Ομιλίες του Γρηγορίου Ναζιανζηνού

Οι Ομιλίες του Γρηγορίου Ναζιανζηνού είναι εικονογραφημένο χειρόγραφο που φυλάσσεται στην Εθνική βιβλιοθήκη της Γαλλίας με αριθμό MS. gr. 510. Είναι έξοχο δείγμα εικονογραφίας από την εποχή της Μακεδονικής αναγέννησης και της Βυζαντινής τέχνης γενικότερα. Θεωρείται το πολυπλοκότερο και πλέον εξειδικευμένο εικονογραφημένο χειρόγραφο που κατασκευάστηκε ποτέ στο Βυζάντιο.

Ιστορικό του χειρογράφου 
Το χειρόγραφο γράφτηκε το έτος 879 ως 882 στην Κωνσταντινούπολη υπό την αυστηρή επιμέλεια του Πατριάρχη Φωτίου Α΄. Ο Φώτιος το δώρισε στον Αυτοκράτορα Βασίλειο Α΄ ως ψυχαγωγικό και επιμορφωτικό ανάγνωσμα. Το βιβλίο αυτό έγινε το σημαντικότερο θρησκευτικό ανάγνωσμα στην Βυζαντινή αυτοκρατορία. Η χρήση του ήταν καθιερωμένη στις λειτουργικές τελετές όλο το χρόνο. Αντίγραφά του ήταν διαδεδομένα.

Περιεχόμενο και περιγραφή
Το πέρασμα του χρόνου έχει φέρει σημαντική φθορά στο χειρόγραφο. Η μελέτη του σήμερα γίνεται μόνο σε αντίγραφα. Περιέχει 46 ολοσέλιδες μινιατούρες, καθώς και εικονογραφίες στην κορυφή των σελίδων και πολλά μονογράμματα. Πάνω από χίλια γράμματα είναι επίχρυσα. Περιέχει περισσότερες από 200 εικόνες από την ζωή της αυτοκρατορικής οικογένειας, του Γρηγορίου Ναζιανζηνού, πολλώ Αγίων και Μαρτύρων.

Πηγές

Leslie Brubaker: Vision and Meaning in Ninth-Century Byzantium: Image as Exegesis in the Homilies of Gregory of Nazianzus. Cambridge Studies in Palaeography and Codicology, 6. Cambridge University Press. New York 1999. ISBN 0-521-62153-4.
George Galavaris: The illustrations of the Liturgical Homilies of Gregory Nazianzenus. Princeton 1969.
George Galavaris: Homilienillustrationen, Reallexikon zur byzantinischen Kunst III. Hiersemann. Stuttgart 1978.
Henri Omont: Miniatures des plus anciens manuscrits grecs de la Bibliothèque Nationale du VIe au XIVe siècle. Paris 1929.
Glenn Peers: Patriarchal Politics in the Paris Gregory (B.N. gr. 510), Jahrbuch der Österreichischen Byzantinistik 47. 1997, 50-71.
Sirarpi Der Nersessian: The Illustrations of the Homilies of Gregory of Nazianzus: Paris Gr. 510. A Study of the Connections between Text and Images Dumbarton Oaks Papers. Vol. 16, 1962.

Χειρόγραφα
Χριστιανικά κείμενα