Αντίπαπας Γρηγόριος Η΄

Ο αντίπαπας Γρηγόριος Η΄ (απεβ. 1137), που γεννήθηκε Μωρίς Μπουρντέν (λατ. Mauritius Burdinus) ήταν ποντίφικας από τις 10 Μαρτίου 1118 ως τις 22 Απριλίου 1121.

Βιογραφία
Γεννήθηκε στη Λιμουζέν, πόλης της Οσιτανίας (Νότια Γαλλία). Μορφώθηκε στο αβαείο του Κλινύ, στη Λιμόζ και στην Καστίλη, όπου ήταν διάκονος στο Τολέδο. Το 1098/99 οι γνωστοί του στο Κλινύ τον πρότειναν ως επίσκοπο της Κοΐμπρα της Πορτογαλίας. Ταξίδεψε ως προσκυνητής για τέσσερα έτη στους Αγίους Τόπους και όταν επέστρεψε το 1111 έγινε αρχιεπίσκοπος της Μπράγκα της Πορτογαλίας. Εκεί ήταν ένας από τους κύριους υποστηρικτές του Ερρίκου των Καπετιδών κόμη της Πορτογαλίας, όταν αυτός αναδιοργάνωνε την Πορτογαλική Εκκλησία. Τότε η κομητεία της Πορτογαλίας ήταν υποτελής στο βασίλειο της Λεόνης και ο φιλόδοξος Ερρίκος προωθούσε εκκλησιαστική και πολιτική αυτονομία. 

Το 1114 ο Μωρίς Μπουρντέν ενεπλάκη σε διαμάχη με τον Ισπανό πρωτεύοντα (primatus) και παπικό απεσταλμένο (legatus) στην Καστίλη, τον Βερνάρδο του Τολέδο, σε τέτοιο βαθμό που εκλήθη στη Ρώμη και ανεστάλη ως αρχιεπίσκοπος από τον Πασχάλη Β΄. Τελικά βρήκε χάρη στην παπική Αυλή και όταν το 1116 ο Ερρίκος Ε΄ της Γερμανίας εισέβαλε στην Ιταλία -κατά τη διάρκεια της διαμάχης του για τον διορισμό (περιβολή) των κληρικών- ο πάπας τον έστειλε ως πρέσβη στον Ερρίκο Ε΄, ενώ ο ίδιος διέφυγε με την Αυλή νότια, στο Μπενεβέντο. Ο Μωρίς αυτομόλησε στον Ερρίκο Ε΄, που εισήλθε στη Ρώμη και στέφθηκε ως Άγιος Ρωμαίος Αυτοκράτορας από τον Μωρίς. Ο πάπας καθαίρεσε και αφόρισε τον Μωρίς.

Το 1118 απεβίωσε ο Πασχάλης Β΄ και τον διαδέχθηκε ο Γελάσιος Β΄. Ο Ερρίκος Ε΄ μετέβη στη Ρώμη, αλλά ο νέος πάπας διέφυγε στη Γαέτα, αρνούμενος να συναντηθεί για να συζητήσει τις Γερμανικές υποθέσεις. Τότε οι φιλο-Γερμανοί καρδινάλιοι ακύρωσαν την εκλογή του Γελάσιου Β΄ και ανακήρυξαν τον Μωρίς πάπα με το όνομα Γρηγόριος Η΄. Ο Γελάσιος Β΄ από την Κάπουα αφόρισε τον Μωρίς και τον Ερρίκο Ε΄, αλλά απεβίωσε το 1119. Εκλέχθηκε επόμενος πάπας ο Κάλλιστος Β΄. H Συμφωνία (Concordat) στη Βορμς του Ερρίκου Ε΄ με τον Κάλλιστο Β΄ προκάλεσε την αλλαγή συμμαχιών του πρώτου: ο Κάλλιστος Β΄ εισήλθε στη Ρώμη και ο Μωρίς διέφυγε στο Σούτρι του Βιτέρμπο το 1121. Στρατεύματα του Κάλλιστου Β΄ περικύκλωσαν την πόλη, ώσπου έπειτα από οκτώ ημέρες οι πολίτες της παρέδωσαν τον αντίπαπα. Μεταφέρθηκε στη Ρώμη και φυλακίστηκε στο αρχαίο Σεπτιζόντιουμ. Μεταφερόταν περιορισμένος από μονή σε μονή, ώσπου απεβίωσε το Λα Κάβα του Σαλέρνο, λίγο μετά τον Αύγουστο του 1137.

Καρδινάλιοι
Δεν είναι γνωστό αν έχρισε καρδινάλιους. Τον Μάρτιο του 1118 τρεις καρδινάλιοι, που είχαν χρισθεί παλαιότερα από τον Κλήμη Γ΄, ο Ρωμανός, ο Σίνθιος και ο Τεούτζο, έγιναν υποτακτικοί του σχηματίζοντας το δικό του Σύλλογο καρδιναλίων (Conclavium).

Αναφορές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Cardinals of the Roman Catholic Church: Election of March 8, 1118
The Catholic Encyclopedia

Γρηγοριος Ε
Επίσκοποι του 12ου αιώνα