Βούλα (τυπογραφία)

Στην τυπογραφία, η βούλα (•) είναι το τυπογραφικό σύμβολο ή γλύφος που χρησιμοποιείται για την εισαγωγή στοιχείων σε μια λίστα. Για παράδειγμα:
 Στοιχείο 1.
 Στοιχείο 2.
 Στοιχείο 3.

Το σύμβολο της βούλας μπορεί να λάβει οποιαδήποτε από μια ποικιλία σχημάτων, όπως κύκλος, τετράγωνο, ρόμβος ή βέλος. Τυπικός επεξεργαστής κειμένου λογισμικού προσφέρει μια ευρεία επιλογή των σχημάτων και χρωμάτων. Αρκετά τακτικά σύμβολα, όπως ο αστερίσκος (*), το ενωτικό (-), η τελεία (.), και ακόμη πεζό Ο (ο), χρησιμοποιούνται συνήθως μόνο σε κείμενο ASCII ή άλλα περιβάλλοντα όπου χαρακτήρες βούλας δεν είναι διαθέσιμοι. Όταν γράφουμε με το χέρι, βούλες μπορούν να γίνουν σε οποιοδήποτε στυλ. Ιστορικά, το σύμβολο του δείκτη (που αντιπροσωπεύει ένα χέρι με ένα δείκτη που δείχνει) ήταν δημοφιλές για παρόμοιες χρήσεις.

Οι λίστες που γίνονται με τις βούλες ονομάζονται λίστες με κουκκίδες. Το όνομα του στοιχείου HTML για μια λίστα με κουκκίδες είναι "μη αριθμημένη λίστα", επειδή τα στοιχεία της λίστας δεν είναι διατεταγμένα σε αριθμητική σειρά (όπως θα ήταν μια αριθμημένη λίστα). Συνήθως οι κουκκίδες χρησιμοποιούνται στη λίστα πραγμάτων.

Χρήση 
Οι βούλες χρησιμοποιούνται συχνά σε τεχνικές γραφής, έργα αναφοράς, σημειώσεις και παρουσιάσεις.
Παράδειγμα
Οι βούλες πού χρησιμοποιούνται πιο συχνά:
 Τεχνικές γραφής.
 Έργα αναφοράς.
 Σημειώσεις.
 Παρουσιάσεις.
 Τόπος αγώνων.
Μια εναλλακτική μέθοδος είναι να χρησιμοποιήσουμε μια αριθμημένη λίστα:
Οι βούλες πού χρησιμοποιούνται πιο συχνά
Τεχνικές γραφής.
Έργα αναφοράς.
Σημειώσεις.
Παρουσιάσεις.
Τόπος αγώνων.

Κουκκίδες 
Στοιχεία—γνωστά ως κουκκίδες—μπορεί να είναι σύντομες φράσεις, μόνο προτάσεις ή το μήκος παραγράφου.
Στοιχεία με κουκκίδες συνήθως δεν τερματίζονται με τελεία εκτός άν είναι πλήρεις προτάσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο, ο οδηγός στυλ για ένα συγκεκριμένο δημοσίευμα μπορεί να ζητήσει κάθε στοιχείο εκτός από το τελευταίο σε κάθε λίστα με κουκκίδες να τερματιστεί με ένα ερωτηματικό και το τελευταίο στοιχείο με μια τελεία. Είναι σωστό να τερματίσει οποιοδήποτε σημείο βούλας με μια τελεία αν το κείμενο μέσα σε αυτό το στοιχείο αποτελείται από μια πλήρη ποινή ή και περισσότερο.

Χρήση του υπολογιστή 
Υπήρξαν διάφοροι τρόποι για να κωδικοποιήσουν κουκκίδες σε συστήματα ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Στα ιστορικά συστήματα 
Οι γλύφοι "•", "◦" και οι αντίστροφες παραλλαγές τους "◘", "◙" έγιναν διαθέσιμα σε μορφή κειμένου από τις αρχές υπολογιστών IBM με γραφικούς προσαρμογείς MDA–CGA–EGA, επειδή ενσωματώθηκαν σε γραμματοσειρές οθόνης που περιέχονται τέτοιες μορφές σε σημεία κώδικα 7–10. Αυτοί δεν ήταν αληθινοί χαρακτήρες, επειδή τα εν λόγω σημεία ανήκουν στους κωδικούς ελέγχου C0 που κυμαίνονται· ως εκ τούτου, αυτοί οι γλύφοι απαιτούν έναν ιδιαίτερο τρόπο να τοποθετηθούν στην οθόνη.
Πριν από την ευρεία χρήση των επεξεργαστών κειμένου, βούλες συχνά συμβολίζονται είτε με πεζά ο που συμπληρώνονται με μελάνι ή με αστερίσκους (*)· πολλοί επεξεργαστές κειμένου μετατρέπουν αυτόματα αστερίσκους για τις βούλες εάν χρησιμοποιείται στην αρχή της γραμμής. Ο συμβολισμός αυτός έχει κληρονομήσει από κινητήρες Setext και wiki.

Σε Unicode 
Υπάρχει μια ποικιλία από χαρακτήρες Unicode βούλας, που περιλαμβάνουν:
 U + 2022 • BULLET (HTML &#8226; · &bull;)
 U + 2023 ‣ TRIANGULAR BULLET (HTML &#8227;)
 U + 25E6 ◦ WHITE BULLET (HTML &#9702;)
 U + 2043 ⁃ HYPHEN BULLET (HTML &#8259;)
 U + 204C ⁌ BLACK LEFTWARDS BULLET (HTML &#8268;)
 U + 204D ⁍ BLACK RIGHTWARDS BULLET (HTML &#8269;)
 U + 2219 ∙ BULLET OPERATOR (HTML &#8729;) για χρήση σε μαθηματική σημειογραφία κυρίως για γινόμενο.

Στις σελίδες 
Για να δημιουργηθούν στοιχεία λίστας με κουκκίδες για μια ιστοσελίδα η γλώσσα σήμανσης HTML παρέχει την ετικέτα <li>. Κάθε ετικέτα λίστας μέσα σε μια μη αριθμημένη λίστα θα δημιουργήσει ένα στοιχείο της λίστας με κουκκίδες.

Wiki 
Ένα στοιχείο λίστας σε μια σελίδα wiki υποδεικνύεται με τη χρήση ενός ή περισσότερων αστερίσκων στη σήμανση wiki, καθώς και σε πολλά άλλα wiki.

Άλλες μορφές χρήσης 
Η βούλα συχνά χρησιμοποιείται για το διαχωρισμό των στοιχείων του μενού, συνήθως στο μενού υποσέλιδο. Είναι σύνηθες, για παράδειγμα, για να το δούμε στα σχέδια της τελευταίας ιστοσελίδας και σε πολλά θέματα WordPress. Χρησιμοποιείται επίσης από τους συντάκτες του κειμένου, όπως το Microsoft Word, για να δημιουργηθούν λίστες. Στην HTML, μια βούλα εμφανίζεται πριν από το κείμενο σε μια ετικέτα <li>, όταν τοποθετείται σε μια ετικέτα <url>, ή όταν ρυθμιστεί με CSS.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένα μαθηματικό σύμβολο. Συγκεκριμένα, στη λογική, "x • y" σημαίνει λογικός συνδυασμός. Είναι το ίδιο όπως λέγοντας "x και y".

‡ Μπορούμε και με τριγωνικές βούλες:
Οι βούλες που χρησιμοποιούνται πιο συχνά
‣ Τεχνικές γραφής.
‣ Έργα αναφοράς.
‣ Σημειώσεις.
‣ Παρουσιάσεις.
‣ Τόπος αγώνων.
Σημεία στίξης