GN-z11

Ο εντοπισμός του πιο απόμακρου, μέχρι τώρα, γαλαξία στο Σύμπαν ανακοινώθηκε στις αρχές Μαρτίου 2016 από μία ομάδα ερευνητών στο Κέντρο Ελέγχου του Διαστημικού Τηλεσκοπίου Χαμπλ, επεκτείνοντας έτσι την δυνατότητα παρατήρησης του Χαμπλ κατά 150 εκατομμύρια έτη φωτός.

Τεράστια απόσταση

Η φωτογραφία που δόθηκε στη δημοσιότητα μάς παρουσιάζει τον νέο αυτόν γαλαξία όπως ήταν πριν από 13,4 δισεκατομμύρια χρόνια ανάμεσα σε δεκάδες χιλιάδες άλλους γαλαξίες, εμφανίζεται δηλαδή όπως ήταν 400 μόλις εκατομμύρια χρόνια μετά τη γέννηση του Σύμπαντος, όταν δηλαδή το Σύμπαν είχε το 3% της σημερινής του ηλικίας. Στον απόμακρο αυτό γαλαξία έχει δοθεί η ονομασία GN-z11 επειδή η φασματοσκοπική μετατόπιση προς το ερυθρό που μετρήθηκε φτάνει την τεράστια τιμή του z=11,1 η οποία τοποθετεί τον γαλαξία αυτό σε απόσταση 32 δισεκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη!

Παρανοήσεις διαστάσεων του Σύμπαντος

Θα πρέπει να επισημανθεί εδώ ότι η απόσταση του γαλαξία GN-z11 είναι 32 δις έτη φωτός, παρ' όλο που η ηλικία του Σύμπαντος δεν υπερβαίνει τα 13,8 δις χρόνια και βασίζεται στο γεγονός ότι στη διάρκεια των 13,4 δις ετών κατά τα οποία το φως του γαλαξία αυτού ταξίδευε προς τη Γη το Σύμπαν διαστέλλονταν, με αποτέλεσμα τα 13,4 δις χρόνια να αντιστοιχούν σήμερα σε απόσταση 32 δις ετών φωτός! Η απόσταση αυτή που συνυπολογίζει την διαστολή του Σύμπαντος ονομάζεται συγκινητική απόσταση, οπότε το άκρο του παρατηρήσιμου σύμπαντος βρίσκεται σε απόσταση 46,6 δις ετών φωτός ενώ η διάμετρός του φτάνει σήμερα τα 93,2 δις έτη φωτός. Λανθασμένες αναφορές για το μέγεθος του Σύμπαντος υπάρχουν ακόμη και σε εκθεσιακούς χώρους σπουδαίων διεθνών πλανηταρίων όπως αυτό της Νέας Υόρκης.

Μέγεθος

Ο υπολογισμός της απόστασης του GN-z11 από τη Γη, έγινε για πρώτη φορά με βάση το φάσμα του, που κάνει τον υπολογισμό αυτόν ιδιαίτερα ακριβή. Λόγω της τεράστιας απόστασής του, ο γαλαξίας φαίνεται να είναι πολύ αμυδρός, παρ’ όλα αυτά είναι συγκριτικά ιδιαίτερα λαμπερός λόγω της έντασης των νεογέννητων υπέρλαμπρων άστρων που περιλαμβάνει. Επειδή βρίσκεται ακόμη σε νηπιακή ηλικία, το μέγεθός του υπολογίστηκε ότι είναι 25 φορές μικρότερο του δικού μας Γαλαξία και περιλαμβάνει μόνο το 1% των άστρων του δικού μας· διαθέτει δηλαδή, μόνο ένα δισεκατομμύριο άστρα. Παρ’ όλα αυτά ο ρυθμός γέννησης νέων άστρων στον απόμακρο αυτόν γαλαξία είναι 20 φορές μεγαλύτερος του δικού μας.

Πηγές
 ESA: Most distant galaxy
 Spacetelescope
 Hubble team breaks cosmic distance record
 The size of the universe

Μεγάλη Άρκτος
Νάνοι γαλαξίες