Όλφερτ Ντάπερ

Ο Όλφερτ Ντάπερ (ολλανδικά: Olfert Dapper, Άμστερνταμ περίπου το 1635 – Άμστερνταμ, 29 Δεκεμβρίου 1689) ήταν Ολλανδός ιατρός και συγγραφέας ιστορικών και γεωγραφικών βιβλίων. Αν και ποτέ δεν ταξίδεψε έξω από την Ολλανδία, η κύρια θεματολογία του ήταν η παγκόσμια ιστορία και γεωγραφία, με έφεση στους εξωτικούς προορισμούς. Ως πηγές για τα έργα του συνέλεξε και οργάνωσε τις αναφορές και περιγραφές εγκυκλοπαιδειών της εποχής του, καθώς και αναφορές λογίων, Ιησουιτών ιεραποστόλων, της Ολλανδικής Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών, και άλλων εξερευνητών.

Βιογραφία
Γεννήθηκε το 1635 ή πιθανώς στις αρχές του 1636 στο Άμστερνταμ, καθώς υπάρχουν στοιχεία για τη βάπτιση του στη Λουθηρανική εκκλησία της πόλης τον Ιανουάριο του 1636.

Το 1658 ξεκίνησε τις ιατρικές σπουδές του στο πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης. Με την ολοκλήρωση των σπουδών του, επέστρεψε στο Άμστερνταμ όπου και ξεκίνησε το συγγραφικό του έργο τo 1663, με το πρώτο του έργο (σε πέντε τόμους) να έχει θέμα την ιστορία του Άμστερνταμ.

Το 1665 μετάφρασε τις Ιστορίες του Ηροδότου, για την πρώτη μετάφραση του έργου στα ολλανδικά.

Κατόπιν, από το 1668 επεκτάθηκε σε ιστοριογεωγραφικές περιγραφές για μακρινά μέρη όπως:
 Αφρική (1668), 
 Κίνα (1670),
 Αμερική (1671), 
 Περσία και Γεωργία (1670), 
 Συρία και Παλαιστίνη (1677)  
 Ασία και Αραβία (1680), 
 Μεσόγειο και Μοριά (1688) 
Δεν επισκέφτηκε αυτά τα μέρη ο ίδιος, καθώς και ποτέ δεν ταξίδεψε εκτός Ολλανδίας. Στα βιβλία του μπορεί κανείς να βρει λιθογραφίες με παραστάσεις από τα Αλγέρι, Μπενίν, Κάιρο, Ακτή του Ελεφαντοστού, Βαλέτα, Μαρακές, Αγία Ελένη (νησί στον νότιο Ατλαντικό ωκεανό), Ταγγέρη, Τρίπολη της Λιβύης, Τυνησία, καθώς και περιγραφές και παραστάσεις ζώων και φυτών στα μέρη αυτά. Τα βιβλία του έγιναν αρκετά γνωστά κατά την εποχή του.

Κύριες πηγές πληροφοριών για τα έργα του υπήρξαν έργα όπως αυτά του Ισαάκ Βόσσιου (Isaac Vossius) και Σάμουελ Μπλόμαερτ (Samuel Blommaert), αναφορές της Ολλανδικής Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών, καθώς και περιγραφές Ιησουιτών ιεραποστόλων και άλλων ταξιδευτών.

Πέθανε στις 29 Δεκεμβρίου του 1689 στο Άμστερνταμ.

Περιγραφή της Αφρικής 
Το βιβλίο του σχετικά με την περιγραφή της Αφρικής (Naukeurige Beschrijvinge van Africa gewesten), θεωρείται σημαντικό για τη μελέτη της ιστορίας της ηπείρου. Εκδόθηκε στα ολλανδικά το 1668 και το 1676 (Jacob van Meurs), και υπήρξαν μεταφράσεις του στα αγγλικά (Ogilby), γαλλικά, και γερμανικά.

Πριν ξεκινήσει τη συγγραφή του μελέτησε για περίπου τρία χρόνια έναν μεγάλο αριθμό από βιβλία ιστορίας, γεωγραφίας, και ταξιδιωτικών περιγραφών. Το έργο του διακρίνεται για τη σύνθεση των πληροφοριών του οι οποίες προέρχονται από πολλές επιστήμες (ιατρική, γεωγραφία, ιστορία, πολιτική, οικονομικά), και για την αντικειμενική ανάλυση των τοπικών κοινωνιών που περιγράφει χωρίς κοινωνικές προκαταλήψεις και δεισιδαιμονίες, αλλά με έμφαση στα κοινωνιολογική ανάλυση. Έτσι σε σύγκριση με τα περισσότερα βιβλία αντίστοιχης θεματολογίας της εποχής του, το δικό του υπερτερεί ως προς την επιστημονική αντιμετώπιση του θέματος.

Η ήπειρος περιγράφεται με τα ονόματα, την κοινωνικοπολιτική κατάσταση, τα σύνορα των διαφόρων μερών της, τους ποταμούς, τις πόλεις, καθώς και τα ζώα και φυτά των περιοχών αυτών. Σε ότι αφορά τις τοπικές κοινωνίες, αναφέρονται τα ήθη και έθιμα, οι γλώσσες, βιοτικό επίπεδο, τελετουργίες, και τοπικές ενδυμασίες.

Ανατολική Μεσόγειος και Πελοπόννησος 
Υπάρχουν αρκετές περιγραφές για τα νησιά της Κύπρου, Ρόδου, Χάνδακα (Ηράκλειο), Σάμου, Χίου, Κέρκυρας και άλλων νησιών του Αιγαίου και Ιονίου πελάγους.

Αφιερώματα
Στο Άμστερνταμ υπάρχει δρόμος ονομασμένος προς τιμή του (Dapperstraat), καθώς και στις πόλεις Ντέβεντερ (Deventer) και Τίλμπουρχ (Tilburg).

Στο Παρίσι, το Μουσείο Ντάπερ (Musée Dapper) ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1986.

Ο Ολλανδός συγγραφέας Βίλχελμ Φρέντερικ Χέρμανς (Willem Frederik Hermans) έγραψε ένα βιβλίο για αυτόν με τον τίτλο Het Evangelie van O. Dapper Dapper (Το ευαγγέλιο του Ο. Ντάπερ Ντάπερ) το οποίο εκδόθηκε το 1973.

Ο Αμερικανός συγγραφέας φαντασίας Πήτερ Σ. Μπιγκλ (Peter S. Beagle), αφιέρωσε το μυθιστόρημα του με τίτλο Ο Τελευταίος Μονόκερως (The last unicorn) στον Όλφερτ Ντάπερ, για τις αναφορές που ο τελευταίος έκανε για παρουσία ζώων που εμφάνιζαν τα χαρακτηριστικά μονόκερων στο Μέιν των σημερινών Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Ο ίδιος συγγραφέας συνέχισε το 2012 γράφοντας νέο βιβλίο, αυτή τη φορά με θέμα τα ταξίδια που -κατά το μυθιστόρημα- έκανε ο Ντάπερ ανά τον κόσμο και τι συνάντησε εκεί.

Προτεινόμενη βιβλιογραφία
  Phyllis Martin, Olfert Dapper and the history of Loango: Some comments on the 300th anniversary of the French translation of the "Naukeurige beschrijvinge der Afrikaensche gewesten", 1986
  Historische beschryving der Stadt Amsterdam  (1663)
   + Index
  Naukeurige beschrijvinge der Afrikaensche Eylanden (1668)
  Gedenkwaerdig bedryf der Nederlandsche Oost-Indische Maetschappye (1670)
  Asia, of naukeurige beschryving  (1672)
  Naukeurige beschrijving (1677)
  Naukeurige beschryving van Asie : (1680)
  Naukeurige beschrijving van Morea, eertijts Peloponnesus (1688)
  Naukeurige beschryving der Eilanden, in de Archipel der Middelantsche Zee (1688)

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Musée Dapper 
 L’Afrique, ou Libye ultérieure - World Digital Library

Ολλανδοί γεωγράφοι
Ολλανδοί ανθρωπολόγοι
Ολλανδοί ιστορικοί