Τηγανίτα

Η τηγανίτα είναι ένα επίπεδο, στρογγυλό και λεπτό σε πάχος έδεσμα το οποίο παρασκευάζεται με ένα είδος χυλού φτιαγμένο κυρίως από αλεύρι και νερό. Στον χυλό της τηγανίτας μπορούν επίσης να προστεθούν αυγά, γάλα και βούτυρο. Το πάχος εξαρτάται από τη συνοχή της ζύμης, η οποία επηρεάζεται από τον διογκωτικό παράγοντα (μαγειρική σόδα ή μαγιά ) που θα προστεθεί στο μείγμα.  Ψήνεται σε θερμή επιφάνεια, ταψί ή τηγάνι, συνήθως με λάδι ή βούτυρο. Στη Βρετανία, οι τηγανίτες παρασκευάζονται κυρίως από ζυμάρι το οποίο δεν περιέχει διογκωτικά και μοιάζει με κρέπα. Στη Βόρειο Αμερική χρησιμοποιείται ως διογκωτικός παράγοντας το μπέικιν πάουντερ. Η αμερικανική τηγανίτα μοιάζει πολύ με τη σκωτσέζικη. Οι τηγανίτες σερβίρονται οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, ενώ στην Αμερική σερβίρονται κυρίως στο πρωινό γεύμα. Συνήθως συνοδεύονται με επικάλυψη ή γέμιση από μαρμελάδα, μέλι, σιρόπι σφενδάμου, φρούτα, ζάχαρη άχνη, σοκολάτα. Επίσης σερβίρονται και με αλμυρή επικάλυψη, αλατισμένο βούτυρο (για να λιώσει και να απλωθεί επάνω στην καυτή τηγανίτα), αβγά, μπέικον, τυρί ή κιμά. Στη Βρετανία, η κατανάλωση τηγανίτας ξεκίνησε συγχρόνως με το έθιμο της Καθαράς Δευτέρας και ιδίως την Καθαρή Τρίτη, επειδή  άρχιζε η νηστεία της Σαρακοστής και έπρεπε να καταναλωθούν τα τρόφιμα τα οποία ήταν λιπαρά. Αρχαιολογικά στοιχεία δείχνουν ότι οι τηγανίτες είναι ίσως η παλαιότερη και πιο διαδεδομένη τροφή ακόμα και στις προϊστορικές κοινωνίες. Το σχήμα και η δομή της τηγανίτας, ποικίλλει από τόπο σε τόπο. Για παράδειγμα, η κρέπα είναι μία λεπτή τηγανίτα η οποία ψήνεται και από τις δύο πλευρές σε αντικολλητικό τηγάνι ή κρεπιέρα. Μια παραλλαγή τηγανίτας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη ονομάζεται παλατσίνκε και είναι μια λεπτή τηγανίτα, τηγανισμένη και στις δύο πλευρές η οποία συμπληρώνεται με μαρμελάδα, τυρί κρέμα, σοκολάτα ή αλεσμένα καρύδια, αλλά και πολλά άλλα συνοδευτικά, τόσο γλυκά όσο και αλμυρά.Τη συγκεκριμένη συνταγή μετέφεραν οι παραδοσιακοί Γερμανοί μετανάστες πφανκούχεν (Pfannkuchen), όταν εγκαταστάθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον δέκατο όγδοο και δέκατο ένατο αιώνα.

Ιστορία 

Οι Αρχαίοι Έλληνες έφτιαχναν τηγανίτες (Αρχαία ελληνική ονομασία: τηγανίτης (tēganitēs) ταγηνίτης (tagēnitēs) ή ταγηνίας (tagēnias), λέξεις που προέρχονται από τη λέξη τάγηνον (tagēnon) (τηγάνι). 
Η παλαιότερη αναφορά στον ταγηνία βεβαιώνεται στα έργα ποιητών του 5ου αιώνα π.Χ. Κρατίνου και Μάγνη. Οι τηγανίτες παρασκευάζονταν με αλεύρι σίτου, ελαιόλαδο, μέλι και πηγμένο γάλα και σερβίρονταν για πρωινό. Ένα άλλο είδος τηγανίτας ήταν ο  σταιτίτης (staititēs) που προερχόταν από τη λέξη σταίτινος (staitinos),, που προέρχεται από σταῖς, ζυμάρι από αλεύρι ποικιλίας σιταριού. Ο Αθηναίος αναφέρει στους Δειπνοσοφιστές του ότι ο staititas ολοκληρώνεται με μέλι, σουσάμι και τυρί. Η λέξη Pancake, που σημαίνει τηγανίτα, εμφανίζεται στην αγγλική γλώσσα τον 15ο αιώνα.
Οι αρχαίοι Ρωμαίοι αποκαλούσαν τις τηγανητές παρασκευές τους "alia dulcia", το οποίο στα  λατινικά σημαίνει "αλά γλυκά". Αυτά τα εδέσματα ήταν πολύ διαφορετικά από αυτά που είναι σήμερα γνωστά ως τηγανίτες.

Ημέρα τηγανίτας  
Ιστορικά, οι τηγανίτες έγιναν Καθαρά Δευτέρα.Σε πολλά μέρη του κόσμου (Καναδάς, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιρλανδία, Νέα Ζηλανδία και Αυστραλία, Σκωτία), οι τηγανίτες καταναλώνονται παραδοσιακά  την Καθαρά Τρίτη, η οποία είναι γνωστή σαν την ελληνική Τσικνοπέμπτη.  Στις Ηνωμένες Πολιτείες, στη Γαλλία και σε άλλες χώρες η Καθαρά Δευτέρα είναι περισσότερο γνωστή ως Mardi Gras (Λιπαρή Τρίτη ή Παχιά Τρίτη), όπου τα τελευταία λιπαρά τρόφιμα έπρεπε να καταναλωθούν πριν από τη Σαρακοστή. Στην Ελλάδα, ημέρα τηγανίτας θεωρείται  η Τσικνοπέμπτη.

Αγώνας τηγανίτας στην Αγγλία 
Φιλανθρωπικές και σχολικές εκδηλώσεις διοργανώνονται την "ημέρα της τηγανίτας". Στον "αγώνα τηγανίτας" που γίνεται στην Αγγλία, κάθε συμμετέχων φέρνει μία τηγανίτα σε ένα τηγάνι. Όλοι οι δρομείς πρέπει να πετάξουν τις τηγανίτες καθώς τρέχουν και να τις ξαναπιάσουν στο τηγάνι τους. Το έθιμο λέγεται ότι κρατά παραδοσιακά από το 1445 όπου στην πόλη Olney της Αγγλίας μια νοικοκυρά που έφτιαχνε τηγανίτες για να φάει πριν από τη νηστεία της Σαρακοστής, άκουσε τις καμπάνες του Ναού Αγίου Πέτρου και Παύλου που καλούσαν τους πιστούς στην εκκλησία. Από την αγωνία της να πάει στην εκκλησία, έτρεξε έξω από το σπίτι με το τηγάνι στο χέρι, μέσα στο οποίο βρισκόταν ακόμα η τηγανίτα. Για να την προστατέψει από το κάψιμο, η γυναίκα την πέταξε ψηλά και την ξανάπιασε στο τηγάνι. Η ημέρα της τηγανίτας γιορτάζεται επίσης ευρέως στην Αυστραλία.

Δείτε επίσης 
Κατάλογος τηγανητών τροφών από ζυμάρι

Παραπομπές 

Φαστ φουντ
Βρετανική κουζίνα
Ελληνική κουζίνα
Κουζίνα της αρχαίας Ελλάδας
Παγκόσμια κουζίνα
Τύποι φαγητού