Ασίνιος Κουαδράτος

Ο Ασίνιος Κουαδράτος (3ος αιώνας) ήταν Ρωμαίος ιστορικός που έγραψε τα έργα του στην ελληνική γλώσσα, σε ιωνική διάλεκτο. Είναι γνωστός για δυο έργα, το «Ρωμαϊκή χιλιαρχία» (σε 15 βιβλία), ιστορία της Ρώμης και τα «Παρθικά» (σε τουλάχιστον 9 βιβλία), πιθανότατα ιστορία των πολέμων της Ρώμης στην Παρθία. Σύμφωνα με τον Σούδα η Ρωμαϊκή χιλιαρχία κάλυπτε την περίοδο από την ίδρυση της Ρώμης μέχρι την εποχή του Αλεξάνδρου Σεβήρου. Από τα έργα του μένουν λίγα αποσπάσματα τα περισσότερα από τα οποία έχουν διασωθεί στο έργο Εθνικά του Στεφάνου του Βυζαντίου. Φαίνεται ότι το έργο του ήταν ευρύτερα γνωστό, δεδομένου ότι γίνεται αναφορά σε αυτό και από άλλους συγγραφείς, από την Historia Augusta (έργο του 4ου αιώνα περίπου), από τον Ζώσιμο, τον Αγαθία και τον Ευάγριο τον Σχολαστικό. Από το κείμενο μάλιστα του Αγαθία, μελετητές υποστηρίζουν ότι πιθανώς είχε γράψει και έργο με τίτλο «Γερμανικά». Επιπλέον, σε αυτόν αποδίδεται και το επίγραμμα 312 στο έβδομο βιβλίο (τα επιτύμβια) της  Παλατινής Ανθολογίας.

Αναφορές σε αυτόν και τα έργα του
Στον Ασίνιο Κουαδράτο με το πλήρες όνομά του αναφέρονται ο Στέφανος ο Βυζάντιος, στα λήμματα Γηλύς και  Μεσσήνη, ο Αγαθίας, ο Ευάγριος ο Σχολαστικός . Στον Σούδα, καταγράφεται ως «Κορδάτος».

Τα έργα του
Από τα έργα του, γνωστά σε εμάς είναι η Ρωμαϊκή Χιλιαρχία, τα Παρθικά και ένα επίγραμμά του. Υπάρχει επίσης μια υπόθεση από τους ερευνητές για ακόμη ένα έργο με τίτλο Γερμανικά.

Ρωμαϊκή χιλιαρχία
Το έργο του Κουαδράτου για την ιστορία της Ρώμης, αναφέρεται από τον Στέφανο τον Βυζάντιο αλλού ως «Ρωμαϊκή Χιλιαρχία», αλλού ως «Ρωμαϊκή Χιλιάς», απλά ως «Ρωμαϊκή»  ή στον Σούδα και στην Ιστορία των Αυγούστων (Historia Augusta) ως «Χιλιετηρίς». Ο τίτλος, Χιλιαρχία, παραπέμπει σε ιστορία που περιλαμβάνει χίλια χρόνια, είτε για τον εορτασμό που έκανε για την χιλιετία to 248 ο Φίλιππος ο Άραβας (Ρωμαίος αυτοκράτορας από το 244 έως το 249).

Στον Σούδα και τον Στέφανο τον Βυζάντιο αναφέρεται ότι αποτελείτο από δεκαπέντε βιβλία. Από τον Σούδα δίνεται η πληροφορία ότι η Χιλιετηρίς κάλυπτε την περίοδο από την ίδρυση της Ρώμης μέχρι την εποχή του Αλεξάνδρου Σεβήρου (ο οποίος πέθανε το 235).

Παρθικά
Τα «Παρθικά», αναφέρονται και αυτά στα Εθνικά του Στεφάνου του Βυζαντίου. Τα μικρά αποσπάσματα που έχουν σωθεί στα λήμματα για τα Σόλυμα, Συρβανή και Τιγρανόκερτα, δεν επιτρέπουν την μονοσήμαντη ταυτοποίηση της χρονικής περιόδου και το θέμα που πραγματεύονταν. Υποθέσεις μελετητών είναι ότι αφορούσε κάποιον πόλεμο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας εναντίον των Σασσανιδών. Αναφορές υπάρχουν μέχρι το ένατο βιβλίο των Παρθικών. Θεωρείται ότι θα μπορούσαν να έχουν γραφεί είτε για να εορταστεί η εκστρατεία του Αλεξάνδρου Σεβήρου το 232-233, στην οποία αντιμετώπισε τον πρώτο Σασσανίδα ηγέτη Αρντασίρ (Ardashir), είτε για πόλεμο που έγινε δέκα χρόνια αργότερα και στον οποίο πήραν μέρος ο Γορδιανός Γ΄, ο πραιτωριανός έπαρχος Τιμησίθεος και ο Φίλιππος ο Άραβας, ο οποίος αργότερα έγινε αυτοκράτορας.

Πιθανώς άλλο έργο: Γερμανικά
Ο Αγαθίας ο Σχολαστικός στο έργο του Περί της Ιουστινιανού βασιλείας αναφέρει πληροφορίες από τα Γερμανικά του Ασινίου Κουαδράτου.. Με βάση αυτό το κείμενο μελετητές θεωρούν πιθανό ότι υπήρχε και έργο του με όνομα «Γερμανικά», ενώ άλλοι θεωρούν την υπόθεση αυτή δεν υπάρχει ικανή στήριξη.

Βιογραφία / Οικογένεια
Δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες για άλλες δραστηριότητές του ή την οικογένειά του, παρά μόνο εκτιμήσεις. 

Στην Ολυμπία, έχει βρεθεί επιγραφή με την οποία τιμάται κάποιος C. Ασίνιος Κουαδράτος (το C αποδίδεται συνήθως ως Caius, Γάιος), ανθύπατος (πιθανότατα της Αχαΐας) και «Ύπατος αποδεδειγμένος» (consul designatus), γιατί τίμησε την Ολυμπία με τους λόγους και τις πράξεις του. Θεωρείται ότι πιθανότατα αυτός είναι το ίδιο πρόσωπο με τον ιστορικό. 

Θεωρείται από μελετητές ότι ήταν μέλος της οικογένειας των Ασινίων της Αρχαίας Ρώμης και συγκεκριμένα παιδί του Γάιου Ιουλίου Ασινίου Κουαδράτου (Gaius Julius Asinius Quadratus), αδελφού του Γάιου Ασινίου Ρούφου (Gaius Asinius Rufus, γεννημένου περίπου το 160) και του Γάιου Ασινίου Κουαδράτου Πρότιμου (Gaius Asinius Quadratus Protimus γεννημένου περίπου το 165), Ανθυπάτου της Αχαΐας περίπου το 211 ή το 220.

Παραπομπές

Ρωμαίοι ιστορικοί
Παλατινή Ανθολογία