Λαϊκή Πολιτοφυλακή

Την περίοδο του ελληνικού εμφυλίου πολέμου, η Λαϊκή Πολιτοφυλακή (ΛΠ) ήταν ένα ένοπλο σώμα του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας (ΚΚΕ) με στρατιωτική ιεραρχία και πειθαρχία, υπεύθυνο για την κατοχύρωση και περιφρούρηση της δημόσιας τάξης και ασφάλειας στις περιοχές υπό τον έλεγχο του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ).

Ιστορία και δράση
Δημιουργήθηκε το 1947, με την υπ' αριθμ. 10/20-10-47 απόφαση του Γενικού Αρχηγείου του ΔΣΕ.  Στο σώμα αυτό κατατάσσονταν εθελοντικά άνδρες και γυναίκες, σε αντίθεση με τον ΔΣΕ που προέβαινε και σε βίαιη στρατολόγηση. Η απόφαση δημιουργίας της ανέφερε επίσης ότι η Λαϊκή Πολιτοφυλακή θα φρόντιζε για την εφαρμογή της νομοθεσίας και των αποφάσεων των Λαϊκών Συμβουλίων και Λαϊκών Δικαστηρίων, και θα συμμετείχε όταν χρειαζόταν στον πόλεμο. Τέλος, η Λαϊκή Πολιτοφυλακή όφειλε «να παρακολουθεί άγρυπνα και να καταδιώκει κάθε φασιστική ενέργεια».

Τον Ιούνιο του 1948 η ηγεσία του ΚΚΕ διένειμε το εγχειρίδιο «Μαθήματα Λαϊκής Πολιτοφυλακής» στους πολιτοφύλακες. Εκεί τονιζόταν η προσπάθεια του Κόμματος να δημιουργήσει ένα σώμα ασφαλείας νέου τύπου, που θα ήταν διαφορετικό από τη Χωροφυλακή και την Αστυνομία Πόλεων του επίσημου ελληνικού κράτους.

Αρχικά υπεύθυνος επιχειρησιακά για τη Λαϊκή Πολιτοφυλακή ήταν ο Στέφανος Παπαγιάννης, πρώην λοχαγός Πυροβολικού του ελληνικού Στρατού Ξηράς με καταγωγή από την Ικαρία, που είχε προσχωρήσει στο ΚΚΕ ήδη από την περίοδο της Κατοχής. Αργότερα όμως τον έλεγχο ανέλαβε το κορυφαίο στέλεχος του ΚΚΕ και έμπιστος του Νίκου Ζαχαριάδη, Βασίλης Μπαρτζιώτας.

Πηγές

Ελληνικός Εμφύλιος 1946 - 1949
Ιστορία του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας