Αμεδαίος Δ΄ της Σαβοΐας

Ο Αμεδαίος Δ΄ (Amédée IV, 1197 - 24 Ιουνίου 1253) ήταν κόμης της Σαβοΐας (1233-1253). Ήταν ο πρωτότοκος υιός του Θωμά Α' και της Μαργαρίτας, κόρης του Γουλιέλμου Α' κόμη της Γενεύης.

Όταν απεβίωσε ο πατέρας του, οι αδελφοί του Αίμων και Πέτρος υποκίνησαν εξέγερση στην κοιλάδα της Αόστης, αλλά συνετρίβησαν με τη βοήθεια των γαμβρών του, Μαμφρέδου Γ΄ μαρκησίου του Σαλούτσο και Βονιφατίου Β΄ μαρκησίου του Μομφερράτου. Οι κοινότητες του Τορίνο και Πινερόλο υποτάχθηκαν με τη βοήθεια του αδελφού του Θωμά Β' κόμη του Πεδεμοντίου, αλλά με αβέβαιο αποτέλεσμα. Τον διαδέχθηκε ο υιός του Βονιφάτιος.

Βιογραφία
Όταν απεβίωσε ο πατέρας του, τον διαδέχθηκε στην κομητεία της Σαβοΐας και στις προσαρτημένες σε αυτήν περιοχές, αλλά οι αδελφοί του Αίμων και Πέτρος απαίτησαν τη διαίρεση της κτήσης και το μερίδιό τους. Το 1234 έγινε στο Σατώ ντε Σιλόν μια οικογενειακή συγκέντρωση, όπου τα αδέλφια έφθασαν με οπλισμένους ακολούθους. Ο αδελφός τους Γουλιέλμος διαπραγματεύθηκε την εξής συνθήκη: τα εδάφη μένουν ενωμένα, αλλά οι νεότεροι αδελφοί θα έχουν περιοχές στα σύνορα, ως υποτελείς του Αμεδαίου Δ' που τους ενθάρρυνε να επεκτείνουν τα εδάφη τους. Το επόμενο έτος ο αδελφός του Θωμάς Β' εγκατέλειψε την εκκλησιαστική του καριέρα και ο Αμεδαίος Δ' του παραχώρησε την κομητεία του Πεδεμοντίου. 

Ως το 1245 που απέκτησε υιό, μετέβαλλε πολλές φορές τον ορισμό διαδόχου του, αμφιταλαντευόμενος μεταξύ του επομένου αδελφού του Θωμά Β' και των γαμπρών του.

Το 1235 ο Ερρίκος Γ' Ανζού βασιλιάς της Αγγλίας ζήτησε, και νυμφεύτηκε το επόμενο έτος, την Ελεονόρα, κόρη της αδελφής του Βεατρίκης. Το 1238 ο Φρειδερίκος Β΄ Χοενστάουφεν βασιλιάς της Γερμανίας τον έχρισε ιππότη στο Τορίνο και ο Αμεδαίος Δ' με τα αδέλφια του συμμετείχαν στην πολιορκία της Μπρέσια. Επίσης ο Αμεδαίος Δ' και ο Θωμάς Β' ενώθηκαν το 1243 με τον Έντσο, βασιλιά της Σαρδηνίας και υποτελή του Φρειδερίκου Β', στην πολιορκία του Βερσέλι, πόλη που άφησε τον Φρειδερίκο Β' για τον πάπα. Η επίθεση απέτυχε και ο Αμεδαίος Δ' με τον αδελφό του τιμωρήθηκαν από τον πάπα με ακοινωνησία. Οι δύο αδελφοί έγραψαν στον επόμενο πάπα για άφεση της τιμωρίας, πράγμα που τους χορηγήθηκε. Επίσης ο Αμεδαίος Δ' συνόδευσε τον Ιννοκέντιο Δ' από τη Σούζα στο Σαμπερύ· εκεί άφησε τον αδελφό του Φίλιππο για να συνοδεύσει τον πάπα ως τη Λυών.

Πρόθυμα άφησε και τον βασιλιά της Γερμανίας να περάσει από τα περάσματα των Άλπεων. Το 1246 συμφώνησε με τον Ερρίκο Γ' της Αγγλίας να επιτρέπει το πέρασμα σε Άγγλους αντί 200 μάρκων ετησίως. Το ίδιο έτος πήγε στην Προβηγκία να σώσει την ανιψιά του Βεατρίκη, αδελφή της Ελεονόρας, από τις δυνάμεις του Φρειδερίκου Β' και να τη συνοδεύσει στον Κάρολο Α' Καπετιδών-Ανζού, που την παντρεύτηκε. Το 1247 ο Φρειδερίκος Β' μάζεψε τους συμμάχους του στο Σαμπερύ, πρωτεύουσα της Σαβοΐας, και ήταν έτοιμος να επιτεθεί στον πάπα, αλλά η εξέγερση της Πάρμας του ανέτρεψε τα σχέδια. Ο Αμεδαίος Δ' εμπόδισε 1500 στρατιώτες που έστειλε ο πάπας εναντίον της Λομβαρδικής Ένωσης (League). Ο Φρειδερίκος Β' ζήτησε διαπραγματεύσεις για ειρήνη, αλλά απέτυχε· ο πόλεμος συνεχίσθηκε ως που απεβίωσε.

Οικογένεια
Νυμφεύτηκε περί το 1217 τη Μαργαρίτα των Καπετιδών, κόρη του Ούγου Γ' δούκα της Βουργουνδίας. Είχε τέκνα:
 Βεατρίκη του Σαλούτσο, πριν το 1223-1258, παντρεύτηκε πρώτα τον Μαμφρέδο Γ΄ μαρκήσιο του Σαλούτσο και έπειτα τον Μαμφρέδο των Χενστάουφεν βασιλιά της Σικελίας(-Νάπολης).
 Μαργαρίτα, απεβ. 1254, παντρεύτηκε πρώτα τον Βονιφάτιο Β' μαρκήσιο του Μομφερράτου και έπειτα τον Αϊμάρ Γ΄ κόμη του Βαλεντινουά.

Το 1244 νυμφεύτηκε για δεύτερη φορά, την Καικιλία του Μπω, κόρη του Μπαρράλ κυρίου του Μπω. Είχε τέκνα:
 Βονιφάτιος 1245-1263, διαδέχθηκε τον πατέρα του
 Βεατρίκη της Βιγιένα 1250-1292, παντρεύτηκε πρώτα τον Πέτρο των Ιβρέα, κύριο του Σατέλ-Μπελίν, υιό του Ιωάννη κόμη του Σαλόν και έπειτα τον Εμμανουήλ των Ιβρέα, κύριο της Βιγιένα, υιό του Φερδινάνδου Γ΄ της Καστίλης.

Πρόγονοι

Πηγές
 Chaubet, Daniel (1984). "Une enquête historique en Savoie au XVe siècle". Journal des savants (in French): 93-125.
 Cognasso, Francesco (1940). Tommaso I ed Amedeo IV (in Italian). Turin.
 Cox, Eugene L. (1974). The Eagles of Savoy. Princeton: Princeton University Press. ISBN 0691052166.
 Mugnier, F. (1890). Les Savoyards en Angleterre au XIII siècle. Chambéry.

Οίκος της Σαβοΐας