Βασίλης Παναγιωτόπουλος

Ο Βασίλης Παναγιωτόπουλος (γεν. 1932) είναι Έλληνας ιστορικός, με ειδίκευση την μελέτη της νεώτερης και σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.

Βιογραφία
Γεννήθηκε το 1932 στη Μεσσήνη Μεσσηνίας. Το 1952 εισήχθη στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1960 ξεκίνησε να εργάζεται ως βοηθός έρευνας στο Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΕΙΕ). Υπήρξε μαθητής του Κ. Θ. Δημαρά. Το 1965 μετέβη για  συμπλήρωση των σπουδών του στη Γαλλία και σπούδασε Ιστορία στην École des hautes études και στη Σορβόννη, απ' όπου έλαβε και το διδακτορικό του δίπλωμα. 

Το 1967 εντάχθηκε στο Κέντρο Ιστορικών Ερευνών του Εργαστηρίου Ιστορικής Δημογραφίας της École des hautes études. Το 1983 ο Παναγιωτόπουλος μαζί με τον Σπύρο Ασδραχά και τον Φίλιππο Ηλιού συνίδρυσαν και ξεκίνησαν να συνδιευθύνουν το επιστημονικό ιστορικό περιοδικό «Τα Ιστορικά», που εκδόθηκε από τον εκδοτικό οίκο Μέλισσα. Μέσω των «Ιστορικών», οι τρεις τους συνετέλεσαν στην ανανέωση της ιστορικής έρευνας στην Ελλάδα, στρέφοντάς την προς τους προβληματισμούς της «Νέας Ιστορίας». Το 1985 επέστρεψε στην Ελλάδα και εκλέχτηκε διευθυντής ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών. Το 1994 ορίστηκε διευθυντής του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Ερευνών του ΕΙΕ. Το 2001 ανακηρύχθηκε ομότιμος διευθυντής ερευνών του ΕΙΕ. 

Πέρα από τις δημοσιεύσεις του για την οικονομική και κοινωνική ιστορία της νεώτερης Ελλάδας, υπήρξε ο εμπνευστής των «Σεμιναρίων της Ερμούπολης», ενώ επιμελήθηκε τη δεκάτομη «Ιστορία του Νέου Ελληνισμού 1770 - 2000». Μαζί με τους συνεργάτες του επιμελήθηκε την έκδοση σε τέσσερις τόμους του αρχείου του Αλή Πασά που φυλάσσεται στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη.

Το 2006, δέκα χρόνια μετά από τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, ο Παναγιωτόπουλος είχε την ευθύνη και την επιστημονική επιμέλεια για την έκδοση (σε δύο τόμους) του έργου «Ο Ανδρέας Παπανδρέου και η εποχή του», που θεωρείται μια από τις πληρέστερες μελέτες για τoν Α. Παπανδρέου.

Επιλεγμένη εργογραφία
Le peuplement du Péloponnèse (XIII'-XVIII' siecles), (διδακτορική διατριβή, Université Paris-Sorbonne (Paris IV), 1982).
Πληθυσμός και οικισμοί της Πελοποννήσου: 13ος - 18ος αιώνας (ελληνική μετάφραση, 1987).
Ιστορία του Νέου Ελληνισμού 1770-2000 (10 τομ.), Ελληνικά Γράμματα, 2003.
Ο Ανδρέας Παπανδρέου και η εποχή του (2 τομ.), Ελληνικά Γράμματα, 2006
 Αρχείο Αλή Πασά Γενναδείου Βιβλιοθήκης (4 τομ.), ΕΙΕ/ΙΝΕ, 2010.
Δύο πρίγκιπες στην Ελληνική Επανάσταση: Επιστολές αυτόπτη μάρτυρα και ένα υπόμνημα του πρίγκιπα. Γεωργίου Καντακουζηνού, ΕΙΕ/Ασίνη, 2015.

Υποσημειώσεις

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Συνέντευξη Βασίλη Παναγιωτόπουλου στον Αντώνη Παγκράτη: «Ο Ρήγας, τα αδιέξοδα και οι Φιλικοί». YouTube.

Έλληνες ιστορικοί
Απόφοιτοι Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών