Φώτιος (Εμιράτο της Κρήτης)

Ο Φώτιος (δραστηριοποιήθηκε προς το 872/3) ήταν Βυζαντινός αποστάτης και προσήλυτος στο Ισλάμ ο οποίος υπηρέτησε το Εμιράτο της Κρήτης ως ναυτικός διοικητής στην διάρκεια της δεκαετίας του 870.

Ο Φώτιος αναφέρεται εν συντομία στους Συνεχιστές Θεοφάνη τον 10ου αιώνα. Η αναφορά αυτή χρησιμοποιήθηκε αργότερα εκ νέου σχεδόν χωρίς ουδεμία αλλαγή από τον ιστορικό του 11ου αιώνα Ιωάννη Σκυλίτζη. Συμφωνα με τους Βυζαντινούς χρονικογράφους, ο Φώτιος ήταν "ἀνὴρ πολεμιστὴς καὶ δραστήριος", ενώ αναφέρουν πως υπηρέτησε τον Άραβα Εμίρη της Κρήτης, Σουάιμπ ("Σαήτ" στα ελληνικά). Προς το 872 ή το 873, ο Σουάιμπ απέστειλε τον Φώτιο ως επικεφαλής σημαντικής ναυτικής επιδρομής εναντίον της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, η οποία διοικείτο εκείνη την περίοδο από τον Αυτοκράτορα Βασίλειο Α΄ τον Μακεδόνα (867-886). Με στόλο άνω των 50 πλοίων, ο Φώτιος λεηλάτησε τις ακτές του Αιγαίου Πελάγους, φτάνοντας έως την Προκόννησο, πλησίον της Κωνσταντινούπολης - η πρώτη φορά μετά την δεύτερη αραβική πολιορκία της Κωνσταντινούπολης το 717-718 που μουσουλμανικός στόλος έφτασε σε τόσο κοντινή απόσταση στην βυζαντινή πρωτεύουσα - προτού συγκρουστεί με και ηττηθεί κατά κράτος  από τον Βυζαντινό ναύαρχο Νικήτα Ωορυφά στη Ναυμαχία της Καρδίας. 

Ο Φώτιος μαζί με τα κατάλοιπα του στόλου πέτυχε να διαφύγει και να επιστρέψει στην Κρήτη, ενώ λίγο καιρό αργότερα - η ακριβής ημερομηνία είναι άγνωστη, με ορισμένους ερευνητές να την τοποθετούν ακόμα και στο 879 - ξεκίνησε νέα εκστρατεία, λεηλατώντας τα παράλια τις δυτικής Ελλάδας. Ο Ωορύφας εκ νέου απέπλευσε προκειμένου να τον αντιμετωπίσει, και πέτυχε να αιφνιδιάσει και καταστρέψει τον κρητικό στόλο στον Κορινθιακό Κόλπο. Ο Φώτιος σκοτώθηκε, ενώ αριθμός εκ των Σαρακηνών αιχμαλωτίστηκε και βασανίστηκε μέχρις θανάτου.

Παραπομπές

Πηγές 
 
 
 

Βυζαντινοί αποστάτες
Εμιράτο της Κρήτης
Ναύαρχοι του Μεσαίωνα
Πρόσωπα των Αραβοβυζαντινών Πολέμων
Βυζαντινοί του 9ου αιώνα