7.62×54mmR

Το 7,62×54mmR είναι πυρομαχικό που αναπτύχθηκε από τη ρωσική αυτοκρατορία και εισήχθη σε υπηρεσία το 1891. Αρχικά είχε σχεδιαστεί για το τουφέκι Μοσίν-Ναγκάντ, το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί κατά την ύστερη εποχή της Τσαρικής περιόδου και καθ' όλη τη σοβιετική περίοδο, έως και την σημερινή εποχή. Το φυσίγγιο παραμένει ένα από τα λίγα συμβατικά ακόμα σε στρατιωτική χρήση και έχει τη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής όλων των στρατιωτικών φυσιγγίων του τύπου που κατασκευάζονται και διανέμονται ανά τον κόσμο.

Το αμερικανικό Winchester Model 1895 ήταν επίσης τροποποιημένο για την ίδια θαλάμη κατόπιν συμβολαίου με τη ρωσική κυβέρνηση. Το 7,62×54mmR είναι ακόμα σε χρήση από τον ρωσικό στρατό στο τυφέκιο SVD, καθώς και σε άλλα τυφέκια ελεύθερων σκοπευτών, επίσης και σε ορισμένα σύγχρονα πολυβόλα γενικού σκοπού όπως το Πολυβόλο ΡΚ. Αρχικά, ο τύπος αυτός ορίστηκε ως "Трехлинейный патрон образца 1891 года" - (Πυρομαχικό 3-γραμμών πρότυπο 1891). Στη συνέχεια, έγινε ευρέως γνωστό με την ονομασία "7,62мм винтовочный патрон" (7,62mm φυσίγγιο τυφεκίου). Ο συγκεκριμένος τύπος έχει εσφαλμένα γίνει γνωστός ως "7,62mm Russian" (και συχνά αναφέρεται έτσι ακόμα και σήμερα), αλλά το "R" στην ονομασία (7,62×54mmR) σημαίνει Rimmed (δακτύλιος ή στεφάνη), σύμφωνα με τα πρότυπα ονομασιών της CIP. Η ονομασία μερικές φορές συγχέεται με το φυσίγγιο "7,62 Soviet", το οποίο αναφέρεται στον κάλυκα με εγκοπή 7.62×39mm που χρησιμοποιείται στις εκδόσεις SKS και άλλες σε ΑΚ-βασισμένα (AK-47) τυφέκια.

Ιστορικό
Το 7,62×54mmR είναι το παλαιότερο φυσίγγιο το οποίο είναι ακόμα σε υπηρεσία συμβατικών δυνάμεων αρκετών μεγάλων ενόπλων δυνάμεων στον κόσμο. Το 2011, το διαμέτρημα αυτό έφθασε στα 120 χρόνια σε υπηρεσία. Από το Δεκέμβριο του 2013, το 7,62×54mmR χρησιμοποιείται κυρίως σε τυφέκια ελεύθερων σκοπευτών, όπως το SVD καθώς και σε πολυβόλα όπως το PKM. Το φυσίγγιο .30-06 Springfield (7,62×63mm), με μεγαλύτερη χωρητικότητα πίεσης λειτουργίας και τον μεγάλο (σε χωρητικότητα πυρίτιδας) κάλυκά του, μπορεί να ξεπεράσει το 7,62×54mmR, ειδικά όταν οι δοκιμές γίνονται σε ίδιου μήκους κάνες δοκιμών που χρησιμοποιούνται για αυτές τις συγκρίσεις. Η χωρητικότητα του κάλυκα του 7,62×54mmR το εμποδίζει να φτάσει τα πιο ισχυρά φορτία του .30-06 Springfield (7,62×63mm), αλλά ακόμη και με το όριο αυτό, έχει χρησιμοποιηθεί με επιτυχία για να σκοτώσει μεγάλα θηράματα, όπως αρκούδες. Λόγω της απόδοσης που έχει, παρόμοιας με το αμερικανικό .30-06 Springfield (7,62×63mm), απέκτησε μια εξίσου πλούσια στρατιωτική και ιστορική κληρονομιά και μια εκπληκτική μακροζωία, το 7,62×54mmR πήρε το παρατσούκλι "το ρωσικό .30-06" από κάποιους. Είναι επίσης ένα από τα λίγα (μαζί με το .22 Hornet, .30-30 Winchester, και 0.303 British) φιαλόσχημου κάλυκα κεντρικής ανάφλεξης φυσίγγιο όπλου, που είναι ακόμα σε κοινή χρήση σήμερα. Τα περισσότερα από τα φιαλόσχημα φυσσίγγια στο χείλος, στα τέλη της δεκαετίας του 1880 και του 1890 περιήλθαν σε αχρηστία από το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.

Το 7,62×54mmR είχε αρχικά 13,7 g (210 κόκκους) γόμωση με στρογγυλή full metal jacket (FMJ) σφαίρα. Λόγω εμπειρίας στο ρωσο-ιαπωνικό πόλεμο, το βλήμα αντικαταστάθηκε το 1908 από την "L" 9,5 γραμμαρίων κωνική (Spitzer) σφαίρα, της οποίας ο βασικός σχεδιασμός έχει παραμείνει μέχρι σήμερα. Η "L" σφαίρα είχε ένα βαλλιστικό συντελεστή (G1 BC) περίπου 0,338 και (G7 BC) περίπου 0,185.

Έκδοση Ελεύθερου Σκοπευτή

Για την αύξηση της ακρίβειας του SVD (Dragunov), οι Σοβιετικοί ανέπτυξαν την παραλλαγή 7N1 του φυσιγγίου το 1966. Το 7N1 αναπτύχθηκε από τους Σαμπελνίκωφ (VM Sabelnikov), Σαζόνωφ (ΡΡ Sazonov) και Ντβοργιάνινωφ (VM Dvorjaninov). Χρησιμοποιήθηκε μεγάλης ισχύς (match-grade) πυρίτιδα για την προώθηση της, βάρους 9,8 g (151,2 gr) βολίδας επίπεδης ουράς (FMJ) με θύλακα αέρος στο πίσω μέρος και έναν πυρήνα από χάλυβα και μόλυβδο στη βάση για μέγιστη ισχύ. Έχει επίσης βαλλιστικό συντελεστή (G1 BC) περίπου 0,411 και (G7 BC) περίπου 0,206. Παράγεται από το χαμηλής παραγωγής εργοστάσιο γνωστό ως "Εργοστάσιο 188" στο Νοβοσιμπίρσκ, του οποίου τα φυσίγγια έχουν «χτυπημένο» στους κάλυκες τους μόνο τον αριθμό του εργοστασίου "188" και το έτος κατασκευής. Διατίθενται σε χάρτινα πακετάκια των 20 σφαιρών έκαστο, με 22 πακέτα σε ένα μεταλλικό κουτί («spam») κασσίτερου 440 σφαιρών και δύο τέτοια κουτιά σε μία ξύλινη θήκη συνολικά 880 σφαιρών. Στα μεταλλικά κουτιά αναγράφεται ευκρινώς Снайперская («ελεύθερος σκοπευτής»).

Καθώς παρατηρήθηκε η αυξανόμενη χρήση αλεξίσφαιρων γιλέκων σε στρατούς, το 7N1 αντικαταστάθηκε το 1999 από το, ειδικού φορτίου, 7N14 που αναπτύχθηκε για το SVD. Η σφαίρα 7N14 έχει ένα βλήμα 9,8 g (151,2 gr) που περιέχει ένα εξαιρετικά σκληρό ατσάλι διείσδυσης για τη βελτίωση της διάτρησης με μέση ταχύτητα εξόδου των 830 m/s (2723 ft/s)

Διαστάσεις πυρομαχικού

Η χωρητικότητα του κάλυκα του 7,62×54mmR είναι στα 4,16 ml. Το έντονο κωνικό εξωτερικό σχήμα του κάλυκα σχεδιάστηκε για να διευκολύνει την τροφοδοσία και εξαγωγή στις θαλάμες τουφεκιών χειροκίνητων κλείστρων (bolt-action) καθώς και των πολυβόλων, κάτω από αντίξοες συνθήκες. Το σχήμα αυτό στα φυσίγγια παραμένει το ίδιο μέχρι σήμερα.

Οι μέγιστες διαστάσεις του 7,62×54mmR (κατά τα πρότυπα της C.I.P.) του φυσιγγίου. Όλα τα μεγέθη είναι σε mm.

Η κοινός ρυθμός στρέψης (twist ratio) της ράβδωσης της κάνης για αυτό το φυσίγγιο είναι 240 χιλιοστά 1:9,45 (1 στροφή σε 9,45 in), 4 αυλάκια, Ø πτυχές = 7,62 mm (0,300 in), Ø αύλακες = 7,92 mm (0,312 in), πλάτος πτυχής = 3,81 χιλιοστά και το είδος του καψυλλίου είναι Berdan ή πολύ σπάνια Boxer (σε μεγάλα μεγέθη τυφεκίων).

Σύμφωνα με τους επίσημους κανονισμούς της C.I.P. (CIP Μόνιμη Διεθνής Επιτροπή για τη Δοκιμή των Φορητών Όπλων) Οι αποφάσεις του 7,62 × 54mmR μπορεί να αντεπεξέλθει μέχρι 390.00 MPa (56,565 psi). Σε χώρες που υπόκεινται στους κανονισμούς της C.I.P. κάθε συνδυασμός φυσιγγίου για τουφέκι πρέπει να ανταποκρίνεται κατά 125% της μέγιστης πίεσης που θέτει η CIP για να πιστοποιήσει το πυρομαχικό αυτό προς πώληση πώληση στους καταναλωτές. Αυτό σημαίνει ότι τα φυσίγγια 7,62×54mmR στις χώρες του CIP σήμερα (2014) έχουν δοκιμαστεί σε 487,50 MPa (70,706 psi).

Απόδοση

Οι εφικτές ταχύτητες και ενέργειες του 7,62×54mmR είναι συγκρίσιμες με το 30-06 του φυσίγγι του αμερικανικού στρατού. Οι σφαίρες Spitzer που χρησιμοποιούνται στις στρατιωτικές παραλλαγές έχουν ένα ιδιαίτερα επίμηκες σχήμα το οποίο οδηγεί σε ένα ευνοϊκό βαλλιστικό συντελεστή και την πυκνότητα διατομής, συμβάλλοντας στην επαρκή απόδοση και την ενεργειακή διατήρηση μεγάλου βεληνεκούς.

Όταν χρησιμοποιούνται σύγχρονες σφαίρες στο κυνήγι, το 7,62×54mmR είναι ικανό να ανταγωνιστεί  μεσαίου έως και μεγάλου μεγέθους πυρομαχικά (CXP2 και CXP3). Το 7,62×54mmR μπορεί να προσφέρει πολύ καλή διεισδυτική ικανότητα που οφείλεται στο γρήγορο ρυθμό στρέψης που επιτρέπει μακριές βολές, βαριές σφαίρες με υψηλή πυκνότητα σε διατομή. Στη Ρωσία, το 7,62×54mmR χρησιμοποιείται συνήθως για κυνήγι, κυρίως σε αθλητικο-ποιημένα τουφέκια Mosin-Nagant και σε πολιτικές εκδόσεις του Dragunov π.χ. την παραλλαγή Tiger.

Βασικές προδιαγραφές σε Ρωσική Υπηρεσία στον 21ο αιώνα

Τα 7,62×54mmR φυσίγγια κατά τη χρήση στις Ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν σχεδιαστεί για πολυβόλα και τουφέκια ελεύθερων σκοπευτών. Από το 2003, υπήρξαν αρκετές παραλλαγές του 7,62×54mmR φυσιγγίων που παράγονται για διάφορους σκοπούς. Όλοι χρησιμοποιούν κράματα μέταλλου ως υλικό για τον κάλυκα.

57-N-323S
 Είναι μία συμβατική σφαίρα χαλύβδινου πυρήνα με σκοπό να εμπλέξει στόχους κατά προσωπικού και οπλικών συστημάτων. Η σφαίρα έχει πυρήνα από χάλυβα και βαλλιστικό συντελεστή (G1 BC) περίπου 0.374 και (G7 BC) περίπου 0.187. Η μύτη δεν έχει διακριτικό χρώμα. Μπορεί να διεισδύσει σε πλάκα πάχους 6 mm (0,2 in) από χάλυβα St3 στα 520 m (569 yd) και σε αλεξίσφαιρο γιλέκο τύπου 6Zh85T σε 110 m (120 yd).
7N13
 Είναι μια σφαίρα ενισχυμένης διείσδυσης σχεδιασμένη για να σκοτώνει προσωπικό που φοράει αλεξίσφαιρο γιλέκο και η οποία διαθέτει έναν θερμικά ενισχυμένο πυρήνα. Η άκρη της είναι άχρωμη. Έχει ένα στεγανό σφράγισμα στο στόμιο του κάλυκα, κόκκινου χρώματος. Μπορεί να διεισδύσει πλάκα πάχους 6 mm (0,2 in) από χάλυβα St3 στα 660 m (722 yd) και αλεξίσφαιρο γιλέκο τύπου 6Zh85T, σε απόσταση 800 μ (875 yd).
7T2
 Είναι μία παραλλαγή της τροχιοδεικτικής σφαίρας Τ-46, σχεδιασμένη για την διόρθωση βολών και προσδιορισμού στόχων. Η σφαίρα έχει πράσινη άκρη, και για 3 δευτερόλεπτα δείχνει την τροχιά.
7BZ3
Είναι μία παραλλαγή της σφαίρας Β-32, διατρητική/εμπρηστική και έχει σχεδιαστεί για να νικά ελαφρά θωρακισμένους στόχους και η βολίδα έχει μαύρη-κόκκινη άκρη.
7N1
Είναι μία σφαίρα ειδικά για ελεύθερο σκοπευτή, σχεδιασμένη για βελτιωμένη ακρίβεια. Η άκρη του βλήματος είναι άχρωμη.

R50  στα  σημαίνει ότι το πιο κοντινό του 50% της ομάδας βολών, όλες θα είναι μέσα σε ένα κύκλο της διαμέτρου που αναφέρθηκε, σε απόσταση 300 m (328 yd).
R100  στα  σημαίνει κάθε βολή της ομάδας βολών θα είναι μέσα στον κύκλο της διαμέτρου που αναφέρθηκε, σε απόσταση 300 m (328 yd).

Διαθεσιμότητα

Το 7,62×54mmR είναι ευρέως διαθέσιμο τόσο σε στρατιωτικά πλεονάσματα, όσο και σε νέα παραγωγή, αλλά σε μικρότερο βαθμό για ενισχυμένες σφαίρες. Τα περισσότερα πλεονάσματα πυρομαχικών έχουν χαλύβδινο κάλυκα και χρησιμοποιούν καψύλλια Berdan, το οποίο εμποδίζει την αποτελεσματική χρήση του για ιδιογόμωση. Ωστόσο, με την αυξημένη δημοτικότητα των πλεονασμάτων των τυφεκίων του ανατολικού μπλοκ, Mosin-Nagant, SVT-40, και PSL στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα πυρομαχικά με καψύλλιο Boxer, είναι όλο και περισσότερο διαθέσιμα με κάλυκες που μπορούν να δεχθούν μεγάλα καψύλλια.

Παράγωγα του Φυσιγγίου

ΕΣΣΔ/Ρωσία
 6.5×54mmR - έκδοση για χρήση σε αθλητικού τύπου τουφέκια Μοσίν-Ναγκάντ και Vostok-brand, στις δεκαετίες 1960 και 1970.
 9×53mmR - έκδοση για κυνήγι.

Φινλανδία
 7.62×53mmR  - έκδοση για στρατιωτική χρήση.
 8.2×53mmR - έκδοση για κυνηγετική χρήση.
 9.3×53mmR - έκδοση για κυνηγετική χρήση.

Κατάλογος πυροβόλων όπλων 7.62×54mmR

Τυφέκια

Παραλλαγές του Mosin–Nagant χειροκίνητου κλείστρου
TWinchester Model 1895. Κατ'εκτίμηση 300,000 κατασκευάστηκαν για τον Ρωσικό στρατό το 1915-16.
AVB-7.62
AVS-36
SVD (περιλαμβανομένης και της κινεζικής έκδοσης NDM-86)
JS 7.62
SVT-38 και SVT-40
PSL 
M91
Berkut-2M1
IZH-18MH
SV-98 (Snaiperskaya Vintovka μοντέλο του 1998)
Alejandro
Dragunov SVU (επανασχεδίαση του 1991)
Vepr (αθλητικό)
MTs-13, 300m (αθλητικό)
AVL, βασισμένο στο Los
AV, βασισμένο στο Mosin
TsVR, Rekord, Rekord-1, Rekord CISM, και KO-13
TsVT, Typhoon 300m (αθλητικό)
CAVIM Catatumbo

Πολυβόλα

2B-P-10
Degtyaryov (DP28) / (RP-46)
DS-39
GShG-7.62 
Hua Qing 
Madsen 
PK (γνωστό και ως PKM).
PKP "Pecheneg"
PM M1910
PV-1 
RP-46
Slostin 
Savin-Narov 
SG-43 Goryunov
ShKAS 
Type 53/57 
Type 67 και Type 80 
Type 73 
Uk vz. 59
Zastava M84

Άλλες ονομασίες
7.62 Russian
7.62 Mosin–Nagant
7.62 Dragunov
7.62×54R
Rimmed Russian

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
 C.I.P. CD-ROM edition 2003
 C.I.P. decisions, texts and tables (free current C.I.P. CD-ROM version download (ZIP and RAR format))
 

Όπλα