Ζντένεκ Σβέρακ

Ο Ζντένεκ Σβέρακ (τσεχικά: Zdeněk Svěrák, Πράγα 28 Μαρτίου 1936) είναι Τσέχος ηθοποιός, κωμικός και σεναριογράφος. Αποτελεί μία από τις γνωστότερες προσωπικότητες της Τσεχίας, στον χώρο της ψυχαγωγίας. Είναι πατέρας του γνωστού Τσέχου σκηνοθέτη, Γιαν Σβέρακ.

Βιογραφία 
Ο Σβέρακ γεννήθηκε στην Πράγα της Τσεχοσλοβακίας (σημερινή Τσεχία), στις 28 Μαρτίου του 1936. Το 1958, αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο του Καρόλου, όπου σπούδασε Τσεχική Φιλολογία και Τσεχική λογοτεχνία. Έτσι, άρχισε να γράφει άρθρα σε περιοδικά, μικρές παιδικές ιστορίες και σενάριο για την τηλεόραση. Επίσης, εργάστηκε και στο ραδιόφωνο. Το 1966, ίδρυσε μαζί με τον φίλο του, Λάντισλαβ Μόλιακ, το θέατρο The Theater of Jára Cimrman, το οποίο συνεχίζει τη λειτουργία έως και σήμερα, το οποίο επικεντρώνεται στην έρευνα της ζωής και του θανάτου, σπουδαίων Τσέχων. Ένα χρόνο πριν, το 1965, είχε αποκτήσει τον γιο του και τον κατοπινό γνωστό σκηνοθέτη Γιαν Σβεράκ.

To 1968, έκανε το ντεμπούτο το στον κινηματογράφο ως ηθοποιός σε ένα έργο του Γίρι Μένζελ, το Zločin v šantánu. Συνολικά, συμμετείχε σε 51 ταινίες, με την πιο πρόσφατη να είναι του 2014, στην οποία συμμετείχε ως αφηγητής. Ωστόσο, έχει εμφανιστεί και σε τηλεοπτικές σειρές και σε τηλεταινίες. Ως ηθοποιός, βραβεύθηκε δις, μία το 1997, στο Pilsen Film Festival, ως Καλύτερος ηθοποιός και το 2007, στο Tallinn Black Nights Film Festival, πάλι ως Καλύτερος Ηθοποιός. To 1989, υπήρξε και μέλος της επιτροπής του 39ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου.

Ως σεναριογράφος επίσης γνώρισε μεγάλη επιτυχία, ενώ του πιστώνονται έως τώρα, συνολικά, 41 σενάρια. Ωστόσο, το 1970, στο θέατρο που ίδρυσε με τον Μόλιακ, έκανε πρεμιέρα, ο δημοφιλής φανταστικός τους χαρακτήρας Γιάρα Κίμρμαν. Τα σενάρια του έχουν προταθεί αρκετές φορές για βραβεία. Μία από τις πιο γνωστές δουλειές του είναι 'ΤΤ'Ο μικρός Κόλυα (1996), ταινία που σκηνοθετήθηκε από τον γιο του. Το σενάριο γράφτηκε από τον Ζντένεκ, ο οποίος πρωταγωνίστησε κιόλας. Η ταινία αυτή βραβεύθηκε με το Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας, ενώ συμμετείχε και σε μερικά ευρωπαϊκά φεστιβάλ, παρόλα αυτά, μέσω αυτού του σεναρίου έλαβε από το Czech Lions'', το βραβείο Καλύτερου Σεναρίου.

Αν και προερχόταν από αντικομμουνιστική οικογένεια, το 1961, γράφτηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα Τσεχοσλοβακίας.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
ČERMÁKOVÁ, Dana. Génius Zdeněk Svěrák. Praha : Imagination of people, 2009. 175 s. [Dále jen Čermáková].  S. 10.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 overview of Zdeněk Svěrák comedies 
 Biography (in Czech) 
 CRo-Tatinek

Τσέχοι σεναριογράφοι
Τσέχοι θεατρικοί συγγραφείς
Τσέχοι ποιητές
Τσέχοι ηθοποιοί κινηματογράφου
Κομμουνιστές
Σκηνοθέτες θεάτρου