Έγκλημα στο Νείλο (ταινία, 1978)

Το Έγκλημα στο Νείλο (αγγλικός πρωτότυπος τίτλος: Death on the Nile) είναι ταινία του 1978 βασισμένη στο μυθιστόρημα μυστηρίου της Αγκάθα Κρίστι, Έγκλημα στο Νείλο, σε σκηνοθεσία Τζον Γκιλέρμιν. Η ταινία παρουσιάζει τον Βέλγο ντετέκτιβ Ηρακλή Πουαρό που ερμηνεύεται από τον Πίτερ Ουστίνοφ μαζί ένα επιτελείο διάσημων ηθοποιών. Λαμβάνει χώρα στην Αίγυπτο, κυρίως στον ποταμό Νείλο. Πολλά από τα πολιτιστικά αξιοθέατα της Αιγύπτου παρουσιάζονται επίσης στην ταινία, όπως οι Μεγάλες Πυραμίδες, η Σφίγγα και ναοί στο Αμπού Σίμπελ και το Καρνάκ.

Πλοκή
Η ταινία αρχίζει με μια συνάντηση μεταξύ της πλούσιας κληρονόμου Λινέτ Ρίτζγουεϊ (Λόις Τσάιλς) και της στενής της φίλης Ζακλίν ντε Μπελφόρ (Μία Φάροου). Η Τζάκι θέλει ο μνηστήρας της, Σάιμον Ντόιλ (Σάιμον ΜακΚόρκιντεϊλ), να εργαστεί για τη Λινέτ. Αλλά αυτός και η Λινέτ ξεκινούν έναν κεραυνοβόλο έρωτα που καταλήγει σε γάμο. Κατά τη διάρκεια του μήνα του μέλιτός τους στην Αίγυπτο, ακολουθούνται διαρκώς από την εγκαταλελειμμένη Τζάκι. Σε μια προσπάθεια να αποδράσουν, οι Ντόιλ επιβιβάζονται σε ένα κωπήλατο ατμόπλοιο του Νείλου, το ατμόπλοιο Karnak.

Όταν οι επιβάτες εξορμούν στην ακτή για να εξερευνήσουν έναν παρακείμενο ναό, μια μεγάλη πέτρα ρίχνεται από μια κολόνα και περνά ξυστά δίπλα από τον Σάιμον και την Λινέτ. Αντιμετωπίζουν πάλι την Τζάκι, η οποία επιβιβάζεται στο πλοίο και αγνοεί τις προειδοποιήσεις του Ηρακλή Πουαρό (Πίτερ Ουστίνοφ) να μείνει μακριά, αποκαλύπτοντας ότι φέρει ένα μικρό πιστόλι. Μετά από ένα μεταμεσονύκτιο παιχνίδι με χαρτιά στο σαλόνι του πλοίου, η Τζάκι αντιμετωπίζει τον Σάιμον. Τον πυροβολεί σε ένα παραλήρημα μέθης και τον χτυπά στο πόδι. Το επόμενο πρωινό, η Λινέτ Ρίτζγουεϊ βρίσκεται δολοφονημένη στην καμπίνα της, πυροβολημένη στο κεφάλι από ένα παρόμοιο όπλο, με σχεδόν οποιονδήποτε επιβαίνοντα στο Karnak να έχει έναν λόγο να θέλει να εξοντώσει την κληρονόμο. Το πιστόλι εντωμεταξύ έχει εξαφανιστεί.

Λίστα υπόπτων
 Η ηλικιωμένη κυρία Βαν Σκάιλερ (Μπέτι Ντέιβις) εποφθαλμιούσε τα κοσμήματα της Λινέτ.
 Η Μις Μπάουερς (Μάγκι Σμιθ), αναγκάστηκε να ζήσει μια ζωή ως υπηρέτρια, όταν ο πατέρας της Λινέτ κατέστρεψε την οικογένειά της.
 Η καμαριέρα, Λουίζ Μπουρζέ (Τζέιν Μπίρκιν), ήταν ανήσυχη, επειδή η Λινέτ της αρνήθηκε την προίκα, την οποία της είχε υποσχεθεί.
 Ο Τζέιμς Φέργκιουσον (Τζον Φιντς), ένας κομμουνιστής, απεχθανόταν την προκλητικά πολυτελή ζωή τής Λινέτ.
 Η εκκεντρική συγγραφέας Σάλομι Όττερμπουρν (Άντζελα Λάνσμπερι) αντιμετώπισε μια μήνυση επί συκοφαντική δυσφήμιση από τη Λινέτ (οι νεκροί δεν μπορούν να υβριστούν).
 Η κόρη της συγγραφέως, Ροζαλί (Ολίβια Χάσεϊ), ήθελε να προστατέψει τη μητέρα της.
 Ο Αμερικανός δικηγόρος Άντριου Πένινγκτον (Τζορτζ Κένεντι) είχε υπεξαιρέσει χρήματα της οικογένειας Ρίτζγουεϊ.
 Ο δρ Λούντβιχ Μπέσνερ (Τζακ Γουόρντεν) ήταν ανήσυχος επειδή η Λινέτ διέσπειρε αρνητικές φήμες για την κλινική του.
 Η Ζακλίν ντε Μπελφόρ ήταν θυμωμένη με την Λινέτ για προφανείς λόγους. Ο Πουαρό παραδέχεται ότι τα έμαθε όλα αυτά γινόμενος ένας "απαίσιος ωτακουστής".

Τώρα είναι στο χέρι του Βέλγου ντετέκτιβ, μαζί με τον παραθερίζοντα φίλο του, συνταγματάρχη Ρέις (Ντέιβιντ Νίβεν), ο οποίος αντιπροσώπευε τους Βρετανούς δικηγόρους της Λινέτ και ερευνούσε για τον Πένινγκτον, να λύσουν το μυστήριο.

Έρευνα
Η Τζάκι είναι φυσική ύποπτος, αλλά έχει τέλειο άλλοθι, έχοντας πάρει ηρεμιστικό και έχοντας συνεχή παρακολούθηση από την μις Μπάουερς όλη τη νύχτα. Ο Σάιμον Ντόιλ ήταν επίσης ανίκανος να διαπράξει το έγκλημα εξαιτίας του πληγωμένου ποδιού του. Ο Πουαρό είναι πεπεισμένος ότι κάποιος στο κατάστρωμα κρυφάκουσε τη λογομαχία, πήρε το όπλο και το χρησιμοποίησε για να σκοτώσει την Λινέτ.

Ένα δέμα βρίσκεται στον Νείλο και ψαρεύεται από το πλήρωμα του ατμόπλοιου. Το χαμένο πιστόλι είναι τυλιγμένο στην εσάρπα της κυρίας βαν Σκάιλερ, η οποία προφανώς χρησιμοποιήθηκε για να σιγάσει τον ήχο ενός πυροβολισμού και να αποτρέψει το έγκαυμα, όπως φαίνεται γύρω από το τραύμα της Λινέτ. Περιλαμβάνεται εντός της εσάρπας και ένα μαντίλι, βαμμένο με κόκκινο μελάνι, λίγο από το οποίο βρέθηκε επίσης και στο μπουκαλάκι με βερνίκι της Λινέτ στο μπάνιο του δωματίου της.

Καθώς ο Πουαρό και ο Ρέις διεξάγουν την έρευνά τους, η καμαριέρα Λουίζ δολοφονείται. Της έκοψαν την καρωτίδα με ένα από τα νυστέρια του δρα Λούντβιχ Μπέσνερ και ένα κομμάτι από ένα χαρτονόμισμα βρίσκεται στο χέρι της. Ο Πουαρό συνειδητοποιεί ότι πιθανώς είδε τον δολοφόνο να εξέρχεται από την καμπίνα της Λινέτ και προσπάθησε να αποσπάσει χρήματα σε αντάλλαγμα για τη σιωπή της. Η Σάλομι Ότερμπουρν ισχυρίζεται ότι είδε τον δολοφόνο της Λουίζ και ετοιμάζεται να το πει στον Πουαρό όταν πυροβολείται στο κεφάλι από την ανοικτή πόρτα της καμπίνας με το ρεβόλβερ του Πένινγκτον, το οποίο ήταν ιδιαίτερο μεγάλο για τον φόνο της Λινέτ.

Βραβεία και υποψηφιότητες
Βραβεία Όσκαρ (Η.Π.Α.)

Νίκη (1978)
Κατηγορία: Καλύτερος Σχεδιασμών Κοστουμιών
Παραλήπτης: Άντονι Πάουελ
 
Βραβεία BAFTA 
Νίκη (1978)
Κατηγορία: Καλύτερος Σχεδιασμός Κοστουμιών
Παραλήπτης: Άντονι Πάουελ

Υποψηφιότητα:
Πίτερ Ουστίνοφ (Α' Ανδρικού Ρόλου)
Άντζελα Λάνσμπερι (Β' Γυναικείου Ρόλου)
Μάγκι Σμιθ (Β' Γυναικείου Ρόλου)

Edgar Allan Poe Awards (Η.Π.Α.)
Υποψηφιότητα (1979)
Κατηγορία: Καλύτερης Motion Picture

Evening Standard British Film Awards
Νίκη (1980)
Κατηγορία: Α' Ανδρικού Ρόλου
Παραλήπτης: Πίτερ Ουστίνοφ

Νίκη (1980)
Κατηγορία: Καλύτερης Ταινίας
Παραλήπτης: Τζον Γκιλέρμιν
 
Χρυσές Σφαίρες (Η.Π.Α.) 
Υποψηφιότητα (1979)
Κατηγορία: Καλύτερης Ξένης Ταινίας (Αγγλία)
 
National Board of Review (Η.Π.Α.) 
Νίκη (1978)
Κατηγορία: Β' Γυναικείου Ρόλου
Παραλήπτης: Άντζελα Λάνσμπερι

Ο Ουστίνοφ ως Πουαρό
Έγκλημα στον Νείλο (1978)
Δύο εγκλήματα κάτω από τον ήλιο (1982)
Δεκατρείς σε δείπνο (1985)
Το πέτρινο φέρετρο (1986)
Murder in Three Acts (1986)
Ραντεβού με τον θάνατο (1988)

Παραπομπές

Ταινίες του 1978
Αγγλόφωνες ταινίες
Ταινίες γυρισμένες στην Αίγυπτο
Ταινίες με μουσική σύνθεση Νίνο Ρότα
Βρετανικές ταινίες μυστηρίου
Βρετανικές επικές ταινίες
Βρετανικές ιστορικές ταινίες
Ιστορικές επικές ταινίες
Ταινίες σε σκηνοθεσία Τζον Γκίλερμαν
Ταινίες που κέρδισαν Όσκαρ Καλύτερης Ενδυματολογίας
Ταινίες τοποθετημένες σε πλοία
Ταινίες βασισμένες σε βρετανικά μυθιστορήματα
Ταινίες βασισμένες σε βιβλία με τον Ηρακλή Πουαρό