Ζαν Ιτάρ

Ο Ζαν Μαρκ Γκασπάρ Ιτάρ (Jean Marc Gaspard Itard, 24 Απριλίου 1774 – 5 Ιουλίου 1838) ήταν Γάλλος γιατρός που γεννήθηκε στην κωμόπολη Οραιζόν της Προβηγκίας.

Ο Ιτάρ, χωρίς πανεπιστημιακή εκπαίδευση, εργαζόταν αρχικώς σε μία τράπεζα και υποχρεώθηκε να υπηρετήσει στον στρατό κατά τη Γαλλική Επανάσταση, οπότε και παρουσιάσθηκε ως «ιατρός». Αφού εργάσθηκε με επιτυχία ως βοηθός ιατρού σε ένα στρατιωτικό νοσοκομείο στο Σολιέ, το 1796 διορίσθηκε βοηθός χειρουργού στο στρατιωτικό νοσοκομείο Βαλ ντε Γκρας (Hôpital d'instruction des armées du Val-de-Grâce) στο Παρίσι, ενώ το 1799 διορίσθηκε ως ιατρός στο Εθνικό Ίδρυμα Κωφαλάλων.

Στο Παρίσι ο Ιτάρ μαθήτευσε κοντά στον διακεκριμένο ιατρό Ρενέ Λενέκ (Laennec), τον εφευρέτη του στηθοσκοπίου. Ο Λενέκ ήταν επτά χρόνια νεότερος του Ιτάρ, αλλά είχε σπουδάσει κανονικά την ιατρική, στο πανεπιστήμιο της Νάντης, και αργότερα έγινε λέκτορας και καθηγητής της ιατρικής στο Collège de France. Ο Ιτάρ περιέγραψε τον πνευμονοθώρακα το 1803, ενώ ο Λενέκ θα παρείχε μία πληρέστερη περιγραφή του το 1819.

Το 1821 ο Ιτάρ δημοσίευσε ένα σημαντικό έργο στην ωτολογία, το οποίο περιέγραφε τα αποτελέσματα των ιατρικών ερευνών του με βάση πάνω από 170 λεπτομερείς περιπτώσεις Το ίδιο έτος εκλέχθηκε μέλος της Γαλλικής Ιατρικής Ακαδημίας. Ο Ιτάρ πιστώνεται την εφεύρεση ενός Ευσταχιανού καθετήρα, που αναφέρεται ως «καθετήρας του Ιτάρ». Επίσης, το μούδιασμα στην τυμπανική μεμβράνη κατά την ωτοσκλήρωση φέρει το όνομα «σύμπτωμα Itard-Cholewa».

Το 1825, ως επικεφαλής ιατρός πλέον στο «Βασιλικό Ίδρυμα Κωφαλάλων» (Institution Royale des sourds-muets), ο Ιτάρ περιέγραψε πρώτος κρούσμα του συνδρόμου ντε λα Τουρέτ, και συγκεκριμένα στη μαρκησία ντε Νταμπιέρ.

Ο Ιτάρ είναι γνωστός ως εκπαιδευτής των κωφαλάλων, και δοκίμασε τις σχετικές εκπαιδευτικές θεωρίες του σε μία περίπτωση που τον κατέστησε διάσημο: Στον διανοητικά καθυστερημένο κωφάλαλο Βικτόρ της Αβεϋρόν (γνωστό και ως «ο άγριος της Αβεϋρόν»), η ιστορία του οποίου υπήρξε το θέμα της κινηματογραφικής ταινίας το 1970 Ένα Αγρίμι στην Πόλη, σε σκηνοθεσία του Φρανσουά Τρυφώ - ο Τρυφώ μάλιστα παίζει τον ρόλο του Ιτάρ σε αυτή την ταινία. Ωστόσο, ο Ιτάρ δεν ικανοποιήθηκε με την πρόοδο που πέτυχε στον Βικτόρ. Ο Γάλλος γιατρός εκτελούσε επίσης πειράματα με τους κωφούς μαθητές της σχολής Σαιν Ζακ των Παρισίων, πειράματα που απέβλεπαν μάταια στην αποκατάσταση της ακοής τους με ηλεκτροσόκ, αφαιμάξεις με βδέλλες, χειρουργικές επεμβάσεις στο αυτί και διάφορες άλλες ιατρικές εφαρμογές, τόσο εσωτερικές, όσο και εξωτερικές. Ο Ιτάρ απεβίωσε στο Παρίσι.

Κυριότερα έργα
 Mémoire et Rapport sur Victor de l'Aveyron (An Historical Account of the Discovery and Education of a Savage Man: Or, the First Developments, Physical and Moral, of the Young Savage Caught in the Woods Near Aveyron in the Year 1798 - δωρεάν το πλήρες κείμενο στην αγγλική του μετάφραση, έκδοση του 1802)
 Traité des maladies d'oreille et de l'audition (Περί των ασθενειών των ώτων και των ακουστικών οργάνων), δύο τόμοι, εκδ. Méquignon Marvis, Παρίσι 1821
 «Mémoire sur quelques functions involontaires des appareils de la locomotion, de la préhension et de la voix», στα Archives générales de médecine, Παρίσι 1825, τόμος 8, σσ. 385-407.
 Περί ύδρωπος
 Περί βραδυγλωσσίας

Παραπομπές

Πηγές 

 Το αντίστοιχο λήμμα στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια (Χάρη Πάτση), τόμος 14, σελ. 424

Γάλλοι ιατροί