Παμφυλιακή διάλεκτος

Η παμφυλιακή διάλεκτος ήταν απομονωμένη διάλεκτος της αρχαίας ελληνικής γλώσσας που ομιλούνταν στην Παμφυλία, στη νότια ακτή της Μικράς Ασίας.

Περιγραφή 
Η προέλευση και η σχέση της με τις άλλες ελληνικές διαλέκτους της είναι αβέβαιη. Ετυμολογικά Παμφυλία σημαίνει «γη όλων των φυλών". Θεωρείται πως υπάγεται στα αρκαδοκυπριακά ωστόσο παρουσιάζει και στοιχεία δυτικών ελληνικών διαλέκτων και αιολικών. Πόλεις όπου χρησιμοποιούνταν η διάλεκτος αυτή ήταν η Άσπενδος, η Σίδη, το Σύλλειον, και η Πέργη.

Με την εξαίρεση της μυκηναϊκής διαλέκτου, τα παμφυλιακά είναι η μόνη ελληνική γλώσσα που δεν χρησιμοποιεί άρθρα, και θεωρείται πως είχε δεχθεί σημαντικές επιρροές από τις άλλες μη ελληνικές γλώσσες που ομιλούνταν στη Μικρά Ασία όπως η λυκιακή. Για τη γραφή της χρησιμοποιούσε το δικό της τοπικό αλφάβητο στο οποίο γινόταν χρήση του παμφυλιακού διγάμματος ως И, καθως και της κανονικής μορφής του ως Ϝ το οποίο πιθανώς πάρθηκε από τα άλλα αρχαϊκά ελληνικά αλφάβητα. Είχε επίσης το δικό της σύμβολο για το σαμπί το οποίο αναπαριστούνταν ως  μοιάζοντας με το γράμμα ψι, και το οποίο χρησιμοποιούνταν για συριστικούς ήχους. 

Διασώζεται επιγραφή των αρχών του 4ου αιώνα π.Χ. από την Πέργη όπου αναγράφεται  (Κλεμύτας [του] Λουαράμου [ο] Ουασιρουότας, αφιέρωσε [αυτό] [στη] βασίλισσα [της] Πέργης).

Ενδεικτικό λεξιλόγιο 
Ενδεικτικές λέξεις και σε παρένθεση το εφάμιλλο στην αττική και άλλες διαλέκτους.

 ἀβελιακόν - (ἡλιακόν)
 Ἀβώβας (Ἄδωνις)
 ἀγός - (ἰερεύς, ενώ το άγω σημαίνει ηγείται)
 Ἀηδών ή Ἀβηδών (Ἀθηνά)
 αἰβετός (ἀετός)
 ἀτρώποισι ή ἀτρο̄́ποισι (τοῖς ἀνθρώποις)
 φίκατι (Αττικά: εἴκοσι; Αιολικά και Δωρικά: ϝίκᾰτῐ / ουίκατι).

Παραπομπές

Σχετική βιβλιογραφία
 Brixhe, Claude. 1976. Le Dialecte Grec de Pamphylie: Documents et grammaire. Paris : Librairie d’Amrique et d’Orient Adrien-Maisonneuve.
 Melchert, H. C. 2004b. Lycian. in Woodard, Roger D., ed. The Cambridge Encyclopedia of the World’s Ancient Languages. Cambridge: Cambridge University Press.

Ελληνικές γλώσσες
Εξαφανισμένες γλώσσες της Ασίας
Διάλεκτοι της αρχαίας ελληνικής
Γλώσσες της αρχαίας Ανατολίας