Rankism

Ο όρος Rankism (μετάφραση: κατάχρηση της κατάταξης στην εργασιακή ιεραρχία) περιγράφει την «καταχρηστική, με διακρίσεις, ή με εκμετάλλευση συμπεριφορά κάποιου λόγω της κατάταξής του σε μια συγκεκριμένη ιεραρχία». Η κακοποίηση με βάση την κατάταξη εμπεριέχει πολλά άλλα φαινόμενα όπως τον εκφοβισμό, το ρατσισμό, τα καψόνια, τον ηλικιακό ρατσισμό, το σεξισμό, και την ομοφοβία. Ο όρος rankism επινοήθηκε από τον φυσικό, εκπαιδευτικό και διπλωμάτη Robert W. Fuller.

Χαρακτηριστικά
Το rankism μπορεί να πάρει πολλές μορφές, συμπεριλαμβανομένων:
 Την εκμετάλλευση της θέσης ενός ατόμου μέσα σε μια ιεραρχία για να εξασφαλίσει αδικαιολόγητα πλεονεκτήματα και οφέλη (π.χ. μαζικά εταιρικά μπόνους)
 Την κατάχρηση της θέσης ισχύος (π.χ. ένας καταχρηστικός γονέας ή ιερέας, ένας διεφθαρμένος διευθύνων σύμβουλος, ένα αφεντικό εκφοβιστής, την κακοποίηση κρατουμένων),
 Την χρησιμοποίηση της κατάταξης μέσα στην ιεραρχία ως ασπίδα για την αποφυγή χωρίς τιμωρία υβριστικών ή ταπεινωτικών συμπεριφορών σε άλλους
 Την χρησιμοποίηση της κατάταξης για τη διατήρηση της θέσης ισχύος για περισσότερο καιρό χωρίς αιτιολόγηση.
 Την εκμετάλλευση του βαθμού του σε ένα πεδίο δραστηριότητας, για να επιδείξει την ανωτερότητά του ως άτομο.
 Την εκμετάλλευση του βαθμού που αποκτήθηκε ή κρατήθηκε παράνομα (όπως σε καταστάσεις που στηρίζονται αληθοφανείς διακρίσεις κοινωνικής κατάταξης, όπως ο ρατσισμός, ο σεξισμός, ή ο ταξισμός).
Το rankism μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε κοινωνική ιεραρχία, όπως κυβερνήσεις, επιχειρήσεις, οικογένειες, μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς και πανεπιστήμια.

Χρήση του όρου 
Ο όρος rankism εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε έντυπη μορφή στο περιοδικό Oberlin Alumni Magazine το Φθινόπωρο του 1997. Αργότερα εμφανίστηκε στο βιβλίο Somebodies and Nobodies: Overcoming the Abuse of Rank, του Fuller και εκδόθηκε το 2003.

Η πρώτη χρήση του όρου σε περιοδικό διαχείρισης έγινε το 2001 με άρθρο του Leader to Leader Institute. Το άρθρο αμφισβήτησε την κατάχρηση της κατάταξης σε εργασιακές ιεραρχίες. Η έννοια του rankism έκτοτε έχει καλυφθεί ευρέως από τα μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένων των The New York Times, του NPR, του C-SPAN, του The Boston Globe, του BBC, του Voice of America και του O, The Oprah Magazine.

Άλλες αξιοσημείωτες αναφορές σχετικά με το rankism περιλαμβάνουν το δεύτερο βιβλίο του Fuller πάνω στο θέμα, All Rise: Somebodies, Nobodies, and the Politics of Dignity, και ένας οδηγός με τίτλο Dignity for All: How to Create a World Without Rankism.

Το δίκτυο Human Dignity and Humiliation Studies (HumanDHS) έχει επίσης αποδεχθεί την έννοια του rankism ως κύριο θέμα των δράσεών του. Υποστηρίζει πως, «... η αποστολή που έχουμε αναλάβει στο HumanDHS, είναι η αντιμετώπιση της κατάχρησης στην ιστορική κλίμακα, του rankism και της ενδημικής ταπείνωσης που επιφέρει.»

Η επαγγελματίας μεσολαβητής Julia Ann Wambach χρησιμοποιεί τον ορισμό του Fuller για το rankism ώστε να εξερευνήσει την κατάχρηση της θέσης μέσα στην ιεραρχία σε οποιαδήποτε κατεύθυνση ισχύος, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου που το rankism αυτοτροφοδοτείται στα πλαίσια της ομάδας.

Rankism και αξιοπρέπεια 
Σύμφωνα με τον Fuller, η κατάχρηση της θέσης κάποιου στην ιεραρχία βιώνεται από τα θύματα σαν μια προσβολή για την αξιοπρέπειά τους. Ο Fuller και οι υποστηρικτές του έχουν ξεκινήσει ένα νέο κοινωνικό κίνημα για την προώθηση της δημιουργίας μια αξιοπρεπούς κοινωνίας. Στόχος του κινήματος αξιοπρέπειας είναι να ξεπεραστεί το rankism με τον ίδιο τρόπο που τα πολιτικά δικαιώματα και τα γυναικεία κινήματα στοχεύουν εναντίον του ρατσισμού και του σεξισμού.

Δείτε ακόμα
 Κατάχρηση
 Bullying
 Ταξισμός
 Διάκριση
 Ελιτισμός
 Εκμετάλλευση
 Παρενόχληση από θέση εξουσίας

Παραπομπές

Βιβλιογραφία

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Academe Online - Ανώνυμο, (Σεπτέμβριος/Οκτώβριος 2006) "Class Issues Outside the Classroom"
 Brazen Careerist - Penelope Trunk, (27 Αυγούστου, 2006) "Battle Cry Against Power Tripping" συνέντευξη του Robert Fuller, στο Brazen Careerist
 Breaking Ranks  - Βιβλιογραφία στον ιστοχώρο του Fuller
 Breaking Ranks  - Άλλα άρθρα του Fuller
 Branking Ranks  -Διδακτέα ύλη στον ιστοχώρο του Fuller
 Canadian Living - Diana Fisher, "Rankism: Bullying someone of a lower rank at work"
 DigDi.org - "The Dignitarian Dialogues" (ιστοσελίδα που προσπαθεί να ξεκινήσει μια δημόσια συζήτηση rankism)
 Dignitarians.org  - "The Dignitarian Foundation:  Protecting the dignity of others as you would your own" (ίδρυμα αφιερωμένο στην ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού και εργαλείων υποστήριξης για την καταπολέμηση rankism)
 Human Dignity and Humiliation Studies - μια οργάνωση που αποτελείται πάνω από χίλια μέλη ακαδημαϊκών και επαγγελματιών ανά τον κόσμο που έχουν αφιερωθεί στο να αντιμετωπίζουν την ταπείνωση
 Dignity – Άρθρο στο SpiritualWiki
 Right-Rank.com –  Το Right-rank είναι η χρήση των επικοινωνιακών ικανοτήτων από τον οποιοδήποτε μέσα σε ιεραρχικό καθεστώς για την προώθηση του σεβασμού της αξιοπρέπειας όλων των ανθρώπων ανεξάρτητα από τη θέση τους. 
 SomebodyBook.com - I Feel Like Nobody When... I Feel Like a Somebody When... (παιδικό βιβλίο που παρουσιάζει θέματα που σχετίζονται με rankism), Stephanie Heuer (2005)
 YubaNet.com - " "Executive" monkeys influenced by other executives, not subordinates", Ιατρικό κέντρο του Πανεπιστημίου Duke University (March 22, 2006)

Κοινωνική ανισότητα
Εκφοβισμός
Κακοποίηση
Διάκριση