Πρωτάθλημα Γαλλίας καλαθοσφαίρισης ανδρών

Το Πρωτάθλημα Γαλλίας καλαθοσφαίρισης ανδρών ή Γαλλικό Πρωτάθλημα (γαλλικά: Championnat de France de basket-ball, από το 1993 επίσημη ονομασία: Championnat de France Pro A, Πρωτάθλημα Γαλλίας Προ Α, άλλη ονομασία: LNB Pro A), γνωστή από το 2018 ως «Jeep Élite», αποτελεί την ανώτατη κατηγορία πρωταθλημάτων καλαθοσφαίρισης της χώρας. Από το 1987, διοργανώτρια αρχή του πρωταθλήματος είναι η «γαλλική λίγκα» (LNB).

Ιστορία 
Κατά τη διάρκεια της μακράς ιστορίας του, το πρωτάθλημα της Γαλλίας χαρακτηρίστηκε επανειλημμένα από διαστήματα κυριαρχίας ορισμένων συλλόγων. Το πρώτο διάστημα κυρίαρχη ήταν η ομάδα της Αλσατίας η Μιλούζ (1924-1931), έπειτα η ΑΣΒΕΛ Λυών-Βιλερμπάν (1950, 1960 και 1970), με τις Λιμόζ και Ορτέζ να ακολουθούν (1980 και 1990).

Η δομή του πρωταθλήματος έχει εξελιχθεί καθ' όλη όλη την ιστορία του. Επί του παρόντος, λαμβάνει χώρα σε δύο φάσεις: την κανονική περίοδο (Saison Régulière) κατά την οποία οι ομάδες του πρωταθλήματος αγωνίζονται μεταξύ τους εντός και εκτός έδρας και τα πλέι-οφ (Playoffs), στα οποία συμμετέχουν οι ομάδες που έχουν τερματίσει στις 8 πρώτες θέσεις του πρωταθλήματος στην κανονική περίοδο, όπου οι νικήτριες των προημιτελικών και ημιτελικών καθορίζονται έπειτα από τρεις αναμετρήσεις, ενώ η πρωταθλήτρια αναδεικνύεται η ομάδα που θα επικρατήσει στον τελικό, έπειτα από μία σειρά πέντε αγώνων. Οι ομάδες που έχουν τερματίσει στις δύο τελευταίες θέσεις στην κανονική διάρκεια του πρωταθλήματος, υποβιβάζονται στην αμέσως κατώτερη κατηγορία, την Προ Β και αντικαθίστανται από δύο ομάδες της Προ Β.

Τη σεζόν 2019–20, το πρωτάθλημα ακυρώθηκε και δεν υπήρξε πρωταθλητής, λόγω της πανδημίας του κορονοϊού.

Η ΑΣΒΕΛ Λυών-Βιλερμπάν αποτελεί την ποιο επιτυχημένη ομάδα καθ' όλη την ιστορία του πρωταθλήματος, καθώς έχει κατακτήσει συνολικά 21 τίτλους. Τρέχουσα (2023) πρωταθλήτρια είναι η Μονακό.

Πρωταθλητές 

 1920–21: Σταντ Φρανσαί (1)
 1921–22: ΑΚΑΜ Λιλ (1)
 1922–23: ΑΝ Αράς (1)
 1923–24: ΦΑ Μυλούζ (1)
 1924–25: ΦΑ Μυλούζ (2)
 1925–26: ΦΑ Μυλούζ (3)
 1926–27: Σταντ Φρανσαί (2)
 1927–28: ΦΑ Μυλούζ (4)
 1928–29: ΦΑ Μυλούζ (5)
 1929–30: ΦΑ Μυλούζ (6)
 1930–31: ΦΑ Μυλούζ (7)
 1931–32: ΚΑΟΦΑ Ρενς (1)
 1932–33: ΚΑΟΦΑ Ρενς (2)
 1933–34: Ολιμπίκ Λιλουά (1)
 1934–35: ΣΑ Μυλουζιάν (1)
 1935–36: ΣΚΠΟ Παρί (1)
 1936–37: ΣΑ Μυλουζιάν (2)
 1937–38: ΣΚΠΟ Παρί (2)
 1938–39: ΟΣ Μετρό (1)
 1939–41: Δεν διεξήχθη
 1941–42: ΟΣ Μετρό (2)
 1942–43: Γκρενόμπλ (1)
 1943–44: Γκρενόμπλ (2)
 1944–45: Σαμπιονέ (1)
 1945–46: ΕΣΣΜΓ Λιόν (1)
 1946–47: Παρί ΟΚ (1)
 1947–48: ΟΑ Μαρσέιγ (1)
 1948–49: ΑΣΒΕΛ (1)
 1949–50: ΑΣΒΕΛ (2)

 1950–51: Παρί ΜΡ (1)
 1951–52: ΑΣΒΕΛ (3)
 1952–53: Παρί ΜΡ (2)
 1953–54: Παρί ΜΡ (3)
 1954–55: ΑΣΒΕΛ (4)
 1955–56: ΑΣΒΕΛ (5)
 1956–57: ΑΣΒΕΛ (6)
 1957–58: Σαρλεβίλ-Μεζιέρ (1)
 1958–59: Ροάν (1)
 1959–60: Σαρλεβίλ-Μεζιέρ (2)
 1960–61: Μπανιολέ (1)
 1961–62: Μπανιολέ (2)
 1962–63: Παρί ΟΚ (2)
 1963–64: ΑΣΒΕΛ (7)
 1964–65: Ντεναίν (1)
 1965–66: ΑΣΒΕΛ (8)
 1966–67: Μπανιολέ (3)
 1967–68: ΑΣΒΕΛ (9)
 1968–69: ΑΣΒΕΛ (10)
 1969–70: Αντίμπ (1)
 1970–71: ΑΣΒΕΛ (11)
 1971–72: ΑΣΒΕΛ (12)
 1972–73: ΑΣ Μπερκ (1)
 1973–74: ΑΣ Μπερκ (2)
 1974–75: ΑΣΒΕΛ (13)
 1975–76: ΑΣΠΟ Τουρ (1)
 1976–77: ΑΣΒΕΛ (14)
 1977–78: Λε Μαν ΣΜ (1)
 1978–79: Λε Μαν ΣΜ (2)

 1979–80: ΑΣΠΟ Τουρ (2)
 1980–81: ΑΣΒΕΛ (15)
 1981–82: Λε Μαν ΣΜ (3)
 1982–83: Λιμόζ ΣΣΠ (1)
 1983–84: Λιμόζ ΣΣΠ (2)
 1984–85: Λιμόζ ΣΣΠ (3)
 1985–86: ΕΜ Πω-Ορτέζ (1)
 1986–87: ΕΜ Πω-Ορτέζ (2)
 1987–88: Λιμόζ ΣΣΠ (4)
 1988–89: Λιμόζ ΣΣΠ (5)
 1989–90: Λιμόζ ΣΣΠ (6)
 1990–91: Αντίμπ (2)
 1991–92: ΕΜ Πω-Ορτέζ (3)
 1992–93: Λιμόζ ΣΣΠ (7)
 1993–94: Λιμόζ ΣΣΠ (8)
 1994–95: Αντίμπ (3)
 1995–96: ΕΜ Πω-Ορτέζ (4)
 1996–97: Παρί ΜΡ (4)
 1997–98: ΕΜ Πω-Ορτέζ (5)
 1998–99: ΕΜ Πω-Ορτέζ (6)
 1999–2000: Λιμόζ ΣΣΠ (9)
 2000–01: ΕΜ Πω-Ορτέζ (7)
 2001–02: ΑΣΒΕΛ (16)
 2002–03: ΕΜ Πω-Ορτέζ (8)
 2003–04: ΕΜ Πω-Ορτέζ (9)
 2004–05: Στρασμπούρ ΙΓ (1)
 2005–06: Λε Μαν ΣΜ (4)
 2006–07: Ροάν (2)
 2007–08: ΣΛΟΚ Νανσί (1)

 2008–09: ΑΣΒΕΛ (17)
 2009–10: Σολέ Μπασκέτ (1)
 2010–11: ΣΛΟΚ Νανσί (2)
 2011–12: Ελάν Σαλόν (1)
 2012–13: ΖΣΦ Ναντέρ (1)
 2013–14: Λιμόζ ΣΣΠ (10)
 2014–15: Λιμόζ ΣΣΠ (11)
 2015–16: ΑΣΒΕΛ (18)
 2016–17: Ελάν Σαλόν (2)
 2017–18: Λε Μαν (5)
 2018–19: ΑΣΒΕΛ (19)
 2019–20: Δεν υπάρχει πρωταθλητής
 2020–21: ΑΣΒΕΛ (20)
 2021–22: ΑΣΒΕΛ (21)
 2022–23: Μονακό (1)

Σύνολο τίτλων

Ονομασία 

Το Πρωτάθλημα Καλαθοσφαίρισης της Γαλλίας έχει αλλάξει ονομασίες και έχει χορηγηθεί πολλές φορές. Ο χορηγός ήταν σε θέση να καθορίσει το όνομα του πρωταθλήματος. Υπήρξαν επτά διαφορετικές ονομασίες από την ίδρυσή του πρωταθλήματος.

 1920–1949: Excellence
 1949–1963: Nationale
 1963–1965: Première Division
 1965–1987: Nationale 1
 1987–1992: Nationale 1A
 1992–1993: Nationale A1
 1993–τώρα: Pro A

Λογότυπα 
Ακολουθούν τα λογότυπα του πρωταθλήματος με χρονολογική σειρά:

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 

Καλαθοσφαίριση στη Γαλλία
Εθνικά πρωταθλήματα καλαθοσφαίρισης