Πλάτρες

Οι Πλάτρες είναι κοινότητα της επαρχίας Λεμεσού στην Κύπρο.

Τοποθεσία 
Οι Πλάτρες απέχουν 39 χιλιόμετρα από τη Λεμεσό και 9 χιλιόμετρα από το Τρόοδος. Είναι κτισμένες σε υψόμετρο 1100 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Στα νότια συνορεύουν με το Πέρα Πεδί, στα νοτιοδυτικά με τα Μανδριά, στα δυτικά με τις Κάτω Πλάτρες και το Φοινί, στα βόρεια με την κοινότητα Τροόδους και την Κακοπετριά, στα νοτιοανατολικά με τον Μονιάτη και στα βορειοανατολικά με τον Αμίαντο.

Ιστορία 
Οι Πλάτρες είναι πολύ παλιό χωριό. Αναφέρεται ανάμεσα σε 119 χωριά της επαρχίας Λεμεσού, τα οποία υπήρχαν την εποχή των Λουζινιανών (Φραγκοκρατία, 1192-1489 μ.Χ.) και των Ενετών (1489-1571 μ.Χ.).

Ονομασία 
Η ονομασία του χωριού είναι Πλάτρες, αν και συνηθίζεται να αποκαλείται και Πάνω Πλάτρες, λόγω της ύπαρξης γειτονικού χωριού με την ονομασία Κάτω Πλάτρες.

Υπάρχουν τρεις εκδοχές για την προέλευση του ονόματος του χωριού:

 Η Πλάτρα (στον πληθυντικό οι Πλάτρες) πήρε την ονομασία της από την λέξη πλάτρα (πράτρια), που σημαίνει αυτή που υφαίνει και πωλεί τα πανιά των αγροτών.
 Σύμφωνα με γραπτές μαρτυρίες οι Πλάτρες ήταν ήταν φέουδο επί Φραγκοκρατίας και έφερε αυτό το όνομα από τότε. Στη γαλλική γλώσσα υπάρχει η λέξη πλάτρε-ς, που μεταφράζεται στα ελληνικά σε λευκός, γύψος κ.α. Υπάρχει πληροφορία ότι επί Φραγκοκρατίας στη νότια πλευρά του Τροόδους, πάνω από τις σημερινές Πλάτρες, υπήρχε φράγκικο μοναστήρι που οι μοναχοί του ήταν ντυμένοι στα άσπρα και ονομάζονταν Πλάτραι.
 Το χωριό πήρε την ονομασία του από την λέξη πλάτσα, που μετά έγινε Πλάτρα και ακολούθως Πλάτρες (στον πληθυντικό).

Κλιματολογικές συνθήκες 
Οι Πλάτρες έχουν ξηρό κλίμα κατά τους θερινούς μήνες με καθόλου ή ελάχιστη υγρασία και με θερμοκρασίες αισθητά χαμηλότερες από των πόλεων. Η βροχόπτωση στις Πλάτρες είναι από τις ψηλότερες στην Κύπρο, στην οποία οφείλεται το πυκνό δάσος και η πλούσια βλάστηση που περιβάλλουν το χωριό.

Πληθυσμός 
Σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο, ο πληθυσμός του χωριού γνώρισε αρκετές αυξομειώσεις. Σήμερα οι μόνιμοι κάτοικοι είναι γύρω στους 250. Τους καλοκαιρινούς μήνες ο πληθυσμός του χωριού αυξάνεται μέχρι τις 10000. Οι πιο πολλοί κάτοικοι του χωριού ασχολούνται με τουριστικά επαγγέλματα (ξενοδοχεία, εστιατόρια, κέντρα διασκέδασης), πιο λίγοι ασχολούνται με τις φρουτοκαλλιέργειες και άλλοι σε υπηρεσίες που έχουν σαν έδρα τους το χωριό.

Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό των Πλατρών όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο.

Τουριστική ανάπτυξη 
Η τουριστική ανάπτυξη των Πλατρών ξεκίνησε με την κατάληψη της Κύπρου από τους Άγγλους το 1878. Από το 1890 άρχισαν να κτίζονται στο χωριό πολυτελείς επαύλεις, ξενοδοχεία και οικίες για παραθερισμό. Η οικοδόμηση προκάλεσε για πρώτη φορά την εισροή τουριστών στην Κύπρο. Το πρώτο ξενοδοχείο που κτίστηκε στις Πλάτρες ήταν Τα Κρύα Νερά και λειτούργησε το 1900. Ακολούθησαν τον Γκραντ Οτέλ το 1905, το Παυσίλυπον το 1912, το Ελβετία το 1915, το Μοντε Κάρλο το 1920 και το Φόρεστ Πάρκ το 1936. Μετά το 1936 κτίστηκαν τα ξενοδοχεία Πεντέλη, Καλλιθέα, Σπλέντιτ, Πετίτ Παλαί, Μινέρβα, Σπριγκ, Βιέννα, Σεμίραμις, Νέα Ελβετία, Εντελβαϊς, Μάουντ Ρόγιαλ, Λάντερνς. Το ξενοδοχείο Μόντε Κάρλο διέθετε ευρύχωρη αίθουσα χορού, που ήταν μια από τις μεγαλύτερες στη Κύπρο και γνώρισε μεγάλες δόξες. Στο Φόρεστ Πάρκ γίνονταν χοροεσπερίδες και παγκύπριοι διαγωνισμοί καλλιστείων.

Οι πρώτοι παραθεριστές των Πλατρών ήταν ομογενείς από την Αίγυπτο και μετά ακολούθησαν και ξένοι από τη διεθνή κοινωνία της Αιγύπτου. Όλες σχεδόν οι προσωπικότητες και διασημότητες που ήρθαν στην Κύπρο επισκέφθηκαν και έμειναν στα ξενοδοχεία του χωριού. Μεταξύ αυτών ο βασιλιάς της Αιγύπτου Φαρούκ, ο ποιητής Γιώργος Σεφέρης (ο οποίος αναφέρεται στο χωριό στο ποίημα του Ελένη), η διάσημη συγγραφέας Δάφνη Ντι Μωριέ, η πριγκίπισσα Μαίρη της Αγγλίας, η πριγκίπισσα Ειρήνη της Ελλάδας, ο πρωθυπουργός της Μάλτας Ντομ Μιντόφ, ο καγκελάριος της Δυτικής Γερμανίας Βίλλυ Μπραντ, η πρωθυπουργός της Ινδίας Ιντίρα Γκάντι, ο ηθοποιός Τέλι Σαβάλας και πολλοί άλλοι.

Κατά την περίοδο του αγώνα της ΕΟΚΑ (1955-59) οι Πλάτρες είχαν γίνει στρατόπεδο του αγγλικού στρατού και τα ξενοδοχεία είχαν επιταχτεί από τις στρατιωτικές αρχές. Μετέτρεψαν το χωριό σε επαρχιακό κέντρο και διοίκηση. Λειτούργησαν τα κρατητήρια Πλατρών στα οποία κρατήθηκαν και βασανίστηκαν άγρια εκατοντάδες κάτοικοι της περιοχής. Έτσι το χωριό έπαυσε να λειτουργεί ως τουριστικό θέρετρο.

Μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου το 1960 άρχισε να αναπτύσσεται και πάλι ο τουρισμός στο χωριό μέχρι και την τουρκική εισβολή του 1974 που επηρέασε ολόκληρο τον τουρισμό στο νησί. Μετά την καταστροφή του 1974 ο τουρισμός άρχισε και πάλι να αναπτύσσεται αλλά αυτή την φορά προς τις παράλιες περιοχές του νησιού και ο τουρισμός των Πλατρών έχασε την παλιά αίγλη που είχε. Τα τελευταία όμως χρόνια κτίστηκαν νέα ξενοδοχεία, πολλές οικίες για παραθερισμό, συμπλέγματα για παραθερισμό μελών συντεχνιών και άλλων οργανώσεων, δημιουργήθηκαν χώροι θερινών κατασκηνώσεων, πισίνες, καφετέριες, κέντρα διασκέδασης, εστιατόρια και έτσι άρχισε μια νέα ανάπτυξη και άνθιση του τουρισμού στο χωριό.

Εικόνες

Παραπομπές

Πηγές

Βιβλιογραφία

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Κοινότητες της Επαρχίας Λεμεσού
Κοινότητες Ορεινού Συμπλέγματος Τροόδους