Γεώργιος Κανδηλάπτης

Ο Γεώργιος Θ. Κανδηλάπτης (λογοτεχνικό ψευδώνυμο: Κάνις, Γκιουμούσχανε, 1881 - Αλεξανδρούπολη, 1971) ήταν Έλληνας λόγιος, δημοσιογράφος και εκπαιδευτικός. Υπήρξε δάσκαλος επί 44 χρόνια πρώτα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και έπειτα στην Ελλάδα καθώς και πολυγραφότατος συγγραφέας μελετών ιστορικού, λαογραφικού, λογοτεχνικού και κοινωνιολογικού περιεχομένου. Κύριο αντικείμενο του έργου του υπήρξε η περιοχή του Πόντου.

Βιογραφία 
Ο Κανδηλάπτης γεννήθηκε στις 23 Οκτωβρίου του 1881 στην πόλη Γκιουμούσχανε της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ήταν το νεότερο από τα τέσσερα παιδιά του Θεόδωρου και της Κυπαρισσίας ή Παρέσας Κανδηλάπτη. Το 1899 μετά την αποφοίτησή του από την Γ΄ τάξη του σχολαρχείου του Φροντιστηρίου Αργυρούπολης ακολούθησε σταδιοδρομία εκπαιδευτικού διδάσκοντας από το 1899 μέχρι το 1914 σε χωριά της επαρχίας Χαλδίας, στο Ερζιγγιάν (τουρκ: Erzincan) αλλά και - στη γενέτειρά του - Αργυρούπολη. Το 1914, στα πλαίσια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου καλείται να καταταγεί στον οθωμανικό στρατό, κηρύττεται όμως φυγόστρατος και το διάστημα 1920-1922 εξορίζεται πρώτα στο Ερζερούμ και έπειτα στο Ερζιγγιάν.

Αργότερα υπήρξε μέλος της επιτροπής ανταλλαγής πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας και το καλοκαίρι του 1924 αποχώρησε από την γενέτειρά του και κατέφυγε στην Ελλάδα όπου εγκαταστάθηκε οικογενειακώς στην Αλεξανδρούπολη, μεταφέροντας μαζί του σημαντικά ιστορικά κειμήλια της ιστορίας του Πόντου που συγκέντρωνε από το 1916 (χρυσόβουλα αυτοκρατόρων της Τραπεζούντας, τα οστά του Αλεξίου Δ' Κομνηνού, χειρόγραφα βιβλιοθηκών κλπ) διασώζοντάς τα από την καταστροφή.

Στην Ελλάδα συνέχισε την εκπαιδευτική του δραστηριότητα διδάσκοντας σε δημοτικά σχολεία διαφόρων περιοχών του νομού Έβρου (Αλεξανδρούπολη, Αισύμη, Σουφλί κλπ) μέχρι και τη συνταξιοδότησή του το 1951. Απεβίωσε μετά από σύντομη ασθένεια στις 19 Μαΐου του 1971 στην Αλεξανδρούπολη.

Οικογενειακή κατάσταση 
Ο Κανδηλάπτης ήταν παντρεμένος από το 1908 με την Αγγελική Λουκά μαζί με την οποία απέκτησε επτά παιδιά (τέσσερα αγόρια και τρία κορίτσια). Ένα από τα παιδιά του ήταν ο πεσόντας κατά τον ελληνοϊταλικό πόλεμο, ανθυπολοχαγός ΠΖ Θεόδωρος Κανδηλάπτης, του οποίου το όνομα φέρει στρατόπεδο της Αλεξανδρούπολης.

Διακρίσεις 
Στις 29 Ιουνίου του 1966, το ελληνικό κράτος τίμησε την προσφορά του Κανδηλάπτη στα γράμματα, απονέμοντάς του σε ειδική τελετή που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος του Φοίνικα.

Συγγραφικό έργο 
Εκτός από εκπαιδευτικός, ο Κανδηλάπτης διετέλεσε από νεαρή ηλικία δημοσιογράφος και αρθρογράφος, συνεργαζόμενος με εφημερίδες και περιοδικά όπως ο Φάρος της Ανατολής (Τραπεζούντα), ο Κόσμος της Οδησσού, ο Αργοναύτης του Μπατούμι, ο Παιδικός Κόσμος κλπ. Η δραστηριότητά του συνεχίστηκε και μετά την εγκατάστασή του στην Ελλάδα, δημοσιεύοντας μέχρι το 1969 περίπου 400 δοκίμια, άρθρα και μελέτες και λογοτεχνικά σε περιοδικά και εφημερίδες της Αθήνας, της Μακεδονίας και της Θράκης. Παράλληλα μέχρι το 1971 (έτος θανάτου του) είχαν εκδοθεί δώδεκα βιβλία του, ενώ μέρος του, μεγάλου σε όγκο, ανέκδοτου έργου του εκδόθηκε μετά το 2001.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 BiblioNet:Κανδηλάπτης - Κάνις, Γεώργιος.

Έλληνες δημοσιογράφοι
Έλληνες συγγραφείς
Έλληνες λογοτέχνες
Έλληνες λαογράφοι
Χρυσός Σταυρός του Τάγματος του Φοίνικα
Ποντιακός Ελληνισμός