Δήμος Κερύνειας

Ο Δήμος Κερύνειας είναι δήμος της επαρχίας Κερύνειας στην Κύπρο. Αποτελεί ένα από τους τρεις δήμους της επαρχίας Κερύνειας. Είναι ο μητροπολιτικός δήμος και η διοικητική πρωτεύουσα της επαρχίας Κερύνειας. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, η διοικητική έκταση του Δήμου Κερύνειας δεν ελέγχεται από την Κυπριακή Δημοκρατία. Τα εδάφη αυτά ανήκουν εκ του νόμου (de jure) στην Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ εκ των πραγμάτων (de facto) ανήκουν στο μη αναγνωρισμένο κράτος της Τουρκικής Δημοκρατίας Βορείου Κύπρου.

Τοποθεσία 
Ο Δήμος Κερύνειας βρίσκεται στο κέντρο της πόλης της Κερύνειας. Ανατολικά συνορεύει με το Καράκουμι και τη Θέρμια, νότια με το Μπέλλα-Πάις και δυτικά με το χωριό Τέμπλος. Η βόρεια πλευρά της διοικητικής του έκτασης είναι παραθαλάσσια.

Ιστορία 
Ο Δήμος Κερύνειας ιδρύθηκε το 1878 όταν ξεκίνησε η Αγγλοκρατία στην Κύπρο. Ο Δήμος Κερύνειας αποτελούσε το διοικητικό κέντρο της επαρχίας Κερύνειας. Οι Άγγλοι κατασκεύασαν δρόμο για τη σύνδεση με τη Λευκωσία και διαμόρφωσαν το λιμάνι της πόλης. Ο Δήμος Κερύνειας ξεκινάει προσπάθειες εκσυγχρονισμού της πόλης. Κατασκευάζεται νοσοκομείο, νέο σχολείο, σπίτια, ξενώνες και το πρώτο ξενοδοχείο. 

Τη δεκαετία του 1920 κατασκευάζονται τα πρώτα σύγχρονα ξενοδοχεία κοντά στη θάλασσα, τα οποία προσελκύουν ξένους επισκέπτες. Ο συνδυασμός θάλασσας βουνού, λιμανιού, αρχαιοτήτων και πλούσιο φυσικού τοπίου καθιστούν την Κερύνεια δημοφιλή τουριστικό προορισμό, που είχε ως αποτέλεσμα να αναπτυχθεί η πόλη.

Μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου (1960), κατασκευάζεται νέο δημαρχείο και ιδρύεται λαογραφικό μουσείο. Επιπλέον, αυξάνονται οι πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότητες του Δήμου Κερύνειας. Πλέον η πόλη της Κερύνειας δεν ταυτίζεται με τον Δήμο Κερύνειας, αφού επεκτείνεται και στα γύρω χωριά.

Κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής του 1974 οι Ελληνοκύπριοι κάτοικοι του Δήμου Κερύνειας διέφυγαν στο νότιο μέρος της Κύπρου. Πολλοί σκοτώθηκαν ενώ άλλοι συνελήφθησαν και εκδιώχθηκαν το επόμενο διάστημα. Η Κερύνεια λεηλατήθηκε από χερσαίες δυνάμεις αλλά και της τουρκική αεροπορία.

Οι κάτοικοι του Δήμου Κερύνειας εγκαταστάθηκαν σε περιοχές στο νότιο τμήμα Κύπρου αλλά και σε χώρες του εξωτερικού. Παρόλο που ο Δήμος Κερύνειας δεν εδρεύει εντός της διοικητικής του έκτασης, συνεχίζει τη λειτουργία του διατηρώντας την νομική του υπόσταση, όπως και οι υπόλοιποι δήμοι και κοινοτικά συμβούλια των περιοχών που δεν ελέγχονται από την Κυπριακή Δημοκρατία. Οι Ελληνοκύπριοι κάτοικοι του Δήμου Κερύνειας και οι απόγονοι αυτών εξασκούν τα εκλογικά δικαιώματα τους εκλέγοντας δήμαρχο και δημοτικό συμβούλιο. Ο Δήμος Κερύνειας πραγματοποιεί εκδηλώσεις με στόχο την διατήρηση της ενότητας των δημοτών, ώστε να κρατήσει ζωντανές τοπικές παραδόσεις, ήθη και έθιμα που υπήρχαν στον δήμο πριν το 1974. Το δημαρχείο Κερύνειας βρίσκεται κοντά στο οδόφραγμα του Λήδρα Πάλας, στα δημοτικά όρια του Δήμου Λευκωσίας.

Πληθυσμός 
Ο πληθυσμός του Δήμου Κερύνειας, έως το 1974, αποτελείτο από Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους, με τους πρώτους να πλειοψηφούν. Σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο, ο πληθυσμός του Δήμου Κερύνειας αυξανόταν συνεχώς έως το 1973. 

Την περίοδο των δικοινοτικών διαταραχών (1963-1964), όταν οι Τουρκοκύπριοι στις άλλες πόλεις συγκεντρώνονταν σε θύλακες, οι Τουρκοκύπριοι της Κερύνειας παρέμειναν στα σπίτια τους αλλά περιορίστηκαν στη γειτονιά τους. Κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής του 1974, οι περισσότεροι Ελληνοκύπριοι κάτοικοι διέφυγαν στο νότιο μέρος της Κύπρου. Μερικοί παρέμειναν στην Κερύνεια ως εγκλωβισμένοι. Τα επόμενα χρόνια δεν έμεινα κανένας Ελληνοκύπριος κάτοικος στον Δήμο Κερύνειας.

Το 1975, στον Δήμο Κερύνειας εγκαταστάθηκαν Τουρκοκύπριοι πρόσφυγες από τη Λεμεσό και από χωριά της επαρχίας Πάφου (Πόλις, Κιδάσι, Τέρρα, Λέμπα, Βρέτσια, Πελαθούσα, Σουσκιού, Γεροσκήπου). Επιπλέον, στην περιοχή εγκαταστάθηκαν Τούρκοι έποικοι. Τις τελευταίες δεκαετίες, λόγω τουριστικής ανάπτυξης, στην περιοχή εγκαταστάθηκαν και ξένοι υπήκοοι.

Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του δήμου σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο έως το 1973. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974 δεν πραγματοποιήθηκε απογραφή στον δήμο από την Κυπριακή Δημοκρατία, αφού το έδαφος του δεν ελέγχεται από αυτήν.

Διοικητική διαίρεση

Ο Δήμος Κερύνειας, για διοικητικούς σκοπούς, χωρίζεται στις εξής 2 συνοικίες:

Πάνω Κερύνεια
Κάτω Κερύνεια

Δήμαρχοι 
Δήμαρχοι Δήμου Κερύνειας διετέλεσαν κατά σειρά οι:

Αδελφοποιήσεις 
Ο Δήμος Κερύνειας είναι αδελφοποιημένος με:

Δήμο Χίου - Ελλάδα (20 Μαΐου 1994)
Δήμο Σάμου - Ελλάδα (4 Αυγούστου 1994): Αρχικά η αδελφοποίηση έγινε με τον Δήμο Πυθαγορείου. Μετά τη συνένωση του δήμου αυτού με άλλους δήμους και τη δημιουργία του Δήμου Σάμου το 2011, η αδελφοποίηση ισχύει με αυτό τον δήμο.
Δήμο Αιγιαλείας - Ελλάδα (10 Οκτωβρίου 1999): Αρχικά η αδελφοποίηση έγινε με τον Δήμο Αιγίου. Μετά τη συνένωση του δήμου αυτού με άλλους δήμους και τη δημιουργία του Δήμου Αιγιαλείας το 2011, η αδελφοποίηση ισχύει με αυτό τον δήμο.
Δήμο Σκοπέλου - Ελλάδα (10 Οκτωβρίου 1999)
Δήμο Κηφισιάς - Ελλάδα (7 Ιουνίου 2001): Αρχικά η αδελφοποίηση έγινε με τον Δήμο Νέας Ερυθραίας. Μετά τη συνένωση του δήμου αυτού με άλλους δήμους και τη δημιουργία του Δήμου Κηφισίας το 2011, η αδελφοποίηση ισχύει με αυτό τον δήμο.
Κερύνεια Αχαΐας (Δήμος Διακόπτου) - Ελλάδα (29 Μαρτίου 1989)
Δήμο Πυλαίας-Χορτιάτη - Ελλάδα (9 Νοεμβρίου 2002): Αρχικά η αδελφοποίηση έγινε με τον Δήμο Πανοράματος Θεσσαλονίκης. Μετά τη συνένωση του δήμου αυτού με άλλους δήμους και τη δημιουργία του Δήμου Πυλαίας-Χορτιάτη το 2011, η αδελφοποίηση ισχύει με αυτό τον δήμο.

Επιπλέον, ο Δήμος Κερύνειας αποτελεί μέρος της Αμφικτυονίας, ενός δικτύου αδελφοποιημένων πόλεων και περιοχών της Μεσογείου.

Αθλητικά σωματεία και αθλητικές εγκαταστάσεις 
Το σημαντικότερο αθλητικό σωματεία που έδρευε στον Δήμο Κερύνειας ήταν η Ποδοσφαιρική Αθλητική Ένωση Κερύνειας (ΠΑΕΚ), η οποία διέθετε ποδοσφαιρική, καλαθοσφαιρική και πετοσφαιρική ομάδα. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, το σωματείο επαναδραστηριοποιήθηκε στη Λευκωσία. Αρχικά συνεργάστηκε με την  Αθλητική Ένωση Καραβά (ΑΕΚ Καραβά), η οποία πριν την τουρκική εισβολή έδρευε στον Δήμο Καραβά της επαρχίας Κερύνειας. Η ομάδα αγωνιζόταν ως ΠΑΕΚ/ΑΕΚ. Το 1977 τα δύο σωματεία συνενώθηκαν δημιουργώντας την Ποδοσφαιρική Αθλητική Ένωση Επαρχίας Κερύνειας (ΠΑΕΕΚ), εκπροσωπόντας πλέον ολόκληρη την επαρχία Κερύνειας. Η ΠΑΕΕΚ διατηρεί πλέον μόνο ποδοσφαιρική ομάδα. Η ΑΕΚ Καραβά επαναδραστηριοποιήθηκε το 1999 στη Λεμεσό ως ΑΕΚ Καραβά-Λάμπουσα λειτουργώντας ομάδα πετοσφαίρισης.

Η ΠΑΕΚ χρησιμοποιούσε ως έδρα το Στάδιο Γ.Σ. Πράξανδρος (γνωστό και ως Δημητριάδειο Στάδιο), το οποίο βρίσκεται εντός των δημοτικών ορίων του Δήμου Κερύνειας.

Παραπομπές

Δήμος Κερύνειας
Δήμοι της Επαρχίας Κερύνειας