Χοσρό Χαν Γκόρτζι Κατζάρ

Ο Χοσρό Χαν Γκόρτζι Κατζάρ, γεννημένος Αντρέ Γκαϊτμαζεάντ (Τυφλίδα, 1785-6 - Τεχεράνη, 1857) ήταν σημαίνων  ευνούχος της Δυναστείας των Κατζάρ, στην περίοδο βασιλείας του Φαθ Αλί Σαχ Κατζάρ (1797-1834) και του Νάσερ αλ-Ντιν Σαχ (1848-96).

Βίος
Γιος ενός χριστιανού Αρμένιου ιερέα, ο Χοσρό ήταν χριστιανός, ως τα τέλη της εφηβείας του, όταν προσηλυτίστηκε στο Ισλάμ και πήρε το όνομα Χοσρό Χαν Γκόρτζι. Συμμετείχε στην εκστρατεία του Ρώσου στρατηγού Πάβελ Τσιτσιάνοφ κατά της περσικής αυτοκρατορίας κατά τη διάρκεια του Ρωσοπερσικού Πολέμου (1804-1813). Συνελήφθη από τον στρατό των Κατζάρ το 1804 κοντά στο Ερεβάν, ευνουχίστηκε και έγινε ευνούχος της δυναστείας.

Στις 23 Φεβρουαρίου 1815 ο Χοσρό ορίστηκε διοικητής του Γκιλάν. Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής του χτίστηκαν πολλά κτήρια, που επιβιώνουν ακόμη και σήμερα στο Γκιλάν. Είχε, επίσης, καλές σχέσεις με τις κατώτερες τάξεις της περιοχής, αλλά είχε κακές σχέσεις με τους τοπικούς άρχοντες της επαρχίας. Αυτό σύντομα οδήγησε σε εξέγερση το 1819 και ο Χοσρό απομακρύνθηκε από τη διακυβέρνηση της επαρχίας.

Το 1822/3, Χοσρό εστάλη επικεφαλής στρατού Μπαχτιαρί να κατακτήσει το Μανταλίτζ, μια περιοχή ανάμεσα στα ιρανο-οθωμανικά σύνορα. Ο Χοσρό κατάφερε να κατακτήσει τον τόπο και ο 1824 ορίστηκε από τον ηγεμόνα Φαθ Αλί Σαχ Κατζάρ προσωπικός βεζίρης του τελευταίου του γιου Μοχάμεντ Μιρζά Σεΐφ οντ-Ντουλέχ, ο οποίος υπηρέτησε ως κυβερνήτης του Ισφαχάν, διαδεχόμενος έτσι τον Γεωργιανό ευγενή που κατείχε τη θέση και ονομαζόταν Γιουσέφ Χαν-ε Γκόρτζι.

Ο Φαθ Αλί Σαχ πέθανε το 1834, κάτι που οδήγησε σε διαμάχη για τον θρόνο της δυναστείας ανάμεσα στους δύο γιους του Αλί Μιρζά και Μοχάμεντ Μιρζά. Ο Χοσρό συντάχθηκε με τον Μοχάμεντ, ο οποίος τελικά στέφθηκε νέος σαχ της Περσίας, λαμβάνοντας το δυναστικό όνομα Μοχάμεντ Σαχ Κατζάρ. Ο Χοσρό συνέχεια ορίστηκε διοικητής του Ισφαχάν ως ανταπόδοση για τη βοήθεια του. Στις 22 Οκτωβρίου 1847, ο Χοσρό ορίστηκε ως διοικητής του Κουρδιστάν, διαδεχόμενος έτσι τον Ρεζά Κολί Χαν Βαλί, τον οποίο συνέλαβε και απέστειλε στην ιρανική πρωτεύουσα Τεχεράνη. Ωστόσο, η διακυβέρνηση του Κουρδιστάν ήταν σύντομη και κράτησε μόνο για ένα έτος, καθώς την ίδια χρονιά πέθανε ο Μοχάμεντ Σαχ.

Σε 1851/2 Χοσρό ορίστηκε διοικητής του Καζβίν, αλλά αντ' αυτού έστειλε εκπρόσωπο στην επαρχία και έμεινε για το υπόλοιπο της ζωής του στην Τεχεράνη, όπου και πέθανε στις 27 Ιουλίου 1857.

Παραπομπές-σημειώσεις

.
Δυναστεία των Κατζάρων
Ρωσοπερσικοί πόλεμοι
Αρμένιοι
Προσηλυτισμός στο Ισλάμ