Πυραμίδιο

Το πυραμίδιο (πληθυντικός πυραμίδια) στην ορολογία της αρχαιολογίας είναι το τελευταίο κομμάτι, ή ο κορυφαίος λίθος Αιγυπτιακής πυραμίδας. Στα αρχαία αιγυπτιακά ονομαζόταν benbenet, το οποίο συνέδεε την πυραμίδα ως σύνολο με την ιερή πέτρα μπενμπέν. Κατά την περίοδο του Παλαιού βασιλείου, τα πυραμίδια ήταν κατά κανόνα φτιαγμένα από διορίτη, γρανίτη ή πολύ καλής ποιότητας ασβεστόλιθο, και κατόπιν καλυπτόταν με χρυσό ή ήλεκτρο, ενώ κατά την περίοδο του Μέσου βασιλείου, και μέχρι το τελος της εποχής των Πυραμίδων, ήταν από γρανίτη. Το πυραμίδιο "ήταν καλυμμένο με φύλλα χρυσού για να αντανακλά τις ακτίνες του ήλιου". Κατά την περίοδο του Μέσου βασιλείου, συχνά "είχαν επιγραφές βασιλικών τίτλων και θρησκευτικών συμβόλων".

Έχουν διασωθεί πολύ λίγα πυραμίδια. Από αυτά, τα περισσότερα είναι από γυαλισμένο μαύρο γρανίτη, με επιγραφή του ιδιοκτήτη της πυραμίδας. Τέσσερα πυραμίδα -που αποτελούν τη μεγαλύτερη συλλογή στον κόσμο- εκτίθενται στην κεντρική αίθουσα του Μουσείου του Καΐρου. Μεταξύ τους είναι και το πυραμίδιο από την πυραμίδα του Αμενεμχέτ Γ' στο Νταχσούρ, η λεγόμενη και Μαύρη Πυραμίδα.

Ένα πυραμίδιο από άσπρο ασβεστόλιθο της Τούρα σε καλή κατάσταση, το οποίο πιστεύεται ότι είχε φτιαχτεί για την Κόκκινη Πυραμίδα του Σνεφρού στο Νταχσούρ, έχει αποκατασταθεί και εκτίθεται σήμερα σε ανοιχτό χώρο δίπλα σε αυτήν την πυραμίδα. Υπάρχει όμως ένα μικρό "μυστήριο", καθώς η γωνία κλίσης του είναι μικρότερη από του οικοδομήματος για το οποίο υποτίθεται ότι κατασκευάστηκε.

Ιδιωτικές πυραμίδες από τούβλο με πυραμίδια

Κατά την περίοδο του Νέου βασιλείου, κάποιοι τάφοι που ανήκαν σε ιδιώτες, είχαν στην επιφάνεια μικρές πυραμίδες από τούβλο, οι οποίες κατέληγαν σε πυραμίδια. Οι τέσσερις πλευρές των τελευταίων περιείχαν κείμενα και σκηνές σχετικές με λατρεία του Θεού Ήλιου (ενσάρκωση του οποίου ήταν ο Φαραώ).

Οι σκηνές συνήθως απεικονίζουν την πορεία του ήλιου, που ανατέλλει στην μία πλευρά, να δύει στην αντίθετη, και να ταξιδεύει στον κάτω κόσμο που κυβερνάει ο Όσιρις κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Πυραμίδιο του γραφέα Moses

Το πυραμίδιο του γραφέα Moses (mes,s), (Νέο βασίλειο, 19η Δυναστεία, περ. 1250 π.Χ., ασβεστόλιθος, ύψος 53 εκατοστά) τον αναπαριστά να αφιερώνει προσφορά, με το όνομά του σε δύο απέναντι πλευρές. Στις άλλες δύο, αναπαριστάται ένας μπαμπουίνος, "που στριγκλίζει προς το μέρος του ήλιου και της μέρας που ανατέλλει". (Ο μπαμπουίνος επίσης είναι η αναπαράσταση του γραφέα, και επίσης του θεού-γραφέα Θωθ).

Πυραμίο του Ptahemwia
Το πυραμίδιο του Ptahemwia, (19η Δυναστεία, περίοδος του Ραμσή, περ. 1200 π.Χ., ασβεστόλιθος, 28 εκατοστά πλάτος 42 ύψος), ομοίως απεικονίζει σκηνές με τον ήλιο. Ο θεός Ήλιος Ρα (Re-Horakhti), και ο Θεός του κάτω κόσμου Όσιρις απεικονίζονται στις δύο πλευρές.  

Στις άλλες δύο πλευρές είναι ο Ptahemwia, σε στάση προσφοράς, απέναντι από τρεις στήλες ιερογλυφικών.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 Transporting the pyramidion to the top of the Khufu-Pyramid

Αιγυπτιολογία
Ορολογία της αρχαιολογίας
Ιστορία της αρχιτεκτονικής
Αρχαίες αιγυπτιακές πυραμίδες