Βίλλεμ φαν ντε Φέλντε ο πρεσβύτερος

Ο Βίλλεμ φαν ντε Φέλντε ο πρεσβύτερος (ολλανδικά: Willem van de Velde de Oude, περ. 1611 - 13 Δεκεμβρίου 1693) ήταν Ολλανδός ζωγράφος ναυτικών θεμάτων της Χρυσής Ολλανδικής Εποχής στη ζωγραφική.

Βιογραφία
Ο Βίλλεμ φαν ντε Φέλντε ο πρεσβύτερος (σε αντιδιαστολή με τον γιο του, γνωστό ως Βίλλεμ φαν ντε Φέλντε ο νεότερος), ζωγράφος και σχεδιαστής ναυτικών θεμάτων, γεννήθηκε περί το 1611 στο Λέιντεν και ήταν ο γιος του πλοιάρχου Βίλλεμ Βίλλεμς φαν ντε Φέλντε. Δεν είναι γνωστές πολλές λεπτομέρειες για τον πρώιμο βίο του. Ο αδελφός του ήταν επίσης κυβερνήτης εμπορικού πλοίου και ο ίδιος φαίνεται ότι πέρασε ένα μέρος της νεότητάς του στη θάλασσα με τον ολλανδικό στόλο και ζωγράφισε ή σχεδίασε τις εμπλοκές του με τον αγγλικό στόλο.

Το 1631 νυμφεύτηκε στο Λέιντεν την Γιούντιτ Αντριενσχτόχτερ φαν Λέουβεν (Judith Adriaensdochter van Leeuwen), με την οποία απέκτησε τρία παιδιά, την Μαγκνταλένα (γενν. 1632), τον Βίλλεμ φαν ντε Φέλντε τον νεότερο (1633) και τον Άντριεν φαν ντε Φέλντε (1636), ο οποίος έγινε τοπιογράφος και ζωγράφος ζώων. Ωστόσο, ο γάμος του υπήρξε θυελλώδης, τουλάχιστον στα τελευταία του χρόνια. Ο Ντέιβιντ Κόρνινγκλυ αναφέρει ότι ο Βίλλεμ απέκτησε δύο εξώγαμα τέκνα, "ένα από την υπηρέτριά του και ένα από τη φίλη της. Εννέα χρόνια αργότερα, ο Βίλλεμ ο πρεσβύτερος και η σύζυγός του προχώρησαν σε νόμιμο χωρισμό «λόγω δικαστικών διαμαχών και συνεχών βίαιων φιλονικιών». Η βασική αιτία χωρισμού ήταν η σχέση του με κάποια παντρεμένη γυναίκα." Ο Μάικλ Ρόμπινσον (Michael S. Robinson) αναφέρει ότι "στις 17(27) Ιουλίου 1662 αυτός και η σύζυγός του συμφώνησαν να χωρίσουν. Ένας όρος του χωρισμού ήταν ότι ο Βίλλεμ ο πρεσβύτερος θα μπορούσε να ανακτήσει από τον γιο του, Άντριεν, δύο "βασιλικά δώρα", πιθανότατα από τον Κάρολο Β΄, βασιλέα της Αγγλίας για τις εργασίες που εκτέλεσε στην Αγγλία". Η αναφορά του Κόρντινγκλυ γράφει ότι η διαμάχη συνεχίστηκε γι' άλλα δέκα χρόνια, καθώς "το φθινόπωρο του 1672 η Γιούντιτ παραπονέθηκε στον σύζυγο της παντρεμένης γυναίκας". Ο Ρόμπινσον προσθέτει ότι το 1674 "το ζευγάρι μάλλον είχε συμφιλιωθεί", καθώς σε μια τυχαία συνάντηση με τον Πίτερ Μπλε (Pieter Blaeu) στο Άμστερνταμ, ο Βίλλεμ του εξήγησε ότι βρισκόταν εκεί για λίγες μόνον ημέρες, με σκοπό "να πάρει τη σύζυγό του". Ο γιος του, Άντριεν, είχε πεθάνει στο Άμστερνταμ το 1762 και ο Βίλλεμ ο πρεσβύτερος πήρε επίσης και τον εγγονό του, ο οποίος επίσης λεγόταν Άντριεν, και εκείνη την εποχή ήταν μόλις δύο ετών.

Μετά την μετοίκησή του στην Αγγλία, πιθανόν το 1672, μετά την εισβολή των Γάλλων στην Ολλανδία ή στις αρχές του 1673, έζησε με την οικογένειά του στην Ίστ Λέιν του Γκρίνουιτς και χρησιμοποίησε ως εργαστήριο το Queen’s House, το οποίο σήμερα αποτελεί τμήμα του Ναυτικού Μουσείου του Γκρίνουιτς. Ύστερα από την άνοδο στον θρόνο του Γουλιέλμου και της Μαρίας, φαίνεται ότι το κτίριο δεν του διατέθηκε πλέον και μετοίκησε στη οδό Σάκβιλ (Sackville Street) του Λονδίνου, κοντά στο σημερινό Piccadilly Circus. Απεβίωσε στο Λονδίνο και τάφηκε στην εκκλησία του Αγίου Ιακώβου στο Πικαντίλλυ, στο νότιο άκρο του δρόμου που διέμενε.

Επαγγελματική σταδιοδρομία
Για κάποια περίοδο διετέλεσε επίσημος καλλιτέχνης του ολλανδικού στόλου και παρακολούθησε τη Ναυμαχία των Τεσσάρων Ημερών (1-4 Ιουνίου 166) και τη Ναυμαχία της Ημέρας του Αγίου Ιακώβου (25 Ιουλίου 1666) από τη μικρή του βάρκα, ώστε να έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί σκίτσα.

Στο έργο του για τις βιογραφίες των καλλιτεχνών, ο Άρνολντ Χαουμπράκεν αναφέρει τη βιογραφία που συνέγραψε ο Χέραρντ Μπραντ (Gerard Brandt) για τον Ναύαρχο Μίχιελ ντε Ρόιτερ και στην αναφορά αυτή περιλαμβάνει το ανέκδοτο σύμφωνα με το οποίο ο Βίλλεμ φαν ντε Φέλντε ζήτησε από τον Ναύαρχο ντε Ρόιτερ την άδεια να χρησιμοποιήσει ένα μικρό σκάφος (Galley) για να κάνει ένα γύρο, ώστε να έχει καλύτερη άποψη επί των τεκταινομένων κατά το βράδυ της Ναυμαχίας των Τεσσάρων Ημερών. Δεν ήταν, πάντως, ο μόνος καλλιτέχνης που ζωγράφισε σκηνές αυτής της ναυμαχίας: Ο γιος του και οι Λούντολφ Μπακχάουζεν και Πίτερ Κορνέλις φαν Σουστ δημιούργησαν επίσης πίνακες γι' αυτήν. Αυτή η πράξη, αργότερα, ήταν ο λόγος που ο φαν ντε Φέλντε κέρδισε τη ναυτική  του "υποτροφία" στο Λονδίνο. Κατά το 1672, ημερομηνία που είναι η επικρατέστερη για τη μετάβασή του στην Αγγλία στην υπηρεσία του βασιλέα Καρόλου Β΄, συμπίπτει με την περίοδο κατά την οποία η Ολλανδική Δημοκρατία βρισκόταν σε εμπόλεμη κατάσταση με την Αγγλία (Τρίτος Αγγλοολλανδικός Πόλεμος). Αναφέρεται ότι όταν ο ζωγράφος έφθασε σε ηλικία 62 ετών, ο βασιλέας Κάρολος Β΄ αρνήθηκε να του επιτρέψει να συνεχίσει να ριψοκινδυνεύει τη ζωή του στη θάλασσα, προκειμένου να ζωγραφίζει ναυμαχίες και πλοία.

Φωτοθήκη

Παραπομπές

Πηγές
 Piles, R. de & Buckeridge, B. The Art of Painting; & An Essay towards an English School, 3rd ed; 1754
 Robinson, M.S.        Van de Velde Drawings; 2 vols, 1958 and 1973
 Robinson, M.S.       The Paintings of the Willem van de Veldes; 2 vols, 1990
 Cordingly, David 	The Art of the van de Veldes, introductory chapter, 1982

Δείτε επίσης 
 Ζωγραφική της ολλανδικής Χρυσής Εποχής
 Κατάλογος Ολλανδών ζωγράφων

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

National Maritime Museum biography
National Maritime Museum portal for their van de Velde drawings on line one of the largest collections, 1500 items of which 837 are illustrated.
ArtCyclopedia list of his paintings on line
National Portrait Gallery: Bainbrigg Buckeridge

Ολλανδοί ζωγράφοι
Ολλανδοί ζωγράφοι της Χρυσής Εποχής