Βορόλιο

Το «μητρικό» βορόλιο (αγγλικά borole) είναι υποθετική οργανική χημική ένωση, που περιέχει άνθρακα, υδρογόνο και βόριο, με μοριακό τύπο C4H5B. Το βορόλιο είναι ένα ετεροκυκλικό οργανικό βοράνιο με πενταμελή δακτύλιο, αποτελούμενο από τέσσερα (4) άτομα άνθρακα, ένα (1) άτομο βορίου και δύο (2) διπλούς δεσμούς. Σύμφωνα με μια άλλη ταξινόμιση, το βορόλιο είναι ένας κυκλικός βοραιθέρας. Μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι ένα δομικό ανάλογο με το πυρρόλιο, από το οποίο μπορεί δομικά να προκύψει με την αντικατάσταση του ατόμου αζώτου (του πυρρολίου) από άτομο βορίου. Η ίδια η «μητρική» ένωση δεν έχει απομονωθεί, αλλά ο όρος επεκτείνεται και σε μια σειρά «θυγατρικών» ή «υποκατεστημένων» παραγώγων, που περιέχουν έναν τουλάχιστον βολολικό δακτύλιο. Κάποια από αυτά τα «θυγατρικά» βορόλια έχουν απομονωθεί. Αν και ο κανόνας του Χούκελ (Hückel's rule) δεν μπορεί να εφαρμοστεί ακριβώς στο βορόλιο, θεωρείται ότι είναι αντιαρωματική ένωση.

Παραγωγή 

Το πρώτο (υποκατεστημένο) βορόλιο που απομονώθηκε ήταν το πενταφαινυλοβορόλιο, που μπορεί να παραχθεί με επίδραση διχλωροφαινυλοβορίου σε 1,1-διμεθυλο-2,3,4,5-τετραφαινυλοσταννόλιο:

Χημική συμπεριφορά και παράγωγα 

Τα βορόλια μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή ενώσεων σάντουιτς (sandwich compounds), όπως το φερροκένιο.

Πηγές  

 Παπαγεωργίου, Β.Π., Εφαρμοσμένη Οργανική Χημεία, Εκδόσεις Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 2005, ISBN 960-260-342-7
 SCHAUM'S OUTLINE SERIES, «ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ», Μτφ. Α. Βάρβογλη, 1999
 «Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας» Ν. Α. Πετάση 1982
 Αναστάσιου Βάρβογλη, «Χημεία Οργανικών Ενώσεων», Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1991
 Καραγκιοζίδη Σ. Πολυχρόνη, «Ονοματολογία Οργανικών Ενώσεων στα Ελληνικά & Αγγλικά» Β΄ Έκδοση Θεσσαλονίκη 1991 
 Νικολάου Ε. Αλεξάνδρου, «Γενική Οργανική Χημεία», Εκδόσεις Ζήτη, Θεσσαλονίκη 1985
 Δημητρίου Ν. Νικολαΐδη, «Ειδικά Μαθήματα Οργανικής Χημείας», ΑΠΘ, θεσσαλονίκη 1983
 Νικολάου Ε. Αλεξάνδρου, Αναστάσιου Βάρβογλη, Φαίδωνα Χατζημηχαλάκη, «Εργαστηριακός Οδηγός», Εκδόσεις Ζήτη, Θεσσαλονίκη 1986
 Νικολάου Ε. Αλεξάνδρου, Αναστάσιου Βάρβογλη, Δημητρίου Ν. Νικολαΐδη: «Χημεία Ετεροκυκλικών Ενώσεων», Εκδόσεις Ζήτη, Θεσσαλονίκη 1985
 Διαδικτυακοί τόποι που αναφέρονται στις «Αναφορές και παρατηρήσεις».

Παραπομπές και παρατηρήσεις 

Ετεροκυκλικά οργανοβοράνια
C4
Αντιαρωματικές ενώσεις