Κότσανη

Η Κότσανη ή Κότσιανη ή το Κότσανι (, ΔΦΑˈkɔtʃani) είναι πόλη της Βόρειας Μακεδονίας 120 χλμ από τα Σκόπια, στο ανατολικό τμήμα της επικράτειας, με πληθυσμό 28.330 ατόμων. Η πόλη είναι έδρα του Δήμου Κότσανη.

Γεωγραφία και δημογραφία
Η πόλη είναι κτισμένη κατά μήκος της νότιας πλευράς της κοιλάδας Κότσανη, κατά μήκος των όχθεων του ομώνυμου ποταμού, που διασχίζει κατά μήκος την κοιλάδα. Βόρεια της πόλης υπάρχει το όρος Οσόγκοβο 2252 μ. Προς τον Νότο η κοιλάδα περιβάλλεται από το όρος Πλακοβίτσα (1754 μ.). Η πόλη βρίσκεται 450 μ. πάνω από το επίπεδο της θάλασσας.

Η Κότσανη έχει έκταση 18,6 τ.χλμ. και έχει πληθυσμό 28.330 κατοίκων γεγονός που την κάνει τρίτο περιφερειακό κέντρο στο ανατολικό τμήμα της χώρας:
 1948 - 6.657 κάτοικοι
 1994 - 26.364 κάτοικοι
 2002 - 28.330 κάτοικοι

Εθνοτική δομή

Σλαβομακεδόνες: 90.3%
Ρομά: 5.0%
Τούρκοι: 3.0%
Βλάχοι: 0.5%
Σέρβοι: 0.2%
 Άλλοι: 1.0%

Θρησκευτική δομή
Ορθόδοξοι: 96% 
Μουσουλμάνοι: 3% 
Καθολικοί: 0.3%
 Άλλοι: 0.7%

Κλίμα
Το κλίμα είναι ήπιο ηπειρωτικό, και επηρεάζεται από το μεσογειακό κλίμα που διεισδύει μέσω του ποταμού Μπρεγκάλνικα. Η μέση θερμοκρασία είναι 12.9 C με 538χιλ βροχόπτωσης.

Ιστορία

Εξαιτίας της γεωγραφικής του θέσης, και των φυσικών κλιματικών χαρακτηριστικών του, η Κότσανη κατοικήθηκε σε πρώιμους χρόνους από Παίονες και Θράκες.

Αργότερα κατά τον 6ο αιώνα οι Σλάβοι κατοίκησαν τμήματα της περιοχής. Ακριβέστερα, κατά τον 7ο αι. μέλη της σλαβικής φυλής Σμόλυανι αποίκησαν την κοιλάδα Κότσανη και έχτισαν οχυρό. Οι Κύριλλος και Μεθόδιος, θεμελιωτές της σλαβικής εκπαίδευσης, έμειναν στην κοιλάδα από το έτος 845 έως το 855 και στην περιοχή Μπρεγκάλνικα άρχισαν να κηρύσσουν τον χριστιανισμό στη σλαβική γλώσσα.

Αν και η εγκατάσταση προϋπήρχε, η Κότσανη πρωτοαναφέρθηκε σε συμφωνητικό ειδικής παραχώρησης του 1337, στο οποίο ο Γιοβάν Όλιβερ δώρισε την εκκλησία του αγ. Δημητρίου στην Κότσανη.

Αρχαιολογική μαρτυρία|Αρχαιολογικά ευρήματα στην ίδια την πόλη αποκάλυψαν λείψανα ρωμαϊκής και βυζαντινής εγκατάστασης. Στις αρχές του 15ου αι. η περιοχή υποτάχθηκε στην οθωμανική κυριαρχία. Ο χρονικογράφος ταξιδευτής Εβλιγιά Τσελεμπί, που επισκέφθηκε την πόλη το 1662, ανέφερε ότι είχε 600 νοικοκυριά, ένα τζαμί, ένα μαζίντ, ένα πανδοχείο και 15 καταστήματα χειροτεχνίας. Κατά τον 18ο και στις αρχές του 19ου αι. Η πόλη απέκτησε δημογραφικό πρόβλημα. Η πληθυσμιακή ανάκαμψη ξεκίνησε το 1878, περίοδο κατά την οποία η πόλη διέθετε 450 - 500 νοικοκυριά. Στην πόλη υπήρχαν δύο φεουδαλικές κατοικίες σε σχήμα πύργων  που θεωρείται ότι χρονολογούνται από τον 16ο - 17ο αι.

Το 1945 εγκαταστάθηκαν στην Κότσανη, πολλές οικογένειες Σαρακατσαναίων που ζούσαν σε διάφορες περιοχές της Βόρειας Μακεδονίας, πολλοί από τους οποίους σήμερα έχουν προσφύγει στην Ελλάδα. Το ακόλουθο δημοτικό τραγούδι της Κότσιανης, εξιστορεί το γεγονός:

Εσείς βουνά, ψηλά βουνά, της Μπάρας και τ’ Αλτσιάκι
φέτος μη λουλουδίσετε, χορτάρι μη φυτρώστε
κι εσείς βρύσες, κρυόβρυσες, ούλες να ξηραθείτε
για το κακό που γένηκε με τους Σαρακατσάνους.
Τα πρόβατα τα πήρανε, τα όμορφα μπινέκια
Ρημάξανε τα μαντριά και τα σκυλιά ουρλιάζουν
Κι αυτούς τους ξενιτέψανε στη έρημη τη Κότσιανη

Μνημεία
Πολυάριθμα πολιτιστικά και ιστορικά μνημεία, από την αρχαία εποχή έως τον μεσαίωνα είναι απλωμένα στην ευρύτερη περιοχή της Κότσανης. Ένα από αυτά αφορά στην αρχαιολογική θέση Ντόλνο Γκράντιστε και το άλλο τους μεσαιωνικούς πύργους ης Κότσανης στο κέντρο της πόλης.

Τα μοναστηριακά συμπλέγματα των γειτονικών χωριών Μορόντβις και Παντελέι είναι γνωστά τόσο για την αρχιτεκτονική όσο και τις τοιχογραφίες τους.

Χαρακτηριστικά

Η πόλη καλύπτεται από πράσινο, ιδίως κατά μήκος του ποταμού Κότσανι. Η πόλη είναι πολύ καθαρή και έχει τον τίτλο της καθαρότερης πόλης της χώρας.

Σήμερα η Κότσανη είναι μια σύγχρονη πόλη με σχεδιασμένες υποδομές, δρόμους, πολλά μοντέρνα κτίρια και πολυκατοικίες, νοσοκομείο, εμπορικό κέντρο, πάρκο και νεόδμητη βιομηχανική ζώνη. Όλα αυτά είναι προσεκτικά σχεδιασμένα και δομημένα, σύμφωνα με τα σύγχρονα πρότυπα διαβίωσης και αισθητικής. Νέα προάστια έχουν κατασκευαστεί κυρίως στα ανατολικά, όπου η πόλη φθάνει σχεδόν τα πρώτα σπίτια του Οριζάρι και στα δυτικά, πέρα από τη βιομηχανική ζώνη.

Αδελφές πόλεις 

Η Κότσανη διατηρεί δεσμούς με τις παρακάτω πόλεις:
  Καζανλάκ, Βουλγαρία
  Σιτζετσεντμίκλος, Ουγγαρία
  Γιενιφοκά, Τουρκία
  Κρίζεβτσι, Κροατία
  Περέγιεσλαβ, Ουκρανία
  Νόβι Κνέζεβατς, Σερβία

Παραπομπές σημειώσεις

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Τοπική διοίκηση
Παλιές φωτογραφίες

Πόλεις της Βόρειας Μακεδονίας
Ανατολική Στατιστική Περιφέρεια (Βόρεια Μακεδονία)
Δήμος Κότσανης