Λέων Κουκούλας

Ο Λέων Κουκούλας (1894 - 17 Οκτωβρίου 1967) ήταν Έλληνας θεατρικός κριτικός, συγγραφέας και μεταφραστής.

Βιογραφία 
Γεννήθηκε το 1894 στην Ερμούπολη της Σύρου. Σπούδασε θέατρο, φιλοσοφία και Καλές Τέχνες σε πανεπιστήμια της Γερμανίας και της Γαλλίας. 

Πρωτοεμφανίστηκε στα γράμματα γράφοντας ποίηση στο περιοδικό Νουμάς, το 1917. Μετέφρασε πολλούς ξένους συγγραφείς, ανάμεσα στους οποίους ο Ερρίκος Ίψεν και ο Μολιέρος. Από το 1937 ως το 1946 ήταν καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου. Το 1943 ανέλαβε καλλιτεχνικός διευθυντής του νεοσύστατου τότε Κρατικού Θεάτρου Θεσσαλονίκης, που είχε ιδρύσει η κυβέρνηση Κατοχής. Από το 1959 ως το θάνατό του ήταν πρόεδρος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών και μετά από εκείνον, ως το 1974, η λογοκρισία της χούντας δεν επέτρεψε να λειτουργήσει η Εταιρεία.

Πέθανε στην Αθήνα τα ξημερώματα της 16ης προς 17η Οκτωβρίου 1967. Ήταν παντρεμένος και πατέρας 3 παιδιών.

Μεταφράσεις (αυτοτελείς εκδόσεις) 

 Gustaf af Geijerstam, Ο Πέτρος με το ‘να μάτι. Χιονισμένος χειμώνας. Διηγήματα (Γεωργίου Ι. Βασιλείου, 1919)
 Gustaf af Geijerstam, Το αγόρι της κυρα-Λένης. Διήγημα (Γεωργίου Ι. Βασιλείου, 1919)
 Knut Hamsun, Η βασίλισσα του Σαβά και άλλα διηγήματα (Γεωργίου Ι. Βασιλείου, 1919)
 Heinrich Heine, Λυρικόν ιντερμέδιον (Γεωργίου Ι. Βασιλείου, 1919)
 Henrik Ibsen, Έντα Γκάμπλερ (Γεωργίου Ι. Βασιλείου, 1919)
 Alexander Kielland, Η μάχη του Βατερλώ. Δυο φίλοι. Διηγήματα (Γεωργίου Ι. Βασιλείου, 1919)
 Juhani Aho, Ο κατατρεγμένος και άλλα διηγήματα (Γεωργίου Ι. Βασιλείου, 1921)
 Joseph Freiherr von Eichendorff, Από τη ζωή ενός ακαμάτη. Διήγημα (Γεωργίου Ι. Βασιλείου, 1921)
 Henrik Ibsen, Η αγριόπαπια (Γεωργίου Ι. Βασιλείου, 1921)
 Henrik Ibsen, Οι βρικόλακες (Γεωργίου Ι. Βασιλείου, 1923)
 Friedrich Nietzsche, Τάδε έφη Ζαρατούστρας (Γεωργίου Ι. Βασιλείου, 1924)
 Gustaf af Geijerstam, Αγάπη (Παρασκήνια, 1926)
 Gustaf af Geijerstam, Το βιβλίο του μικρού αδελφού (Γεωργίου Ι. Βασιλείου, 1928)
 Henrik Ibsen, Οι μνηστήρες του θρόνου (Γκοβόστης, 1939)
 Henrik Ibsen, Ο μικρός Έγιολφ (Γκοβόστης, 1943)
 Henrik Ibsen, Η κυρά της θάλασσας (Γκοβόστης, 1943)
 Molière, Ο φιλάργυρος (Γκοβόστης, 1943)
 Henrik Ibsen, Ένα κουκλόσπιτο (Γκοβόστης, 1944)
 Henrik Ibsen, Η γιορτή στο Σόλχαουγκ (Γκοβόστης, 1944)
 Henrik Ibsen, Ο εχθρός του λαού (Γκοβόστης, 1944)
 Henrik Ibsen, Ο οικοδόμος Σόλνες (Γκοβόστης, 1944)
 Henrik Ibsen, Τα στηρίγματα της κοινωνίας (Γκοβόστης, 1944)
 Henrik Ibsen, Τζον Γαβριήλ Μπόρκμαν (Γκοβόστης, 1944)
 Stefan Zweig, Του φτωχού τα’ αρνί (Γκοβόστης, 1944)
 Henri-René Lenormand, Σιμούν (Γκοβόστης, 1945)

Μεταφράσεις για θεατρικές παραστάσεις 
Θεατρική περίοδος 1929 (θερινή)

Henri-René Lenormand, Ο Σιμούν (για τον Θίασο Μήτσου Μυράτ / σκηνοθεσία Σπύρου Μελά) 

Θεατρική περίοδος 1934 - 1935

Stefan Zweig, Του φτωχού τ' αρνί (για το Εθνικό Θέατρο / σκηνοθεσία Φώτου Πολίτη & Δημήτρη Ροντήρη)

Θεατρική περίοδος 1938 - 1939

Richard Brinsley Sheridan, Σχολείο κακογλωσσιάς (για το Εθνικό Θέατρο / σκηνοθεσία Τάκη Μουζενίδη)

Θεατρική περίοδος 1938 - 1939

Henrik Ibsen,  Έντα Γκάμπλερ (για τον Θίασο Κατερίνας  Ανδρεάδη / σκηνοθεσία Καρόλου Κουν)

Θεατρική περίοδος 1939 (θερινή)

Alfred de Musset, Τα καπρίτσια της Μαριάννας (για τον Θίασο Κατερίνας  Ανδρεάδη / σκηνοθεσία Γιαννούλη Σαραντίδη)

Θεατρική περίοδος 1939 - 1940

Hermann Bahr, Το κοντσέρτο (για το Εθνικό Θέατρο / σκηνοθεσία Τάκη Μουζενίδη)

Θεατρική περίοδος 1939 - 1940

Henrik Ibsen, Η κυρά της θάλασσας (για τον Θίασο Κατερίνας  Ανδρεάδη / σκηνοθεσία Γιαννούλη Σαραντίδη)

Θεατρική περίοδος 1940 - 1941

Eugène Labiche, Το ψάθινο καπέλο (για τον Θίασο Μαρίκας Κοτοπούλη / σκηνοθεσία Καρόλου Κουν)

Θεατρική περίοδος 1940 - 1941

Gustave Flaubert, Η Κυρία Μποβαρύ (διασκευή Gaston Baty) (για τον Θίασο Μαρίκας Κοτοπούλη / σκηνοθεσία Καρόλου Κουν)

Θεατρική περίοδος 1941 (θερινή)

Molière, Ο φιλάργυρος (για το Εθνικό Θέατρο / σκηνοθεσία Δημήτρη Ροντήρη)

Θεατρική περίοδος 1942 - 1943

Henrik Ibsen, Ο μικρός Έγιολφ (για τον Θίασο Κατερίνας  Ανδρεάδη / σκηνοθεσία Κατερίνας  Ανδρεάδη)

Θεατρική περίοδος 1942 - 1943

Friedrich Schiller , Έρως και ραδιουργία (Λουίζα Μίλλερ) (για το Εθνικό Θέατρο / σκηνοθεσία Δημήτρη Ροντήρη)

Θεατρική περίοδος 1943 (θερινή)

Paul Verhoeven, Ένα τραγούδι μια ζωή (για τον Θίασο Κατερίνας  Ανδρεάδη / σκηνοθεσία Τάκη Μουζενίδη)

Θεατρική περίοδος 1944 (θερινή)

Hermann Sudermann, Μάγδα (για τον Θίασο Κατερίνας  Ανδρεάδη)

Θεατρική περίοδος 1945 - 1946

Λεονίντ Μαξίμοβιτς Λεόνοφ, Εισβολή (για τον Θίασο Ενωμένων Καλλιτενών / σκηνοθεσία Γιαννούλη Σαραντίδη & Γιώργου Σεβαστίκογλου)

Θεατρική περίοδος 1945 - 1946

Henrik Ibsen, Οι μνηστήρες του θρόνου (για το Εθνικό Θέατρο / σκηνοθεσία Πέλου Κατσέλη)

Θεατρική περίοδος 1948 - 1949

Henrik Ibsen, Γιάννης Γαβριήλ Μπόρκμαν (για το Θέατρο Τέχνης / σκηνοθεσία Καρόλου Κουν)

Θεατρική περίοδος 1952 (θερινή)

Marcel Franck, Μαθήματα ηθικής (για τον Θίασο Κατερίνας  Ανδρεάδη / σκηνοθεσία Κατερίνας Ανδρεάδη)

Θεατρική περίοδος 1952 - 1953

Henrik Ibsen, Νόρα (Το σπίτι της κούκλας) (για τον Θίασο Έλλης Λαμπέτη - Γιώργου Παππά - Δημήτρη Χορν / σκηνοθεσία Μάριου Πλωρίτη)

Θεατρική περίοδος 1954 - 1955

John Erskine, Η ωραία Ελένη ή η χαρά της ζωής (διασκευή André Roussin & Madeleine Gray) (για τον Θίασο Θεάτρου Κοτοπούλη)

Θεατρική περίοδος 1956 - 1957

August Strindberg, Δεσποινίς Τζούλια (για το Εθνικό Θέατρο / σκηνοθεσία Κωστή Μιχαηλίδη)

Θεατρική περίοδος 1965 - 1966

Ένας εχθρός του λαού (για το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος / σκηνοθεσία Μίνω Βολανάκη)

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Λέων Κουκούλας στον Πανδέκτη, του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών

Έλληνες κριτικοί
Έλληνες μεταφραστές
Έλληνες συγγραφείς
Έλληνες κριτικοί του θεάτρου
Πρόεδροι της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών
Έλληνες καλλιτεχνικοί διευθυντές