Δημοτικό Γήπεδο Νίκαιας

Το Δημοτικό Γήπεδο Νίκαιας ή απλά Γήπεδο Νίκαιας είναι ποδοσφαιρικό γήπεδο στη Νίκαια και συνορεύει με τον Κορυδαλλό. Λόγω της γειτνίασης του γηπέδου με τον Κορυδαλλό, είναι γνωστό από το παρελθόν και με την ανεπίσημη ονομασία «γήπεδο Νίκαιας-Κορυδαλλού» που προσδιορίζει την τοποθεσία του. Ανήκει στη δικαιοδοσία του Δήμου Νίκαιας και νυν Καλλικρατικού Δήμου Νίκαιας - Αγ. Ιωάννη Ρέντη, η ανέγερσή του χρονολογείται το 1939 και η χωρητικότητά του είναι 4.361 θέσεων. 

Αξιοσημείωτο είναι πως αποτελεί ένα από τα παλαιότερα γήπεδα σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια, που λειτουργούν έως και σήμερα. Αποτελεί τη μόνιμη έδρα της Προοδευτικής και για αυτόν τον λόγο είναι επίσης γνωστό, με την ονομασία «γήπεδο Προοδευτικής». Εκτός από έδρα της Προοδευτικής, από το παρελθόν εδρεύουν και άλλα ποδοσφαιρικά σωματεία του Πειραιά εξυπηρετώντας τους αγώνες των πρωταθλημάτων της Ε.Π.Σ. Πειραιά. Υψηλότερη προσέλευση θεατών βάσει εισιτηρίων, είναι 6.200 εισιτήρια το 1972 (23/4/1972), σε αγώνα Προοδευτική - Ατρόμητος Αθηνών 1-0 για τη Β' Εθνική κατηγορία.

Εκτός από το ποδόσφαιρο στο γήπεδο φιλοξενείται επίσης το άθλημα του ράγκμπι και διεξάγονται αγώνες ράγκμπι λιγκ, 1 εκ των 2 μορφών του αθλήματος, των επίσημων πρωταθλημάτων της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ράγκμπυ Λιγκ. Αποτελεί έδρα του γειτονικού και ιστορικού σωματείου ράγκμπι λιγκ της περιοχής, Α.Ο. Προμηθέας Νίκαιας-Ρέντη-Κορυδαλλού Αττικής.

Τοποθεσία και προσβασιμότητα 
Το Δημοτικό Γήπεδο Νίκαιας βρίσκεται στη συνοικία Άσπρα Χώματα της Νίκαιας και στα διοικητικά όρια του Δήμου Νίκαιας, συνορεύοντας με τον Δήμο Κορυδαλλού. Πιο συγκεκριμένα, βρίσκεται επί της οδού Χρυσοστόμου Σμύρνης και στο ύψος της διασταύρωσης αυτής, με την κεντρική λεωφόρο Γρηγορίου Λαμπράκη.

Παράλληλα του γηπέδου βρίσκεται η Πλατεία Άρεως και η κεντρική λεωφόρος Γρηγορίου Λαμπράκη, πρώην λεωφόρος Αθηνών και επίσης, πλησίον του γηπέδου βρίσκονται το Γ' Νεκροταφείο Αθηνών και το Γενικό Νοσοκομείο Νίκαιας. Βρίσκεται 2 χιλιόμετρα ανατολικά από το Δημοτικό Γήπεδο Νεάπολης Νίκαιας, έδρας της τοπικής αντιπάλου ομάδας της Προοδευτικής, Ιωνικού και συνδέονται με τη λεωφόρο Γρηγορίου Λαμπράκη, επί της οποίας και βρίσκονται.

Η πρόσβαση στο γήπεδο της Νίκαιας από το κέντρο της Αθήνας και του Πειραιά, εξυπηρετείται από τις λεωφορειακές γραμμές του ΟΑΣΑ και από τον σταθμό Κορυδαλλού του μετρό, ενώ οδικώς από κεντρικούς οδικούς άξονες όπως η Λεωφόρος Πέτρου Ράλλη, η Λεωφόρος Γρηγορίου Λαμπράκη και η Λεωφόρος Θηβών.

Ιστορικό 

Το γήπεδο της Νίκαιας θεμελιώθηκε στις αρχές του έτους 1939 και επί δημαρχίας τότε Κωνσταντίνου Θεοφανίδη. Τα έργα κατασκευής του ολοκληρώθηκαν στις αρχές του έτους 1940 και τέθηκε αμέσως σε διαθεσιμότητα ώστε να διευκολύνει τις ανάγκες των αγώνων πρωταθλημάτων της Ε.Π.Σ. Πειραιά. Τα επίσημα εγκαίνια του γηπέδου έγιναν επί δημαρχείας Ιωάννη Μήλιου στις 28 Απριλίου 1940, Κυριακή του Πάσχα και κατά την ημέρα των επίσημων εγκαινίων του ορίσθηκε να γίνει και ο αναβληθείς αγώνας Άρης Πειραιώς - Εθνικός Πειραιώς για το πρωτάθλημα Πειραιά. Το γήπεδο της προσφυγικής Νέας Κοκκινιάς, η οποία τον Σεπτέμβριο του 1940 μετονομάστηκε σε Νίκαια, ήταν πλέον διαθέσιμο και για τους αγώνες πρωταθλήματος της νέας σεζόν 1940-41, το οποίο όμως διεκόπη στα τέλη του Οκτώβρη με την έναρξη του Ελληνοϊταλικού πολέμου. Συγκεκριμένα για το Πειραϊκό πρωτάθλημα πριν αυτό διακοπεί διεξήχθησαν οι αγώνες: Προοδευτική - Εθνικός Πειραιώς 2-2 την Κυριακή 6 Οκτωβρίου 1940, Άρης Πειραιώς - Κεραμεικός Καμινίων 2-2 την Κυριακή 13 Οκτωβρίου 1940, Εθνικός Πειραιώς - Άρης Πειραιώς 5-1 την Κυριακή 20 Οκτωβρίου 1940 αλλά και ο αγώνας Φίλαθλοι Πειραιώς - Α.Γ.Ο. Παλαιάς Κοκκινιάς 2-1 την Κυριακή 20 Οκτωβρίου 1940 για το Κύπελλο Ελλάδας, που ήταν και οι επόμενοι 4 επίσημοι αγώνες που διεξήχθησαν στο γήπεδο.

Στα τέλη της δεκαετίας του '60 το γήπεδο της Νίκαιας απέκτησε τη σημερινή του μορφή, όποτε και ολοκληρώθηκαν όλες οι κερκίδες τις οποίες διαθέτει μέχρι σήμερα. Μέχρι και τις αρχές αυτής της δεκαετίας, το γήπεδο διέθετε μόνο μια κεντρική κερκίδα, τη σημερινή κεντρική κερκίδα των θυρών 4 και 5, η επέκταση της οποίας ξεκίνησε το 1951 και επεκτάθηκε εκ νέου το 1953 και σε διάφορα ακολούθως χρονικά διαστήματα, μέχρι και την τελική μορφή της. Το 1965 θεμελιώθηκε επίσης μία νέα κερκίδα, η σημερινή κερκίδα της θύρας 1 που έκτοτε φιλοξενεί τις εσωτερικές εγκαταστάσεις και τα αποδυτήρια του γηπέδου, ενώ το 1968 θεμελιώθηκε νέα κερκίδα και τρίτη συνολικά του γηπέδου, η σημερινή κερκίδα των θυρών 2 και 3, δίνοντας έκτοτε την τελική μορφή του γηπέδου την οποία διατηρεί μέχρι σήμερα, με τη μόνη διαφορά πως από τη θεμελίωση του και μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του '90 διέθετε χωμάτινο αγωνιστικό χώρο. 

Τη δεκαετία του '90 πραγματοποιήθηκαν νέες ανακαινίσεις και προσθήκες, με πρωτοβουλίες της τότε ΠΑΕ Προοδευτικής. Αρχικά, από το καλοκαίρι του 1992 ξεκίνησαν οι εργασίες για την αντικατάσταση του χωμάτινου αγωνιστικού χώρου με φυσικό χλοοτάπητα, ενώ υπήρξε και ιδέα για γκρέμισμα του μαντρότοιχου και πεζοδρόμηση της οδού Γυμναστηρίου πίσω από αυτόν, με σκοπό την επέκταση του γηπέδου, κάτι που τελικά δεν πραγματοποιήθηκε. Τα έργα της εγκατάστασης του φυσικού χλοοτάπητα ολοκληρώθηκαν στα τέλη του Οκτωβρίου του 1993, και ο πρώτος επίσημος αγώνας στο γήπεδο με φυσικό χλοοτάπητα, έγινε αξιοσημείωτα στις 31 Οκτωβρίου 1993 σε ντέρμπι Προοδευτική - Ιωνικός για την 4η αγωνιστική του πρωταθλήματος Β' Εθνικής κατηγορίας. Στη συνέχεια, με την άνοδο της Προοδευτικής στην Α' Εθνική κατηγορία το 1997, τοποθετήθηκαν προβολείς φωτισμού και δημοσιογραφικό θεωρείο στην κερκίδα των θυρών 2-3 και το 2000, προστέθηκαν πλαστικά καθίσματα σε όλες τις κερκίδες, επιπλέον 2 δημοσιογραφικά θεωρεία και νέοι προβολείς φωτισμού, ενώ η χωρητικότητά του μειώθηκε σε 4.361 θέσεις καθήμενων. Το 2001 η εποπτεία του γηπέδου πέρασε στο Δήμο Νίκαιας από τη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού, που είχε έως τότε τη διαχείριση και τον έλεγχο του γηπέδου, έπειτα από πρόταση που κατέθεσε η δημοτική αρχή της Νίκαιας. Το 2009 με πρωτοβουλία του Δήμου Νίκαιας και εφόσον η Προοδευτική αγωνιζόταν πλέον στο ερασιτεχνικό πρωτάθλημα της Δ' Εθνικής, τοποθετήθηκε συνθετικός χλοοτάπητας, αντικαθιστώντας τον φυσικό χλοοτάπητα. Το 2018 ο Δήμος Νίκαιας-Αγ. Ιωάννη Ρέντη διακήρυξε την τοποθέτηση νέου συνθετικού χλοοτάπητα, αντικαθιστώντας τον ήδη υπάρχοντα.

Το γήπεδο χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά σε αγώνες εθνικού πρωταθλήματος από τους Ατρόμητο Πειραιώς και Αργοναύτη Πειραιώς την περίοδο 1962-63 στο πρώτο επίσημο πρωτάθλημα της τότε νεοσύστατης Β' Εθνικής. Ο πρώτος αγώνας για το πρωτάθλημα της Α' Εθνικής κατηγορίας στο γήπεδο της Νίκαιας διεξήχθη στις 31 Αυγούστου 1997 σε αγώνα Προοδευτική - Αθηναϊκός 3-0 για την πρεμιέρα του πρωταθλήματος την περίοδο 1997-98, ενώ στο πρωτάθλημα της Α' Εθνικής εκτός της Προοδευτικής έχει αποτελέσει έδρα του γειτονικού Α.Ο. Αιγάλεω την περίοδο 2001-02, λόγω εκτέλεσης έργων στην έδρα του, το Δημοτικό Στάδιο του Αιγάλεω. Στις χαμηλότερες εθνικές κατηγορίες εκτός των παραπάνω, πιο πρόσφατα αποτέλεσε προσωρινή έδρα του Εθνικού Πειραιώς στην Γ' Εθνική τις χρονιές 2004-05 και 2005-06. Επίσης εχει αποτελέσει έδρα πολλών ποδοσφαιρικών σωματείων του Πειραιά, καθώς από τη θεμελίωση του μέχρι και σήμερα εξυπηρετεί τη διεξαγωγή των αγώνων των διοργανώσεων της Ε.Π.Σ. Πειραιά και αξιοσημείωτα, μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του '50 και μαζί με το γήπεδο Γ. Καραϊσκάκης στο Νέο Φάληρο αποτέλεσαν τους μοναδικούς αγωνιστικούς χώρους του Πειραιά για τη διεξαγωγή των αγώνων των επίσημων Πειραϊκών πρωταθλημάτων όλων των κατηγοριών της Ε.Π.Σ. Πειραιά.

Αποτελεί ένα από τα παλαιότερα ενεργά ποδοσφαιρικά γήπεδα σε όλη την Ελληνική επικράτεια και χαρακτηριστικό της ανθεκτικότητας του γηπέδου στη μακρόχρονη ιστορία του, από την ανέγερση του τα προπολεμικά χρόνια μέχρι και σήμερα, είναι πως έμεινε αλώβητο από το πέρασμα των ετών και των παραγόντων αυτού, αλλά και άλλων φαινομένων όπως μεταξύ άλλων των μεγάλων σεισμών του 1981 και του Σεπτεμβρίου του 1999. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί στις αρχές τις δεκαετίας του '80, όποτε και τον Δεκέμβριο του 1980 σε αγώνα Προοδευτικής - Παναιτωλικού για τη Β' Εθνική, κατέρρευσε τμήμα της κερκίδας των Θυρών 2-3 πάνω από τους πάγκους των ομάδων με αποτέλεσμα τον τραυματισμό μικρού αριθμού θεατών. Οι βασικές ελλείψεις του γηπέδου μέχρι και σήμερα είναι η απουσία μιας νέας εξέδρας περίπου 1.000-1.500 θεατών πίσω από το τέρμα στη θέση του μαντρότοιχου και η απουσία σκέπαστρων.

Διάφορες αθλητικές διοργανώσεις 
Στο γήπεδο της Νίκαιας λάμβανε χώρο κάθε Μεγάλη Παρασκευή για 52 χρόνια από το 1961 μέχρι και το 2013, ο φιλικός αγώνας βετεράνων Βραδυποριακός - Ταλαιπωριακός μεταξύ των ομάδων βετεράνων του Ολυμπιακού και της Προοδευτικής αντίστοιχα, με εξαίρεση το 1967 που ο αγώνας αναβλήθηκε και τις χρονιές 1968, 1993 και 2008 που διεξήχθη στο γειτονικό γήπεδο Νεάπολης. Στο γήπεδο έχουν διεξαχθεί πλήθος αγώνων διαβαθμίσεων για τα πρωταθλήματα της Ε.Π.Σ. Πειραιά και έχει φιλοξενήσει 9 φορές τον τελικό του Κυπέλλου της Ε.Π.Σ. Πειραιά και 2 φορές τον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας Ερασιτεχνών της Ε.Π.Ο.. 

Αναλυτικός πίνακας με τους τελικούς που διεξήχθησαν:

Από το παρελθόν χρησιμοποιείται για τη διεξαγωγή αθλητικών εκδηλώσεων διαφόρων δημοτικών και περιφερειακών οργανισμών όπως του Δήμου Νίκαιας - Αγίου Ιωάννη Ρέντη και της Περιφερειακής Ενότητας Πειραιά. Το καλοκαίρι του 2023 και με την ευκαιρία της επετείου των 100 χρόνων από την ίδρυση της πόλης της Νίκαιας, διοργανώθηκε Πανελλαδικός Αγώνας Τοξοβολίας με συνδιοργανωτές τον Αθλητικό Σύλλογο Τοξοβολίας «Άβαρις», την Ελληνική Ομοσπονδία Τοξοβολίας και το Δήμο Νίκαιας - Αγίου Ιωάννη Ρέντη, αποτελώντας τον πρώτο αγώνα τοξοβολίας που διεξήχθη στην πόλη.

Επίσης, το γήπεδο της Νίκαιας έχει χρησιμοποιηθεί για τη διεξαγωγή αγώνων ράγκμπι. Πιο συγκεκριμένα, έχει αποτελέσει προπονητικός χώρος για διάφορα σωματεία ράγκμπι του Πειραιά και έχει χρησιμοποιηθεί σε Τελικούς Κυπέλλου Ελλάδας Athens Rugby League 9's Cup και σε Τελικούς Παναττικού πρωταθλήματος Rugby League 9's, ενώ φιλοξένησε την Εθνική Ελλάδας Rugby League, σε ευρωπαϊκό αγώνα για την κατηγορία 3C του Ευρωπαϊκού πρωταθλήματος Rugby League, με αντίπαλο την αντίστοιχη Εθνική Ισπανίας.

Αξιοσημείωτα, κατά τις δεκαετίες του '70 και του '80 στο γήπεδο διεξήχθησαν αγώνες κατς, το οποίο είχε μεγάλη απήχηση την εποχή αυτή και αγωνίστηκαν ονόματα όπως Γιώργος Τρομάρας, Απόστολος Σουγκλάκος κ.α.

Παραπομπές 

Στάδια ποδοσφαίρου στην Ελλάδα
Αθλητικές εγκαταστάσεις στον Πειραιά
Προοδευτική Νεολαία (ποδόσφαιρο)
Δήμος Νίκαιας - Αγίου Ιωάννη Ρέντη