Πονπέου Φάβρα

Ο Πονπέου Φάβρα ι Ποκ (Pompeu Fabra i Poch, Βαρκελώνη, 20 Φεβρουαρίου 1868 - Πράδα δε Κονφλέντ, 25 Δεκεμβρίου 1948), ήταν Καταλανός μηχανικός και γλωσσολόγος, γνωστός για την εργασία του στην κανονικοποίηση της σύγχρονης καταλανικής γλώσσας.

Βιογραφία

Πρώτα βήματα στην καταλανική φιλολογία 
Γεννήθηκε στη γειτονιά της Γκράσια στη Βαρκελώνη. Παράλληλα με τις σπουδές του ως μηχανολόγος μηχανικός, διαμόρφωσε μια μακρά και αυτοδίδακτη πορεία στην γλωσσολογία. Δημοσίευσε αρχικά στο περιοδικό L'Avenç την πρώτη προσπάθειά του περί γλωσσολογικής απόδοσης της ομιλούμενης καταλανικής γλώσσας με τίτλο Ensayo de gramática de catalán moderno ('Απόπειρα γραμματικής απόδοσης της σύγχρονης καταλανικής γλώσσας'). Το 1902 κέρδισε τη θέση του καθηγητή Χημείας στη Σχολή Μηχανικών του Μπιλμπάο, όπου και μετακόμισε μέχρι το 1912.

Η σχέση του με την καταλανική γλώσσα συνεχίστηκε και το 1906 συμμετείχε στο 1ο Παγκόσμιο Συνέδριο της Καταλανικής Γλώσσας, με την ομιλία περί «Προβλημάτων καταλανικής ορθογραφίας». Από εκείνη τη στιγμή το κύρος του αυξήθηκε κατακόρυφα και ορίστηκε από τον Ενρίκ Πρατ ντε λα Ρίβα ως επικεφαλής της προσπάθειας κανονικοποίησης της καταλανικής γλώσσας, στα πλαίσια του πρόσφατα ιδρυθέντος Ινστιτούτου Καταλανικών Σπουδών. Ιδρυτής του φιλολογικού τμήματος του Ινστιτούτου, κατέλαβε και μια έδρα στο πρόγραμμα Καταλανικών Σπουδών που λειτουργούσε ανεπίσημα σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης.

Τα κύρια έργα του 
Το πρώτο σημαντικό του έργο (που συγγράφηκε με τη συνεργασία και άλλων ειδικών) εκδόθηκε το 1913 και ήταν το περίφημο Normes ortogràfiques ("Ορθογραφικοί κανόνες [των καταλανικών]"), που αποτελούσε την πρώτη οργανωμένη προσπάθεια κανονικοποίησης της ορθογραφίας των καταλανικών, έχοντας υπόψη όλες τους τις διαλέκτους. Το 1917 εκδόθηκε και το Diccionari ortogràfic ("Ορθογραφικό λεξικό", 1917) που συμπλήρωσε τους «Ορθογραφικούς κανόνες».

Από το 1918, έτος έκδοσης της Gramàtica catalana ("Καταλανική γραμματική") ο Φάβρα εδραιώθηκε στο χώρο της καταλανικής γλωσσολογίας. Δημοσίευσε διάφορα άρθρα περί προβλημάτων καταλανικής διαλεκτολογίας και ορθογραφίας, μια μέθοδο εκμάθησης καταλανικών για το σχολείο και, τέλος, το 1931, το έτερο μεγάλο έργο του, Diccionari general de la llengua ("Γενικό λεξικό της καταλανικής γλώσσας").

Ακαδημαϊκός και εξορία 
Το 1932, με τον ερχομό της Β΄ Ισπανικής Δημοκρατίας, το Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης ίδρυσε επίσημα έδρα Καταλανικών Σπουδών. Ο Πονπέου Φάβρα ορίστηκε καθηγητής και ταυτόχρονα μέλος του διοικητικού σχήματος του νέου Αυτόνομου Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης.

Με την νίκη των εθνικιστικών δυνάμεων στον Ισπανικό Εμφύλιο ο Φάβρα αποχώρησε στη Γαλλία, όπου και πέθανε εν τέλει το 1948 στο χωριό των Ανατολικών Πυρηναίων, Πράδα δε Κονφλέν. Το τελευταίο του έργο, μια νέα Gramàtica catalana, εκδόθηκε μετά τον θάνατό του από τον Ζοάν Κορομίνες. Το 1980 το νέο πανεπιστήμιο που ίδρυσε η Ζενεραλιτάτ της Καταλονίας ονομάστηκε προς τιμήν του Πανεπιστήμιο Πονπέου Φάβρα.

Παραπομπές

Πηγές 
 Ο Πονπέου Φάβρα στην ιστοσελίδα του Συλλόγου Καταλανών Συγγραφέων

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Ισπανοί πανεπιστημιακοί 
Ισπανοί γλωσσολόγοι