Ο καθρέφτης και το μαχαίρι

Ο καθρέφτης και το μαχαίρι είναι βιβλίο του Μάνου Χατζιδάκι. Η πρώτη έκδοση του βιβλίου έγινε το 1988 από τις εκδόσεις Ίκαρος.

Περιεχόμενο

Δοκίμια και συνεντεύξεις 
Το βιβλίο αποτελείται από μικρό εισαγωγικό σημείωμα του εκδότη και τριάντα έξι κείμενα του Μάνου Χατζιδάκι. Τα εξής:

 Για το ρεμπέτικο
 «Ο Φτωχός Ναύτης»
 Η σημασία μιας παράδοσης στον καιρό μας
 Ο Φελλίνι, ο Νίνο Ρότα και μια «Πρόβα Ορχήστρας»
 Για το τραγούδι
 Συνομιλία με τον Λεωνίδα Κύρκο
 Μια σοσιαλιστική πέστροφα νεοελληνικής καταγωγής
 Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει
 Μια μωβ σκιά Μαΐου
 Μπεζάρ: «Οι δικές μου ρίζες είναι θάλασσα»
 Τα παιδιά της γαλαρίας
 Ο εξουσιαστής
 «Και τώρα, κάτι για μας εδώ να πούμε!»
 Κάτι για μας εδώ να πούμε ΙΙ
 Η πολιτική στην Τέχνη και η κακή Τέχνη της πολιτικής
 Το υπέρμετρο βάρος των οικονομικών μας ανησυχιών
 Πολιτικές τελετουργίες ή το τραπέζι του Ινδιάνου
 Η λιποθυμία των λέξεων πάνω σε πέντε γραμμές
 Αναρχικός: Ένας μύθος σύγχρονης καταδίωξης
 Ο Νίκος Γκάτσος – ένας πολύ αυστηρός φίλος
 Ψηφιδωτό Μαρτίου '86
 Οι άτεγκτοι
 Αντι-αναμνήσεις
 Για τον Νίκο Γκάτσο
 Για την Μάτση Χατζηλαζάρου
 Για την 13η επέτειο της αποκαταστάσεως της Δημοκρατίας
 Για τον Οδυσσέα Ελύτη
 Ο λόγος για τους Έλληνες νέους του '88
 Για την ευπρέπεια και την αξιοπρέπεια
 Μια διαδρομή στο χρώμα του κεραμιδιού
 Για τον Γιάννη Τσαρούχη
 Νηοπομπή ή In Germany before the War
 Ο Σαίξπηρ είναι περίεργα ντυμένος
 Ένας φανατικός Έλλην
 Η αλήθεια για έναν ζωγράφο μέσα από καμπύλες και άστρα
 Διαμαρτυρία για την κράτηση της Βογιατζή με το παιδί της

Από αυτά, το Συνομιλία με τον Λεωνίδα Κύρκο είναι συνέντευξη του Λεωνίδα Κύρκου στον Μάνο Χατζιδάκι και το Μπεζάρ: «Οι δικές μου ρίζες είναι θάλασσα» συνέντευξη του Μωρίς Μπεζάρ στον Μάνο Χατζιδάκι, ενώ το Ο Νίκος Γκάτσος – ένας πολύ αυστηρός φίλος είναι συνέντευξη του Μάνου Χατζιδάκι στους Αντώνη Φωστιέρη και Θανάση Νιάρχο και το Ο Σαίξπηρ είναι περίεργα ντυμένος  συνέντευξη του Μάνου Χατζιδάκι στον Θανάση Φωσκαρίνη.

Τα υπόλοιπα κείμενα είναι δοκίμια, άρθρα και ομιλίες, του Μάνου Χατζιδάκι για τους Φεντερίκο Φελίνι, Νίνο Ρότα, Κάρολο Κουν, Νίκο Γκάτσο, Μάτση Χατζηλαζάρου, Οδυσσέα Ελύτη, Γιάννη Μόραλη, Γιάννη Τσαρούχη, Ζυλ Ντασέν, αλλά και δοκίμια για τα τραγούδια, τη μουσική, την τέχνη, τη δημοκρατία, την πολιτική και πολλά άλλα. Σύγχρονα και ασύγχρονα.

Φωτογραφίες 
Στο βιβλίο περιέχονται και εξήντα πέντε φωτογραφίες σχολιασμένες από τον Μάνο Χατζιδάκι. Φωτογραφίες από τη ζωή του, αλλά και φωτογραφίες καλλιτεχνών που θαύμαζε και επηρεάστηκε από αυτούς, όπως οι Κουρτ Βάιλ, Ζαν Κοκτώ, Ιγκόρ Στραβίνσκι, Αρθούρος Ρεμπώ, Βασίλης Τσιτσάνης, Ραϊμόν Ραντιγκέ, Τ. Σ. Έλιοτ, Τόμας Μαν, Φραντς Σούμπερτ, Γιώργος Σεφέρης, Κοσμάς Πολίτης, Διονύσιος Σολωμός, Ζαν Ζενέ κ.ά.

Εκδόσεις 
Την πρώτη έκδοση του 1988, ακολούθησε μία δεύτερη έκδοση το 1995, μία τρίτη το 1999, μία τέταρτη το 2004, μία πέμπτη το 2008 και μία έκτη το 2013. Όλες από τις εκδόσεις Ίκαρος.

Βιβλιογραφία

Δείτε επίσης 
 Τα σχόλια του Τρίτου

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 hadjidakis.gr, Ο καθρέφτης και το μαχαίρι.

Δοκίμια του Μάνου Χατζιδάκι