Αδόλφος του Λουξεμβούργου

Ο Αδόλφος (Adolf, 24 Ιουλίου 1817 - 17 Νοεμβρίου 1905) ήταν μεγάλος δούκας του Λουξεμβούργου (1890-1905) και δούκας του Νάσσαου (1839-1866). Ήταν υιός του Γουλιέλμου του Νάσσαου και της πρώτης συζύγου του Λουίζας, κόρης του Φρειδερίκου της Σαξονίας-Άλτενμπουργκ.

Βιογραφία
Ο Αδόλφος Γουλιέλμος Αύγουστος Κάρολος Φρειδερίκος γεννήθηκε στο Βίζμπαντεν.

Το 1839 απεβίωσε ο πατέρας του και τον διαδέχθηκε στο δουκάτο του Νάσσαου. Έκανε το Βίζμπαντεν πρωτεύουσα του δουκάτου και εγκαταστάθηκε στο νεόδμητο Στάτσλος το 1841. Το 1848 οι πολίτες του Νάσσαου του έδωσαν τις "Εννέα Απαιτήσεις" τους στις οποίες συναίνεσε, αλλά αργότερα ανακάλεσε τις φιλελεύθερες αντιλήψεις του υιοθετώντας πιο συντηρητική πολιτική. Γενικά ήταν ένας δημοφιλής ηγεμόνας. Το 1866 στον Αυστρο-Πρωσικό πόλεμο υποστήριξε την Αυστρία· έτσι όταν εκείνη ηττήθηκε, το δουκάτο του προσαρτήθηκε από την Πρωσία.

Το 1879 η Έμμα, κόρη της ετεροθαλούς αδελφής του Έλενας, παντρεύτηκε τον μακρινό συγγενή τους Γουλιέλμο Γ΄ των Κάτω Χωρών, Μεγάλο Δούκα του Λουξεμβούργου, ο οποίος όμως απεβίωσε το 1890. Τον διαδέχθηκε η κόρη του Βιλελμίνη στο βασίλειο της Ολλανδίας, αλλά στο μεγάλο δουκάτο ίσχυε ο Σαλικός νόμος διαδοχής, που εξαιρούσε τις γυναίκες, κατά το Σύμφωνο του Οίκου του Νάσσαου του 1783 που καθόριζε την κληρονομικότητα και τη διαδοχή. Ο πλησιέστερος άρρην συγγενής του Γουλιέλμου Γ΄ ήταν ο υιός του 17ου εξαδέλφου του, ο Αδόλφος, έτσι εκείνος τον διαδέχθηκε ως μεγάλος δούκας του Λουξεμβούργου. Είναι ο πιο μακρινός συγγενής που διαδέχθηκε ποτέ ηγεμόνα. Ο Αδόλφος είχε αναλάβει την αντιβασιλεία του Λουξεμβούργου κατά τη διάρκεια της ασθένειας του Γουλιέλμου Γ΄.

Όμως ο ίδιος ήταν πια 73 ετών και γνώριζε λίγα από την πολιτική του δουκάτου. Έτσι άφησε το 1888 τη διακυβέρνηση στον πρωθυπουργό Πάουλ Έυσεν και αυτό δημιούργησε την παράδοση του να αφήνει ο ηγεμόνας του Λουξεμβούργου τις καθημερινές υποθέσεις του κράτους στη φροντίδα ενός πολιτικού. Το 1902 όρισε τον υιό του Γουλιέλμο Αδόλφο αντικυβερνήτη και αντιπρόσωπό του. Απεβίωσε το 1905 στο Σνάκτορο Χόενμπουργκ στο Λενγκρίζ. Το 1953 η σορός του μεταφέρθηκε στην κρύπτη του παρεκκλησίου του Κάστρου Βάιλμπουργκ.

Ήταν ετεροθαλής αδελφός της Σοφίας, συζύγου του Όσκαρ Β΄ της Σουηδίας. Το 1892 είχε απονείμει τον κληρονομικό τίτλο του κόμη του Βίσμποργκ στον ανιψιό του Όσκαρ, που είχε χάσει τους σουηδικούς του τίτλους με το μοργανατικό γάμο που έκανε. Το Βίσμποργκ είναι το κάστρο της πόλης Βίσμπι του δουκάτου του Γκότλαντ, το δουκάτο που ο Όσκαρ έχασε.

Οικογένεια
Πρώτα το 1844 νυμφεύτηκε την Μεγάλη Δούκισσα Ελισάβετ Μιχαήλοβνα, κόρη του Μιχαήλ Πάβλοβιτς της Ρωσίας (γιου του Παύλου της Ρωσίας), αλλά αυτή απεβίωσε σε λιγότερο από ένα έτος. Ο Αδόλφος οικοδόμησε (1847-55) την Ορθόδοξη Εκκλησία της Αγίας Ελισάβετ στη μνήμη της.

Έπειτα το 1851 νυμφεύτηκε για δεύτερη φορά την Αδελαΐδα Μαρία, κόρη του Φρειδερίκου Αυγούστου του Άνχαλτ-Ντεσσάου. Είχαν τέκνα:
 Γουλιέλμος Δ΄ (1852-1912), Μεγάλος Δούκας του Λουξεμβούργου.
 Φραγκίσκος Ιωσήφ (1859-1875).
 Χίλντα (1864-1952), παντρεύτηκε τον Φρειδερίκο Β΄ του Μπάντεν.

Εταιρεία Εθελοντών Αδόλφου
Το 1842 ιδρύθηκε η Εταιρεία Εθελοντών ο Αδόλφος (Αdelsverein) για την προστασία των Γερμανών μεταναστών στο Τέξας, στο Κάστρο Μπίμπριχ του Αδόλφου στο Ρήνο. Είχε το όνομα του προστάτη της Οργάνωσης και βοήθησε στο μεγάλο κύμα μετανάστευσης του 19ου αι. στο Τέξας των ΗΠΑ. Το 1843 ίδρυσε τη Φυτεία Αδόλφος του Νάσσαου στο Tέξας έκτασης 18.000 στρεμμάτων.

Πηγές
 Adolphe, Duc de Nassau et Grand-Duc du Luxembourg

Οίκος του Νάσσαου
Προτεστάντες μονάρχες