Εκλογές στη Σλοβακία

Στη Σλοβακία, το πολίτευμα της οποίας είναι Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία, διεξάγονται εκλογές για Πρόεδρο και για Κοινοβούλιο.

Προεδρικές εκλογές

Πρόσφατες εκλογές

2019

2009 
Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν το 2009. Στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών που διεξήχθη στις 21 Μαρτίου του 2009, ο πρόεδρος Ιβάν Γκασπάροβιτς προηγήθηκε με ποσοστό 46,7%  έναντι 38% για την Ιβέτα Ραντιτσόβα από την αντιπολίτευση, με την οποία αναμετρήθηκε στο δεύτερο γύρο, στις 4 Απριλίου. Σύμφωνα με αναλυτές η Ραντίτσοβα είχε πιθανότητες να κερδίσει στον δεύτερο γύρο, καθώς συγκέντρωνε την υποστήριξη τριών κομμάτων της αντιπολίτευσης, των Χριστιανοδημοκρατών (SDKU), των Συντηρητικών (KDH) και του Κόμματος του Ουγγρικού Συνασπισμού (SMK). Ο Γκασπάροβιτς απολάμβανε της στήριξης του πρωθυπουργού Ρόμπερτ Φίτσο. Ο Γκασπάροβιτς επικράτησε στον δεύτερο γύρο στις 4 Απριλίου με 55,55% των ψήφων έναντι 44,45% για την Ραντίτσοβα. Ο  Γκασπάροβιτς έγινε ο πρώτος πρόεδρος της χώρας που κατάφερε να επανεκλεγεί στο ύπατο αξίωμα.

Αποτελέσματα 
Πρόεδρος, 22 Μαρτίου και 4 Απριλίου 2009
|-
!style="background-color:#E9E9E9" align=left valign=top|Υποψήφιοι και κόμματα που τους στηρίζουν
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Ψήφοι 1ου γύρου
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|%
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Ψήφοι 2ου γύρου
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|%
|-
|align=left|Ιβάν Γκασπάροβιτς [Smer, Σλοβακικό Εθνικό Κόμμα (SNS), Κίνημα για Δημοκρατία (HZD)]
|align="right" | 876.061
|align="right" |46,71
|align="right" |1.234.787
|align="right" | 55,53
|-
|align=left|Ιβέτα Ραντίτσοβα - Σλοβακική Δημοκρατική και Χριστιανική Ένωση – Δημοκρατικό Κόμμα (SDKÚ-DS)
|align="right" | 713.735
|align="right" | 38,05
|align="right" | 988.808
|align="right" | 44,47
|-
|align=left|Φράντισεκ Μίκλοσκο - Συντηρητικοί Δημοκράτες της Σλοβακίας(KDS)
|align="right" | 101.573
|align="right" | 5,42
|align="right" |-
|align="right" |-
|-
|align=left|Ζουζάνα Μαρτινάκοβα - Ελεύθερο Φόρουμ
|align="right" | 96.035
|align="right" | 5,12
|align="right" |-
|align="right" |-
|-
|align=left|Μίλαν Μέλνικ - Κίνημα για μια Δημοκρατική Σλοβακία (HZDS)
|align="right" | 45.985
|align="right" | 2,45
|align="right" |-
|align="right" |-
|-
|align=left|Ντάγκμαρ Μπολοβά
|align="right" | 21.378
|align="right" | 1,14
|align="right" |-
|align="right" |-
|-
|align=left|Μίλαν Σίντορ - Κομμουνιστικό Κόμμα της Σλοβακίας (KSS)
|align="right" | 20.862
|align="right" | 1,11
|align="right" |-
|align="right" |-
|-
|align=left style="background-color:#E9E9E9"|Σύνολο (συμμετοχή α΄γύρου: 43,63 %, β΄γύρου: 51,67%)
|width="75" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|1.875.629
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|100
|width="75" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|2.223.595
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|100
|}

Πηγές: statistics.sk

2014

Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στη Σλοβακία στις 15 Μαρτίου 2014, με το δεύτερο γύρο να διεξάγεται στις 29 Μαρτίου 2014. Στις 29 Μαρτίου 2014 ο Αντρέι Κίσκα αναδείχθηκε νικητής των εκλογών, κερδίζοντας ποσοστό 59,38% των ψήφων στο δεύτερο γύρο έναντι 40,61% για το Ρόμπερτ Φίτσο. Ο νέος πρόεδρος ορκίστηκε στις 15 Ιουνίου.

Βουλευτικές εκλογές

Πρόσφατες (2020)

2006 
Στις εκλογές για το Εθνικό Συμβούλιο της Σλοβακικής Δημοκρατίας (Národná Rada Slovenskej Republiky) που διενεργήθηκαν το 2006, εξελέγησαν με απλή αναλογική για τετραετή θητεία 150 βουλευτές. Οι εκλογές διενεργήθησαν στις 17 Ιουνίου του 2006. Τα κόμματα έλαβαν ποσοστά ως εξής: Smer 29,1%, SDKU 18,4%, SMK 11,7%, SNS 11,7%, LS-HZDS 8,8%, KDH 8,3%, λοιπά 12%. Κατανομή εδρών:  Smer 50, SDKU-DS 31, SMK 20, SNS 19, LS-HZDS 16, KDH 14. Το Δεκέμβριο του 2008 οι έδρες ανά κόμμα ήταν ως εξής- Smer 50, SDKU-DS 28, SMK 20, SNS 19, LS-HZDS 15, KDH 9, χωρίς παράταξη 9.

2010 

Στις εκλογές του 2010, το κόμμα του Ρόμπερτ Φίτσο ήρθε πρώτο σε ποσοστό ψήφων με 34,8%, ωστόσο συγκέντρωσε μόλις 62 έδρες, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση αυτοδυναμίας. Έτσι, στις 13 Ιουνίου ο πρωθυπουργός έλαβε εντολή σχηματισμού νέας κυβέρνησης, σε συνεργασία με τα τρία κόμματα της αντιπολίτευσης και το ουγγρικό κόμμα , τα οποία συγκέντρωσαν μαζί 79 έδρες. Έπειτα από την αποτυχία του Φίτσο να παρουσιάσει αυτοδύναμο κυβερνητικό σχήμα, ο πρόεδρος Ιβάν Γκασπάροβιτς έδωσε εντολή για σχηματισμό κυβέρνησης στην πρόεδρο του κεντροδεξιού χριστιανοδημοκρατικού κόμματος Ιβέτα Ραντιτσόβα, η οποία έγινε και η πρώτη γυναίκα στο πρωθυπουργικό αξίωμα στην ιστορία της χώρας και ανέλαβε καθήκοντα στις 9 Ιουλίου 2010.

2012 
Το 2012 διεξήχθησαν πρόωρες εκλογές έπειτα από την πτώση της κυβέρνησης της Ραντίτσοβα τον Οκτώβριο του 2011 με πρόταση μομφής. Στις εκλογές εκείνες την απόλυτη πλειοψηφία κέρδισε ο συνασπισμός του Φίτσο.
 Εθνικό Συμβούλιο, 10 Μαρτίου 2012
|-
!style="background-color:#E9E9E9" align=center valign=center rowspan=2 colspan=2|Κόμματα
!style="background-color:#E9E9E9" valign=top align=right rowspan=2|Ψήφοι
!style="background-color:#E9E9E9" valign=top align=right rowspan=2|%
!style="background-color:#E9E9E9" valign=center align=right colspan=3|Σύνολοεδρών
|-
!style="background-color:#E9E9E9" valign=top align=right|Πριν
!style="background-color:#E9E9E9" valign=top align=right|Μετά
!style="background-color:#E9E9E9" valign=top align=right|±
|-
|
|valign=top align="left" | Κατεύθυνση- Σοσιαλδημοκρατία (Smer)
|valign=top align="right"|1.134.280
|valign=top align="right"|44,41
|valign=top align="right"|62
|valign=top align="right"|83
|valign=top align="center"|21
|-
|
|valign=top align="left" | Χριστιανοδημοκρατική Κίνηση (KDH)
|valign=top align="right"|225.361
|valign=top align="right"|8,82
|valign=top align="right"|15
|valign=top align="right"|16
|valign=top align="center"|1
|-
|
|valign=top align="left" | Καθημερινοί Άνθρωποι (OLANO)
|valign=top align="right"|218,537
|valign=top align="right"|8.55
|valign=top align="right"|0
|valign=top align="right"|16
|valign=top align="center"|16
|-
|
|valign=top align="left" | Most–Híd
|valign=top align="right"|176.088
|valign=top align="right"|6,89
|valign=top align="right"|14
|valign=top align="right"|13
|valign=top align="center"|1
|-
|
|valign=top align="left" | Σλοβακική Χριστιανοδημοκρατική Ένωση - Δημοκρατικό Κόμμα (SDKU)
|valign=top align="right"|155.744
|valign=top align="right"|6,09
|valign=top align="right"|28
|valign=top align="right"|11
|valign=top align="center"|17
|- 
|
|valign=top align="left" | Ελευθερία και Αλληλεγγύη (SaS)
|valign=top align="right"|150.266
|valign=top align="right"|5,88
|valign=top align="right"|22
|valign=top align="right"|11
|valign=top align="center"|11
|-
|
|valign=top align="left" |Σλοβακικό Εθνικό Κόμμα
|valign=top align="right"|116.420
|valign=top align="right"|4,55
|valign=top align="right"|9
|valign=top align="right"|0
|valign=top align="center"|9
|-
|
|valign=top align="left" | Κόμμα του Ουγγρικού Συνασπισμού (SMK)
|valign=top align="right"|109.483
|valign=top align="right"|4,28
|valign=top align="right"|Κόμμα του Λαού
|valign=top align="right"|0
|valign=top align="center"|0
|- 
|
|valign=top align="left" | Κίνημα για μια Δημοκρατική Σλοβακία (HZDS)
|valign=top align="right"|23.772
|valign=top align="right"|0,93
|valign=top align="right"|0
|valign=top align="right"|0
|valign=top align="center"|0
|-
|
|valign=top align="left" | Λοιπά
|valign=top align="right"|243.775
|valign=top align="right"|9,6
|valign=top align="right"|0
|valign=top align="right"|0
|valign=top align="center"|0
|-
!align=left style="background-color:#E9E9E9" colspan=2|Σύνολο (συμμετοχή 59,11%)
!width="30" valign=top align="right" style="background-color:#E9E9E9"| 2.553.726
!width="30" valign=top align="right" style="background-color:#E9E9E9"| 100%
!width="30" valign=top align="right" style="background-color:#E9E9E9"| 150
!width="30" valign=top align="right" style="background-color:#E9E9E9"| 150
!width="30" valign=top align="center" style="background-color:#E9E9E9"| 0
|-
| colspan=8 align=left | Πηγή: Στατιστικό Γραφείο της Σλοβακίας
|}

2016 
Οι τελευταίες βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 5 Μαρτίου 2016. Το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα Smer-SD του Πρωθυπουργού, Ρόμπερτ Φίτσο ήταν ο νικητής συγκεντρώνοντας ποσοστό 30,9% των ψήφων, χωρίς να εξασφαλίσει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Δημοψηφίσματα

2010 
Στις 18 Σεπτεμβρίου 2010 απέτυχε εξαιτίας χαμηλής συμμετοχής (22,8%)  δημοψήφισμα για τη μείωση του αριθμού των μελών του Εθνικού Συμβουλίου  και τον περιορισμό της ασυλίας στους βουλευτές της χώρας. Το 70-95% των ψηφισάντων ενέκρινε και τις 6 προτάσεις που τέθηκαν στο δημοψήφισμα.

2015 
Οι ψηφοφόροι προσήλθαν στις κάλπες στις 7 Φεβρουαρίου 2015 στο πλαίσιο ενός δημοψηφίσματος για τους γάμους μεταξύ ομοφύλων. Οι επικριτές του δημοψηφίσματος ανέφεραν ότι υπαγορεύτηκε από θρησκευτικές και συντηρητικές οργανώσεις, με στόχο να παρεμποδιστούν τα ζευγάρια των ΛΟΑΤ από το να κερδίσουν περισσότερα δικαιώματα.
Οι συντηρητικές ομάδες είχαν την υποστήριξη του Πάπα Φραγκίσκου και δαπάνησαν το ποσό των 110.000 ευρώ για την εκστρατεία υπέρ του "ναι". Ωστόσο, μόνο το 21,4% των πολιτών ψήφισε στο δημοψήφισμα.

Οι πολίτες ρωτήθηκαν αν συμφωνούν:
 Στον ορισμό του γάμου ως την αποκλειστική ένωση ανάμεσα σε έναν άνδρα και σε μία γυναίκα. 
 Στο να επιτραπεί η υιοθεσία παιδιών από ζευγάρια του ίδιου φύλου. 
 Στο να μην απαιτούν τα σχολεία από τα παιδιά να συμμετάσχουν στην εκπαίδευση σχετικά με την σεξουαλική συμπεριφορά ή την ευθανασία εάν τα παιδιά ή οι γονείς τους δεν συμφωνούν.

Εξαιτίας της πολύ χαμηλής προσέλευσης στις κάλπες (21,4% συμμετοχή) το δημοψήφισμα ακυρώθηκε (απαιτείτο το 50% προκειμένου να είναι δεσμευτικό).

2023 
Διεξήχθη συνταγματικό δημοψήφισμα στις 21 Ιανουαρίου 2023. Μετά τις  κοινοβουλευτικές εκλογές 2020, στις οποίες η Κατεύθυνση – Σλοβακική Σοσιαλδημοκρατία (SMER) ηττήθηκε από τους Απλοί άνθρωποι και ανεξάρτητες προσωπικότητες (OĽaNO), τα κόμματα της αντιπολίτευσης ξεκίνησαν δημοψήφισμα για την προκήρυξη πρόωρων εκλογών. Το προτεινόμενο δημοψήφισμα απορρίφθηκε από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Σλοβακίας το 2021, αν και οι διοργανωτές υπέβαλαν άλλη πρόταση τον Αύγουστο του 2022. Οι διοργανωτές ήθελαν να προτείνουν δύο ερωτήματα, ένα που θα ζητούσε την τροποποίηση λειτουργίας του Εθνικού Συμβουλίου για να προκηρύυχθούν πρόωρες εκλογές και ένα που θα ζητούσε την παραίτηση της κυβέρνησης του Έντουαρντ Χέγκερ. Το Δικαστήριο έκρινε ότι το τελευταίο ερώτημα είναι αντισυνταγματικό, αλλά ενέκρινε το πρώτο. Στη συνέχεια, η Ζουζάνα Τσαπούτοβα, πρόεδρος της Σλοβακίας, ανακοίνωσε την ημερομηνία του δημοψηφίσματος, ενώ ο Χέγκερ εξέφρασε την αντίθεσή του σε αυτό το δημοψήφισμα. Αν και η πολύ μεγάλη πλειοψηφία όσων ψήφισαν υποστήριξε την πρόταση (ποσοστό 98,4%), εντούτοις δεν εγκρίθηκε καθώς λιγότερο από το 50% όλων των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων στη χώρα (27,24%) άσκησε το δικαίωμα ψήφου στο δημοψήφισμα, απαίτηση σύμφωνα με την ισχύουσα σλοβακική νομοθεσία.

Λίγες μέρες μετά την αποτυχία του δημοψηφίσματος, το Εθνικό Συμβούλιο ψήφισε στις 25 Ιανουαρίου την τροποποίηση του συντάγματος ώστε να επιτραπεί η διεξαγωγή πρόωρων εκλογών εάν εγκριθεί από την πλειοψηφία των τριών πέμπτων του συμβουλίου. Συμφωνήθηκε ότι οι επόμενες εκλογές θα διεξαχθούν πρόωρα στις 30 Σεπτεμβρίου 2023.

Παραπομπές