Μάχη του Μαρί

Η Μάχη του Μαρί, επίσης γνωστή ως Καταστροφή του Μαρί, ήταν μάχη μεταξύ των Μαμελούκων της Αιγύπτου και των Αρμενίων της Κιλικιανής Αρμενίας στις 24 Αυγούστου 1266.

Η σύγκρουση ξεκίνησε όταν ο Μαμελούκος Σουλτάνος, Μπαϊμπάρς, απαίτησε από τον Βασιλέα της Αρμενίας, Χετούμ Α΄, να εγκαταλείψει την συμμαχία του με τους Μογγόλους, καθώς και να τεθεί υποτελής του και να επιστραφούν στους Μαμελούκους τα εδάφη και τα φρούρια, τα οποία ο Χετούμ είχε αποκτήσει μέσω της συμμαχίας του με τους Μογγόλους.

Μετά τις απειλές αυτές, ο Χετούμ Α΄ μετέβη στην αυλή των Μογγόλων του Ιλχανάτου στην Περσία, ώστε να λάβει στρατιωτική βοήθεια. Στην διάρκεια της απουσίας του, ωστόσο, οι Μαμελούκοι βάδισαν εναντίον της Κιλικιανής Αρμενίας, υπό την ηγεσία του Αλ-Μανσούρ Αλί και του Μαμελούκου διοικητή, Καλαούν.

Οι δύο υιοί του Χετούμ Α΄, ο Λέων (ο μελλοντικός Βασιλέας Λέων Β΄) και ο Τορός ηγήθηκαν της άμυνας ενισχύοντας σημαντικά τα φρούρια που ευρίσκονταν στην είσοδο των εδαφών της Κιλικίας. Οι Μαμελούκοι, ωστόσο, προσπέρασαν τα φρούρια περνώντας μέσω των βουνών, και συνάντησαν τους Αρμένιους στο Μαρί, κοντά στο Νταρμπσάκ στις 24 Αυγούστου 1266, όπου οι Αρμένιοι ηττήθηκαν. Ο Λέων πιάστηκε αιχμάλωτος, ενώ ο Τορός σκοτώθηκε στην διάρκεια της μάχης. Ο Αρμενομογγόλος υιός του Κοντόσταυλου Σιμπάτ, γνωστός ως Βασίλ Τατάρ, πιάστηκε επίσης αιχμάλωτος από τους Μαμελούκους και οδηγήθηκε στην αιχμαλωσία μαζί με τον Λέοντα, αν και φέρεται να έτυχαν καλής συμπεριφοράς.

Μετά την νίκη τους, οι Μαμελούκοι εισέβαλαν στην Κιλικία, λεηλατώντας τις τρεις μεγάλες πόλεις της κιλικιανής κοιλάδας: την Μαμίστρα, τα Άδανα και την Ταρσό, καθώς και το λιμάνι του Αγιάς. Μια άλλη ομάδα Μαμελούκων υπό τον Μανσούρ κατέλαβε την πρωτεύουσα των Αρμενίνων, Σις. Η λεηλασία διήρκεσε επί διάστημα 20 ημερών, ενώ 40.000 Αρμένιοι πιάστηκαν αιχμάλωτοι.

Όταν ο Χετούμ Α΄ κατέφθασε συνοδευόμενος από μογγολικά στρατεύματα, η χώρα είχε ήδη καταστραφεί. Ο Χετούμ Α΄ υποχρεώθηκε να διαπραγματευτεί την επιστροφή του υιού του, Λέοντα, παραχωρώντας τον έλεγχο των συνοριακών φρουρίων της Αρμενίας στους Μαμελούκους. Το 1269, ο Χετούμ Α΄ παραιτήθηκε υπέρ του υιού του, ενώ ο ίδιος εκάρη μοναχός, ωστόσο απεβίωσε έναν χρόνο αργότερα. Ο Λεβόν ευρέθηκε στην δύσκολη περίπτωση της διατήρησης της Κιλικίας ως υποτελή της Μογγολικής Αυτοκρατορίας, ενώ, ταυτόχρονα, όφειλε να πληρώνει φόρο υποτέλειας στους Μαμελούκους.

Παραπομπές

Πηγές 
Renée Grousset, Histoires des Croisades, III
Claude Mutafian, Le Royaume Armenien de Cilicie
Angus Donal Stewart, The Armenian Kingdom and the Mamluks

Μαρι
Μαρι
Μεσαιωνική Κιλικία