Αγκύλη

Η Αγκύλη ή Αγκυλή ή Ανκυλή  (), (ο δήμος: Αγκύλης ή Αγκυλής ή Ανκυλής) ήταν το όνομα, αρχαίων οικισμών - πόλεων και δήμων της Αιγηίδας (περιοχή της Αρχαίας Αττικής και φυλή της αρχαίας Αθήνας), που ήταν διαμοιρασμένη σε δύο κυρίως οικισμούς, με δύο αντίστοιχους δήμους του άστεως, με ονομασίες αντίστοιχα, “Καθύπερθεν Αγκύλη” (Άνω Αγκύλη) και “Υπένερθεν Αγκύλη” (Κάτω Αγκύλη).

Ονομασία
Οι δυο δήμοι, κατά μια εκδοχή πήραν το όνομά τους από το προσωνύμιο «Αγκυλεύς» του μυθικού Κρόνου ή του Προμηθέα (για το αιχμηρό χιούμορ τους), ενώ κατά μια άλλη εκδοχή, από την λέξη «αγκύλη» (), δηλαδή τον ιμάντα (λουρί) με τον οποίο έριχναν οι ακοντιστές το ακόντιο.

Τοποθεσία των αρχαίων δήμων 
Οι δύο δήμοι της Αγκύλης, ήταν δήμοι του Άστεως.
Η Αγκύλη βρισκόταν ανατολικά της αρχαίας Αθήνας και γειτνίαζε με το δήμο της Αγρυλής στα νότια. Η τοποθεσία των δήμων δεν έχει επακριβώς ταυτισθεί με κάποια σημερινή περιοχή, αλλά θεωρείται ότι βρισκόταν στους πρόποδες του Υμηττού και σύμφωνα με τον John S. Traill και οι δυο δήμοι είναι βορειοανατολικά του Αρδηττού.

Η Αγκύλη διακρινόταν σε δύο οικισμούς: την Καθύπερθεν Αγκύλη (Άνω Αγκύλη , ) και την Υπένερθεν Αγκύλη (Κάτω Αγκύλη ).

Ο ερευνητής του 19ου αιώνα Διονύσιος Σουρμελής, πίστευε, ότι ο δήμος βρισκόταν στην περιοχή όπου ήταν ο Άστριφος.

Η συμμετοχή των δήμων στην αρχαία Βουλή
Οι δήμοι, η ύπαρξη των οποίων επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές, είχαν την εξής συμμετοχή στη αρχαία Βουλή:

Ως δυο ξεχωριστοί δήμοι αρχικά της Αιγηίδας φυλής, ο δήμος “Καθύπερθεν Αγκύλης” (Άνω Αγκύλης) και ο δήμος της “Υπένερθεν Αγκύλης” (Κάτω Αγκύλης) συμμετείχαν με 1 βουλευτή αντίστοιχα ο καθένας στην αρχαία Βουλή των 500, κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.). 

Κατά τη δεύτερη περίοδο (307/306 – 224/223 π.Χ.) ο ένας εκ των δύο δήμων, αυτός της “Υπένερθεν Αγκύλης” (Κάτω Αγκύλης) μεταφέρθηκε στην «μακεδονική» Αντιγονίδα φυλή, αντιπροσωπευόμενος από 1 βουλευτή στη Βουλή των 600. Με 1 βουλευτή αντιπροσωπευόταν και ο δήμος “Καθύπερθεν Αγκύλης” (Άνω Αγκύλης) που παρέμεινε στην Αιγηίδα φυλή. Την ίδια εκπροσώπηση, με 1 βουλευτή ο καθένας, είχαν οι δύο δήμοι και κατά την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.). Μετά την κατάργηση και διάλυση των «μακεδονικών φυλών» (Αντιγονίς και Δημητριάς) ο δήμος της “Υπένερθεν Αγκύλης” (Κάτω Αγκύλης) επανήλθε στην Αιγηίδα φυλή, για την επόμενη τέταρτη περίοδο (201/200 π.Χ. – 126/127), καθώς και την πέμπτη περίοδο (126/127 – 3ος αιώνας) με άγνωστο αριθμό βουλευτών–αντιπροσώπων και για τους δυο δήμους.

Οι κάτοικοι της Αγκύλης 
Ο δημότης της αρχαίας Αγκύλης ονομαζόταν  Αγκυλεύς ή αναφερόταν με τη λέξη «Αγκυλήθεν», δηλαδή προέρχεται από την Αγκύλη.

Τον τρίτο αιώνα, κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους, οι δυο δήμοι περιελάμβαναν προσοδοφόρες εκτάσεις.

Προσωπικότητες από την Αγκύλη 
Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από το δήμο της Αγκύλης, όπως ο βουλευτής Δεινόστρατος ο Αγκυλεύς γιος του Δεινιάδου, ο βουλευτής Δίων ο Αγκυλεύς κ.α.

Δείτε επίσης 
 Αρχαία Αθήνα
 Αιγηίδα φυλή
 Αντιγονίδα φυλή

Παραπομπές - σημειώσεις

Πηγές – βιβλιογραφία
Πρωτογενείς πηγές 
 Ελληνικές επιγραφές - IG
II² 2776, IG II² 2362,  Αγκυλ και Ανκυλ Attica (IG I-III).

Δευτερογενείς πηγές
 Ancyle, στην ιστοσελίδα: referenceworks.brillonline.com,
 John S. Traill: The political organization of Attica: a study of the demes, trittyes, and phylai, and their representation in the Athenian Council,“Attica”. (7, 29, 39, 68, 69, 109 f. (no. 14, 15), 126 f. table 3, 11.). Princeton: American School of Classical Studies at Athens (ASCSA), 1975, ISBN 978-0-87661-514-0
 John S. Traill: Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica. Athenians Victoria College, Toronto 1986, p. 127.
 Peter Siewert, "Die Trittyen Attikas und die Heeresreform des Kleisthenes", C.H. Beck, München 1982, ISBN 3406080634, ISBN 9783406080630

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 
 
 Ankyle Hypenerthen, NE Ardettos?, στις ιστοσελίδες: http://imperium.ahlfeldt.se & https://web.archive.org/web/20170808012018/http://dare.ht.lu.se/, Ψηφιακός Άτλας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ("Digital Atlas of the Roman Empire", Johan Ahlfeldt, Department of Archaeology and Ancient History, Lund University, Sweden), Πανεπιστήμιο Λουντ, Λουντ, Σουηδία, πρόγραμμα: Pelagios.
 
 Ankyle Kathyperthen, NE Ardettos?, στις ιστοσελίδες: http://imperium.ahlfeldt.se & https://web.archive.org/web/20170808012018/http://dare.ht.lu.se/, Ψηφιακός Άτλας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ("Digital Atlas of the Roman Empire", Johan Ahlfeldt, Department of Archaeology and Ancient History, Lund University, Sweden), Πανεπιστήμιο Λουντ, Λουντ, Σουηδία, πρόγραμμα: Pelagios.

Δήμοι της Αρχαίας Αττικής
Αρχαία Αθήνα