Χουάν ντε Μαριάνα

Ο Χουάν ντε Μαριάνα (Juan de Mariana, 1536-1624), ήταν Ισπανός Ιησουΐτης ιστορικός και πολιτικός φιλόσοφος. 

Νόθος και εγκαταλειμμένος γιος ιερέα εκπαιδεύτηκε από τους Ιησουίτες οι οποίοι διέγνωσαν τα προσόντα του. Εικοσιτεσσάρων χρόνων στάλθηκε να διδάξει στα κολέγια της Εταιρείας στη Ρώμη και στη Σικελία και μετά στο Παρίσι. Στα τριάντα επτά του χρόνια αποσύρθηκε στον οίκο των Ιησουιτών στο Τολέδο, όπου έζησε τα υπόλοιπα πενήντα χρόνια της ζωής του.

Έργα
Ο Μαριάνα συνέγραψε την Historiae de rebus Hispaniae (Ιστορία της Ισπανίας, 1592, ισπανική μετάφραση από τον ίδιο ως Historia de España, 1601), για να πληροφορήσει την Ευρώπη πώς η Ισπανία έφτασε στην ακμή της δύναμης και της δόξας της, έργο που θεωρείται η κορύφωση της ισπανικής ιστοριογραφίας. 
 
Το 1607 φυλακίστηκε για αρκετούς μήνες για την πραγματεία του De monetae mutatione (Περί της αλλαγής του νομίσματος) στην οποία επετίθετο κατά του πρωθυπουργού δούκα ντε Λέρμα για την υποτίμηση του νομίσματος. 

Σε άλλες πραγματείες του ο Μαριάνα εξέθεσε σε τα σφάλματα της Εταιρείας του Ιησού, τυπώθηκαν όμως αυτές μετά τον θάνατό του. 

Το έργο του Μαριάνα που προκάλεσε διεθνή αναταραχή ήταν το De rege et regis institutione (Περί του βασιλέως και της βασιλικής αρχής, 1598). Δέχεται ως καλύτερο πολίτευμα την κληρονομική μοναρχία, περιορισμένη όμως από τους νόμους, τους θρησκευτικούς και ηθικούς κανόνες και τα δικαιώματα του λαού που ασκούνταν μέσω μιας εθνοσυνέλευσης - αυτό που αργότερα αποκλήθηκε συνταγματική μοναρχία. Εκτίθενται -αυτονόητες σήμερα- απόψεις περί κοινωνικής προνοίας, φιλανθρωπίας, δικαίας φορολογίας και δικαίας κατανομής του πλούτου. Το σημείο που προκάλεσε την αναστάτωση ήταν η αναγνώριση του δικαιώματος στους πολίτες να εκθρονίζουν, ακόμη και να σκοτώνουν (προ παντός αυτό) τους βασιλείς αν αυτοί αποδεικνύονταν τύραννοι. 

Το 1599 ο αρχηγός της Εταιρείας Κλαούντιο Ακουαβίβα διέταξε να επέλθουν «διορθώσεις» στο σύγγραμμα. Το 1610, μετά τη δολοφονία του Ερρίκου Δ΄ της Γαλλίας, ο Ακουαβίβα διέταξε την απαγόρευση της διδασκαλίας του Μαριάνα περί βασιλοκτονίας (παρά το ότι ο Ερρίκος ήταν πρώην Ουγενότος και ο δολοφόνος του Ραβαγιάκ φανατικός καθολικός), για ν’ αποσείσει τις κατά των Ιησουιτών σχετικές κατηγορίες.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Ισπανοί ιστορικοί
Ιησουίτες