Αλυζία

Η Αλυζία ή αλλιώς γνωστή με τις παραλλαγές Αλυζεία ή Αλλυτία ή και Κανδήλα από το γειτονικό χωριό της περιοχής, ήταν αρχαία ελληνική πόλη στην περιοχή της βορειοδυτικής Αιτωλοακαρνανίας, απέναντι από το νησί της Λευκάδας. Φέρεται να είχε ήδη ιδρυθεί από τον 6ο αιώνα π.Χ., και ο Στράβωνας αναφέρει πως κατά την παράδοση ο ιδρυτής της πόλης ήταν ο Αλυζεύς, ένας από τους αδελφούς της Πηνελόπης, συζύγου του Οδυσσέα. Κατά την ελληνιστική περίοδο η πόλη φέρεται να γνώρισε μεγάλη ακμή, ήταν μια από τις σημαντικότερες πόλεις της αρχαίας Ακαρνανίας και ο πληθυσμός της ξεπέρασε τους 30.000 κατοίκους. Αναφορές σχετικά με την τοποθεσία της πόλης και του λιμανιού της κάνουν ο Κικέρων και ο Σκύλαξ ο Καρυανδεύς οι οποίοι την ονομάζουν Αλυττίαν,  καθώς και ο Θουκυδίδης και ο Ξενοφώντας για τον ρόλο της κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου όπου είχε συμμαχήσει με την πλευρά των Σπαρτιατών. Στην περιοχή διασώζονται βυθισμένα υπολείμματα από την αποβάθρα του λιμανιού της. 

Το λιμάνι της ήταν γνωστό για το εκεί ιερό (τέμενος) του Ηρακλή (Στράβ. X, 2, 22). Τα ερείπια του τεμένους χρησιμοποιήθηκαν αργότερα (2ο μ.Χ. αι.) ως οικοδομικό υλικό για την ανέγερση ενός ηρώου (μαυσωλείου), που τα ερείπιά του είναι και σήμερα ορατά στις ΒΔ ακτές του όρμου του Μύτικα, στη θέση "Βούλκος".

Σημαντικές προσωπικότητες 
Από την Αλυζία ήταν ο Αριστομένης ο Ακαρνάνας, ο οποίος για μια περίοδο κυβερνήσει την Αίγυπτο επί των Πτολεμαίων σαν επίτροπος του ανήλικου Πτολεμαίου Ε' του Επιφανούς.

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση
 Χρυσοβιτσάνος, Γεράσιμος (2004). "Οι αποικίες της Κορίνθου στην αιτωλοακαρνανική ακτή". Μεταπτυχιακή εργασία ειδίκευσης. Πανεπιστήμιο Κρήτης/Φιλοσοφική Σχολή/Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας. σελ. 97-106.

Πόλεις της αρχαίας Αιτωλοακαρνανίας