Το μαγαζάκι της Κεντρικής Οδού

Το μαγαζάκι της Κεντρικής Οδού (πρωτότυπος τίτλος:  Obchod na korze, διεθνής: The Shop on Main Street) είναι τσεχοσλοβάκικη ταινία του 1965, σε σκηνοθεσία Έλμαρ Κλος και Γιαν Καντάρ.  Το σενάριο βασίστηκε σε ένα μυθιστόρημα του Λάντισλαβ Γκρόσμαν, ο οποίος μαζί με τους δύο σκηνοθέτες, έγραψε και το σενάριο. Στην ταινία πρωταγωνιστούν οι Ζόζεφ Κρόνερ και Ίντα Καμίνσκα.  

Η ταινία τοποθετείται την περίοδο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, και στην αριανοποίηση, που εφάρμοσαν οι Ναζί στο Σλοβακικό Τμήμα της Τσεχοσλοβακίας. Η παραγωγή έγινε από την εταιρεία Barrandov Studios, της Πράγας και ως επί το πλείστον, το κάστινγκ αποτελούντα κυρίως από Σλοβάκους ηθοποιούς. 

Η ταινία κέρδισε το 1965, Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας, από την Αμερικανική Ακαδημία. Επίσης, η Καμίνσκα, υπήρξε και υποψήφια για Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου. Η ταινία επίσης μπήκε και στο Φεστιβάλ Καννών, την ίδια χρονιά.

Πλοκή 
Η ταινία τοποθετείται την περίοδο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, στο Σλοβακικό Τμήμα της Τσεχοσλοβακίας. Ο Άντον "Τόνο" Μπρτκο είναι ένας φτωχός ξυλουργός, που ζει με τη γυναίκα του, η οποία δεν τον εκτιμά και τόσο πολύ. Ένα βράδυ, θα τους επισκεφτεί η αδελφή της με τον σύζυγό της, ο οποίος είναι διοικητής στην πόλη. Τότε θα του δώσει την ιδιοκτησία ενός μαγαζιού που βρίσκεται στην Κεντρική Οδό, του οποίου η ιδιοκτήτρια ήταν μία ηλικιωμένη, σχεδόν κωφή, γυναίκα. Όλο αυτό στο πλαίσιο της αριανοποίησης, καθότι η γυναίκα, η κυρία Λατμάνοβα, είναι Εβραία.

Όταν ο Τόνο πήγε την επόμενη μέρα στο μαγαζί γνώριζε την καλοσυνάτη και αγαθή ιδιοκτήτρια, η οποία όμως δεν καταλάβαινε τι συνέβαινε. Έτσι, ένα μέλος της αντίστασης, ο Κουχάρ, λέει στον Τόνο να μείνει κι αυτή στο μαγαζί και να της πουν ότι απλά θα τη βοηθούσε. Ο Τόνο δέχεται. Στην πορεία η καλοσύνη και η αφέλεια της ηλικιωμένης σκλαβώνουν τον Τόνο, ο οποίος αρχίζει και τη συμπαθεί. Ωστόσο της φτιάχνει και όλα τα έπιπλα τα οποία ήταν ερείπια. Με τον καιρό, φτάνει και η ώρα που οι Αρχές θα μάζευαν του Εβραίους και θα τους στέλνανε σε στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Ο Τόνο, που βρισκόταν σε αμηχανία γιατί δεν ήξερε τι να κάνει, αρχίζει και πίνει μες το μαγαζί, βλέποντας μπροστά από ένα μνημείο που μόλις φτιάχτηκε οι Αρχές να μαζεύουν τους Εβραίους. Όταν ξύπνησε η κυρία Λατμάνοβα, αρχικώς νευρίασε που είδε ημέρα Σαββάτου, ανοιχτό το μαγαζί και παρά τις προσπάθειες του Τόνο να της εξηγήσει τι γίνεται και να κρυφτεί οπωσδήποτε εκείνη δεν καταλάβαινε. Αργότερα, όμως και καθώς έπινε ο Τόνο, φοβήθηκε πως ο κουνιάδος του του είχε δώσει το μαγαζί για να τον ονομάσει Φιλοεβραίο, που από ό,τι έμαθε, από τον Κουχάρ, είναι χειρότερο από το να είσαι Εβραίος για αυτούς. (Ο Κουχάρ επίσης συλλήφθηκε και βασανίστηκε) Έτσι, αποφασίζει να την παραδώσει από μόνος τους, αυτή μέσα στον πανικό τρόμαξε και δεν ήθελε.

Η ταινία τελειώνει με τους Εβραίους να έχουν φύγει και φαινομενικά η κυρία Λατμάνοβα να έχει γλιτώσει. Όμως, το μαγαζί πλησίαζε ο μπατζανάκης του και καθώς πάλευε να την κρύψει για να μη τη δει, τη σκοτώνει κατά λάθος. Μόλις τη βλέπει νεκρή, κλείνει το μαγαζί και αυτοκτονεί δια απαγχονισμού. Μετά τους βλέπουμε και τους δυο σαν σε όνειρο να βγαίνουν καλοντυμένοι από το μαγαζί με τη συνοδεία φιλαρμονικής.

Διανομή 
 Ζόζεφ Κρόνερ... ως Άντον "Τονο" Μπρτκο, ο πρωταγωνιστής που αναλαμβάνει την ιδιοκτησία ενός μαγαζιού μας ηλικιωμένης σχεδόν κωφής κυρίας.
 Ίντα Καμίνσκα... ως Ροζαλία Λατμάνοβα, η πρωταγωνίστρια και ιδιοκτήτρια του μαγαζιού.
 Χάνα Σλίβκοβα...ως Εβελίνα Μπρτκοβα, η σύζυγος του Τόνο
 Μάρτιν Χόλυ... ως Ιμρίχ Κουχάρ, μέλος της αντίστασης
 Φράντισεκ Ζβάρεκ... ως Μάρκους Κολότσκι, ο μπατζανάκης του Τόνο και διοικητής της πόλης
 Ελένα Πάποβα-Ζβαρίκοβα... ως Ρουζένα "Ροζίκα" Κόλκοτσκα, η αδελφή της Εβελίνα
 Άνταμ Ματγιέκα... ως Πίτι Μπάτσι, ο ντελάλης της πόλης
 Μάρτιν Γκρέγκορ... ως Κος Κατζ, ο μπαρμπέρης της πόλης
Φράντισεκ Παπ... ως Κος Αντόριτς, γείτονας της Ροζαλία
 Γκίτα Μισούροβα... ως Κα Αντοριτσόβα, γειτόνισσα της Ροζαλία και σύζυγος του Αντόρτις.
 Εουτζέν Σενάι... ως ο Κος Μπλάου 
 Λουίσα Γκρόσοβα... ως Κα Ελιάσοβα γειτόνισσα της Ροζαλία
 Γ. Μίτελμαν... ως Ντάνιελ "Ντάνκο" Ελίας, ο γιος της

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Ján Kadár, "Not the Six Million but the One." 
Steven Banovac, "Ján Kadár and Elmar Klos: The Shop on Main Street (Obchod na korze) 1965."
Václav Macek, "From Czechoslovak to Slovak and Czech Film."
Martin Votruba, "Historical and Cultural Background of Slovak Filmmaking."
 

Ταινίες του 1965
Τσεχοσλοβακικές ταινίες
Σλοβακόφωνες ταινίες
Ταινίες σχετικά με το Ολοκαύτωμα
Πολεμικές δραματικές ταινίες
Ταινίες Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Τσεχικές ταινίες
Ταινίες βραβευμένες με Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας