Νείλος Νταμιλάς

Ο Νείλος Νταμιλάς ή Δαμιλάς (περίπου 1345/1350 - περ. 1420) ήταν θεολόγος, αντιρρητικός συγγραφέας και ιερομόναχος  από την Ιεράπετρα. Υπήρξε αδερφός της Μονής Καρκασίων  που βρίσκεται σε απόσταση 2 χλμ νότια της Ανατολής. Έγραψε πολύ λίγα θεολογικά έργα. Ο συγγραφέας Αντώνιος Νταμιλάς πιστεύεται ότι ήταν αδερφός του Νείλου.

Βιογραφία 
Καταγόταν από αστική οικογένεια της Ανατολικής Κρήτης, η παρουσία της οποίας αρχίζει από το 13ο αιώνα και συνεχίζεται ως σήμερα στην Κρήτη. Έζησε σε όλη του τη ζωή στη Μονή Καρκασίων. Στα ανατολικά της Μονής Καρκασίων έχτισε γυναικείο μοναστήρι της Παναγίας Βαγιοναίας Παντάνασσας, στη Βαγιονιά. Η ανέγερση του καθολικού της μονής έγινε στις 9 Μαΐου 1399 και τα εγκαίνια τελέστηκαν έναν χρόνο αργότερα.

Ο Δαμιλάς ήταν αντικαθολικός συγγραφέας, ασκήτεψε και πίστευε ότι η μάθηση έπρεπε να συνδυάζεται με την καλλιέργεια της ψυχής. Κινήθηκε στο χώρο του δογματισμού και ενεπλάκη στις θρησκευτικές έριδες με της εποχής του με  λογίους και θεολόγους που ήταν φίλα προσκείμενοι στην Καθολική Εκκλησία.  Τάχθηκε κατά της ένωσης των Εκκλησιών και ένα από τα έργα τπυ δημοσιεύτηκε και στα ρώσικα το 19ο αιώνα.

Έγραψε επίσης τυπικό για το μοναστήρι, το οποίο επέχει θέση διαθήκης. Έχει σωθεί η αλληλογραφία του με άλλους λογίους της εποχής του, με σημαντικότερη την επιστολή του προς το λατινόφιλο θεολόγο Μάξιμο Χρυσοβέργη (1400). Εκεί αναφέρεται στο Άγιο Πνεύμα και στο από πού εκπορεύεται. Έγραψε επίσης μια επιστολή προς τους ιερείς της Ιεράπετρας και τη διαθήκη του, η οποία εμπεριέχει την εργογραφία του.

Πέθανε μετά το 1417, καθώς η διαθήκη του έχει χρονολογία 22 Απριλίου 1417.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Νικολιδάκης, Μ., (1981), Διατριβή για το Νείλο Δαμιλά, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Σχολή Φιλοσοφική, Τμήμα Φιλολογίας.

Παραπομπές 

Έλληνες λόγιοι του 15ου αιώνα