Γιάνις Λούσις

Ο Γιάνις Βολντεμάροβιτς Λούσις (λετονικά: Jānis Lūsis, ρωσικά: Янис Вольдемарович Лусис, 19 Μαΐου 1939 – 29 Απριλίου 2020) ήταν Σοβιετικός αθλητής του στίβου από την Λετονική ΣΣΔ, ο οποίος αγωνιζόταν στον ακοντισμό. Από τους κορυφαίους στην ιστορία του αγωνίσματος, είναι μέλος του Hall of Fame της IAAF από το 2014.

Βιογραφία 

Γεννημένος τον Μάιο του 1939 στην πόλη Γιέλγκαβα , εισήλθε στο Λετονικό Ινστιτούτο Φυσικής Πολιτισμού, αποφοιτώντας το 1961. Από το 1957 ξεκίνησε την αθλητική του καριέρα. Ήταν σπουδαίος αθλητής σε όλα τα επίπεδα, αγωνίστηκε στο δέκαθλο κατά τα πρώτα του χρόνια στο άθλημα, και μάλιστα κατέλαβε την πέμπτη θέση στον κόσμο το 1962 με καλύτερο 7.764 πόντους, αλλά το ακόντιο ήταν πάντα το πιο δυνατό του άθλημα.
Κέρδισε τον τίτλο του πρωταθλητή της Σοβιετικής Ένωσης το 1962, τον πρώτο από τους 12 εθνικούς του τίτλους, και στη συνέχεια  κέρδισε το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Στίβου αργότερα εκείνο το έτος με ρεκόρ πρωταθλήματος 82,04 μ. Τελείωσε τη σεζόν ρίχνοντας την κορυφαία επίδοση στον κόσμο 86,04 μετρα, μένοντας αήττητος για όλη τη χρονιά.

Το 1963 ήταν νικητής στη Πανεπιστημιάδα. 
Το 1964 κατέκτησε το χάλκινο μετάλλιο στην Ολυμπιάδα του Τόκιο με επίδοση 80,57 μέτρα.
Στις 23 Ιουνίου 1968, στο Σααριγιάρβι της Φινλανδίας, κατέρριψε το παγκόσμιο ρεκόρ με επίδοση 91,98 μέτρα. Επέστρεψε στην Ολυμπιακή σκηνή το 1968 ως το μεγάλο φαβορί για τον τίτλο έχοντας ρίξει πάνω από τα 90 μέτρα σε έξι περιπτώσεις εκείνη τη χρονιά. Επικράτησε δύσκολα στον τελικό με την τελευταία του προσπάθεια στα 90,10 μέτρα. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1972 στο Μόναχο ήταν στο δεύτερο σκαλί του βάθρου. Έχοντας κάνει παγκόσμιο ρεκόρ με 93,80 μέτρα τον στις 6 Ιουλίου του 1972 στη Στοκχόλμη, ήταν και πάλι φαβορί για τον τίτλο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του εκείνο το έτος. Άνοιξε τον τελικό με βολή στα 88,88 μ. και το βελτίωσε στα 89,54 μ. στον τρίτο γύρο. Όμως ο Κλάους Βόλφερμαν της Δυτικής Γερμανίας, σημείωσε ολυμπιακό ρεκόρ 90,48 μ. στον προτελευταίο γύρο για να πάρει το προβάδισμα. Ο Λούσις, όπως είχε κάνει τέσσερα χρόνια νωρίτερα, έκανε την καλύτερη ρίψη του στον έκτο και τελευταίο γύρο, αλλά το σημάδι του στα 90,46 μέτρα ήταν δύο εκατοστά μακριά από τη βολή του Βόλφερμαν, που σήμαινε ότι έπρεπε να αρκεστεί στο ασημένιο μετάλλιο. Το 1976, σε ηλικία 37 ετών,  αγωνίστηκε στους τέταρτους Ολυμπιακούς Αγώνες του και τερμάτισε όγδοος. 

Τέσσερις φορές αναδείχθηκε πρωταθλητής Ευρώπης: το 1962 (Βελιγράδι, 82, 04), το 1966 (Βουδαπέστη, 88,48), το 1969 (Αθήνα, 91,62) και το 1971 (Ελσίνκι, 90,67). Στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1974 κατέλαβε την 6η θέση (83,06). Δύο φορές ο Λούσις έγινε νικητής του Ευρωπαϊκού Κυπέλλου: το 1965 (85,62) και το 1967 (85,38). Κατέρριψε 10 φορές το ρεκόρ της Σοβιετικής Ένωσης.
Μετά την αποχώρησή του από τον αγωνιστικό στίβο, εργάστηκε ως προπονητής. Δραστηριοποιηθηκε επίσης στην πολιτική, ως μέλος του Λετονικού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος. Είχε παντρευτεί  την Ελβίρα Οζόλινα, η οποία κέρδισε το χρυσό Ολυμπιακό μετάλλιο στο ακόντιο το 1960. Ο γιος του έγινε επίσης ακοντιστής με συμμετοχή σε δύο Ολυμπιονικούς Αγώνες.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 
 Jänis LUSIS 

Σοβιετικοί αθλητές του στίβου 
Λετονοί αθλητές του στίβου
Σοβιετικοί Ολυμπιονίκες 
Ακοντιστές 
Λούσις
Πρωταθλητές Ευρώπης στον στίβο 
Χρυσοί Ολυμπιονίκες του στίβου
Αργυροί Ολυμπιονίκες του στίβου
Χάλκινοι Ολυμπιονίκες του στίβου
Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1964
Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1968
Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1972
Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1976
Εισαχθέντες στο Hall of Fame της IAAF
Αποδέκτες του Τάγματος του Κόκκινου Λαβάρου της Εργασίας