Τίτος Παπαμαστοράκης

Ο Τίτος Παπαμαστοράκης (1961-2010) ήταν αρχαιολόγος και καθηγητής πανεπιστημίου.

Βίος
Ο Τίτος Παπαμαστοράκης γεννήθηκε στην Άνω Βιάννο της Κρήτης στις 10 Απριλίου 1961. Μετά την ολοκλήρωση των εγκύκλιων σπουδών  του, φοίτησε στο Τμήμα Ιστορίας της Τέχνης και Μουσειολογίας της Σχολής Καλών Τεχνών του Βουκουρεστίου.
στο χρονικό διάστημα από το 1980 έως το 1984. Η διπλωματική του εργασία είχε τον τίτλο: Ο Ιωάννης Παγωμένος, ένας ζωγράφος των αρχών του 14ου αι. στην Κρήτη. Στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης συνέχισε τις μεταπτυχιακές σπουδές του. Υποστήριξε στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, τη διατριβή του με τίτλο: Ο διάκοσμος του τρούλου των ναών της παλαιολόγειας περιόδου στη Βαλκανική χερσόνησο και στην Κύπρο, το 1992. Από το 1992 έως το 1996 υπηρέτησε για τρία εξάμηνα ως εντεταλμένος με το βαθμό του λέκτορα στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου της Κρήτης, ενώ από το 1996 έως το 2003 ως εντεταλμένος με το βαθμό του επίκουρου καθηγητή στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Τον Ιούνιο του 2002 εξελέγη ως επίκουρος καθηγητής  της Ιστορίας της Τέχνης, και το 2008 στη βαθμίδα του αναπληρωτή καθηγητή στο γνωστικό αντικείμενο «Ιστορία της Βυζαντινής Τέχνης». Το 2003,  εξελέγη μέλος του Δ.Σ. της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας. Τον Μάρτιο του 2009 εξελέγη ως αναπληρωτής καθηγητής της Βυζαντινής Αρχαιολογίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Πέθανε στις 11 Νοεμβρίου 2010.

Εργογραφία
1.O διάκοσμος του τρούλου των ναών της παλαιολόγειας περιόδου στη Bαλκανική χερσόνησο και την Kύπρο,Aθήνα 2001. Tο βιβλίο βραβεύτηκε από τη ΧΑΕ το έτος 2003 με το έπαθλο «Μαρίας Θεοχάρη». 
2. «Εικόνες 13ου-16ου αιώνα», στο T. Παπαμαστοράκης - K. Kαλαμαρτζή-Kατσαρού - I. Tαβλάκης, Eικόνες Mονής Παντοκράτορος, Άγιον Όρος 1998, 40-171 και 338-347 (ελληνική έκδοση). «Icons 13th-16th Century», στο T. Papamastorakis - K. Kalamartzi-Katsarou - J. Tavlakis,  Icons of the Holy Monastery of Pantokrator, Άγιον Όρος1998, 41-173 και 339-348 (αγγλική έκδοση)
 3.«H ένταξη των Προεικονίσεων της Θεοτόκου και της  ́Yψωσης του Σταυρού σε ένα ιδιότυπο εικονογραφικό κύκλο στον Άγιο Γεώργιο Bιάννου Kρήτης», ΔΧΑΕ IΔ ́ (1987-1988), 315-328.
 4.«H σημασία των προφητών στον τρούλο της Παναγίας του Άρακος και οι αντίστοιχες περιπτώσεις της Παναγίας Mυριοκεφάλων και της Παναγίας της Veljusa», AΔ 40 (1985), Μελέτες, 71-91. 
 5.«Tο εικονογραφικό πρόγραμμα του τρούλου του Aγίου Γεωργίου (Eπισκοπής) στην Kίττα της Mάνης», AAΑXX (1987), 140-158. 
 6.«Ένα εικαστικό εγκώμιο του Mιχαήλ H ́ Παλαιολόγου: Oι εξωτερικές τοιχογραφίες στο καθολικό της Mαυριώτισσας στην Kαστοριά», ΔXΑEIE ́ (1989-1990), 221-240. 
 7.«Άγιος Δημήτριος του Kατσούρη: Tο εικονογραφικό πρόγραμμα του τρούλου», Πρακτικά 1ου Διεθνούς Συνεδρίου για το Δεσποτάτο της Hπείρου, Άρτα 1992, 419-454.
 8.«H μορφή του Xριστού Aρχιερέα», ΔXAE IZ ́ (1993-1994), τόμος αφιερωμένος στη μνήμη της Nτούλας Mουρίκη, 67-76.
 9.«H αφιερωτική επιγραφή της Παναγίας Σκουταριώτισσας και Aκαταμαχήτου (Kουμπελίδικης) στην Kαστοριά», Λαμπηδών. Aφιέρωμα στη μνήμη της Nτούλας Mουρίκη(επιστ. επιμ. M. Aσπρά-Bαρδαβάκη), τ. 2, Aθήνα 2003, 597-608.
 10.«H Bυζαντινή Zωγραφική», Aρχαιολογία και Tέχνες, τχ. 56 (Iούλιος-Σεπτέμβριος 1995), 6-20.
 11.«Eικαστικές εκφάνσεις της πολιτικής ιδεολογίας του Στέφανου Dusan σε μνημεία της εποχής του και τα βυζαντινά πρότυπά τους», Bυζάντιο και Σερβία κατά τον IΔ ́ αιώνα, Aθήνα 1996, 140-157.
 12.«Eπιτύμβιες παραστάσεις κατά τη μέση και ύστερη βυζαντινή περίοδο», ΔΧΑΕ IΘ ́ (1996-1997), 285-304
 13.«Ioannes ‘Redolent of Perfume’ and his Icon in the Mega Spelaion Monastery»,  Zograf KΣT ́ (1997), τόμος αφιερωμένος στη μνήμη του Vojislav Djurić, 65-73. 
 14.«Ιστορίες και ιστορήσεις βυζαντινών παλληκαριών», ΔXAE K ́ (1998), τόμος αφιερωμένος στη μνήμη του Δημητρίου Πάλλα, 213-230.
 15.«H μονή των Oδηγών και η λατρεία της Θεοτόκου Oδηγήτριας», σε συνεργασία με τη X. Aγγελίδη, Mήτηρ Θεού. Aπεικονίσεις της Παναγίας στη βυζαντινή τέχνη(επιμ. M. Bασιλάκη), Aθήνα - Mιλάνο 2000, 372-387.«The Veneration of the Virgin Hodegetria and the Hodegon Monastery»,  Mother of God. Representations of the Virgin in Byzantine Art (επιμ. M. Vassilaki), Aθήνα - Mιλάνο 2000, 372-387.
 16.«Eικόνα της Παναγίας βρεφοκρατούσας με μορφές της Παλαιάς και της Kαινής Διαθήκης», Mήτηρ Θεού. Aπεικονίσεις της Παναγίας στη βυζαντινή τέχνη (επιστ. επιμ. M. Bασιλάκη), Aθήνα - Mιλάνο 2000, 314-316. «Icon of the Virgin Brephokratousa with Figures from the Old and New Testament», Mother of God. Representations of the Virgin in Byzantine Art (επιμ. M. Vassilaki), Aθήνα - Mιλάνο 2000, 314-316.
Papamastorakis, “St. Romanos epi tēn sklepan. A Saint Protector and Healer of Horses”, in Animals and Environment in Byzantium (7th-12th c.), edited by Ilias Anagnostakis -Taxiarchis G. Kolias - Eftychia Papadopoulou, Athens 2011, 137-164.

Παραπομπές

Πηγές
Ροδονίκη Ετζέογλου, Μαρία Καζανάκη-Λάππα, Μαρία Παναγιωτίδη, «Τίτος Παπαμαστοράκης (1961-2010)», Δελτίον Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, 34 (2013),σελ.xi-xii
Ροδονίκη Ετζέογλου, Μαρία Καζανάκη-Λάππα, Μαρία Παναγιωτίδη, «Eργογραφία Τίτου Παπαμαστοράκη», Δελτίον Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, 34 (2013),σελ.XIII-XIV
Παπαμαστοράκης Τίτος
Της Σοφιας Καλοπιση - Βερτη Εξ αφορμης 

Καθηγητές Εθνικού και Καποδιστριακού πανεπιστημίου Αθηνών
Έλληνες πανεπιστημιακοί
Έλληνες αρχαιολόγοι