Γεώργιος ο Αιτωλός

Ο Γεώργιος ο Αιτωλός (1525 - 1580) ήταν Έλληνας λόγιος.

Βίος
Ο Γεώργιος ο Αιτωλός γεννήθηκε στο Απόκουρο κοντά στο Θέρμο της Αιτωλίας. Στα νεανικά του χρόνια πήγε στην Κωνσταντινούπολη, όπου έλαβε τη βασική του εκπαίδευση. Αργότερα, γύρω στα 1527, πήγε στη Βενετία για να σπουδάσει θεωρητικές επιστήμες. Στην Ελλάδα επέστρεψε μάλλον κατά το 1550. Ήταν παντρεμένος και πατέρας παιδιών, όπως πληροφορούμαστε από το έργο Turcograecia (1584) του Μαρτίνου Κρούσιου. Από το ίδιο έργο πληροφορούμαστε πως ανήκε στους πατριαρχικούς κύκλους της Κωνσταντινούπολης και έχαιρε εκτίμησης από τους συγχρόνους του για την μόρφωσή του, όπως από τον Κύπριο Ιωάννη Βιναφέα και τον Δαμασκηνό Στουδίτη. Όμως η μόρφωσή του προκαλούσε και τον φθόνο άλλων εντός του Πατριαρχείου, όπως του Θεοδόσιου Ζυγομαλά και Εμμανουήλ Τζεζεπά. Η έρευνα δεν έχει καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα αν ο Γεώργιος ο Αιτωλός ήταν δάσκαλος στην Πατριαρχική Σχολή της Κωνσταντινούπολης, όπως υποστηρίζει ο Μανουήλ Γεδεών ή όχι, όπως υποστηρίζει ο Ματθαίος Παρανίκας. Πέθανε το 1580 στην Κόρινθο, όπου είχε εγκατασταθεί και δίδασκε για σύντομο χρονικό διάστημα.

Η ανακάλυψη του Γεώργιου Αιτωλού
Ο Γεώργιος ο Αιτωλός παρέμενε άγνωστος μέχρι το 1880,οπότε ο Σπυρίδων Λάμπρος ερευνώντας έναν κατάλογο των μοναστηριακών βιβλίων στο Άγιο Όρος, βρήκε στον 152 Κώδικα της Μονής Ιβήρων, γραμμένο τον 16ο αιώνα,ποιητικά έργα του Γεωργίου.

Συγγραφικό έργο
Ο Γεώργιος ο Αιτωλός υπήρξε ποιητής, συγγραφέας και κωδικογράφος. Εξακριβωμένοι ιδιόχειρες κώδικές του είναι οι: Κώδικας 130 της Μονή Παντοκράτορα του Αγίου Όρους και ο κώδικας Ε9 Ιnt. της Αμβροσιανής Βιβλιοθήκης. 

Έργο παιδευτικού χαρακτήρα με κυριότερο τη μεταφορά σε έμμετρο νεοελληνικό λόγο μύθων του Αισώπου και του Βαβρία. Μετέφρασε 144 μύθους σε στίχους. Από αυτούς οι του Γουρουνιού, Βοτάνου, Μεθυστού και Μοσχαριού είναι δικής του έμπνευσης, οι άλλοι 140 είναι παραφράσεις των μύθων του Αισώπου. Επίσης έγραψε σε δημώδη γλώσσα πονήματα εγκωμιαστικά για σημαντικά πρόσωπα της εποχής του. 

Αναλυτικότερα τα έργα του είναι: 
Ερμηνεία εις το Φως ιλαρόν
Έμμετρος απόδοσις Μύθων του Αισώπου
Ρίμα προς ευγενέστατον και τετιμημένον άρχοντα Μιχαήλ τον Καντακουζηνόν
Ρίμα προς τον ευγενέστατον και τετιμημένον άρχοντα Ανδρόνικον Καντακουζηνόν
Διάλογος του βοεβόντα Πέτρου μετά της μητρός Μύρτζενας και του Πατριάρχου Ιωάσαφ Β'
Τρία ειρωολογεία εις αρχαίαν γλώσσαν, αφιερούμενα εις τον Θεσσαλονίκης Ιωάσαφ τον Αργυρόπουλον
Επιστολαί δύο αρχονολόγητοι φιλοφρονητικαί προς τον Μεθύμνης Ιππόλυτον.

Παραπομπές

Πηγές
Γιάννης Καρύτσας, «Γεώργιος ο Αιτωλός (1525-1580). Ένας λόγιος του πρώιμου νεοελληνικού διαφωτισμού», Τα Αιτωλικά, τχ.9 (Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος 2007), σελ. 117-128.
Τάσος Γριτσόπουλος, «Πρώτη περίοδος λειτουργίας της Πατριαρχικής Σχολής Κωνσταντινούπολης», Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, τομ. 34 (1965), σελ. 222-297.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Νέος Έλλην Αίσωπος, μελέτη του Σπυρίδωνος Λάμπρου για τον Γεώργιο Αιτωλό στο Ημερολόγιον Σκόκου του 1888.

Έλληνες λόγιοι του 16ου αιώνα