Πρώτα ήρθαν...

«Πρώτα ήρθαν...» είναι ο τίτλος μιας ευρέως γνωστής ρήσης, που αποδίδεται στον Γερμανό λουθηρανό πάστορα Μάρτιν Νίμελερ, και πραγματεύεται την αδράνεια των Γερμανών συμπατριωτών του έναντι των μεθόδων του ναζιστικού τυραννικού καθεστώτος και συγκεκριμένα των εκκαθαρίσεων στοχευμένων πολιτικών, εθνικών, θρησκευτικών και κοινωνικών ομάδων ανθρώπων, που πραγματοποιήθηκαν από το καθεστώς. Δεν υπάρχει ομοφωνία ούτε σχετικά με τους ακριβείς εκφραστικούς τύπους που χρησιμοποιήθηκαν από τον Νίμελερ, ούτε για την ακριβή χρονική στιγμή δημιουργίας της. Το περιεχόμενο της ρήσης πιθανόν να παρουσιάστηκε διαφορετικά από τον Νίμελερ σε διαφορετικές περιστάσεις.

Το κείμενο
Σύμφωνα με την κλασική εκδοχή κατά το Ίδρυμα Μάρτιν Νίμελερ ―εκδοχή, η οποία εγκρίθηκε από  τον Μάρτιν Νίμελερ προσωπικώς― η ρήση έχει ως ακολούθως:

»Als die Nazis die Kommunisten holten, 
habe ich geschwiegen, 
ich war ja kein Kommunist. 

«Όταν οι Ναζί πήραν τους κομμουνιστές, 
εσιώπησα, 
δεν ήμουν δα κομμουνιστής.

Als sie die Sozialdemokraten einsperrten, 
habe ich geschwiegen, 
ich war ja kein Sozialdemokrat. 

»Όταν έκλεισαν μέσα τους σοσιαλδημοκράτες, 
εσιώπησα, 
δεν ήμουν δα σοσιαλδημοκράτης.

Als sie die Gewerkschafter holten, 
habe ich geschwiegen, 
ich war ja kein Gewerkschafter. 

»Όταν πήραν τους συνδικαλιστές, 
εσιώπησα, 
δεν ήμουν δα συνδικαλιστής.

Als sie mich holten, 
gab es keinen mehr, 
der protestieren konnte.« 

»Όταν πήραν εμένα, 
δεν υπήρχε κανείς πλέον, 
που να μπορούσε να διαμαρτυρηθεί.»

Προέλευση
Η ρήση δημοσιεύτηκε το 1955 στο βιβλίο του Milton Mayer Νόμιζαν πως ήταν ελεύθεροι (Αγγλικά: They thought they were free), που είναι βασισμένο σε συνεντεύξεις που πήρε στη Γερμανία αρκετά χρόνια πριν. Η ρήση επισημάνθηκε από ακτιβιστές πολιτικών δικαιωμάτων και παιδαγωγούς στις Η.Π.Α. στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Η ρήση εντοπίζεται σε αρκετούς λόγους που έδωσε ο Νίμελερ το 1946.

Παραπομπές

Δείτε επίσης
Ομολογητική Εκκλησία

Εκφράσεις

de:Martin Niemöller#Zitat