Αγιωνύμιο

Αγιωνύμιο ή αγιώνυμο είναι το όνομα προσώπου ή τόπου, που οφείλει το όνομά του σε όνομα αγίου. Προέρχεται από το μεσαιωνικό ἁγιωνύμιο < ἅγιος + -ωνύμιο (με έκταση του αρχικού φωνήεντος εν συνθέσει) < ὄνομα.

Τα βαφτιστικά («μικρά ονόματα») που προέρχονται από ονόματα αγίων είναι ευρύτατα διαδεδομένα σε όλες τις χριστιανικές χώρες. Στην Ελλάδα είναι τα πιο διαδεδομένα ονόματα. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε μια προσπάθεια στατιστικής αποτίμησης της συχνότητας των ελληνικών ονομάτων, «Ελληνικά ονόματα (και ολίγη από στατιστική)», το πρώτο όνομα που δεν οφείλει την προέλευσή του σε γνωστό άγιο βρίσκεται στην 33η θέση («Χρυσούλα»).

Η φήμη, οι θαυματουργές επεμβάσεις, οι αρετές και οι ιδιότητες παλαιότερα των αρχαιοελληνικών θεών και ηρώων αντικαθίστανται με τον ερχομό του χριστιανισμού από αυτές των αγίων. Προστάτες των πόλεων (πολιούχοι) είναι τώρα οι άγιοι, για τις ικανότητες και τα θαύματα των οποίων κυκλοφορούν θαυμαστές διηγήσεις.

Στη λαϊκή συνείδηση επικράτησαν οι πιο διακεκριμένοι άγιοι, των οποίων τα ονόματα διαδόθηκαν ευρύτατα, ενώ των πιο άσημων έμειναν τοπικώς περιορισμένα.

Αφορμή για την απόδοση ενός αγιωνυμίου σε νεογέννητο μπορεί να είναι:

(α) η γέννησή του να συμπίπτει με την ημέρα μιας γιορτής ή την ημέρα μνήμης ενός αγίου (π.χ. γεννήθηκε του αγίου Δημητρίου, ονοματίζεται Δημήτρης κτλ.)

(β) το τάξιμο του νεογέννητου πριν γεννηθεί σε έναν άγιο. Το τάμα, όπως και η προσευχή, εξευμενίζει τον Θεό. Γράφει η Καλλιόπη Πρωτόπαπα για τους τρόπους διευκόλυνσης του τοκετού στην Κύπρο:

(γ) κάποιο άλλο γεγονός, όπως ένα όνειρο. Γράφει η Ευγενία Φακίνου:

Παραπομπές

Ονόματα από γιορτές