Παναθηναϊκός αμφορέας (Ινστιτούτο Τέχνης του Ντιτρόιτ αρ. 50.193.A)

Ο Παναθηναϊκός αμφορέας με αριθμό 50.193.A βρίσκεται στο Ινστιτούτο Τέχνης του Ντιτρόιτ και ήταν έπαθλο των αρχαίων Παναθηναίων.

Ιστορικό του ευρήματος
Ο αμφορέας αυτός βρέθηκε στην Κυρήνη. Ήταν στη συλλογή του Ρίτσαρντ Νόρτον (Richard Norton) (Βοστώνη και Ρώμη) (δανείστηκε στο Μουσείο Καλών Τεχνών στη Βοστώνη το 1909 - Loan #MFA 368.09 Norton). Στη συνέχεια ήταν στην κατοχή του εμπόρου Τσαρλς Μόρλεϊ (Charles L. Morley) στη Νέα Υόρκη, από τον οποίο το αγόρασε το Ινστιτούτο Τέχνης του Ντιτρόιτ (DIA) το 1950.

Περιγραφή
Η όψη Α (μπροστινή όψη) εικονίζει την Πολιάδα Αθηνά που κραδαίνει το δόρυ της. Στο αριστερό χέρι της κρατάει ασπίδα χωρίς καμιά παράσταση. Η Αθηνά πλαισιώνεται από δύο κίονες με ανδρικά αγάλματα στην κορυφή. Δίπλα στον αριστερό κίονα φαίνεται (γραμμένη κάθετα) η επίσημη επιγραφή του επάθλου των Παναθηναίων «ΤΟΝΑΘΕΝΕΘΕΝΑΘΛΟΝ» (Τον Αθενέθεν άθλον). Στην όψη Β (οπίσθια όψη) εικονίζονται τέσσερις δρομείς.

Ιστορική τοποθέτηση
Το έργο αυτό δεν φέρει το όνομα του επώνυμου άρχοντα, άρα δεν είναι δυνατή η ακριβής χρονολόγησή του. Από τον Μπίζλεϋ (J. Beazley) θεωρήθηκε ότι ανήκει στο Asteios Group (ABV, 412), την «ομάδα του Αστείου», μαζί με άλλους δυο αμφορείς, τον Παναθηναϊκό αμφορέα (Ασμόλειο μουσείο Οξφόρδης αρ. 572) (Oxford 572) από την Αθήνα με το όνομα του άρχοντα Αστείου 373/372 π.Χ. και τον Παναθηναϊκός αμφορέας (Ελληνορωμαϊκό Μουσείο της Αλεξάνδρειας αρ. 18239) (Alexandria 18239) από την Κυρηναϊκή που φέρει το όνομα του άρχοντα Φρασικλείδη 371/370 π.Χ. Από τον Έσμπαχ (Eschbach) (1986) θεωρείται ότι είναι παραγωγής των ετών 392/91 π.Χ.

Πηγές

 Παρουσίαση του αμφορέα 50.193.A στο Ινστιτούτο Τέχνης του Ντιτρόιτ

Αναφορές

Βιβλιογραφία 
 Robinson, F.W., Recent Acquisitions of Ancient and Medieval Art, Bulletin of the Detroit Institute of Arts, vol. 31, nos. 3-4, 1951-1952, σελ. 58-80, ειδικά σελ. 65-66, repr.
 Beazley, J. D., Attic Black-figure Vase Painters, Oxford, 1956, σελ. 412, no. 3 (attribution to Asteios Group).
 Cummings, F. J., and Elam, C. H. (eds.), Detroit, Detroit Institute of Arts, DIA Handbook, Detroit, 1971, σελ. 10, 33.
 Chicago, Art Institute of Chicago, "Greek Vase-Painting in Midwestern Collections", Dec. 2, 1979 - Feb. 24, 1980, σελ. 222-223, cat. 125 (exh. organized by W. G. Moon and L. Berge).
 Eschbach, N., Statuen auf PanathenÃ¤ischen Preisamphoren des 4. Jhs v. Chr., Mainz, 1986, σελ. 19, cat. 21, pl. 5, nos. 1-2, figs. 9,10.
 Meyer, M., "Review of Statuen auf PanathenÃ¤ischen Preisamphoren des 4. Jhr. v. Chr. by N. Eschbach", Gnomen, vol. 59, 1987, σελ. 142-145, ειδικά σελ. 143.
 Carpenter, T.H., Mannack T., and MendonÃ§a, M., Beazley Addenda: Additional References to Attic Black-figure Vase Painters..., Oxford, 1989, σελ. 107.
 Valvanis, P. «La proclemation des vainquers aux Panatheénées» Bulletin de correspondance hellénique, 1990, vol 114, σελ. 329, n 10 (άρθρο σελ. 325-59).
 Valavanis, P., «Panathenaikoi amforeis apo tin Eretria», Athens, 1991, σελ. 58, n. 63; σελ. 68, n. 95; σελ. 94, n. 187; σελ. 115, n. 271; σελ. 120, n. 288; σελ. 325.
 Hanover, Hood Museum of Art, Κολλέγιο Ντάρτμουθ--Tampa, Tampa Museum of Art--Richmond, Virginia Museum of Fine Arts--Princeton, The Art Museum, Princeton University, «Goddess and Polis: The Panathenaic Festival in ancient Athens», Princeton, 1992, pp. 33, 83, 160 (exh. organized by J. Neils).
 Detroit, Detroit Institute of Arts, «A Visitors Guide: The Detroit Institute of Arts», ed. Julia P. Henshaw, Detroit. 1995) σελ. 110, repr.
 Hamilton, R., «Panathenaic Amphoras: The Other Side» in J. Neils, ed., «Worshipping Athena: Panathenaia and Parthenon» Madison, 1996, σελ. 152-53.
 Bentz, M., «PanathenÃ¤ische Preisamphoren Antike Kunst» Beiheft 18 (supplement), 1998, σελ. 167.
 Boston, Museum of Fine Arts, «Games for the Gods: The Greek Athlete and the Olympic Spirit» 2004, p. 172, cat. 26, σελ.172, (not in exhibition).
 Madigan, B., «Corinthian and Attic Vases in the Detroit Institute of Arts» (Monumenta Graeca et Romana), vol. 12, Leiden/Boston, 2008, σελ. 15-16, cat. 23, figs. 24-25. 

αρχαϊκή τέχνη
Μελανόμορφος ρυθμός
Παναθηναϊκός αμφορέας
370