Κρίση της Μπιζέρτα

Η Κρίση της Μπιζέρτα (Crise de Bizerte) συνέβη τον Ιούλιο του 1961, όταν η Τυνησία προέβη σε αποκλεισμό της γαλλικής ναυτικής βάσης στη Μπιζέρτα της Τυνησίας, ελπίζοντας να εξαναγκαστεί η Γαλλία να εκκενώσει τη βάση.

Ιστορικό 
Η Μπιζέρτα ήταν γαλλική ναυτική βάση από το 1895 και θέατρο σκληρότατων μαχών μεταξύ Γερμανών και συμμάχων για την ανακατάληψή της το 1943. Επίσης ήταν σταθμός επιβίβασης των συμμαχικών δυνάμεων που έλαβαν μέρος το 1944 στην απόβαση στη Σικελία και την Ιταλία. Το 1961 μετατράπηκε σε πεδίο αντιπαράθεσης Γαλλίας-Τυνησίας. Την αφορμή έδωσε η απόφαση του Τυνήσιου προέδρου Χαμπίμπ Μπουργκίμπα να διατάξει τον αποκλεισμό των γαλλικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων, ώστε να ικανοποιηθεί το αίτημά του για την εκκένωση των βάσεων από τα γαλλικά στρατεύματα. Ωστόσο, η κρίση σοβούσε από καιρό. Ενταγμένο στο ιστορικό περίγραμμα της καταρρέουσας αποικιοκρατίας και του αφυπνιζόμενου εθνικισμού στην Αφρική, το ζήτημα της Μπιζέρτα τέθηκε αμέσως μετά την ανεξαρτησία της Τυνησίας και ήταν, εκτός των άλλων, συνυφασμένο με τις διεκδικήσεις του Μπουργκίμπα επί της Σαχάρας και με το αίτημά του να μεταβληθούν τα σύνορα με την Αλγερία. Η κορύφωση ήρθε στις 19 Ιουλίου, όταν 10.000 Τυνήσιοι εθελοντές απέκλεισαν τη βάση και έστησαν οδοφράγματα σε όλες τις οδικές αρτηρίες. Την επομένη χιλιάδες διαδηλωτές διακήρυξαν μπροστά στο προεδρικό μέγαρο στην Τύνιδα την απόφασή τους να πολεμήσουν μέχρι τέλους. Η μάχη άρχισε την ίδια ημέρα και κράτησε μέχρι τις 22 Ιουλίου, οπότε γαλλικά στρατεύματα διέσπασαν τον κλοιό και εισήλθαν στη βάση, εξουδετερώνοντας τους Τυνήσιους, οι οποίοι έχασαν συνολικά 630 άνδρες. Τελικά επιβλήθηκε κατάπαυση του πυρός τόσο στην Μπιζέρτα όσο και στις παραμεθόριες περιοχές της Σαχάρας, όπου είχαν διεισδύσει Τυνήσιοι εθελοντές για να στήσουν τη σημαία της χώρας τους.

Το ζήτημα προσέλαβε στη συνέχεια διεθνείς διαστάσεις, με αλλεπάλληλες θυελλώδεις συνεδριάσεις στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Ο.Η.Ε. και καταδίκη της Γαλλίας, η οποία, ωστόσο, επέμεινε μέχρι τέλους στη διευθέτηση της κρίσης με διμερείς διαπραγματεύσεις και όχι με διεθνή μεσολάβηση. Η εκτόνωση επήλθε το φθινόπωρο του 1961 και την 1η Οκτωβρίου οι Γάλλοι αποσύρθηκαν από την πόλη της Μπιζέρτα στη ναυτική βάση.

Πηγές 
Σύγκρουση Γαλλίας-Τυνησίας για την Μπιζέρτα, Ιστορικό Λεύκωμα 1961, σελ. 102-103, Καθημερινή, Αθήνα (1997)

Ιστορία της Τυνησίας