Βαλκανικοί Αγώνες Στίβου 1939

Οι Χ Βαλκανικοί Αγώνες Στίβου 1939 διεξήχθησαν στην Αθήνα, στο Παναθηναϊκό Στάδιο, στις 1, 3, 4, 7 και 8 Οκτωβρίου σε πανηγυρική ατμόσφαιρα, μιας και εορταζόταν η πρώτη δεκαετία από το ξεκίνημα των αγώνων το 1929. Νικήτρια αναδείχθηκε και πάλι η Ελλάδα

Χρονικό των αγώνων

Η δεκαετία των αγώνων εορτάστηκε με πανηγυρικές εκδηλώσεις παρά το ότι σε αυτούς δεν μετείχαν με αθλητές η Βουλγαρία και η Αλβανία. Όμως, η Βουλγαρία μετείχε στο τελετουργικό, αφού απέστειλε τιμητικά έναν σημαιοφόρο με δύο παραστάτες για την τελετή έναρξης και στο βαλκανικό αθλητικό συνέδριο που διεξήχθη κατά την βαλκανική εβδομάδα 1 ως 8 Οκτωβρίου. Η τελετή έναρξης ήταν πανηγυρική. Μετά την παρέλαση αθλητών και κριτών, πέντε λαμπαδηδρόμοι (ένας από κάθε χώρα) μετέφεραν φως από την Ακρόπολη Αθηνών και άναψαν τον ειδικό βωμό που είχε στηθεί στο Στάδιο. Ακολούθησε απαγγελία του ολυμπιακού ύμνου από τον ηθοποιό Αλέξη Μινωτή, η κήρυξη της έναρξης από τον βασιλιά Γεώργιο Β΄ και η έπαρση της βαλκανικής αθλητικής σημαίας με την ανάκρουση του ύμνου του βαλκανικού αθλητισμού που είχε συνθέσει ο συνθέτης Δημήτριος Καψοκέφαλος. Στη συνέχεια ανακρούσθηκαν οι εθνικοί ύμνοι των πέντε κρατών, με την αντίστοιχη έπαρση σημαιών και η απαγγελία του όρκου των αθλητών από τον Έλληνα δρομέα Γ. Καραγιώργο.

Στους αγώνες διεξήχθη για πρώτη φορά το δέκαθλο, ενώ επανήλθαν τα 3000μ στιπλ ως επίσημο αγώνισμα. Στο βαλκανικό συνέδριο αποφασίστηκε να ενταχθούν και γυναικεία αγωνίσματα στους αγώνες, το 1941 οι αγώνες να γίνουν στη Ρουμανία, να προωθηθεί η διεξαγωγή βαλκανιάδων κολύμβησης, ιππασίας και ιστιοπλοΐας. Οι περισσότερες αποφάσεις έμειναν στα χαρτιά, μιας και είχε ήδη ξεσπάσει ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Την Πέμπτη, 5 Οκτωβρίου, ο ΣΕΓΑΣ διοργανωσε για τις ξένες αποστολές εκδρομή στους Δελφούς προσφέροντας μια ημέρα ξεκούρασης και αναψυχής. Επίσης, την Παρασκευή το απογεύμα ο υπουργός Τουρισμού και Αθλητισμού κ. Νικολούδης δεξιώθηκε τους αθλητές σε τουριστικό περίπτερο κοντά ση μονή Δαφνίου, ενώ το ίδιο βράδυ ο υπουργός Πρωτευούσης Κώστας Κοτζιάς παρέθεσε δείπνο στο ξενοδοχείο "Βασιλεύς Γεώργιος". Επίσημα γεύματα παρατέθηκαν, επίσης, από τον πρόεδρο της Διαβαλκανικής Επιτροπής το Σάββατο το βράδυ στο ξενοδοχείο "Μεγάλη Βρετανία" στους αντιπροσώπους των χωρών και την Κυριακή το μεσημέρι το αποχαιρετιστήριο για αθλητές και συνοδούς στο ξενοδοχείο "Βασ. Γεώργιος".

Το Στάδιο ήταν κατάμεστο και τις τρεις ημέρες, ενώ κατά την έναρξη και την τελευταία ημέρα παρέστησαν ο βασιλιάς Γεώργιος Β΄, ο διάδοχος Παύλος, ο Ιωάννης Μεταξάς και πλήθος από πολιτειακούς, κυβερνητικούς, στρατιωτικούς και αθλητικούς παράγοντες. Αμέσως μετά από κάθε αγώνισμα στο νικητή δινόταν ένα κλαδί ελιάς και ανέβαινε στο βάθρο για την ανάκρουση του εθνικού ύμνου της πατρίδας του. Την τελευταία ημέρα, μετά τη λήξη όλων των αγωνισμάτων, έγιναν οι απονομές των επάθλων σε όλους τους νικητές. Εκτός από τον ΣΕΓΑΣ και πολλοί δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς είχαν αθλοθετήσει κύπελλα για τα διάφορα αγωνίσματα, όπως: ο Δήμος Πειραιώς, τα Υπουργεία Παιδείας, Στρατιωτικών, Ναυτικών, η Εθνική Τράπεζα, η Ηλεκτρική Εταιρεία, η εταιρεία Παπαστράτος, οι Σιδηρόδρομοι Ελληνικού Κράτους (ΣΕΚ), η Αθηναϊκή Λέσχη, ο παλαιός πρωταθλητής Δημητρός Καραμπάτης κ.ά.

Ο ΣΕΓΑΣ είχε προγραμματίσει οι αγώνες να συνδυαστούν με την διεξαγωγή του Α΄ Διεθνούς Μαραθωνίου στην κλασική διαδρομή, την τελευταία ημέρα της διοργάνωσης. Είχε παραγγείλει μετάλλια και βαρύτιμο κύπελλο για το νικητή, είχε στείλει προσκλήσεις και διαφημιστικά φυλλάδια και ως τον Ιούλιο υπήρξε ενδιαφέρον συμμετοχής από αρκετές χώρες (Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία κ.ά.). Όμως, το ξέσπασμα του Β΄ παγκοσμίου πολέμου ματαίωσε τα σχέδια του ΣΕΓΑΣ. Ο βαλκανικός μαραθώνιος έγινε αλλά ο Α΄ Διεθνής Κλασικός Μαραθώνιος έμελε να διεξαχθεί δυο δεκαετίες αργότερα, το 1955.

Νικήτρια αναδείχθηκε και πάλι η Ελλάδα, που συμπλήρωσε μια δεκαετία συνεχούς επικράτησης, με ρεκόρ βαθμών (112) και πρώτων νικών (15 στα 24 αγωνίσματα), ενώ οι Έλληνες αθλητές σημείωσαν πολλά νέα ρεκόρ αγώνων. Όμως, αυτή ήταν η τελευταία νίκη της για τρεις και πλέον δεκαετίες, αφού θα κατακτήσει ξανά την πρωτιά το 1972.

Πρόγραμμα

Το πρόγραμμα των αγώνων είχε ως εξής:

1η ημέρα, Κυριακή 1 Οκτωβρίου: 100μ, 800μ, 10.000μ, 4Χ400μ, ύψος, σφαίρα.
2η ημέρα, Τρίτη 3 Οκτωβρίου: δέκαθλο (αγωνίσματα πρώτης ημέρας στο Στάδιο), σφυροβολία (στο γυμναστήριο του Πανελληνίου).
3η ημέρα, Τετάρτη 4 Οκτωβρίου: δέκαθλο (αγωνίσματα δεύτερης ημέρας), 3.000μ στιπλ.
4η ημέρα, Σάββατο 7 Οκτωβρίου: 200μ, 5.000μ, 400μ εμπ., βαλκανική σκυταλοδρομία, μήκος, δισκοβολία.
5η ημέρα, Κυριακή 8 Οκτωβρίου: 400μ, 1500μ, 110μ εμπ., 4Χ100μ,  τριπλούν, επί κοντώ, ακόντιο, ελληνική δισκοβολία, μαραθώνιος.

Οι νικητές

Βαθμολογία

*Σημείωση: Βαθμολογήθηκαν με 6-5-4-3-2-1 β. οι έξι πρώτοι.    

*Σημείωση: Ο αγώνας έγινε στην κλασική διαδρομή Μαραθώνας-Στάδιο. Δεύτερος ήταν ο Ραγάζος με 2:59.02.    
**Σημείωση: Έξι αθλητές πήδηξαν το 1,80 και οι κριτές έκαναν ώρες να βγάλουν τη σειρά κατάταξης.

Πηγές
BALKAN GAMES/CHAMPIONSHIPS. 
Ηρ. Αθανασόπουλος, "Μαραθώνιος & Μαραθώνας", Αθήνα 2010, σσ. 177-178.
"Η χρυσή ιστορία των αγώνων", Αθλητική Ηχώ, 10/8/1979.
εφ. "Ασύρματος", 2/10/1939.
εφ. "Ασύρματος", 9/10/1939. 
"Τα 10 χρόνια των βαλκανικών αγώνων", Ακρόπολις, 10/10/1939, ψηφ. σελ. 49.

Βαλκανικοί Αγώνες Στίβου
Στίβος το 1939
Διοργανώσεις στίβου στην Αθήνα