη βελτίωση των διπλωματικών σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το οικονομικό «ισπανικό θαύμα» και την άνοδο μιας ομάδας σχετικά νέων τεχνοκρατών εντός της κυβέρνησης, η Φάλαγγα συνέχισε να μειώνεται. Το 1965, η ΣΕΕ, η φοιτητική οργάνωση του κινήματος, διαλύθηκε επισήμως. Την ίδια στιγμή, η συμμετοχή στη Φάλαγγα ως σύνολο συρρικνώθηκε και γηράσκοντας. Το 1974, η μέση ηλικία των Φαλαγγιτών στη Μαδρίτη ήταν τουλάχιστον 55 χρόνια. Τα σχετικά λίγα νέα μέλη του οργανισμού προέρχονταν κυρίως από τις συντηρητικές και καθολικές περιοχές της βόρειας Ισπανίας.

Μετά τον Θάνατο του Φράνκο
Μετά το θάνατο του Φράνκο (20 Νοεμβρίου 1975, επίσης γνωστή ως "20-N"), η μοναρχία της Ισπανίας αποκαταστάθηκε τον Οίκο των Βουρβόνων στο πρόσωπο του βασιλιά Χουάν Κάρλος και μια κίνηση προς τον εκδημοκρατισμό ξεκίνησε υπό τον Adolfo Suárez, το Movimiento.
Η ισπανική μετάβαση στη δημοκρατία κατέστρεψε την Φάλαγγα. Στις πρώτες εκλογές του 1977, τρεις διαφορετικές ομάδες πολέμησαν στο δικαστήριο για το δικαίωμα του ονόματος της Φάλαγγας. Σήμερα, δεκαετίες μετά το τέλος του Φρανκικό καθεστώτος, στη Ισπανία εξακολουθεί να υπάρχει ένα μικρό στοιχείο Φαλαγγιτών, το οποίο εκπροσωπείται από μια σειρά μικρών πολιτικών κομμάτων. Επικεφαλής μεταξύ αυτών είναι η "Falange Española de las JONS" (η οποία παίρνει το όνομά της από το ιστορικό κόμμα), Η αυθεντική Φάλαγγα, το "Falange Española Independiente" (το οποίο αργότερα συγχωνεύτηκε με το FE de las JONS) και το "FE - La Falange". Αυτά τα εμπνευσμένα από την Φάλαγγα κόμματα σπάνια εμφανίζονται δημοσίως, εκτός από τα ψηφοδέλτια, τις κρατικές τηλεοπτικές διαφημίσεις και τις διαδηλώσεις σε ιστορικές ημερομηνίες, όπως στις 20 Νοεμβρίου (θάνατος του Αντόνιο Πρίμο ντε Ριβέρα και του στρατηγού Φράνκο ). Αυτά τα τρία κόμματα έλαβαν μεταξύ τους 27.166 ψήφους στις ισπανικές γενικές εκλογές του 2004.

Επιθέσεις
Το 2009, η αστυνομία συνέλαβε πέντε μέλη μιας ομάδας Φαλαγγιτών που ονομάζονταν "Falange y Tradición". Ισχυρίστηκαν ότι αυτή η ομάδα, είχε εμπλακεί σε μια σειρά βίαιων επιθέσεων στην περιοχή της  Ναβάρρας. Οι επιθέσεις αυτές, αφορούσαν κατά κύριο λόγο τη βασκική αυτονομιστική ομάδα ΕΤΑ και τους συμπατριώτες τους.

Σύμβολα και ενδυμασία
Η στολή της Φάλαγγας ήταν ένα γαλάζιο πουκάμισο με το κεντημένο σχέδιο ενός ζυγού με πέντε κάθετα βέλη, σύμβολο της ενότητας της Ισπανίας, που αντιγράφηκε από την εραλδική του καθολικού βασιλιά. Η σημαία έφερε τα κόκκινα και μαύρα χρώματα του συνδικαλισμού και υιοθέτησαν το φασιστικό χαιρετισμό. Το 1935 ο Χοσέ Αντόνιο Πρίμο ντε Ριβέρα συνεργάστηκε στην επεξεργασία των στίχων του ύμνου της Φάλαγγας, "Cara al Sol" (Αντιμετωπίζοντας τον Ήλιο).

Σύμβολα
Ζυγός και βέλη, το σύμβολο των καθολικών μονάρχων.
Το "γαλάζιο πουκάμισο".
Cara al Sol, "Αντιμετωπίζοντας τον ήλιο", τον ύμνο του.
Μια σημαία με κόκκινες, μαύρες και κόκκινες κατακόρυφες λωρίδες.
Ο "Κύκνος" ως σύμβολο του Francisco Jiménez de Cisneros (1436-1517).

Παραπομπές 

Ισπανικά πολιτικά κόμματα
Φασιστικά κόμματα
Εθνικιστικά κόμματα
Ισπανικός Εμφύλιος

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Επίσημη ιστοσελίδα του σημερινού ομώνυμου κόμματος FE de las JONS
Επίσημη ιστοσελίδα του κόμματος Falange Auténtica
Επίσημη ιστοσελίδα του κόμματος FE-La Falange