Καταλανική εκστρατεία στη Μικρά Ασία

Ως Καταλανική εκστρατεία ονομάζεται η βυζαντινή εκστρατεία με μισθοφορικό Καταλανικό στρατό  με σκοπό την ανάκτηση χαμένων εδαφών από τους Οθωμανούς. Το αποτέλεσμα αυτής της εκστρατείας αποτέλεσε αρχικά τακτική νίκη για τους Βυζαντινούς η οποία τελικά μετετράπη σε στρατηγικής σημασίας νίκη για τους Οθωμανούς.

Ιστορικό 

Το 1303, ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγος προσέλαβε 6.500 Καταλανούς μισθοφόρους υπό τις διαταγές του Ροζέ ντε Φλορ για να εκστρατεύσουν κατά των Τούρκων την άνοιξη και το καλοκαίρι του ιδίου έτους. Η δαπανηρή υπηρεσία τους είχε επιτυχία, καθώς οι Τούρκοι αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν από μερικά σημεία της Μικράς Ασίας. Στη Φιλαδέλφεια, 20.000 Τούρκοι στρατιώτες σκοτώθηκαν από τους Καταλανούς. Η εκστρατεία έφερε στους Βυζαντινούς μερικές νίκες, αλλά δεν είχε σημαντική επιτυχία.

Ωστόσο, οι Βυζαντινοί έλαβαν περισσότερες δυνάμεις απ' όσες χρειάζονταν - οι μισθοφόροι ήταν αδύνατο να τεθούν υπό έλεγχο. Όταν ο αρχηγός τους, Ροζέ ντε Φλορ σκοτώθηκε στην Καλλίπολη, στις 3 Απριλίου 1305, από τον Μιχαήλ Θ' Παλαιολόγο και μετά ακολούθησε σφαγή 1.300 Καταλανών, οι μισθοφόροι προχώρησαν σε επιδρομές κατά της Θράκης και της Μακεδονίας υπό τη διοίκηση του νέου τους αρχηγού, Μπερένγκουερ ντ' Εντάντσα (Berenguer d'Entança). Ως αποτέλεσμα, η Καταλανική Εταιρεία αφορίστηκε από τον Πάπα Κλημή Ε'. Για την περίοδο 1311-1379, οι Καταλανοί μισθοφόροι είχαν υπό την κατοχή τους το Δουκάτο των Αθηνών, αφήνοντας πίσω τους ένα κατεστραμμένο Βυζάντιο. Μετά απ' αυτό, οι Τούρκοι είχαν τη στήριξη αυτών που υπέφεραν και ανατακατέλαβαν τη χαμένη γη.

Έτσι, η καταλανική εκστρατεία ήταν μια βραχύβια βυζαντινή νίκη, αλλά είχε μακροχρόνιο όφελος για τους Τούρκους.

Δυνάμεις των αντιπάλων

Αρχικά, η Καταλανική Εταιρεία έφθασε στην Κωνσταντινούπολη το 1303 με 39 πλοία και 6.500 άνδρες: απ' αυτούς, οι 1.500 ήταν ιππείς, οι 4.000 ήταν Αλμογάβαροι και οι υπόλοιποι 1.000 ήταν στρατιώτες πεζικού (οι περισσότεροι απ' αυτούς ήταν από την Καταλονία, τη Βαλένσια και την Αραγονία).. Αυτές οι δυνάμεις έλαβαν αργότερα ενισχύσεις από 300 ιππείς και 1.000 Αλμογάβαρους, ενώ αργότερα ενισχύθηκαν από 300 ιππείς και τον Μπερένγκουερ ντ' Εντάντσα. Μετά τη δολοφονία του Ροζέ ντε Φλορ, οι Βυζαντινοί θανάτωσαν πολλούς στρατιώτες της Εταιρείας, με αποτέλεσμα να επιζήσουν μονάχα 3.307 άνδρες. Αυτός ο αριθμός μειώθηκε στους 206 ιππείς και στους 1.256 πεζικάριους μετά από συμπλοκή με τους Γενοβέζους, σύμφωνα με τον Ραμόν Μουντανέρ. Λίγο πριν την αναχώρηση της από την Καλλίπολη, η Εταιρεία ενώθηκε με μια τουρκική δύναμη που είχε στη διάθεση της 800 ιππείς και 2.000 πεζικάριους.

Ο Ραμόν Μουντανέρ, ο οποίος ήταν Καταλανός στρατιώτες και χρονικογράφος, έγραψε πως κατά τη διάρκεια μιας μάχης το 1304, η Εταιρεία αντιμετώπισε περίπου 30.000 Τούρκους (10.000 άνδρες ιππικό και 20.000 άνδρες πεζικό), από τους οποίους, οι 18.000 (6.000 άνδρες ιππικό και 12.000 πεζικό) έπεσαν νεκροί.

Παραπομπές

Μάχες των Βυζαντινο-Οθωμανικών Πολέμων
Μάχες των πολέμων μεταξύ Βυζαντινών και Σελτζούκων
Καταλανική Εταιρεία