Γιάκομπ Σάβεραϊ

Ο Γιάκομπ Σάβεραϊ (φλαμανδικά: Jacob Savery, αναφερόμενος επίσης και ως Jacob Maertensz. Saverij και Jacques Savery, Κόρτραϊκ,1566 – Άμστερνταμ 23 Απριλίου 1603 (ταφή)) ήταν Φλαμανδός ζωγράφος, χαράκτης και σχεδιαστής, ο οποίος δραστηριοποιήθηκε στην Ολλανδική Δημοκρατία μετά το 1584. Ειδικευόταν στις νεκρές φύσεις, την απεικόνιση ζώων, τοπίων και θέματα της καθημερινής ζωής.

Βιογραφία
Ο Γιάκομπ γεννήθηκε σε οικογένεια καλλιτεχνών και ήταν γιος του Μέρτεν Σάβεραϊ. Πιθανόν μαθήτευσε με τον Φλαμανδό μανιεριστή ζωγράφο Χανς Μπολ, όπως αναφέρει ο πρώιμος βιογράφος Κάρελ φαν Μάντερ. Ως Αναβαπτιστές, οι Σάβεραϊ υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν τα εδάφη της Φλάνδρας, υπό τον φόβο διώξεων από τους Ισπανούς κατακτητές, γύρω στο 1580. Ο Γιάκομπ εγκαταστάθηκε το 1584 στο Χάαρλεμ και από εκεί μετοίκησε στο Άμστερνταμ όπου, το 1587, έγινε μέλος στη Συντεχνία του Αγίου Λουκά της πόλης. Το 1591 ο Γιάκομπ έγινε πολίτης του Άμστερνταμ. Απεβίωσε στην πόλη κατά την επιδημία λοιμού το 1603.

Ο βιογράφος Άρνολντ Χαουμπράκεν, ο οποίος συνέγραψε βιογραφία του αδελφού του Ρούλαντ Σάβεραϊ (ήταν περισσότερο γνωστός καθώς ήταν επίσημος ζωγράφος στην αυτοκρατορική Αυλή της Πράγας) έκανε λάθος αναφέροντας ότι ο Γιάκομπ ήταν πατέρας του Ρούλαντ και του δίδαξε πώς να ζωγραφίζει ψάρια και ζώα, ενώ ο Γιάκομπ ήταν ο μεγαλύτερος αδελφός του και όχι ο πατέρας του.

Ο Σάβεραϊ υπήρξε δάσκαλος των Γιοος Γκουιμάρε, του αδελφού του Ρούλαντ, Φρανς ντε Χρέμπερ (ο οποίος τότε ήταν ένας πολλά υποσχόμενος ζωγράφος και σχεδιαστής ταπισερί στο Χάαρλεμ) και Βίλλεμ Νιούλαντ του νεότερου. Οι τρεις γιοι του έγιναν επίσης καλλιτέχνες: Ο Χανς Σάβεραϊ ο νεότερος (1589 - 1654) δραστηριοποιήθηκε σε Άμστερνταμ και Ουτρέχτη, όπου βοηθούσε - και μιμήθηκε - τον θείο του Ρούλαντ - ο Γιάκομπ Σάβεραϊ ο νεότερος (1592 - μετά το 1651) ήταν ζωγράφος ζώων και ο Σάλομον Σάβεραϊ (1594 - 1678) ήταν αξιοσέβαστος χαράκτης και εκδότης στο Άμστερνταμ. Η θυγατέρα του Μαρία ήταν μητέρα των ζωγράφων Χέιτραουντ Ρόχμαν (Geertruyd Roghman), Ρούλαντ Ρόχμαν και Μαγκνταλένα Ρόχμαν.

Έργο
Τα πρώτα γνωστά έργα του Γιάκομπ ήταν κατά μείζονα λόγο "πίνακες ερμαρίου" (πίνακες μικρών διαστάσεων) με τοπία, στα οποία είναι εμφανής η επιρροή του δασκάλου του Χανς Μπολ.

Στο Άμστερνταμ ο Γιάκομπ δραστηριοποιήθηκε ως ζωγράφος, χαράκτης και σχεδιαστής. Φιλοτέχνησε μια σειρά χαρακτικών με την τεχνική των κουκίδων που χρησιμοποίησε ο Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος, στα οποία απεικόνισε εξιδανικευμένες αγροτικές σκηνές, γεμάτες γραφικές λεπτομέρειες, όπως ερείπια κάστρων και κυνήγι λαγού. Πιστεύεται ότι ο Γιάκομπ δημιούργησε, επίσης, και "πλαστά" σχέδια με πενάκι και μελάνι, του Πίτερ Μπρίγκελ με βουνά και αγροτικές σκηνές ή θέματα από το Άμστερνταμ, προσθέτοντας πλαστή υπογραφή του Μπρίγκελ και χρονολογίες μεταξύ 1559 και 1562. Τα έργα αυτά αποδίδονται πλέον στον ίδιο τον Γιάκομπ.

Οι πίνακες με σκηνές της καθημερινότητας ή του υποκόσμου είναι υφολογικά όμοιοι με του Μπρίγκελ.

Ζωγράφισε, επίσης, τοπία όπου είναι εμφανής η επιρροή του Χίλλις φαν Κόνινξλοο που εργαζόταν στο Άμστερνταμ από το 1595. Παρά τις σύγχρονές του αναφορές στους πίνακες με λουλούδια, δεν έχουν εντοπιστεί παρόμοια έργα.

Στους πίνακες που απεικονίζουν ζώα, με την αφθονία των πλασμάτων που τους χαρακτηρίζει, υιοθετεί μια σχεδόν νατουραλιστική προσέγγιση. Η νέα αυτή προσέγγιση στην απεικόνιση ζώων διαδραμάτισε σοβαρό ρόλο στην εξέλιξη της ζωγραφικής ζώων από τον αδελφό του, Ρούλαντ, που τελικά εξελίχθηκε σε νέο είδος ζωγραφικής.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Pieter Bruegel the Elder: Drawings and Prints, a full text exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art, which includes material on Jacob Savery (see index)

Φλαμανδοί ζωγράφοι