Κάτω Γιαννέικα Αρκαδίας

Τα Γιανναίικα είναι ένα χωριό, το οποίο αποτελείται από δύο οικισμούς, τους Άνω και Κάτω Γιανναίους. Το χωριό συνορεύει με το Δυρράχι, την Καμάρα και τον Άκοβο. Ανήκει στον Νομό Αρκαδίας και βρίσκεται δυτικά του βόρειου Ταϋγέτου. Ο οικισμός Άνω Γιανναίοι βρίσκεται σε υψόμετρο 890 μέτρα και οι Κάτω Γιανναίοι σε υψόμετρο 590 μέτρα.

Το χωριό ονομάστηκε Γιανναίικα για να θυμίζει στους κατοίκους την πατρίδα τους, τα Ιωάννινα ή αλλιώς Γιάννενα, καθώς είχαν φύγει από εκεί για να σωθούν.  Η ύπαρξη του χωριού επιβεβαιώνεται από αναφορές του 1696 και 1700 αντίστοιχα.Συγκεκριμένα, το έτος 1696, ο Βενετός Δοικητής της Πελοποννήσου, Φραγκίσκος Γριμάνι, ζήτησε από τον Ορθόδοξο κλήρο να του παραδώσουν από κάθε πόλη και χωριό κατάλογο με τους ναούς και τα ονόματα των Ιερέων. Στην αναφορά της Επαρχίας του Λεονταρίου υπήρχε και η αναγραφή: «Εις Γιανέους, Ιωασάφ Ιερομόναχος». Επίσης, το έτος 1700, μετά από εντολή του προαναφερθέντα, έγινε απογραφή του πληθυσμού της Πελοποννήσου. Στην Επαρχία του Λεονταρίου περιλανβάνεται και η αναφορά: «Εις Γιανέους, 19 οικογένειες, 43 άρρενες, 47 θήλεις, σύνολον 90». Τα Γιανναίικα, ωστόσο, χωρίστηκαν σε δύο οικισμούς το έτος 1800. 

Στα αρχαία χρόνια, το χωριό ονομαζόταν Αιγύτις και την αναφέρει ο Παυσανίας στα Αρκαδικά, στο έργο του  Ελλάδος Περιήγησις. Μάλιστα αναφέρει την ύπαρξη ναού του Απόλλωνα, πάνω από την πηγή του Καρνίωνα. Η πόλη της Αιγύτιδος καταστράφηκε από τους Σπαρτιάτες, μετά από συμμαχία των κατοίκων με την Μεγαλόπολη.  

Κατά τον Μεσαίωνα, στη σημερινή Παλαιόχωρα (Περιοχή ανάμεσα στους Άνω και Κάτω Γιανναίους) υπήρχε η πόλη της Χώρας. Η Χώρα ιδρύθηκε το 1210, έξι χρόνια μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους και ερημώθηκε περίπου το έτος 1600, μετά απο αντίδραση των κατοίκων λόγω της υψηλής φορολόγησης. Επίσημα έγγραφα δεν αναφέρουν τη Χώρα, αλλά τα ερείπια των σπιτιών αποδεικνύουν την ύπαρξη της. 

Ταυτόχρονα, την περίοδο της Επανάστασης του 1821, τα Γιανναίικα έπαιξαν σημαντικό ρόλο. Μάλιστα, σε αρκετές μάχες οι μύλοι του χωριού προμήθευαν τους αγωνιστές με μπαρούτι και πολλές φορές οι κάτοικοι με αυταπάρνηση έπεφταν στη μάχη. Λόγου χάρη, στη Μάχη της Δραμπάλας, πολλοί Γιαννιώτες πολέμησαν στο πλευρό του Κολοκοτρώνη και του Νικηταρά και οι μύλοι τους ήταν αυτοί που προμήθευαν το μπαρούτι. Επιπλέον, ο Ιμπραήμ, μετά τη νίκη του στη μάχη αυτή, πέρασε από το χωριό και στη συνέχεια κατέστρεψε το Κάστρο της Καμάρας.

Κατά την διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου το χωρίο βρισκόταν υπό ιταλική κατοχή και ύστερα από την απελευθέρωση και την έναρξη του εμφυλίου τα βουνά του Ταΰγετου, που δεσπόζουν στην περιοχή, έγιναν τοπία μαχών και αποτέλεσαν σημαντικά περάσματα και για τα δύο αντιμαχόμενα στρατόπεδα. Φυσικά, πολλοί κάτοικοι του χωριού συμμετείχαν ενεργά στον πόλεμο στο πλευρό και των δύο παρατάξεων.

Παραπομπές 

Χωριά του νομού Αρκαδίας