Σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης - Φλώρινας

Η Σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης - Φλώρινας είναι ελληνική τοπική σιδηροδρομική γραμμή που συνδέει το Πολεοδομικό συγκρότημα Θεσσαλονίκης με το κέντρο της πόλης της Φλώρινας. Η γραμμή είναι διπλή, αλλά μόνο η μία χρησιμοποιείται. Ο δυτικός τερματικός σταθμός της είναι η Φλώρινα, ενώ παλαιότερα κατευθυνόταν, μέσω διακλάδωσης στο Αμύνταιο, και προς Κοζάνη και Νέο Καύκασο (και μετά σύνορα). Το μεγαλύτερο μέρος της σιδηροδρομικής γραμμής δεν διαθέτει ηλεκτροκίνηση, παρά μόνο το τμήμα Πλατύ - Θεσσαλονίκη (το οποίο αποτελεί τμήμα της γραμμής Αθηνών - Θεσσαλονίκης).

Ιστορικό
Η ιδέα για μια δια-μακεδονική σιδηροδρομική γραμμή υπήρχε από τη δεκαετία του 1850, και πιο συγκεκριμένα όταν τον Ιανουάριο 1859 υπογράφηκε μνημόνιο για την κατασκευή της γραμμής Θεσσαλονίκης - Μοναστηρίου. Δεν πραγματοποιήθηκε όμως τίποτα μέχρι τον Οκτώβριο του 1890, όταν η Οθωμανική Υψηλή Πύλη, παραχώρησε στην Deutsche Bank το δικαίωμα κατασκευής του σιδηροδρόμου ως διακλάδωση του Σιδηροδρόμου της Ανατολής και με την δυνατότητα επέκτασης του έως ένα αλβανικό λιμάνι. Επικεφαλής του έργου ήταν ο βαρώνος Μωρίς ντε Χιρς. Το έργο ξεκίνησε τον Μάιο του 1891 και ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 1894. Ενώ εκείνη τη περίοδο η πρακτική της υποχρεωτικής εργασίας ήταν ακόμη εν ισχύ, το εργατικό δυναμικό στις αγροτικές περιοχές της Μακεδονίας ήταν φθηνό, και οι μηχανικοί ήταν ευπρόσδεκτοι με ενθουσιασμό.

Διαδρομή
Ο ανατολικός τερματικός της γραμμής Θεσσαλονίκης - Φλωρίνης είναι ο Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός Θεσσαλονίκης. Αφήνοντας τη γραμμή Αθηνών - Θεσσαλονίκης στο Πλατύ Ημαθίας, προχωράει κατά μήκος του ποταμού Αλιάκμονα, μέσα από την Αλεξάνδρεια Ημαθίας, και μετά διέρχεται από τη Βέροια, τη Νάουσα, τη Σκύδρα και ανεβαίνει προς την Έδεσσα, και κατά μήκος της βόρειας και δυτικής ακτής της λίμνης Βεγορίτιδας, φτάνοντας στο Αμύνταιο. Εκεί, η γραμμή Αμυνταίου - Κοζάνης αποτελούσε διακλάδωση της γραμμής, μέχρι το 2010, εξυπηρετώντας την Κοζάνη, την Πτολεμαΐδα και τους σταθμούς της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού. Σήμερα η κύρια γραμμή συνεχίζει στη Φλώρινα, όπου και τερματίζει. 

Παρελθοντικά η κανονική γραμμή τερμάτιζε επί ελληνικού εδάφους στον Νέο Κάυκασο, στα σύνορα με την Βόρεια Μακεδονία, ενώ στο Μεσονήσι, γινόταν ανταπόκριση με την γραμμή Μεσονησίου - Φλωρίνης, εξυπηρετώντας και την Φλώρινα. Κανονικά η γραμμή συνεχίζει και έκτος Ελλάδας, στην Βόρεια Μακεδονία, η οποία διέρχεται από το Μοναστήρι και άλλες πόλεις της χώρας, καταλήγοντας στα Βελεσά, όπου διασυνδέεται με την Σιδηροδρομική γραμμή Σκοπίων - Θεσσαλονίκης.

Επέκταση προς Πόγραδετς 
Στα πλαίσια της Σιδηροδρομικής Εγνατίας εξετάζεται η επέκταση της γραμμής ως το Πόγραδετς της Αλβανίας, μέσω Φλώρινας και Καστοριάς. Τον Ιανουάριο του 2022 υπογράφηκε η σύμβαση για την εξέταση τεχνο-οικονομικών λύσεων. Μέχρι στιγμής έχουν κατατεθεί τρεις προτάσεις:
 σύνδεση με Πόγραδετς μέσω Κοζάνης, Καστοριάς, Σιάτιστας
 μέσω Φλώρινας - Καστοριάς 
 μέσω  Πτολεμαΐδας - Αμύνταιου

Φωτογραφίες

Παραπομπές

Επιπλέον ανάγνωση
 

Σιδηροδρομικές γραμμές στην Κεντρική Μακεδονία
Θεσσαλονίκη
Σιδηροδρομικές γραμμές στη Δυτική Μακεδονία