Αιγιλία

Η Αιγιλία ή η Αίγιλος ή η Αιγιλιά ή τα Αίγιλα (), (ο δήμος: Αιγιλίας) ήταν αρχαίος οικισμός - πόλη και δήμος της Αντιοχίδας (περιοχή της Αρχαίας Αττικής και φυλή της αρχαίας Αθήνας).

Ονομασία
Ο δήμος πήρε το όνομά του, κατά μια εκδοχή, πιθανώς από τον μυθικό επώνυμο ήρωα Αιγίλο. Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, ο δήμος πήρε την ονομασία του από τη λέξη «η αίγιλος», η οποία είναι είδος χόρτου, που πιθανώς φυόταν σε εκτάσεις του δήμου και ήταν τροφή για τις αίγες (ενικός: η «αιξ», ).

Τοποθεσία του αρχαίου δήμου 
Ο δήμος της Αιγιλίας, ήταν δήμος των Μεσογείων ή της Παραλίας. Βρισκόταν νότια της Αθήνας, στην περιοχή του κόλπου, ο οποίος ήταν βόρεια του Ακρωτηρίου της Αστυπάλαιας Αττικής, μεταξύ των δήμων των Λαμπτρών και της Αναφλύστου. Η ακριβής τοποθεσία του δήμου δεν έχει ακόμα ταυτιστεί επακριβώς, αλλά οι σύγχρονοι ερευνητές θεωρούν ότι βρίσκεται στην θέση «Φοινικιά», η οποία υπάγεται στον Δήμο Σαρωνικού Αττικής. Η Αιγιλιά τοποθετείται από τους αρχαιολόγους, προς τη βόρεια περιοχή της πεδιάδας, γύρω από τον Άγιο Παντελεήμονα, κοντά στον άλλο δήμο της ίδιας φυλής, τον δήμο της Αναφλύστου.

Κατά τον 19ο αιώνα, ο Βρετανός, τοπογράφος, αρχαιολόγος και περιηγητής Ουίλιαμ Μάρτιν Ληκ, τοποθετεί την περιοχή του δήμου στο ερειπωμένο χωριό «Τζουρέλα», που ήταν στην ακτή, κοντά στους πρόποδες του όρους γνωστού ως Όλυμπος Αττικής.

 Με την ονομασία επίσης Αιγίλεια ή Αιγιλία αναφερόταν στην αρχαιότητα και νησίδα ανοιχτά της ακτής του Μαραθώνα, απέναντι από την πόλη Στύρα της Εύβοιας. Η σημερινή της ονομασία είναι νησίδα Στύρα ή Στούρα ή Στουρονήσι.

Η συμμετοχή του δήμου στην αρχαία Βουλή

Ο δήμος, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές, ως μέλος της Αντιοχίδας φυλής, συμμετείχε με 6 βουλευτές στην αρχαία Βουλή των 500, κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.). Κατά τη δεύτερη περίοδο (307/306 – 224/223 π.Χ.) ο δήμος αντιπροσωπευόταν από 7 βουλευτές στη Βουλή των 600. Κατά την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.) ο δήμος ενσωματώθηκε στην Πτολεμαΐδα φυλή με 7 επίσης βουλευτές, ενώ κατά την τέταρτη περίοδο (201/200 π.Χ. – 126/127) και την πέμπτη περίοδο (126/127 – 3ος αιώνας) είναι άγνωστος ο αριθμός βουλευτών–αντιπροσώπων του δήμου.

Οι κάτοικοι της Αιγιλίας 
Ο δημότης της αρχαίας Αιγιλίας ονομαζόταν Αιγιλιεύς ή Αιγιλεύς. Ο Στράβων στη σημερινή σωστή απόδοση του κειμένου του, ονομάζει τους δημότες αυτούς «Αιγιλιείς», αν και κατά το παρελθόν, από λάθη, τα οποία υπήρχαν στο κείμενό του, αναφερόταν η λέξη «Αιγινείς», η οποία προκαλούσε σύγχυση. Η περιοχή του δήμου της Αιγιλίας ήταν διάσημη για τα σύκα της, γνωστά στην αρχαιότητα, ως «Αιγιλίδες ισχάδες» ().

Κούρος Κροίσος

Ο Κούρος εν προμάχοις ή Κούρος του Κροίσου ή Κούρος της Αναβύσσου, έργο περίπου του 530 π.X., βρέθηκε στην περιοχή Φοινικιά, στην επαρχιακή οδό Καλυβίων - Αναβύσσου, και είναι επιτύμβιο άγαλμα προς τιμή του έφηβου πολεμιστή, ο οποίος ονομαζόταν Κροίσος.

Προσωπικότητες από την Αιγιλία 
Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από τον δήμο της Αιγιλίας, όπως ο Βάχχος ο Αιγιλιεύς γιος του Καρποδώρου, ο στρατηγός Δεξικράτης ο Αιγιλιεύς, ο Δημότιμος ο Αιγιλιεύς γιος του Πυθοδώρου, ο βουλευτής Διονυσόδωρος ο Αιγιλιεύς, ο Διοσκουρίδης ο Αιγιλιεύς γιος του Διοσκουρίδου κ.α.

Δείτε επίσης 
 Αρχαία Αθήνα
 Αντιοχίδα φυλή
 Πτολεμαΐδα φυλή

Παραπομπές - σημειώσεις

Πηγές – βιβλιογραφία
Πρωτογενείς πηγές 
 Αθήναιος ο Ναυκρατίτης, «Δειπνοσοφισταί», Βιβλίον ιδ΄, 652 - p. 526-528.
 Στράβων, «Γεωγραφικά», Βιβλίο Θ', 1.21.
 Ελληνικές επιγραφές - IG Αιγιλ Attica (IG I-III).

Δευτερογενείς πηγές
 Aegilia, στην ιστοσελίδα: referenceworks.brillonline.com,
 Ουίλλιαμ Σμιθ,  Aegilia
 John S. Traill: The political organization of Attica: a study of the demes, trittyes, and phylai, and their representation in the Athenian Council, “Attica”. Princeton: American School of Classical Studies at Athens (ASCSA), 1975, ISBN 978-0-87661-514-0
 John S. Traill: Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica. Athenians Victoria College, Toronto 1986, p. 139.
 Peter Siewert, "Die Trittyen Attikas und die Heeresreform des Kleisthenes", C.H. Beck, München 1982, ISBN 3406080634, ISBN 9783406080630
 Όλγα Κακαβογιάννη, Νίκος Πετρόχειλος, "Από τα νεκροταφεία των αττικών δήμων της δυτικής παραλίας", σελ. 69-80, Πρακτικά ΙΔ΄ Επιστημονικής Συνάντησης ΝΑ Αττικής, επιμέλεια: Αθανάσιος Στεφανής, έκδοση: Εταιρεία Μελετών Νοτιοανατολικής Αττικής, ISBN 978-960-98550-3-7 και αναφορά στην ιστοσελίδα: www.emena.gr της Εταιρείας Μελετών Νοτιοανατολής Αττικής (ΕΜΝΑ), σελ. 69-70.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Δήμος Σαρωνικού , από την ιστοσελίδα: www.saronikoscity.gr του Δήμου Σαρωνικού Αττικής.
 
 Aigilia?, Phoinikia, στις ιστοσελίδες: http://imperium.ahlfeldt.se & https://web.archive.org/web/20170808012018/http://dare.ht.lu.se/, Ψηφιακός Άτλας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ("Digital Atlas of the Roman Empire", Johan Ahlfeldt, Department of Archaeology and Ancient History, Lund University, Sweden), Πανεπιστήμιο Λουντ, Λουντ, Σουηδία, πρόγραμμα: Pelagios.
 Aigilia, Lexicon of Greek Personal Names (LGPN).
 Aigilia, Attic Inscriptions Online.

Δήμοι της Αρχαίας Αττικής
Αρχαία Αθήνα