Τριαζάνιο

Το τριαζάνιο  (αγγλικά triazane)  είναι  ανόργανη χημική ένωση, που περιέχει άζωτο και υδρογόνο, με μοριακό τύπο N3H5, αλλά χρησιμοποιείται και ο ημισυντακτικός τύπος NH2ΝΗNH2. Το τριαζάνιο είναι το τρίτο απλούστερο μέλος της ομόλογης σειράς των άκυκλων αζανίων. Τα δυο απλούστερα μέλη είναι η αμμωνία και η υδραζίνη. Μπορεί να συνθεθεί από την τελευταία, αλλά είναι ασταθής και δεν μπορεί να απομονωθεί σε μορφή ελεύθερης ένωσης, αλλά μόνο σε μορφή αλάτων του, όπως το θειικό τριαζανώνιο [(N3H6)2SO4] ή το χλωριούχο τριαζανώνιο (N3H5·HCl):'''

Σε περίπτωση απόπειρας μετατροπής των αλάτων του σε ελεύθερη ένωση διασπάται άμεσα σε υδραζίνη και αμμωνία. Το τριαζάνιο συνθέθηκε για πρώτη φορά ως συναρμοτής σε σύμπλοκο δικατιόντων διαργύρου Ag22+. Πιο συγκεκριμένα, στην ένωση τρι(μ2-τριαζανο-κ2N1,N3)διάργυρος(2+) {[Ag2(N3H5]3}]2+}. Εκτός από τη «μητρική» ένωση, ο όρος «τριαζάνιο» επεκτείνεται επίσης σε μια σειρά «θυγατρικών» (δηλαδή παραγώγων) ανόργανων και οργανικών ενώσεων που περιέχουν τον τριαζανικό σκελετό, δηλαδή έχουν γενικό τύπο N3R5, όπου τα όχι απαραίτητα ίδια R υδρογόνο, αλογόνο ή μονοσθενείς ρίζες. Επίσης, δύο ή και τρία R, μπορούν να αντικατασταθούν από δισθενείς ή και τρισθενείς ρίζες, σχηματίζοντας έτσι πιθανώς ετεροκυκλικά τριαζάνια. Ένα αξιοσημείωτο θυγατρικό τριαζάνιο είναι η 1-μεθυλο-1-νιτρoζυδραζίνη, που παράγεται από μη διαλυτή μεθυλυδραζίνη (CH3NHNH2) και ένα νιτροαλκάνιο (RCH2NO2), συμπαράγοντας μια αλδεΰδη:

Η χημικά καθαρή 1-μεθυλο-1-νιτρoζυδραζίνη, στις συνηθισμένες συνθήκες, είναι άχρωμο στερεό, ευαίσθητο στην κρούση, αλλά όχι και στην τριβή, με κανονική θερμοκρασία τήξης 45°C και θερμοκρασία διάσπασης 121°C. Σε σύγκριση με το 2,4,6-τρινιτροτολουόλιο, η ένωση αυτή (1-μεθυλο-1-νιτρoζυδραζίνη) είναι πιο ευαίσθητη στην κρούση, αλλά λιγότερο ευαίσθητη στην τριβή.

Παραπομπές και σημειώσεις 

Υδρίδια
Αζάνια
Ασταθείς ενώσεις
Μητρικές ενώσεις
Ανόργανες ενώσεις του αζώτου