Ιωάννης Κακριδής

Ο Ιωάννης Κακριδής (1901–1992) ήταν Έλληνας κλασικός φιλόλογος.

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1901. Πατέρας του ήταν ο λατινιστής Θεοφάνης Κακριδής και μητέρα του η Μαρία-Ελένη Χατζηδάκη. Σπούδασε φιλολογία στα Πανεπιστήμια Αθηνών, Βερολίνου, Βιέννης και Λειψίας. Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα εργάστηκε ως προγυμναστής φιλολογικών μαθημάτων. Έλαβε το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο Αθηνών το 1925. Διετέλεσε υφηγητής από το 1930 ως το 1939 και έκτακτος καθηγητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, από το 1939 ως το 1945 τακτικός καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και από το 1948 ως το 1968 τακτικός καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Δίδαξε μετά από πρόσκληση στο Τύμπινγκεν, Στοκχόλμης, Λουντ και Ουψάλα. Ο Κακριδής ήταν μελετητής του Ομήρου και ένας από τους σημαντικότερους κλασικιστές του 20ού αιώνα στην Ελλάδα. Ήταν επίσης ένας από τους πρώτους και πλέον ένθερμους υποστηρικτές του μονοτονικού συστήματος στην Ελληνική γλώσσα.

Η δίκη των τόνων
Το 1941, καταγγέλθηκε από τους καθηγητές του πανεπιστημίου Αθηνών για την αναδημοσίευση μιας διάλεξης σε μονοτονικό σύστημα. Αυτό οδήγησε στην αποκαλούμενη «Δίκη των τόνων» και τη δίωξή του, ενώ αργότερα αποπέμφθηκε από το πανεπιστήμιο.

Η ενασχόληση με τα εκπαιδευτικά πράγματα
Την περίοδο μεταξύ 1964 και 1967 διετέλεσε πρόεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, βοηθώντας στην εκπαίδευτική μεταρρύθμιση που πραγματοποιούσε η κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου. Το 1968 παραιτήθηκε από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης εξαιτίας της δικτατορίας των συνταγματαρχών. Το 1971 μαζί με τους Λίνο Πολίτη, Γιώργο Σεφέρη και Μανόλη Παπαθωμόπουλο ίδρυσε έναν ιδιωτικό οργανισμό για την έκδοση κειμένων της παλιότερης φάσης της νεοελληνικής λογοτεχνίας (11ος-17ος αι.) με τίτλο Βυζαντινή και Νεοελληνική Βιβλιοθήκη. Μετά τη μεταπολίτευση συνεργάστηκε με το Κέντρο Εκπαιδευτικών Μελετών και Επιμορφώσεως ως συνταξιούχος μετέχοντας σε επιμορφωτικά σεμινάρια και σε συγγραφή τόμων με επιμορφωτικές εισηγήσεις. Πέθανε στην Αθήνα το 1992.

Τιμητικές διακρίσεις
Το 1971 εκδόθηκε τιμητικός τόμος από τη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με τίτλο, Μελέτες και άρθρα. Ακόμη, ήταν επίτιμος καθηγητης από τη Φιλοσοφική Αθηνών, ενώ του απενεμήθη το Βραβείο Χέρντερ το (1976). Ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου της Τυβίγγης το 1961, ενώ το 1977 του απονεμήθηκε ο γερμανικός μεγαλόσταυρος εξόχων πράξεων και το σουηδικό παράσημο του Πολικού Αστέρα.

Οικογενειακή κατάσταση
Τα παιδιά του Φάνης και Ελένη ασχολήθηκαν επίσης με τη φιλολογία.

Εργογραφία
Ο νόμος της αποβολής των τονουμένων φωνηέντων εις το ιδίωμα των Λευκών (Πάρου), Αθήναι, 1926
Άραι. Μυθολογική μελέτη, 1929
Αρχαία ελληνική μετρική, 1931
Ο ποιητής και η μυθική παράδοση, 1932
Το μεταφραστικό πρόβλημα, 1936
Περικλέους Επιτάφιος, 1937
Φιλοσοφική ερμηνεία. Λόγος εναρκτήριος, 1939
Ερμηνευτικά σχόλια στον Επιτάφιο του Θουκυδίδη, 1941
Ανθρωπιστικά, 1942
Ομηρικές έρευνες, 1944
Το δακτυλικό εξάμετρο, 1948
Homeric Reseaerches. Kungl. Humanistika Vetenskapssamfundeti Lund, Acta 45, Lund, 1949
Παιδεία δύναμις θεραπευτική ψυχής, 1950
Η αρχαία ελληνική κωμωδία και οι Νεφέλες του Αριστοφάνη, 1951
Martin Nilsson, Ελληνική λαϊκή θρησκεία, 1953
Ομηρικά θέματα, 1954
Ομήρου Ιλιάδα μτφρ. Καζαντζάκης-Κακριδής, 1955 
Αρχαίοι Έλληνες και Έλληνες του Εικοσιένα, 1956
Χαιρετισμός προς τους νέους φοιτητάς, 1958
Ο μύθος στην αρχαία λυρική ποίηση των Ελλήνων, 1958
Σωκρατική δικαιοσύνη, 1960
Το νόημα της ελληνικής ελευθερίας, 1960
Der thukydideishce Epitaphios, Zetemeta 26, Munchen, 1961 
Φως ελληνικό, 1963
Ομήρου Οδύσσεια, μτφρ. Καζαντζάκης-Κακριδής, 1965
Στρατηγός Μακρυγιάννης. Μια ελληνική καρδιά, 1965
Die alten Hellenen im neugriechishen Volksgauben Volksglauben. Tuskulum Schriften, Munchen, 1967
Homer Revisited. Vetenskapssocieteten i Lund Schriften 64, Lund, 1971
Ξαναγυρίζοντας στον Όμηρο, 1971
Μελέτες και άρθρα (τιμητικός τόμος), 1971
Πλάτωνος, Ιππίας Μείζων μτφρ. Χρ. Καρούζου-Ι.Θ.Κακριδή, 1973
Νεοελληνικές μελέτες, 1976
Οι αρχαίοι Έλληνες στη νεοελληνική λαϊκή παράδοση, 1979
Προομηρικά ομηρικά ησιόδεια, 1980
Ελλήνων λόγοι, 1981
Έλα Αφροδίτη δαφνοστεφανωμένη, 1983
Ομήρου Ιλιάδα Β΄ Γυμνασίου, μετφρ. Ν. Καζαντάκη-Ι.Θ.Κακριδή, ΟΕΔΒ, 1983
Το μήνυμα του Ομήρου, 1985
Ελληνική μυθολογία, τόμοι 1-5, (Γενική εποπτεία Ι.Θ.Κακριδής) Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών, 1986
Σκηνική τέχνη των Ελλήνων, 1989
Προσφορά στον νεοελληνικό λόγο, 1991
ΠΗΓΗ

Παραπομπές

Πηγές
Ηλίας Σπυρόπουλος, «Νεκρολογία: Ιωάννης Θ.Κακριδής (1901-1992)», Ελληνικά τομ. 42 (1991-1992), σελ. 433-437
Ηλίας Σπυρόπουλος, «Ιωάννης Θ. Κακριδής: ο άνθρωπος,ο κλασικός φιλόλογος, ο Δάσκαλος, ο πνευματικός ηγέτης», Ονόματα-Revue onomastique, τομ. 9 (1984), σελ. xxxiii-xlviii
Γιώργος Κεχαγιόγλου, «Λίνος Πολίτης (1906-1982)», Ελληνικά, τομ. 34 (1982-1983), σελ. 7-22
Γιώργος Καψάλης, «Η θέση του Ιωάν. Θ. Κακριδή στη Διάπλαση των Παίδων, τα «Μικρά Μυστικά» και τρεις ανέκδοτες επιστολές του». Δωδώνη, Επ. Επ. Φιλ. Σχ. Ιωαννίνων 26 (1997), σελ. 247-276.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ιωάννης Κακριδής στον Πανδέκτη, του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών

Ελληνιστές
Έλληνες ποιητές
Έλληνες ιστορικοί
Έλληνες πανεπιστημιακοί
Απόφοιτοι Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Καθηγητές Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Έλληνες φιλόλογοι
Αποδέκτες του Βραβείου Χέρντερ