Αργυρώ (όνομα)

Το όνομα Αργυρώ προέρχεται από το μεσαιωνικό επίθετο ἀργυρός «αυτός που έχει φτιαχτεί από ασήμι ή αυτός που έχει το χρώμα ή τη λάμψη του ασημιού. Υποκοριστικά ονόματα Αργυρούλα, Ρούλα. Γιορτάζει 1 Νοεμβρίου.

Ετυμολογία του ονόματος
Το όνομα Αργυρώ προέρχεται από το μεσαιωνικό επίθετο ἀργυρός «αυτός που έχει φτιαχτεί από ασήμι ή αυτός που έχει το χρώμα ή τη λάμψη του ασημιού. Στην Πανώρια (16ος αι.), τ’ αργυρό σου πρόσωπο (πράξη β΄, 338), «το λευκό, το ωραίο»· στον Eρωτόκριτο (17ος αι.), άσπρη αργυρή, με τα χρουσά η φορεσά του εγίνη «με τη λευκότητα, με τη λάμψη του αργύρου»· στη δημοτική ποίηση, κόρη χρυσή, κόρη αργυρή, κόρη αρραβωνιασμένη «άριστη, εξαιρετική», με αυτήν τη σημασία και στον Μικρά Ασία.

Το μεσαιωνικό επίθετο ἀργυρός, από το αρχαιοελληνικό ἀργυροῦς, -ά, -οῦν (< ἄργυρος) με μετάπλαση (όπως, χρυσοῦς > χρυσός, ἁπλοῦς > ἁπλός κ.ά.).

Σημασιολογικά παρεμφερή με το όνομα Αργυρώ είναι τα βαφτιστικά, Ασήμω, Αργέντω, Αργεντίνα.

Ονομαστική εορτή
Στις  1 Νοεμβρίου, των αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού, από τη σύνδεση του ονόματος με τους άγιους Αναργύρους.

Διάδοση του ονόματος Αργυρώ
Ανεξάρτητο πιθανώς του αρχαιοελληνικού Ἀργυρᾶ, αλλά από την ίδια αφορμή σχηματισμένο — για να αποδώσει μεταφορικά ιδιότητες φυσικές, ψυχικές, ηθικές όπως η πολύτιμη αξία του ασημιού, η λάμψη του και η λευκότητά του, τις οποίες προσδοκά κανείς να έχει το νεογέννητο — το όνομα δεν άργησε να συνδεθεί στη λαϊκή συνείδηση με τους αγίους Αναργύρους, και γι’ αυτό ο Μπούτουρας το συγκαταλέγει στα «Ονόματα εξ Αγίων», ενώ στην περαιτέρω διάδοσή του συνέβαλε το επώνυμο Αργυρός της βυζαντινής οικογένειας των Αργυρών από το Χαρσιανόν της Καππαδοκίας (Ρωμανός Γ΄ Αργυρός ή Αργυρόπουλος, Βασίλειος Αργυρός, Ελένη Αργυρή, Ιωάννης Αργυρόπουλος κτλ.), από το οποίο ο Ψάλτης φρονεί ότι προέκυψε το βαφτιστικό Αργύρης, Αργύριος.

Σε μια προσπάθεια στατιστικής αποτίμησης της συχνότητας των ελληνικών ονομάτων, το όνομα Αργυρώ παρουσιάζεται ως το 71ο πιο συχνό όνομα (45ο ανάμεσα στα γυναικεία).

Τύποι και υποκοριστικά του ονόματος
Αργύρω και Γύρω, στην Ήπειρο 
Αργυρή,  στην ανατολική Κρήτη, στην Ήπειρο, στη Μικρά Ασία όπως στην Προύσα και στα Σύλατα (Νεβσεχίρ Ζήλε) Καππαδοκίας 
Αργυρή, Αργύρω, Αργύρου, Αργύρα, στη δυτική Μακεδονία 
Αργυρή, Αργυρό, Αργυράκ’, Αργυρούλα, στη Σκιάθο 
Αργυή, Αργυούδα, υποκοριστικό, στη Σαμοθράκη 
Αργυρούλα, υποκοριστικός τύπος κοινός σε όλη την Ελλάδα (Αργυρούλλα, στην Κύπρο, όπου το διπλό λ προφέρεται), Ρούλα, υποκοριστικός τύπος από αφαίρεση των πρώτων συλλαβών, κοινός σε όλη την Ελλάδα, Ρουλίτσα
Αργυρίτσα, υποκοριστικός τύπος, Ρίτσα, από αφαίρεση των πρώτων συλλαβών
Ηρώ, από αφαίρεση των πρώτων συλλαβών του Αργυρώ· Ήρα
Αργυρία· Ρία, από αφαίρεση των πρώτων συλλαβών
Αργέντω, στη Χίο, τη Λέσβο
Αργυρένια, στην Κρήτη· Ρένια, από αφαίρεση· Νένια

Σε σύνθεση με άλλα ονόματα
Αργυράννα (Αργυρώ + Άννα)

Αρσενικοί τύποι του ονόματος
Αργυρός, Αργύρης Αργύριος

Άγιοι
Κοσμάς και Δαμιανός, ανάργυροι, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη τους την 1 Νοεμβρίου 
Αγία Αργυρή της Προύσας, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη της στις 30 Απριλίου

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Σημειώσεις

Γυναικεία ελληνικά ονόματα
Ονόματα από πολύτιμα μέταλλα
Ονόματα από τη λαϊκή παράδοση
Αγιωνύμια
Μεσαιωνικά ονόματα