Κρωπίδες

Δεν πρέπει να συγχέεται με την Κρωπία (το σύγχρονο Κορωπί) και τον Δήμο Κρωπίας.

Οι Κρωπίδες ή Κρωπία ή Κρωπιά (), (ο δήμος: Κρωπιδών) ήταν αρχαίος οικισμός - πόλη και δήμος της Λεοντίδας (περιοχή της Αρχαίας Αττικής και φυλή της αρχαίας Αθήνας). Με το ίδιο όνομα (Κρωπίδες) ονομάζονταν οι δημότες του δήμου αυτού.

Τοποθεσία του αρχαίου δήμου 
Ο δήμος των Κρωπιδών, ήταν δήμος των Μεσογείων. Ο δήμος ήταν βόρεια του κύριου οικισμού της Αθήνας, κοντά στους δήμους των Πηλήκων και των Ευπυριδών, οι οποίοι μαζί με τους Κρωπίδες, ευρισκόμενοι και οι τρεις στην ίδια πεδιάδα,  συναποτελούσαν τους Τρικώμους, όπως αναφέρει ο Στέφανος Βυζάντιος. Σήμερα εκεί που βρισκόταν η Κρωπιά εκτείνεται τμήμα της περιοχής των Άνω Λιοσίων, του παλαιότερου Δήμου Άνω Λιοσίων (τμήμα του σημερινού Δήμου Φυλής), το οποίο είναι ανάμεσα στη αρχαία οδό–διαδρομή, από την αρχαία Ελευσίνα και το Θριάσιο πεδίο, μέσω των στενών του Δαφνίου, προς τις αρχαίες Αχαρνές, έχοντας στα δεξιά το Αιγάλεω Όρος. Σύμφωνα με τον John S. Traill, το κέντρο του δήμου βρίσκεται σε θέση δυτικά των Άνω Λιοσίων. 

Κατά τον 19ο αιώνα ανακαλύφθηκε ένα χωριό, μετά τις ανατολικές πλαγιές του Υμηττού, (πρόκειται για την περιοχή του χωριού Κορωπί), το οποίο τότε εσφαλμένα ταυτιζόταν με τις Κρωπίδες, ωστόσο, δεδομένου ότι οι πηγές καταδεικνύουν σαφώς ότι ο Σπαρτιάτης βασιλιάς Αρχίδαμος Β΄, κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου, βάδισε με τα στρατεύματά του μέσω της «Κρωπιάς» για να φτάσει στις Αχαρνές, ο προσδιορισμός του δέκατου ένατου αιώνα, πιστεύεται ότι ήταν λάθος, αλλά πάντως αυτός επηρέασε τις ονομασίες τόσο στην σήμερα αναφερόμενη ως περιοχή της Κρωπίας, δηλαδή το σύγχρονο Κορωπί, όσο και τον αντίστοιχο Δήμο Κρωπίας, τα οποία βέβαια δεν έχουν καμιά σχέση με τον αρχαίο δήμο.

Πιθανώς οι «Κρωπίδες» να ήταν το όνομα του δήμου και «Κρωπία» η ονομασία σε μια από τις μεγαλύτερες πόλεις του. Πάντως διαχρονικά γίνεται σύγχυση μεταξύ αυτών των ονομάτων, καθώς και της περιοχής, η οποία ονομαζόταν Κεκροπία και αποτελούσε την ονομασία της Αρχαίας Αθήνας ή/και της Αρχαίας Αττικής στο σύνολό της. Όπως αναφέρεται η «Κεκρωπία»,  η οποία ήταν στην σημερινή Ακρόπολη Αθηνών και νότια αυτής, έτσι αναφέρονται και οι λέξεις «Κεκροπίδες», «Κεκροπίδος», που παραπέμπουν είτε στην Κεκροπίδα φυλή, είτε στον κάτοικο της ίδιας της αρχαίας Αθήνας ή/και της αρχαίας Αττικής, ο οποίος αναφερόταν σε προγενέστερες εποχές και ως «Κεκροπίδης». Ακόμα και ο Αριστοφάνης, στο έργο του «Ιππείς», υποδυόμενος τον Παφλαγόνα, την καρικατούρα του πρώην βυρσοδέψη και τότε πολιτικού Κλέωνα, «μπερδεύει» το όνομα, λέγοντας νοερά ότι ο Παφλαγών είναι «κλοπίδης», όνομα που προέρχεται από τη ρίζα του «κλέβω» (), μεταμορφώνοντας αυτό το ρήμα σε ένα προφανές όνομα, όπως αυτό του «Κεκροπίδη».

Η συμμετοχή του δήμου στην αρχαία Βουλή
Ο δήμος, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές, ως μέλος της Λεοντίδας φυλής, συμμετείχε με 1 βουλευτή στην αρχαία Βουλή των 500, κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.). Κατά τη δεύτερη (307/306 – 224/223 π.Χ.) και την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.) ο δήμος αντιπροσωπευόταν επίσης με 1 βουλευτή στη Βουλή των 600. Κατά την τέταρτη (201/200 π.Χ. – 126/127) και την πέμπτη περίοδο (126/127 – 3ος αιώνας) είναι άγνωστος ο αριθμός βουλευτών–αντιπροσώπων του δήμου.

Οι κάτοικοι των Κρωπιδών 
Ο δημότης των αρχαίων Κρωπιδών ονομαζόταν Κρωπίδης. Οι Κρωπίδες ήταν μέρος θρησκευτικής ένωσης, μαζί με τους γείτονες τους από τους δήμους των Πηλήκων και των Ευπυριδών, αλλά δεν είναι γνωστές άλλες λεπτομέρειες για την λατρεία αυτής της ένωσης.

Προσωπικότητες από τις Κρωπίδες 
Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από τον δήμο των Κρωπιδών, όπως ο βουλευτής Γλαύκων ο Κρωπίδης γιος του Φιλοκτήμονος, ο Διόδοτος ο Κρωπίδης γιος του Αντιπάτρου, ο βουλευτής Διόδωρος ο Κρωπίδης, ο βουλευτής Δίπολις ο Κρωπίδης, ο Δωρόθεος ο Κρωπίδης γιος του Θεοφίλου κ.α.

Δείτε επίσης 
 Αρχαία Αθήνα
 Λεοντίδα φυλή

Παραπομπές - σημειώσεις

Πηγές – βιβλιογραφία
Πρωτογενείς πηγές 
 Αριστοφάνης, «Ιππείς», Ιππείς, διαφ. στιχ..
 Θουκυδίδης, «Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου», Βιβλίο Β΄, 18.
 Ελληνικές επιγραφές - IG Κρωπιδ Attica (IG I-III).

Δευτερογενείς πηγές
 Cropidae, στην ιστοσελίδα: referenceworks.brillonline.com,
 John S. Traill: The political organization of Attica: a study of the demes, trittyes, and phylai, and their representation in the Athenian Council,“Attica”. Princeton: American School of Classical Studies at Athens (ASCSA), 1975, ISBN 978-0-87661-514-0
 John S. Traill: Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica. Athenians Victoria College, Toronto 1986, p. 131.
 Peter Siewert, "Die Trittyen Attikas und die Heeresreform des Kleisthenes", C.H. Beck, München 1982, ISBN 3406080634, ISBN 9783406080630
 Ludwig Ross, "Die Demen von Attika und ihre Vertheilung unter die Phylen", nach Inschriften, herausg. und mit Anmerkungen begleitet von M.H.E. Meier (Moritz Hermann E. Meier), Halle 1846, "Κρωπίδαι": p. 124.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 
 "Σύντομη Ανασκόπηση Της Αρχαίας Ιστορίας Των Άνω Λιοσίων ", από την ιστοσελίδα: www.dikep.gr του Δημοτικού Κέντρου Πνεύματος Άνω Λιοσίων (ΔΗΚΕΠ Άνω Λιοσίων).
 Δήμος Φυλής, στην ιστοσελίδα:www.fyli.gr του Δήμου Φυλής.
 
 Kropidai, W Ano Liosia, στις ιστοσελίδες: http://imperium.ahlfeldt.se & https://web.archive.org/web/20170808012018/http://dare.ht.lu.se/, Ψηφιακός Άτλας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ("Digital Atlas of the Roman Empire", Johan Ahlfeldt, Department of Archaeology and Ancient History, Lund University, Sweden), Πανεπιστήμιο Λουντ, Λουντ, Σουηδία, πρόγραμμα: Pelagios.
 Kropides στην ιστοσελίδα: ASCSA Digital Collections και https://web.archive.org/web/20170422162836/http://www.ascsa.edu.gr/ της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα.
 294, Athènes, Musée de l'Agora, I 3699, Fragment d'une base ronde. - Μουσείο Αρχαίας Αγοράς: Επιγραφή σε θραύσμα βάσης: «ΕΥΧΕΙΡ ΚΑΙ ΕΥΒΟΥΛΙΔΗΣ ΚΡΩΠΙΔΑΙ ΕΠΟΙΗΣΑΝ», στην ιστοσελίδα: www.beazley.ox.ac.uk και Margaret Crosby, "Greek Inscriptions', (pdf), p. 463, no 11, στην ιστοσελίδα: www.ascsa.edu.gr της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα.

Δήμοι της Αρχαίας Αττικής
Αρχαία Αθήνα