Αθηναϊκό «Κύπελλο Εορτών» ποδοσφαίρου 1945-46

Το Κύπελλο Εορτών Α΄ κατηγορίας 1945-46 ή Αθηναϊκό κύπελλο συνδιοργανώθηκε από τα σωματεία της Α΄ κατηγορίας της ΕΠΣΑ, με πρωτοβουλία του Παναθηναϊκού, κατά την περίοδο των εορτών Χριστουγέννων-Πρωτοχρονιάς 1945-46 αντί του παραδοσιακού "Κυπέλλου Χριστουγέννων" του Π.Ο.Κ.. Έπειτα από έναν περιπετειώδη τελικό, το κύπελλο κατέκτησε ο Παναθηναϊκός, έξι μήνες αργότερα.

Η διοργάνωση

Την περίοδο των εορτών διεξαγόταν παραδοσιακά το "Κύπελλο Χριστουγέννων" του Π.Ο.Κ. με συμμετοχή των τριών δημοφιλών ομάδων του κέντρου και με προσθήκη κάποιας ακόμα ομάδας είτε από το εξωτερικό είτε από τη Θεσσαλονίκη. Το 1945 αρχικά υπήρξε η σκέψη το Κύπελλο να διεξαχθεί σε δυο ομίλους, έναν στη Λεωφόρο με συμμετοχή ΠΑΟ, Απόλλωνα, Αθηναϊκού και Άρη Θεσσαλονίκης και έναν στο Νέο Φάληρο με τους Ολυμπιακό, Εθνικό, ΑΕΚ, Πανιώνιο, Φωστήρα, Αστέρα. Όμως, ο Άρης απαίτησε μεγάλη αποζημίωση για να έρθει, ενώ ο Ολυμπιακός και η ΑΕΚ αντί για τουρνουά συμφώνησαν να δώσουν δυο φιλικά ματς μεταξύ τους, ενώ κανόνισαν και άλλα φιλικά, οπότε το Κύπελλο του Π.Ο.Κ. ματαιώθηκε. Τότε ο ΠΑΟ πήρε την πρωτοβουλία να συνδιοργανώσει στο γήπεδό του με τα υπόλοιπα αθηναϊκά σωματεία της Α΄ κατηγορίας μια ξεχωριστή διοργάνωση με κοινό ταμείο για όλους τους μετέχοντες συλλόγους μέχρι και την προημιτελική φάση (τρεις γύροι). 

Η διοργάνωση ονομάστηκε "Κύπελλο Εορτών Α΄ κατηγορίας" ή "Αθηναϊκό κύπελλο" αλλά στον τύπο αναφέρεται και ως "Κύπελλο Χριστουγέννων", αν και η ονομασία αυτή αφορά τις διοργανώσεις του Π.Ο.Κ. Για το νικητή αθλοθετήθηκε βαρύτιμο κύπελλο από το Δήμο Αθηναίων. Το τρόπαιο κατέκτησε ο Παναθηναϊκός επικρατώντας του Απόλλωνα σε έναν περιπετειώδη τελικό, ο οποίος ολοκληρώθηκε έπειτα μία διακοπή, τρεις αγώνες (ο ένας με παράταση), δύο αναβολές και 345 αγωνιστικά λεπτά. Στον φιναλίστ δόθηκε το "Κύπελλο Ρούσσου", το οποίο είχε αθλοθετηθεί για τον αγώνα ΠΑΟ-Απόλλωνα της 12ης Δεκεμβρίου 1945, που είχε λήξει ισόπαλος. 

Στη διοργάνωση δήλωσαν συμμετοχή τα 11 από τα 12 σωματεία της Α΄ κατηγορίας της ΕΠΣΑ εκτός από την ΑΕΚ, η οποία προτίμησε να δώσει φιλικά ματς με Ολυμπιακό Πειραιά, Εθνικό Πειραιά και άλλες ομάδες. Το σύστημα διεξαγωγής ήταν μονοί αγώνες νοκ-άουτ αλλά με μια δεύτερη ευκαιρία για τους ηττημένους συλλόγους του πρώτου γύρου. Σε περίπτωση ισοπαλίας προβλεπόταν παράταση και επαναληπτικός με παράταση. Ο α΄ γύρος ξεκίνησε στις 23 Δεκεμβρίου 1945 και ο τελικός έγινε στις 6 Ιανουαρίου 1946. Όμως, διακόπηκε λόγω βροχής και μετά από ισοπαλίες και αναβολές ολοκληρώθηκε έξι μήνες αργότερα, στις 16 Ιουνίου 1946.

Αποτελέσματα

Α΄ γύρος: οι νικητές προκρίθηκαν απευθείας στον Γ΄ γύρο (προημιτελικά).
23/12/1945:
Αθηναϊκός Α.Σ.: χωρίς αγώνα στο Β΄ γύρο.
Πανιώνιος - Ατρόμητος Αθηνών: 3-3 (παράταση 20΄, καν. αγώνας 2-2)
Απόλλων Αθηνών - Άτλας Θυμαρακίων: 1-1
25/12/1945 (επαναληπτικοί):
Πανιώνιος - Ατρόμητος Αθηνών: 2-0 (αγώνας 80΄)
Απόλλων Αθηνών - Άτλας Θυμαρακίων: 3-0
25/12/1945:
Φωστήρας Ταύρου - Αρίων Κολωνακίου: 2-1
26/12/1945:
Παναθηναϊκός - Α.Ε. Παγκρατίου: 2-1 
27/12/1945:
Αστήρ Αθηνών - Ολυμπιακός Αθηνών: νίκη Αστέρα

Β΄ γύρος: δεύτερη ευκαιρία των ηττημένων του Α΄ γύρου.
27/12/1945:
Άτλας Θυμαρακίων - Ατρόμητος Αθηνών: νικητής ο Άτλας. 
Αθηναϊκός Α.Σ. - Αρίων Κολωνακίου: νικητής ο Αθηναϊκός.
28/12/1945:
Α.Ε. Παγκρατίου - Ολυμπιακός Αθηνών: νίκη Παγκρατίου.
Προημιτελικοί (30/12/1945):
Απόλλων Αθηνών - Αστέρας: 3-1 (παρ., 1-1)
Παναθηναϊκός - Φωστήρας Ταύρου: 3-1
Πανιώνιος - Α.Ε. Παγκρατίου: 6-0
Άτλας Θυμαρακίων - Αθηναϊκός Α.Σ.: 2-1
Ημιτελικοί (1/1/1946):
Απόλλων Αθηνών - Πανιώνιος: 1-0 (Δαμαλάς)
Παναθηναϊκός - Άτλας Θυμαρακίων: 5-0 (Κρητικός 3, Τριανταφύλης, Δεστούνης)

Ο περιπετειώδης τελικός
Η διεξαγωγή του τελικού της διοργάνωσης εξελίχθηκε σε περιπέτεια. Είχε προγραμματιστεί για τις 6 Ιανουαρίου αλλά ολοκληρώθηκε έξι μήνες αργότερα. Ενδιάμεσα έγιναν έξι απόπειρες να διεξαχθεί. Ο πρώτος αγώνας διεκόπη λόγω βροχής. Ακολούθησαν δύο ισόπαλοι αγώνες (ο δεύτερος έπειτα από παράταση), δύο αναβολές λόγω αγωνιστικών υποχρεώσεων των παικτών και στην έκτη απόπειρα, στις 16 Ιουνίου, αναδείχθηκε νικητής, έπειτα από 345 αγωνιστικά λεπτά (45΄+90΄+120΄+90΄). Σχολίαζε χαρακτηριστικά ο αθλητικός τύπος πριν από τον τελευταίο τελικό: ''"Θα τελειώσει επιτέλους την Κυριακή η ιστορία αυτή του Κυπέλλου που παραμένει έκθετο πέντε μήνες ή οι ισοπαλίες θα γίνουν μισή ντουζίνα και το Κύπελλο θα μείνει αναγκαστικά για τα νέα Χριστούγεννα;".

1ος Τελικός (διεκόπη)
Γήπεδο Λεωφόρου Αλεξάνδρας, 6 Ιανουαρίου 1946.
Θεατές: 5.000 περίπου.
Παναθηναϊκός - Απόλλων Αθηνών: 0-0 (διεκόπη λόγω βροχής στην αρχή του β΄ ημιχρόνου) 
Διατητής: Σακκούλας
Συνθέσεις: 
Παναθηναϊκός: Μαθιός, Κυριαζόπουλος, Μπόγδανος, Νικολόπουλος, Καμπέρος, Παυλάτος, Δεστούνης, Καλογερόπουλος, Κρητικός, Σίμος, Τριανταφύλλης.
Απόλλων Αθηνών: Κ. Γκότσης, Γκιζώρης, Κάτσικας,  Αλ. Σιώτης, Βουβουδάκης, Σμυρλής, Κρητικός, Τζαβάρας, Καραμπουρνής, Ροδόπουλος.
2ος Τελικός (ισοπαλία)
Γήπεδο Λεωφόρου Αλεξάνδρας, 10 Ιανουαρίου 1946.
Παναθηναϊκός - Απόλλων Αθηνών: 1-1 (Σίμος 35΄ - Τζαβάρας 89΄), πιο καλός ο ΠΑΟ, ισοφαρίστηκε στο τέλος. 
Διατητής: Ασπρογέρακας.
3ος Τελικός (ισοπαλία μετά από παράταση)
Γήπεδο Λεωφόρου Αλεξάνδρας, 14 Φεβρουαρίου 1946.
Παναθηναϊκός - Απόλλων Αθηνών: 1-1 (Νικολόπουλος 44΄ - Τζαβάρας 12΄), δόθηκε ημίωρη παράταση. 
Διατητής: Βατίστας.
4ος Τελικός: (5/5/1946), αναβλήθηκε διότι η ΕΠΟ οργάνωσε αγώνα των Μικτών ΕΠΣ Αθήνας - Πειραιά.
5ος Τελικός: (12/6/1946), αναβλήθηκε διότι διεξήχθη ο εξ αναβολής τελικός του πρωταθλήματος ενόπλων δυνάμεων μεταξύ Στρατού και Ναυτικού, στις ομάδες των οποίων έπαιζαν και παίκτες του ΠΑΟ και του Απόλλωνα.
6ος Τελικός (νικητής ο ΠΑΟ)
Γήπεδο Λεωφόρου Αλεξάνδρας, 16 Ιουνίου 1946.
Θεατές: 5.000 περίπου.
Παναθηναϊκός - Απόλλων Αθηνών: 3-2 (Παπαντωνίου 10΄, Χατζδάκης 40΄, 50΄ - Ροδόπουλος 75΄, 82΄). Στο 60΄ ο Μαθιός έκανε διπλή απόκρουση σε πέναλτι που κτύπησε ο Στράτος και νέο σουτ του Καραμπουρνή. 
Διατητής: Λοΐζος.
Συνθέσεις: 
Παναθηναϊκός: Μαθιός, Κυριαζόπουλος, Μπόγδανος, Γαζής, Σταφυλίφης, Κρητικός, Διαλετής (46΄ Ιωάννου), Σίμος, Χατζηδάκης, Παπαντωνίου, Τσούτσος.
Απόλλων Αθηνών: Παυλής, Γκιζώρης, Κάτσικας ΙΙ, Διακουμάκης, Εισαγγελέας,  Κάτσικας Ι, Σμυρλής, Τζαβάρας (46΄ Βουβουδάκης), Ροδόπουλος, Καραμπουρνής, Στράτος Ι.

Κύπελλο Εορτών Β΄ κατηγορίας

Από 23/12/45 ως 13/1/46 διεξήχθη και το Κύπελλο Εορτών ομάδων Β΄ κατηγορίας στο γήπεδο Πανελληνίου με συμμετοχή έξι συλλόγων: Πρόοδος Πατησίων, Άφοβος Σεπολίων, Εθνικός Αστέρας Καισαριανής, Ιωνικός Ν. Ιωνίας, Υπεροχή Νεαπόλεως (Εξαρχείων) και Αθηναΐς Κυψέλης.

Πηγές 
Αρχείο εφ. "Αθλητική Ηχώ".
"Αθλητική Ηχώ" φ. 20/5/1946.
"Αθλητική Ηχώ" φ. 9/5/1946.
"Αθλητική Ηχώ" φ. 4/5/1946.

Παραπομπές

Εγχώρια ποδοσφαιρικά κύπελλα 1945-1946
Ποδοσφαιρικές διοργανώσεις Ελλάδας