Άγιος Λουκάς (Άρτα)

Ο ναΐσκος του Αγίου Λουκά είναι μνημείο υστεροβυζαντινής περιόδου στην πόλη της Άρτας.

Δομή και τοποθεσία 
Ο ναΐσκος είναι μονόχωρος δρομικός και σήμερα σώζονται μόνο οι τρίπλευρες αψίδες των Ιερών Βημάτων και τα περιγράμματα των κτισμάτων στα θεμέλια. Η τοιχοποιία ακολουθεί το πλινθοπερίβλητο σύστημα. Βρίσκεται στη γωνία των οδών Bασιλέως Πύρρου και Φιλίππου Mανωλάκη σε μικρή απόσταση από το ναό της Αγίας Θεοδώρας, πολιούχου της Άρτας και του βυζαντινού ναού του Αγίου Βασιλείου.

Ιστορία
Μετά το τέλος της Δυναστείας των Κομνηνών Δουκάδων Αγγέλων, στο Δεσποτάτο της Ηπείρου σημειώνεται μία σημαντική πτώση της ναοδομικής δραστηριότητας με αποτέλεσμα κατά το 14ο και το πρώτο μισό του 15ου αιώνα, να κατασκευαστούν ελάχιστα θρησκευτικά μνημεία και ένα από αυτά ήταν ο μικρός ναός του Αγίου Λουκά, ο οποίος χρονολογείται στα τέλη του 14ου - αρχές 15ου αιώνα. 

Σύμφωνα με στοιχεία από το Οθωμανικό Αρχείο Κωνσταντινουπόλεως, το 1564 η Άρτα αριθμούσε 44 ενορίες ενώ το 1579 η πόλη αριθμούσε 40 ενορίες, οι οποίες έφεραν τα ονόματα των ναών. Ο ναός του Αγίου Λουκά αποτελούσε το κέντρο της ομώνυμης ενορίας και αριθμούσε 12 χριστιανικές εστίες.  

Ο μητροπολίτης Άρτας Σεραφείμ Ξενόπουλος στο «Δοκίμιον Ιστορικόν περί Άρτης & Πρεβέζης» (εκδ.1884) μας πληροφορεί ότι στα τέλη του 19ου αιώνα στην Άρτα υπήρχαν 11 ενορίες και 10 θέσεις (συνοικίες). Οι συνοικίες ήταν της Περιβλέπτου, των Ταμπακιάδων (βυρσοδεψών) ή της Δάφνης, Τουρκοπάζαρο, Αγίας Θεοδώρας ή Λούκενας ή Καραπάνου, Μουχούστι, Μονοπώλειο, Πλάτανος, Αλμπαναριά, Ρωμιοπάζαρο και Eβραϊκα. Ο ναΐσκος του Αγίου Λουκά μαζί με το ναό της Μεταμορφώσεως και του Αγίου Αντρέα, ήταν ένα από τα παρεκκλήσια του ναού της Αγίας Θεοδώρας και βρισκόταν στη θέση Λούκενας ή Καραπάνου. Το 1977 με υπουργική απόφαση ο ναός ανακηρύχθηκε διατηρητέο μνημείο.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Άγιος Λουκάς, Ιερά Μητρόπολη Άρτας

Αγιος Λουκας (Αρτα)
Άρτα