Μίνο Μιλάνι

Ο Μίνο Μιλάνι (Guglielmo ή Mino Milani, 3 Φεβρουαρίου 1928 – 10 Φεβρουαρίου 2022), γνωστός και με τα ψευδώνυμα Stelio Martelli, Eugenio Ventura και Piero Selva, ήταν Ιταλός συγγραφέας, δημοσιογράφος και ιστορικός, με σημαντικό έργο στην παιδική λογοτεχνία και στα κόμικς.

Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Μίνο Μιλάνι γεννήθηκε στην Παβία, σπούδασε φιλολογία και καταπιάστηκε από νέος με τη λογοτεχνία, καθώς η διπλωματική εργασία του το 1950 για τους brigantaggio της Καλαβρίας εξελίχθηκε αργότερα στο «Πολεμικό Μυθιστόρημα».

Η κυρίως δραστηριότητά του ως δημοσιογράφου και συγγραφέα άρχισε το 1953, οπότε άρχισε να συνεργάζεται, γράφοντας διηγήματα, με το παιδικό περιοδικό Corriere dei Piccoli (σε ελεύθερη μετάφραση «Παιδικός Ταχυδρόμος») ή Corrierino, που τότε είχε διευθυντή τον Τζιοβάννι Μόσκα και ήταν πολύ γνωστό. Η συνεργασία του Μιλάνι με αυτό κράτησε 24 ολόκληρα χρόνια, ως το 1977.

Το 1957 το πρώτο του μυθιστόρημα, το Με την καρδιά μες στο χέρι, κερδίζει το ιταλικό βραβείο «Σοροπτιμίστι» και την εκτίμηση των νεαρών αναγνωστών του. Τα μυθιστορήματά του για παιδιά και νέους περιλαμβάνουν επίσης τη σειρά με τις περιπέτειες του καουμπόι Τόμυ Ρίβερ. Αρχίζει εξάλλου να γράφει ιστορίες («σενάρια») για κόμικς, κάτι που θα τον οδηγήσει σε συνεργασίες με τους σημαντικότερους Ιταλούς σκιτσογράφους κόμικς: Ούγκο Πρατ, Γκράτσια Νιντάζιο, Άλντο Ντι Τζεννάρο, Ντίνο Μπαττάλια, Σέρτζιο Τόππι.

Μετά το τέλος της συνεργασίας του με το Corriere dei Piccoli, ο Μιλάνι ανέλαβε τη διεύθυνση του καθημερινού εντύπου La Provincia Pavese, ενώ ταυτόχρονα έγραφε μυθιστορήματα και πάνω από όλα εργασίες και βιογραφίες με ιστορικό θέμα.

Ιδιαίτερα σημαντικά θεωρούνται τα βιβλία του επί της ιστορίας της Παβίας, οι βιογραφίες του Τζουζέπε Γκαριμπάλντι (1982) και της Ανίτα Γκαριμπάλντι (1995), καθώς και η λεπτομερής αναπαράσταση (1971) της Μάχης του Σολφερίνο (το τελευταίο έργο του με το ψευδώνυμο Stelio Martelli).

Πολυγραφότατος συγγραφέας, ο Μίνο Μιλάνι κέρδισε αρκετά ιταλικά λογοτεχνικά βραβεία και τιμήθηκε από την ιδιαίτερη πατρίδα του, την Παβία, με την έκθεση Le mani di Mino («Τα χέρια του Μίνο»). Για τα ιστορικά του έργα ο δήμος του Μέντολε στην επαρχία της Μάντοβα του απένειμε το 2011 τον τίτλο του «επίτιμου δημότη» (cittadinanza onoraria). Πέθανε στη γενέτειρά του Πάβια σε ηλικία 94 ετών.

Κριτική αποτίμηση και ύφος 
Κατά τον μεταφραστή του στην ελληνική Κώστα Μακρυγιάννη, τα κυριότερα χαρακτηριστικά της συγγραφικής ικανότητας του Μίνο Μιλάνι στα μυθιστορήματα και τα διηγήματά του είναι «ένα προσωπικό ύφος και μια εξαίρετη ψυχολογική διαίσθηση... ...Το ύφος του λιτό και απέριττο, απαλλαγμένο από ρητορική φιλολογία, η φράση του κοφτή και ρωμαλέα, οι διάλογοί του... ...με τη θαυμάσια λακωνικότητά τους δημιουργούν μιαν ατμόσφαιρα όπου εκτυλίσσεται με ξεχωριστή άνεση ο μύθος των έργων του».

 Τα βιβλία του 
 Μυθιστορήματα και διηγήματα 
 Ragazzi di cuore (Παιδιά με καρδιά), εκδ. Cino Del Duca, 1960 (10 διηγήματα)
 Sir Crispino, εκδ. Mursia, 1966
 La realtà romanzesca, εκδ. Mursia, 1967
 Il fiume non si ferma (Το ποτάμι δεν σταματάει), 1968
 Il Paese delle Grandi Orme (Στη Χώρα των Μεγάλων Αχναριών), εκδ. Mursia, 1970
 In fondo al pozzo, εκδ. Mursia, 1970
 Selina, εκδ. Mondadori, 1980
 Le isole della paura, εκδ. Mondadori, 1982
 Romanzo MilitareΠολεμικό Μυθιστόρημα, εκδ. Camunia, 1986
 L'uomo giusto, εκδ. Rizzoli, 1989
 Fantasma d'amore, εκδ. Rizzoli, 1990
 Guglielmo e la moneta d'oro, 1992
 Quei due anni di amore e di guerra (1943-45), εκδ. Piemme, 1992
 La fine della Battaglia, εκδ. Camunia, 1993
 I cavalieri della Tavola rotonda, εκδ. Mursia, 1993
 L'ultimo lupo, εκδ. Piemme, 1993
 Guerrino il meschino, εκδ. Mursia, 1996
 Incantesimo donna, εκδ. Giunti, 1997
 Eudes 1789: un ragazzo di Francia, εκδ. Mursia, 1999
 Il mistero di Carona, εκδ. Ponzio, 1999
 Ed ora, Ferrari? Una storia pavese del XIX secolo, εκδ. Ponzio, 1999
 La storia di Orfeo ed Euridice, εκδ. Einaudi, 2000
 Gianni Babbeo va sulla luna, εκδ. Aragno, 2000
 Tradimenti, εκδ. Todaro, 2000
 Efrem, il cavaliere, εκδ. La Scuola, 2000
 L'uomo venuto dal nulla, εκδ. Salani, 2000
 In fondo al pozzo, εκδ. Alfa edizioni, 2001 (σειρά CD)
 Crespi Jacopo, εκδ. Fabbri, 2001
 I cavalieri della Tavola rotonda, εκδ. Mursia, 2001
 Tre arance di Natale, εκδ. Interlinea, 2002
 Un'avventura sul Po, εκδ. EMP, 2002
 La storia di Tristano e Isotta, εκδ. Einaudi, 2002
 Seduto nell'erba, al buio. Diario di un ragazzo italiano. Estate 1944, εκδ. Fabbri, 2002
 Lama triangolare. Ossia l'amara notte del commissario Ferrari, εκδ. Ponzio, 2002
 Aka Hor, εκδ. Fabbri, 2002
 La ricerca del Santo Gral, εκδ. Mursia, 2002
 Quaderno di un amore perduto, εκδ. Aragno, 2003
 Vantina. Un amore di Napoleone all'Elba, εκδ. Iuculano, 2003
 Quattro giorni con chi, εκδ. Signorelli, 2003
 La torta, εκδ. Interlinea, 2003
 Giulia, εκδ. Interlinea, 2004
 Chi mi ha toccato, εκδ. Ibis, 2005
 La cagna del ponte - ­La casa di via Robolini, εκδ. Effigie, 2005
 La Guerra sia con me, εκδ. Mursia, 2005
 Udilla, εκδ. Fabbri, 2005
 Sognando Garibaldi, εκδ. Piemme, 2005
 Il Vampiro di piazza Cavagneria - La ricamatrice, εκδ. Effigie, 2006
 Un angelo probabilmente, εκδ. Einaudi, 2006
 Ortensia, εκδ. Iuculano, 2007
 Romanzo di Robin Hood, εκδ. Mursia, 2007
 Due biglietti di sola andata, εκδ. Ibis, 2007
 Un'altra sconfitta, Ferrari, εκδ. Effigie, 2008
 Perdere la testa, εκδ. Mursia, 2008
 Dopo trent'anni, εκδ. Effigie, 2009
 Via Pietro Azzario 20, εκδ. Effigie,2009L'autore si racconta, εκδ. Franco Angeli, 2009
 Romanzo militare, εκδ. Mursia, 2011 ISBN 978-88-425-4841-6
 Storia di Dedalo e Icaroεκδ. Einaudi ragazzi ISBN 9788879262903
 Storia di Ulisse e Argo εκδ. Einaudi ragazzi
 La donna che non c'era, εκδ. Effigie, 2010
 Piccolo destino, εκδ. Mursia, 2010
 Garibaldino senza saperlo εκδ. Mursia, 2011

Σειρά (ciclo) μυθιστορημάτων του Τόμυ Ρίβερ:
 Tommy River (1960)
 Il ritorno di Tommy River (Η επιστροφή του Τόμυ Ρίβερ, 1961)
 Tommy River e il Tuerto (Ο Τόμυ και ο Τουέρτο, 1962)
 Tommy River e lo Scozzese (1964)
 Tommy River sulla via del Nord (1965)
 L'avventura di Tommy River (1968)
 Tommy River e la lunga pista (1970)
 Tommy River, addio (1976)

 Μελέτες, τέχνη και ιστορία 
 Pavia e i suoi territori nel risorgimento d'Italia, Tip. del Libro, 1959
 Storia popolare di Pavia. Primo millennio, E.P.T. (Tip. Fusi), 1967
 La grande avventura dell'uomo. Studio e interpretazione del genere umano ideato, condotto e illustrato da Cesare Colombi e scritto da Mino Milani, Μιλάνο, AMZ, 1970-1975. 8 τόμοι
 Le battaglie di Solferino e San Martino, Edizioni Varesina grafica - Azzate, 1971
 La crociera del «Maddaloni». Vita e morte di Nino Bixio, Mursia, 1977
 Uomini che non ebbero paura, EMP, 1980
 No alla violenza. Martin Luther King, Mohandas K. Gandhi, Massimiliano Kolbe, Anna Frank, EMP, 1981
 Padre Kolbe, EMP, 1982
 Storia di Pavia. Una grande storia in breve, Camunia, 1985
 Gerolamo Cardano, Camunia, 1990
 Il fiume non si ferma. Le «Camicie rosse» in Uruguay, Mursia, 1994
 Boezio. L'ultimo degli antichi, Camunia, 1994
 La santa Allegranza. L'alba del risorgimento italiano, Mursia, 1994
 Storia avventurosa di Pavia, Luigi Ponzio, 1998-1999
 La storia di Enrico VIII e delle sue sei mogli, Einaudi, 2001
 Pavia the beautiful. A suggestion for a walk, Stroud Abbiati L. M., 2003
 Risorgimento pavese, Effigie edizioni, 2004
 Arduino e il Regno italico, De Agostini, 1988
 Giuseppe Garibaldi. Biografia critica, Mursia, 1982 (με πρόλογο του Τζιοβάννι Σπαντολίνι)
 Anita Garibaldi. Vita e morte di Ana Maria de Jesus, Camunia, 1995 (σε συνεργασία με τον Ivan Boris)
 Il mio cielo d'oro, Effigie, 2004
 Le battaglie di Solferino e San Martino, Edizioni GAM, 2008
 Due di Mille, Edizioni GAM, 2011
 Vita e morte di Nino Bixio, Mursia, 2011
 Dall'impero alla Repubblica. 1470 anni di storia italiana, Mursia 2012

 Ελληνικές μεταφράσεις 
 Σαντα Αλεγκράντσα (μετάφρ. Κώστα Μακρυγιάννη), εκδόσεις Χάρη Πάτση - σειρά «Τα 100 αριστουργήματα» (νο. 2), Αθήνα 1967
 Στη Χώρα των Μεγάλων Αχναριών (μετάφρ. Κώστα Μακρυγιάννη), εκδόσεις Χάρη Πάτση - σειρά «Τα 100 αριστουργήματα», Αθήνα 1967. Περιλαμβάνει και 6 διηγήματα του Μιλάνι: Ο «Μεγάλος Φονιάς», `Ενας αριθμός μέσα στην ομίχλη, Φωτιά στις γραμμές του τραίνου, Η κίτρινη φλόγα, `Ενας χρόνος φυγής και Ο τυφλός πιλότος του τζετ.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι-πηγές 

 Intervista di una ragazza a Mino Milani
 Scheda bio-bibliografica di Mino Milani
  Andrea Carta, Mino Milani: biografia, bibliografia, importanza in campo fantascientifico, in Continuum'', numero monografico dedicato a Mino Milani
 Scheda bio-bibliografica di Mino Milani della Fondazione Franco Fossati

Ιταλοί μυθιστοριογράφοι
Ιταλοί διηγηματογράφοι
Συγγραφείς παιδικής και νεανικής λογοτεχνίας
Ιταλοί ιστορικοί
Ιταλοί κριτικοί
Ιταλοί δημοσιογράφοι
Ιταλοί δημιουργοί κόμικς