Κρατήρας της Μάχης

Ο Κρατήρας της Μάχης είναι κρατήρας που προέκυψε ύστερα από ανασύσταση με τα ελάσματα αργύρου που βρέθηκαν στον τάφο IV το 1876, κατά τη διάρκεια των ανασκαφών του ταφικού Κύκλου A της ακρόπολης των Μυκηνών από τον Ερρίκο Σλήμαν. Είναι μέρος των ταφικών δώρων ενός νεαρού πρίγκιπα του πρώιμου Μυκηναϊκού κόσμου γύρω στον 16 αι. π.Χ.. Ο κρατήρας αναπαριστά ανάγλυφη σκηνή μάχης δύο αντίπαλων ομάδων πολεμιστών πάνω από έναν πεσμένο οπλίτη. Το εσωτερικό του περιείχε χρυσά και αργυρά κύπελλα. Το αγγείο αποκαταστάθηκε από την αρχαιολόγο Αγνή Ξενάκη-Σακελλαρίου με τη βοήθεια των συντηρητών του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Εκτίθεται στην αίθουσα του Βωμού (34) του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου στα πλαίσια της δράσης Αθέατο Μουσείο μέχρι τις 25 Σεπτεμβρίου 2016.

Ιστορία του ευρήματος
Κατά τη διάρκεια των ανασκαφικών εργασιών το 1876 από τον Ερρίκο Σλήμαν, στον ταφικό κύκλο Α της ακρόπολης των Μυκηνών, βρέθηκε τάφος που ανήκε σε πρίγκιπα ηλικίας μεταξύ 17-19 ετών. Η ανθρωπολογική εξέταση που δημοσιεύτηκε το 2010 προσδιόρισε ίχνη περιοστίτιδας στο οστό του δεξιού μηρού του. Ο τάφος IV περιείχε νεκρικά δώρα όπως ξίφη, χρυσελεφάντινα μικροτεχνήματα και περίτεχνα χρυσά και αργυρά κύπελλα του κρητομυκηναϊκού κόσμου. Επίσης βρέθηκε πλήθος αργυρών ελασμάτων τα οποία αριθμήθηκαν με τους αριθμούς ευρετηρίου 605 - 607. Ο Σλήμαν δεν τα αναφέρει στην αρχική δημοσίευση σχετικά με τους τάφους. Μόνο ο G. Karo, στο έργο του Die Schachtgraber von Mykenai αναφέρει τα μέρη ενός μεγάλου αγγείου από άργυρο με τον αριθμό 605-607. Τα ελάσματα μεταφέρθηκαν στην Αθήνα όπου παρέμειναν ξεχασμένα μέχρι τη δεκαετία του 1960 όπου και ο διευθυντής του Αρχαιολογικού Μουσείου Χρήστος Καρούζος, ανέθεσε  στην αρχαιολόγο Αγνή Ξενάκη - Σακελλαρίου να τα μελετήσει. Ύστερα από τη μελέτη της αρχαιολόγου, κατέστη δυνατή η ανασύσταση του αγγείου που αποδείχθηκε πως πρόκειται για το μεγαλύτερο αργυρό αντικείμενο της μυκηναϊκής αρχαιότητας. Με τη βοήθεια των λεπτομερών σημειώσεων του Έλληνα αρχαιολόγου Παναγή Σταματάκη που συμμετείχε στις ανασκαφές και ανακαλύφθηκαν το 2003 στο αρχείο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, γνωρίζουμε ότι μέσα στον κρατήρα υπήρχαν 12 αργυρά και χρυσά κύπελλα και ένα αλαβάστρινο ρυτό. Το χειρόγραφο του Παναγή Σταματάκη καθιστά αυτό το αρχαιολογικό εύρημα το πρώτο συμποσιακό σύνολο των πρώτων αριστοκρατών του ελληνόφωνου κόσμου.

Περιγραφή
Το 1974 η Σακελλαρίου δημοσίευσε σχετική μελέτη για την αποκατάσταση του αγγείου, που λόγω της κακής κατάστασης διατήρησής του δεν εκτίθετο. Ο κρατήρας της Μάχης έχει περίτεχνο ανάγλυφο διάκοσμο και στο κυρίως τμήμα του αναπαριστάται η μάχη δύο ομάδων πολεμιστών, με διαφορετικό είδος ασπίδων. Τέσσερις πολεμιστές με οκτώσχημες ασπίδες από τη μία μεριά, εναντίον τεσσάρων με πυργοειδείς ασπίδες από την άλλη και ένας στρατιώτης, που έχοντας πέσει ηρωικά στο πεδίο της μάχης, κείτεται στο έδαφος ανάμεσα στις αντίπαλες ομάδες.

Παραπομπές

Κρατήρας
Εκθέματα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας