Μίλτων Ανάστος

Ο Μίλτων Β. Ανάστος (Milton V. Anastos, 10 Ιουλίου 1909 - 10 Απριλίου 1997) ήταν Ελληνοαμερικανός βυζαντινολόγος, καθηγητής της Βυζαντινής Θεολογίας στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ και μετέπειτα στο UCLA.

Βίος
Ο Μίλτων Ανάστος γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη, από πατέρα καταγόμενο από την Κύπρο και μητέρα καταγόμενη από τη Σπάρτη της Μικράς Ασίας. Στις ΗΠΑ, ο πατέρας του Βασίλειος ήταν επιχειρηματίας, ενώ η μητέρα δημόσια υπάλληλος. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ κλασικές γλώσσες και φιλολογία αποφοιτώντας το 1930 και θεολογία αποφοιτώντας το 1935. Το 1940 έλαβε διδακτορικό δίπλωμα με διατριβή σχετική με το επιστημονικό έργο του Πλήθωνος Γεμιστού. Το 1941 εντάχθηκε στο Center for Byzantine Studies του Dumbarton Oaks. Από το 1946 ως το 1951 ήταν επίκουρος καθηγητής ερευνών (βυζαντινή θεολογία), από το 1951 ως το 1959 αναπληρωτής καθηγητής ερευνών (βυζαντινή θεολογία) και,τέλος, από το 1959 τακτικός καθηγητής-διευθυντής ερευνών εκκλησιαστικής ιστορίας (1959-1962) και βυζαντινής θεολογίας (1962-1964). Από το 1964 ως το 1977 τακτικός καθηγητής βυζαντινής φιλολογίας (1964) και ιστορίας (1967) στο Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Λος Άντζελες του οποιου υπήρξε ομότιμος καθηγητής. Υπήρξε στέλεχος του Κέντρου Μεσαιωνικών και Αναγεννησιακών Σπουδών συγκροτώντας το βιβλιογραφικό έργο υποδομής Milton Anastos Bibliography Project on Byzantine CivilisationΤο 1967 υπήρξε τακτικός μέλος της Medieval Soiety of America, της American Philosophical Society και American Nomismatic Society.

Σημαντικό γεγονός στη ζωή του Ανάστος ήταν ο γάμος του με τη Ρόουζμαρυ Παρκ (Rosemary Park) το 1965. Η Παρκ ήταν ειδική στη μεσαιωνική γερμανική λογοτεχνία και πρώην πρόεδρος δύο αμερικανικών κολεγίων, αλλά και αντιπρύτανης στο νέο τους ακαδημαϊκό σπιτικό, στην Καλιφόρνια.

Συνεργάστηκε με τα περιοδικά Dumabraton Oaks Papers, American Historical Review, Orientalia Christiana Periodica, Speculum, Church History, Byzantinische Zeitchrift, Traditio, Studi Byzantini e Neoellinici, Zbornik Radoba Vizantoloskog, Instituta, Revue des etudes byzantines, και Βυζαντινά. Συνεργάστηκε με την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους της Εκοδοτικης Αθηνών, με τη Cambridge Medieval History, την Colliers Ensyclopedia, Encyclopedia Americana, Encyclopedia of Philosophy, New Catholic Encyclopedia, Encyclopedia Britannica.

Οι φοιτητές του Ανάστος στην Καλιφόρνια έτρεφαν ιδιαίτερη αφοσίωση προς το πρόσωπό του και σύντομα του έδωσαν τα παρατσούκλια «Σωκράτης» και «Υψιβρεμέτης» («Hypsibremetes»), κυρίως για τα διετή δύσκολα σεμινάρια που δίδασκε στα τμήματα κλασικών σπουδών και ιστορίας. Ερευνητικά, ο ίδιος άρχισε εκεί ένα «έργο ζωής», το «The Mind of Byzantium», μερικά μόνο μέρη του οποίου εμφανίσθηκαν, ως μικρές μονογραφίες και άρθρα.

Κατά τον θάνατό του, σε ηλικία 88 ετών, η βιβλιοθήκη του είχε φθάσει τις 50 χιλιάδες τόμους (σήμερα βρίσκεται στο Πανεπιστήμιο Νοτρ Ντέιμ) και η φήμη του είχε εξασφαλισθεί στον χώρο των βυζαντινών μελετών. Παραμένει προς έκδοση το ογκώδες χειρόγραφο του «The Mind of Byzantium».

Ο Μίλτον Ανάστος άφησε πίσω του τη σύζυγό του και τον γιο τους, Μίλτον τζούνιορ.

Eργογραφία
 The works of Robert Henry Pfeiffer, 1936
 List of Monuments: Romania, 1943
 «The Alexandrian Origin of the "Christian Topography" of Cosmas Indicopleustes», Dumbarton Oaks Papers, Vol. 3 (1946), σσ. 73-80 
 «Pletho's calendar and liturgy», Dumbarton Oaks papers, number 4, Harvard University Press, Cambridge, Massachussets, 1948
 «Le calendrier et la liturgie de Georges Gémiste Pléthon», International Congress of Byzantine Studies (6th : 1948 : Paris, France) Actes du VIe Congrés international d'études byzantines : Paris, 27 juillet-2 août, 1948 Vol. 1 (1950), σσ. 207-219
 «The Ethical Theory of Images Formulated by the Iconoclasts in 754 and 815», Dumbarton Oaks Papers, τόμ. 8 (1954), σσ. 151-160 
 «Political theory in the Lives of the Slavic saints Constantine and Methodius», Harvard Slavic Studies, τόμ. 2 (1954), σσ. 11–38 
 «The transfer of Illyricum, Calabria, and Sicily to the jurisdiction of the patriarchate of Constantinople in 732-33», in Silloge bizantina in onore di Silvio G. Mercati = SBN, τόμ. 9 (1957), σσ. 14-31
 «Nestorius Was Orthodox», Dumbarton Oaks Papers, τόμ. 16 (1962), σσ. 117-140 
 The ancient Greek sources of Byzantine absolutism, Harry Austryn Wolfson Volume (Jerusalem, 1965), σσ. 89-109
 Iconoclasm and Imperial Rule 717-842,στο: The Cambridge    Mediaval    History,τ.I:The Byzantine Empire part I: Byzantium and its neighbours, (έκδ.)J.M.Hussey,  Cambridge 1966, σ.σ.61-104
 The Edict of Milan (313) : A Defence of its Traditional Authorship and Designation,  Revue des études byzantines Année 1967 Volume 25 Numéro 1 pp. 13-41 
 Leo III’s edict against the Images  in  the  year  726-27  and  Italo-Byzantine  relations  between  726  and  730, ByzForsch .3  (1968)p. 5-41
 Byzantium: its internal history and relations with the Muslim world: collected studies, Variorum reprints, Λονδίνο 1971
 Vox populi voluntas Dei and the Election of the Byzantine EmperorChristianity, Judaism and Other Greco-Roman Cults. Studies for Morton Smith at Sixty, ed. Jacob Neusner, part 2. Early Christianity (= Studies in Judaism in Late Antiquity 12). Brill, Leiden 1975, σσ. 181-207 
 «Byzantine political theory: its classical precedents and legal embodiment, in Medieval and Modern Greek Culture», Byzantina kai Metabyzantina 1 (Malibu 1978), σσ. 1-53
 «Θεολογία», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τομ.Ζ (1978), σσ. 398-423
 Studies in Byzantine intellectual history, Variorum Reprints, Λονδίνο 1979
 ‘Basil’s Kata Eunomiou. A critical analysis’, in Basil of Caesarea. Christian, Humanist, Ascetic , éd. P. J.Fedwick, Toronto, Inst. of Medieval Studies 1981, pp. 67-136
 Codex Ioustinianus 1,14,4 and the emperor's exemption from the laws, στον τόμο Solidas: Scritti in onore di Antonio Guarino, III(Napoli 1984), σελ. 1233-1243
 The emperor Justin I's role in the restoration of Chalcedonian Doctrine, 518-519,Βυζαντινά, επιστημονικόν όργανον Κέντρου Βυζαντινών Ερευνών Φιλοσοφικής Σχολής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου τομ.13, μέρ. 1 (1985), σ. 127-139
Basil's lapses into Arianism and how Athanasius had avoided them, στον τόμο Καθηγήτρια: Essays presented to Joan ussey for eightieth birthday, Camberley, Surrey, 1988, 153-171
 The papal legates at the Council of 861 and their compliance with the wishes of the Emperor Michael III, Αρμός : τιμητικός τόμος στον καθηγητή Ν. Κ. Μουτσόπουλο για τα 25 χρόνια πνευματικής του προσφοράς στο Πανεπιστήμιο [Θεσσαλονίκη] : Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Πολυτεχνική Σχολή, Τμήμα Αρχιτεκτόνων, 1990-1991 Τ. 1 (1990), σ. 185-200
The coronation of Emperor Michael IV in 1034 by Empress Zoe and its significance, 	Το Ελληνικόν : studies in honor of Speros Vryonis, Jr. New Rochelle, N.Y. : Artistide D. Caratzas, 1993 Vol. 1 (1993), p. 23-43

Παραπομπές

Πηγές
 Αλέξιος Σαββίδης, «Μίλτων Β. Ανάστος (Νέα Υόρκη 1909-Λος Άντζελες 1997) : μισός αιώνας και πλέον προσφοράς στα Βυζαντινά Γράμματα», 	Βυζαντινά, τομ.20 (1999),σελ.403-408
 «Milton Anastos Bibliography», Byzantinische Forschungen, 20 (1994),σελ.11-16
 Anastos, Milton V.
 Milton V. Anastos, “Dumbarton Oaks and Byzantine Studies, a Personal Account”

Έλληνες ιστορικοί
Έλληνες βυζαντινολόγοι
Αμερικανοί θεολόγοι
Ελληνοαμερικανοί