Ρος 154

Ο Ρος 154 (Ross 154 ή V1216 Sgr) είναι ερυθρός νάνος  αστέρας ο οποίος εμφανίζεται στο νότιο ζωδιακό αστερισμό του Τοξότη. Έχει φαινόμενο μέγεθος  10,44, γεγονός που τον καθιστά πολύ αχνό σε παρατήρηση με γυμνό μάτι. Η παρατήρηση του Ρος 154 απαιτεί ένα τηλεσκόπιο με άνοιγμα 6,5 εκατοστά κάτω από ιδανικές συνθήκες. Η απόσταση του αστέρα από τη Γη εκτιμάται από μετρήσεις της παράλλαξης του και υπολογίζεται στα 9,69 έτη φωτός. Είναι το πλησιέστερο αστέρι στον νότιο αστερισμό του Τοξότη, και ένα από τα πλησιέστερα αστέρια στη Γη.

Ιστορικό ανακάλυψης 
Ο Ρος 154 ήταν ο πρώτος αστέρας που  καταλογογραφήθηκε από τον Αμερικανό αστρονόμο Φρανκ Έλμορ Ρος το 1925 και αποτέλεσε μέρος της τέταρτης λίστας του με νέους μεταβλητούς αστέρες. Το 1926 ο Ρος το πρόσθεσε στη δεύτερη λίστα με τα αστέρια που δείχνουν  μετρήσιμη ιδία κίνηση, μετά από σύγκριση με τη θέση του σε φωτογραφικές πλάκες που είχαν ληφθεί νωρίτερα από τον συνάδελφό του Αμερικανό αστρονόμο Έντουαρντ Έμερσον Μπάρναρντ. Η παλιότερη τιμή παράλλαξης είχε μετρηθεί στα 0,362 ± 0,006 arcseconds και καθορίστηκε το 1937 από τον Walter O'connell, ο οποίος χρησιμοποίησε φωτογραφικές πλάκες από το τηλεσκόπιο Yale στο Γιοχάνεσμπουργκ της  Νότιας Αφρικής. Αυτό τοποθέτησε το αστέρι στην έκτη θέση του τότε πιο γνωστού κοντινού αστέρα.

Ταξινόμηση και ιδιότητες
Ο Ρος 154 ταξινομήθηκε ως ερυθρός νάνος αστέρας εκλάμψεων τύπου UV Ceti, με μέσο χρόνο μεταξύ των μεγάλων εκλάμψεων περίπου δύο ημέρες. Η πρώτη ηλιακή δραστηριότητα παρατηρήθηκε στην Αυστραλία το 1951, όταν το αστέρι αυξήθηκε σε μέγεθος κατά 0,4. Συνήθως, το αστέρι μεγαλώνει κατά 3-4 τάξεις μεγέθους κατά τη διάρκεια μιας έκλαμψης. Η δύναμη του μαγνητικού πεδίου του στην επιφάνεια υπολογίζεται στα 2.2 ± 0.1 kG. Ο Ross 154 είναι πηγή ακτίνων X και έχει εντοπιστεί από πολλά παρατηρητήρια ακτίνων X. H φωτεινότητα του σε ακτίνες X όταν βρίσκεται σε ηρεμία είναι περίπου 9 × 1027 ergs s−1 ενώ όταν βρίσκεται σε φάση εκλάμψεων, όπως έχει παρατηρηθεί από το  Chandra observatory, μπορεί να φτάσει να  εκπέμπει 2.3 × 1033 erg.

Ο φασματικός τύπος του Ρος 154  είναι  Μ3.5V, ως εκ τούτου παράγει ενέργεια στον πυρήνα του μέσω πυρηνικής σύντηξης υδρογόνου. Έχει το 17% της μάζας του Ήλιου και το 24% της ακτίνας του, αλλά ακτινοβολεί μόνο το 0,38% της φωτεινότητας του Ήλιου. Με βάση τη σχετικά υψηλή αστρική του περιστροφή ο Ρος 154 πιθανολογείται ότι είναι νέος αστέρας με ηλικία λιγότερο από ένα δισεκατομμύριο χρόνια. Λόγω της σχετικά μικρής του ηλικίας, η αφθονία στοιχείων βαρύτερων  από το χημικό στοιχείο Ήλιο, είναι περίπου η μισή απ'ότι στον Ήλιο. Η ενεργός θερμοκρασία του Ρος 154 είναι 3,340 ± 10 K, ενώ το απόλυτο μέγεθός του υπολογίζεται σε 13,07.

Δεν  έχουν ανακαλυφθεί χαμηλής μάζας συνοδοί αστέρες σε τροχιά γύρω από τον Ross 154. Η ταχύτητα στο διάστημα του Ρος 154  στο γαλαξιακό σύστημα συντεταγμένων είναι [U, V, W] = [-12.2, -1.0, -7.2]km s−1. H απόσταση του Ρος 154 από τον Ήλιο μειώνεται, καθώς μας πλησιάζει με ταχύτητα 6,9 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο (25.000 χιλιόμετρα την ώρα). Είναι φανερό όμως ότι δεν κατευθύνεται ακριβώς προς εμάς, αφού έχει σημαντική ιδία κίνηση, 0,67 δευτερόλεπτα του τόξου ανά έτος έναντι 1,3 του Σειρίου. Θα μας προσπεράσει στο μέλλον ερχόμενος σε μία ελάχιστη απόσταση η οποία θα πραγματοποιηθεί σε περίπου 157.000 χρόνια, όταν θα βρίσκεται στα 6,39 έτη φωτός και μετά θα αρχίσει να απομακρύνεται.

Δείτε επίσης
 Κατάλογος αστέρων του Τοξότη
 Κατάλογος των κοντινότερων αστέρων

Αναφορές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 SolStation.com: Ross 154 (αγγλικά)
Αστέρες εκλάμψεων
Αστέρες κύριας ακολουθίας τύπου M
Τοξότης (αστερισμός)