Μαρίνος Χαρμπούρης

Ο Μαρίνος Χαρμπούρης (Κεφαλονιά 1729 - 1782), ήταν Έλληνας, Κεφαλονίτης μηχανικός. Έμεινε στην ιστορία για το κατόρθωμά του να δώσει λύση στο πρόβλημα της μετακίνησης ενός τεράστιου μονόλιθου, προκειμένου να χρησιμεύσει ως βάση για τον έφιππο ανδριάντα του Μεγάλου Πέτρου της Ρωσίας στην Αγία Πετρούπολη.

Βιογραφικά στοιχεία

Καταγωγή και οικογενειακά στοιχεία
Γεννήθηκε στο ενετοκρατούμενο Αργοστόλι το 1729. Ήταν γόνος αριστοκρατικής οικογένειας (στα ιταλικά εμφανίζεται ως Carburi), με απώτερη καταγωγή από την Κρήτη. Είχε τρεις αδελφούς, τους Τζοβαμπατίστα ή Τζαμπατίστα (Giovanni Battista,  Κεφαλονιά 1722 - Πάδοβα 1804), Μάρκο (Κεφαλονιά 1731 - Πάδοβα 1808) και Πάολο (Κεφαλονιά 1740 - Ζάκυνθος 1813), καθώς και μια αδελφή, τη Μαρία (Κεφαλονιά 1735 -;), σύζ. Χωραφά (Corafa).

Σπουδές. Μετάβαση στη Ρωσία
Σπούδασε μαθηματικά στην Μπολόνια και μηχανικός  στη Βόννη, όπου πήρε το δίπλωμά του. Παράνομη πράξη τον ανάγκασε να καταφύγει στην Τεργέστη, αλλάζοντας ταυτόχρονα το όνομά του σε Αλέξανδρος Λάσκαρις. Το 1761 κατετάγη στο στρατό της Μαρίας Θηρεσίας και το 1763 εγκαταστάθηκε στη Ρωσία, όπου τον πήρε υπό την προστασία του ο Κεφαλονίτης στρατηγός Πέτρος Μελισσηνός.. Το 1770 έγινε αξιωματικός στο Σώμα Μηχανικών της Μεγάλης Αικατερίνης της Ρωσίας.

Το μεγάλο κατόρθωμα

Το 1770, εκτέλεσε φιλόδοξο μηχανικό σχέδιο μεταφέροντας συμπαγή βράχο 2.000 τόνων, από απόσταση 20 χιλιομέτρων, από τους βάλτους της Φινλανδίας, στο κέντρο της Αγίας Πετρούπολης, μετατρέποντάς τον σε βάση του αγάλματος του τσάρου Μεγάλου Πέτρου, έργο του ροκοκό Γάλλου γλύπτη Étienne Maurice Falconet. Για να τα καταφέρει, ο Χαρμπούρης σχεδίασε έναν ιδιότυπο μηχανισμό ρουλεμάν και χρειάστηκε να στήσει ένα ολόκληρο χωριό, ικανό να στεγάσει 400 εργάτες και τεχικούς, προκειμένου να ξεκινήσει τη διαδικασία της μεταφοράς (χειμώνας 1769-70), η οποία στο τελικό στάδιό της ολοκληρώθηκε με τη συνδρομή του ρωσικού ναυτικού. Το έργο κόστισε συνολικά 300.000 γαλλικά φράγκα. Για το κατόθρωμά του, ο Χαρμπούρης έλαβε το βαθμό του αντισυνταγματάρχη, ορίστηκε διευθυντής στη Σχολή Αξιωματικών του ρωσικού στρατού και έλαβε ως αμοιβή 7.000 ρούβλια.

Αναχώρηση από Ρωσία. Εγκατάσταση στην Κεφαλονιά
Μετά το θάνατο της συζύγου του, το 1777, πήγε στο Παρίσι. Στη συνέχεια περιπλανήθηκε σε Πετρούπολη, Βενετία και Βιέννη, για να καταλήξει στην Κεφαλονιά την επόμενη χρονιά. Οι Βενετικές αρχές του παραχώρησαν μια μεγάλη, αλλά βαλτώδη, έκταση στην περιοχή του Λιβαδιού, στη χερσόνησο της Παλικής. Με τη συνδρομή της δεύτερης συζύγου του, Στεφανί, και δυο συνεργατών του επιχείρησε, με αρδευτικά μέσα (ανοίγοντας χαντάκια που υπάρχουν έως σήμερα) και τη χρήση νέων μεθόδων εκμετάλλευσης, να καλλιεργήσει και να επεξεργαστεί αποικιακά φυτά. Εκεί, ο Χαρμπούρης και ένας από τους δυο συνεργάτες του, δολοφονήθηκαν κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες το 1782. Για την πράξη κατηγορήθηκαν κάποιοι εργάτες του κτήματος από τη Λακωνία, στους οποίους αποδόθηκε η πρόθεση της ληστείας.

Σημειώσεις

Παραπομπές

Πηγές
  Ελληνική έκδοση:

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Βράχος 2.000 τόνων ταξιδεύει 20 χλμ., μέρ.Α΄ & μέρ.Β΄ (βίντεο). Εταιρεία Μελέτης της Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας (ΕΜΑΕΤ) - ΤΕΕ. Ανακτήθηκε στις 16.03.2016.
 Χρυσό μετάλλιο της Μεγάλης Αικατερίνης, αναμνηστικό της μεταφοράς του Μονόλιθου (1770). Duke's Auctioneers Vault. Ανακτήθηκε στις 6.04.2016.

Έλληνες μηχανικοί