Κάτω Ποταμιά Νάξου

Η Κάτω Ποταμιά είναι χωριό της κεντρικής Νάξου, σε υψόμετρο 80-110 μέτρων και με 99 κατοίκους (απογραφή 2011). Αποτελεί τον δυτικό οικισμό της Τοπικής Κοινότητας Ποταμιάς που συναποτελείται από τη Μέση Ποταμιά και τη Άνω Ποταμιά. Βρίσκεται στην ενδοχώρα του νησιού σε απόσταση 9 περίπου χιλιόμετρα νοτιοανατολικά από την Χώρα. Έχει χαρακτηριστεί από το 1988 παραδοσιακός οικισμός.

Οι κάτοικοι της Ποταμιάς ασχολούνται με την γεωργία, τη κτηνοτροφία και η περιοχή είναι ξακουστή για τα κηπευτικά της αλλά και για τα τυριά. Στην περιοχή υπάρχουν παλιοί νερόμυλοι οι οποίοι σε συνδυασμό με το καταπράσινο περιβάλλον δημιουργούν μια ξεχωριστή ατμόσφαιρα.

Στα νότια της Κάτω Ποταμιάς υπάρχει μια από τις 34 εκκλησίες της ευρύτερης περιοχής, αυτή του Αγίου Μάμα, που χτίστηκε τον 9ο αι. μ.Χ.

Πληθυσμιακά στοιχεία  
Επειδή σε παλαιότερες απογραφές οι οικισμοί Άνω, Κάτω και Μέση Ποταμιά απογράφονταν ως Ποταμιά στον παρακάτω πίνακα αναφέρονται και οι τρεις, αλλά και το άθροισμά τους για να υπάρχει μια διαχρονική εικόνα.

Διοικητικές μεταβολές 
 Το 1835, οι σημερινοί οικισμοί Άνω, Κάτω και Μέση Ποταμιά αναγνωρίζονται σαν ένας οικισμός με την ονομασία Ποταμιά, με 190 κατοίκους (57 οικογένειες) και προσαρτάται  στον νεοϊδρυθέντα δήμο Βίβλου της επαρχίας Νάξου, με έδρα τον οικισμό Γαλανάδο.
 Το 1912, αποφασίζεται οι οικισμοί που έχουν πάνω από 300 κατοίκους και σχολείο στοιχειώδους εκπαίδευσης, να αποτελέσουν αυτοτελείς κοινότητες. Οπότε ο οικισμός Ποταμιά, που αριθμούσε πάνω από 500 κατοίκους  αποσπάται από το δήμο Βίβλου και ορίζεται έδρα της κοινότητας Ποταμιάς.
 Το 1928, στην απογραφή αναγνωρίζονται ξεχωριστά οι οικισμοί Άνω, Κάτω και Μέση Ποταμιά, οπότε ο οικισμός Ποταμιά καταργείται και στη θέση του δημιουργείται η κοινότητα Ποταμιάς, που περιλαμβάνει τους τρεις ξεχωριστούς οικισμούς και έδρα του ορίζεται η Άνω Ποταμιά.
 Το 1976, ο οικισμός (Άνω Ποταμιά) παύει από έδρα της κοινότητας Ποταμιάς και ορίζεται έδρα ο οικισμός Μέση Ποταμιά.
 Το 1997, με την εφαρμογή του προγράμματος Καποδίστριας (νόμος 2539/97),  ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Νάξου.
 Το 2010, με την εφαρμογή του προγραμματος Καλλικράτης (νόμος 3852/2010), ο οικισμός προσαρτάται στο νεοσύστατο δήμο Νάξου & Μικρών Κυκλάδων. Συγκεκριμένα, με το πρόγραμμα Καποδίστριας υπαγόταν στο Δημοτικό Διαμέρισμα Ποταμιάς, του Δήμου Νάξου, του νομού Κυκλάδων, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Νήσων Αιγαίου Πελάγους.
Σήμερα, μετά τη τελευταία μεταβολή του 2010 (πρόγραμμα Καλλικράτης), αποτελεί μαζί με τους οικισμούς Άνω Ποταμιά ( 127 κ.) και Μέση Ποταμιά ( 99 κ.) την Τοπική Κοινότητα Ποταμιάς ( 285 κ.). Η τ.κ. Ποταμιάς υπάγεται στη Δημοτική Ενότητα Νάξου, του δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, της περιφερειακής ενότητας Νάξου (του πρώην νομού Κυκλάδων), στην περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.

Παραπομπές 

Χωριά της Νάξου