Ραλφ Μπέτζα

Ο Ραλφ Μπέτζα (Ralph Betza, γεν. 1945, ΗΠΑ) είναι διεθνής μαιτρ στο σκάκι και εφευρέτης πολλών παραλλαγών του παιχνιδιού, όπως το Σκάκι με διαφορετικούς στρατούς (Chess with different armies, ή Equal Armies), που είναι γνωστό και με το όνομά του ως Σκάκι του Μπέτζα (Betza's Chess).

Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Ραλφ Μπέτζα διαμένει στη Νέα Υόρκη των ΗΠΑ και ασχολείται με τον προγραμματισμό σε ηλεκτονικούς υπολογιστές και όπως αναφέρει ο ίδιος τον Νοέμβριο του 1997 σε μια συνέντευξή του, έμαθε να παίζει σκάκι σε ηλικία 8 ετών, άρχισε να κερδίζει τους συμμαθητές του στα 12 (όταν ανακάλυψε το 1.ε4 ε5 2.Βθ5), άλλα έχανε από σκακιστές μέχρι τα 13 του, κέρδισε το πρώτο του τουρνουά στα 14 (ένα περιφερειακό σχολικό τουρνουά) και όλα ξεκίνησαν από εκεί. Θεωρεί αξιωσημείωτη τη συνάντηση που είχε με τον Έντουαρντ Λάσκερ, ο οποίος αν και είχε περάσει τα 90 και δεν έπαιζε πια καλό σκάκι, εφηύρε μια κίνηση με την οποία τον κέρδισε κυριολεκτικά, αυτό ήταν που τον έκανε να καταλάβει εις βάθος το σκάκι. Σταμάτησε να παίζει σκάκι το 1979, όταν τερμάτησε δεύτερος στο Ιταλικό εθνικό πρωτάθλημα, έκτοτε ασχολείται με την εφεύρεση σκακιστικών παραλλαγών.

Παραλλαγές που εφηύρε 
Ο Ραλφ Μπέτζα είναι ίσως ο πιο παραγωγικός εφευρέτης παραλλαγών του σκακιού. Πολλές από τις παραλλαγές του δημοσιεύθηκαν στο διαδίκτυο, ενώ αρκετές από αυτές είναι πολύ δημοφιλείς και περιγράφονται σε σκακιστικά βιβλία και περιοδικά.

Οι παραλλαγές που εφηύρε είναι:

 Σκάκι για πολλούς παίκτες (Multiplayer Chess) πριν το 1968
 Χάι-Λόου σκάκι (High-Low Chess) το 1968
 Σκάκι με παράξενες εφεδρείες (Strange Relay Chess) τη δεκαετία του 1970
 Σκάκι συντεταγμένων (Coordinate Chess, ή σύντομα Co-Chess) το 1973
 Σκάκι μετατροπής (Conversion Chess) το 1973
 Σκάκι συντεταγμένων με εφεδρείες (Co-Relay Chess) το 1973
 Σκάκι διπλής μετατροπής (Double Conversion Chess) το 1973
 Σκάκι ετεροσυνένωσης (Heterocoalescence Chess) το 1973, του Philip M. Cohen, που βασίστηκε σε μια ιδέα του Μπέτζα
 Σκάκι αντιστροφέα (Inverter Chess, ή Switch Chess) το 1973 
 Μεταμόρφωσις (Metamorphosis) περίπου το 1973
 Σκάκι ανεμόμυλου (Pinwheel Chess) το 1973
 Σκάκι μετατροπής με αναστροφή (Reversion Conversion Chess) το 1973 
 Σκάκι μεταφοράς (Transportation Chess, ή Transchess) το 1973
 Γουοτεργκέιτ σκάκι (Watergate Chess) το 1973
 Ασθενές σκάκι (Weak!) το 1973
 Σκάκι αμφίδρομης ροής (Biflux Chess) το 1974, μια παραλλαγή του Σκάκι συντεταγμένων (Co-Chess)
 Σκάκι με κινήσεις Μπράουν (Brownian Motion Chess) το 1974
 Σκάκι της Κασάνδρας (Cassandra Chess) το 1974
 Όρμπιταλ σκάκι (Orbital Chess) το 1974
 Σκάκι με υπερφορτωτή και αποκαταστάτη (Overloader/Restorer Chess, ή σύντομα O/R Chess) το 1974
 Σκάκι μεταφοράς πουτ-μπακ (Put-back Transchess) το 1974
 Σχεδόν σκάκι (Almost Chess) το 1977
 Φιλόδοξο σκάκι (Ambition Chess) το 1977
 Οτορίφλ σκάκι (Autorifle Chess) το 1977, μετά την έκδοση του Bill Rawlings
 Σκάκι χιονοστιβάδας (Avalanche Chess) το 1977
 Σκάκι χιονοστρόβιλου (Blizzard Chess) το 1977
 Σκάκι βαμβακίνας (Buzzard Chess) το 1977
 Σκάκι λίστας (List Chess) το 1977
 Σκάκι πανούκλας (Plague Chess) το 1977, μετά την έκδοση του S. Walker, που παραλλαγές του είναι το Biological Warfare Chess και το Immunity  
 Σκάκι εν ριπή οφθαλμού (Twinkle Chess) το 1977
 Σκάκι πολύ Σκωτικό (Very Scottish Chess) το 1977
 Γκοστράιντερ σκάκι (Ghostrider Chess) το 1978
 Ινκόγκνιτο σκάκι (Incognito Chess) το 1978
 Σκάκι του ψεύτη (Liars' Chess) το 1978
 Τούτι-Φρούτι σκάκι (Tutti-Frutti Chess) το 1978, μαζί με τον Philip M. Cohen
 Σκάκι με διαφορετικούς στρατούς (Chess with different armies, ή Betza's Chess, ή Equal Armies) το 1979
 Σάξιον σκάκι (Suction Chess) το 1979
 Σφηνάκι σκάκι (One-Shot Chess) το 1980
 Σκάκι σμήνους (Swarm Chess) το 1980
 Κούπα σκάκι (Koopa Chess) το 1990
 Δρόμος του ιππότη (Way Of The Knight, ή σύντομα WOTN) το 1992
 Σκάκι σε πραγματικά μεγάλη σκακιέρα (Chess on a Really Big Board, ή Four Board Chess, ή Chess on Four Boards) το 1996
 Σκάκι σεισμός (Earthquake Chess) το 1996
 Στενό σκάκι (Narrow Chess) το 1996
 Σκάκι ταξί (Taxi Chess) το 1996
 Σκάκι καταπακτής (Trapdoor Chess) το 1996
 Σκάκι του Νεμορόθ (The Game of Nemoroth) το 2002

Καθώς δεν υπάρχει επίσημη ελληνική μετάφραση για όλες τις παραπάνω παραλλαγές, χρησιμοποιήθηκε μια μετάφραση που αποδίδει την πλησιέστερη απόδοση της ιδέας της παραλλαγής, ενώ όπου επικρατεί ο διεθνής όρος στα ελληνικά (π.χ. Γκοστράιντερ, Χάι-Λόου, κ.λπ.) αναγράφεται ομοίως.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 FIDE προφίλ

Αμερικανοί σκακιστές