Γενετική ιστορία των Τούρκων

Στη  Γενετική των πληθυσμών, έχει γίνει έρευνα για να μελετηθούν οι γενετικές καταβολές των σύγχρονων Τούρκων στην Τουρκία. Οι έρευνες αυτές είχαν σκοπό να καθορίσουν αν οι σύγχρονοι Τούρκοι έχουν ισχυρότερη γενετική συσχέτιση με τα Τουρκικά φύλα της Κεντρικής Ασίας κατέκτησαν την Ανατολία από τα τέλη του 11ου αιώνα, ή αν κατάγονται σε μεγάλο ποσοστό από αυτόχθονους πληθυσμούς της Ανατολίας που αφομοιώθηκαν  πολιτισμικά κατά την Σελτζουκική και Οθωμανική περίοδο, με πολιτικές αφομοίωσης όπως το ντεβσιρμέ και ο εξισλαμισμός.      

Αυτοσωμικές έρευνες με σύγχρονη μεθοδολογία εκτιμούν τη συμβολή της Κεντρικής Ασίας στον Τουρκικό πληθυσμό σε 21,7% σημειώνοντας ότι τα αποτελέσματα μπορεί να υποδεικνύουν προηγούμενες μετακινήσεις πληθυσμών (π.χ. μετανάστευση, επιμειξίες) ή γενετική παρέκκλιση, δεδομένου ότι η Ευρώπη και η Νότια Ασία έχουν κάποια γενετική συγγένεια.    

Η μεγαλύτερη αυτοσωμική έρευνα στην Τουρκική γενετική (σε 16 άτομα) συμπέρανε ότι η κληρονομιά της μετανάστευσης της Κεντρικής Ασίας στον Τουρκικό πληθυσμό εκτιμάται στο 21.7%. Οι συγγραφείς κατέληξαν με βάσει και προηγούμενες έρευνες ότι "Η συμβολή της Νότιας Ασίας στον τουρκικό πληθυσμό ήταν σημαντικά πιο υψηλή από της συμβολές της Ανατολικής/Κεντρικής Ασίας, υποδηλώνοντας ότι το εύρος των γενετικών διαφορών των πληθυσμών της μεσαιωνικής Κεντρικής Ασίας μπορεί να σχετίζονται στους πληθυσμούς της Νότιας Ασίας, ή υπήρξε συνεχή χαμηλή μετανάστευση από την Νότια Ασία στην Μικρά Ασία". Σχολίασαν ότι αυτές οι συμβολές δεν είναι άμεσες εκτιμήσεις των μεταναστευτικών ροών καθώς ο αριθμός των αρχικών συμβαλλόμενων πληθυσμών δεν είναι γνωστός, και η ακριβής συγγένεια μεταξύ των σύγχρονων κατοίκων της Ανατολικής Ασίας και των μεσαιωνικών Ογούζων Τούρκων είναι αβέβαιη. Για παράδειγμα, το γενετικό υπόβαθρό των Τουρκικών φυλών της Κεντρικής Ασίας είναι ιδιαίτερα ποικιλόμορφο, και οι σύγχρονοι Ογούζοι Τουρκμένιοι που ζουν στην Κεντρική Ασία έχουν ελαφρώς υψηλότερη γενετική συνάφεια με αυτά της Δυτικής Ευρασίας από ό, τι με την Ανατολική Ευρασία. Αρκετές έρευνες έχουν καταλήξει ότι οι γενετικές απλοομάδες αυτόχθονες της Δυτικής Ασίας έχουν το μεγαλύτερο μερίδιο στην γονιδιακή δεξαμενή του σημερινού πληθυσμού της Τουρκίας. Μια ανάλυση επιμειξιών καθόρισε ότι οι Τούρκοι της Ανατολίας μοιράζονται το μεγαλύτερο μέρος της γενετικής τους κληρονομιάς με μη Τουρκικούς πληθυσμούς της περιοχής και ότι ο 12ος αιώνας υποδεικνύεται ως η περίοδος της επιμειξίας. Όμως, θύλακες με κυρίαρχη γενετική συσχέτιση με την Κεντρική Ασία βρέθηκε σε άτομα των Αφσάρ κοντά στην Άγκυρα.

Σύνδεση με Κεντρική Ασία και Ουράλια 

Το ερώτημα σε ποιο βαθμό η γενετική ροή από την Κεντρική Ασία στην Ανατολία έχει συνεισφέρει στην τωρινή γονιδιακή δεξαμενή των Τούρκων, και ποιος είναι ο ρόλος σε αυτό στην εγκατάσταση το 11ο αιώνα των Ογούζων Τούρκων, είναι αντικείμενο πολλών ερευνών. Ένας παράγοντας που καθιστά δύσκολη την αξιόπιστη εκτίμηση, είναι το πρόβλημα της διάκρισης μεταξύ των αποτελεσμάτων των διαφόρων μεταναστευτικών επεισοδίων. Έτσι, αν και οι Τούρκοι εγκαταστάθηκαν στην Ανατολία (ειρηνικά ή μετά από πολέμους) με πολιτιστικές επιδράσεις, συμπεριλαμβανομένων της τουρκικής γλώσσας και του Ισλάμ, η γενετική επίδραση από την Κεντρική Ασία μπορεί να ήταν ελάχιστη. 

Κάποια Τουρκικά φύλα είχαν τις αρχές τους στην Κεντρική Ασία και συνεπώς μπορεί να σχετίζονται με τους Σιονγκ-νου.  Η πλειοψηφία (89%) της γονιδιακής αλληλουχίας των Σιονγκ-νου μπορεί να καταταχθεί ότι ανήκει στις Ασιατικές απλοομάδες και περίπου 11% ανήκει στις απλοομάδες των Ευρωπαϊκών φυλών.  Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι επαφές μεταξύ των Ευρωπαϊκών και Ασιατικών πληθυσμών είχαν προηγηθεί του πολιτισμού των Σιονγκ-νου, και επιβεβαιώνει τα αποτελέσματα που αναφέρθηκαν για δύο δείγματα από Σκυθό-Σιβηρικό πληθυσμό των αρχών του 3ου αιώνα προ Χριστού. 

Σύμφωνα με άλλη έρευνα γενετικής σε 75 άτομα από διάφορα μέρη της Τουρκίας, οι Mergen et al. αποκάλυψαν ότι "η γενετική δομή του mtDNAs στους Τούρκους έχει ομοιότητες με Τουρκικούς πληθυσμούς της Κεντρικής Ασίας". 

Συνολικά, οι σύγχρονοι Τούρκοι έχουν περισσότερη σχέση με γειτονικούς πληθυσμούς της Δυτικής Ασίας. Μια έρευνα που μελέτησε τις αλληλόμορφες συχνότητες υποδήλωσε ότι δεν υπήρχε γενετική σχέση μεταξύ των σύγχρονων Μογγόλων και των Τούρκων, παρά τη γλωσσική και πολιτιστική σχέση. Παραπέρα, μιαν άλλη έρευνα που εξέτασε στις αλληλόμορφες συχνότητες γονιδίων HLA υπέδειξε ότι οι κάτοικοι της Ανατολίας δεν διέφεραν σημαντικά από άλλους Μεσογειακούς πληθυσμούς.  Πολλές έρευνες έχουν προτείνει ένα μοντέλο γλωσσικής μετακίνησης που έχει κίνητρο την ελιτιστική ανάδειξη, για την υιοθέτηση της Τουρκικής γλώσσας από τους αυτόχθονες κατοίκους της Ανατολίας.

Άλλες έρευνες

Το 2001, οι Benedetto et al. αποκάλυψαν ότι η γενετική συμβολή της Κεντρικής Ασίας στην τωρινή γονιδιακή δεξαμενή του mtDNA της Ανατολίας εκτιμάται περίπου στο 30%, σε σύγκριση με τους πληθυσμούς της Μεσογειακής Ευρώπης, και τουρκόφωνους λαούς της Κεντρικής Ασίας. Όμως, κάποιες παρόμοιες προηγούμενες έρευνες που περιέχουν υψηλή πιθανότητα λαθών και μεροληπτικών εκτιμήσεων, κατέληξαν ακόμα και σε ποσοστό 60% προέλευσης από την Κεντρική Ασία αλληλουχιών Y-DNA microsatellites.

Το 2003, οι Cinnioğlu et al. ερεύνησαν το Υ-DNA (ανδρικό DNA) πληθυσμών, περιλαμβανομένων των δειγμάτων από οκτώ περιοχές της Τουρκίας, χωρίς να κατατάξει τα άτομα ανά εθνικότητα, και διαπίστωσαν ότι ανιχνεύσιμο ασθενές σήμα (<9 %) γονιδιακής ροής από την Κεντρική Ασία.

Το 2006, o Berkman αναλύοντας στοιχεία από γενετικές βάσεις δεδομένων κατέληξε μεταξύ άλλων στο συμπέρασμα ότι η γενετική συνεισφορά της Κεντρικής Ασίας στην Ανατολία για τους άνδρες είναι 13% και για τις γυναίκες 22%. 

Το 2011 οι Yardumian και Schurr δημοσίευσαν τη μελέτη τους «Ποιοι είναι οι Τούρκοι της Ανατολίας; Επανεκτίμηση των ανθρωπολογικών γενετικών στοιχείων.» Έδειξαν την αδυναμία της μακροπρόθεσμης και συνεχούς γενετικής επαφής μεταξύ Ανατολίας και Σιβηρίας, και επιβεβαίωσαν την σημαντική απόκλιση μιτοχονδριακού DNA και του Υ-χρωμοσώματος μεταξύ αυτών των περιοχών με ελάχιστες προσμίξεις. Η έρευνα επιβεβαίωσε επίσης την έλλειψη της μαζικής μετανάστευσης και πρότεινε ότι συνέβη μια ακανόνιστη σειρά από μεταναστευτικά επεισόδια που προκάλεσαν μεγάλης κλίμακας αλλαγές στη γλώσσα και τον πολιτισμό μεταξύ των διάφορων αυτοχθόνων κατοίκων της Ανατολίας.

Σύμφωνα με μια μελέτη του 2012 σε εθνοτικά Τούρκους, ο τουρκικός πληθυσμός έχει μια στενή γενετική ομοιότητα με πληθυσμούς της Μέσης Ανατολής και της Ευρώπης και κάποιο βαθμό ομοιότητας με πληθυσμούς της Νότιας και της Κεντρικής Ασίας.

Παραπομπές

 Γενετική του ανθρώπου
Εθνοτικοί Τούρκοι