Νεωκόρος

Νεωκόρος (ή εκκλησιαστικός ή καντηλανάφτης) ονομάζεται ο λαϊκός που είναι επιφορτισμένος με μια σειρά αρμοδιοτήτων εντός του Ορθόδοξου Ιερού Ναού, που αποσκοπούν στην λειτουργική ετοιμότητα και στην εύρυθμη λειτουργία του. Αναφέρεται στον προϊστάμενο Ιερέα και στο Εκκλησιαστικό Συμβούλιο του Ιερού Ναού. Δεν είναι δημόσιος υπάλληλος και αμείβεται από τα έσοδα της Ενορίας.

Αρμοδιότητες 
Το ευρύ φάσμα αρμοδιοτήτων του νεωκόρου εκτείνεται τόσο εντός, όσο και εκτός των Ιερών Ακολουθιών.

Κατά τη διάρκεια των Ιερών Ακολουθιών, ο νεωκόρος φοράει ράσο και συμμετέχει ενεργά σε αυτές. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας και σε συγκεκριμένα σημεία της ακολουθίας, κρούει τις καμπάνες, φροντίζει να έχει έτοιμο το θυμιατό για να το δώσει στον Ιερέα και βρίσκεται σε ετοιμότητα για να τα ξαναπάρει, προηγείται του Ιερέα κατά τη Μικρά Είσοδο κρατώντας την λαμπάδα και κατά τη Μεγάλη Είσοδο κρατώντας την λαμπάδα και το θυμιατό, ετοιμάζει το Ζέον, κόβει το αντίδωρο και το πηγαίνει στον Ιερέα για ευλογία, κρατάει το Μάκτρον κατά τη διάρκεια της Θείας Κοινωνίας, φροντίζει για την Αρτοκλασία, τα μνημόσυνα κλπ.

Επίσης, ο νεωκόρος συμμετέχει ενεργά και στα Ιερά Μυστήρια της Εκκλησίας. Για παράδειγμα, πριν τη βάπτιση φροντίζει για την τοποθέτηση της κολυμπήθρας, των βοηθητικών τραπεζιών και του υποδοχέα της λαμπάδας στον Σολέα και ετοιμάζει τα απαραίτητα όπως το ζεστό νερό, την πετσέτα, το λαδόπανο, την χειροπετσέτα, τα ρούχα του μωρού, τα τρία κεριά, το Άγιο Μύρο κλπ. Κατά τη διάρκεια της Βάπτισης φροντίζει να παρέχει στο Ιερέα ό,τι απαιτείται στη σωστή στιγμή (θυμιατό, λάδι, Άγιο Μύρο, ρούχα μωρού κλπ) και να καθοδηγεί τους γονείς και τους αναδόχους στη διαδικασία του Μυστηρίου. Μετά το πέρας της Βάπτισης, επαναφέρει τον Ιερό Ναό στην αρχική του κατάσταση (καθαριότητα και τάξη).

Στις λοιπές αρμοδιότητες του νεωκόρου ανήκουν η τήρηση του ωραρίου κατά το οποίο ο Ιερός Ναός είναι ανοιχτός στους πιστούς, η καθαριότητα και ο ευπρεπισμός του, η προετοιμασία του για τις Ιερές Ακολουθίες και τα Ιερά Μυστήρια, ο στολισμός του κατά τη διάρκεια των εορτών, η ασφάλειά του, η προμήθεια των απαραίτητων υλικών και αναλώσιμων, η επίβλεψη των συνεργείων που έχουν αναλάβει ηλεκτρολογικές, υδραυλικές και πάσης φύσεως εργασίες κλπ.

Όταν στον Ιερό Ναό δεν παρευρίσκεται Ιερέας ή μέλος του Εκκλησιαστικού Συμβουλίου, υπεύθυνος για τον Ιερό Ναό είναι ο νεωκόρος και οι πιστοί οφείλουν υπακοή στις υποδείξεις του.