Φρίγκιες Ρης

Ο Φρίγκιες Ρης (Frigyes Riesz, 22 Ιανουαρίου 1880 – 28 Φεβρουαρίου 1956) ήταν Ούγγρος μαθηματικός, ο οποίος είχε θεμελιώδεις συνεισφορές στη συναρτησιακή ανάλυση.

Ζωή και σταδιοδρομία
Γεννήθηκε σε μια Εβραϊκή οικογένεια στο Γκιούρ, Βασίλειο της Ουγγαρίας, στην  Αυστροουγγαρία και πέθανε στη Βουδαπέστη της Ουγγαρίας. Μεταξύ του 1911 και του 1919 ήταν καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Φρανζ Γιόσεφ στο Κλουζ-Ναπόκα της Αυστροουγγαρίας. Στη συνέχεια, υπήρξε πρύτανης και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σέγκεντ, καθώς και μέλος της Ουγγρικής Ακαδημίας Επιστημών. Ήταν ο μεγαλύτερος αδερφός του μαθηματικού Μάρσελ Ρης.

Ο Ρης έκανε μερικές από τις βασικές εργασίες στην ανάπτυξη της συναρτησιακής ανάλυσης και το έργο του είχε σειρά από σημαντικές εφαρμογές στη φυσική. Καθιέρωσε τη φασματική θεωρία για φραγμένους συμμετρικούς τελεστές σε μορφή πολύ όμοια με αυτή που σήμερα θεωρείται καθιερωμένη. Συνεισέφερε επίσης και σε άλλους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της εργοδικής θεωρίας.

Ο Ρης ίδρυσε την εφημερίδα Acta Scientiarum Mathematicarum μαζί με τον Άλφρεντ Χααρ.

Είχε μια ασυνήθιστη μέθοδο για να δίνει διαλέξεις: έμπαινε στην αίθουσα μαζί με έναν βοηθό κι ένα λέκτορα. Ο λέκτορας ξεκινούσε να διαβάζει κατάλληλα αποσπάσματα από το εγχειρίδιο του Ρης και ο βοηθός έγραφε τις κατάλληλες εξισώσεις στον πίνακα, ενώ ο Ρης στεκόταν, κάνοντας νεύματα περιστασιακά.

Αναφορές 

Μαθηματικοί του 19ου αιώνα
Μαθηματικοί του 20ού αιώνα
Ούγγροι μαθηματικοί