Ασκαρίαση

Η ασκαρίαση είναι ασθένεια που προκαλείται από το παράσιτο-σκουλήκι ασκαρίς Ascaris lumbricoides. Οι μολύνσεις δεν έχουν συμπτώματα σε ποσοστό πάνω από 85% των περιπτώσεων, ειδικά εάν ο αριθμός των σκουληκιών είναι μικρός. Τα συμπτώματα αυξάνονται ανάλογα με τον αριθμό των σκουληκιών που υπάρχουν στον οργανισμό και μπορεί να συμπεριλαμβάνουν λαχάνιασμα και πυρετό στην αρχή της ασθένειας. Ακόλουθα συμπτώματα μπορεί να είναι το κοιλιακό πρήξιμο, κοιλιακό άλγος και διάρροια. Η ασθένεια πλήττει συχνότερα παιδιά, ενώ σε αυτήν την ηλικία η μόλυνση μπορεί επίσης να προκαλέσει ελλειπές κέρδς βάρους, υποσιτισμό και μαθησιακά προβλήματα.

Η μόλυνση προκαλείται με την πρόσληψη τροφών ή υγρών μολυσμένων με κόπρανα που περιέχουν αυγά του παρασίτου. Τα αυγά εκκολάπτονται μέσα στο έντερο, διέρχονται μέσω του εντερικού τοιχώματος και μετακινούνται στους πνεύμονες μέσω του αίματος. Εκεί, διαπερνούν τις κυψελίδες και ανέρχονται στην τραχεία, όπου εκβάλλονται με τον βήχα και κατόπιν καταπίνονται. Στη συνέχεια, οι προνύμφες περνούν από το στομάχι για δεύτερη φορά και καταλήγουν στο έντερο, όπου γίνονται ανήλικα σκουλήκια.

Η πρόληψη επιτυγχάνεται μέσω της βελτίωσης της υγιεινής, που περιλαμβάνει βελτίωση της πρόσβασης σε τουαλέτες και ορθή αποκομιδή των κοπράνων. Το πλύσιμο των χεριών με σαπούνι φαίνεται ότι παρέχει προστασία. Σε περιοχές όπου επηρεάζεται πάνω από το 20% του πληθυσμού, επιβάλλεται η λήψη θεραπείας από το σύνολο του πληθυσμού ανά τακτά διαστήματα. Η επανεμφάνιση των μολύνσεων είναι συνηθισμένη. Δεν υπάρχει εμβόλιο. Οι θεραπείες που προτείνονται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας είναι τα φάρμακα αλμπενδαζόλη, μεμπενδαζόλη, λεβαμιζόλη ή pyrantel pamoate. Άλλοι δραστικοί παράγοντες περιλαμβάνουν τις ουσίες tribendimidine και νιταζοξανίδη.

Περίπου 0,8 με 1,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως πάσχουν από ασκαρίαση, εκ των οποίων βαρύτερα πλήττονται οι πληθυσμοί που βρίσκονται στην υποσαχάρια Αφρική, τη Λατινική Αμερική και την Ασία. Το γεγονός αυτό ανάγει την ασκαρίαση στην πιο συνηθισμένη μορφή δια του εδάφους μεταδιδόμενης ελμινθίασης. Μόνο το 2010 προκάλεσε περίπου 3.000 θανάτους από 3.400 το 1990. Ένας άλλος τύπος του παρασίτου ασκαρίς μολύνει τους χοίρους.

Σημάδια και συμπτώματα 
Σε πληθυσμούς όπου οι μολύνσεις από σκουλήκια είναι ευρέως διαδεδομένες, είναι σύνηθες να διαπιστώνεται ότι οι περισσότεροι άνθρωποι μολύνονται από μικρό αριθμό σκουληκιών, ενώ ένας μικρός αριθμός ανθρώπων είναι βαριά μολυσμένοι. Αυτό είναι χαρακτηριστικό πολλών τύπων μολύνσεων από σκουλήκια. Τα άτομα που έχουν μολυνθεί με μικρό μόνο αριθμό σκουληκιών συνήθως δεν έχουν συμπτώματα.

Μεταναστευμένες προνύμφες 
Καθώς τα στάδια των προνυμφών ταξιδεύουν μέσω του σώματος, μπορεί να προκαλέσουν σπλαχνική βλάβη, περιτονίτιδα και φλεγμονές, διόγκωση του ήπατος ή του σπλήνα και φλεγμονή των πνευμόνων. Πνευμονικές εκδηλώσεις συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της μετανάστευσης των προνυμφών και μπορεί να παρουσιαστούν ως σύνδρομο του Λόφλερ (), μια παροδική αναπνευστική ασθένεια που σχετίζεται με ηωσινοφιλία στο αίμα και πνευμονικές διηθήσεις με ακτινογραφική σκίαση.

Εντερική απόφραξη 
Τα σκουλήκια μπορεί περιστασιακά να προκαλέσουν εντερική απόφραξη όταν μεγάλοι αριθμοί μπλέκονται σε βλωμό ή μπορεί να μεταναστεύσουν από το λεπτό έντερο, κάτι που μπορεί να απαιτεί χειρουργική επέμβαση. Περισσότερα από 796 σκουλήκια A. lumbricoides βάρους έως 550 γραμμάρια ανακτήθηκαν κατά την αυτοψία από ένα δίχρονο κορίτσι στη Νότια Αφρική. Τα σκουλήκια προκάλεσαν στρέψη και γάγγραινα του ειλεού, το οποίο ερμηνεύτηκε ως η αιτία θανάτου. Τα σκουλήκια δεν έχουν δόντια. Ωστόσο, μπορούν σπάνια να προκαλέσουν διατρήσεις του εντέρου προκαλώντας όγκο και απόφραξη κλειστού βρόχου.

Ένα σκουλήκι μπορεί να μπλοκάρει την ηπατοπαγκρεατική αμπούλα ή να μπει στον κύριο παγκρεατικό αγωγό, με αποτέλεσμα οξεία παγκρεατίτιδα με αυξημένα επίπεδα αμυλάσης και λιπάσης στον ορό. Περιστασιακά, ένα σκουλήκι μπορεί να ταξιδέψει μέσω του χολικού δέντρου και ακόμη και στη χοληδόχο κύστη, προκαλώντας οξεία χολαγγειίτιδα ή οξεία χολοκυστίτιδα.

Αλλεργίες 
Η ασκαρίαση μπορεί να οδηγήσει σε αλλεργίες στις γαρίδες και στην σκόνη λόγω του κοινού αντιγόνου, της τροπομυοσίνης. Ωστόσο, αυτό δεν έχει επιβεβαιωθεί σε εργαστήριο.

Υποσιτισμός 
Τα σκουλήκια στο έντερο μπορεί να προκαλέσουν δυσαπορρόφηση και ανορεξία που συμβάλλουν στον υποσιτισμό. Η δυσαπορρόφηση μπορεί να οφείλεται στην απώλεια ενζύμων, στη διάβρωση και στη φλεγμονή του προπλάστου ελάσματος.

Άλλα 
Τα παράσιτα που προκαλούν την ασκαρίαση αποφεύγουν κάποια γενικά αναισθητικά και μπορεί να βγουν από το σώμα, μερικές φορές μέσω του στόματος, όταν ένα μολυσμένο άτομο υποβάλλεται σε γενική αναισθησία.

Παραπομπές

Δείτε επίσης 

 Ελμινθίαση
 Χολοκυστίτιδα
 Ηωσινόφιλα

Τροπικές ασθένειες
Λοιμώδεις ασθένειες
Παρασιτικές ασθένειες
Παθήσεις που διαγιγνώσκονται με εξέταση κοπράνων