Κοινοτικό σήμα

Κοινοτικό σήμα θεωρείται κάθε σημείο επιδεκτικό γραφικής παραστάσεως, ικανό να διακρίνει τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες μίας επιχείρησης από εκείνα άλλων επιχειρήσεων.

Κοινοτικά σήματα μπορούν να αποτελέσουν ιδίως: ονόματα φυσικών ή νομικών προσώπων, λέξεις, ψευδώνυμα, επωνυμία επιχείρησης, λογότυπο, απεικονίσεις, σχέδια, γράμματα, αριθμοί, το σχήμα ενός προϊόντος, το σχήμα μίας συσκευασίας, τίτλος εφημερίδας ή περιοδικού.

Το κοινοτικό σήμα, μέσω, μιας ενιαίας διαδικασίας ενώπιον του Γραφείου Εναρμόνισης στην Εσωτερική Αγορά (ΟΗΜΙ), επιτρέπει την καταχώριση ενός σήματος που θα επωφελείται ενιαίας προστασίας και θα παράγει τα αποτελέσματά του σε ολόκληρη την κοινοτική επικράτεια.

Με βάση μία μοναδική αίτηση που υποβάλλεται στο ΟΗΜΙ, το κοινοτικό σήμα έχει έναν ενιαίο χαρακτήρα, με την έννοια ότι παράγει τα ίδια αποτελέσματα με το σύνολο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας

Δικαιούχοι κοινοτικών σημάτων

Δικαιούχοι κοινοτικών σημάτων δύνανται να είναι τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα, συμπεριλαμβανομένων των φορέων δημοσίου δικαίου, που είναι:

 Υπήκοοι κρατών μελών
 Υπήκοοι άλλων κρατών μελών που συμμετέχουν στη σύμβαση του Παρισιού για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας
 Υπήκοοι κρατών που δεν συμμετέχουν στη σύμβαση του Παρισιού αλλά που κατοικούν ή εδρεύουν στην επικράτεια της Κοινότητας ή κράτους που μετέχει στη σύμβαση
 Υπήκοοι κάθε άλλου κράτους που εγγυάται στους υπηκόους των κρατών μελών την ίδια προστασία με εκείνη που εγγυάται στους δικούς του εθνικούς υπηκόους

Προϋποθέσεις κοινοτικού σήματος

Για να γίνεται δεκτό ένα κοινοτικό σήμα θα πρέπει να προϋποθέτει τα εξής:

 Να έχει διακριτικό χαρακτήρα
 Να αποτελείται από σύμβολα ή ενδείξεις που δεν έχουν καταστεί συνήθους χρήσης στην τρέχουσα γλώσσα ή στις εμπορικές πρακτικές
 Να μην είναι αντίθετο προς τη δημόσια τάξη ή τα χριστά ήθη
 Να μην παραπλανά το κοινό,π.χ. ως προς τη φύση, την ποιότητα ή τη γεωγραφική προέλευση του προϊόντος ή της υπηρεσίας

Δικαιώματα

Το κοινοτικό σήμα παρέχει στο δικαιούχο του ένα αποκλειστικό δικαίωμα. Ο δικαιούχος έχει το δικαίωμα να απαγορεύσει σε τρίτους να κάνουν χρήση για εμπορικούς σκοπούς ενός συμβόλου:

 Ταυτόσημου προς το κοινοτικό σήμα για προϊόντα ή υπηρεσίες ταυτόσημες προς εκείνες για τις οποίες έχει καταχωρηθεί αυτό
 Για το οποίο υφίσταται κίνδυνος σύγχυσης, μεταξύ του κοινού, με άλλο σήμα
 Ταυτόσημου ή παρόμοιου προς το κοινοτικό σήμα για προϊόντα ή υπηρεσίες που δεν είναι παρόμοιες με εκείνες για τις οποίες έχει καταχωρηθεί το κοινοτικό σήμα, όταν η χρήση του συμβόλου αντλεί όφελος από τη φήμη και το διακριτικό χαρακτήρα του σήματος

Αντίθετα το δικαίωμα που παρέχεται με το κοινοτικό σήμα δεν επιτρέπει στο δικαιούχο του να απαγορεύει σε τρίτο τη χρήση, για εμπορικούς σκοπούς :

 Του ονόματος ή της διεύθυνσής του
 Ενδείξεων σχετικών με το είδος, την ποιότητα, τον προορισμό, την αξία, την γεωγραφική προέλευση, την εποχή παραγωγής του προϊόντος ή της παροχής της υπηρεσίας  ή άλλων χαρακτηριστικών αυτών
 Του σήματος όταν η χρήση αυτή είναι αναγκαία για την ένδειξη του προορισμού ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσία, ιδίως ως εξαρτήματος ή ανταλλακτικού

Αίτηση κοινοτικού σήματος

Κατ’ επιλογή του αιτούντος, η αίτηση κοινοτικού σήματος κατατίθεται είτε στο ΟΗΜΙ, είτε στην κεντρική υπηρεσία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας ενός κράτους μέλους ή στο γραφείο σημάτων της Benelux. Αυτή η υπηρεσία ή γραφείο θα πρέπει τότε να ενεργήσει για τη διαβίβαση της αίτησης στο ΟΗΜΙ εντός προθεσμίας 2 εβδομάδων από την κατάθεση. Η αίτηση θα πρέπει να συνοδεύεται από διάφορα έγγραφα και πληροφορίες (συγκεκριμένα αίτηση καταχώρισης, στοιχεία που να επιτρέπουν την αναγνώριση ταυτότητας του αιτούντος και του πίνακα προϊόντων ή υπηρεσιών για τα οποία ζητείται η καταχώριση) και συνεπάγεται την καταβολή τέλους κατάθεσης και, κατά περίπτωση, ενός ή περισσότερων τελών ανά κλάση.

Όποιος καταθέσει ένα σήμα σε ένα από τα κράτη που μετέχουν στη σύμβαση του Παρισιού απολαμβάνει για την κατάθεση μιας αίτησης κοινοτικού σήματος για το ίδιο σήμα, δικαιώματος προτεραιότητας επί 6 μήνες από την ημερομηνία κατάθεσης της πρώτης αίτησης.

Διαδικασία καταχώρησης

Η κατάθεση μιας αίτησης κοινοτικού σήματος θα πρέπει  να συνοδεύεται υποχρεωτικά από μία διπλή έρευνα, που θα πραγματοποιείται από το ΟΗΜΙ και τα εθνικά γραφεία βιομηχανικής ιδιοκτησίας, για τα σήματα ή τις προηγούμενες αιτήσεις σημάτων, κοινοτικές ή εθνικές. 

Ο αιτών δύναται ανά πάσα στιγμή να αποσύρει την αίτηση του για κοινοτικό σήμα ή να περιορίσει τον κατάλογο προϊόντων και υπηρεσιών που περιλαμβάνονται σε αυτό. Αν ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις τις οποίες οφείλει να πληροί η αίτηση κοινοτικού σήματος, αυτή δημοσιεύεται.

Διάρκεια και ανανέωση

Η διάρκεια της καταχώρησης του κοινοτικού σήματος είναι δεκαετή από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης. Η καταχώρηση μπορεί να ανανεωθεί για δεκαετείς περιόδους.

Εντός 5 ετών από την ημερομηνία καταχώρισης, ένα κοινοτικό σήμα θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί πραγματικά από τον κάτοχο στην Κοινότητα για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες για τις οποίες καταχωρήθηκε.

Παραίτηση, έκπτωση και ακυρότητα

Το κοινοτικό σήμα μπορεί να αποτελέσει το αντικείμενο παραίτησης για το σύνολο ή μέρος των προϊόντων ή υπηρεσιών για τα οποία έχει καταχωρηθεί. Με βάση αίτηση που υποβάλλεται στο Γραφείο Εναρμόνισης στην Εσωτερική Αγορά (ΟΗΜΙ) και μετά από εξέταση, ο κάτοχος ενός κοινοτικού σήματος μπορεί να κηρυχθεί έκπτωτος των δικαιωμάτων του αν:

 Επί περίοδο 5 ετών το σήμα δεν χρησιμοποιήθηκε σοβαρά στην Κοινότητα και δεν υφίσταται καμία βάσιμη αιτιολόγηση για αυτό
 Το σήμα κατέστη, λόγω της δραστηριότητας ή αδράνειας του κατόχου του, ο συνήθης προσδιορισμός στο χώρο του εμπορίου ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας που αποτελούσαν το αντικείμενο καταχώρισης
 Το σήμα οδηγεί το κοινό σε σφάλμα, ιδίως ως προς τη φύση, την ποιότητα ή τη γεωγραφική προέλευση των προϊόντων αυτών ή των υπηρεσιών
 Ο κάτοχος του σήματος δεν πληρεί πλέον τις προϋποθέσεις που του επιτρέπουν να έχει την ιδιότητα του κατόχου κοινοτικού σήματος.

Διαδικασία προσφυγής

Μια διαδικασία προσφυγής μπορεί να υποβληθεί κατά κάθε απόφασης των εξεταστών, των τμημάτων ανακοπής, του τμήματος διαχείρισης των σημάτων και των νομικών ζητημάτων, και των τμημάτων ακύρωσης του ΟΗΜΙ. Το κείμενο του κανονισμού ορίζει τα πρόσωπα που δικαιούνται να υποβάλλουν προσφυγή, την προθεσμία και τη μορφή αυτής και προσδιορίζει τις προϋποθέσεις προδικαστικής αναθεώρησης, την εξέταση της προσφυγής, την απόφαση επί της προσφυγής και την προσφυγή ενώπιον του δικαστηρίου.

Παραποίηση - Απομίμηση

Τα κράτη μέλη είναι επιφορτισμένα με τον καθορισμό στις επικράτειες τους περιορισμένου αριθμού εθνικών δικαστικών αρχών πρώτης και δεύτερης βαθμίδας που θα έχουν αποκλειστική ιδιότητα για:

 Όλες τις ενέργειες που αφορούν προϊόντα-παραποιήσεις/απομιμήσεις
 Τις ενέργειες που αφορούν τη διαπίστωση περί προϊόντων που δεν αποτελούν παραποίηση-απομίμηση
 Τις αιτήσεις ανταγωγής σε περιπτώσεις έκπτωσης ή ακυρότητας του κοινοτικού σήματος

Όταν διαπιστώνεται ένα γεγονός παραποίησης-απομίμησης, το δικαστήριο των κοινοτικών σημάτων που είναι επιφορτισμένο με το φάκελο εκδίδει εντολή με την οποία απαγορεύεται στον εναγόμενο να συνεχίσει τις ενέργειες του. Λαμβάνει επίσης τα κατάλληλα μέτρα για την εγγύηση της τήρησης της απαγόρευσης αυτής.

Πηγές

Γραφείο Εναρμόνισης στην Εσωτερική Αγορά (ΟΗΜΙ)
 Κοινοτικό σήμα
Οδηγίες και Έλεγχος Κοινοτικών Σημάτων Αίτηση Κοινοτικού Σήματος
Δικαιώματα κοινοτικών σημάτων
Διαδικασία καταχώρησης

Διανοητική ιδιοκτησία