Σπυρίδων Βρυώνης

Ο Σπυρίδων Βρυώνης (Speros Vryonis Jr., 18 Ιουλίου 1928- 11 Μαρτίου 2019) ήταν Ελληνοαμερικανός βυζαντινολόγος και ιστορικός.

Βίος
Γεννήθηκε στις 18 Ιουλίου του 1928, στη Μέμφιδα του Τεννεσί των Ηνωμένων Πολιτειών, από γονείς μετανάστες καταγόμενους από την Κεφαλονιά.

Το 1950 αποφοίτησε από το South- Western College της Μέμφιδας και έλαβε υποτροφία από το ίδρυμα Fulbright, προκειμένου να ειδικευθεί στην ελληνική κλασική φιλολογία και αρχαιολογία, στην Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών της Αθήνας. Το 1951 επέστρεψε στις Η.Π.Α. και παρακολούθησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Ιστορικό τμήμα του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ και απέκτησε διαδοχικά μεταπτυχιακό και  διδακτορικό, το 1956, με θέμα της διατριβής του The internal history of Byzantium during the time of troubles, 1057-81.

Εργάστηκε ως ερευνητής στο Βυζαντινό Ινστιτούτο του Dumbarton Oaks και στο Κέντρο Μεσανατολικών σπουδών του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ. Διετέλεσε διευθυντής του Κέντρου Σπουδών της Εγγύς Ανατολής του Πανεπιστημίου του Λος Άντζελες από το 1972 μέχρι το 1975 και από το 1979 μέχρι το 1982. Από το 1976 μέχρι το 1979  διορίστηκε ως μετακλητός καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών για να διδάξει Ιστορία των Μέσων και των Νεωτέρων Χρόνων. Επέστρεψε στο Πανεπιστήμιο του Λος Άντζελες και διορίστηκε προϊστάμενος του Κέντρου Αρμενικών Σπουδών του ίδιου πανεπιστημίου. Τον Ιούνιο του 1985 συνέστησε, στη μνήμη του πρόωρα χαμένου γιου του Σπυρίδωνα-Βασίλη, Κέντρο Ελληνικών Σπουδών στο Σακραμέντο της Καλλιφόρνιας. Το 1988 κλήθηκε να αναλάβει τη διεύθυνση του Ωνάσειου Κέντρου Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης.

Ερευνητικά ενδιαφέροντα
Τα ερευνητικά ενδιαφέροντα του Σπυρίδωνα Βρυώνη ήταν η βυζαντινή ιστορία, οι σχέσεις των συνοίκων εθνοτήτων της Μικράς Ασίας (Αρμενίων, Ελλήνων και Τούρκων), οι σχέσεις των βαλκανικών λαών, η ιδεολογική και πολιτική χρήση της ιστορίας στη σύγχρονη Τουρκία, η ιστορία των Σεπτεμβριανών.

Εργογραφία
Ιστορία των Βαλκανικών Λαών - Πανεπιστημιακές παραδόσεις, Αθήνα, 1979
«Η άνοδος του Ισλάμ και οι αραβικές κατακτήσεις (629-642)», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τομ 7, Εκδοτική Αθηνών, 1979, σελ. 243-251
«Η χερσόνησος του Αίμου», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τομ 7, 1979, σελ. 426-439
«Ο ελληνισμός της Ανατολής: Μικρά Ασία [4ος-7ος αι.]», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τομ. 7, Εκδοτική Αθηνών 1979, σελ. 439-449
«Ο ελληνισμός της Ανατολής: Μικρά Ασία [7ος αι.-1025]», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τομ.8, Εκδοτική Αθηνών1979, σελ. 344-354
«Η Μικρά Ασία από το 1071 ως το 1204», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τομ.9, 1980, Εκδοτική Αθηνών, σελ. 42-49
Η παρακμή του μεσαιωνικού Ελληνισμού στη Μικρά Ασία και η διαδικασία εξισλαμισμού (11ος-15ος αιώνας), μτφρ. Κάτια Γαλαταριώτου, εκδ.Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 1996
Το τουρκικό κράτος και η ιστορία: η Κλειώ συναντά τον Γκρίζο Λύκο, εκδ. Ίδρυμα Μελετών Χερσονήσου του Αίμου, Θεσσαλονίκη, 1993
Ο μηχανισμός της καταστροφής. Το τουρκικό πογκρόμ της 6ης-7ης Σεπτεμβρίου 1955 και ο αφανισμός της ελληνικής κοινότητας της Κωνσταντινούπολης, μτφρ. Λευτέρης Γιαννουδάκης, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα, 2007.
Άρθρα για την ιστορία, τη θρησκεία και την κοινωνία του Ιράν, στο Oxford Dictionary of Byzantium, Oxford, 1991.
«Isidore Glabas and the Turkish Devshirme», Speculum 31 (July 1956), pp. 433–443
Byzantium and Europe New York: Harcourt, Brace & World, 1968. 
«The Byzantine Legacy and Ottoman Forms», Dumbarton Oaks Papers 23/24 (1969/1970), pp. 251–308.
The Decline of Medieval Hellenism in Asia Minor and the Process of Islamization from the Eleventh through the Fifteenth Century. Berkeley: University of California Press, 1971. 
The Mechanism of Catastrophe: The Turkish Pogrom of September 6–7, 1955, and the Destruction of the Greek Community of Istanbul. New York: Greekworks.com, 2005.
 «Byzantine Attitudes toward Islam during the Late Middle Ages», Greek, Roman and Byzantine Studies, 12 (1971): 263–286]

Παραπομπές

Πηγές

Ιωάννης Χασιώτης, Η ακαδημαϊκή σταδιοδρομία και το έργο του Σπύρου Βρυώνη, Εγνατία - Επιστημονική Επετηρίδα της Φιλοσοφικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, τομ.4 (1993-1994), σελ.171-188.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Αλέξης Σαββίδης, «Ο καθηγητής Σπυρίδων Βρυώνης επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης», Νέα Εστία, τομ.132, τ/χ.1562, 1η Αυγούστου 1992, σελ.1050-1051

Έλληνες ιστορικοί
Έλληνες βυζαντινολόγοι
Ελληνοαμερικανοί