Λοβοτομή

Λοβοτομή (από τα λοβός + τομή, δηλ. κοπή του λοβού) ονομάζεται η χειρουργική διαδικασία κατά την οποία καταστρέφονται τμήματα του μετωπιαίου λοβού του εγκεφάλου σε άτομα με διανοητικές διαταραχές ή ψυχικές ασθένειες, με σκοπό την εξάλειψη των συμπτωμάτων τους.

Ιστορία 
Η αρχική ιδέα της λοβοτομής εμφανίστηκε το 1890, και προήλθε από το Γερμανό γιατρό Γκόλτζ, επινοητή του όρου "ψυχεπέμβαση", ο οποίος παρατήρησε πως όταν αφαιρούνταν τμήματα του μετωπιαίου λοβού του εγκεφάλου των άγριων σκυλιών, αυτά ηρεμούσαν.

Η ιδέα της λοβοτομής, με το όνομα λευκοτομή (από τα λευκός + τομή, δηλ. κοπή της λευκής ουσίας του εγκεφάλου), εφαρμόστηκε για πρώτη φορά σε δύο ανθρώπους το 1892 στην Ελβετία, από τον δρ. Gottlieb Burckhardt. Οι άνθρωποι πέθαναν, με αποτέλεσμα η ιδέα να εγκαταλειφθεί.

Ωστόσο, την επέμβαση πραγματοποίησε ο Πορτογάλος νευρολόγος Αντόνιο Μονίζ, σε τουλάχιστον 40 άτομα. Η μέθοδος που εφάρμοσε περιλάμβανε το άνοιγμα τρύπας στο κρανίο του ασθενούς, και την έγχυση αιθυλικής αλκοόλης (οινοπνεύματος) στον προμετωπιαίο φλοιό του εγκεφάλου, πράγμα που κατέστρεφε το τμήμα αυτό. Το 1949, ο Μονίζ βραβεύθηκε με βραβείο Νόμπελ για την επίτευξη της λοβοτομής, με το όνομα λευκοτομή.

Το 1936, ο Αμερικανός νευρολόγος Γουόλτερ Τζάκσον Φρήμαν ΙΙ εφάρμοσε μία τροποποιημένη μορφή της λοβοτομής, με το όνομα "προμετωπιαία λοβοτομή". Ανακάλυψε ότι η πρόσβαση στο μετωπιαίο φλοιό μέσω της οφθαλμική κόγχης δεν ήταν εφικτή, έτσι, εφάρμοσε επεμβάσεις πάνω από το βολβό του ματιού. Μία άλλη του μέθοδος, ήταν η εκτέλεση του τρυπανισμού από την περιοχή του αφτιού, με απότομο χτύπημα του τρυπανιού με ένα μικρό σφυρί στο μετωπιαίο φλοιό.

Γνωστές υποθέσεις 
 Ρόζμαρι Κένεντι, αδερφή του προέδρου Τζον Φ. Κένεντι, η οποία υπέστη λοβοτομή το 1941, γεγονός που την κατέστησε ανίκανη για το υπόλοιπο της ζωής της.
 Χάουαρντ Ντάλλυ, συγγραφέας της αυτοβιογραφίας του, στην ανακάλυψη της τελευταίας περιόδου της ζωής του, όταν έμαθε ότι υπέστη λοβοτομή στην ηλικία των 12 ετών.

 Τζάνετ Φρέιμ, Νεοζηλανδή συγγραφέας και ποιήτρια, που έλαβε βραβείο λογοτεχνίας το 1951, μία μέρα πριν από μια προγραμματισμένη λοβοτομή, η οποία τελικά δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ.
 Γιόσεφ Χασίντ, Πολωνός βιολονίστας και συνθέτης, στον οποίο διαγνώσθηκε σχιζοφρένεια και πέθανε στην ηλικία των 26 ετών, μετά από λοβοτομή.
 Σίγκριντ Ιερτέν, Σουηδή μοντέρνα ζωγράφος, που απεβίωσε το 1948, μετά από λοβοτομή.
 Ρόουζ Ουίλιαμς, αδερφή του Τένεσι Ουίλιαμς, Αμερικανού συγγραφέα θεατρικών έργων, η οποία υπέστη λοβοτομή, που την άφησε ανίκανη για πάντα. Ο Ουίλιαμς δήλωσε ότι , σε συγκεκριμένα έργα του, εμπνεύστηκε χαρακτήρες και μοτίβα από τη Ρόουζ.
 Συχνά αναφέρεται ότι, όταν το 1848 μία σιδερένια βέργα πέρασε κατά λάθος μέσα από το κεφάλι του Φινέας Κέιτζ, αυτό προκάλεσε μία "τυχαία λοβοτομή", ή ότι το γεγονός αυτό ενέπνευσε την ανάπτυξη της χειρουργικής λοβοτομής, έναν αιώνα αργότερα.
 Το 2011, ο Daniel Nijensohna, Αργεντινός νευροχειρουργός του Γέιλ, μελέτησε ακτινογραφίες της Εβίτα Περόν, και κατέληξε ότι η ηθοποιός είχε υποστεί λοβοτομή, ως θεραπεία του πόνου και του άγχους τους τελευταίους μήνες της ζωής της.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Λοβοτομή στη Medionva
 Λοβοτομή στο OnMed

Ιατρικές διαμάχες
Λοβοτομή
Νευροχειρουργική
Χειρουργικές επεμβάσεις