Ξενοφών Σιδερίδης

Ο Ξενοφων Σιδερίδης (1851-1929) ήταν ιστορικός, βυζαντινολόγος και αντεπιστέλλων μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

Βίος
Ο Ξενοφών Σιδερίδης γεννήθηκε τον Απρίλιο του 1851 στην Χρυσούπολη (Σκούταρι) του Βοσπόρου. Ο πατέρας του Αθανάσιος καταγόταν από το Μικρό Χωριό Ευρυτανίας. Είχε άλλα οκτώ αδέλφια. Ορφάνεψε σε μικρή ηλικία από πατέρα. Αφού τελείωσε το ελληνικό σχολείο της Χρυσούπολης εργάστηκε για λόγους βιοπορισμού. Έγινε μέτοχος στην εμπορική επιχείριση Χρυσβέργη στην Κωνσταντινούπολη.Παράλληλα έμαθε ξένες γλώσσες, την τουρκική, ρωσική, βουλγαρική, γαλλική.Πολύ νωρίς επιδόθηκε σε ιστορικές έρευνες και προχώρησε σε δημοσιεύσεις στο Περιοδικό του Ελληνικού Φιλολογικού Συλλόγου, της Αρχαιολογικής Επιτροπής του οποίου έγινε εταίρος και πρόεδρος. Εξελέγη αντεπιστέλλων μέλος της Ακαδημιας Αθηνών το 1929. 
Πέθανε στις 15 Αυγούστου 1929 από ανακοπή καρδιάς.

Η Βιβλιοθήκη Σιδερίδη
Ο Ξενοφών Σιδερίδης  άφησε την βιβλιοθήκη του, που θεωρήθηκε σαν μια απ’ τις σπανιότερες και μεγαλύτερες στο είδος της με περίπου 4.009 τόμους και 25 χειρόγραφους κώδικες. Η βιβλιοθήκη αυτή δωρίστηκε από τα αδέρφια του Ξενοφώντα Σιδερίδη, Ευλαμπία Αχτάρη και Αλεξάνδρα Κούρτελη, στην Ακαδημία Αθηνών και τοποθετήθηκε σε ξεχωριστή αίθουσα, που έφερε το όνομά του: «Βιβλιοθήκη Ξ.Α. Σιδερίδη».

Eργογραφία
Ναός ιερομάρτυρος Αυτονόμου, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, τομ. 17 (1886), σελ. 122-124
Βυζαντινά επιτύμβια εν Χρυσπούλει, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, τομ. 17 (1886), σελ.125-126
Περί του Δαματρύος των Βυζαντινών, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, τομ. 17 (1886), σελ126-134, τομ. 19 (1891), σελ. 15-24
Περί της εν Μικρά Αρμενία Νικοπόλεως, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, τομ. 17 (1886), σελ134-143
Βυζαντιναί επιγραφαί, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, τομ. 20-22 (1892), σελ.17-18, τομ. 24-26 (1896), σελ. 133-139
Περί της εν Κωνσταντινουπόλει Μονής της Παμακαρίστου και των κτητόρων αυτής, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, τομ. 20-22 (1892), σελ19-32
Περί της εν Κωνσταντινουπόλει Μονής του Σωτήρος του Φιλανθρώπου, Εκκλησιαστική Αλήθεια, 1897, σελ. 234-236, 250-251, 257-259, 267-268, 276-279, 291-293, 309-310, 316-319, 323-325, 341-343, τομ 1898,σελ4-6, 10-11
Λίβυσσα, Δακίβυζα, Γκέπουζα, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, τομ.27 (1900), σελ. 264-287
Επανόρθωσις αφηγησεως γεγονότων, τινών επί Αυτοκράτορος Ηρακλείου Α, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, τομ.28 (1904), σελ. 98-118
Κωνσταντίνου Παλαιολόγου θάνατος, τάφος, και σπάθη, Αθήνα, 1908
Περί τινός αντιγράφου του Νομοκανόνος του Μανουήλ Μαλαξού, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, τομ.30 (1908), σελ.182-205
Γαβριήλ Σεβήρου, ιστορική επιστολή, Εκκλησιαστικός Φάρος, τομ.11 (1913), σελ. 5-34
Γεννάδιου Σχολάριου κανών εις Γρηγόριον Παλαμάν, Γρηγόριος Παλαμάς, 1921, σελ. 137-142
Η προς Βοεμούς επιστολή της Εκκλησίας Κων/πόλεως εν έτει 1452, Νέος Ποιμήν, τομ. Ε (1923), σελ. 98-108
Μανουήλ Ολοβώλου εγκώμιον εις τον Αυτοκράτορα Μιχαήλ Η' τον Παλαιολόγον, Επετηρίς Βυζαντινών Σπουδών, Γ (1926), σελ. 168-191
Τα περί ενώσεως των Εκκλησιών γράμματα του Αυτοκράτορος Ιωάννου του Κομνηνού, Γρηγόριος Παλαμάς, 1926, σελ. 52-64
Μιχαήλ Ψελλού λόγος επί τω εν Βλαχέρναις γεγονότι θάυματι, Ορθοδοξία, 1928, σελ. 508-519, 539-548
Επιστολαί ΙΣΤ αιώνος, Χιακά Χρονικά 1926, σελ. 185-192
Γεωργίου Σχολαρίου τα ευρισκόμενα, τ1,2 (1928-1929), εκδ. Bonne Presse, Paris
Η Ηπειρώτις οικογένεια Ρερέ (1448-1609), Ηπειρωτικά χρονικά τομ. Γ σελ. 159-168
Ο εν Γενούη βυζαντινός πέπλος, Επετηρίς Βυζαντινών Σπουδών, Ε (1928), σελ.376-378
Κορτήσιος Βρανάς ο Ηπειρώτης,Ηπειρωτικά χρονικά, τομ.Γ,σελ. 249-271

Παραπομπές

Πηγές
Κ.Α.,  «Ξενοφών Σιδερίδης», Ελληνικά, τομ. 4 (1931), σελ.289-290
Βασίλειος Μυστακίδης, «Ξενοφών Σιδερίδης», Επιστημονική Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών,τομ.6 (1929), σελ.423-427
E. Stephanou, «Xenohon Sideridis (1851-1929)»,Echos d' Orient, τομ.29(1930), σελ.79-83

Εξωτερικοί σύνεδεσμοι
Ξενοφών Σιδερίδης

Έλληνες βυζαντινολόγοι
Μέλη της Ακαδημίας Αθηνών