Ρότζερ Μπέικον

Ο Ρότζερ Μπέικον (Roger Bacon, γνωστός στα ελληνικά και ως Ρογήρος Βάκων, 1219/1220 - 1292) ήταν σχολαστικός θεολόγος και φιλόσοφος του Μεσαίωνα, αποκληθείς για την πολυμάθειά του Doctor Mirabilis (θαυμαστός δάσκαλος).

Βιογραφία 
Γεννήθηκε στο Ίλτσεστερ κοντά στο Μπρίστολ, σπούδασε στην Οξφόρδη και κατόπιν στο Παρίσι, και επέστρεψε στην Οξφόρδη για να διδάξει. Κατατάχθηκε στο τάγμα των Φραγκισκανών, κατέκρινε τις καταχρήσεις του κλήρου και των μοναχών και ζήτησε μεταρρυθμίσεις. Έτσι δημιούργησε εχθρούς, οι οποίοι κατήγγειλαν τις απόψεις του ως αιρετικές και τα επιστημονικά του πειράματα ως μαγεία. Του απαγορεύτηκε να διδάσκει και εξορίστηκε. 

Το 1265 έγινε πάπας ο Κλήμης Δ΄, ο οποίος γνώριζε και εκτιμούσε τον Μπέικον. Μέχρι το 1268, με την ενθάρρυνση και προστασία του πάπα, ο Μπέικον, που είχε ανακληθεί εν τω μεταξύ στην Οξφόρδη, έγραψε το σπουδαιότερο έργο του, το Opus majus.

Μετά τον θάνατο του Κλήμη Δ΄ ακολούθησε νέα καταδρομή, τα έργα του απαγορεύτηκαν και διατάχθηκε ν’ αποσυρθεί σε μοναστήρι, όπου έμεινε σχεδόν ως τον θάνατό του.

Διδασκαλία 
Ο Μπέικον δίδασκε την αποδέσμευση από τις αυθεντίες και την αναζήτηση της αλήθειας με την έρευνα. Θαύμαζε τον Αριστοτέλη, διατηρώντας όμως ανεξαρτησία γνώμης. Θεωρούσε τα μαθηματικά ως την βάση των επιστημών και την εμπειρία ως αναγκαία προϋπόθεση κάθε γνώσης, κάτι που τον κατατάσσει στους προδρόμους της σύγχρονης επιστημονικής μεθόδου. Διέκρινε δε την εμπειρία σε εμπειρία των αισθήσεων (εξωτερική) και σε εσωτερική (πνευματική) εμπειρία. Η εξωτερική ήταν απαραίτητη για την ανάπτυξη των επιστημών. Η δεύτερη, η πνευματική εμπειρία, ήταν η προϋπόθεση της ανόδου των βαθμίδων της αντίληψης των υπεραισθητών. Ο ανερχόμενος μέχρι τέλους την κλίμακα αυτή θα έφτανε στη ενόραση του θείου. 

Ο Μπέικον ασχολήθηκε με όλους τους τομείς της γνώσης. Επιδόθηκε στην αστρονομία, γλωσσολογία, αλχημεία, ιδιαίτερα στην οπτική, διόρθωσε το Ιουλιανό ημερολόγιο και σε αυτόν αποδίδονται οι εφευρέσεις του μεγεθυντικού φακού και του θερμομέτρου. Στην επιστολή του De secretis operibus οραματίζεται αυτοκίνητα και αεροπλάνα.

Έργα 
 Opus maius (Έργο μείζον)
 Opus Minus (Έργο έλασσον) 
 Opus Tertium (Έργο τρίτον)

Στον Μπέικον αποδίδονται διάφορα ακόμη έργα, μεταξύ των οποίων :
 Epistola de secretis operibus naturae et artis et de nullitate magiae (Επιστολή περί των μυστικών έργων της φύσης και των τεχνών και περί της μηδαμινότητας της μαγείας)
 De multiplicatione specierum (Περί του πολλαπλασιασμού των ειδών)
 De perspectiva (Περί προοπτικής)

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Fr. Rogeri Bacon Opera quaedam hactenus Inedita. Vol. I, στο Google Books (περιέχει τα Opus Tertium, Opus Minus, και Compendium Philosophiae).
On Experimental Science, 1268 
Έργα για τον Μπέικον στην αγγλόφωνη Βικιθήκη 
Λήμμα για τον Μπέικον στην Εγκυκλοπαίδεια Φιλοσοφίας του Στάνφορντ. 

Βρετανοί θεολόγοι
Βρετανοί φιλόσοφοι
Εμπειριστές
Σχολαστικοί φιλόσοφοι
Φιλόσοφοι της επιστήμης
Φιλόσοφοι του 13ου αιώνα
Φραγκισκανοί μοναχοί
Φυσικοί φιλόσοφοι