Βραβείο Καλίνγκα

Το Βραβείο Καλίνγκα για την εκλαΐκευση της Επιστήμης είναι βραβείο που απονέμεται ετησίως από την Εκπαιδευτική Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών («Ουνέσκο», UNESCO) για εξαιρετική ικανότητα στην παρουσίαση επιστημονικών θεμάτων στο ευρύ κοινό. Θεσμοθετήθηκε το 1952, μετά από δωρεά του Ινδού πολιτικού Μπίτζου Πατνάικ (Biju Patnaik), ιδρυτή και πρόεδρο του Ιδρύματος Καλίνγκα στην Ινδία.

Περιγραφή
Το τιμώμενο πρόσωπο πρέπει να έχει επιδείξει, κατά τη διάρκεια μιας εξέχουσας σταδιοδρομίας ως συγγραφέας, συντάκτης, ομιλητής, παραγωγός (ή σκηνοθέτης ή παρουσιαστής) ταινιών ή ραδιοτηλεοπτικών προγραμμάτων, ταλέντο στην παρουσίαση της επιστήμης ή της τεχνολογίας στον μέσο άνθρωπο. Πρέπει ακόμα να έχει επιδιώξει να τονίζει τη διεθνή σημασία της επιστήμης και της τεχνολογίας, και τη συνεισφορά τους στη βελτίωση της διαβιώσεως, στον εμπλουτισμό της πολιτιστικής κληρονομιάς των εθνών, και στην επίλυση προβλημάτων που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα. Πολλοί από όσους τιμήθηκαν με το βραβείο ήταν επιστήμονες, ενώ άλλοι ήταν δημοσιογράφοι, εκπαιδευτικοί ή συγγραφείς.

Το κάθε κράτος-μέλος της UNESCO έχει το δικαίωμα να προτείνει έναν μόνο υποψήφιο για το βραβείο μέσω της εθνικής επιτροπής του για την UNESCO, μετά από προτάσεις των εθνικών επιστημονικών ενώσεων, ή ενώσεων συγγραφέων επιστήμης. Υποψηφιότητες από μεμονωμένους ιδιώτες δεν γίνονται αποδεκτές.

Ο νικητής επιλέγεται από τον γενικό διευθυντή της UNESCO μετά από προτάσεις μιας τετραμελούς κριτικής επιτροπής διορισμένης από τον ίδιο. Τρία μέλη της επιτροπής, προερχόμενα από τρεις διαφορετικές χώρες επιλέγονται με βάση την ισόρροπη γεωγραφική κατανομή και το τέταρτο μετά από σύσταση του Ιδρύματος Καλίνγκα.

Το Βραβείο Καλίνγκα απονέμεται κατά τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Επιστήμης τις μονές χρονολογίες (2013, 2015, κλπ.) και στο Νέο Δελχί τις ζυγές. Ο τιμώμενος παίρνει το ποσό των 20 χιλιάδων αμερικανικών δολαρίων και ένα ασημένιο μετάλλιο «Άλμπερτ Αϊνστάιν» της UNESCO. Επιπλέον, ταξιδεύει στην Ινδία επί δύο έως τέσσερις εβδομάδες ως προσκεκλημένος της ινδικής κυβερνήσεως. Στις ζυγές χρονολογίες, ο αποδέκτης του Βραβείου ταξιδεύει στην πόλη όπου εορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Επιστήμης ως προσκεκλημένος της UNESCO.

Τιμημένοι με το Βραβείο Καλίνγκα
Οι ακολουθοι άνθρωποι έχουν τιμηθεί με το Βραβείο:

Στατιστική
Μέχρι το 2015 το Βραβείο Καλίνγκα είχε απονεμηθεί σε 67 ανθρώπους από 23 χώρες. Από αυτούς, οι 61 ήταν άνδρες και οι 5 γυναίκες (λιγότερο από 8%). Οι 7 από τους 67 έχουν τιμηθεί και με Βραβείο Νόμπελ. Η χώρα με τους περισσότερους νικητές είναι (ως το 2015) το Ηνωμένο Βασίλειο με 10 και ακολουθούν οι ΗΠΑ με 9.

Δείτε επίσης
 Εκλαΐκευση της επιστήμης
 Επιστημονική δημοσιογραφία

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 
 

Καλινγκα