Πουράνες

Οι Πουράνες είναι εκτενείς συλλογές κειμένων της ινδικής θρησκευτικής φιλολογίας.

Χρονικό πλαίσιο συγγραφής 
Αναπτύχθηκαν στη διάρκεια της πάλης του ινδουϊσμού με τον βουδισμό
Η συγγραφή τους τοποθετείται ανάμεσα στον 3ο και 12ο αιώνα μ.Χ. ή μεταξύ 4ου και 14ου μ.Χ. αιώνα, όμως απηχούν παλιότερες αντιλήψεις.
Οι δεκαοκτώ κύριες Πουράνες αποδίδονται στον Βιάσα τον μυθικό συντάκτη της Μαχαμπαράτας και εκδότη των Βεδών. 
Η πουρανική φιλολογία εκτείνεται σε 1.600.000 στίχους.
Η κάθε Πουράνα ονοματίζεται από το όνομα ενός θεού, π.χ. Βισνού-Πουράνα κλπ.

Περιεχόμενο 
Η δομή μιας απλής Πουράνας έχει πέντε μέρη: 
α) δημιουργία 
β) καταστροφή του κόσμου 
γ) γενεαλογίες των βασιλέων και των ηγετών
δ) η βασιλεία του Μανού, ο οποίος περιοδικά έρχεται να κυβερνήσει στον κόσμο 
ε) ιστορία των φυλών 
Η δομή μιας μεγάλης Πουράνας είναι δεκαμερής: 
α) δημιουργία του σύμπαντος 
β) ιδιαίτερες δημιουργίες 
γ) ύπαρξη ατομικών όντων 
δ) συντήρηση κόσμου-περιγραφές ενσαρκώσεων Βισνού
ε) βασιλεία Μανού 
στ) γενεαλογίες 
ζ) ιστορία των φυλών 
η) καταστροφή του κόσμου 
θ) αιτία και αρχή ενός νέου κόσμου 
ι) τελική λύτρωση
Όμως ελάχιστες Πουράνες συμμορφώνονται στο πρότυπο αυτό, μόλις μία στις σαράντα. Η πλειονότητά τους έχει θρησκευτικό περιεχόμενο και αναφέρεται σε θρησκευτικά καθήκοντα  
Όμως αναφορές γίνονται και σε άλλα θέματα, όπως η ιατρική, η κτηνιατρική, η αρχιτεκτονική, η αστρολογία ακόμα και η γραμματική, καθιστώντας τες «μια μεγάλη εγκυκλοπαίδεια»  η οποία απευθυνόταν όχι αποκλειστικά στη βραχμανική τάξη, αλλά σε κάθε κοινωνικό στρώμα. 
Χαρακτηριστικές είναι και οι γεωγραφικές πληροφορίες τους: ο κόσμος παρουσιάζεται με τη μορφή επτά ομόκεντρων ηπείρων που χωρίζονται από κυκλικές θάλασσες ποικίλων συστατικών και ουσιών: βούτυρο, γάλα κλπ. Αναφέρονται μεταξύ άλλων λαών της περιοχής και οι Έλληνες, πράγμα που σημαίνει πως το κείμενο των κειμένων αυτών εμπλουτιζόταν περιοδικά.

Παραπομπές

Πηγές 
 Αναστάσιος Γιανουλάτος, Όψεις Ινδουϊσμού-Βουδδισμού, Εκδόσεις Εθνικού και Καπποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Αθήνα, 1985, σελ.23-24
 Γρηγόριος Ζιάκας, Ιστορία των Ινδικών θρησκευμάτων, τομ.Α-Τα Ινδικά θρησκεύματα, εκδ.Π.Πουρναράς, Θεσσ/ίκη, 1986, σελ.194
 Δημήτρης Βελισσαρόπουλος, Ιστορία της Ινδικής φιλοσοφίας, εκδ.Δωδώνη, Αθήνα, 1975, σελ.147-150
 Απόστολος Μιχαηλίδης, «Πουράνας », Θρησκειολογικό Λεξικό,εκδ. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα, 2000, σελ.453-454

Ινδουισμός