Μονή Πελεκητής

Η Μονή Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, περισσότερο γνωστή ως Μονή Πελεκητής (), είναι ερειπωμένο μοναστήρι της βυζαντινής περιόδου ευρισκόμενο σε κοντινή απόσταση της σημερινής Τρίγλιας της Τουρκίας (στη μεσαιωνική Βιθυνία). 

Η ίδρυση του μοναστηριού ανάγεται στον 8ο αιώνα, ωστόσο η ακριβής ημερομηνία ίδρυσης είναι άγνωστη. Η περισσότερο απαντώμενη ονομασία του, «Πελεκητή», αναφέρεται στην τοποθεσία του επί ενός απότομου βράχου. Το μοναστήρι αποτέλεσε κέντρο εικονολατρικής αντίστασης κατά την περίοδο της εικονομαχίας, ενώ το 763/4 δέχθηκε επίθεση και πυρπολήθηκε από τον φανατικό εικονομάχο κυβερνήτη Μιχαήλ Λαχανοδράκοντα. Ο Λαχανοδράκων βασάνισε τον ηγούμενο του μοναστηριού, Θεοστήρικτο, καθώς και άλλους μοναχούς, 38 εκ των οποίων ετάφησαν ζωντανοί στην Έφεσο. Το μοναστήρι ανεγέρθηκε εκ νέου προς τα τέλη του συγκεκριμένου αιώνα, έπειτα από το πέρας της πρώτης περιόδου της Εικονομαχίας, με κάποιον Μακάριο να γίνεται ηγούμενος. Με το εκ νέου ξέσπασμα της Εικονομαχίας μετά το 813, εξορίστηκε και φυλακίστηκε, ωστόσο οι μοναχοί της Πελεκητής συνέχισαν να αντιστέκονται στην Εικονομαχία.

Έκτοτε, το μοναστήρι εξαφανίζεται από τις πηγές, ωστόσο έχει ταυτοποιηθεί από σύγχρονους ακαδημαϊκούς με ερείπια μοναστηριού σε απόσταση 5 χμ. προς τα δυτικά από την πόλη της Τρίγλιας, το οποίο ήταν αφιερωμένο στον Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο. Οι κάτοικοι της περιοχής, σήμερα, το αποκαλούν Αγιά Γιανί ή Αγιανί, παρεφθαρμένη εκδοχή της ελληνικής ονομασίας του.

Παραπομπές

Πηγές 

  

Βυζαντινές εκκλησίες στην Τουρκία
Μεσαιωνική Βιθυνία
Εικονομαχία
Ελληνορθόδοξα μοναστήρια στην Τουρκία
Κτίρια και κατασκευές στην Επαρχία Προύσας