Ίον το εύοσμον

Το Ίον το εύοσμον (Viola odorata), είναι είδος του γένους Ίον (Viola), εγγενές στην Ευρώπη και την Ασία, αλλά έχει επίσης εισαχθεί στη Βόρεια Αμερική και την Αυστραλία. Είναι κοινώς γνωστή ως βιολέτα ξύλου (wood violet), γλυκιά βιολέτα (sweet violet), Αγγλική βιολέτα (English violet), κοινή βιολέτα (common violet), βιολέτα του ανθοπώλη (florist's violet) ή βιολέτα του κήπου (garden violet). Στην Ινδία το φυτό είναι γνωστό ως banafsa, banafsha ή banaksa. Είναι ένα σκληραγωγημένο πολυετές (perennial) ποώδες ανθοφόρο φυτό.

Χαρακτηριστικά
Η Β. η εύοσμη (V. odorata), διακρίνεται από τα παρακάτω χαρακτηριστικά:
 τα άνθη είναι αρωματικά,
 τα άνθη συνήθως είναι είτε σκούρα βιολετί είτε λευκά,
 τα φύλλα και τα άνθη είναι όλα σε μια βασική ροζέτα,
 ο στύλος (style)  είναι συνδεδεμένος (και δεν τελειώνει με στρογγυλεμένες αποφύσεις),
 τα φύλλα-στελέχη έχουν τρίχες, οι οποίες δείχνουν προς τα κάτω και
 το φυτό εξαπλώνεται με στόλωνες (βλαστούς επάνω από το έδαφος).

Αυτά τα πολυετή άνθη μπορούν να ωριμάσουν σε ύψος από 4 έως 6 ίντσες και να εξαπλωθούν  από 8 έως 24 ίντσες. Το είδος μπορεί να βρεθεί κοντά στις άκρες των δασών ή σε ξέφωτα, είναι επίσης ένας κοινός "απρόσκλητος επισκέπτης" σε σκιερά γκαζόν ή και αλλού στους κήπους.

Χρήσεις
Αρκετές ποικιλίες έχουν επιλεγεί για κηπευτική χρήση, εκ των οποίων η V. odorata 'Wellsiana" έχει κερδίσει το «Award of Garden Merit» από τη Βασιλική Φυτοκομική Κοινωνία (Royal Horticultural Society).

Το γλυκό άρωμα από αυτό το άνθος έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα δημοφιλές σε όλες τις γενιές, ιδιαίτερα στα τέλη της Βικτωριανής περιόδου και κατά συνέπεια, χρησιμοποιείται στην παραγωγή πολλών καλλυντικών μυρωδικών και αρωμάτων. Οι Γάλλοι είναι επίσης γνωστοί για το σιρόπι βιολέτας, το οποίο συχνά γίνεται από το εκχύλισμα των βιολετών. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, αυτό το Γαλλικό σιρόπι βιολέτας, χρησιμοποιείται για να κάνει τηγανίτες (scones) βιολέτας και marshmallows. Το άρωμα των ανθέων βιολέτας είναι διακριτικό, μόνο με μερικά άλλα άνθη να έχουν μια ελάχιστα παρόμοια οσμή. Οι αναφορές στις βιολέτες και τον επιθυμητό χαρακτήρα από το άρωμα, πηγαίνει πίσω στις κλασικές πηγές όπως του Πλινίου και του Ορατίου, όταν ήταν σε χρήση η ονομασία "Ίον", για να περιγράψει αυτό το άνθος από το οποίο προέρχεται η ονομασία του οι –ιονόνες (ionones)– το διακριτικό χημικό συστατικό των ανθέων. Το 1923 ο Poucher, γράφει ότι τα άνθη καλλιεργούνται ευρέως στην Ευρώπη και την Ανατολή για το άρωμα τους, τόσο με τα άνθη αλλά και τα φύλλα, να συλλέγονται ξεχωριστά και να εκχυλίζονται για το άρωμα και επίσης, τα άνθη, να συλλέγονται για χρήση σε προϊόντα ζαχαροπλαστικής γαληνικού σιροπιού και στην παραγωγή φαρμάκου.

Υπάρχει κάποια αμφιβολία ως προς το κατά πόσον το αληθινό εκχύλισμα από το άνθος βιολέτας είναι ακόμα διαθέσιμο στο εμπόριο. Σίγουρα, ήταν στις αρχές του 20ού αιώνα, αλλά από τη στιγμή που ο Steffen Arctander έγραφε στα τέλη της δεκαετίας του 1950 και στις αρχές του 1960, η παραγωγή είχε «σχεδόν εξαφανιστεί».

Ωστόσο, το απόλυτο άρωμα φύλλων βιολέτας, εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ευρέως στη σύγχρονη αρωματοποιία. Τα φύλλα είναι βρώσιμα.

Βοτανική ιατρική
Στη βοτανική ιατρική, η V. odorata έχει χρησιμοποιηθεί για μια ποικιλία αναπνευστικών παθήσεων, αϋπνία και δερματικές διαταραχές.  Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να υποστηρίζουν την αποτελεσματικότητά της για οποιαδήποτε από αυτές τις χρήσεις.

Στη μυθολογία
Το άνθος βιολέτας ήταν ένα από τα αγαπημένα στην αρχαία Ελλάδα και έγινε το σύμβολο της Αθήνας. Το άρωμα υπαινίσσετο το σεξ, οπότε η βιολέτα ήταν ένα εμβληματικό άνθος της Αφροδίτης και επίσης, του γιου της Πριάπου, της θεότητας των κήπων και της γονιμότητας.

Ο Ίαμος ήταν γιος του Απόλλωνα και της νύμφης Ευάδνης. Εγκαταλείφθηκε από τη μητέρα του κατά τη γέννηση. Τον άφησε να κείτεται στα Αρκαδικά δάση σε ένα κρεβάτι από βιολέτες, όπου τρεφόταν από τα ερπετά, με μέλι. Τελικά, βρέθηκε από διερχόμενους βοσκούς, που τον ονόμασαν Ίαμο από το ιώδες (ίον) κρεβάτι.

Η θεά Περσεφόνη και οι συντρόφισσές της, Νύμφες, μάζευαν σε ανοιξιάτικο λιβάδι, ανθοφόρους οφθαλμούς (μπουμπούκια) τριανταφυλλιάς, κρόκου, βιολέτας, ίριδας, κρίνου και δελφινίου (larkspur), όταν απήχθη από τον θεό Άδη.

Στον πολιτισμό
Αυτό μπορεί να είναι το είδος που αναφέρεται (σε ελεύθερη μετάφραση) στους διάσημους στοίχους του Σαίξπηρ:

Εικόνες

Δείτε επίσης
 Ίον (γένος)
 Βιολέτα

Σημειώσεις 

Παραπομπές σημειώσεων

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

  Jepson Manual Treatment
  USDA Plants Profile
  The American Violet Society 
  GRIN Species Profile
  Washington Burke Museum

Ιοειδή
Χλωρίδα της Ασίας
Ευρωπαϊκή χλωρίδα
Φαρμακευτικά φυτά
Χλωρίδα του Λιβάνου