Αμεντέο της Σαβοΐας-Αόστας (1898-1942)

Ο Αμεδαίος Β΄, ιταλ. Amedeo, (21 Οκτωβρίου 1898 - 3 Μαρτίου 1942) από τον Οίκο της Σαβοΐας ήταν 3ος δούκας της Αόστης. Πολέμησε για την κατάκτηση της Λιβύης από τους Ιταλούς και έγινε αντιβασιλιάς της Ιταλικής Ανατολικής Αφρικής. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο κατέλαβε τις γύρω Βρετανικές κτήσεις, αλλά πολιορκήθηκε και παραδόθηκε στους Βρετανούς· απεβίωσε αιχμάλωτός τους.

Τα πρώτα έτη
Ο Αμεντέο-Ουμπέρτο-Ιζαμπέλα-Λουίτζι-Φιλίππο-Μαρία-Τζιουζέπε-Τζιοβάνι γεννήθηκε στο Τορίνο και ήταν γιος του Εμμανουήλ-Φιλιβέρτου 2ου δούκα της Αόστης και της Ελένης της Ορλεάνης, κόρης του Φιλίππου κόμη του Παρισιού. Από τη γέννησή του είχε τον τίτλο του δούκα της Απουλίας. Ήταν υψηλός άνδρας, 1,98 μ. και του έκαναν λογοπαίγνιο με την προσφώνηση «Υψηλότατε».

Σπούδασε στο Κολλέγιο Ήτον του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και απέκτησε αγγλικούς τρόπους: μιλούσε αγγλικά της Οξφόρδης και του άρεσε το κυνήγι της αλεπούς και το πόλο. Κατατάχθηκε στο Βασιλικό Στρατό και πολέμησε στο Πυροβολικό κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όπου διακρίθηκε. Έπειτα ταξίδεψε το 1921 στην Αφρική, αφήνοντας το στρατό, αλλά επέστρεψε το 1932 στην Αεροπορία. Υπηρέτησε στη Λιβύη, όπου με τους συντρόφους του πιλότους παρενοχλούσαν τους Σενούσι του Ομάρ Μουκτάρ, ώσπου τους ανάγκασαν να διαφύγουν στην Αίγυπτο. Το 1932 επετεύχθη ειρήνη.

Κατά τη διάρκεια του Β΄ Ιταλο-Αβυσσηνιακού Πολέμου η Ιταλία κατέκτησε την Αιθιοπία και το 1937 ο στρατηγός Ροντόλφο Γκρατσιάνι αντικαταστάθηκε από τον Αμεδαίο Β΄ που ορίστηκε αντιβασιλιάς και γενικός διοικητής της Ιταλικής Ανατολικής Αφρικής. Ήταν αρχηγός του Στρατού στην Ερυθραία, Αιθιοπία και Ιταλική Σομαλία.

Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
Τον Ιούνιο του 1940 η Ιταλία κήρυξε τον πόλεμο στη Βρετανία και τη Γαλλία. Ο Αμεδαίος Β΄ ήταν διοικητής των Ιταλικών Δυνάμεων, που αρχικά προωθήθηκαν στο Σουδάν, στην Κένυα και στη Βρετανική Σομαλία.Time Magazine, War Without Water Τον Ιανουάριο του 1941 η Βρετανία άρχισε αντεπίθεση. Στις 31 Ιανουαρίου ο Αμεδαίος Β΄ είχε 67 αεροσκάφη και λίγα καύσιμα. Οι Ιταλοί, αφού αντιστάθηκαν όλο το Φεβρουάριο και το Μάρτιο, ηττήθηκαν στο Κερέν της Ερυθραίας και γρήγορα έχασαν την υπόλοιπη Ερυθραία. Επειδή οι προμήθειες λιγόστευαν και δεν περίμενε νέες, συγκέντρωσε τις δυνάμεις του σε 5 οχυρά της ΒΔ Αιθιοπίας και τέθηκε επικεφαλής 7.000 Ιταλών σε ένα από αυτά, το Άμπα Αλάγκι. Με οριακά αποθέματα νερού περικυκλώθηκε από 9.000 Βρετανούς της Κοινοπολιτείας και περισσότερους από 20.000 ατάκτους Αιθίοπες, οπότε παραδόθηκε στις 18 Μαΐου 1941. Λόγω της γενναίας αντίστασης, οι Βρετανοί έκαναν την παράδοση με τιμές πολέμου.

Ο Αμεδαίος Β΄ κρατήθηκε ως αιχμάλωτος πολέμου σε στρατόπεδο στο Ναϊρόμπι της Κένυας. Μετά τον εγκλεισμό του ασθένησε από φυματίωση και ελονοσία και απεβίωσε τον Μάρτιο του 1942, πριν τη λήξη του Πολέμου. Επειδή δεν είχε άρρενες απογόνους, τον διαδέχθηκε ο νεότερος αδελφός του Αϊμόνε ως 4ος δούκας της Αόστης, ο οποίος στις 18 Μαΐου 1941 είχε εκλεγεί βασιλιάς της Κροατίας.

Τον εκτιμούσαν για τους υψηλούς τρόπους του. Εγκαταλείποντας την Αντίς-Αμπέμπα άφησε σημείωμα στους Βρετανούς ευχαριστώντας τους εκ των προτέρων για την προστασία τους στις γυναίκες και τα παιδιά. Ο υπουργός των Εξωτερικών της Ιταλίας Γκαλεάτσο Τσάνο έγραψε γι' αυτόν όταν απεβίωσε, ότι «έφυγε ένας πρίγκιπας απλός στους τρόπους, με ευρύτητα σκέψης και ανθρώπινος». Όταν ο Χαϊλέ Σελασιέ εξορίστηκε, ο Αμεδαίος Β΄ έδειξε σεβασμό και φροντίδα για την προσωπική περιουσία που άφησε, κάτι που εντυπωσίασε τον αυτοκράτορα της Αιθιοπίας. Όταν αργότερα το 1953 ο Χαϊλέ Σελασιέ επισκέφθηκε επίσημα την Ιταλία, θέλησε να καλέσει τη χήρα του για τσάι σε μία χειρονομία ευχαριστίας, αλλά όταν ενημερώθηκε ότι αυτό θα προσέβαλλε τη νεοσύστατη Δημοκρατία, το ακύρωσε. Κάλεσε στα μέσα της δεκαετίας του 1950 τον ανιψιό εκείνου Αμεντέο της Σαβοΐας-Αόστας, τον λεγόμενο «δούκα της Αόστας» στην Αιθιοπία και τον δέχθηκε με όλο το πρωτόκολλο.

Οικογένεια
Το 1927 στη Νάπολη νυμφεύτηκε την εξαδέλφη του Άννα της Ορλεάνης, κόρη του Ιωάννη δούκα του Γκιζ και απέκτησαν τέκνα:
 Μαργαρίτα, γενν. 1930, παντρεύτηκε τον Ροβέρτο των Αψβούργων-Λωρραίνης αρχιδούκα της Αυστρίας-Έστε. Ο γιος τους:
 Λόρεντς, νυμφεύτηκε την Άστριντ των Βέττιν - Σαξονίας-Κόμπουργκ & Γκότα πριγκίπισσα του Βελγίου.
 Μαρία-Χριστίνα, γενν. 1933, παντρεύτηκε τον Καζιμίρ των Βουρβόνων-Δύο Σικελιών, γιο του Γκάμπριελ πρίγκιπα των Δύο Σικελιών.

Πρόγονοι

Παραπομπές

Οίκος της Σαβοΐας