Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος (ιστορικός)

Ο Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος ήταν Έλληνας πανεπιστημιακός και ιστορικός.

Βίος
Ο Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος  γεννήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου του 1913 στη Σμύρνη. Είχε άλλα δυο αδέλφια. Ήταν ο δίδυμος αδελφός του Κωνσταντίνου Δεσποτόπουλου. Στη γενέτειρά του πραγματοποίησε  τις εγκύκλιες σπουδές του (στο Κιουπεντζόγλειο Δημοτικό Σχολείο-παράρτημα της  Ευαγγελικής Σχολής  τις οποίες διέκοψε η Μικρασιατική καταστροφή, οπότε ήλθε με την οικογένειά του στην Ελλάδα και τις ολοκλήρωσε στο Α’ Γυμνάσιο Αθηνών.  Στη συνέχεια φοίτησε στη Νομική Σχολή Αθηνών (εισήχθηκε το 1928,  και στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών (τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας). Στη διάρκεια του πολέμου 1940-1941 υπηρέτησε ως έφεδρος ανθυπολοχαγός  πεζικού  ενώ στη διάρκεια της Κατοχής, κι ενώ εργαζόταν παράλληλα  στην Εταιρεία Χημικών Προϊόντων και Λιπασμάτων του Πειραιά, συμμετείχε στην Εθνική Αντίσταση  στις 30 Απριλίου 1944 συνελήφθη από τα Τάγματα Ασφαλείας 
Τον Νοέμβριο του 1954 αναγορεύθηκε διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Αθηνών με διατριβή ‘’Ο Κυβερνήτης Καποδίστριας και η Απελευθέρωσις της Ελλάδος’’. Το 1979 εκλέχτηκε τακτικός καθηγητής στην έδρα ‘’Πολιτικής Ιστορίας της Νεωτέρας Ελλάδος’’ στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.
Πέθανε στην Αθήνα  στις 5 Αυγούστου του 2004

Συγγραφικό έργο
Ο Κυβερνήτης Καποδίστριας και η Απελευθέρωσις της Ελλάδος, 1954
Η απόφασις περί της Ελληνικής Επαναστάσεως, 1965
 «La Revolution grecque. Alexandre Ypsilantis et la politique dela Russie», Balkan Studies, τομ. 7 (1966)
Η Ελλάς επί Καποδίστρια, 1967
Ιωάννης Φιλήμων. Αγωνιστής –Δημοσιογράφος-Ιστορικός,  Αθήνα, 1967
Ο Διδάσκαλος του Γένους Κωνσταντίνος Κούμας: 1776-1836, Αθήνα,  1968
Πολιτική Ιστορία της Νεωτέρας Ελλάδος, τομ.1ος,τευχ. Α’ :1821-1832, Αθήνα, 1979
La Grece dans la deyxieme guerre mondiale, 1984
Μελέτες  Πολιτικής  Ιστορίας, Αθήνα, 1989
Η συμβολή της Ελλάδος στην έκβαση των δύο παγκοσμίων πολέμων, Αθήνα, 1992 (και αγγλικά 1993)
Η πολεμική προπαρασκευή  της Ελλάδος από 1923 έως 1940, Αθήνα, 1998
Παρεμβάσεις σε συνέδρια:
•	Στο: Κέντρο Μαρξιστικό Ερευνών:  Η Επανάσταση του εικοσιένα-επιστημονικό συμπόσιο,εκδ. Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα, 1988, σελ.328-332
  
Υπήρξε μέλος της συγγραφικών ομάδων των τόμων της Ιστορίας του Ελληνικού Έθνους της Εκδοτικής Αθηνών από το 1971:
•	 «Νέα στρατηγική και τακτική-Μιλτιάδης», Ιστορία του Ελληνικού  Έθνους Εκδοτική Αθηνών, τομ Β (1971), σελ. 296-306
•	 «Η μάχη των Θερμοπυλών», Ιστορία του Ελληνικού  Έθνους Εκδοτική Αθηνών, τομ Β (1971), σελ.323-327
•	«Ο ναυτικός αγών στο Αρτεμίσιο», Ιστορία του Ελληνικού  Έθνους Εκδοτική Αθηνών, τομ Β (1971), σελ.328-331
•	«Ναυμαχία της Σαλαμίνας-Η σύγκρουση», Ιστορία του Ελληνικού  Έθνους Εκδοτική Αθηνών, τομ Β (1971), σελ338-340
•	Ειδικός σύμβουλος επί θεμάτων πολιτικής ιστορίας και συγγραφέας του Γ τομ .της », Ιστορίας του Ελληνικού  Έθνους Εκδοτική Αθηνών
•	«Η στρατηγική του Κίμωνος», Ιστορία του Ελληνικού  Έθνους Εκδοτική Αθηνών, τομ.Γ1 (1971), σελ.29-31
•	«Οι Αθηναίοι αντιμέτωποι με Πέρσες και ‘Ελληνες 460-445 π.Χ.», Ιστορία του Ελληνικού  Έθνους Εκδοτική Αθηνών, τομ.Γ1 (1971), σελ.62-82
•	«Αποστασία της Σάμου», Ιστορία του Ελληνικού  Έθνους Εκδοτική Αθηνών, τομ.Γ1 (1971), σελ.120-122
•	«Κάτω Ιταλία και Σικελία»,  Ιστορία του Ελληνικού  Έθνους Εκδοτική Αθηνών, τομ.Γ1 (1971), σελ. 139-152
•	«Το εκστρατευτικό σώμα» Ιστορία του Ελληνικού  Έθνους Εκδοτική Αθηνών, τομ  Δ (1973), σελ. 48-57
•	«Εκστρατεία Δαρείου», Ιστορία του Ελληνικού  Έθνους Εκδοτική Αθηνών, τομ  Δ (1973), σελ.80-87
•	«Πολιορκία και άλωση της Τύρου»,Ιστορία του Ελληνικού  Έθνους Εκδοτική Αθηνών, τομ  Δ (1973), σελ.91-100
•	«Η μάχη των Γαυγαμήλων», Ιστορία του Ελληνικού  Έθνους Εκδοτική Αθηνών, τομ  Δ (1973), σελ.115-124
•	«Η εκστρατεία της Ινδικής», Ιστορία του Ελληνικού  Έθνους Εκδοτική Αθηνών, τομ  Δ (1973), σελ.165-195
•	Μέλος  της διεύθυνσης σύνταξης στους τόμους  Ε (1974), Ι (1975), ΙΑ’ (1975),  της  Ιστορίας του Ελληνικού  Έθνους Εκδοτική Αθηνών
•	Είχε τη σύνθεση του του ΙΒ τομ (1975)και συμμετείχε στη συγγραφή κεφαλαίων
•	«Παράγοντες διάρκεια φάσεις και ιδιομορφία της Ελληνικής Επαναστάσεως», σελ.8-70
•	«Η στάση του Σουλτάνου-διωγμοί-απαγχονισμός του Πατριάρχη», σελ.130-135
•	«Οι διωγμοί από τον Ιούνιο έως τον Δεκέμβριο», σελ.199-211
•	«Η στάση της Ρωσίας και άλλων κρατών απέναντι στην Ελληνική Επανάσταση», σελ.286-288
•	«Η Επανάσταση κατά το 1828»,σελ.478-491
•	«Οι εξελίξεις του ελληνικού ζητήματος και οι ενέργειες του Καποδίστρια στο διπλωματικό πεδίο ως τον Αύγουστο», σελ.495-506
•	«Οι ενέργειες του Καποδίστρια στο διπλωματικό πεδίο και οι εξελίξεις του Ελληνικού ζητήματος από τον Σεπτέμβριο ως τον Δεκέμβριο»,σελ.512-515
•	«Οι ενέργειες του Καποδίστρια και οι εξελίξεις του Ελληνικού ζητήματος  στο διπλωματικό πεδίο ως τον Μάρτιο», σελ.519
•	«Οι ενέργειες του Καποδίστρια για την εξουδετέρωση των δυσμενών σημείων του πρωτοκόλλου  του Μαρτίου», σελ.522-523
•	«Η συνθήκη της Αδριανουπόλεως. Μεταστροφή της Αγγλικής πολιτικής», σελ.535-536
•	«Η αναγνώριση ανεξάρτητου ελληνικού κράτους», σελ.536-542
•	«Το ζήτημα των συνόρων και το πρωτόκολλο του Λονδίνου της 14/26 Σεπτεμβρίου 1831», σελ.562-563
•	«Τελική ρύθμιση του Ελληνικού ζητηματος», σελ.575-577
•	«Η οικονομία», σελ.606
•	«Οικονομική πολιτική του Καποδίστρια»,σελ.611-616
•	«Η πολεμική προσπάθεια στο εξωτερικό 1941-1944», », Ιστορία του Ελληνικού  Έθνους Εκδοτική Αθηνών, τομ.ΣΤ’ (2000), σελ.87-89

Παραπομπές

Πηγές
Βιογραφικό σημείωμα συγγραφέων τομ Β’ Ιστορία Ελληνικού Έθνους Εκδοτικής Αθηνών (1971), σελ.546
Βιογραφικά Αλέξανδρου Δεσποτόπουλου στο: Στέφανος Π.Παπαγεωργίου (επίμ.), Αφιέρωμα στον Αλέξανδρο Ι. Δεσποτόπουλο-Ανάλεκτα Νεώτερης Ελληνικής Ιστορίας, εκδ. Παπαζήσης, Αθήνα, 1995, σελ.9-11
Βασίλης Κρεμμυδάς, «Όψεις της Ιστοριογραφίας μας: Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος (Σμύρνη 1913-Αθήνα 2004)», Τα Ιστορικά, τ/χ.42 (Ιούνιος 2005), σελ.241-243
Νίκος Βικέτος, «Νεκρολογία Αλέξανδρου Δεσποτόπουλου», Μικρασιατικά Χρονικά, τομ.22(2007), σελ.319-322

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος στον Πανδέκτης, του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών

Έλληνες ιστορικοί
Έλληνες πανεπιστημιακοί