Οινηίδα φυλή

Με την ονομασία Οινηίς ή Οινηίς φυλή  (αρχαία ελληνικά: Οἰνηΐς) ή Οινηίδα φυλή (σύγχρονα ελληνικά) για την φυλή και Οινηίδα (γενική: Οινηίδος) για την περιοχή και με το όνομα (άρθρο: ο) Οινεύς ή  (άρθρο πληθυντικού: οι) Οινείς ή Οινηείς, για τα μέλη της φυλής και τους κατοίκους της περιοχής αυτής, αναφέρεται μια από τις φυλές της Αρχαίας Ελλάδας και μία από τις 10 φυλές της Αρχαίας Αθήνας, οι οποίοι κατοικούσαν στην ομώνυμη περιοχή της  Οινηίδας, η οποία περιλάμβανε μια σειρά από δήμους της περιοχής της σύγχρονης Ελλάδας που είναι γνωστή ως Αττική.

Ονομασία

Η Οινηίδα, πήρε το όνομά της από τον μυθικό Οινέα (αρχαία ελληνικά: Οινεύς), ο οποίος ήταν ο βασιλιάς της Καλυδώνας, γιος του Πορθάονα και της Ευρύτης, εγγονός του Αγήνορα και απόγονος του Ενδυμίωνα και της Προνόης.

Οι 10 φυλές της Αρχαίας Αθήνας
Η φυλή και η περιοχή των 20 Οιηνίδων δήμων ήταν μέρος της μεγάλης πόλης-κράτους της αρχαίας Αθήνας, η οποία διοικούταν από εκπροσώπους των 10 φυλών της Αθήνας, με βάση τη διαίρεση του Κλεισθένη, οι οποίες ήταν οι εξής:

 Ἐρεχθηΐς, (ονομάστηκε από τον Ερεχθέα),
 Αἰγηΐς, (ονομάστηκε από τον Αιγέα),
 Πανδιονίς, (ονομάστηκε από τον Πανδίονα),
 Λεοντίς, (ονομάστηκε από τον Λέω, γιο του Ορφέα),
 Ἀκαμαντίς, (ονομάστηκε από τον Ακάμα, γιο του Θησέα),
 Οἰνηΐς, (ονομάστηκε από τον Οινέα),
 Κεκροπίς, (ονομάστηκε από τον Κέκροπα),
 Ἱπποθοντίς, (ονομάστηκε από τον Ιπποθόωντα),
 Αἰαντίς, (ονομάστηκε από τον Αίαντα),
 Ἀντιοχίς, (ονομάστηκε από τον Αντίοχο, γιο του Ηρακλή).

Οι δήμοι της Οινηίδος 
Η φυλή Οινηίς, με βάση τη διαίρεση του Κλεισθένη, είχε κατανεμηθεί σε διάφορες περιοχές, που καταλάμβαναν οι δήμοι, που ανήκαν σε αυτήν και έφεραν τις ονομασίες:

 Αχαρναί ή Αχάρνα, ο δημότης Αχαρνεύς ή Αχαρνίτης ή Αχαρναίος ή Αχαρνικός,  πληθυντικός (οι): Αχαρνής (Ἀχαρνῆς στην Αττική διάλεκτο) ή Αχαρνείς (γνωστοί και από τους Αχαρνείς του Αριστοφάνη),
 Βουτάδαι, ο δημότης Βουτάδης,
 Επικηφισία ή Επικηφίσιοι, (επίσης συναντάται και ως Επικηφησία) ο δημότης Επικηφίσιος ή Επικηφήσιος,
 Θρία ή Θριώ, ο δημότης Θριάσιος,
 Ιπποταμάδαι, ο δημότης Ιπποταμάδης,
 Κοθωκίδαι, ο δημότης Κοθωκίδης,
 Λακιάδαι, ο δημότης Λακιάδης, 
 Λουσία, ο δημότης Λουσιεύς 
 Μελίτη, ο δημότης Μελιτεύς,
 Όη, ο δημότης Όηθεν (= προέρχεται από την Όη),
 Περιθοίδαι, ο δημότης Περιθοίδης, 
 Πτελέα, ο δημότης Πτελεάσιος,
 Τυρμίδαι, ο δημότης Τυρμίδης,
 Φυλή, ο δημότης Φυλάσιος,

Ιστορικές ασάφειες 
Υπάρχουν μερικές ιστορικές ασάφειες σχετικά με την ταύτιση ή τα ονόματα μερικών δήμων αυτής της φυλής, σε σχέση με άλλες:
 Βουτάδαι ή Βούτεια ο δημότης Βουτάδης, (υπό αμφισβήτηση το αν ανήκε στη φυλή, τον αναφέρει ο Στέφανος Βυζάντιος ως δήμο της Αιγηίδος φυλής).
 Κειριάδαι (Κειριάδες), ο δημότης Κειριάδης,   (υπό αμφισβήτηση το αν ανήκε στη φυλή, τον αναφέρει ο Στέφανος Βυζάντιος ως δήμο της Ιπποθοωντίδας φυλής, η οποία είναι και η επικρατέστερη άποψη).

Η συμμετοχή των δήμων στη αρχαία Βουλή 
Η αντιπροσωπευτική ποσόστωση των εκπροσώπων - βουλευτών των δήμων της Οινηίδος (στον παρακάτω πίνακα) αποδεικνύει και τη σημαντική συμμετοχή της φυλής αυτής,  κατά την πρώτη (508 π.Χ. - 306 π.Χ.) και τη δεύτερη περίοδο (306 π.Χ. - 223 π.Χ.) της διακυβέρνησής της, μέσω της αρχαίας αθηναϊκής Βουλής και της Εκκλησίας του δήμου, ειδικότερα την περίοδο μεταξύ των ετών 343 π.Χ. - 253 π.Χ..

 Οι πιο μεγάλοι από τους δήμους της Οινηίδος ήταν: Αχαρναί (ήταν επίσης ο μεγαλύτερος της Αθήνας, σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, με 22/500 βουλευτές), Θρία και Όη.

Οἰνηΐς

Προσωπικότητες από την Οινηίδα 
Με καταγωγή γενικά από την Οινηίδα, αναφέρονται οι εξής:
 Κρατίνος ο Αθηναίος,
 Λάμαχος και ο πατέρας του Ξενοφών,

Από το δήμο των Αχαρνών, γνωστοί, ήταν:
 Αθηνόδωρος του Γοργίππου,
 Τιμόμαχος,

Δείτε επίσης 
 Αρχαία Αθήνα

Παραπομπές - σημειώσεις

Πηγές

Αρχαίες πηγές
 Στέφανος Βυζάντιος, «Εθνικών», Έκδοση 1839: Stephanus (Byzantius), Anton Westermann: “Stephani Byzantii Ethnikōn quae supersunt”, Sumptibus et typis B.G. Teubneri, Λειψία 1839.

Φυλές της αρχαίας Αθήνας