Ανρί-Αλεξάντρ Ντελάντρ

Ο Ανρί-Αλεξάντρ Ντελάντρ (Henri Alexandre Deslandres, 24 Ιουλίου 1853 – 15 Ιανουαρίου 1948) ήταν Γάλλος αστρονόμος, διευθυντής στο Αστεροσκοπείο των Παρισίων, που μελέτησε εντατικά τη συμπεροφορά της ηλιακής ατμόσφαιρας.

Βιογραφικά στοιχεία
Τα φοιτητικά χρόνια του Ντελάντρ στην Πολυτεχνική Σχολή (Γαλλία) σημαδεύτηκαν από τις επιπτώσεις του Γαλλοπρωσικού Πολέμου και το χάος της Κομμούνας των Παρισίων, έτσι ώστε ευθύς μετά την αποφοίτησή του το 1874, επεδίωξε μία στρατιωτική σταδιοδρομία. Αποκτώντας τον βαθμό του λοχαγού του Μηχανικού, άρχισε να ενδιαφέρεται όλο και περισσότερο για τη φυσική και το 1881 παραιτήθηκε από το στράτευμα για να εργασθεί στο εργαστήριο του Α. Κορνύ στην École Polytechnique, σε θέματα φασματοσκοπίας. Συνέχισε τις έρευνές του στη φασματοσκοπία στο Πανεπιστήμιο των Παρισίων, παίρνοντας διδακτορικό το 1888 και ανακαλύπτοντας αριθμητικές συσχετίσεις στις φασματικές γραμμές που παρέπεμπαν στα ευρήματα του Γιόχαν Μπάλμερ και που θα συνέτειναν στην ανάπτυξη της κβαντομηχανικής κατά τον 20ό αιώνα.

Το 1868, οι ηλιακές παρατηρήσεις του Πιερ Ζανσέν τον έκαναν να αναφέρει στη Γαλλική Ακαδημία Επιστημών ότι «Δεν είναι πλέον η γεωμετρία και η μηχανική που κυριαρχούν [στην αστρονομία], αλλά η φυσική και η χημεία.» Αυτή η θέση απορριπτόταν από τον τότε διευθυντή του Αστεροσκοπείου των Παρισίων Ουρμπέν Λεβεριέ, οποτε η γαλλική κυβέρνηση διέθεσε στον Ζανσέν ένα ποσό για να ιδρύσει αστροφυσικό αστεροσκοπείο στο Μεντόν, στα προάστια των Παρισίων. Το 1889 ο Αμεντέ Μουσέ διαδέχθηκε τον Λεβεριέ και άρχισε να ενθαρρύνει την αστροφυσική προσλαμβάνοντας τον Ντελάντρ. Εκείνη την περίοδο ο Ντελάντρ ανέπτυξε τον φασματοηλιογράφο, παράλληλα με τον Τζορτζ Χέιλ.

Το 1898 ο Ντελάντρ προσλήφθηκε στο Μεντόν από τον Ζανσέν, που ήταν τότε ο μόνος ερευνητής εκεί. Με τον θάνατο του Ζανσέν το 1907, ο Ντελάντρ έγινε διευθυντής του Αστεροσκοπείου του Μεντόν και άρχισε ένα πρόγραμμα επεκτάσεων. Με την κήρυξη του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου το 1914, παρότι ήδη 61 ετών, επέστρεψε στην ενεργό στρατιωτική υπηρεσία στο Μηχανικό ως ταγματάρχης και αργότερα αντισυνταγματάρχης. Μετά το τέλος του πολέμου επέστρεψε στη θέση του στο Μεντόν μέχρι το 1926, οπότε το αστεροσκοπείο ενώθηκε διοικητικά με το Αστεροσκοπείο των Παρισίων και ο Μουσέ είχε τον ρόλο του γενικού διευθυντή.

Ο Ντελάντρ συνταξιοδοτήθηκε το 1929, αλλά παρέμεινε ενεργός στην έρευνα μέχρι τον θάνατό του.

Τιμητικές διακρίσεις
 Χρυσό Μετάλλιο της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας (1913)
 ΜΕτάλλιο Henry Draper της αμερικανικής Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών (1913)
 Μετάλλιο Μπρους της Αστρονομικής Εταιρείας του Ειρηνικού (1921)
 Εταίρος της Βασιλικής Εταιρείας

Ονομάσθηκαν προς τιμή του
 Ο μεγάλος κρατήρας Ντελάντρ της Σελήνης
 Ο αστεροειδής 11763 Ντελάντρ (11763 Deslandres)
 Το Βραβείο Ντελάντρ της Γαλλική Ακαδημία Επιστημών

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Βιογραφία  από τον Joseph S. Tenn (περιοδικό Mercury, Ιαν.-Φεβρ. 1993)
 Βράβευση με το Μετάλλιο Bruce: PASP 33 (1921), 71

Νεκρολογίες
 MNRAS 109 (1949) 141
 Obs 68 (1948) 79 (1 παράγραφος)

Γάλλοι αστρονόμοι
Μέλη της Ακαδημίας Επιστημών (Γαλλία)