Ζντράβκο Τόλιμιρ

Ο Ζντράβκο Τόλιμιρ (Zdravko Tolimir, 27 Νοεμβρίου 1948 – 9 Φεβρουαρίου 2016) ήταν Σερβοβόσνιος στρατιωτικός διοικητής και εγκληματίας πολέμου καταδικασμένος για γενοκτονία, συνωμοσία για διάπραξη γενοκτονίας, εξόντωση, δολοφονία, δίωξη εθνικών ομάδων και εξαναγκασμένη μεταφορά. Ο Τόλιμιρ ήταν ο διοικητής του Στρατού της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας κατά τη διάρκεια του πολέμου της Βοσνίας. Ήταν ο επικεφαλής των υπηρεσιών Πληροφοριών και Ασφαλείας του Σερβοβοσνιακού στρατού και έδινε αναφορά κατευθείαν στον διοικητή, Στρατηγό Ράτκο Μλάντιτς. 

Πέθανε το 2016 ενώ εξέτιε ισόβια ποινή για εγκλήματα πολέμου στη φυλακή του στο Σεβένινγκεν.

Πρότερη ζωή
Ο Τόλιμιρ γεννήθηκε στο Γκλάμοτς, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, που τότε ήταν μέρος της Γιουγκοσλαβίας.

Πόλεμος της Βοσνίας
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο του Διεθνούς Δικαστηρίου Εγκλημάτων Πολέμου για την Πρώην Γιουγκοσλαβία του (ICTY), ο Τόλιμιρ γνώριζε για το πρόγραμμα που είχε σκοπό την εκδίωξη των Βόσνιων Μουσουλμάνων από τη Σρεμπρένιτσα και τη Ζέπα, και συμμετείχε πρόθυμα σε αυτό. Στις 9 Ιουλίου 1995 όταν ο πρόεδρος Ράντοβαν Κάρατζιτς έδωσε την εντολή πολιορκίας της Σρεμπρένιτσα, αυτή πέρασε κατευθείαν μέσω του Τόλιμιρ. Στη Ζέπα, ο λέγεται ότι ο Τόλιμιρ είπε στους Βόσνιους Μουσουλμάνους ότι Σερβοβόσνιοι ότι θα εξαπέλυαν στρατιωτική επιχείρηση.   

Στις 21 Ιουλίου 1995, ο Τόλιμιρ έστειλε αναφορά στον Στρατηγό Ράντομιρ Μίλετιτς, αρχηγό του επιτελείου του Σερβοβοσνιακού Στρατού (VRS), ζητώντας βοήθεια για την κατάπνιξη κάποιων ισχυρών Βοσνιακών στρατιωτικών θέσεων, και εξέφρασε τη γνώμη του ότι "ο καλύτερος τρόπος για να γίνει αυτό θα ήταν η χρήση χημικών όπλων". Στην ίδια αναφορά, ο Τόλιμιρ προχώρησε παραπέρα, προτείνοντας επιθέσεις με χημικά στο κομβόι προσφύγων που αποτελούνταν από γυναικόπαιδα και ηλικιωμένους που εγκατέλειπαν τη Ζέπα, γιατί  θα "ανάγκαζε τους Μουσουλμάνους μαχητές να παραδοθούν πιο γρήγορα", σύμφωνα με τη γνώμη του.

Σύλληψη και δίκη
Στις 31 Μαΐου 2007 ο Τόλιμιρ συνελήφθη από τις αρχές τις Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, και ενώ διέφευγε της σύλληψης δύο χρόνια. Ο Τόλιμιρ διαπραγματεύτηκε με την Σερβική κυβέρνηση για την παράδοσή του στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Παραδόθηκε στο προσωπικό του ΝΑΤΟ στο αεροδρόμιο της Μπάνια Λούκα στις 31 Μαΐου 2007 αφού είχε συλληφθεί στη Σερβία.

Ένας εκπρόσωπος του Διεθνούς Δικαστηρίου για τα Εγκλήματα Πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY) του διάβασε επίσημα το κατηγορητήριο ενώ ήταν ακόμα στην Μπάνια Λούκα, και κατόπιν η δυνάμεις του ΝΑΤΟ τον έθεσαν επίσημα υπό κράτηση και τον μετέφεραν στη βάση του ΝΑΤΟ στο Σεράγεβο. Οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ τον μετέφεραν στο Ρότερνταμ την 1η Ιουνίου 2007, και τον παρέδωσαν στο Δικαστήριο, το οποίο τον έφερε στη Χάγη την ίδια μέρα. Του απαγγέλθηκαν κατηγορίες για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, γενοκτονία, και εγκλήματα πολέμου για την εμπλοκή του στην Σφαγή της Σρεμπρένιτσα και τη δολοφονία Βοσνίων Μουσουλμάνων αιχμαλώτων που κρατούνταν προσωρινά στις περιοχές του Μπράτουνατς και του Σβόρνικ μετά τη νίκη των Σέρβικών δυνάμεων στη Σρεμπρένιτσα. Το κατηγορητήριο θεωρούσε ότι ο Τόλιμιρ επέβλεπε το απόσπασμα του Σερβικού Στρατού που εκτέλεσε πάνω από 1.700 άντρες και παιδιά στην Στρατιωτική Φάρμα του Branjevo Military και του Πολιτιστικό  Κέντρο του Pilica.

Στις 5 Οκτωβρίου 2007 η γραμματεία του Διεθνούς Δικαστηρίου ανακοίνωσε την εκτίμησή του για την κατάσταση της υγείας του Τόλιμιρ ως "σοβαρή, εύθραυστή και πάρα πολύ ανησυχητική", και ότι ο Τόλιμιρ αρνιόταν θεραπεία για την πίεση για μη εγχειρήσιμο εγκεφαλικό ανεύρυσμα. Ο Τόλιμιρ είχε δηλώσει ότι σκόπευε να αντιπροσωπεύσει ό ίδιος τον εαυτό του στη δίκη.

Στις 12 Δεκεμβρίου 2012 ο Τόλιμιρ καταδικάστηκε για έξι από τις οκτώ κατηγορίες: γενοκτονία, συνωμοσία για τέλεση γενοκτονίας, εξολόθρευση, δολοφονία, δίωξη εθνικών ομάδων, και εξαναγκασμένη μεταφορά. Καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη. Στις 8 Απριλίου 2015 το ICTY επιβεβαίωσε την ποινή της ισόβιας κάθειρξης.

Θάνατος
Ο Τόλιμιρ πέθανε στη φυλακή του Σεβένινγκεν στις 8 Φεβρουαρίου 2016.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Zdravko Tolimir - Case Information Sheet

Σερβοβόσνιοι