Υπό το βλέμμα του Βούδα (ταινία 1937)

Η ταινία Υπό το Βλέμμα του Βούδα (αγγλ. The Good Earth), είναι δράμα παραγωγής 1937 σε σκηνοθεσία Σίντνεϊ Φράνκλιν και αποτελεί κινηματογραφική μεταφορά του ομώνυμου μυθιστορήματός της, βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας, Περλ Μπακ. Η διασκευή του μυθιστορήματος έγινε πρώτα από τους Ντόναλντ Ντέιβις και Όουεν Ντέιβις. Πρωταγωνιστές της ταινίας είναι οι Πολ Μιούνι και Λουίζ Ράινερ στους ρόλους του Γουανγκ Λανγκ και της Ο-λάν, ενός ζευγαριού Κινέζων χωρικών που παλεύουν, μέσα σε αντίξοες συνθήκες, να συντηρήσουν την οικογένειά τους. Η Λουίζ Ράινερ βραβεύτηκε με Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου για την ερμηνεία της και έγινε η πρώτη ηθοποιός, κάτοχος δυο βραβείων Όσκαρ, καθώς και η πρώτη που είχε δυο νίκες σε διαδοχικές χρονιές. Η ταινία βραβεύτηκε επίσης για την ασπρόμαυρη φωτογραφία της.

Υπόθεση 
Ο Γουάνγκ Λανγκ (Πολ Μιούνι), είναι ένας φτωχός Κινέζος αγρότης, ο οποίος δουλεύει τη γη του, προσπαθώντας να επιβιώσει. Κάποια στιγμή, ο πάτερας του του προτείνει να πάρει για σύζυγο την Ο-Λάν (Λουίζ Ράινερ), μια πρώην σκλάβα και μετά το γάμο τους, η τύχη του αλλάζει. Η γυναίκα του χαρίζει γιο και εκείνος σύντομα καταφέρνει να πουλήσει τη συγκομιδή του και να βγάλει επιπλέον χρήματα για να αγοράσει κι άλλη γη. Έπειτα η οικογένεια εγκαθίσταται στην πόλη κι όταν επέρχεται πείνα η Ο-Λαν είναι εκείνη που τον παροτρύνει να επιστρέψουν στα χωράφια τους για να καλλιεργήσουν τη γη τους. Ο Γουάνγκ Λανγκ πλουτίζει και σύντομα παίρνει για σύζυγο τη Λότους (Τίλι Λος), μια νεότερη και ομορφότερη γυναίκα από την Ο-Λάν, η οποία παίρνει δευτερεύοντα ρόλο στο σπιτικό τους. Η νεοφερμένη σύζυγος, αποπλανεί όμως το μεγάλο γιο του Γουάνγκ Λανγκ και της Ο-Λάν και πατέρας και γιος έρχονται σε ρήξη, ενώ αργότερα μια πυρκαγιά απειλεί να καταστρέψει την περιουσία της οικογένειας.

Πληροφορίες 
Η ταινία γυρίστηκε με προϋπολογισμό της τάξεως των 2,8 εκατομμυρίων, που ήταν υψηλός για την περίοδο εκείνη και τα γυρίσματα διήρκεσαν τρία χρόνια. Πρόκειται για την τελευταία ταινία που είχε ως παραγωγό τον θρυλικό Έρβιν Θάλμπεργκ, ο οποίος απεβίωσε πριν τη λήξη των γυρισμάτων. Ο Θάλμπεργκ είχε οραματιστεί την ταινία με πρωταγωνιστές μόνο Κινέζους ηθοποιούς, (κάτι που επιθυμούσε και η Περλ Μπακ), αλλά δεν ήταν σίγουρος ότι το αμερικανικό κοινό ήταν έτοιμο για κάτι τέτοιο. Όταν ο Θάλμπεργκ εκμυστηρεύτηκε στον Λούι Μπι Μάγιερ την επιθυμία του να κάνει την παραγωγή μιας ταινίας βασισμένης στο μυθιστόρημα της Μπακ εκείνος του είπε: Έχεις την εντύπωση ότι το αμερικανικό κοινό που δεν ενδιαφέρεται για ταινίες με θέμα τους Αμερικανούς αγρότες, θα ενδιαφερθεί για μια ταινία με Κινέζους αγρότες;. Ο Θάλμπεργκ αναγκάστηκε τότε να απευθυνθεί στον Νίκολας Σενκ, πρόεδρο της Loew, θυγατρικής εταιρίας της M-G-M για να πάρει την άδεια. 

Η Άννα Μέι Γουόνγκ, Κινέζα ηθοποιός της εποχής, ήταν μια από τις υποψήφιες για το ρόλο της Ο-λάν, αλλά το γραφείο της λογοκρισίας που είχε τον πρώτο λόγο πάνω στις ταινίες εφαρμόζοντας τον κώδικα Χέιζ, επέβαλλε λευκή ηθοποιό ως συμπρωταγωνίστρια του Πολ Μιούνι, που επρόκειτο να υποδυθεί τον Γουάνγκ Λανγκ. Έτσι το ρόλο έλαβε το ανερχόμενο αστέρι της Metro-Goldwyn-Mayer, Λουίζ Ράινερ, η οποία το 1936 έλαβε το πρώτο της Όσκαρ για την ερμηνεία της στην ταινία Ο μέγας Ζίγκφελντ (The Great Ziegfeld). Η εταιρία πρότεινε στην Γουόνγκ, το ρόλο της Λότους, αλλά εκείνη αρνήθηκε λέγοντας: Πώς μπορείτε να ζητάτε από εμένα, που έχω κινέζικο αίμα, να ερμηνεύσω το μοναδικό αντιπαθητικό ρόλο σε μια ταινία στην οποία όλο το επιτελείο ηθοποιών αποτελείται από Αμερικανούς που υποδύονται τους Κινέζους. Ο Μιούνι που ανήκε στο δυναμικό της εταιρίας Warner, συμμετείχε στην ταινία εφόσον η Metro-Goldwyn-Mayer δάνεισε τους Κλαρκ Γκέιμπλ και Λέσλι Χάουαρντ στη Warner. 

Ο μακιγιέρ Τζακ Ντόουν χρησιμοποίησε διάφορες τεχνικές ώστε να κάνει τους Αμερικανούς να μοιάζουν με Κινέζοι. Παρόλα αυτά στους δευτερεύοντες ρόλους χρησιμοποιήθηκαν κάποιοι Αμερικανοί Κινέζοι.

Η υπεύθυνοι της Metro-Goldwyn-Mayer θέλησαν να γυρίσουν την ταινία στην Κίνα, αλλά η κινεζική κυβέρνηση απάντησε με δισταγμό στην πρόταση. Ο κύριος λόγος είχε να κάνει με το γεγονός ότι το μυθιστόρημα παρουσίαζε με αρνητικό τρόπο τη ζωή στην Κίνα (σε αντίθεση με την ταινία, στην οποία αφαιρέθηκαν πολλά από τα μελανά σημεία του βιβλίου). Ο αρχιστράτηγος και πρόεδρος της Κίνας, Τσιανγκ Κάι Σεκ, μετά από προτροπή της συζύγου του αποφάσισε να δώσει την άδεια, με την προϋπόθεση ότι η ταινία θα παρουσίαζε την Κίνα με θετικό τρόπο και ότι όλοι οι ηθοποιοί που θα συμμετείχαν στην ταινία θα ήταν Κινέζοι. Εκείνη την περίοδο το ξέσπασμα του β' σινοϊαπωνικού πολέμου ήταν αναπόφευκτο και η κυβέρνηση της Κίνας απαγόρεψε επίσης την συμμετοχή Ιαπώνων ηθοποιών στην ταινία. Όταν η M-G-M ξεκίνησε τις διαδικασίες για να γυριστεί η ταινία στην Κίνα, διάφοροι αξιωματούχοι προσπάθησαν να ελέγξουν τα γυρίσματα. Η εταιρία ήταν δυσαρεστημένη από τον έλεγχο που προσπάθησαν να ασκήσουν οι Κινέζοι στα γυρίσματα και εν τέλει η ταινία γυρίστηκε εξ ολοκλήρου σε μια φάρμα στο Τσάτσγουορθ της Καλιφόρνιας.

Πέρα από τα προβλήματα που συναντήθηκαν όσον αφορά την τοποθεσία στην οποία επρόκειτο να γυριστεί η ταινία, υπήρξαν και προβλήματα που αφορούσαν το σενάριο και τη σκηνοθεσία. Αρχικά η ταινία επρόκειτο να σκηνοθετηθεί από τον Βίκτορ Φλέμινγκ και το σενάριο επρόκειτο να γράψει αποκλειστικά ο Τάλμποτ Τζένινγκς. Ο Φλέμινγκ που πήρε κάποιες λήψεις, οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν στην ταινία, αναγκάστηκε να αποχωρήσει κατά τα τέλη του 1935 από το τιμόνι της σκηνοθεσίας, καθώς έπρεπε να εγχειριστεί εφόσον είχε πληγεί από νεφρολιθίαση και τη θέση του πήρε ο Σίντνεϊ Φράνκλιν. Kάποιες σκηνές γυρίστηκαν επίσης από τον Σαμ Γουντ. Το σενάριο της ταινίας υπέστη πολλές αλλαγές λόγω της παρέμβασης του γραφείου λογοκρισίας.

Βραβεία 
Η ταινία προτάθηκε για 5 βραβεία Όσκαρ, μεταξύ των οποίων και για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας, το οποίο έχασε από την ταινία Η Ζωή του Αιμίλιου Ζολά (The Life Of Emile Zola, 1937). Η Λουίζ Ράινερ, που βραβεύτηκε με το Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, δεν ήταν παρούσα στην αίθουσα όταν ανακοινώθηκε το όνομά της. Ένα από τα μέλη της ακαδημίας την πήρε τηλέφωνο στο σπίτι κι εκείνη και ο τότε σύζυγός της, δραματουργός Κλίφορντ Όντετς, έσπευσαν στην απονομή. Η Ράινερ, είχε καταφέρει το ακατόρθωτο, να γίνει η πρώτη ηθοποιός με δυο διαδοχικές νίκες και να καταφέρει να κατατροπώσει το φαβορί, την Γκρέτα Γκάρμπο που ήταν υποψήφια για την εκπληκτική της ερμηνεία στην ταινία Η Κυρία με τις Καμέλιες (Camille).

Βραβεία Ακαδημίας Κινηματογράφου (Όσκαρ) 
Βράβευση:
Α' Γυναικείου Ρόλου - Λουίζ Ράινερ
Φωτογραφίας σε ασπρόμαυρη ταινία - Καρλ Φρόιντ

Υποψηφιότητα:
Καλύτερης Ταινίας - Έρβιν Θάλμπεργκ
Σκηνοθεσίας - Σίντνεϊ Φράνκλιν
Μοντάζ - Μπάζιλ Ράνγκελ

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Αμερικανικές ταινίες
Ταινίες του 1937
Ταινίες παραγωγής Metro-Goldwyn-Mayer
Ταινίες με ηθοποιό που κέρδισε Όσκαρ Α΄ Γυναικείου Ρόλου
Αμερικανικές αισθηματικές δραματικές ταινίες
Ταινίες των οποίων ο κινηματογραφιστής κέρδισε Όσκαρ Καλύτερης Φωτογραφίας
Ταινίες βασισμένες σε αμερικανικά μυθιστορήματα
Ταινίες γυρισμένες στην Κίνα
Ταινίες γυρισμένες στη Γιούτα
Ταινίες γυρισμένες στο Λος Άντζελες
Αμερικανικές ασπρόμαυρες ταινίες
Αγγλόφωνες ταινίες