Ιερός Ναός Αγίας Τριάδος Παλαιοσκαμιάς

Ο ιερός ναός Αγίας Τριάδος Παλαιοσκαμιάς βρίσκεται χτισμένος στο κέντρο του παλιού οικισμού της Παλαιοσκαμιάς, που καταστράφηκε από τους Γερμανούς το 1943.

Περιγραφή 
Χρονολογείται από το 1400 μ.Χ. Πρόκειται για μια τρίκλιτη βασιλική, που καταλήγει ανατολικά σε ημικυκλική κόγχη. Έχει περίβολο πετρόκτιστο σε ύψος 2 μ. με είσοδο στην νοτιοδυτική πλευρά. Φέρει δίρριχτη στέγη, καλυμμένη με λαμαρίνα. Παλαιότερα ήταν καλυμμένη με σχιστολιθικές πλάκες. Στη δυτική πλευρά, νεότερα προστέθηκε ο νάρθηκας, που αρχικά χρησιμοποιήθηκε ως γυναικωνίτης και ως κρυφό σχολειό. Δίπλα του βρίσκεται ένα καμπαναριό διώροφο με εσωτερική σκάλα, το οποίο έχει ανακαινισθεί με πέτρινη επένδυση. Στη νότια πλευρά του ναού υπάρχει ανοιχτή στοά με κολόνες. Εκεί βρίσκεται και η είσοδος, που είναι τοξωτή και στο υπέρθυρό της κοσμείται με τοιχογραφίες. Στο κέντρο βρίσκεται ο Χριστός Παντοκράτωρ και η Αγία Τριάδα. Υπάρχουν επίσης επιγραφές, στο υπέρθυρο της εισόδου του ναού, του καμπαναριού και της νότιας εισόδου που έχει ο νάρθηκας.

Ο νάρθηκας επικοινωνεί εσωτερικά με τον ναό με θύρα που βρίσκεται σε υπερυψωμένο επίπεδο από τον ναό. Εσωτερικά, δύο ξύλινες τοξοστοιχίες από 4 στύλους η καθεμία, διαιρούν τον ναό σε τρία κλίτη. Σήμερα οι ξύλινες κολόνες είναι επικαλυμμένες με τσιμέντο για λόγους συντήρησης και στήριξης του ναού. Η οροφή είναι ξύλινη, στον τύπο των αρχοντικών και των ναών του 18ου αιώνα. Έχει πλούσιο σκαλιστό διάκοσμο με γεωμετρικά σχήματα, όπως ρόμβους, στο κέντρο, και έντονα χρώματα στις αποχρώσεις του κίτρινου και του πράσινου. Το τέμπλο είναι ξύλινο, φέρει σκαλιστή διακόσμηση και είναι ζωγραφισμένο με φυτικά σχέδια σε έντονα χρώματα και κυρίως σε σκούρο κόκκινο και πράσινο. Πολλές από τις δεσποτικές εικόνες έχουν κλαπεί και το ξύλινο τέμπλο είναι σχεδόν άδειο από εικόνες. Στο Ιερό Βήμα διατηρείται η Αγία Τράπεζα που είναι ξύλινη και ζωγραφισμένη. Έχει θόλο και εσωτερικά είναι λιθόκτιστη στο σχήμα του βωμού και σε ύψος 0,30 εκ. Διατηρείται επίσης στον ναό ο ξύλινος άμβωνας, ο ‘θρόνος’, το ψαλτήρι και τα στασίδια της νότιας πλευράς. Το δάπεδο είναι πλακόστρωτο από μεγάλες πέτρες. Η είσοδος φέρει ξύλινη πόρτα και ασφαλιζόταν εσωτερικά από μεγάλο πάσσαλο. Ο ναός έχει λίγα μικρά παράθυρα στην νότια πλευρά και σε μεγάλο ύψος.

Τοιχογραφίες
Ο ναός είναι κατάγραφος, με τοιχογραφίες λαϊκής τεχνοτροπίας και χωρίζεται σε τρεις ζώνες. Στην κάτω σειρά συναντούμε ολόσωμους αγίους. Στη μεσαία σειρά και μέσα σε μετάλλια, πλαισιωμένα από έλικες υπάρχουν πορτρέτα αγίων. Στην πάνω σειρά συναντούμε σκηνές από τη ζωή του Χριστού στη βόρεια πλευρά και από τη ζωή της Παναγίας στη νότια πλευρά. Εντύπωση προκαλούν στην κάτω σειρά τα φωτοστέφανα των ολόσωμων αγίων που είναι ανάγλυφα και σε χρυσό χρώμα. Επίσης συναντούμε τη σπάνια μορφή του Αγίου Χριστόφορου με τη μορφή κυνοκέφαλου αγίου. Στον θόλο του Ιερού Βήματος συναντούμε την τοιχογραφία της Παναγίας Βρεφοκρατούσας, ενώ στις δύο μικρότερες κόγχες, αριστερά και δεξιά, δεν σώζονται οι τοιχογραφίες γιατί επικαλύφθηκαν από ασβέστη.

Στην εσωτερική πλευρά του δυτικού τοίχους, στο υπέρθυρο υπάρχει επιγραφή που λέει ότι ο ναός αγιογραφήθηκε με συνδρομή και έξοδα του Ιωάννη και Ιωάννη Νικολάου Αλεξανδρή το 1810, διά ζωγράφου Παναγιώτη Ζαρκηνού. Ο ναός πανηγυρίζει κάθε χρόνο την ημέρα του Αγίου Πνεύματος.

Μνημεία Δήμου Ελασσόνας
Παλαιοσκαμιας