Δημοσθένης του Πολυεύκτου

Ο ανδριάντας του Δημοσθένη ήταν μπρούτζινος ανδριάντας που εικόνιζε τον Δημοσθένη. Ήταν έργο του κατά τα άλλα άγνωστου γλύπτη Πολυεύκτου. Αντίγραφά του σε μάρμαρο σώζονται σε πολλές πόλεις και μουσεία, μεταξύ των οποίων 50 μαρμάρινες κεφαλές και τρία μαρμάρινα Ρωμαϊκά αντίγραφα σε φυσικό μέγεθος.

Ιστορική αναδρομή
Το 336 π.Χ. ο Κτησιφών είχε κάνει αίτηση να τιμηθεί δημόσια ο Δημοσθένης με χρυσό στεφάνι. Εναντίον της αίτησης έκανε αγωγή ο Αισχίνης, ο οποίος όμως έχασε την υπόθεση και εγκατέλειψε την Αθήνα. 42 χρόνια μετά τον θάνατο του Δημοσθένη, ο Δημοχάρης, ανιψιός του Δημοσθένη έκανε νέα αίτηση, και οι Αθηναίοι έστησαν τον ανδριάντα του Δημοσθένη περίπου το 280 π.Χ. στην Αγορά προς τιμήν του πατριωτικού ρήτορα υπέρ της ελευθερίας.

Περιγραφή
Από τον Πλούταρχο μαθαίνουμε ότι ο Δημοσθένης έστεκε με τα χέρια ενωμένα («έστηκε τους δακτύλους συνέχων δι' αλλήλων»), ως έκφραση της αυτοσυγκράτησης των ιδίων συναισθημάτων. 

Ο ανδριάντας χαρακτηρίζονταν από ρεαλισμό και ζωντάνια. Είναι ντυμένος με απλό μανδύα. Το πρόσωπο ήταν τόσο λεπτομερώς αποδοσμένο που έμοιαζε να αντικατοπτρίζει τον χαρακτήρα του ρήτορα. Η επιδερμίδα του προσώπου ήταν ρυτιδιασμένη. Τα δασιά φρύδια εξείχαν του προσώπου και ήταν συγκεντρωμένα στη μέση με βλοσυρό βλέμμα. Στο κούτελο δεν είχε καμιά λεία επιφάνεια, παρά μόνο ρυτίδες. Η κόμη και τη κοντή γενειάδα πλαισιώνουν το πρόσωπο. 

Στην βάση του ανδριάντα υπήρχε η εξής επιγραφή:
εἴπερ ἴσην γνώμῃ ῥώμην Δημόσθενες ἔσχες,
οὔποτ' ἂν Ἑλλήνων ἦρξεν Ἄρης Μακεδών.

Πηγές 

 
 

Δ