Are You Experienced

{{Infobox Album
| Όνομα  = Are You Experienced
| Είδος  = Στούντιο άλμπουμ
| Καλλιτέχνης  = The Jimi Hendrix Experience
| Εξώφυλλο  = The Jimi Hendrix Experience - Are You Experienced.jpg
| Background = lavender
| Κυκλοφορία  = 12 Μαΐου 1967
| Ηχογράφηση  = 23 Οκτωβρίου 19664 Απριλίου 1967 στα De Lane Lea, CBS και Olympic Studios του Λονδίνου
| Είδος_Μουσικής   = 
| Διάρκεια  = 40:12
| Δισκογραφική  = Track Records (Ευρώπη), Reprise Records (Αμερική)
| Παραγωγός  = Τσας Τσάντλερ
| Προηγούμενο album  = 
| Αυτό το album = Are You Experienced?  (1967)
| Επόμενο album  = Axis: Bold as Love  (1967)
}}Are You Experienced είναι ο τίτλος του πρώτου στούντιο άλμπουμ του ροκ συγκροτήματος The Jimi Hendrix Experience, το οποίο κυκλοφόρησε σε μορφή δίσκου βινυλίου στις 12 Μαΐου του 1967 μέσω της δισκογραφικής εταιρείας "Track Records" στην Ευρώπη και της "Reprise Records" στην Αμερική.

Ιστορία του δίσκου
Ηχογράφηση
Οι πρώτες ηχογραφήσεις του άλμπουμ πραγματοποιήθηκαν στις 23 Οκτωβρίου 1966, λιγότερο από ένα μήνα μετά τη δημιουργία του συγκροτήματος. Αποτέλεσμα αυτής της προσπάθειας ήταν το βασικό κομμάτι του "Hey Joe", το οποίο ολοκληρώθηκε μετά από δύο προσπάθειες. Στις 2 Νοεμβρίου, το συγκρότημα ηχογράφησε το "Can You See Me", όπως και τις αρχικές εκτελέσεις του "Stone Free", του "51st Anniversary" και του "Fire". Μέσα στο Νοέμβριο, ηχογραφήθηκε επίσης, το "Love or Confusion", ενώ δημιούργησαν τρεις ακόμη εκτελέσεις του "Hey Joe" στις 24 του μήνα.

Στις 16 Δεκεμβρίου 1966, οι Experience κυκλοφόρησαν το πρώτο τους σινγκλ, "Hey Joe", με το "Stone Free" στη δεύτερη του πλευρά στην Ευρώπη, γνωρίζοντας μεγάλη επιτυχία στη Μεγάλη Βρετανία, όπου σκαρφάλωσε στο # 6. Έξι μήνες αργότερα, το ίδιο τραγούδι κυκλοφόρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες, με το "51st Anniversary" στη δεύτερη του πλευρά. Την επομένη, το συγκρότημα ηχογράφησε τα "Foxy Lady", "Red House" και "Third Stone From the Sun", τα τελευταία κομμάτια για το 1966.

Οι ηχογραφήσεις συνεχίστηκαν στα "De Lane Lea" στις 11 Ιανουαρίου 1967 με τις τελικές εκτελέσεις των "Purple Haze", "The Wind Cries Mary" και "51st Anniversary", όπως και μία εναλλακτική εκδοχή του "Third Stone From the Sun". Η τελική εκτέλεση του "Fire" ηχογραφήθηκε στις 3 Φεβρουαρίου και του "I Don't Live Today" είκοσι ημέρες αργότερα.

Το δεύτερο σινγκλ του συγκροτήματος κυκλοφόρησε στις 17 Μαρτίου 1967 με τίτλο "Purple Haze", φτάνοντας στην τρίτη θέση των βρετανικών τσαρτ και το Top-10 στη Νορβηγία και την Αυστρία. Οι τελευταίες ηχογραφήσεις στα "De Lane Lea" πραγματοποιήθηκαν στις 29 Μαρτίου με εναλλακτικές εκτελέσεις των "Red House", "Remember" και "Manic Depression".

Οι τελευταίες προσπάθειες του άλμπουμ έγιναν στα "Olympic Sound Studios", όπου ολοκληρώθηκαν τρία τραγούδια, τα "May This Be Love", "Highway Chile" και "Are You Experienced?", στις 3 Απριλίου 1967.

Επιτυχία

Το "Are You Experienced?" κυκλοφόρησε στην Ευρώπη στις 12 Μαΐου 1967, όντας η πρώτη κυκλοφορία της νεοσύστατης "Track Records". Η φωτογραφία του εξωφύλλου αυτής της έκδοσης είναι τραβηγμένη από τον Μπρους Φλέμινγκ, με τον Χέντριξ να κρατάει μία κάπα πάνω από τον Μιτς Μίτσελ και το Νόελ Ρέντινγκ. Το άλμπουμ σκαρφάλωσε στη δεύτερη θέση των τσαρτ της Μεγάλης Βρετανίας πίσω από το "Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band" των Beatles, ενώ ανέβηκε στο # 5 του Billboard στις Ηνωμένες Πολιτείες όταν κυκλοφόρησε στις 23 Αυγούστου του ίδιου έτους μέσω της "Reprise Records". Το ψυχεδελικό εξώφυλλο αυτής της έκδοσης είναι δημιουργία του Καρλ Φέρις, με το συγκρότημα να φοράει φανταχτερά ρούχα μέσα σε έναν κύκλο περιτριγυρισμένο από ένα κίτρινο πλαίσιο με μοβ, ψυχεδελικά γράμματα. Η συγκεκριμένη έκδοση διέφερε ως προς τη λίστα τραγουδιών, αφού τα "Red House", "Can You See Me" και "Remember" της ευρωπαϊκής έκδοσης αντικαταστάθηκαν από τα σινγκλ "Purple Haze", "Hey Joe" και "The Wind Cries Mary".

Κυκλοφορία ανά χώρα
Ο δίσκος εκδόθηκε το 1967 στη Μεγάλη Βρετανία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Αυστραλία, τη Χιλή, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ιαπωνία, τη Νέα Ζηλανδία και την Ισπανία. Δύο χρόνια αργότερα, κυκλοφόρησε στην Ολλανδία, την Κίνα, την Ταϊβάν και τη Γιουγκοσλαβία. Το 1970, εκδόθηκε σε τρεις ακόμη χώρες, τη Βραζιλία, τη Γερμανία και το Μεξικό. Στην Ελλάδα και τη Νορβηγία κυκλοφόρησε το 1973, ενώ το 1984 εκδόθηκε στη Νότια Κορέα.

Ανάλυση τραγουδιών
Ο δίσκος ξεκινάει με το "Foxy Lady", ένα κομμάτι με στίχους σεξουαλικού περιεχομένου εμπνευσμένους από τη Χέδερ Τέιλορ, η οποία παντρεύτηκε αργότερα τον Ρότζερ Ντάλτρι των The Who.

Ακολουθεί το "Manic Depression", ένα τραγούδι που έγραψε ο Χέντριξ όταν σε μία συνέντευξη Τύπου, ο παραγωγός Τσας Τσάντλερ του είπε ότι συμπεριφέρεται σαν μανιοκαταθλιπτικός (σ.σ.: Οι λέξεις "Manic Depression" μεταφράζονται ως "μανιακή κατάθλιψη"). Οι στίχοι του μιλούν για απόγνωση και σύγχυση λόγω της δομής τη κοινωνίας και του κόσμου. Ο ρυθμός του τραγουδιού είναι 3/4 και επιδεικνύει τις τζαζ επιρροές του Μιτς Μίτσελ.

Το "Red House" είναι ένα μπλουζ κομμάτι, με κάθε στίχο να επαναλαμβάνεται μετά την αρχική του εκτέλεση. Είναι ένα τραγούδι που είχε γράψει ο Χέντριξ όταν έπαιζε στους Curtis Knight and the Squires και συμπεριλήφθηκε στο set list των ζωντανών του εμφανίσεων, όπου αποτελούσε όχημα για αυτοσχεδιασμό, με τη διάρκεια του συχνά να ξεπερνάει τα δέκα λεπτά.
Ακολουθεί το "Can You See Me", ένα ροκ εντ ρολ κομμάτι το οποίο αποτέλεσε μία από τις πρώτες ηχογραφήσεις του συγκροτήματος και παιζόταν ζωντανά από τις αρχές του 1967.

Το "Love or Confusion" είναι ένα τραγούδι με αναφορικούς στίχους, όπου μιλάει για τη σχέση του με τη μουσική και τον μάνατζερ του.

Το "I Don't Live Today" είναι αφιερωμένο στους Ινδιάνους προγόνους του Χέντριξ και άλλες μειονότητες των ΗΠΑ. Ο tribal ρυθμός βοήθησε τον Χέντριξ στο να αυτοσχεδιάσει, με τον μουσικολόγο Ρίτσι Ούντερμπεργκερ να χαρακτηρίζει τους στίχους gothic και όχι ψυχεδελικούς.

Έβδομο τραγούδι του άλμπουμ είναι το "May This Be Love", μία μπαλάντα που φανερώνει την ικανότητα του Χέντριξ για απαλές, συναισθηματικές μελωδίες. Έχει διασκευαστεί από καλλιτέχνες όπως οι The Pretenders, Meshell Ndegeocello, Michael Kiwanuka, Emmylou Harris, κ.α..

Ακολουθεί το "Fire", του οποίου οι στίχοι προέρχονται από μία φράση που είπε η μητέρα του Νόελ Ρέντινγκ, όταν τα μέλη του συγκροτήματος την επισκέφθηκαν τα Χριστούγεννα του 1966 μετά από μία συναυλία. Ο Χέντριξ ρώτησε τη Μάργκαρετ Ρέντινγκ αν μπορούσε να καθίσει δίπλα στο τζάκι ("Let me stand next to your fire") και εκείνη ζήτησε από τον Γερμανικό ποιμενικό της, Ρόβερ, να παραμερίσει ("Move over Rover, and let Jimi take over"). Κατά τις ζωντανές εκτελέσεις του συγκεκριμένου κομματιού, ο Χέντριξ έβαζε φωτιά στην κιθάρα του.

Το "Third Stone from the Sun" είναι ένα επτάλεπτο κομμάτι, στο μεγαλύτερο μέρος του ορχηστρικό, με το εφέ που ακούγεται καθ' όλη τη διάρκεια του να είναι μία συζήτηση του Χέντριξ με τον Τσας Τσάντλερ, σπασμένη σε κομμάτια και με χαμηλότερη ταχύτητα. Ο τίτλος αναφέρεται στη Γη ως τρίτο "βράχο" από τον Ήλιο.

Το "Remember" είναι ένα τρίλεπτο τραγούδι με ερωτικούς στίχους. Η βρετανική έκδοση του δίσκου ολοκληρώνεται με το ομώνυμο κομμάτι, του οποίου οι στίχοι μιλούν για τη συμφιλίωση με τον ίδιο του τον εαυτό, σύμφωνα με τον Χέντριξ. Παρ' όλα αυτά, χρησιμοποιούσε τη φράση "Are you experienced" ρωτώντας κάποιον αν έχει κάνει χρήση ναρκωτικών στο παρελθόν. Ο ίδιος, έπαιξε πιάνο στο συγκεκριμένο κομμάτι. Το "Are You Experienced" παιζόταν στις ζωντανές εμφανίσεις των Experience το 1967, κλείνοντας το set list τους.

Η αμερικάνικη έκδοση του άλμπουμ περιείχε τα "Purple Haze", "Hey Joe" και "The Wind Cries Mary". Το "Purple Haze" ήταν εμπνευσμένο από ένα όνειρο του, όπου περπατούσε στον βυθό της θάλασσας και μία μοβ δίνη τον περικύκλωσε, πριν τον σώσει η πίστη του στον Χριστό.

Το "Hey Joe" είναι διασκευή στο κομμάτι των The Leaves από το 1965. Ο Χέντριξ θέλησε να ηχογραφήσει τη συγκεκριμένη εκτέλεση μετά από τη διασκευή του φολκ τραγουδιστή Τιμ Ρόουζ. Η πρώτη του ζωντανή εκτέλεση πραγματοποιήθηκε στο "Monterey Pop Festival", κατά την πρώτη επίσκεψη του συγκροτήματος στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το τρίο The Breakaways έκανε δεύτερα φωνητικά σε αυτό το κομμάτι.

Το "The Wind Cries Mary" είναι αφιερωμένο στην τότε κοπέλα του Χέντριξ, Κάθι Μέρι Έτσινχαμ. Ο Χέντριξ το έγραψε στο διαμέρισμα του χωρίς να το δείξει σε κανένα και όταν περίσσεψαν είκοσι λεπτά στο στούντιο, μετά την ηχογράφηση του "Fire", έπαιξαν το κομμάτι για πρώτη φορά, εκτέλεση η οποία τελικά μπήκε στον δίσκο.

Τραγούδια του δίσκουΠρώτη πλευρά Foxy Lady (Hendrix)3:22
 Manic Depression (Hendrix)3:46
 Red House  (Hendrix)3:53
 Can You See Me  (Hendrix)2:35
 Love or Confusion (Hendrix)3:17
 I Don't Live Today (Hendrix)3:58 Δεύτερη πλευρά May This Be Love (Hendrix)3:14
 Fire (Hendrix)2:47
 Third Stone from the Sun (Hendrix)6:50
 Remember (Hendrix)2:53
 Are You Experienced (Hendrix)4:17

Θέσεις τσαρτ

Βραβεία
Are You Experienced? (άλμπουμ)

 Ηνωμένες Πολιτείες (RIAA Certification) : 5 x πλατινένιος
 Ηνωμένο Βασίλειο (BPI Certification) : Χρυσός

Κατατάξεις

Τα μέλη των Experience
Οι μουσικοί οι οποίοι ηχογράφησαν το Are You Experienced? είναι οι εξής:

 Τζίμι Χέντριξκιθάρα, φωνητικά
 Νόελ Ρέντινγκμπάσο, φωνητικά
 Μιτς Μίτσελτύμπανα, φωνητικάΓκεστ συμμετοχές The Breakaways'δεύτερα φωνητικά στο "Hey Joe"

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Are You Experienced? στο AllMusic Are You Experienced?  στο Rolling Stone''
 Are You Experienced?: The Jimi Hendrix Experience

Δισκογραφία του Jimi Hendrix
Άλμπουμ του 1967