Εκλογές στη Γροιλανδία

Εκλογές διεξάγονται στη Γροιλανδία από το 1979, ενώ το νησί εκλέγει και δύο έδρες στο Κοινοβούλιο της Δανίας. Σε εθνικό επίπεδο εκλέγεται η Δίαιτα (Inatsisartut) που αποτελείται από 31 μέλη,που εκλέγονται για τετραετή θητεία. Λειτουργεί ο πολυκομματισμός. Εκτός από τις γενικές εκλογές, διεξάγονται και εκλογές για τοπικά συμβούλια (οι τελευταίες διεξήχθησαν το 2017).

Πρόσφατες εκλογές (2021)

Βουλευτικές εκλογές 
Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στη Γροιλανδία τα έτη 1951, 1955, 1959, 1964, 1967, 1971 και 1975 (για Επαρχιακό Συμβούλιο) και μετά γενικές τα έτη 1979 (οι πρώτες μετά την αυτοδιοίκηση), 1983, 1984, 1987, 1991, 1995, 1999, 2002, 2005, 2009, 2013, 2014 , 2018 και 2021.

2005 
Στις εκλογές που διεξήχθησαν στις 15 Νοεμβρίου του 2005 το κόμμα Siumut έλαβε 30,7% των ψήφων, το Demokratiit 22,8%, το IA 22,6%, το Κόμμα Atassut 19,1%, το Katusseqatigiit 4,1%, άλλα κόμματα 0,7%. Η κατανομή των εδρών ήταν ως εξής: Siumut 10, Demokratiit 7, IA 7, Atassut 6, Katusseqatigiit 1. Στις 13 Νοεμβρίου του 2007 δύο αντιπρόσωποι εξελέγησαν στο Folketing (το Κοινοβούλιο της Δανίας). Από αυτούς, ένας ήταν από το Siumut και ένας από το κόμμα Inuit Ataqatigiit.

2009 
Στις επόμενες εκλογές, που διεξήχθησαν το 2009, ηττήθηκαν οι σοσιαλδημοκράτες του κόμματος Σιουμούτ, έπειτα από 30 χρόνια. Πρωθυπουργός εξελέγη ο ηγέτης του αριστερού κόμματος, Κουουπίκ Κλάιστ, με 5.461 προσωπικές ψήφους έναντι 1.413 ψήφων για τον πρωθυπουργό Χανς Ενόκσεν.

2013 

Στις εκλογές που διεξήχθησαν στις 12 Μαρτίου 2013 το κόμμα της αντιπολίτευσης το Siumut κέρδισε 14 επί συνόλου 31 εδρών. Στις 26 Μαρτίου η αρχηγός του Siumut  Αλέκα Χάμοντ έγινε η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Γροιλανδίας.

2014 

Εκλογές διεξήχθησαν πρόωρα στις 28 Νοεμβρίου 2014.

2018 

Στις γενικές εκλογές διεξήχθησαν πρόωρα στις 24 Απριλίου 2018 και με τη συμμετοχή δύο νέων κομμάτων. Το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα Σιουμούτ διατήρησε την εξουσία.

Δημοψηφίσματα 
Δημοψηφίσματα διεξήχθησαν τα έτη 1972, 1978, 1979, 1982, 2008 και 2009.

1972 
Με το πρώτο δημοψήφισμα στο οποίο ψήφισαν οι Γροιλανδόί, στις 2 Οκτωβρίου 1972, εγκρίθηκε (υπέρ το 63,3% έναντι 36,7 κατά) η ένταξη της Δανίας στην ΕΟΚ.

1978 
Στο πρώτο δημοψήφισμα που διεξήχθη μόνο στη Γροιλανδία, στις 20 Ιουνίου 1978 οι ψηφοφόροι απέρριψαν την πρόταση να καταργηθεί το αλκοόλ με ποσοστό 55,1% κατά της πρότασης. Αντίθετα, το 58% ψήφισαν υπέρ της διάθεσης του αλκοόλ με δελτίο.

1979 
Στις 17 Ιανουαρίου 1979 περισσότερο από το 70,1% των ψηφοφόρων υπερψήφισαν την πρόταση για μεγαλύτερη αυτονομία από τη Δανία. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη σύσταση του Γροιλανδικού Κοινοβουλίου και την απόκτηση κυριαρχίας σε τομείς όπως η εκπαίδευση, η υγεία, τα αλιεύματα και το περιβάλλον.

Ως αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, η αυτοδιοίκηση τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαΐου του 1979.

1982 
Στο δημοψήφισμα στις 23 Φεβρουαρίου του 1982 οι Γροιλανδοί ψηφοφόροι επέλεξαν με ποσοστό 53,02% κατά της παραμονής, (έναντι 46,98% που ψήφισαν "ναι"), να αποχωρήσουν από την ΕΟΚ. Με τη συνθήκη της Γροιλανδίας (1985) η ΕΟΚ διατήρησε τα αλιευτικά της δικαιώματα. Η Γροιλανδία συνεχίζει να θεωρείται υπερπόντια χώρα και έδαφος της ΕΕ, έχοντας έτσι ειδική σχέση με την ένωση.

2008 
Στις 25 Νοεμβρίου του 2008 διεξήχθη μη δεσμευτικό δημοψήφισμα για το καθεστώς αυτονομίας της Γροιλανδίας. Με βάση  αυτό, οι Γροιλανδοί θα γίνουν αυτόνομος λαός σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Επίσης, θα εκχωρηθούν δικαιώματα σε δυνητικά εξαιρετικά κερδοφόρους πόρους στην Αρκτική και στον έλεγχο επί του συστήματος δικαιοσύνης και αστυνόμευσης. Το Κοινοβούλιο υποσχέθηκε να σεβαστεί τα αποτελέσματα και υποστήριξε το δημοψήφισμα. Το 75% ενέκριναν τη σχετική πρόταση (το 63% αυτών στην πρωτεύουσα  Νούουκ) και η προσέλευση ήταν της τάξης του 72%. Η κυβέρνηση του Χανς Ένοκσεν, έπειτα από κριτική που είχε δεχτεί από τους Δημοκράτες, αποσαφήνισε ότι το δημοψήφισμα δε θα σήμαινε την αποχώρηση από το δανικό κράτος.

Αποτελέσματα 
Το δημοψήφισμα τέθηκε σε ισχύ στις 21 Ιουνίου του 2009, κατά τη συμπλήρωση 30 ετών από την παραχώρηση καθεστώτος αυτονομίας του 1979. Οι αναφορές στα ΜΜΕ έκαναν λόγο για  "ένα σημαντικό βήμα προς την ανεξαρτησία.

2009 
Με το δημοψήφισμα που διεξήχθη και στη Γροιλανδία στις 7 Ιουνίου 2009, ταυτόχρονα με τις Ευρωεκλογές 2009, άλλαξαν οι κανόνες διαδοχής στον δανέζικο θρόνο. Εκτός από τη Γροιλανδία, ψηφοφορία διεξήχθη την ίδια ημέρα και στη Δανία και τις Φερόε.
Ο νόμος εγκρίθηκε με ποσοστό 85,4% της λαϊκής ψήφου, και πλέον επιτρέπει και στις κόρες να είναι στη διαδοχή του θρόνου. Η συμμετοχή στο δημοψήφισμα ήταν 58,32%.

Παραπομπές