Τα σταφύλια της οργής (ταινία 1940)

Τα σταφύλια της οργής (Αγγλ. The Grapes of Wrath) είναι δραματική ταινία παραγωγής 1940 σε σκηνοθεσία Τζον Φορντ. Πρωταγωνιστές της ταινίας είναι οι Χένρι Φόντα, Τζέιν Ντάργουελ, Τζον Κάραντάιν, Σίρλεϊ Μιλς και Τζον Κουάλεν. Η ταινία είναι βασισμένη στο ομώνυμο και βραβευμένο με Βραβείο Πούλιτζερ μυθιστόρημα του Τζον Στάινμπεκ, το οποίο διασκεύασε για τη μεγάλη οθόνη ο Νάναλι Τζόνσον. Η ταινία που πραγματεύεται τον αγώνα για επιβίωση της οικογένειας των Τζόουντ από την Οκλαχόμα κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης του '29, προτάθηκε για 7 βραβεία Όσκαρ και τιμήθηκε με Όσκαρ Σκηνοθεσίας και Β' Γυναικείου Ρόλου. Πρόκειται για μια από τις πρώτες ταινίες που επελέγησαν το 1989 από τη Βιβλιοθήκη του Αμερικάνικου Κογκρέσου ως τμήμα του Εθνικού Μητρώου Κινηματογράφου ως πολιτιστικά, ιστορικά και αισθητικά σημαντική.

Υπόθεση 
Ο Τομ Τζόουντ (Χένρι Φόντα) επιστρέφει στο σπίτι του στην Οκλαχόμα, έχοντας εκτίσει ποινή τεσσάρων ετών στη φυλακή για ανθρωποκτονία. Στο δρόμο του συναντάει τον Κέισι (Τζον Κάρανταϊν), έναν πρώην ιερέα που έχει χάσει την πίστη του και οι δυο τους κατευθύνονται προς την φάρμα των Τζόουντ και ο Τομ ανακαλύπτει ότι η οικογένειά του έχει εκδιωχθεί από το σπίτι. Έπειτα ο νεαρός άνδρας συναντιέται με τους δικούς του στη φάρμα του θείου του, όπου ανακαλύπτει ότι όλοι πρέπει να εγκαταλείψουν την περιοχή την επόμενη μέρα. Έτσι τα οκτώ μέλη της οικογένειας μαζεύουν τα πραγματά τους και με ένα παλιό φορτηγό κατευθύνονται προς την Καλιφόρνια προκειμένου να βρουν δουλειά. Λίγο πριν αναχωρήσουν ο παππούς Τζόουντ (Τσάρλι Γκρέιπγουιν) πεθαίνει από καρδιακή προσβολή, ενώ η γιαγιά Τζόουντ (Τζέφι Τίλμπερι) αποβιώνει λίγο πριν η οικογένεια φτάσει στα σύνορα της Καλιφόρνιας. Η οικογένεια φτάνει σε έναν καταυλισμό που φιλοξενεί πεινασμένο κόσμο. Ένας άνδρας και ένας σερίφης φτάνουν στον καταυλισμό και υπόσχονται δουλειά, χωρίς να αποκαλύψουν πόσα χρήματα πρόκειται να πληρώσουν. Κάποιος από τους άνδρες του καταυλισμού προσπαθεί να προειδοποιήσει τους υπόλοιπους να μην πιστεύουν σε υποσχέσεις που είναι αδύνατον να κρατηθούν. Ο σερίφης προσπαθεί να συλλάβει τον άνδρα και τον πυροβολεί όταν προσπαθεί να ξεφύγει σκοτώνοντας έναν από τους άνδρες που βρίσκονται κοντά του. Τότε ο Τομ γροθοκοπεί τον σερίφη και το σκάει. Έπειτα η οικογένεια εγκαταλείπει τον καταυλισμό και φτάνει σε μια φάρμα που ζητάει εργατικά χέρια, αλλά ο Τομ ανησυχεί όταν διαπιστώνει ότι η φάρμα περιβάλλεται από συρματοπλέγματα και από φρουρούς. Η οικογένεια μαζεύει ροδάκινα και λαμβάνει αμοιβή πέντε λεπτών το κουτί, χρήματα που δεν επιτρέπουν στα μέλη της να επιβιώσουν. Αργότερα ο Τομ συναντά τον Κέισι σε ένα καταυλισμό έξω από τη φάρμα, ο οποίος του εκμυστηρεύεται ότι θέλει να οργανώσει ανταρσία κατά των αρχών της φάρμας.

Βραβεία 
Η ταινία προτάθηκε για εφτά βραβεία Όσκαρ κερδίζοντας 2. Έχασε το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας από την ταινία του 1940 Ρεβέκκα (Rebecca) του Άλφρεντ Χίτσκοκ. Ο Χένρι Φόντα έχασε το Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου από τον στενό του φίλο Τζέιμς Στιούαρτ, ο οποίος κρίθηκε νικητής για τη συμμετοχή του στην ταινία του Τζορτζ Κιούκορ Κοινωνικά σκάνδαλα (The Philadelphia Story). Η νίκη του Στιούαρτ ήταν απρόσμενη και ο ίδιος ο ηθοποιός που δεν περίμενε να κερδίσει είχε ψηφίσει για τον Χένρι Φόντα. Ο Τζον Φορντ έλαβε το δεύτερό του Όσκαρ Σκηνοθεσίας υπερισχύοντας του Άλφρεντ Χίτσκοκ, ενώ η Τζέιν Ντάργουελ βραβεύτηκε για την ερμηνεία της ως μητέρα Τζόουντ στην ταινία. Όταν η ηθοποιός έλαβε το Όσκαρ Β' Γυναικείου Ρόλου αναφώνησε: Καλά είναι τα βραβεία, αλλά εγώ θα προτιμούσα να είχα δουλειά. Την επόμενη μέρα το περιοδικό Variety αποκάλυψε ότι η ηθοποιός είχε δουλέψει μόλις 5 εβδομάδες μετά τη ολοκλήρωση των γυρισμάτων της ταινίας και ότι ήταν άνεργη για εφτά μήνες. 

Βραβεία Ακαδημίας Κινηματογράφου (Όσκαρ) 
Βράβευση:
 Σκηνοθεσίας – Τζον Φορντ
 Β' Γυναικείου Ρόλου – Τζέιν Ντάργουελ

Υποψηφιότητα:
 Καλύτερης Ταινίας – Ντάριλ Ζάνουκ και Νάναλι Τζόνσον
 Α' Ανδρικού Ρόλου - Χένρι Φόντα
 Διασκευασμένου Σεναρίου – Νάναλι Τζόνσον 
 Μοντάζ – Ρόμπερτ Λ. Σίμσον
 Ήχου - Έντμουντ Χ. Χάνσεν

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Αμερικανικές ταινίες
Ταινίες του 1940
Ταινίες παραγωγής 20th Century Fox
Αμερικανικές πολιτικές δραματικές ταινίες
Ταινίες δρόμου
Ταινίες βασισμένες σε αμερικανικά μυθιστορήματα
Ταινίες σε σκηνοθεσία Τζον Φορντ
Ταινίες γυρισμένες στην Αριζόνα
Ταινίες γυρισμένες στο Νέο Μεξικό
Ταινίες γυρισμένες στην Οκλαχόμα
Ταινίες γυρισμένες στην Καλιφόρνια
Αγγλόφωνες ταινίες
Αμερικανικές ασπρόμαυρες ταινίες
Ταινίες Εθνικού Μητρώου Κινηματογράφου Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής