Κινηματογραφικό στούντιο

Το κινηματογραφικό στούντιο (αγγλικά: film ή movie studio) είναι μεγάλη εταιρεία ψυχαγωγίας ή κινηματογραφικών ταινιών με ιδιόκτητες εγκαταστάσεις που εξυπηρετεί τη δημιουργία ταινιών και διαχειρίζεται από την εκάστοτε εταιρεία παραγωγής. Η πλειονότητα των εταιρειών της βιομηχανίας της διασκέδασης δε διαθέτουν ιδιωτικούς χώρους αλλά ενοικιάζουν τα στούντιο από εταιρείες που διαθέτουν το χώρο τους.

Προϊστορία του κινηματογράφου 

Ο κινηματογράφος εμφανίστηκε αρχικά ως μια νέα τεχνική καταγραφής και οπτικοποίησης της κίνησης (κινηματογράφος = κινήματα + γραφή).

Εκείνος που πλησίασε τον κινηματογράφο όσο κανείς ήταν ο Γάλλος Emile Reynaud το 1878. Ζωγράφιζε χάρτινες ταινίες και θα μπορούσε να θεωρηθεί κατά κάποιο τρόπο ως δημιουργός ταινιών κινουμένων σχεδίων.

Οι πρώτες κινηματογραφικές ταινίες ήταν συνολικής διάρκειας 10-15’ και παρουσίαζαν, συχνά στατικά, σκηνές από την καθημερινότητα. Μέχρι τις αρχές του 1900, η καλύτερη πηγή φωτισμού για τις κινηματογραφικές ταινίες ήταν το φυσικό φως. Την ίδια χρονολογία, αρκετές εταιρείες άρχισαν να μετακομίζουν στο Λος Άντζελες της Καλιφόρνια. Εκτιμάται ότι το 1908 στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής υπήρχαν περίπου 10.000 κινηματογράφοι. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1920 ο κινηματογράφος ήταν βουβός και οι προβολές συνοδεύονταν συχνά από ζωντανή μουσική. Η ιστορία του ηχογραφημένου κινηματογράφου ξεκίνησε το 1926, όταν η Warner Brothers παρουσίασε τη συσκευή Vitaphone που βοηθούσε να αναπαραχθεί η μουσική μέσω ενός δίσκου που συγχρονιζόταν με την μηχανή προβολής ταινιών. Στα τέλη του 1927 κυκλοφόρησε η πρώτη ταινία με τίτλο The Jazz Singer που περιείχε διαλόγους, αν και βουβή κατά το μεγαλύτερο μέρος της.

Τα πρώτα κινηματογραφικά στούντιο στην Αμερική 

Το 1893 ο Τόμας Έντισον έχτισε το πρώτο κινηματογραφικό στούντιο στις ΗΠΑ. Διένειμε τις ταινίες που κατασκευάζονταν εκεί σε θέατρα βαριετέ, σε στοές προβολών και εκθεσιακούς χώρους. Το 1909 ο αμερικανός διευθυντής θεάτρου Edwin Thanhouser ίδρυσε στην πόλη New Rochelle της Νέας Υόρκης το πρωτοποριακό κινηματογραφικό στούντιο Thanhouser.  Το πρώτο κινηματογραφικό στούντιο στην περιοχή του Χόλιγουντ ήταν το Nestor Studios, το οποίο άνοιξε το 1911 ο Αλ Κρίστι για τον Ντέιβιντ Χόρσλεϊ. Την ίδια χρονιά, άλλοι 15 ανεξάρτητοι παραγωγοί εγκαταστάθηκαν στο Χόλιγουντ. Άλλες εταιρείες παραγωγής εγκαταστάθηκαν τελικά στην περιοχή του Λος Άντζελες σε μέρη όπως το Κάλβερ Σίτυ, το Μπέρμπανκ και αυτό που σύντομα θα γινόταν γνωστό ως Studio City στην κοιλάδα του Σαν Φέρναρντο.

Τύποι κινηματογραφικών στούντιο

Major film studios 

Πρόκειται για εταιρεία παραγωγής και διανομής ταινιών που αναλαμβάνει την ετήσια κυκλοφορία σημαντικού αριθμού ταινιών και λαμβάνει μέρος των κερδών από το box office των ταινιών. 

Ορισμένα από τα σημαντικά majors  που βρίσκονται σε λειτουργία: 

Paramount Pictures (1912)
Universal Studios (1912)
Walt Disney Pictures (1923)
Warner Bros. (1923)
Columbia Pictures (1924)
20th Century Fox (1935)

Minors 

Είναι μικρότερα κινηματογραφικά στούντιο που λειτουργούν ταυτόχρονα με τα major film studios. Κάλυπταν κυρίως τη ζήτηση για B movies, για τις εμπορικές μη καλλιτεχνικές art film ταινίες χαμηλού κόστους.

Οι ανεξάρτητοι 
Η ιδιοκτησία των κινηματογραφικών αιθουσών από τα Πέντε Μεγάλα Στούντιο αντιτάχθηκε τελικά από οκτώ ανεξάρτητους παραγωγούς, συμπεριλαμβανομένων των Σάμουελ Γκόλντγουιν, Ντέιβιντ Ο' Σέλζνικ, Γουόλτ Ντίσνεϊ, Χαλ Ροτς και Γουόλτερ Γουάνγκερ. Το 1948, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση κέρδισε μια υπόθεση κατά της Paramount στο Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο έκρινε ότι η κάθετα ολοκληρωμένη δομή της κινηματογραφικής βιομηχανίας αποτελούσε παράνομο μονοπώλιο. Αυτή η απόφαση, που λήφθηκε μετά από δώδεκα χρόνια αντιδικίας, επέσπευσε το τέλος του συστήματος στούντιο και της «Χρυσής Εποχής» του Χόλιγουντ.

Διάσημα κινηματογραφικά στούντιο

Universal Studios Hollywood 

Τα Universal Studios Hollywood είναι κινηματογραφικό στούντιο και θεματικό πάρκο που βρίσκεται στο Universal City. Είναι από τα πιο παλιά και διάσημα ενεργά κινηματογραφικά στούντιο του Χόλυγουντ με μασκότ τον Γούντι τον Τρυποκάρυδο (Woody Woodpecker). Θεωρείται το πρώτο από τα πολλά Universal Studios Theme Parks που βρίσκονται σε όλον τον κόσμο. 

Costumed characters

Στο πάρκο της Universal Studios κυκλοφορούν ορισμένοι χαρακτήρες που πρωταγωνίστησαν είτε σε ταινίες του Hollywood ή σε έντυπα της Universal Studios.

Ορισμένοι από τους οποίους:

Η Μούμια (ταινία 1999)
Κόμης Δράκουλας 
Μέριλιν Μονρόε
Φρανκενστάιν (ταινία 1931)
Betty Boop
Scooby-Doo characters: Scooby-Doo, Shaggy, Daphne
Shrek characters: Shrek, Donkey, Princess Fiona
Simpson Family: Homer, Marge, Bart, Lisa
Transformers (ταινία)
Woody Woodpecker

Τσινετσιτά 
Το Τσινετσιτά (στα ιταλικά σημαίνει κινηματογράφος της πόλης) είναι ένα μεγάλο κινηματογραφικό στούντιο που βρίσκεται στη Ρώμη της Ιταλίας και θεωρείται η καρδιά του ιταλικού κινηματογράφου. Κατασκευάστηκε το 1937 κατά την περίοδο του  φασισμού από τον Μπενίτο Μουσολίνι , το γιο του Vittorio και τον επικεφαλής Luigi Freddi με σλόγκαν ιταλ.: Il cinema è l'arma più forte (Το σινεμά είναι το πιο δυνατό όπλο). Στόχος ήταν η αναγέννηση της βιομηχανίας του ιταλικού κινηματογράφου που βρισκόταν σε κρίση.

Ιστορία
Το στούντιο βομβαρδίστηκε από τους  δυτικούς συμμαχους κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Από το 1945-1947 φιλοξενήθηκαν περίπου 3.000 πρόσφυγες, χωρισμένοι σε δύο στρατόπεδα: ένα για Ιταλούς, Λίβυους και Δαλματούς και ένα για Γιουγκοσλάβους, Πολωνούς, Αιγύπτιους, Ιρανούς και Κινέζους. Μετά τον πόλεμο, ξαναχτίστηκε. Τη δεκαετία του 50’ λειτούργησε ως χώρος κινηματογράφησης για μεγάλο αριθμό αμερικανικών κινηματογραφικών παραγωγών, όπως ο Ben-Hur, και συνδέθηκε στενά με τα έργα του Φεντερίκο Φελίνι. Το 1997 η ιταλική κυβέρνηση, λόγω επικείμενης πτώχευσης, ιδιωτικοποίησε το κινηματογραφικό στούντιο πουλώντας το 80% των μετοχών. Το 2007 καταστράφηκαν από φωτιά περίπου 3000 m². Το 2012 μια νέα φωτιά κατέστρεψε το χώρο όπου γυρίστηκε, μεταξύ άλλων, η ταινία La Dolce Vita του Φεντερίκο Φελίνι. Το 2014 εγκαινιάστηκε ένα θεματικό πάρκο διασκέδασης το Cinecittà World που σχεδιάστηκε από τον Dante Ferretti, τον σχεδιαστή παραγωγής και κάτοχο τριών Όσκαρ. Το πάρκο περιλαμβάνει κέντρο ευεξίας και καλά διατηρημένη φυσική έκταση.

Σημαντικές παραγωγές

Το στούντιο φιλοξένησε διεθνείς κινηματογραφικές παραγωγές συμπεριλαμβανομένων των: Helen of Troy (1956), 
Κλεοπάτρα (1963), Ρωμαίος και Ιουλιέτα (1968), La Traviata (1982) και Οι Συμμορίες της Νέας Υόρκης.

Προβλήθηκε και σε τηλεοπτικές παραγωγές όπως η ιταλική εκδοχή του Big Brother, The Passion of the Christ, που σκηνοθέτησε ο Μελ Γκίμπσον καθώς και αποσπάσματα από τις σειρές Rome,  Doctor Who και Kaamelott που λάμβανε χώρα στην Αρχαία Ρώμη.

10 Μεγάλα κινηματογραφικά στούντιο 

20th Century Fox
Dreamworks S.K.G.
Metro-Goldwyn-Mayer
Miramax Films
New Line Cinema
Paramount Pictures
Sony Pictures
Universal Pictures
Walt Disney Pictures / Touchstone Pictures
Warner Bros

Σημειώσεις

Παραπομπές 

Κινηματογράφος