Στέφανος Ράντοσλαβ

Ο Στέφανος Ράντοσλαβ (Стефан Радослав, 1192 - μετά το 1235), γνωστός και ως Στέφανος Δούκας, ήταν βασιλιάς της Σερβίας από το 1228 έως το 1234. Στις ελληνικές πηγές αναφέρεται επίσης ως Στέφανος Γ΄ στη διαδοχή των Νεμάνια, και Στέφανος Β΄ στη διαδοχή του βασιλείου της Σερβίας.

Ήταν γιος του Στέφανου του Πρωτόστεπτου από την πρώτη σύζυγό του Ευδοκία Αγγελίνα. παππούδες και γιαγιάδες του ήταν ο Αλέξιος Γ´ Άγγελος βυζαντινός αυτοκράτορας και της Ευφροσύνης Δούκαινας Καματηρά. Αδέλφια του ήταν ο Στέφανος Βλάντισλαβ μετέπειτα βασιλιάς της Σερβίας, ο Σάββας Β΄ αρχιεπίσκοπος Σερβίας και η Κομνηνή αρχόντισσα της Κρούγια και του Ελμπασάν.

Σύμφωνα με το "The Realm of the Slavs" (1601) του Μαύρο Ορμπιν (Mavro Orbin) ο Στέφανος Ράντοσλαβ υπηρέτησε αρχικά ως κυβερνήτης της Ζαχλουμίας κατά τη διάρκεια της βασιλείας του πατέρα του. Σύμφωνα με αυτό ο Στέφανος έγινε ζουπάνος της Ζαχλουμίας όταν ο ηγεμόνας της έγινε ο Αντρέας που ήταν ανήλικος και οι Νεμάνια πέρασαν υπό την εξουσία τους μεγάλο τμήμα της Ζαχλουμίας. Αλλού αναφέρει τον Στέφανο Ράντοσλαβ ως κυβερνήτη του Πριγκιπάτου της Ζέτας. Σε έναν χάρτη που χρονολογείται από το 1222 ή το 1228, ο Ράντοσλαβ εμφανίζεται ως συν-ιδρυτής της μονής Ζίτσα με τον πατέρα του.

Όταν ο πατέρας του πέθανε το 1227 ο Ράντοσλαβος οποίος ήταν ο πρωτότοκος γιος τον έγινε βασιλιάς, στέφθηκε στη μονή της Ζίτσας από τον Αρχιεπίσκοπο Σάββα. Σύμφωνα με τον βιογράφο και μοναχός Θεοδόσιο ο Ράντοσλαβ ήταν ένας καλός κυβερνήτης στην αρχή, αλλά στη συνέχεια και κάτω από την επιρροή της συζύγου του, που ήταν η κόρη του Θεοδώρου της Θεσσαλονίκης και της Ηπείρου (1216-1230). Ο Ράντοσλαβ έχασε τον θρόνο με την υποστήριξη των σέρβων ευγενών προς όφελος του αδελφού του Στέφανου Βλάντισλαβ κι εγκατέλειψε τη χώρα ανάμεσα 1 Σεπτεμβρίου του 1233 και 4 Φεβρουαρίου 1234, δεν ήταν σε θέση να ανακτήσει ξανά το βασίλειο, αλλά τελικά επέστρεψε ως μοναχός. Ο Ράντοσλαβ κατέφυγε στο Ντουμπρόβνικ (1233) με τη σύζυγό του, και υπάρχουν ενδείξεις ότι ο Ράντοσλαβ είχε οργανώσει κάποιες ενέργειες εναντίον του αδελφού του Βλάντισλαβ και ότι πίστευε ότι θα μπορέσει να επιστρέψει στο θρόνο. Για το λόγο αυτό ο Βλάντισλαβ άρχισε να απειλεί τη Ραγκούσα, η οποία στράφηκε στους Βόσνιους Μπάνους για βοήθεια.

Ο Ράντοσλαβ με τη βοήθεια του θείου του αρχιεπίσκοπου Σάββα πήρε μοναστικούς όρκους μαζί με τη γυναίκα του κι επέστρεψαν στη Σερβία ως μοναχοί. Ο Ράντοσλαβ και η σύζυγος του Άννα αποσύρθηκε σε μοναστήρι, το μοναστικό όνομα του ήταν Ιωάννης. Δεν υπάρχει καμία αναφορά για αυτόν μετά από 1235. Ο χρόνος και οι συνθήκες του θανάτου του είναι άγνωστα.

Ο Ράνροσλαβ ήταν αρχικά παντρεμένος και με τη Θεοδώρα Κομνηνή Δούκαινα, κόρη του Μιχαήλ Α΄ Κομνηνού Δούκα ηγεμόνα της Ηπείρου. Και οι δύο από τις συζύγους του ήταν μέλη της οικογένειας Μελισσηνού. Ο Ράντοσλαβ θα παντρευτεί την Άννα Δούκαινα Αγγελίνα το 1219 ή 1220. Ήταν κόρη του Θεόδωρου Κομνηνού Δούκα και της Μαρίας Πετραλείφαινας. Απο κάποιες πηγές αναφέρεται ότι απέκτησαν ένα παιδί χωρίς άλλα στοιχεία.

Παραπομπές

Πηγές 

Βασιλείς της Σερβίας
Βασίλειο της Σερβίας (Μεσαίωνας)
Δυναστεία των Νέμανιτς
Ζαχλουμία
Σέρβοι ελληνικής καταγωγής