Κωνσταντίνος Δούκας (ηγεμόνας της Θεσσαλίας)

Ο Κωνσταντίνος (απεβ. 1303) από τον Οίκο των Αγγέλων ήταν Κυβερνήτης της Θεσσαλίας (1289 - 1303), η οποία στην εποχή του ταυτιζόταν με το Δουκάτο Νέων Πατρών με έδρα την Υπάτη. Ο Κωνσταντίνος ήταν δεύτερος γιος του Κυβερνήτη της Θεσσαλίας Ιωάννη Α΄ Δούκα και της συζύγου του, η οποία έχει καταγραφεί από τις πηγές με το μοναστικό όνομα "Υπομονή".

Βιογραφία
Ο ίδιος προτιμούσε, όπως τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς του, να χρησιμοποιεί τα επώνυμα των προγόνων του από την Δυναστεία των Κομνηνών και την Δυναστεία των Δουκών. Από τις αδελφές του η Ελένη Αγγελίνα Κομνηνή είχε παντρευτεί σε πρώτο γάμο τον Γουλιέλμο Α΄ ντε λα Ρος Δούκα των Αθηνών, μία άλλη τον Ανδρόνικο Ταρχανειώτη (ανιψιό του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου) και η νόθη Ελένη Δούκαινα Αγγελίνα είχε παντρευτεί σε δεύτερο γάμο τον Στέφανο-Ουρός Γ΄ Νεμάνια βασιλιά της Σερβίας.

Κυβερνήτης της Θεσσαλίας
Διαδέχθηκε τον πατέρα του (1289), πήρε τον τίτλο Σεβαστοκράτωρ (1295) και κυβέρνησε μέχρι τον θάνατο του (1303). Διαδέχθηκε τον πατέρα του ανήλικος και την κηδεμονία του ανέλαβε η θεία του Άννα Παλαιολογίνα Καντακουζηνή. Ο μικρότερος αδελφός του Θεόδωρος Άγγελος ήταν συγκυβερνήτης του μέχρι τον δικό του πρόωρο θάνατο (1299). Στην αρχή της βασιλείας του η μητέρα του ξεκίνησε διαπραγματεύσεις με την Βυζαντινή Αυτοκρατορία, αναγνώρισε την υψηλή κυριαρχία του αυτοκράτορα, σε αντάλλαγμα έδωσε στον γιο της τον τίτλο του Σεβαστοκράτορα.

Πόλεμοι με τους Ανδεγαυούς
Ο Κωνσταντίνος συνέχισε τους πολέμους του πατέρα του απέναντι στον θείο του Δεσπότη της Ηπείρου Νικηφόρο Α΄ Κομνηνό Δούκα και τους Ανδεγαυούς του συμμάχους. Οι Θεσσαλοί σε εκστρατεία τους (1295) κατέλαβαν τα εδάφη που είχε σκοπό να δώσει προίκα ο Νικηφόρος στην κόρη του Θαμάρ της Ηπείρου η οποία παντρεύτηκε τον Φίλιππο Α΄ του Τάραντα, γιο του Καρόλου Β΄ και της Μαρίας της Ουγγαρίας. Οι Ανδεγαυοί κατέλαβαν την επόμενη χρονιά τις περισσότερες κατακτήσεις (1296), αργότερα κατέλαβαν και το Αγγελόκαστρο Αιτωλοακαρνανίας (1301). Δεν είναι γνωστή καμιά άλλη πληροφορία για τον Κωνσταντίνο Δούκα μέχρι τον θάνατο του (1303).

Οικογένεια
Η σύζυγός του δεν είναι γνωστή, μονάχα ο Καρλ Χοπφ την καταγράφει με το όνομα Άννα Ευαγιόνισσα, πέθανε το 1317 και μαζί της απέκτησε :

Ιωάννης Β΄ Δούκας διάδοχος του στην Θεσσαλία, παντρεύτηκε την Ειρήνη Παλαιολογίνα νόθη κόρη του Βυζαντινού αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β΄ Παλαιολόγου.

Οι Φράγκοι αναφέρονταν σε αυτόν ως Δούκα της Νεοπατρίας, εκφέροντας το επώνυμό του σαν να ήταν τίτλος.

Παραπομπές

Πηγές

Δημήτριος Ι. Πολέμης (1968), "The Doukai: A Contribution to Byzantine Prosopography" (Αγγλικά)
Ferjančić, Božidar (1974). Тесалија у XIII и XIV веку [Thessaly in the 13th and 14th Centuries] (in Serbian). Belgrade: Византолошког институт САНУ.
Fine, John Van Antwerp (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest
Trapp, Erich; Beyer, Hans-Veit; Walther, Rainer; Sturm-Schnabl, Katja; Kislinger, Ewald; Leontiadis, Ioannis; Kaplaneres, Sokrates (1976–1996)., Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit (Γερμανικά)

Δυναστεία των Αγγέλων
Κυβερνήτες της μεσαιωνικής Θεσσαλίας
Υπάτη
Βυζαντινοί του 13ου αιώνα
Σεβαστοκράτορες