Άουγκουστ Φέρντιναντ Μέμπιους

Ο Άουγκουστ Φέρντιναντ Μέμπιους (August Ferdinand Möbius, 17 Νοεμβρίου 1790 – 26 Σεπτεμβρίου 1868) ήταν Γερμανός μαθηματικός, αλλά και θεωρητικός αστρονόμος.

Είναι περισσότερο γνωστός για την ανακάλυψη της Λωρίδας του Μέμπιους, μιας διδιάστατης μη προσανατολίσιμης επιφάνειας που έχει μόνο μία πλευρά όταν είναι ενσωματωμένη στον τριδιάστατο ευκλείδειο χώρο. Η λωρίδα αυτή πάντως ανακαλύφθηκε ανεξάρτητα περίπου την ίδια εποχή από τον Γιόχαν Μπένεντικτ Λίστινγκ. Ο Μέμπιους υπήρξε ο πρώτος που εισήγαγε τις ομογενείς συντεταγμένες στην προβολική γεωμετρία. Αρκετές άλλες μαθηματικές έννοιες φέρουν το όνομά του.

Το ενδιαφέρον του Μέμπιους για τη Θεωρία αριθμών οδήγησε στη σημαντική Συνάρτηση Μέμπιους μ(n), καθώς και στη σχέση αναστροφής του Μέμπιους. Στην Ευκλείδεια γεωμετρία, καθιέρωσε συστηματικά τη χρήση γωνιών με πρόσημα και ευθύγραμμων τμημάτων για την απλοποίηση και την ενοποιημένη παρουσίαση αποτελεσμάτων.

Βιογραφικά στοιχεία
Λίγα είναι γνωστά για τη ζωή του Μέμπιους. Γεννήθηκε στο Schulpforta της Σαξωνίας-Άνχαλτ και καταγόταν από την πλευρά της μητέρας του από τον θρησκευτικό μεταρρυθμιστή Μαρτίνο Λούθηρο. Σπούδασε μαθηματικά στα γερμανικά πανεπιστήμια της Λειψίας, του Γκέτινγκεν και του Χάλε, έχοντας καθηγητές, μεταξύ άλλων, τον Καρλ Φρίντριχ Γκάους, τον Γιόχαν Πφαφ και τον Καρλ Μολβέιντε (ο δεύτερος επέβλεψε και την εκπόνηση της διδακτορικής του διατριβής). Ο Μέμπιους σταδιοδρόμησε στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας, όπου αξιοσημείωτοι φοιτητές του υπήρξαν οι Χέρμαν Χάνκελ και Βίλχελμ Φήντλερ. Ο Μέμπιους πέθανε στη Λειψία σε ηλικία 77 ετών.

Συλλογή των απάντων του
 Gesammelte Werke (τόμος 1)  (S. Hirzel, Λειψία 1885)
 Gesammelte Werke (τ. 2)  (S. Hirzel, Λειψία 1885)
 Gesammelte Werke (τ. 3)  (S. Hirzel, Λειψία 1885)
 Gesammelte Werke (τ. 4)  (S. Hirzel, Λειψία 1885)

Ονομάσθηκαν προς τιμή του
 Η Λωρίδα του Μέμπιους στην τοπολογία
 Ο Μετασχηματισμός Μέμπιους, σημαντικός στην προβολική γεωμετρία
 Η Σχέση αναστροφής του Μέμπιους στη θεωρία των αριθμών
 Η Συνάρτηση Μέμπιους
 Η Möbius configuration και η Möbius–Kantor configuration
 Ο Γράφος Möbius–Kantor
 Ο κρατήρας Μέμπιους στην αόρατη πλευρά της Σελήνης
 Ο αστεροειδής 28516 Μέμπιους (28516 Möbius), που ανακαλύφθηκε το έτος 2000

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Μαθηματική βιογραφία από τους J.J. O'Connor και E.F. Robertson
 August Ferdinand Möbius - Œuvres complètes (τα έργα του στη γαλλική από τη Gallica-Math)
 Οπτικοποίηση των μετασχηματισμών Μέμπιους από μαθηματικούς στο Πανεπ. της Μινεζότα
 Middle School Mathematician Project Σύντομη βιογραφία του Μέμπιους από μαθητές του γυμνασίου

Γερμανοί μαθηματικοί
Γερμανοί αστρονόμοι
Γεωμέτρες
Αστρονόμοι του 19ου αιώνα
Μαθηματικοί του 19ου αιώνα