Πιτθεύς (δήμος)

Ο Πίθος ή Πιτθεύς ή Πιτθός (), (ο δήμος: Πίθου) ήταν αρχαίος οικισμός - πόλη και δήμος της Κεκροπίδας (περιοχή της Αρχαίας Αττικής και φυλή της αρχαίας Αθήνας).

Ονομασία
Ο δήμος πήρε πιθανώς το όνομά του, από τον μυθικό επώνυμο ήρωα Πιτθέα (Πιτθεύς), ο οποίος ήταν φίλος του Αιγέα και βασιλιάς της Τροιζήνας, γιος του Πέλοπα και της Ιπποδαμείας. Ο Πιτθέας ήταν πατέρας της Αίθρας και παππούς του βασιλιά της Αθήνας Θησέα.

Τοποθεσία του αρχαίου δήμου 
Ο δήμος του Πίθου, ήταν δήμος των Μεσογείων. Η τοποθεσία του δήμου αυτού δεν έχει ακόμα ταυτιστεί επακριβώς με κάποια σημερινή περιοχή και σύμφωνα με τον John S. Traill παραμένει άγνωστη, αν και άλλοι σύγχρονοι ερευνητές θεωρούν ότι  πιθανότατα βρισκόταν βορειοανατολικά της περιοχής του σύγχρονου Χαλανδρίου. 

Ο ερευνητής του 19ου αιώνα Διονύσιος Σουρμελής, πίστευε ότι ο δήμος Πίθου βρίσκονταν στην περιοχή Κωλοπίθεζα.

Η συμμετοχή του δήμου στην αρχαία Βουλή
Ο δήμος, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές, ως μέλος της Κεκροπίδας φυλής, συμμετείχε με 3 ή 4 βουλευτές στην αρχαία Βουλή των 500, κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.). Κατά τη δεύτερη (307/306 – 224/223 π.Χ.) και την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.) ο δήμος αντιπροσωπευόταν με 4 ή 5 βουλευτές στη Βουλή των 600. Κατά την τέταρτη (201/200 π.Χ. – 126/127) και την πέμπτη περίοδο (126/127 – 3ος αιώνας) είναι άγνωστος ο αριθμός βουλευτών–αντιπροσώπων του δήμου.

Οι κάτοικοι του Πίθου 
Ο δημότης του αρχαίου Πίθου ονομαζόταν Πιθεύς ή Πιτθεύς. Οι περισσότεροι ερευνητές αναφέρουν τον δήμο ως μέλος της Κεκροπίδος φυλής, αλλά, συναντάται και ως δήμος της Αιγηίδος φυλής. Από τον δήμο αυτόν προερχόταν ένας από τους κατηγόρους του Σωκράτη, ο Μέλητος («Μέλητος Μελήτου Πιτθεύς»). Άλλο πρόσωπο από τον ίδιο δήμο ήταν ο Διοκλής Πιτθεύς. Ο δήμος αναφέρεται σε διάφορα έργα για την εξαιρετική παραγωγή καρπών στην περιοχή του, όπως τα φουντούκια και  τα βελανίδια.

Λατρευτικές παραδόσεις
Λόγω της σύνδεσής του με τον παππού του Πιτθέα, ο Θησέας λατρευόταν αρχικά ως τοπικός ήρωας. Ο δήμος είχε σύνδεση με την αρχαία Παλλήνη, όπου βρισκόταν ο περίφημος ναός της Αθηνάς της Παλληνίδος και ήταν μέλος της θρησκευτικής συμμαχίας–συνομοσπονδίας, γνωστής ως η «Κοινωνία της Αθηνάς Παλληνίδος». Η θρησκευτική αυτή συμμαχία περιλάμβανε, εκτός από τον δήμο Πίθου, τους δήμους της Παλλήνης, του Γαργηττού, των Αχαρνών και των Παιονιδών, αλλά δεν αποκλείεται η πιθανότητα συμμετοχής και άλλων δήμων. Ο δήμος συμμετείχε επίσης στην ετήσια εορτή Θεσμοφόρια.

Προσωπικότητες από τον Πίθο 
Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από το δήμο του Πίθου, όπως ο Δεινίας ο Πιθεύς, ο Δείνων ο Πιθεύς γιος του Δεινία, ο Δημαίνετος ο Πιθεύς, ο βουλευτής Δημήτριος ο Πιθεύς γιος του Βρομίου, ο βουλευτής Διονύσιος ο Πιθεύς, ο θεσμοθέτης Δρομοκλής ο Πιθεύς κ.α. Από τους πλέον γνωστούς, οι οποίοι είχαν κάποιου είδους σχέση με το δήμο ή την περιοχή του ήταν επίσης οι:
 Μέλητος, 4ος-3ος αιώνας π.Χ., (είχε ενταχθεί στον δήμο).

Δείτε επίσης 
 Αρχαία Αθήνα
 Κεκροπίδα φυλή

Παραπομπές - σημειώσεις

Πηγές – βιβλιογραφία

Πρωτογενείς πηγές 
 Αρποκρατίων, «Λεξικόν των δέκα ρητόρων», Π, λήμμα "ΠΙΤΘΕΥΣ".
 Διογένης Λαέρτιος, «Βίοι φιλοσόφων», Βιβλίο Β΄, «Σωκράτης», 40.
 Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι», «Θησεύς», 3.1-4.1.
 Ελληνικές επιγραφές - IG Πιθ & Πιτθ Attica (IG I-III).

Δευτερογενείς πηγές
 Pithus, στην ιστοσελίδα: referenceworks.brillonline.com,
 John S. Traill: The political organization of Attica: a study of the demes, trittyes, and phylai, and their representation in the Athenian Council,“Attica”. (51, 59, 62, 68, 112 Nr. 115, Tab. 7.). Princeton: American School of Classical Studies at Athens (ASCSA), 1975, ISBN 978-0-87661-514-0
 John S. Traill: Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica. Athenians Victoria College, Toronto 1986, p. 4, 11, 13f., 21f., 24f., 135.
 Peter Siewert, "Die Trittyen Attikas und die Heeresreform des Kleisthenes", C.H. Beck, München 1982, ISBN 3406080634, ISBN 9783406080630

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 

Δήμοι της Αρχαίας Αττικής
Αρχαία Αθήνα