Αφθώδης στοματίτιδα

Η αφθώδης στοματίτιδα (ονομάζεται επίσης υποτροπιάζουσα αφθώδης στοματίτιδα, επαναλαμβανόμενες από του στόματος άφθες ή υποτροπιάζουσα αφθώδης εξέλκωση, αρχαία ελληνικά: ἄφθα άφθες, «στοματικό έλκος») είναι μια συχνή πάθηση που χαρακτηρίζεται από την επαναλαμβανόμενη διαδικασία σχηματισμού των καλοήθων και μη μεταδοτικών στοματικών ελκών (άφθες) σε κατά τα άλλα υγιή άτομα.

Η αιτία δεν είναι πλήρως κατανοητή, αλλά περιλαμβάνει μια κυτταρική ανοσολογική απόκριση Τ κυττάρων που πυροδοτείται από μία ποικιλία παραγόντων. Διαφορετικά άτομα έχουν διαφορετικά ερεθίσματα, τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν διατροφικές ελλείψεις, τοπικό τραύμα, στρες, ορμονικές επιδράσεις, αλλεργίες, η γενετική προδιάθεση ή άλλους παράγοντες.

Αυτά τα έλκη εμφανίζονται περιοδικά και μπορεί να θεραπεύονται εντελώς μεταξύ των επιθέσεων. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, τα επιμέρους έλκη διαρκούν περίπου 7-10 ημέρες, και τα επεισόδια εξέλκωσης συμβαίνουν 3-6 φορές ανά έτος. Στις περισσότερες περιπτώσεις εμφανίζονται μη κερατινοποιημένες επιθηλιακές επιφάνειες στο στόμα (δηλαδή οπουδήποτε εκτός από το συνημμένο ούλα, τη σκληρή υπερώα και τη ράχη της γλώσσας), αν και οι πιο σοβαρές μορφές, οι οποίες είναι λιγότερο συχνές, μπορεί επίσης να περιλαμβάνουν κερατινίωση επιθηλιακών επιφανειών. Τα συμπτώματα ποικίλλουν από μια μικρή ενόχληση που μπορεί να εμφανίζεται με το φαγητό και το ποτό. Οι σοβαρές μορφές μπορεί να είναι εξουθενωτικές, προκαλώντας ακόμη και η απώλεια βάρους οφειλόμενη στον υποσιτισμό.Η κατάσταση είναι πολύ συχνή, επηρεάζοντας περίπου 20% του γενικού πληθυσμού σε κάποιο βαθμό. Η έναρξη είναι συχνά κατά τη διάρκεια της παιδικής ή εφηβικής ηλικίας, και η κατάσταση διαρκεί συνήθως για αρκετά χρόνια πριν σταδιακά εξαφανιστεί. Δεν υπάρχει θεραπεία, και οι μέθοδοι αντιμετώπισης στοχεύουν στην αντιμετώπιση του πόνου, τη μείωση του χρόνου επούλωσης και την μείωση της συχνότητας των επεισοδίων του έλκους.

Σημεία και συμπτώματα
Άτομα με αφθώδη στοματίτιδα δεν έχουν ανιχνεύσιμα συστημικά συμπτώματα ή σημεία (δηλαδή, έξω από το στόμα). Γενικά, τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πρόδρομες αισθήσεις όπως κάψιμο, φαγούρα, ή τσούξιμο, η οποία μπορεί να προηγείται της εμφάνισης οποιασδήποτε αλλοίωσης ορισμένων ωρών και ο πόνος, ο οποίος είναι συχνά δυσανάλογος σε σχέση με την έκταση του έλκους και επιδεινώνεται από τη σωματική επαφή, ειδικά με ορισμένα τρόφιμα και ποτά (π.χ., όξινο). Ο πόνος είναι χειρότερος τις ημέρες αμέσως μετά τον αρχικό σχηματισμό του έλκους, και στη συνέχεια υποχωρεί καθώς προχωρά η θεραπεία. Εάν υπάρχουν βλάβες στη γλώσσα η ομιλία και η μάσηση μπορεί να είναι δυσάρεστες, και έλκη στη μαλακή υπερώα, στο στοματοφάρυγγα, ή στον οισοφάγο μπορεί να προκαλέσουν οδυνοφαγία (επώδυνη κατάποση). Τα σημάδια περιορίζονται στις ίδιες τις αλλοιώσεις. 
Επεισόδια εξέλκωσης συμβαίνουν συνήθως περίπου 3-6 φορές το χρόνο. Ωστόσο, η σοβαρή ασθένεια χαρακτηρίζεται από σταθερή ουσιαστικά εξέλκωση (νέες βλάβες αναπτυσσόμενες πριν από παλιά έχουν επουλωθεί), και μπορεί να προκαλέσει εξουθενωτικό χρόνιο πόνο που επιβαρύνεται με το φαγητό. Σε σοβαρές περιπτώσεις, αυτό εμποδίζει την επαρκή πρόσληψη θρεπτικών ουσιών, που οδηγεί σε υποσιτισμό και απώλεια βάρους. 

Αφθώδη έλκη συνήθως αρχίζουν ως ερυθηματώδεις κηλίδες (κοκκίνισμα, επίπεδη περιοχή του βλεννογόνου), τα οποία εξελίσσονται σε έλκη που καλύπτονται με μία κίτρινο-γκρι ινώδη μεμβράνη που μπορεί να ξύνεται μακριά. Ερυθηματώδες «φωτοστέφανο» περιβάλλει το έλκος. Το μέγεθος, ο αριθμός, η θέση, ο χρόνος επούλωσης, και η περιοδικότητα των επεισοδίων του σχηματισμού έλκους είναι όλα εξαρτώμενα από τον υπότυπο της αφθώδης στοματίτιδα.

Αιτίες 
Η αιτία δεν είναι απολύτως σαφής αλλά πιστεύεται ότι είναι πολυπαραγοντική. Έχει ακόμη προταθεί ότι η αφθώδης στοματίτιδα δεν είναι μια ενιαία οντότητα, αλλά μάλλον μια ομάδα παθήσεων με διαφορετικές αιτίες. Πολλές μελέτες έρευνας έχουν προσπαθήσει να προσδιορίσουν έναν αιτιολογικό μηχανισμό, αλλά η αφθώδης στοματίτιδα εμφανίζεται να είναι μη μεταδοτική, μη μολυσματική και μη σεξουαλικά μεταδιδόμενη. Η καταστροφή του βλεννογόνου πιστεύεται ότι είναι το αποτέλεσμα ενός Τ κυττάρου (Τ λεμφοκυττάρων) ανοσοαπόκριση η οποία περιλαμβάνει την παραγωγή ιντερλευκινών και παράγοντα νέκρωσης όγκων άλφα (TNF-α). Τα μαστοκύτταρα και τα μακροφάγα εμπλέκονται επίσης, εκκρίνοντας TNF-α, μαζί με τα κύτταρα Τ. Όταν γίνει η βιοψία των αφθωδών ελκών, η ιστολογική εμφάνιση δείχνει ένα πυκνό φλεγμονώδες διήθημα, 80% του οποίου απαρτίζεται από τα Τ κύτταρα. Άτομα με αφθώδης στοματίτιδα έχουν επίσης κυκλοφορούντα λεμφοκύτταρα που αντιδρούν με τα πεπτίδια 91-105 της πρωτεΐνης θερμικού σοκ 65 -60, και η αναλογία των CD4 + Τ κυττάρων προς CD8 + Τ κυττάρων στο περιφερικό αίμα ατόμων με αφθώδης στοματίτιδα μειώνεται. 

Παρά αυτήν την,προτιμώμενη, θεωρία της ανοσο-απορρύθμισης που πραγματοποιήθηκε από τους περισσότερους ερευνητές, η αφθώδης στοματίτιδα συμπεριφέρεται dissimilarly σε αυτοάνοσες ασθένειες από πολλές απόψεις. Δεν υπάρχει καμία συσχέτιση μεταξύ της αφθώδης στοματίτιδα και άλλων αυτοάνοσων νοσημάτων, τα οποία συχνά συνοδεύουν το ένα το άλλον^ κοινή αυτοαντισώματα δεν ανιχνεύονται, η κατάσταση τείνει να υποχωρεί αυτόματα με την πάροδο της ηλικίας και όχι να επιδεινώνεται, και οι ανοσοσφαιρίνες του ορού συνήθως βρίσκονται σε φυσιολογικά επίπεδα. 

Αποδείξεις για την μεσολάβηση Τ-κυτταροεξαρτώμενου μηχανισμού καταστροφής του βλεννογόνου είναι ισχυρές, αλλά οι ακριβείς ωθήσεις για τη διαδικασία αυτή είναι άγνωστες και πιστεύεται ότι είναι πολλαπλές και ποικίλουν από το ένα άτομο στο άλλο. Αυτό υποδηλώνει ότι υπάρχει ένας αριθμός πιθανών ωθήσεις, καθεμία από τις οποίες είναι ικανές να προκαλέσουν την ασθένεια με μορφές διαφορετικών υποομάδων. Με άλλα λόγια, οι διαφορετικές υποομάδες φαίνεται να έχουν διαφορετικές αιτίες για την κατάσταση. Αυτά μπορούν να θεωρηθούν σε τρεις γενικές ομάδες, δηλαδή πρωτογενούς ανοσο-απορύθμιση, μείωση του φραγμού βλεννογόνου και καταστάσεις αυξημένης ευαισθησίας αντιγόνων. Αιτιολογικοί παράγοντες αφθώδους στοματίτιδας επίσης μερικές φορές θεωρούνται είτε ξενιστές ή το περιβάλλον.

Ανοσολογία
Τουλάχιστον το 40% των ατόμων με αφθώδης στοματίτιδα έχουν θετικό οικογενειακό ιστορικό, γεγονός που υποδηλώνει ότι μερικοί άνθρωποι έχουν γενετική προδιάθεση να υποφέρουν από στοματική εξέλκωση. HLA-B12, HLA-B51, HLA-Cw7, HLA-A2, HLA-A11, και HLA-DR2 είναι παραδείγματα των τύπων αντιγόνων λευκοκυττάρων του ανθρώπου που σχετίζονται με αφθώδης στοματίτιδα. Ωστόσο, αυτοί οι τύποι HLA σχετίζονται ασθενώς με την κατάσταση, και επίσης ποικίλουν ανάλογα με την εθνικότητα. Οι άνθρωποι που έχουν ένα θετική οικογενειακό ιστορικό για αφθώδη στοματίτιδα τείνουν να αναπτύξουν μια πιο σοβαρή μορφή της πάθησης, και σε μικρότερη ηλικία από ότι είναι τυπικό.

Το άγχος έχει επιπτώσεις στο ανοσοποιητικό σύστημα, πράγμα που μπορεί να εξηγήσει γιατί ορισμένες περιπτώσεις συσχετίζεται άμεσα με την πίεση. Συχνά αναφέρεται ότι η εξέλκωση επιδεινώνεται κατά τη διάρκεια των εξεταστικών περιόδων και μειώνεται σε περιόδους διακοπών. Εναλλακτικά, έχει προταθεί ότι οι στοματικές παραλειτουργικές δραστηριότητες όπως το μάσημα με τα χείλη ή το μάγουλο γίνονται πιο έντονες κατά τη διάρκεια περιόδων στρες, και ως εκ τούτου ο βλεννογόνος υποβάλλεται σε ήσσονος σημασίας τραύμα. 

Aphthous- άφθες όπως έλκος εμφανίζεται επίσης σε όρους που αφορούν συστημική ανοσο-απορύθμιση, π.χ. κυκλική ουδετεροπενία και λοίμωξη από τον ιό ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας. Στην κυκλική ουδετεροπενία, η στοματική εξέλκωση είναι πιο σοβαρή σε περιόδους σοβαρής ανοσο-απορύθμιση, και το ψήφισμα της υποκείμενης ουδετεροπενία αποτρέπει τον κύκλο του έλκους. Μπορεί να εμπλέκεται η σχετική αύξηση του ποσοστού των CD8 + Τ κυττάρων, που προκαλείται από τη μείωση του αριθμού των CD4 + Τ κυττάρων σε RAS-τύπου εξέλκωση σε λοίμωξη HIV.

Βλενογγονικό φράγμα
Το πάχος του βλεννογόνου μπορεί να είναι ένας σημαντικός παράγοντας στην αφθώδης στοματίτιδα. Συνήθως, έλκη σχηματίζονται στις λεπτότερες, μη κερατινοποιημένες βλεννογονικές επιφάνειες στο στόμα. Παράγοντες που μειώνουν το πάχος του βλεννογόνου αυξάνουν τη συχνότητα εμφάνισης και παράγοντες που αυξάνουν το πάχος του βλεννογόνου συσχετίζονται με μειωμένη εξέλκωση. 

Οι διατροφικές ελλείψεις που σχετίζονται με αφθώδης στοματίτιδα (Β12, φυλλικό οξύ, και σίδηρο) μπορούν να προκαλέσουν μια μείωση του πάχους του βλεννογόνου του στόματος (ατροφία). 

Τοπικά τραύματα συνδέονται επίσης με αφθώδης στοματίτιδα, και είναι γνωστό ότι το τραύμα μπορεί να μειώσει το φράγμα του βλεννογόνου. Τραύμα θα μπορούσε να συμβεί κατά την διάρκεια ενέσεων τοπικού αναισθητικού στο στόμα, ή με άλλο τρόπο κατά τη διάρκεια της οδοντιατρικής θεραπείας, τριβής ή τραύμα από μια απότομη επιφάνεια στο στόμα, όπως σπασμένα δόντια, ή από βούρτσισμα δοντιών.

Ορμονικοί παράγοντες είναι ικανοί να τροποποιήσουν το φράγμα του βλεννογόνου. Σύμφωνα με μια μελέτη, μια μικρή ομάδα θηλυκών με αφθώδη στοματίτιδα είχαν λιγότερες εμφανίσεις αφθωδών ελκών κατά την διάρκεια της ωχρινικής φάσης του έμμηνου κύκλου ή με τη χρήση του αντισυλληπτικού χαπιού. Η ωχρινική φάση σχετίζεται με μια πτώση στα επίπεδα προγεστογόνου, αύξηση του βλεννογονικού πολλαπλασιασμού και της κερατινοποίησης. Αυτή η υποομάδα συχνά βιώνει ύφεση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Ωστόσο, άλλες μελέτες αναφέρουν μία συσχέτιση μεταξύ της αφθώδους στοματίτιδας και της εμμήνου ρύσεως, την εγκυμοσύνη ή την εμμηνόπαυση. 

Η αφθώδης στοματίτιδα είναι ασυνήθιστη σε ανθρώπους που καπνίζουν, και υπάρχει επίσης ένας συσχετισμός μεταξύ της διάρκειας της συνήθειας και της σοβαρότητας της κατάστασης. Η χρήση του καπνού συνδέεται με μια αύξηση στην κερατινοποίηση του βλεννογόνου του στόματος. Σε ακραίες μορφές, αυτό μπορεί να εκδηλωθεί ως λευκοπλακία ή στοματίτιδα nicotina (κεράτωση καπνιστή). Αυτή η αυξημένη κερατινοποίηση μπορεί μηχανικά να ενισχύσει το βλεννογόνο και να μειώσει την τάση των ελκών για να σχηματιστούν μετά από μικρές τραύμα, ή παρουσιάζουν ένα σημαντικό εμπόδιο σε μικρόβια και αντιγόνα, αλλά αυτό δεν είναι σαφές. Η νικοτίνη είναι επίσης γνωστό ότι διεγείρει την παραγωγή των επινεφριδίων στεροειδών και τη μείωση της παραγωγής των ΤΝΡ-α, ιντερλευκίνη-1 και ιντερλευκίνη-6. Προϊόντα καπνού χωρίς καύση, επίσης, φαίνεται να προστατεύουν έναντι αφθώδης στοματίτιδα. Η διακοπή του καπνίσματος είναι γνωστό ότι μερικές φορές προηγούνται της έναρξης της αφθώδης στοματίτιδα σε ανθρώπους όπου δεν υπήρχε προηγουμένως, ή να επιδεινώσει την κατάσταση σε όσους είχαν ήδη βιώσει αφθώδη έλκη. Παρά αυτήν την συσχέτιση, ξεκινώντας κάποιος το κάπνισμα δεν μειώνει συνήθως την ένταση της κατάστασης.

Αντιγονική ευαισθησία 
Έχει διατυπωθεί η υπόθεση ότι ο όρος αντιπροσωπεύει μια κατάσταση αυξημένης ευαισθησίας σε αντιγονικά ερεθίσματα, όπου υπάρχει διασταυρούμενη αντιδραστικότητα της κυτταρομεσολαβούμενης άνοσο-απόκριση, που προκύπτει με κύτταρα του επιθηλίου. Μερικοί υποθέτουν ότι αφθώδης στοματίτιδα προκαλείται από την έκφραση των αντιγόνων HLA τάξης II μαζί με την φυσιολογικά εκφραζόμενα αντιγόνα HLA τάξης Ι σε επιθηλιακά κύτταρα, η οποία οδηγεί αυτά να αναγνωρίζονται από το ανοσοποιητικό σύστημα ως ξένα κύτταρα και όχι τον εαυτό. Διάφορα αντιγονικά ερεθίσματα έχουν ενοχοποιηθεί ως έναυσμα, συμπεριλαμβανομένων L μορφών των στρεπτόκοκκων, τον ιό του απλού έρπητα, τον ιό της ανεμοβλογιάς-ζωστήρα, αδενοϊούς, και τον κυτταρομεγαλοϊό. 

Άλλοι υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οποιοδήποτε από αυτούς τους οργανισμούς είναι ικανοί να προκαλέσουν αφθώδης στοματίτιδα από μόνα τους. Ορισμένα άτομα με αφθώδης στοματίτιδα μπορεί να φέρουν τον ιό του έρπητα εντός του επιθηλίου του βλεννογόνου, αλλά χωρίς καμία παραγωγική μόλυνση. Σε ορισμένα άτομα, επιθέσεις της εξέλκωσης συμβαίνουν ταυτόχρονα ως ασυμπτωματική ιική απόπτωση και αυξημένοι ιικοί τίτλοι. [ Ωστόσο, τα αντιιικά φάρμακα δεν έχουν καμία επίδραση επί της αφθώδους στοματίτιδας. 

Σε ορισμένες περιπτώσεις, υποτροπιάζοντα έλκη στο στόμα μπορεί να είναι μια εκδήλωση της αλλεργικής αντίδρασης. Πιθανά αλλεργιογόνα περιλαμβάνουν ορισμένα τρόφιμα (π.χ., σοκολάτα, καφές, φράουλες, τα αυγά, τα καρύδια, ντομάτες, τυρί, τα εσπεριδοειδή, βενζοϊκά, κινναμαλδεΰδη, και ιδιαίτερα όξινα τρόφιμα), οδοντόκρεμες, στοματικά διαλύματα κ.α. Όταν τα διαιτητικά αλλεργιογόνα είναι υπεύθυνα, έλκη στο στόμα συνήθως αναπτύσσονται μέσα σε περίπου 12-24 ώρες από την έκθεση. 

Λαυρυλοθειικό νάτριο (SLS), ένα απορρυπαντικό που υπάρχει σε ορισμένες μάρκες οδοντόκρεμας και άλλα προϊόντα στοματικής φροντίδας υγείας, μπορεί να προάγουν από του στόματος εξέλκωση σε ορισμένα άτομα. Έχει δειχθεί ότι η αφθώδης στοματίτιδα είναι πιο συχνή σε άτομα που χρησιμοποιούν οδοντόπαστες περιέχουν SLS, και ότι κάποια μείωση στην εξέλκωση συμβαίνει όταν χρησιμοποιείται SLS χωρίς οδοντόκρεμα. Κάποιοι ισχυρίζονται ότι, δεδομένου ότι η SLS χρησιμοποιείται σχεδόν παντού σε προϊόντα στοματικής υγιεινής, είναι απίθανο να είναι μια πραγματική προδιάθεση για αφθώδη στοματίτιδα που προκαλείται από την SLS.

Συστηματική νόσος 
Aphthous-όπως έλκος μπορεί να συμβεί σε συνδυασμό με αρκετές συστηματικές διαταραχές (βλέπε πίνακα). Αυτά τα έλκη είναι κλινικά και ιστοπαθολογικά ταυτόσημα με τις αλλοιώσεις της αφθώδης στοματίτιδα, αλλά αυτός ο τύπος στοματικής εξέλκωσης δεν θεωρείται να είναι αληθινή αφθώδης στοματίτιδα από ορισμένες πηγές. Μερικές από αυτές τις συνθήκες μπορούν να προκαλέσουν έλκος σε άλλες βλεννογονικές επιφάνειες εκτός από το στόμα, όπως τον επιπεφυκότα ή τους γεννητικούς βλεννογόνους. Ανάλυση της συστημικής κατάστασης συχνά οδηγεί σε μειωμένη συχνότητα και ορθότερη εκτίμηση της σοβαρότητας της στοματικής εξέλκωσης.

Η νόσος του Behcet είναι μια τριάδα από στοματικά έλκη, γεννητικά έλκη και ραγοειδίτιδα. Το κύριο χαρακτηριστικό της νόσου του Behcet είναι αφθώδης εξέλκωση, αλλά αυτή είναι συνήθως πιο σοβαρή από ό, τι φαίνεται στην αφθώδης στοματίτιδα, χωρίς συστηματική αιτία, και συνήθως μοιάζει με μεγάλο έλκος. Αφθώδης εξέλκωση είναι το πρώτο σημάδι της νόσου σε 25-75% των περιπτώσεων. Η νόσος του Behcet είναι πιο συχνή σε άτομα των οποίων η εθνική καταγωγή είναι από τις περιοχές κατά μήκος του Δρόμου του Μεταξιού (ανάμεσα στη Μεσόγειο και την Άπω Ανατολή). Τείνει να είναι σπάνια σε άλλες χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο. Το σύνδρομο MAGIC είναι μια πιθανή παραλλαγή της νόσου του Behcet, και συνδέεται με αφθώδη έλκη. Το όνομα σημαίνει «το στόμα και τα γεννητικά έλκη με φλεγμονή του χόνδρου» (υποτροπιάζουσα πολυχονδρίτιδα).

Το σύνδρομο PFAPA είναι μια σπάνια κατάσταση που τείνει να συμβεί σε παιδιά. Το όνομα σημαίνει «περιοδικός πυρετός, άφθες, φαρυγγίτιδα (πονόλαιμος) και αδενίτιδα του τραχήλου της μήτρας» (φλεγμονή των λεμφαδένων στο λαιμό). Οι πυρετοί εμφανίζονται περιοδικά περίπου κάθε 3-5 εβδομάδες. Η κατάσταση φαίνεται να βελτιώνεται με αμυγδαλεκτομή ή ανοσοκαταστολή, υποδηλώνοντας μια ανοσολογική αιτία. 

Στην κυκλική ουδετεροπενία, υπάρχει μια μείωση στο επίπεδο των κυκλοφορούντων ουδετεροφίλων στο αίμα που συμβαίνει περίπου κάθε 21 ημέρες. Ευκαιριακές λοιμώξεις συμβαίνουν συχνά και τα αφθώδη έλκη είναι χειρότερα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Βιματινικές ανεπάρκειες (βιταμίνη Β12, φολικό οξύ και σίδηρο), που συμβαίνουν μεμονωμένα ή σε συνδυασμό και με ή χωρίς υποκείμενη γαστρεντερική νόσου, μπορεί να είναι δύο φορές πιο συχνά σε άτομα με RAS. Ωστόσο, με τα συμπληρώματα σιδήρου και βιταμίνης μόνο σπάνια μπορεί βελτιωθεί η εξέλκωση. Η σχέση με την έλλειψη βιταμίνης Β12 έχει αποτελέσει αντικείμενο πολλών μελετών. Αν και αυτές οι μελέτες διαπίστωσαν ότι 0-42% των ασθενών με υποτροπιάζοντα έλκη υποφέρουν από ανεπάρκεια βιταμίνης Β12, μια ένωση με ανεπάρκεια είναι σπάνια. Ακόμη και σε απουσία ανεπάρκειας, τα συμπληρώματα βιταμίνης Β12 μπορεί να είναι χρήσιμη λόγω ασαφών μηχανισμούς. Βιματινικές ελλείψεις μπορεί να προκαλέσουν αναιμία, η οποία συνδέεται επίσης με την αφθώδη εξέλκωση.

Οι γαστρεντερικές διαταραχές μερικές φορές που σχετίζονται με αφθώδης στοματίτιδα, όπως, π.χ. συνηθέστερα κοιλιοκάκη, αλλά και η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου, όπως η νόσος του Crohn ή ελκώδη κολίτιδα. Η σχέση μεταξύ των γαστρεντερικών διαταραχών και αφθώδους στοματίτιδας πιθανώς σχετίζεται με διατροφικές ελλείψεις που προκαλούνται από δυσαπορρόφηση. Λιγότερο από 5% των ατόμων με RAS έχουν κοιλιοκάκη, η οποία συνήθως εκδηλώνεται με σοβαρό υποσιτισμό, αναιμία, κοιλιακό άλγος, διάρροια και γλωσσίτιδα (φλεγμονή της γλώσσας). Μερικές φορές αφθώδη έλκη μπορεί να είναι το μόνο σημάδι της κοιλιοκάκης. Παρά αυτήν την ένωση, μια δίαιτα ελεύθερη γλουτένης δεν βελτιώνει συνήθως την στοματική εξέλκωση. 

Άλλα παραδείγματα των συστηματικών καταστάσεων που σχετίζονται με αφθώδη εξέλκωση περιλαμβάνουν Αντιδραστική αρθρίτιδα (σύνδρομο Reiter), καθώς και περιοδικό πολύμορφο ερύθημα.

Διάγνωση 

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στην κλινική εμφάνιση και το ιατρικό ιστορικό. Το πιο σημαντικό διαγνωστικό χαρακτηριστικό είναι ένα ιστορικό υποτροπιαζόντων, αυτο επουλώμενων ελκών σε αρκετά τακτά χρονικά διαστήματα. Αν και υπάρχουν πολλές αιτίες του στοματικού έλκους, υποτροπιάζουσα στοματική εξέλκωση έχει σχετικά λίγα αίτια, συνηθέστερα την αφθώδη στοματίτιδα, αλλά και σπάνια τη νόσο του Behcet, το πολύμορφο ερύθημα, εξέλκωση που σχετίζεται με γαστρεντερική νόσο και την υποτροπιάζουσα ενδοστοματική λοίμωξη απλού έρπητα. Μια συστηματική αιτία είναι πιο πιθανό σε ενήλικες που ξαφνικά αναπτύσσουν υποτροπιάζοντα στοματικά έλκη ή χωρίς προηγούμενο ιστορικό. 

Ειδικές εξετάσεις μπορεί να ενδείκνυται για να αποκλειστούν άλλες αιτίες στοματικής εξέλκωσης. Αυτά περιλαμβάνουν εξετάσεις αίματος για να αποκλείσει την αναιμία, ανεπάρκειες του σιδήρου, φυλλικού οξέος ή βιταμίνης Β12 ή κοιλιοκάκη. Ωστόσο, οι διατροφικές ελλείψεις μπορεί να είναι λανθάνουσες και μπορεί να εμφανιστεί η περιφερική αιματολογική εικόνα σχετικά φυσιολογική.Κάποιοι υποστηρίζουν ότι ο έλεγχος για την κοιλιοκάκη θα πρέπει να αποτελούν μέρος της καθημερινής ρουτίνας των εργασιών για άτομα με διαμαρτυρίες από τα υποτροπιάζοντα έλκοη του στόματος. Πολλές από τις συστημικές ασθένειες προκαλούν άλλα συμπτώματα εκτός από στοματική εξέλκωση, σε αντίθεση με την αφθώδη στοματίτιδα, όπου υπάρχει εξέλκωση του στόματος αποκλειστικά. Επιδερμικές δοκιμασίες μπορεί να ενδείκνυται εάν υπάρχει υποψία αλλεργίας (π.χ. μια ισχυρή σχέση μεταξύ ορισμένων τροφίμων και επεισόδια εξέλκωσης). Αρκετά φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν έλκος του στόματος (π.χ. νικορανδύλιο), και μία υποκατάσταση με άλλο φάρμακο μπορεί να αναδείξει μια αιτιώδης σχέση.

Βιοψία ιστού δεν απαιτείται συνήθως, εκτός για να αποκλειστούν άλλες ύποπτες συνθήκες, όπως το στοματική πλακώδες καρκίνωμα. Η ιστοπαθολογική εμφάνιση δεν είναι παθογνωμονικό (η μικροσκοπική εμφάνιση δεν είναι ειδική για την κατάσταση). Πρόωρη βλάβες έχουν μια κεντρική ζώνη έλκους που καλύπτεται από μια ινώδη μεμβράνη. Στο συνδετικό ιστό βαθιά στο έλκος υπάρχει αυξημένη αγγείωση και ένα μικτό φλεγμονώδες διήθημα που αποτελείται από λεμφοκύτταρα, ιστιοκύτταρα και πολυμορφοπύρηνα λευκοκύτταρα. Το επιθήλιο στο περιθώριο του έλκους δείχνει σπογγίωση και υπάρχουν πολλά μονοπύρηνα κύτταρα στο βασικό τρίτο τριτημόριο. Υπάρχουν, επίσης, λεμφοκύτταρα και ιστιοκύτταρα στο συνδετικό ιστό που περιβάλλει τα αιμοφόρα αγγεία βαθύτερα κοντά στο έλκος, που περιγράφεται ιστολογικά ως «περιαγγειακό cuffing».

Ταξινόμηση 
Η αφθώδης στοματίτιδα έχει χαρακτηριστεί ως ένα είδος μη - μολυσματικής στοματίτιδα (φλεγμονή του στόματος). Μια ταξινόμηση διακρίνει τις «κοινές απλές άφθες», αντιπροσωπεύοντας το 95 % των περιπτώσεων, με 3-6 επιθέσεις ετησίως, γρήγορη επούλωση, ελάχιστο πόνο και τον περιορισμό του έλκους στο στόμα ? και «σύνθετο άφθες», αντιπροσωπεύοντας 5 % των περιπτώσεων, όπου τα έλκη μπορεί να είναι παρούσα επί του βλεννογόνου των γεννητικών οργάνων εκτός από στόμα, η επούλωση είναι βραδύτερη και ο πόνος είναι πιο σοβαρή. [ 2 ] Μια πιο κοινή μέθοδος ταξινόμησης των αφθώδης στοματίτιδα είναι σε τρία παραλλαγές, που διακρίνονται από το μέγεθος, τον αριθμό και την τοποθεσία των βλαβών, ο χρόνος επούλωσης των μεμονωμένων ελκών και αν μια ουλή αφήνεται μετά την επούλωση (βλέπε παρακάτω).

Μικρά αφθώδη έλκη 
Αυτός είναι ο πιο κοινός τύπος της αφθώδους στοματίτιδας, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 80-85 % όλων των περιπτώσεων. Αυτός ο υπότυπος ονομάζεται μικρά αφθώδη έλκη ( Miau ), ή ήσσονος σημασίας υποτροπιάζουσα αφθώδης στοματίτιδα ( Μοίρα ). Οι βλάβες οι ίδιες μπορεί να αναφέρονται ως ήσσονος σημασίας ή άφθες άφθεων. Αυτές οι βλάβες είναι γενικά λιγότερο από 10 χιλιοστά σε διάμετρο ( συνήθως περίπου 2-3 ​​χιλιοστά ), και επηρεάζουν μη κερατινοποιημένες βλεννογονικές επιφάνειες (δηλαδή των χειλέων και της στοματικής βλεννογόνου, πλευρικά όρια της γλώσσας και του δαπέδου του στόματος). Συνήθως αρκετά έλκη εμφανίζονται ταυτόχρονα, αλλά και μόνο έλκη είναι δυνατόν να εμφανιστούν. Η θεραπεία διαρκεί συνήθως επτά έως δέκα ημέρες και δεν αφήνει ουλή. Ανάμεσα στα επεισόδια του έλκους, συνήθως υπάρχει ένα έλκος χωρίς χρονικό διάστημα μεταβλητής διάρκειας.

Μείζονα αφθώδη έλκη 
Αυτός ο υπότυπος αποτελεί περίπου το 10% όλων των περιπτώσεων αφθώδους στοματίτιδας. Ονομάζεται μείζων αφθώδης εξέλκωση (MaAU) ή μεγάλη υποτροπιάζουσα αφθώδης στοματίτιδα (Μάρας). Σημαντικά αφθώδη έλκη (μείζον άφθες) είναι παρόμοια με άφθεων, αλλά είναι περισσότερο από 10 χιλιοστά σε διάμετρο και η εξέλκωση είναι βαθύτερή. Επειδή οι βλάβες είναι μεγαλύτερες, η επούλωση διαρκεί περισσότερο (περίπου είκοσι έως τριάντα ημέρες), και μπορεί να αφήσει σημάδια. Κάθε επεισόδιο του έλκους συνήθως παράγει ένα μεγαλύτερο αριθμό των ελκών, και ο χρόνος μεταξύ των επιθέσεων είναι μικρότερος από ότι παρατηρείται σε μικρή αφθώδης στοματίτιδα. Σημαντική αφθώδης εξέλκωση επηρεάζεται συνήθως από μη κερατινοποιημένες επιφάνειες των βλεννογόνων, αλλά λιγότερο συχνά κερατινοποιημένο βλεννογόνο μπορεί επίσης να εμπλέκεται, όπως ως της ράχης (άνω επιφάνεια) της γλώσσας ή των ούλων (ούλα). Η μαλακή υπερώα ή οι στοματικές κοιλότητες (πίσω μέρος του λαιμού) μπορεί επίσης να συμμετέχουν, το τελευταίο αποτελεί μέρος του στοματοφάρυγγα και όχι της στοματικής κοιλότητας. Σε σύγκριση με την μικρή αφθώδης εξέλκωση, οι μεγάλες άφθες τείνουν να έχουν ένα ακανόνιστο περίγραμμα.

Herpetiform εξέλκωση 
Έλκη Herpetiform, (που ονομάζεται επίσης στοματίτιδα ερπητοειδής, ή ερπητοειδής εξέλκωση) είναι ένας υπότυπος της αφθώδους στοματίτιδας που ονομάζεται έτσι επειδή οι βλάβες μοιάζουν με μια πρωτογενή μόλυνση με ιό του απλού έρπητα (πρωτογενής gingivostomatitis ερπητική). Ωστόσο, η ερπητοειδής εξέλκωση δεν προκαλείται από τους ιούς του έρπητα. Όπως με όλους τους τύπους αφθώδης στοματίτιδα, δεν είναι μεταδοτική. Σε αντίθεση με τα αληθινά ερπητικά έλκη,στα ερπητοειδή έλκη δεν προηγούνται κυστίδια (μικρό, υγρό γεμάτο φουσκάλες). Τα ερπητοειδή έλκη είναι μικρότερα από 1 mm σε διάμετρο και συμβαίνουν σε μεταβλητού μεγέθους καλλιέργειες μέχρι εκατό κάθε φορά. Διπλανά έλκη μπορούν να συνενώνονται για να σχηματίσουν μεγαλύτερες, συνεχείς περιοχές της εξέλκωσης. Η θεραπεία επέρχεται εντός δεκαπέντε ημερών χωρίς ουλές. Το έλκος μπορεί να επηρεάσει την κερατινοποιήση βλεννογονικών επιφανειών εκτός από των μη κερατινοποιημένων. Τα ερπητοειδή έλκη είναι συχνά εξαιρετικά επώδυνα, και τα τραύματα επαναλαμβάνονται πιο συχνά από ό,τι τα μικρά ή μεγάλα αφθώδη έλκη. Η υποτροπή μπορεί να είναι τόσο συχνή που η εξέλκωση είναι σχεδόν συνεχής. Γενικά εμφανίζονται σε ελαφρώς μεγαλύτερη ηλικία από τους άλλους υπότυπους, και οι γυναίκες προσβάλλονται λίγο συχνότερα από τους άνδρες.

Εξέλκωση τύπου Ras 
Επαναλαμβανόμενες στοματικές εξέλκωσεις που σχετίζονται με συστηματικές νόσους ονομάζονται «RAS τύπος εξέλκωση», «RAS δίκην έλκος », ή «αφθώδης έλκη». Η αφθώδης στοματίτιδα εμφανίζεται σε άτομα χωρίς να συνδέεται με συστημική νόσο. Τα άτομα με ορισμένες συστημικές ασθένειες μπορεί να είναι επιρρεπή σε στοματική εξέλκωση, αλλά αυτό είναι δευτερεύον σε σχέση με την υποκείμενη παθολογική κατάσταση ( δείτε την ενότητα συστηματική νόσο ). Αυτό το είδος του έλκους θεωρείται από μερικούς να είναι ξεχωριστό από την πραγματική αφθώδης στοματίτιδα. Ωστόσο, ο ορισμός αυτός δεν εφαρμόζεται αυστηρά. Για παράδειγμα, πολλές πηγές αναφέρονται σε στοματική εξέλκωση που προκαλείται από αναιμία ή / και διατροφικές ελλείψεις ως αφθώδης στοματίτιδα, και ορισμένοι θεωρούν επίσης οτί η νόσος του Behcet είναι μια παραλλαγή.

Θεραπεία 
Η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων με αφθώδη στοματίτιδα έχουν ήπια συμπτώματα και δεν απαιτείται καμία ειδική θεραπεία. Ο πόνος είναι συχνά ανεκτός με απλή τροποποίηση της διατροφής κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου έλκους όπως η αποφυγή πικάντικων και όξινων τροφών και ποτών. Πολλά διαφορετικά τοπικά και συστηματικά φάρμακα έχουν προταθεί (βλέπε πίνακα), μερικές φορές όμως δείχνουν μικρή ή καθόλου αποτελεσματικότητας όταν ερευνηθούν επίσημα. Μερικά από τα αποτελέσματα των παρεμβάσεων για RAS μπορεί στην πραγματικότητα να αποτελούν ένα φαινόμενο placebo. Καμία θεραπεία δεν είναι, και η θεραπεία έχει ως στόχο την ανακούφιση από τον πόνο, την προώθηση της επούλωσης και να μειώσει τη συχνότητα των επεισοδίων του έλκους.

Η θεραπεία πρώτης γραμμής για την αφθώδης στοματίτιδα είναι οι τοπικοί παράγοντες και όχι η συστηματική φαρμακευτική αγωγή. Η θεραπεία με τοπικά κορτικοστεροειδή είναι η θεραπεία εκλογής. Η συστηματική θεραπεία συνήθως επιφυλάσσεται για σοβαρή νόσο λόγω του κινδύνου των ανεπιθύμητων παρενεργειών που σχετίζονται με πολλούς από αυτούς τους παράγοντες. Μια συστηματική ανασκόπηση διαπίστωσε ότι καμία συστημική παρέμβαση δεν βρέθηκε να είναι αποτελεσματική. Η καλή στοματική υγιεινή είναι σημαντική για την πρόληψη της δευτερογενούς μόλυνσης των ελκών. 

Περιστασιακά, στα θηλυκά όπου η εξέλκωση συσχετίζεται με τον εμμηνορροϊκό κύκλο ή σε από του στόματος αντισυλληπτικού, προγεσταγόνο, η αλλαγή του από του στόματος αντισυλληπτικού μπορεί να είναι ευεργετική. Η χρήση της θεραπείας αντικατάστασης νικοτίνης για τους ανθρώπους που έχουν αναπτύξει στοματική εξέλκωση μετά τη διακοπή του καπνίσματος έχει επίσης αναφερθεί. Ξεκινώντας κάποιος το κάπνισμα πάλι δεν μειώνει συνήθως την κατάσταση. Το τραύμα μπορεί να μειωθεί με την αποφυγή τραχιών ή αιχμηρών τρόφιμα και με το βούρτσισμα των δοντιών με προσοχή. Αν λαυρυλθειικό νάτριο υπάρχει υποψία ότι είναι η αιτία, αποφυγή προϊόντων που περιέχουν την εν λόγω ουσία μπορεί να είναι χρήσιμη για την πρόληψη της υποτροπής σε ορισμένα άτομα. Ομοίως επιδερμικές δοκιμασίες μπορεί να υποδεικνύουν ότι η αλλεργία τροφίμων είναι υπεύθυνη, και η διατροφή να τροποποιηθεί αναλόγως. Εάν οι έρευνες αποκαλύψουν καταστάσεις ανεπάρκειας, η διόρθωση της ανεπάρκειας μπορεί να οδηγήσει σε επίλυση του έλκους. Για παράδειγμα, υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι τα συμπληρώματα βιταμίνης Β12 μπορεί να αποτρέψουν επανάληψη σε ορισμένα άτομα. 

Χειρουργική εκτομή του αφθωδών ελκών έχει περιγραφεί, αλλά είναι αναποτελεσματική και ακατάλληλη θεραπεία. Νιτρικού αργύρου έχει επίσης χρησιμοποιηθεί ως χημικό καυτηρίασης. Εκτός από τις προσεγγίσεις που αναλύονται λεπτομερώς παραπάνω, υπάρχουν πολλές θεραπείες με αναπόδεικτη αποτελεσματικότητα, που κυμαίνονται από βότανα για διαφορετικά εναλλακτικές θεραπείες, συμπεριλαμβανομένης της Αλόης, Myrtus communis, Rosa damascena, Στυπτηρίας, του Θειικού ψευδαργύρου, η νικοτίνη, το εμβόλιο της πολιομυελίτιδας και ο ιός προσταγλανδίνης Ε2.

Πρόγνωση 
Εξ ορισμού, δεν υπάρχει καμία σοβαρή υποκείμενη παθολογική κατάσταση, και το σημαντικότερο, τα έλκη δεν αντιπροσωπεύουν τον καρκίνο του στόματος ούτε είναι μολυσματικά. Ωστόσο, είναι άφθες ικανές να προκαλέσει σημαντική δυσφορία. Υπάρχει ένα φάσμα βαρύτητας, με συμπτώματα που κυμαίνονται από μια μικρή ενόχληση μέχρι αναπηρία. Λόγω του πόνου κατά τη διάρκεια του φαγητό, η απώλεια βάρους μπορεί να αναπτυχθεί ως αποτέλεσμα να μην τρώει κανείς σε σοβαρές περιπτώσεις αφθώδης στοματίτιδας. Συνήθως, η κατάσταση διαρκεί για αρκετά χρόνια πριν αυθόρμητα εξαφανιστεί αργότερα στη διάρκεια της ζωής.

Επιδημιολογία 
Η αναφερόμενη επικράτηση κυμαίνεται από 5 με 66 %, αλλά στις περισσότερες των πληθυσμών, περίπου 20 % των ατόμων επηρεάζονται σε κάποιο βαθμό. Ως η πιο κοινή ασθένεια του βλεννογόνου του στόματος η αφθώδης στοματίτιδα εμφανίζεται σε όλο τον κόσμο, αλλά είναι πιο κοινή σε αναπτυγμένες χώρες. 

Μέσα στα έθνη, υπάρχει μια ελαφρά υψηλότερη επικράτηση στην χαμηλές κοινωνικοοικονομικές ομάδες. Τα αρσενικά και τα θηλυκά επηρεάζονται σε μια ίση αναλογία, και η κορυφή ηλικία έναρξης κυμαίνεται μεταξύ 10 και 19 ετών. Περίπου το 80 % των ατόμων με αφθώδης στοματίτιδα ανέπτυξε για πρώτη φορά την κατάσταση πριν από την ηλικία των 30 ετών. Έχουν υπάρξει αναφορές για διαφορετική φυλετική διακύμανση. Για παράδειγμα, στις Ηνωμένες Πολιτείες, αφθώδης στοματίτιδα μπορεί να είναι τρεις φορές πιο συχνές σε λευκούς από μαύρους.

Ιστορία, κοινωνία πολιτισμός 
Οι όροι «Aphthous affectations» και «αφθώδη έλκη» του στόματος αναφέρθηκαν αρκετές φορές στην πραγματεία «της επιδημίας» (μέρος του σώματος του Ιπποκράτη, τον 4ο αιώνα π.Χ.), αν και φαίνεται πιθανό ότι αυτή η στοματική εξέλκωση ήταν εκδήλωση κάποιας μολυσματικής ασθένειας, εφόσον περιγράφεται να συμβαίνει σε επιδημία-όπως μοτίβα, με ταυτόχρονα συμπτώματα όπως πυρετός.

Η αφθώδης στοματίτιδα κάποτε πίστευαν ότι είναι μια μορφή επαναλαμβανόμενης λοίμωξης από τον ιό του απλού έρπητα, και ορισμένοι κλινικοί γιατροί εξακολουθούν να αναφέρονται στον όρο ως «έρπητα» παρά το γεγονός ότι αιτιολογικά είχαν διαψευσθεί. 

Ο άτυπος όρος «σαράκι πληγή» μερικές φορές χρησιμοποιείται, κυρίως στη Βόρεια Αμερική, είτε για να περιγράψει σε γενικές γραμμές αυτή την κατάσταση, [ ή να αναφερθεί στα επιμέρους έλκη αυτής της κατάστασης, ή έλκη στο στόμα από οποιαδήποτε αιτία άσχετη σε αυτή την κατάσταση. Η προέλευση της λέξης «σαράκι» πιστεύεται ότι έχει επηρεαστεί από τη Λατινική, Παλιά αγγλική, τη Μέση αγγλική και Old North γαλλικά. Στη Λατινική,ο καρκίνος μεταφράζεται σε «κακοήθης όγκος» ή κυριολεκτικά «καβούρια» (που σχετίζονται με την παρομοίωση από τομές όγκων στα άκρα ενός κάβουρα). Η λέξη που σχετίζεται στενά στη Μέση αγγλική και γαλλική Old North, έλκος, τώρα περισσότερο συνήθως εφαρμόζεται σε σύφιλη και επίσης φαίνεται να ενέχεται. Παρά την ετυμολογία, η αφθώδης στοματίτιδα δεν είναι μια μορφή καρκίνου, αλλά μάλλον εντελώς καλοήθη.

Μία άφθα (πληθυντικός άφθες) είναι ένας μη ειδικός όρος που αναφέρεται σε ένα έλκος του στόματος. Η λέξη προέρχεται από την ελληνική λέξη άφθα που σημαίνει «έκρηξη» ή «έλκος». Οι βλάβες σε αρκετές άλλες στοματικές συνθήκες μερικές φορές περιγράφονται ως άφθες, συμπεριλαμβανομένων των αφθών Bednar (που έχουν μολυνθεί, τραυματική έλκη στο σκληρό ουρανίσκο σε βρέφη), στοματική καντιντίαση, και του αφθώδους πυρετού. Όταν χρησιμοποιείται άκριτα, οι άφθες αναφέρονται συνήθως σε βλάβες των επαναλαμβανόμενων επεισοδίων αφθώδους στοματίτιδας. Δεδομένου ότι η λέξη άφθα συχνά θεωρείται ότι είναι συνώνυμη με έλκος, έχει προταθεί ότι ο όρος «aphthous έλκος» είναι περιττή, αλλά παραμένει σε κοινή χρήση. Στοματίτιδα είναι επίσης ένας μη ειδικός όρος που αναφέρεται σε κάθε φλεγμονώδη διαδικασία στο στόμα, με ή χωρίς στοματική εξέλκωση. Μπορεί να περιγράψει πολλές διαφορετικές συνθήκες εκτός από αφθώδης στοματίτιδα όπως γωνιακή στοματίτιδα.

Πλέον ευρέως χρησιμοποιούμενος ιατρικός όρος είναι η «υποτροπιάζουσα αφθώδης στοματίτιδα» ή απλά «αφθώδης στοματίτιδα». Ιστορικά, πολλοί διαφορετικοί όροι έχουν χρησιμοποιηθεί για να γίνει αναφορά σε επαναλαμβανόμενη αφθώδη στοματίτιδα ή υπο-τύπους της, και μερικά είναι ακόμη σε χρήση. Άφθες Mikulicz είναι συνώνυμο του ανηλίκου RAS, και πήρε το όνομά του από τον Jan-Radecki Mikulicz. Συνώνυμα για μεγάλες RAS άφθες περιλαμβάνουν έλκη Sutton (το όνομά του από τον Richard Lightburn Sutton), νόσο του Sutton, του συνδρόμου του βλεννογόνου pariadenitis recurrens necrotica Sutton. Συνώνυμα για αφθώδη στοματίτιδα στο σύνολό περιλαμβάνουν (επαναλαμβανόμενες) στο στόμα άφθες, ( υποτροπιάζουσα) αφθώδης εξέλκωση και στο aphthosis. 

Στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική, στις θεραπείες για άφθες έμφαση δίνεται στην εκκαθάριση με θερμότητα.

Ρέμπραντ Λευκές Απαλές οδοντόκρεμες που δεν περιέχουν SLS συγκεκριμένα κυκλοφορούν στην αγορά για την θεραπεία των πασχόντων από σαράκι-πληγή. 

Όταν ο κατασκευαστής Johnson & Johnson διέκοψε το προϊόν το 2014, προκάλεσε μια σπασμωδική κίνηση του θυμού από τους χρόνιους πελάτες, και η οδοντόκρεμα άρχισε να πωλείται σε τιμές πολλές φορές μεγαλύτερες από την αρχική τιμή στην ιστοσελίδα δημοπρασιών eBay.

Πηγές 
1.Scully C (2013). Oral and maxillofacial medicine: the basis of diagnosis and treatment (3rd ed.). Edinburgh: Churchill Livingstone. pp. 226–234. ISBN 978-0-7020-4948-4.

2. Treister JM, Bruch NS (2010). Clinical oral medicine and pathology. New York: Humana Press. pp. 53–56. ISBN 978-1-60327-519-4

3.Altenburg A, Zouboulis CC (September 2008). "Current concepts in the treatment of recurrent aphthous stomatitis". Skin Therapy Letter 13 (7): 1–4. PMID 18839042

4.Neville BW, Damm DD, Allen CM, Bouquot JE (2008). Oral & maxillofacial pathology (3rd ed.). Philadelphia: W.B. Saunders. pp. 331–336. ISBN 978-1-4160-3435-3.

5.Brocklehurst P, Tickle M, Glenny AM, Lewis MA, Pemberton MN, Taylor J, Walsh T, Riley P, Yates JM (September 12, 2012). "Systemic interventions for recurrent aphthous stomatitis (mouth ulcers)". Cochrane Database of Systematic Reviews 9: CD005411. doi:10.1002/14651858.CD005411.pub2. PMID 22972085.

6.Swain N, Pathak J, Poonja LS, Penkar Y (September–December 2012). "Etiological Factors of Recurrent Aphthous Stomatitis: A Common Perplexity". Journal of Contemporary Dentistry 2 (3): 96–100. 

7.Millet D, Welbury R (2004). Clinical problem solving in orthodontics and paediatric dentistry. Edinburgh: Churchill Livingstone. pp. 143–144. ISBN 978-0-443-07265-9.

8. Preeti L, Magesh KT, Rajkumar K, Karthik R (January 1, 2011). "Recurrent aphthous stomatitis". Journal of Oral and Maxillofacial Pathology 15 (3): 252–6. doi:10.4103/0973-029X.86669. PMID 22144824.

9.Ślebioda, Zuzanna; Szponar, Elżbieta; Kowalska, Anna (12 November 2013). "Etiopathogenesis of Recurrent Aphthous Stomatitis and the Role of Immunologic Aspects: Literature Review". Archivum Immunologiae et Therapiae Experimentalis 62 (3): 205–215. doi:10.1007/s00005-013-0261-y. PMC 4024130. PMID 24217985.

10.Odell W (2010). Clinical problem solving in dentistry (3rd ed.). Edinburgh: Churchill Livingstone. pp. 87–90. ISBN 978-0-443-06784-6.

11."Canker sore". Mayo Foundation for Medical Education and Research. March 24, 2012. Retrieved July 7, 2014.

12.Riera Matute G, Riera Alonso E (September–October 2011). "[Recurrent aphthous stomatitis in Rheumatology]". Reumatología Clinica 7 (5): 323–328. doi:10.1016/j.reuma.2011.05.003. PMID 21925448.

13.Scully C, Porter S (March 31, 2008). "Oral mucosal disease: Recurrent aphthous stomatitis". British Journal of Oral and Maxillofacial Surgery 46 (3): 198–206. doi:10.1016/j.bjoms.2007.07.201.

14.Dalvi SR, Yildirim R, Yazici Y (December 3, 2012). "Behcet's Syndrome". Drugs 72 (17): 2223–2241. doi:10.2165/11641370-000000000-00000. PMID 23153327.

15.Baccaglini L, Lalla RV, Bruce AJ, Sartori-Valinotti JC, Latortue MC, Carrozzo M, Rogers RS (2011). "Urban legends: recurrent aphthous stomatitis". Oral Diseases 17 (8): 755–770. doi:10.1111/j.1601-0825.2011.01840.x. PMC 3192917. PMID 21812866.

18.Dorfman J, The Center for Special Dentistry

19.McBride DR (July 1, 2000). "Management of aphthous ulcers". American Family Physician 62 (1): 149–154, 160. PMID 10905785.

20.Bailey J, McCarthy C, Smith RF (2011). "Clinical inquiry. What is the most effective way to treat recurrent canker sores?". The Journal of Family Practice 60 (10): 621–632. PMID 21977491.

21.Wikisource:Of the Epidemics

22.Greenberg MS, Glick M (2003). Burket's oral medicine diagnosis & treatment (10th ed.). Hamilton, Ont.: BC Decker. p. 63. ISBN 1-55009-186-7.

23."Canker". Oxford dictionaries. Retrieved July 12, 2014.

24."Aphthous stomatitis". Merriam-Webster, Incorporated. Retrieved July 12, 2014.

25."Chancre and Canker". Douglas Harper. Retrieved September 1, 2013.

Tricarico A, Molteni G, Mattioli F, Guerra A, Mordini B, Presutti L, Iughetti L (November–December 2012). "Nipple trauma in infants? Bednar aphthae". American journal of otolaryngology 33 (6): 756–757. doi:10.1016/j.amjoto.2012.06.009. PMID 22884485.

26.Tricarico A, Molteni G, Mattioli F, Guerra A, Mordini B, Presutti L, Iughetti L (November–December 2012). "Nipple trauma in infants? Bednar aphthae". American journal of otolaryngology 33 (6): 756–757. doi:10.1016/j.amjoto.2012.06.009. PMID 22884485.

27.ischman SL (June 1994). "Oral ulcerations". Seminars in Dermatology 13 (2): 74–77. PMID 8060829.

28.Stewart MG, Selesnick S (editors) (January 1, 2011). Differential diagnosis in otolaryngology – head and neck surgery. New York: Thieme. ISBN 978-1-60406-279-3.

29. Burruano F, Tortorici S; Tortorici, S (January–February 2000). "[Major aphthous stomatitis (Sutton's disease): etiopathogenesis, histological and clinical aspects]". Minerva Stomatologica 49 (1–2): 41–50. PMID 10932907.

30.Liu C, Tseng A, Yang S (2004). Chinese Herbal Medicine Modern Applications of Traditional Formulas. London: CRC Press. p. 533. ISBN 978-0-203-49389-2.

31.Deardorff J (March 5, 2014). "Loss of canker sore toothpaste angers loyal users". Chicago Tribune. Retrieved April 12, 2014.

32.Graedon J, Graedon T (2002). The people's pharmacy guide to home and herbal remedies. New York: St. Martin's Press. p. 122. ISBN 978-0-312-98139-6.

Ευρείς σύνδεσμοι 
 Aphthous stomatitis at DMOZ
Παθήσεις του στόματος