Κατάλογος ελέγχου

Ο κατάλογος ελέγχου ή άλλως η λίστα ελέγχου (checklist), είναι ο τύπος του πληροφοριακού εργασιακού βοηθήματος, ο οποίος χρησιμοποιείται προκειμένου να μειώσει την αποτυχία (failure), αποζημιώνοντας για τους πιθανούς περιορισμούς στη ανθρώπινη μνήμη και την προσοχή (attention). Βοηθά στη διασφάλιση της συνοχής και της πληρότητας, κατά την εκτέλεση μιας εργασίας.

Ένα βασικό παράδειγμα είναι η «λίστα υποχρεώσεων» ("to do list"). Ένας πιο προηγμένος κατάλογος ελέγχου θα ήταν η δρομολόγηση (schedule), η οποία καθορίζει τα καθήκοντά τα οποία πρέπει να γίνουν, ανάλογα με την ώρα της ημέρας ή άλλους παράγοντες.

Εφαρμογές

 οι κατάλογοι ελέγχου προ της πτήσης (pre-flight checklists), βοηθούν στον τομέα της ασφάλειας των αερομεταφορών, εξασφαλίζοντας ότι δεν ξεχνιούνται τα κρίσιμα στοιχεία
 χρησιμοποιείται στην ιατρική πρακτική, για να διασφαλιστεί ότι ακολουθούνται οι κατευθυντήριες γραμμές της κλινικής πρακτικής (clinical practice guidelines). Ένα παράδειγμα είναι η λίστα ελέγχου χειρουργικής ασφαλείας η οποία έχει αναπτυχθεί από τον Δρ. Atul Gawande, για τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Τα αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία υποστηρίζουν τις χειρουργικές λίστες ελέγχου, είναι αβέβαια αλλά περιορισμένα.
 χρησιμοποιείται στον τομέα της διασφάλισης ποιότητας της τεχνολογίας λογισμικού (software engineering), να ελεγχθούν η συμμόρφωση της διαδικασίας, ο κωδικός τυποποίησης, η πρόληψη λάθους κ.ά.
 χρησιμοποιείται συχνά στη βιομηχανία, στις λειτουργικές διαδικασίες.
 χρησιμοποιείται στις αστικές διαφορές (civil litigation), για να αντιμετωπίσει την πολυπλοκότητα της ανακάλυψης και τα πρακτικά προτάσεων των ψηφισμάτων. Ένα παράδειγμα είναι η λίστα ελέγχου άσκησης προσφυγών ανοιχτής πηγής (open-source litigation).
 χρησιμοποιείται από ορισμένους επενδυτές, ως ένα κρίσιμο τμήμα της επενδυτικής τους διαδικασίας
 μπορεί να βοηθήσει στην μετρίαση των αξιώσεων εξ αμελείας, στις αξιώσεις αστικής ευθύνης να είναι σε θέση, με την παροχή των αποδεικτικών στοιχείων ενός συστήματος διαχείρισης κινδύνων.
 ένας ορνιθολογικός κατάλογος ελέγχου, ένας κατάλογος των πτηνών, με τυποποιημένες τις ονομασίες, ο οποίος βοηθά τους ορνιθολόγους να επικοινωνούν με το κοινό, χωρίς τη χρήση των Λατινικών επιστημονικών ονομασιών.
 ένα δημοφιλές εργαλείο για την παρακολούθηση συλλογών αθλητικών καρτών. Τυχαία εισηγμένες σε συσκευασίες, οι κάρτες του καταλόγου ελέγχου παρέχουν πληροφορίες σχετικά με το περιεχόμενο του σετ των αθλητικών καρτών

Μορφή

Οι κατάλογοι ελέγχου, συνήθως παρουσιάζονται με κενά κουτάκια στην αριστερή πλευρά της σελίδας. Ένα μικρό σημάδι ή σήμα ελέγχου, γράφεται στο αντίστοιχο κουτάκι πλαίσιο, μετά από την ολοκλήρωση του στοιχείου.

Επίσης, μερικές φορές χρησιμοποιούνται άλλες μορφές. Οι κατάλογοι ελέγχου της αεροπορίας, γενικά, αποτελούνται από ένα σύστημα και η δράση χωρίζεται από μια διακεκομμένη γραμμή και δεν έχουν ένα πλαίσιο ελέγχου, καθώς συχνά διαβάζονται μεγαλόφωνα και συνήθως προορίζονται για να επαναχρησιμοποιηθούν.

Ανησυχία
Η υπερβολική εξάρτηση των καταλόγων ελέγχου, μπορεί να επηρεάσει την απόδοση, όταν ασχολούνται με μια χρόνο-κρίσιμη κατάσταση, για παράδειγμα, μια ιατρική έκτακτη ανάγκη ή μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης εν πτήση. Οι λίστες ελέγχου δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο της κοινής λογικής. Η εντατική κατάρτιση, συμπεριλαμβανομένης της μηχανικής εκμάθησης των καταλόγων ελέγχου μπορεί να βοηθήσει στην ενσωμάτωση της χρήσης των καταλόγων ελέγχου με πιο ευπροσάρμοστες και ευέλικτες τεχνικές επίλυσης προβλημάτων.

Δείτε επίσης
 Φύλλο ελέγχου
 Επτά βασικά εργαλεία της ποιότητας

Σημειώσεις 

Παραπομπές σημειώσεων

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
  Checklist examples- βάση δεδομένων με χιλιάδες καταλόγους ελέγχου, όπου μπορεί κανείς να δει περισσότερα παραδείγματα
  How the Pilot's Checklist Came About 

Κατάλογοι ελέγχου
Λήψη-σημειώσεων
Ποιοτική υγειονομική περίθαλψη