Έντουαρντ Έλλις (έμπορος)

Ο Έντουαρντ Έλλις ο πρεσβύτερος (αγγλικά: Edward Ellice the Elder, γνωστός στην εποχή του ως “Αρκούδα”, “Bear”), (27 Σεπτεμβρίου 1783 – 17 Σεπτεμβρίου 1863), ήταν Βρετανός έμπορος και πολιτικός. Διετέλεσε διευθυντής της “Εταιρείας του Κόλπου Χάντσον” (“Hudson's Bay Company”, HBC) και ο κινητήριος μοχλός, πίσω από το νομοσχέδιο για τη μεταρρύθμιση του 1832 (Reform Bill of 1832).

Πρώτα χρόνια – σπουδές
Ο Εδουάρδος Έλλις γεννήθηκε στις 27 Σεπτέμβρη του 1783 στο Λονδίνο και ήταν γιος του Αλεξάνδρου Έλλις (Alexander Ellice) και της Άννας Ράσελ (Ann Russell). Το 1795 ο πατέρας του αγόρασε ένα ημι-φεουδαλικό τμήμα εδαφών στη περιοχή του Κεμπέκ στον Καναδά  (Seigneury ή Seigneurial system of New France, εδαφικό σύστημα της Νέας Γαλλίας, πόλη Villechauve ή Beauharnois Quebec, του Κεμπέκ), από τον Μισέλ Καρτιέ (Michel Chartier de Lotbinière, Marquis de Lotbinière). Μικρότερος αδελφός του Εντουαρντ ήταν ο στρατηγός Ρόμπερτ Έλλις (Robert Ellice).

Σπούδασε στο Σχολείο του Γουίντσεστερ (Winchester School) και στο Κολλέγιο Μάρισκαλ (Marischal College), στο Αμπερντήν.

Εμπορικές δραστηριότητες και πρώτος γάμος
Έγινε συνέταιρος στην εταιρεία Phyn, Ellices and Inglis, η οποία είχε ενδιαφέροντα για την "Εταιρεία ΧΥ" (Βορειοδυτική εταιρεία, "XY Company" και "North West Company") του Καναδά. Είχε αποσταλεί στον Καναδά το 1803 και το 1804 παρευρέθηκε στην ένωση των δύο αυτών εταιρειών. Εταιρείες. Στη συνέχεια έγινε εταίρος στην Βορειοδυτική εταιρεία, (“North West Company“, NWC) και κατά τη διάρκεια του αγώνα που έκανε ο Τόμας Ντάγκλας (Thomas Douglas, 5th Earl of Selkirk, 1771–1820) διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο. 

Ο ίδιος ασχολήθηκε με το εμπόριο γούνας από το 1803 με αποτέλεσμα να αποκτήσει το παρατσούκλι του, η «αρκούδα». 

Στις 30 Οκτωβρίου 1809 παντρεύτηκε την Χάννε Αλθαία Μπέτεσγορθ (Hannah Althea Bettesworth), το γένος Γκρέι (Grey), κόρη του Τσαρλς Γκρέι (Charles Grey, 1st Earl Grey, 1729–1807) και χήρα του καπετάνιου Τζορτζ Έντμουντ Μπάϊρον Μπέτεσγορθ (George Edmund Byron Bettesworth, 1785–1808). Απέκτησε με αυτήν ένα γιο, που του έδωσε το ίδιο όνομα με αυτόν, τον  Έντουαρντ Έλλις, τον νεώτερο.

Το 1820, δραστηριοποιήθηκε μαζί με τους αδελφούς Γουίλιαμ Μακ Γκιλιβράϊ (William McGillivray) και Σάϊμον Μακ Γκιλιβράϊ (Simon McGillivray), για την επίτευξη της ένωσης των εταιρειών  “North West Company“ (NWC) και “Hudson's Bay Company” (HBC) και παρευρισκόταν όταν ξεκίνησαν οι σχετικές διαπραγματεύσεις. Θεωρείται ως ο βασικός παράγοντας, ο οποίος δημιούργησε το αμάλγαμα της ανάμειξης των εταιρειών “North West”, “XY” και “Hudson's Bay Company” το 1821. Αργότερα έγινε αναπληρωτής διευθυντής και διευθυντής στην “Εταιρεία του Κόλπου Χάντσον”.

Πολιτική δραστηριότητα
Υπήρξε επίσης βουλευτής του  Κοινοβουλίου του Ηνωμένου Βασιλείου για το Κόβεντρι από το 1818-1826 και ξανά πάλι από το 1830 έως το 1863.  
Διετέλεσε Υπουργός Οικονομικών (Financial Secretary to the Treasury) και δεύτερος στην ιεραρχία της κυβέρνησης του στην κυβέρνηση του λόρδου Τσαρλς Γκρέι (Charles Grey, 2nd Earl Grey, 1764–1845) και υπουργός Πολέμου (Secretary at War), μεταξύ 1833 και 1834, διάστημα κατά το οποίο πρότεινε ότι οι διορισμοί στο στρατό θα πρέπει να γίνονται απευθείας από το υπουργείο του. Ίδρυσε τη Μεταρρυθμιστική Λέσχη ή Λέσχη των Μεταρρυθμιστών το 1836 και υποστήριξε τον Πάλμερστον ως πρωθυπουργό. Ορκίστηκε στο Μυστικό Συμβούλιο (Privy Council of the United Kingdom) το 1833. Το 1836 προέτρεψε, σε ιδιωτικό επίπεδο, τη γαλλική κυβέρνηση να στείλει στρατεύματα στην Ισπανία.

Ο Έντουαρντ Έλλις και η Φιλελληνική Επιτροπή του Λονδίνου (1823-1826)
Ο Έντουαρντ Έλλις υπήρξε επίσης μέλος της Φιλελληνικής Επιτροπής του Λονδίνου (αγγλικά: London Greek Committee ή London Philhellenic Committee, 1823-1826), η οποία ήταν κίνηση φιλελλήνων, που συστάθηκε, τον Μάρτιο του 1823 με κύριο σκοπό την υποστήριξη της ελληνικής Επανάστασης.

Δεύτερος γάμος
Το 1843, παντρεύτηκε σε δεύτερο γάμο, την Άννα Αμέλια Λέστερ (Anne Amelia Leicester), το γένος Κέπελ (Keppel), κόρης του Γουίλιαμ Κέπελ (William Keppel, 4th Earl of Albemarle, 1772 – 1849) και χήρας του Τόμας Κοκ (Thomas Coke, 1st Earl of Leicester, 1754 –1842), η οποία, όμως, απεβίωσε το επόμενο έτος. 

Ο μοναδικός του γιος ο  Έντουαρντ Έλλις ο νεώτερος (Edward Ellice Jr.) έγινε και αυτός μεταγενέστερα μέλος του Κοινοβουλίου. 
Ο δε αδελφός του Έντουαρντ Έλλις του γηραιότερου, ο στρατηγός Ρόμπερτ Έλλις (Robert Ellice) παντρεύτηκε την Ελίζα Κόρτνεϊ (Eliza Courtney) και αργότερα, περί το 1880, ένας από τους εγγονούς τους έγινε κληρονόμος του γιου του, του Έντουαρντ Έλλις του νεώτερου.

Τιμητικές διακρίσεις
Στον Έντουαρντ Έλλις απονεμήθηκε τιμητικά τίτλος διδάκτορα DCL (Doctor of Civil Law), από το Πανεπιστήμιο του Σαιντ Άντριους.

Ονομασίες περιοχών προς τιμήν του Έντουαρντ Έλλις 
Τα Νησιά Έλλις, πρώην μέρος της αποικίας “Gilbert and Ellice Islands” και τώρα το ανεξάρτητο έθνος του Τουβαλού, φέρουν το όνομά του. Ο αγροτικός δήμος Έλλις της επαρχίας Μανιτόμπα του Καναδά, ο εμπορικός σταθμός της “Εταιρείας του Κόλπου Χάντσον”, επονομαζόμενος και ως το Φρούριο Έλλις (Fort Ellice) και η λεωφόρος Έλλις (Ellice Avenue) στο Γουίνιπεγκ πήραν το όνομά τους, προς τιμήν του.

Δείτε επίσης
 Μεταρρυθμιστική Λέσχη, Φιλελληνική Επιτροπή του Λονδίνου, Βρετανική επιρροή στην Ελλάδα, Σχέσεις Ελλάδας και Ηνωμένου Βασιλείου

Παραπομπές

Πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Oxford DNB, Edward Ellice (1783–1863) (αγγλικά), (subscription required=χρειάζεται εγγραφή),

Ελλις
Ελλις