Κομμίωση

Η κομμίωση είναι ο σχηματισμός μιας κολλώδους ουσίας -υπό την μορφή μπαλώματος- στην επιφάνεια ορισμένων φυτών, ιδιαίτερα οπωροφόρων δέντρων, κυρίως στο γένος προύμνη (Prunus). Επίσης απαντά στα γένη ακακία (Acacia), αστράγαλο (Astragalus) και  κιτρέα (Citrus).

Η κομμίωση προσβάλλει κυρίως τον κορμό, τα κλαδιά, τους καρπούς και, σπανιότερα, τα φύλλα. Αυτό συμβαίνει όταν οι κολλώδεις χυμοί (sap) στάζουν από τις πληγές ή τα έλκη ως αντίδραση στα εξωτερικά ερεθίσματα, όπως δυσμενείς καιρικές συνθήκες, λοιμώξεις, προβλήματα εντόμων, μηχανική βλάβη. Από το προσβεβλημένο μέρος εκρέει ένα κολλώδες, άχρωμο, κεχριμπαρόχρωμο, φαιό ή σκουρόχρωμο υγρό, που αποτελείται στο μεγαλύτερό του μέρος από ενώσεις σακχάρων και οξέα. Τα μέρη που προσβάλλονται από την ασθένεια νεκρώνονται και σιγά σιγά αποβάλλονται από το φυτό. Σε ορισμένες περιπτώσεις προσβολής του κορμού καταστρέφεται ολόκληρο το φυτό.

Το κόμμι από το γένος ακακία (Acacia) και κυρίως από το είδος Ακακία η σενεγάλειος (Acacia senegal)  είναι το γνωστό Κόμμι το αραβικόν. Η κομμίωση θεωρείται μια ψυχολογική φυτική νόσος.

Πρόληψη
Η πρόληψη είναι η καλύτερη μέθοδος για την αποφυγή την προσβολής. Τα μέτρα πρόληψης ξεκινούν με τη σωστή επιλογή του υποκειμένου, γιατί η ανθεκτικότητα του καθενός στην κομμίωση δεν είναι η ίδια. Στην Κύπρο χρησιμοποιείται η κιτρομηλιά, που είναι από τα πιο ανθεκτικά υποκείμενα. Ο εμβολιασμός της πρέπει να γίνεται σε ύψος τουλάχιστον 50 εκ. από το έδαφος, για να υπάρχει ένας γερός και ανθεκτικός κορμός. Αν ο εμβολιασμός γίνει κάτω από τα 50 εκ., με τα χρόνια το μπόλι χαμηλώνει και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να βρέχεται περισσότερο και να προσβάλλεται από την κομμίωση.

Θα πρέπει να γίνεται τακτικός έλεγχος των δέντρων, για να επισημαίνεται αν υπάρχει η ασθένεια, με την πίσσα που παρουσιάζεται στο σημείο προσβολής. Ιδιαίτερη σημασία έχει ο εντοπισμός της, όσο το δυνατό πιο γρήγορα.

Το ετήσιο κλάδεμα των δέντρων βοηθά να υπάρχει καλός αερισμός και να αποφεύγεται η υψηλή υγρασία.

Κατά το πότισμα να αποφεύγεται, αν είναι δυνατόν, η διαβροχή του κορμού.

Η συνεχής κάλυψη του κορμού και των βραχιόνων με χαλκούχα παρασκευάσματα δίνει πολύ καλή προστασία.

Επίσης, ψεκασμός με χαλκούχα παρασκευάσματα ολόκληρων των δέντρων που βρίσκονται σε περιοχή με υψηλή υγρασία, μετά από χαλάζι ή μετά τη συγκομιδή.

Ο ψεκασμός αρχές φθινοπώρου με χαλκούχα παρασκευάσματα προστατεύει την παραγωγή.

Χειρωνακτική αφαίρεση της κομμίωσης

Με ένα κοφτερό εργαλείο (μεγάλο μαχαίρι, σκεπάρνι, σκαρπέλο κλπ.) αφαιρείται ο φλοιός κυκλικά, ξεκινώντας από το σημείο προσβολής. Αν η προσβολή είναι παλαιά τότε θα υπάρχει ξηρός φλοιός και το ξύλο κάτω από το φλοιό θα είναι μαύρο και ξηρό.

Αφαιρώντας περιμετρικά το φλοιό, σε κάποιο σημείο φαίνεται ότι είναι χλωρός και το ξύλο μαύρο και καλυμμένο με στρώμα πίσσας. Συνεχίζοντας, ο φλοιός φαίνεται υγιής αλλά το ξύλο κάτω από το φλοιό έχει χρώμα πορτοκαλοκίτρινο και συνεχίζοντας, βρίσκεται ο υγιής φλοιός και το υγιές ξύλο, με χρώμα άσπρο χωρίς αλλοίωση. Αφού καθαριστεί ο φλοιός και φανεί ότι ο ξηρός φλοιός και το νεκρό ξύλο συνεχίζουν περιμετρικά του κορμού, το δέντρο δεν έχει σωτηρία, γιατί έχει καταστραφεί το μέρος που περνούν οι επεξεργασμένες τροφές. 

Μερικές φορές μπορεί, παρόλο που η προσβολή είναι περιμετρική, το δέντρο να φαίνεται υγιές. Τούτο οφείλεται στο ότι η φυτοφθόρα καταστρέφει μόνο το εξωτερικό στρώμα του ξύλου, οπότε απορροφά υγρασία από το εσωτερικό ξύλο και το δέντρο ξηραίνεται σιγά-σιγά. Αν κατά το καθάρισμα φανεί ότι σε κάποιο σημείο, υπάρχει υγιής φλοιός και ξύλο, τότε γίνεται επέμβαση και θεραπεία. Αφαιρείται ο φλοιός σε όλα τα σημεία που υπάρχει η προσβολή (ξεχωρίζει εύκολα από την πορτοκαλοκίτρινη απόχρωση του ξύλου) και ένα εκατοστό στο υγιές ξύλο. Αφού βεβαιωθεί ότι το καθάρισμα έγινε πολύ σχολαστικά, γίνεται επάλειψη της πληγής με κατάλληλο μυκητοκτόνο. Παλαιότερα, χρησιμοποιείτο διάλυμα υπερμαγγανικού Καλίου ή παρασκευάσματα χαλκού. Σήμερα υπάρχουν άλλα φάρμακα, όπως Αλλιέτ ή Ριντομίλ 5G για ριζοπότισμα. Αφού περάσουν 15-20 μέρες, γίνεται ξανά έλεγχος και αν δεν παρουσιαστεί πίσσα, σημαίνει ότι η επέμβαση ήταν επιτυχής. Αν όχι, τότε επαναλαμβάνεται η ίδια διαδικασία. 

Αν η προσβολή είναι περιμετρικά του βραχίονα, τότε καθαρίζεται ο φλοιός προς τα κάτω μέχρι να βρεθεί υγιές ξύλο και αφαιρείται ολόκληρος ο βραχίονας κόβοντας τον μέχρι το υγιές ξύλο. Αν η προσβολή είναι περιορισμένη γίνεται η ίδια διαδικασία όπως και στον κορμό.

Θεραπεία
Η επέμβαση και η θεραπεία γίνεται μόλις διαπιστωθεί η προσβολή. Καθυστέρηση σημαίνει επέκταση της ασθένειας, που στο τέλος μπορεί να καταστρέψει ολόκληρο το δέντρο.

Για προσβολές σε λεπτά κλαδιά ή μετά από χαλάζι γίνεται καθολικός ψεκασμός με Αλλιέτ ή άλλο κατάλληλο μυκητοκτόνο.

Το ψέκασμα κορμών και βραχιόνων με χαλκούχα παρασκευάσματα είναι αναγκαίο, ιδιαίτερα γι΄αυτούς που καλλιεργούν εσπεριδοειδή, που είναι τα πιο ευαίσθητα. Να γίνεται τακτικός έλεγχος για διαπίστωση τυχόν προσβολής και άμεση θεραπεία.

Σημειώσεις 

Παραπομπές σημειώσεων

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
   Βίντεο και σχόλια, σχετικά με την κομμίωση σε μια κερασιά.
 

Φυτοπαθολογία
Ασθένειες φυτών