Κουπόνι εκπαίδευσης

Το σχολικό κουπόνι, που ονομάζεται επίσης κουπόνι εκπαίδευσης, με το συνολικό σύστημα να ονομάζεται σύστημα κουπονιών, είναι ένα πιστοποιητικό χρηματοδότησης που εκδίδεται από την κυβέρνηση, και του οποίου οι γονείς του μαθητή έχουν τον έλεγχο και είναι σε θέση να το κατευθύνουν προς το δημόσιο ή ιδιωτικό σχολείο της επιλογής τους για να πληρώνουν εξ ολοκλήρου ή εν μέρει, τη διδασκαλία του παιδιού τους σε αυτό το σχολείο για το συγκεκριμένο έτος, τρίμηνο ή εξάμηνο. Σε ορισμένες χώρες, κράτη ή τοπικές δικαιοδοσίες, το κουπόνι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη ή την επιστροφή των εξόδων εκπαίδευσης στο σπίτι. Σε ορισμένες χώρες, κουπόνια υπάρχουν μόνο για τα δίδακτρα σε ιδιωτικά σχολεία.

Σε πολλά εκπαιδευτικά συστήματα χωρίς την χρήση κουπονιών, οι άνθρωποι που πληρώνουν για ιδιωτική εκπαίδευση εξακολουθούν να φορολογούνται για τα δημόσια σχολεία, αν και σε ορισμένες χώρες, κράτη ή τοπικές δικαιοδοσίες (π.χ. στην Αυστραλία) ιδιωτικά σχολεία εξακολουθούν να λαμβάνουν σημαντική χρηματοδότηση από την κυβέρνηση. Ως εκ τούτου, οι γονείς σε αυτές τις δικαιοδοσίες χρηματοδοτούν τόσο τα δημόσια όσο και τα ιδιωτικά σχολεία ταυτόχρονα. Οι αντίπαλοι του συστήματος κουπονιών μόνο για ιδιωτικά σχολεία  πιστεύουν ότι όλοι οι πολίτες έχουν ίση ευθύνη για την επένδυση στην δημόσια εκπαίδευση και υποστηρίζουν ότι η επιλογή της φοίτησης των παιδιών σε ιδιωτικά σχολεία δεν θα πρέπει να σχετίζεται με το δημόσιο χρήμα.

Οι υποστηρικτές του συστήματος κουπονιών θεωρούν ότι αντισταθμίζοντας το κόστος των διδάκτρων ιδιωτικών σχολείων, τα κουπόνια και οι φορολογικές ελαφρύνσεις σκοπό έχουν να επιτρέπουν στους μαθητές και τις οικογένειες να επιλέξουν το σχολείο που ταιριάζει καλύτερα στις ανάγκες τους. Οι αντίπαλοι των σχολικών κουπονιών υποστηρίζουν ότι η επιλογή υπάρχει ήδη χωρίς κουπόνια και ότι επιτρέποντας στις οικογένειες να παρακρατούν τις φορολογικές τους υποχρεώσεις υπονομεύεται το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα, με το να απειλείται η χρηματοδότησή του.

Ιστορία
Ο βραβευμένος με Νόμπελ οικονομολόγος Μίλτον Φρίντμαν υποστήριξε την σύγχρονη έννοια των κουπονιών στη δεκαετία του 1950, δηλώνοντας ότι ο ανταγωνισμός θα βελτίωνε τα σχολεία και την αποτελεσματικότητα του κόστους. Η άποψη κέρδισε περαιτέρω δημοτικότητα με την τηλεοπτική εκπομπή του 1980, της σειράς του Φρίντμαν «Ελεύθερος να επιλέξεις», της οποίας το 6ο επεισόδιο αφιερώθηκε εξ ολοκλήρου στην προώθηση της εκπαιδευτικής ελευθερίας μέσω προγραμμάτων όπως τα σχολικά κουπόνια.

Αντιπαράθεση

Υποστηρικτές
Οι υποστηρικτές υποστηρίζουν ότι τα συστήματα σχολικών κουπονιών και εκπαιδευτικών φορολογικών ελαφρύνσεων προωθούν τον ελεύθερο ανταγωνισμό μεταξύ των ιδιωτικών και δημόσιων σχολείων. Επιτρέποντας στους γονείς και τους μαθητές να «ψηφίζουν με τις πράξεις τους», δίνονται κίνητρα στα σχολεία για την αύξηση της υπευθυνότητας και των σχολικών επιδόσεων. Οι υπερασπιστές υποστηρίζουν ότι ο ανταγωνισμός που προκύπτει από τα κουπόνια και τις εκπαιδευτικές φορολογικές ελαφρύνσεις αυξάνει την ποιότητα και την αποδοτικότητα τόσο των επιλέξιμων ιδιωτικών σχολείων όσο και των τοπικών δημόσιων σχολείων, καθώς και οι δύο κατηγορίες πρέπει να βελτιώνονται συνεχώς, προκειμένου να διατηρήσουν τις εγγραφές μαθητών. Φαινόμενο που προκαλείται από την ανταγωνιστική φύση της «ψήφου του χρήματος» και την άμεση λογοδοσία που προκύπτει από την αύξηση της κυριαρχίας του καταναλωτή - καθώς επιτρέπεται στα άτομα να επιλέγουν το προϊόν ή την υπηρεσία που προτιμούν να αγοράσουν, αντί να το κάνει αυτό μια γραφειοκρατία για λογαριασμό του.

Οι υποστηρικτές ισχυρίζονται ότι συχνά τα ιδρύματα αναγκάζονται να λειτουργούν με υψηλότερες αποδόσεις όταν τους επιτρέπεται να ανταγωνίζονται και ότι τυχόν επακόλουθες απώλειες θέσεων εργασίας στον δημόσιο τομέα θα αντισταθμίζονται από την αυξημένη ζήτηση για θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα.

Ο Φρίντριχ Χάγιεκ για την ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης:

Ένας ακόμη εξέχων υπέρμαχος του συστήματος κουπονιών ήταν ο συνιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρίας Apple, Στηβ Τζομπς, ο οποίος είπε:

Το Ίδρυμα Φρίντμαν για την Εκπαιδευτική Επιλογή, που ιδρύθηκε από τον Μίλτον και την Ρόουζ Φρίντμαν το 1996, είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που προωθεί την καθολική εφαρμογή των σχολικών κουπονιών και άλλες μορφές σχολικής επιλογής. Σε υπεράσπιση των κουπονιών, παραθέτει εμπειρική έρευνα που δείχνει ότι οι μαθητές οι οποίοι επιλέχθηκαν τυχαία να λάβουν κουπόνια είχαν υψηλότερες ακαδημαϊκές επιδόσεις από ό,τι οι μαθητές που αιτήθηκαν κουπόνια, αλλά δεν κέρδισαν στην τυχαία κλήρωση, οπότε τελικά δεν τα παρέλαβαν, και ότι τα κουπόνια βελτιώνουν τα ακαδημαϊκά αποτελέσματα στα δημόσια σχολεία, μειώνουν τον φυλετικό διαχωρισμό και παρέχουν καλύτερες υπηρεσίες σε μαθητές με ειδικές ανάγκες εκπαίδευσης, χωρίς παράλληλα να διαρρέουν χρήματα από τα δημόσια σχολεία.

Αντίπαλοι
Η κύρια αντιπαράθεση σχετικά με τα σχολικά κουπόνια και τις εκπαιδευτικές φορολογικές ελαφρύνσεις είναι ότι βάζουν τη δημόσια εκπαίδευση σε άμεσο ανταγωνισμό με την ιδιωτική εκπαίδευση, απειλώντας με μείωση και ανακατανομή κονδυλίων επιδότησης από τα δημόσια σε ιδιωτικά σχολεία.

Οι υποστηρικτές του συστήματος κουπονιών ενθαρρύνονται από την ανάπτυξη της εκπαίδευσης ιδιωτικού τομέα καθώς η άποψή τους είναι ότι τα ιδιωτικά σχολεία είναι συνήθως πιο αποτελεσματικά στην επίτευξη αποτελεσμάτων με ένα πολύ χαμηλότερο κόστος ανά μαθητή, σε σύγκριση με τα δημόσια σχολεία. Μια μελέτη του Ινστιτούτου Cato των δημόσιων και ιδιωτικών σχολικών δαπανών ανά μαθητή στο Φοίνιξ, στο Λος Άντζελες, στην Περιφέρεια της Κολούμπια, στο Σικάγο, στη Νέα Υόρκη και στο Χιούστον διαπίστωσε ότι τα δημόσια σχολεία ξοδεύουν 93% περισσότερο από ό,τι εκτιμάται ότι ξοδεύουν τα ιδιωτικά σχολεία κατά μέσο όρο.

Ωστόσο, υπάρχει μεγάλη διακύμανση στις δαπάνες των ιδιωτικών σχολείων, οπότε το πόσο «λιγότερο» ξοδεύουν κατά μέσο όρο τα ιδιωτικά σχολεία σε σύγκριση με τα δημόσια σχολεία μπορεί να είναι παραπλανητική πληροφορία.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Υπέρ του εκπαιδευτικού δελτίου στο blog anamorfosis.net
 Το εκπαιδευτικό κουπόνι έρχεται να σκοτώσει το δημόσιο σχολείο στο alfavita.gr

Παραπομπές

Εκπαιδευτικά κοινωνικά ζητήματα
Φιλελευθερισμός
Μίλτον Φρίντμαν