Λεωνίδας (όνομα)

Λεωνίδας, ελληνικό ανδρικό κύριο όνομα.

Ετυμολογία του ονόματος
Προέρχεται από το αρχαιοελληνικό όνομα Λεωνίδας, από τη λέξη λέων «λιοντάρι» και το δωρικό επίθημα -ίδας (ιωνικό -ίδης), που δηλώνει καταγωγή, το όνομα σημαίνει «γιος ή απόγονος του λέοντα ή του Λέοντα» (πρβλ. Πέλοψ: Πελοπίδας, Πελοπίδης· Δαναός: Δαναΐδης· ήδη στον Όμηρο, Πρίαμος: Πριαμίδης κτλ.). Ο παππούς του Λεωνίδα ήταν ο βασιλιάς της Σπάρτης Λέων. Το αρχαιοελληνικό (ήδη μυκηναϊκό ανθρωπωνύμιο re-wo «Λέων») από το *λέFοντ-, αβέβαιου ετύμου.

Διάδοση του ονόματος
Όνομα βασιλιάδων της αρχαίας Σπάρτης, με γνωστότερο τον Λεωνίδα (508–480 π.Χ.), που πολέμησε κατά των Περσών στις Θερμοπύλες. Στην ιωνική το όνομα εμφανίζεται με τον τύπο Λεωνίδης. Επίσης, αναφέρεται και ο τύπος Λεωνίδιος. Σήμερα, σε μια προσπάθεια στατιστικής αποτίμησης της συχνότητας των ελληνικών ονομάτων, το όνομα Λεωνίδας παρουσιάζεται ως 116ο πιο συχνό όνομα (40ο ανάμεσα στα αντρικά).

Ονομαστική εορτή
Λεωνίδης, επίσκοπος Αθηνών στις 15 Απριλίου
 βλ. πιο κάτω «Άγιοι»

Τύποι και υποκοριστικά του ονόματος
Λιουνίδας, στη Σκιάθο 
Νίδας, στην Ήπειρο
Λεωνής, στην Κύπρο
Λεωνίδης, στη Σύμη
Λέο, Λεό
Επίσης, το όνομα συγχέεται σε ορισμένα μέρη με τα ονόματα Λέων και Λεόντιος και τους τύπους Λέος, Λέων και Λέω
Υποκοριστικά: Λεωνιδάκης, Λεωνιδάκι (ουδ.), Λεωνιδάκος, Λεωνιδούλης

Θηλυκός τύπος
Λεωνιδία
Λεωνιδίτσα

Σε άλλες γλώσσες

Άγιοι
Λεωνίδης, επίσκοπος Αθηνών, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 15 Απριλίου 
Λεωνίδης, μάρτυς, η Ορθόδοξη και η Καθολική Εκκλησία τιμούν τη μνήμη του στις 16 Απριλίου μαζί με του υπ’ αυτόν πνευματικού χορού: Βασιλίσσης, Γαλήνης, Θεοδώρας, Καλλίδος, Νίκης, Νουνεχίας, Χαρίσσης και Ειρήνης (†258)
Λεωνίδης, ὁ Ὠριγένους πατήρ, η Καθολική Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 22 Απριλίου   
Λεωνίδης, μάρτυς, είς των Δέκα εν Αιγύπτω, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 5 Ιουνίου
Λεωνίδης, μάρτυς, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 8 Αυγούστου μαζί με του Ελευθερίου και νηπίων
Λεωνίδης, μάρτυς, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 2 Σεπτεμβρίου

Πρόσωπα
Λεωνίδας ο Ρόδιος (2ος αι. π.Χ.), ολυμπιονίκης
Λεωνίδας ο Ταραντίνος (3ος αι. π.Χ.), επιγραμματοποιός
Λεωνίδας ο Αλεξανδρεύς (1ος αι. μ.Χ.), επιγραμματοποιός
Λεωνίδας Χ. Ζώης (1865–1956), ιστορικός, διευθυντής του Αρχείου Ζακύνθου
Λεωνής Καλβοκορέσης (1881–1962), βουλευτής και δήμαρχος Χίου
Λεωνίδας Ανδριανόπουλος (1911–2011), ποδοσφαιριστής
Λεωνίδας Κύρκος (1924–2011), πολιτικός
Λεωνίδας Καβάκος (1967), βιολιστής
Λεωνίδας Σαμπάνης (1971), αθλητής της άρσης βαρών

Λογοτεχνία
Λεωνής (1939), μυθιστόρημα του Γιώργου Θεοτοκά
Ο Λεωνής Δρίβας, κεντρικός χαρακτήρας στο μυθιστόρημα Η δασκάλα με τα χρυσά μάτια (1933) του Στράτη Μυριβήλη
Leonidas (1737), ποιητική σύνθεση του Βρετανού Ρίτσαρντ Γκλόβερ (Richard Glover, 1712–1785)
Φράση: μολών λάβε, η απάντηση του Λεωνίδα στο «Πέμψον τὰ ὅπλα» του Πέρση βασιλιά Ξέρξη· παραδίδεται από τον Πλούταρχο στα Ηθικά («Αποφθέγματα λακωνικά, Λεωνίδου του Αναξανδρίδα», απόφθεγμα 11, σ. 142).

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Σημειώσεις

Ανδρικά ελληνικά ονόματα
Αγιωνύμια
Αρχαία ελληνικά ονόματα
Ονόματα από την ιστορία