Σελαχαττίν Ουλκιουμέν

Ο Σελαχαττίν Ουλκιουμέν (Selahattin Ülkümen) (1914 -2003) ήταν ο γενικός πρόξενος της Τουρκίας στη Ρόδο κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Από τη θέση αυτή κατάφερε το καλοκαίρι του 1944 να σώσει περίπου 50 Εβραίους της Ρόδου (εκ των οποίων οι 13 ήταν Τούρκοι πολίτες) ενώ οι υπόλοιποι είχαν κάποια σχέση με την Τουρκία (συγγενείς ή συζύγους που είχαν τουρκική υπηκοότητα). Ειδικότερα, στις 18 Ιουλίου του 1944, οι Εβραίοι που κατοικούσαν στο νησί, διατάχθηκαν από τους Γερμανούς  (που είχαν πια υπό την κατοχή τους τα Δωδεκάνησα μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας), να συγκεντρωθούν στα γραφεία της Γκεστάπο στην πόλη της Ρόδου, αγνοώντας ότι επρόκειτο να μεταφερθούν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Τότε ο Ουλκιουμέν παρενέβη και ζήτησε από τον Γερμανό διοικητή να αφήσει ελεύθερους τους Εβραίους που είχαν τουρκική υπηκοότητα και τις οικογένειές τους, περίπου 15 άτομα. Σύμφωνα με μαρτυρία του συζύγου της Matilda Toriel (ο σύζυγός της ήταν Εβραίος που είχε ιταλική υπηκοότητα ενώ η ίδια ήταν Εβραία που είχε τουρκική υπηκοότητα), ο Ουλκιουμέν εμφάνισε στην Γκεστάπο μια λίστα με τα ονόματα και άλλων 25 με 30 Εβραίων του νησιού και ζήτησε να αφεθούν και αυτοί ελεύθεροι επειδή σύμφωνα με τον Τούρκο πρόξενο είχαν παλαιότερα και αυτοί την τουρκική υπηκοότητα. Η Γκεστάπο ζήτησε τα έγγραφα που αποδείκνυαν τον ισχυρισμό του Ουλκιουμέν αλλά τέτοια έγγραφα δεν υπήρχαν. Τότε ο Τούρκος πρόξενος ισχυρίστηκε ότι σύμφωνα με την τουρκική νομοθεσία οι σύζυγοι Τούρκων πολιτών θεωρούνταν Τούρκοι πολίτες και οι ίδιοι, και ζήτησε την απελευθέρωσή τους. Η Toriel αργότερα ανακάλυψε ότι τέτοιος νόμος δεν υπήρχε και ότι ο Ουλκιουμέν τον επινόησε προκειμένου να σώσει και άλλους Εβραίους της Ρόδου. Για τη συμβολή του στη διάσωση των εν λόγω Εβραίων του απονεμήθηκε το 1989 ο τίτλος του Δικαίου των Εθνών και το 1990 εκδόθηκε στο Ισραήλ γραμματόσημο προς τιμήν του.

Ο Σελαχαττίν Ουλκιουμέν πέθανε στις 7 Ιουλίου του 2003 στην Κων/πολη.

Στις 5 Ιουνίου του 2012 εγκαινιάστηκε στο Βαν, της ανατολικής Τουρκίας, ένα σχολείο (που είχε καταστραφεί από τον σεισμό τον Οκτώβριο του 2011) το οποίο ξαναχτίστηκε με έξοδα της Εβραϊκής Κοινότητας της Τουρκίας και της American Jewish Joint Distribution Committee και φέρει το όνομα του Σελαχαττίν Ουλκιουμέν.

Παραπομπές

 
Τούρκοι διπλωμάτες