Bal du moulin de la Galette

Ο Bal du Moulin de la Galette (Χορός στο Μύλο της Γαλέττας) είναι πίνακας του 1876 του Γάλλου καλλιτέχνη Πιερ Ωγκύστ Ρενουάρ. Στεγάζεται στο Μουσείο Ορσέ στο Παρίσι και είναι ένα από τα πιο φημισμένα αριστουργήματα του ιμπρεσιονισμού. Ο πίνακας απεικονίζει ένα τυπικό κυριακάτικο απόγευμα στο Moulin de la Galette, στην περιοχή της Μονμάρτρης στο Παρίσι. Ο Μύλος της Γαλέττας ήταν ανεμόμυλος και φούρνος, ο οποίος είχε μετατραπεί σε κοσμικό κέντρο. Στα τέλη του 19ου αιώνα η εργατική τάξη των Παριζιάνων ντυνόταν καλά και περνούσε τον χρόνο της εκεί χορεύοντας, πίνοντας, και τρώγοντας γαλέτες ως το βράδυ.

Όπως και άλλα έργα της πρώιμης ωριμότητας του Ρενουάρ, ο Bal du Moulin de la Galette είναι είναι ένα τυπικό ιμπρεσιονιστικό στιγμιότυπο της πραγματικής ζωής. Παρουσιάζει πλούτο στη μορφή, μια ρευστότητα της πινελιάς, και ένα τρεμάμενο φως.

Από το 1879 έως το 1894 ο πίνακας ήταν στη συλλογή του Γάλλου ζωγράφου Gustave Caillebotte. Όταν πέθανε έγινε περιουσία της Γαλλικής Δημοκρατίας ως πληρωμή για τον φόρο κληρονομιάς. Από το 1896 έως το 1929 ο πίνακας ήταν κρεμασμένος στο Μουσείο του Λουξεμβούργου στο Παρίσι. Από το 1929 είχε εκτεθεί στο Μουσείο του Λούβρου, έως ότου μεταφέρθηκε στο Μουσείο Ορσέ, το 1986.

Μικρότερη έκδοση 

Ο Ρενουάρ ζωγράφισε και μια μικρότερη εκδοχή της εικόνας (78 × 114 εκατοστά) με τον ίδιο τίτλο. Πιστεύεται ότι τώρα ο πίνακας είναι σε ιδιωτική συλλογή στην Ελβετία. Εκτός από το μέγεθός τους, οι δύο πίνακες είναι σχεδόν πανομοιότυποι, αν και ο μικρότερος είναι ζωγραφισμένος με τρόπο περισσότερο ρευστό από την έκδοση στο Ορσέ. Ο ένας είναι προφανώς ένα αντίγραφο του πρωτότυπου, αλλά δεν είναι γνωστό ποιος είναι ο πρωτότυπος. Ακόμη, δεν είναι γνωστό ποιος ήταν αυτός που εκτέθηκε για πρώτη φορά στην 3η έκθεση των Ιμπρεσιονιστών του 1877, διότι αν και ο πίνακας περιλαμβάνεται στον κατάλογο και δόθηκε ευνοϊκή προσοχή από τους κριτικούς, η καταχώρησή του δεν περιλαμβάνει το μέγεθος του πίνακα, πληροφορία που θα χρησίμευε για την ταυτοποίηση.

Για πολλά χρόνια ήταν ιδιοκτησία του John Hay Whitney. Στις 17 Μαΐου 1990, η χήρα του πούλησε τον πίνακα για 78 εκατομμύρια δολάρια μέσω του οίκου Sotheby's στη Νέα Υόρκη, στον Ρυοέι Σάιτο (Saito Ryōei), του επίτιμου προέδρου της Χαρτοποιίας Νταϊσόβα, στην Ιαπωνία.

Κατά τη στιγμή της πώλησης, ήταν ένα από τα κορυφαία δύο πιο ακριβά έργα τέχνης που πωλήθηκαν ποτέ, μαζί με το Πορτρέτο του Δρ. Γκασέ, του Βαν Γκογκ, ο οποίος αγοράστηκε επίσης από τον Σάιτο. Ο Σάιτο προκάλεσε διεθνή κατακραυγή όταν εξέφρασε, το 1991, ότι είχε την πρόθεση να αποτεφρωθούν οι δύο πίνακες μαζί του όταν πεθάνει. Ωστόσο, όταν ο Σάιτο και οι εταιρείες του βρέθηκαν σε σοβαρές οικονομικές δυσκολίες, οι τραπεζίτες οι οποίοι κατείχαν τον πίνακα ως εγγύηση για τα δάνεια διοργάνωσαν μια εμπιστευτική πώληση διαμέσου του οίκου Sotheby προς έναν άγνωστο αγοραστή. Αν και δεν είναι γνωστό με βεβαιότητα, ο πίνακας πιστεύεται ότι είναι στα χέρια ενός Ελβετού συλλέκτη.

Ο Bal du Moulin de la Galette είναι έκτος (μετά την προσαρμογή για το δείκτη τιμών καταναλωτή) στην λίστα των πιο ακριβών έργων ζωγραφικής που πωλήθηκαν ποτέ.

Δημιουργία 

Ο Ρενουάρ μελέτησε το σχέδιο του για τον πίνακα στο Moulin de la Galette τον Μάιο του 1876 και η εκτέλεσή του περιγράφεται αναλυτικά από τον φίλο του Ζορζ Ριβιέρ στα απομνημονεύματά του, Renoir et ses amis. Κατ 'αρχάς, ο Ρενουάρ χρειάστηκε να στήσει ένα στούντιο κοντά στο μύλο. Ένα κατάλληλο στούντιο βρέθηκε σε ένα εγκαταλελειμμένο εξοχικό σπίτι στην οδό Cortot με κήπο που περιγράφεται από τον Ριβιέρ ως ένα «όμορφο εγκαταλελειμμένο πάρκο».  Αρκετά από τα σημαντικότερα έργα του Ρενουάρ ζωγραφίστηκαν σε αυτόν τον κήπο αυτή την εποχή, συμπεριλαμβανομένων του La balançoire (Η κούνια). Οι κήποι και τα κτίρια έχουν διατηρηθεί ως Musée de Montmartre.

Τρία επίπεδα του πίνακα μπορούν να οριστούν. Το πρώτο είναι η συζήτηση των ανθρώπων που κάθονται, στο παρασκήνιο χορευτές, και το τρίτο επίπεδο των κτιρίων, όπου φαίνεται η ορχήστρα:

Αντί να χρησιμοποιεί όπως κάνουν οι περισσότεροι ζωγράφοι, ευκρίνεια σε πρώτο πλάνο και, στη συνέχεια, σταδιακά θαμπάδα, η θολούρα είναι παρούσα παντού και η μόνη διαφορά είναι το βάθος από το μέγεθος των ατόμων που εκπροσωπούνται. Ο Ρενουάρ αποφάσισε να παρουσιάσει αυτή τη σκηνή με μια μπλε ατμόσφαιρα γεμάτη με μπαλώματα φωτός άνισα κατανεμημένο σαν να διασχίζει το φύλλωμα των δένδρων για να φτάσει στο πλήθος. Είναι μέσα από το φως, το μέσο με το οποίο ο Ρενουάρ τονίζει αυτούς τους χαρακτήρες, για παράδειγμα, το ζευγάρι που χορεύει στη σκηνή φαίνεται να περιβάλλεται από φως και το ανοιχτό ροζ φόρεμα των γυναικών ενισχύει αυτό το αποτέλεσμα της προβολής. Ο Ρενουάρ χρησιμοποιεί παστέλ χρώματα λιγότερο ή περισσότερο έντονα σε ορισμένα σημεία.

Οι άνθρωποι που ήταν παρόντες στη σκηνή οι φίλοι του ζωγράφου: μοντέλα, ζωγράφοι, θαμώνες. Ο Ριβιέρ ταυτοποίησε αρκετές από τις προσωπικότητες στον πίνακα. Παρά την συνήθεια του Ρενουάρ να διανέμει ένα καπέλο της τότε μόδας της εποχής μεταξύ των μοντέλων του (το αχυρένιο καπέλο με μια μεγάλη κόκκινη κορδέλα πάνω δεξιά είναι ένα παράδειγμα αυτού του καπέλου, που ονομάζεται timbale), δεν ήταν σε θέση να πείσει το αγαπημένο δεκαεξαχρόνο μοντέλο του Τζιν, η οποία εμφανίζεται στο La balançoire, να ποζάρει ως κύριο πρόσωπο στον πίνακα (στην πραγματικότητα είχε μια σχέση με ένα τοπικό αγόρι εκείνη την εποχή). Είναι η αδελφή της η Εστέλ που ποζάρει ως το κορίτσι που φορά ένα μπλε και ροζ ριγέ φόρεμα. Αυτά τα δύο κορίτσια πήγαιναν στο Le Moulin κάθε Κυριακή με την οικογένειά τους, με δύο μικρότερες αδελφές μόλις ψηλότερες από τα τραπέζια, και τη μητέρα και τον πατέρα τους, με επίβλεψη από τη μητέρα τους (η είσοδος ήταν δωρεάν για τα κορίτσια στο Le Moulin και δεν ήταν όλα πρότυπα αρετής). Δίπλα της είναι μια ομάδα που αποτελείται από  τους Pierre-Franc Lamy και Norbert Goeneutte (επίσης εμφανίζεται στο La balançoire), συναδέλφους ζωγράφος, καθώς και ο Ριβιέρ ο ίδιος. Πίσω της, ανάμεσα τους χορευτές, βρίσκονται οι Henri Gervex, Eugène Pierre Lestringuez και Paul Lhote (που εμφανίζεται στο Χορός στην Εξοχή). Στη μέση απόσταση, στη μέση της αίθουσας χορού, ο Κουβανός ζωγράφος Don Pedro Vidal de Solares y Cardenas απεικονίζεται με παντελόνι με κάθετες ρίγες χορεύοντας με το μοντέλο που ονομάζεται Μαργκό (Marguerite Legrand). Προφανώς η πληθωρική Μαργκό βρήκε τον Σολάρες πολύ σφιγμένο και προσπαθεί να τον χαλαρώσει χορεύοντας πόλκες μαζί του και του μαθαίνει αμφίβολα τραγούδια στην τοπική αργκό. Επρόκειτο να πεθάνει από τύφο μόλις δύο χρόνια αργότερα, με τον Ρενουάρ να την νοσηλεύει μέχρι το τέλος, πληρώνοντας τόσο για τη θεραπεία της όσο και την κηδεία της.

Ο Ριβιέρ περιγράφει το ζωγράφισμα του πίνακα ως εκτέλεση επιτόπου και όχι χωρίς δυσκολία καθώς ο άνεμος απειλούσε να πετάξει τον καμβά μακριά. Αυτό οδήγησε κάποιους να εικάζουν ότι ήταν ο μεγαλύτερος πίνακας του Ορσέ, που ζωγραφίστηκε εδώ, καθώς ο μικρότερος θα ήταν ευκολότερο να ελεγχθεί. Από την άλλη πλευρά, ο μικρότερος είναι πολύ πιο αυθόρμητος και ελεύθερα δουλεμένος από τους δύο, χαρακτηριστικό en plein air εργασίας.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Top Ten Most Expensive Paintings Sold At Auction 
 Details, Musée d'Orsay 
 Smarthistory: Renoir's Moulin de la Galette 
 Impressionism: a centenary exhibition, κατάλογος έκθεσης από το Metropolitan Museum of Art (πλήρως διαθέσιμος ως PDF), που περιέχει υλικό για τον πίνακα (σ. 182-186) 

Γαλλικοί πίνακες
Έργα με θέμα τη διατροφή