Η προέλευση του κόσμου

Η προέλευση του κόσμου (L'Origine du monde) είναι ελαιογραφία ζωγραφισμένη από τον Γάλλο καλλιτέχνη Γκυστάβ Κουρμπέ το 1866.

Περιγραφή 
Πρόκειται για ελαιογραφία σε μουσαμά νατουραλιστικής τέχνης. Εικονίζει το σώμα μιας γυναίκας που είναι ξαπλωμένη επάνω σε μετάξινο ύφασμα στην άκρη ενός κρεβατιού ή καναπέ σε ύπτια στάση με ανασηκωμένο το πέπλο. Η έμφαση δίνεται στην κοντινή προβολή της δασύτριχης ήβης με το ελαφρώς ανοιχτό αιδοίο, των μηρών και του οπισθίου, καθώς και της κοιλιάς. Το αριστερό πόδι είναι προτεταμένο στο πλάι. Η οπτική γωνία που έχει επιλεγεί δεν κάνει ορατό το πρόσωπο της γυναίκας, αφού η εικόνα τελειώνει στο δεξί μαστό με προεξέχουσα τη θηλή επιτείνοντας τον ερωτισμό του έργου. Το σκοτεινό υπόβαθρο σε φαιούς τόνους κάνει οπτική αντίθεση με τη λευκή στιλπνή επιδερμίδα και τα άσπρα μαλακά υφάσματα.

Συμβολισμός 
«Η Προέλευση του κόσμου» αναφέρεται στη διπλή φύση του γυναικείου σώματος: από τη μία πλευρά, το αντικείμενο της σεξουαλικής επιθυμίας και το σημείο εισόδου για ζευγάρωμα, από την άλλη πλευρά, στην έξοδο κατά τη γέννηση, το σημείο από το οποίο ένα παιδί βλέπει για πρώτη φορά ένα κόσμο στον οποίο ανήκει. Σε μια μεταφορική έννοια, η εικόνα συμβολίζει την προέλευση της ύπαρξης, την εικόνα και την αντίληψη του ανθρώπινου κόσμου.

Θεματογραφία και περιπέτειες 
Τελευταίος ιδιοκτήτης του πίνακα ήταν ο ψυχαναλυτής Ζακ Λακάν που τον αγόρασε (1955) σε δημοπρασία για 1,5 εκατομμύριο γαλλικά φράγκα. Μετά το θάνατό του, το  1981, το γαλλικό υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών διευθέτησε τον φόρο κληρονομιάς με ειδικό νομοσχέδιο, μέσω της αγοράς του συγκεκριμένου πίνακα, μια πράξη που ολοκληρώθηκε το 1995. Έκτοτε ο πίνακας αυτός ανήκει και εκτίθεται στο Μουσείο Ορσέ (Musée d'Orsay).
Τον Φεβρουάριο του 1994, το μυθιστόρημα Perpétuelles (λατρείες) του Ζακ Ανρίκ (Jacques Henric), που είχε ως εξώφυλλο τον πίνακα «L'Origine du monde» είχε ως αποτέλεσμα συχνές επισκέψεις της αστυνομίας σε γαλλικά βιβλιοπωλεία για να αποσύρουν το μυθιστόρημα από τις βιτρίνες τους.
 Στις 23 Φεβρουαρίου 2009 παρόμοια κατάσταση σημειώθηκε και στην Πορτογαλία, όταν η αστυνομία κατάσχεσε τα βιβλία της Catherine Brellap, που χρησιμοποίησε  το θέμα του πίνακα  ως εξώφυλλο του βιβλίου της.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
G.Lemonnier, Gustave Courbet et son oeuvre, Παρίσι 1968

Φιλμογραφία 
Jean Paul Fargier, L'Origine du monde, 1996, 26 λεπτά

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Πίνακες του 1866
Πίνακες του Γκυστάβ Κουρμπέ
Εκθέματα στο Μουσείο Ορσέ
Προελευση