Ένγκελμπερτ Ντόλφους

Ο Ένγκελμπερτ Ντόλφους (Engelbert Dollfuss, Τέξινγκ, 4 Οκτωβρίου 1892 – Βιέννη, 25 Ιουλίου 1934) ήταν Αυστριακός καγκελάριος (μετέπειτα δικτάτορας) της Αυστρίας την περίοδο 1932-1934. Γεννήθηκε στο Τέξινγκ της τότε Αυστροουγγαρίας το 1892 και δολοφονήθηκε το 1934 στο Μέγαρο Καγκελαρίας στη Βιέννη από Αυστριακούς Ναζιστές σε αποτυχημένη προσπάθεια πραξικοπήματος.

Βιογραφικά στοιχεία
Τα μοναδικά στοιχεία για την ζωή του πριν από την καγκελαρία της Αυστρίας είναι ότι γεννήθηκε στο Τέξινγκ το 1892, ότι καταγόταν από οικογένεια γαιοκτημόνων και ότι σπούδασε νομικά και οικονομικά στη Βιέννη και στο Βερολίνο.

Πολιτική σταδιοδρομία
Το 1927 αναδείχτηκε διευθυντής του Αγροτικού Επιμελητηρίου της Κάτω Αυστρίας και το 1930 πρόεδρος των ομοσπονδιακών σιδηροδρόμων. Ως ηγετικό στέλεχος του συντηρητικού Χριστιανοκοινωνικού Κόμματος, έγινε αρχικά βουλευτής, αργότερα ανέλαβε τη θέση του υπουργού Γεωργίας το 1931 και τον επόμενο χρόνο (το 1932) σχηματίστηκε - αφού αντιμετωπίστηκε δύσκολη κρίση - κυβέρνηση συνασπισμού αναλαμβάνοντας τη θέση του καγκελάριου. Αρχικά οι κινήσεις του χαρακτηρίζονταν από μετριοπάθεια, η οποία όμως σταδιακά έδινε τη θέση της σε απολυταρχικές και φασιστικές αποφάσεις. Το πρωταρχικό του μέλημα ήταν η βελτίωση των οικονομικών της χώρας και, πράγματι, κατόρθωσε να πάρει δάνειο ύψους 9 εκατ. δολαρίων από την Κοινωνία των Εθνών.

Αυστριακή δικτατορία
Το 1933 στη Γερμανία αναλαμβάνει καγκελάριος ο Αδόλφος Χίτλερ με βλέψεις για Γερμανοαυστριακή Ένωση. Ο Ντόλφους ήταν κατά και γι' αυτό αναστέλλει την λειτουργία της Βουλής και την ισχύ του Συντάγματος της Αυστρίας εγκαθιδρύοντας φασιστική δικτατορία.

Σύμμαχος με τον Μουσολίνι
Κατά της ένωσης ήταν και η Ιταλία του Μουσολίνι. Ο Ντόλφους το εκμεταλλεύτηκε και ξεκίνησε διαδικασίες σύναψης συμμαχίας με τον Μουσολίνι, σε τέτοιον βαθμό ώστε από κάποιο σημείο και έπειτα οι υποχωρήσεις από την πλευρά της Αυστρίας ήταν συνεχείς. Το 1933, αντιδρώντας σε επεισόδια που προκάλεσαν οι ναζιστές στα σύνορα, επισκέφθηκε τη Ρώμη και υπέγραψε σύμφωνο εμπορικής συνεργασίας με την Ιταλία.

Ναζιστικός κίνδυνος
Ως αντίπαλος του Χίτλερ, ο Ντόλφους έπρεπε να βγει από τη μέση. Το φθινόπωρο του 1933 Αυστριακοί ναζιστές πραγματοποίησαν αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας κατά του Ντόλφους, ενώ παράλληλα δυνάμωναν οι φωνές διαμαρτυρίας των δημοκρατικών πολιτών, που ξέσπασαν σε ταραχές, τις οποίες ο Αυστριακός καγκελάριος κατέστειλε με τη βία. Την άνοιξη του 1934 ο Ντόλφους υπέγραψε τριμερές σύμφωνο με την Ιταλία και την Ουγγαρία εναντίον της Γερμανίας.

Δολοφονία
Η εξουσία άρχισε να διαφθείρει τον Ντόλφους. Το Φεβρουάριο του 1934, εκτελέστηκαν πολλά μέλη του στρατού των σοσιαλδημοκρατών, ενώ αρκετοί κηρύχτηκαν παράνομοι και φυλακίστηκαν ή εξορίστηκαν. Τον Μάιο του ίδιου έτους, οι φασίστες καθιέρωσαν ένα νέο σύνταγμα, το οποίο ενίσχυε τη δύναμη του Ντόλφους. Όμως δεν πρόλαβε να χαρεί τις νέες του εξουσίες, γιατί στις 21 Ιουνίου 1934 Γερμανοί πράκτορες κατόρθωσαν να εισβάλουν στο μέγαρο της καγκελαρίας στη Βιέννη όταν ο Ντόλφους ήταν μόνος του και τον δολοφόνησαν. Οι προσπάθειές του να παραμείνει η Αυστρία ανεξάρτητη δεν τελεσφόρησαν γιατί ο διαδοχός του, Κουρτ φον Σούσνιγκ υπέγραψε ανακωχή με τη Γερμανία και στις 12 Μαρτίου 1938 κηρύχθηκε το Άνσλους.

Παραπομπές

Αυστριακοί πολιτικοί
Αυστριακοί καγκελάριοι