Τρικόρυνθος

Η ή/και (ο) Τρικόρυνθος ή Τρικόρινθος ή Τρικόρυθος ή το Τρικόρυνθον (), (ο δήμος: Τρικορύνθου), ήταν αρχαίος οικισμός - πόλη και δήμος της Αιαντίδας (περιοχή της Αρχαίας Αττικής και φυλή της αρχαίας Αθήνας).

Τοποθεσία του αρχαίου δήμου 
Ο δήμος της Τρικορύνθου, ήταν δήμος της Παραλίας. Βρισκόταν ανάμεσα στο Πεντελικό όρος και την Πάρνηθα, μεταξύ του Μαραθώνα και του Ραμνούντα, στα εδάφη της μυθικής Μακαρίας πηγής (Μακαρία Κρήνη), σήμερα στην περιοχή βορειοανατολικά από το χωριό Κάτω Σούλι, στην κορυφή του οποίου σώζονται λείψανα της αρχαίας ακρόπολης του δήμου, στην τοποθεσία το Μεγάλο Μάτι και τους πρόποδες του βουνού Σταυροκοράκι. Το χωριό Κάτω Σούλι, όπως και το χωριό Άνω Σούλι, υπάγονται διοικητικά στον Δήμο Μαραθώνα.

Σε αντίθεση με τους σύγχρονους ερευνητές, ο παλαιότερος ερευνητής του 19ου αιώνα Διονύσιος Σουρμελής θεωρούσε, ότι ο δήμος βρισκόταν στην περιοχή του επάνω Σουλίου.

Μέλος της Τετράπολης 

Ο δήμος της Τρικορύθου ήταν μέλος της Τετράπολης ή Υττηνίας της Αττικής, η οποία με τη σειρά της αποτελούσε μια από τις δώδεκα περιφέρειες-πόλεις της Δωδεκάπολης Κεκροπίας. Ο Στράβων, αναφερόμενος στον ιστορικό Φιλόχορο και το έργο του «Ατθίς» (ή Ατθίδες ή Ιστορίαι) λέει ότι η Τετράπολις (Οινόη, Προβάλινθος, Τρικόρυθος, Μαραθών) ήταν μια από τις δώδεκα πόλεις, οι οποίες ιδρύθηκαν στην Αττική από τον μυθικό βασιλιά της Αθήνας, Κέκροπα και αργότερα ο Θησέας την ένωσε με την πόλη της αρχαίας Αθήνας. 

Με εξαίρεση την Προβάλινθο, η οποία ανήκε στην Πανδιονίδα φυλή, οι υπόλοιπες τρεις πόλεις (Οινόη, Τρικόρυθος, Μαραθών) ανήκαν στην Αιαντίδα φυλή. Από τις τέσσερις πόλεις, οι οποίες συναποτελούσαν την Τετράπολη, ο Μαραθώνας εθεωρείτο σαφώς, ως ο πιο σημαντικός.

Η συμμετοχή του δήμου στην αρχαία Βουλή
Ο δήμος, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές, ως μέλος αρχικά της Αιαντίδας φυλής, συμμετείχε με 3 βουλευτές στην αρχαία Βουλή των 500, κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.). Κατά τη δεύτερη περίοδο (307/306 – 224/223 π.Χ.) ο δήμος αντιπροσωπευόταν επίσης από 3 βουλευτές στη Βουλή των 600, ενώ την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.) αντιπροσωπευόταν από 6 βουλευτές. Την τέταρτη περίοδο (201/200 π.Χ. – 126/127) ο αριθμό βουλευτών–αντιπροσώπων είναι άγνωστος, ενώ κατά την πέμπτη περίοδο (126/127 – 3ος αιώνας) ο δήμος μεταφέρθηκε στην Αδριανίδα φυλή,  επίσης με άγνωστο αριθμό βουλευτών–αντιπροσώπων.

Οι κάτοικοι της Τρικορύνθου 
Ο δημότης της αρχαίας Τρικορύνθου ονομαζόταν Tρικορύσιος. Ο δήμος ήταν έδρα της ισχυρής οικογένειας των Ηρακλειδών. Σύμφωνα με μια από τις εκδοχές της ελληνικής μυθολογίας, ο βασιλιάς των Μυκηνών Ευρυσθέας σκοτώθηκε στην περιοχή του δήμου, κατά τη διάρκεια εκστρατείας εναντίον της πόλης του Μαραθώνα (σύμφωνα με μια εκδοχή από το γιο του Ηρακλή Ύλλο, σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή από τον ανιψιό του Ηρακλή Ιόλαο) και στη συνέχεια αποκεφαλίστηκε. Με βάση μια εκδοχή, αυτή του Στράβωνα, το σώμα του Ευρυσθέα θάφτηκε στον Γαργηττό, ενώ το κεφάλι του θάφτηκε στην Τρικόρυνθο, κοντά στην Μακαρία Κρήνη.  Ο τόπος της ταφής ονομάστηκε από τότε Ευρυσθέως Κεφαλή. 

Ο τόπος του δήμου της Τρικορύθου ήταν ελώδης και τελματώδης, συνεπώς το κλίμα δεν ήταν υγιεινό, ενώ κυριαρχούσαν τα μεγάλα κουνούπια, ενώ στον τόπο αυτό αναφέρεται κωμικά και ο Αριστοφάνης στο έργο του «Λυσιστράτη».

Προσωπικότητες από την Τρικόρυνθο 
Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από τον δήμο της Τρικορύνθου, όπως ο Γλαύκων ο Τρικορύσιος, ο βουλευτής Δημήτριος ο Τρικορύσιος, ο Δημόστρατος ο Τρικορύσιος γιος του Δημοστράτου, ο βουλευτής Διόδωρος ο Τρικορύσιος, ο βουλευτής Διονύσιος ο Τρικορύσιος, ο δικαστής Διονύσιος ο Τρικορύσιος γιος του Κλεμάχου, ο βουλευτής Διονύσιος ο Τρικορύσιος γιος του Στράτωνος, ο ιερέας Διονυσόδωρος ο Τρικορύσιος γιος του Μοσχίωνος, ο επιστάτης στα Ελευσίνια Διόξενος ο Τρικορύσιος γιος του Πλάτωνος, ο θεωρός της Τετράπολης Διόφαντος ο Τρικορύσιος γιος του Ευθυμένου κ.α.

Δείτε επίσης 
 Αρχαία Αθήνα
 Αιαντίδα φυλή
 Αδριανίδα φυλή

Παραπομπές - σημειώσεις

Πηγές – βιβλιογραφία
Πρωτογενείς πηγές 
 Αριστοφάνης, «Λυσιστράτη», στιχ. 1032.
 Διόδωρος Σικελιώτης, «Ιστορική Βιβλιοθήκη», Δ, 57.
 Παυσανίας, «Ελλάδος περιήγησις», «Αττικά», 44.10.
 Στράβων, «Γεωγραφικά», Βιβλίο Η', 6.19, Βιβλίο Η', 7.1, Βιβλίο Θ', 1.20 και  Βιβλίο Θ', 1.22.
 Ελληνικές επιγραφές - IG Τρικορ Attica (IG I-III).

Δευτερογενείς πηγές
 Tricorythus, στην ιστοσελίδα: referenceworks.brillonline.com,
 Ουίλλιαμ Σμιθ,  Attica - 62-65 (Marathon)
 John S. Traill: The political organization of Attica: a study of the demes, trittyes, and phylai, and their representation in the Athenian Council, “Attica”. Princeton: American School of Classical Studies at Athens (ASCSA), 1975, ISBN 978-0-87661-514-0
 John S. Traill: Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica. Athenians Victoria College, Toronto 1986, p. 138.
 Peter Siewert, "Die Trittyen Attikas und die Heeresreform des Kleisthenes", C.H. Beck, München 1982, ISBN 3406080634, ISBN 9783406080630

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Δήμος Μαραθώνα, από την ιστοσελίδα: site.marathon.gr του Δήμου Μαραθώνος.
 Μελέτη: "Η Βορειοανατολική Αττική υπό το πρίσμα των εξελίξεων - Ο δήμος Μαραθώνα", (pdf), Χωροταξικός Σχεδιασμός 7ου, Σπουδαστική ομάδα: Λάζου Χ., Ραχιώτη Α., Ρέτζου Ντ. Διδακτική ομάδα: Αυγερινού Σ., Τουφεγγοπούλου Α., Ακαδ. Έτος 2010-2011. σελ. 4 & σελ. 10, χάρτης, σημείο Νο 8: Αρχαία Τρικόρυνθος & με (•) η Μακαρία Πηγή.
 
 Trikorynthos, deme and fort, NE Kato Souli, στις ιστοσελίδες: http://imperium.ahlfeldt.se & https://web.archive.org/web/20170808012018/http://dare.ht.lu.se/, Ψηφιακός Άτλας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ("Digital Atlas of the Roman Empire", Johan Ahlfeldt, Department of Archaeology and Ancient History, Lund University, Sweden), Πανεπιστήμιο Λουντ, Λουντ, Σουηδία, πρόγραμμα: Pelagios.
 Trikorysios, στην ιστοσελίδα: ASCSA Digital Collections και https://web.archive.org/web/20170422162836/http://www.ascsa.edu.gr/ της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα.
 Trikorynthos, Lexicon of Greek Personal Names (LGPN).
 Trikorynthos, Attic Inscriptions Online.
 Trikorysios, στην ιστοσελίδα: digital.library.cornell.edu του Πανεπιστημίου Κορνέλ.

Δήμοι της Αρχαίας Αττικής
Αρχαία Αθήνα