Βαλκανικοί Αγώνες Στίβου 1934

Οι Ε΄ Βαλκανικοί Αγώνες Στίβου 1934 διεξήχθησαν στο Ζάγκρεμπ, στις 26 Αυγούστου, 1 & 2 Σεπτεμβρίου 1934. Ήταν η πρώτη φορά που διεξήχθησαν εκτός Ελλάδας, αφού οι προηγούμενες τέσσερις διοργανώσεις είχαν γίνει στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Νικήτρια αναδείχθηκε και πάλι η Ελλάδα. Συμμετείχαν και οι έξι βαλκανικές χώρες.

Χρονικό 
Αρχικά, οι αγώνες είχε προγραμματιστεί να γίνουν ξανά στην Αθήνα αλλά η επίμονη πρόταση των Γιουγκοσλάβων να αναλάβουν τη διοργάνωση, την οποία έθεσε υπό την υψηλή προστασία του ο ίδιος ο βασιλιάς της χώρας, Αλέξανδρος, διαθέτωντας κεφάλαιο 900.000 δηναρίων στη διάθεση της οργανωτικής επιτροπής, έπεισε τον ΣΕΓΑΣ να αποδεχτεί την πρόταση. Η επιτυχία των αγώνων ήταν μεγάλη και η υποδοχή των αθλητών από τον κόσμο ενθουσιώδης. Στο σιδηροδρομικό σταθμό είχε στηθεί ειδική εξέδρα για την υποδοχή των αθλητικών αποστολών. Στα καταστήματα είχαν αναρτηθεί οι σημαίες των βαλκανικών κρατών και γενικά στην πόλη υπήρχε ένα πολύ φιλικό κλίμα. Εκδηλώσεις έγιναν και στο Βελιγράδι. Οι αγώνες είχαν πλέον πάρει διεθνή προβολή και τους παρακολούθησε εκπρόσωπος της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, ο αυστριακός Σμιντ.

Όμως, το πάθος των εντόπιων Κροατών για την κατάκτηση της πρωτιάς είχε ως αποτέλεσμα τη μεροληψία των κριτών, που ακύρωσαν την ελληνική ομάδα στη σκυταλοδρομία 4Χ400. Έπειτα από ένσταση που έκανε η ελληνική αποστολή, ο αγώνας επαναλήφθηκε την Τετάρτη 29 Αυγούστου, παρουσία χιλιάδων φανατισμένων φιλάθλων, οι οποίοι καταδίωξαν μέσα στο Στάδιο τον τελευταίο Έλληνα δρομέα Μάντικα, όταν προηγήθηκε. Ακόμα και ένας κριτής επιχείρησε να τον εμποδίσει, τελικά τερμάτισε αλλά η ομάδα ακυρώθηκε και πάλι. Η απειλή της Ελλάδας ότι θα αποχωρήσει μετρίασε κάπως τις αντιδράσεις.

Μια άλλη διαμάχη προέκυψε μετά τη νίκη του Στέλιου Κυριακίδη στο μαραθώνιο. Οι διοργανωτές υπέβαλαν ένσταση θεωρώντας πως δεν είχε δικαίωμα συμμετοχής, λόγω του ότι ως Κύπριος είχε αγγλική υπηκοότητα. Ζητούσαν να ακυρωθούν οι νίκες του στο μαραθώνιο και στα 10 χλμ, οπότε με την αφαίρεση 12 β. από την Ελλάδα και το αντίστοιχο γιουγκοσλαβικό βαθμολογικό ώφελος θα κατακτούσαν την πρωτιά. Η ένσταση δεν έγινε δεκτή ως εκπρόθεσμη, αλλά αποτέλεσε το έναυσμα για να αμφισβητηθεί το δικαίωμα συμμετοχής του Κυριακίδη με την εθνική Ελλάδας. Το θέμα ανακίνησαν και την επόμενη χρονιά και αποκλείστηκε η συμμετοχή του στη βαλκανιάδα, αφού η Γιουγκοσλάβοι είχαν καταφύγει στην ΔΟΕ.

Παρά το φανατισμό γενικά εδραιώθηκε ένα κλίμα βαλκανικής φιλίας που έκανε αισιόδοξους τους αθλητικούς παράγοντες για την μακροημέρευση της διοργάνωσης. Οι αγώνες έγιναν την Κυριακή 26 Αυγούστου και το σαββατοκύριακο 1 και 2 Σεπτεμβρίου. Όπως τις προηγούμενες χρονιές, σε κάθε αγώνισμα μετείχαν δύο αθλητές από κάθε χώρα και από μία ομάδα σκυταλοδρομίας. Βαθμολογήθηκαν οι έξι πρώτοι με 6-5-4-3-2-1 βαθμούς αντίστοιχα. Στη γενική βαθμολογία πρώτευσε ξανά η Ελλάδα, παρά την αγωνιώδη προσπάθεια της Γιουγκοσλαβίας. Σημειώθηκαν πολλά νέα εθνικά και βαλκανικά ρεκόρ, από τα οποία ξεχώρισαν οι επιδόσεις του Μάντικα στα 110μ και 400μ εμπόδια που ήταν οι καλύτερες της χρονιάς στην Ευρώπη και το παγκόσμιο ρεκόρ στην ελληνική δισκοβολία του Σύλλα με 40,01μ.

Στους Έλληνες πρωταθλητές έγινε πανηγυρική υποδοχή στο σιδηροδρομικό Σταθμό Λαρίσης κατά την επιστροφή τους από μυριάδες λαού και πλήθος επισήμων.

Οι νικητές

Βαθμολογία 

*Σημείωση: Βαθμολογήθηκαν με 6-5-4-3-2-1 β. οι έξι πρώτοι.    

*Aρχικά νίκησε η ομάδα της Γιουγκοσλαβίας αλλά ο αγώνας ακυρώθηκε και επαναλήφθηκε την Τετάρτη 29 Αυγούστου. Νίκησε η Ελλάδα αλλά ακυρώθηκε και νικήτρια αναδείχθηκε πάλι η Γιουγκοσλαβία. Τελικά, ίσχυσε η νίκη της Ελλάδας.
    
**Έγινε στις 8-9 Ιουλίου στη Σόφια, εκτός βαθμολογίας.

Πηγές 
"Αθλητικός Χρόνος", 27/8/1934 κ.επ. (ψηφ. σελ. 13 κ. επ.) 
BALKAN GAMES/CHAMPIONSHIPS. 
"Η χρυσή ιστορία των αγώνων", Αθλητική Ηχώ, 10/8/1979.
"Τα 10 χρόνια των βαλκανικών αγώνων", Ακρόπολις, 10/10/1939, ψηφ. σελ. 49.

Βαλκανικοί Αγώνες Στίβου
Στίβος το 1934
Αθλητισμός στη Γιουγκοσλαβία