Φικάρδου

Το Φικάρδου είναι κοινότητα της επαρχίας Λευκωσίας στην Κύπρο.

Τοποθεσία 
Βρίσκεται κτισμένο σε νοτιοανατολική πλαγιά της οροσειράς Τρόοδος, σε απόσταση 40 περίπου χιλιομέτρων νοτιοδυτικά της Λευκωσίας. Το χωριό σήμερα έχει σχεδόν ερημώσει και σύμφωνα με την απογραφή του 2001 έχει 3 κατοίκους. Σε αυτό οδηγούν δύο δρόμοι, ένας από την Κλήρου και ο άλλος από το Καλό Χωριό Ορεινής. Σε κοντινή απόσταση βρίσκονται το επίσης παραδοσιακό χωριό Λαζανιάς και το Μοναστήρι της Παναγίας του Μαχαιρά.

Το χωριό αποτελεί ιδιοκτησία του Τμήματος Αρχαιοτήτων, το οποίο το 1978 κήρυξε ολόκληρο το χωριό σε «Αρχαίο Μνημείο» και «Ελεγχόμενη Περιοχή». Το χωριό έχει δηλωθεί από το Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων ως υποψήφιο Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Ιστορία
Το Φικάρδου καθώς και τα γύρω χωριά ιδρύθηκαν από  κατοίκους των κατά καιρούς λεηλατημένων παράκτιων πόλεων, οι οποίοι  αναγκάστηκαν να καταφύγουν στα βουνά για ασφάλεια .  Οι δυσμενείς συνθήκες διαβίωσης, αναπόφευκτα οδήγησε σε σχηματισμούς φατριών  υιοθετώντας έτσι και το νόμο της μαχαίρας ως επίλυσης  διαφορών. Η περιοχή,  ελεγχόμενη από αυτή  την αταξική κοινωνία έγινε γνωστή ως το βουνό και δάσος Μαχαίρα.  Ένας καθοριστικός παράγοντας που βοήθησε τον πολλαπλασιασμό αυτών των φατριών σε κοινότητες, ήταν η ίδρυση της Ιεράς Μονής Παναγίας του Μαχαιρά.

Λόγω του ότι η τοποθεσία ήταν γνωστή ως τα λημέρια των φυγάδων   "φυγά Ανδρον" η κοινότητα κατέληξε να είναι γνωστή ως Φικάρδου.
Αν και  το χωριό δεν καταγράφεται να υπήρξε φέουδο κατά τη διάρκεια της Φραγκοκρατίας, ούτε και κατά τη διάρκεια της ενετικής περιόδου, ωστόσο κρατικοί ερευνητές ιστορίας ταυτίζουν το όνομα του χωριού με το όνομα ενός ενετού συμβολαιογράφου του Θωμά Φικάρδος, στα τέλη του 15ου αιώνα.

Ο θρύλος
Φημολογείται ότι η συμμορία ενός Σίμωνα αφού δολοφόνησαν τον Ρήγα της Κύπρου,  κρύφτηκαν στο Φικάρδου και στη συνέχεια διέφυγαν στο εξωτερικό. Εκεί έθαψαν και τον κλεμμένο θησαυρό, με το αίνιγμα  ότι ο θησαυρός είναι κρυμμένος εκεί που η σκιά  της βουνοκορφής  δείχνει την 160η μέρα του χρόνου.

Δραστηριότητες 
Καθώς η ευρύτερη περιοχή του χωριού αποτελείται από ακαλλιέργητη  δασική και άγονη γη, οι κύριες ασχολίες ήταν εκτροφή-κατσικιών, λίγα αμπέλια και δημητριακά. Αρκετοί Φικάρδειοι ήταν υπάλληλοι του Μοναστηριού.  Μια από τις πιο κερδοφόρες δραστηριότητες των κατοίκων κατά τον 13ο και 14ο αιώνα, ήταν η συσσώρευση των άγριων ελαιόδεντρων από το δάσος για τις ανάγκες των ελαιώνων που δημιουργήθηκαν από το Μοναστήρι.

Πληθυσμός 
Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του χωριού όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο.

Παραπομπές

Βιβλία 
Histoire de l'île de Chypre: Louis, de Mas Latrie
Voustronios, George: Chronicle Cyprus
Menardos, Simos: Topographical and Folkloric Studies.
 Χρονικόν του Μαχαιρά

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Κοινότητες της Επαρχίας Λευκωσίας
Χωριά της Πιτσιλιάς