Ο Βασίλης ο Αρβανίτης

Ο Βασίλης ο Αρβανίτης είναι νουβέλα του Στρατή Μυριβήλη, που πρωτοδημοσιεύτηκε το 1943, ενώ είχε ήδη δημοσιευτεί σε πολύ πιο σύντομη μορφη ως διήγημα το 1934 στην εφημερίδα Πρωία και το 1939 στη συλλογή διηγημάτων Το γαλάζιο βιβλίο.

Ιστορία Δημοσιεύσεων
Ο Βασίλης ο Αρβανίτης εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην αθηναϊκή εφημερίδα Η Πρωία το 1934 ως μια μικρή ιστορία. Το 1939 μια δεύτερη, πολύ μεγαλύτερη εκδοχή συμπεριλήφθηκε σε μια συλλογή διηγημάτων του Μυριβήλη με τίτλο «Το γαλάζιο βιβλίο», αλλά αυτό και πάλι αναθεωρήθηκε και επεκτάθηκε κατά τη διάρκεια της περιόδου της γερμανικής κατοχής στην Ελλάδα και δημοσιεύτηκε σε ξεχωριστό τόμο στα τέλη του 1943, με ξυλόγλυπτες απεικονίσεις του Πάνου Βαλσαμάκη. Τα 3200 αντίτυπα αυτής της πρώτης έκδοσης εξαντλήθηκαν μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, έτσι ώστε μια δεύτερη έκδοση έπρεπε να δημοσιευθεί το 1944. Αυτή η δεύτερη έκδοση θα πρέπει να θεωρηθεί ως οριστική εκδοχή του Βασίλη Αρβανίτη. Ωστόσο, η έκδοση του 1943 είναι αυτή που αναδημοσιεύεται.

Υποδοχή
Από την πρώτη κιόλας δημοσίευση σε ξεχωριστό τόμο «Ο Βασίλης Αρβανίτης» έτυχε γενικής αναγνώρισης. Ο Απόστολος Σαχίνης το 1944, το περιέγραψε ως «ένα βιβλίο που μπορεί χωρίς δισταγμό να θεωρηθεί άψογα τέλειο» Ο Σαχίνης επισημαίνει πως συνιστά ένα ύμνο της φυσικής και πρωτόγονης δύναμης του λαϊκού ανθρώπου, αποθέωση της ανυπότακτης παλικαριάς. Ό,τι τον συνδέει, εδώ, τον Μυριβήλη με την παλιότερη πεζογραφία του είναι η γλώσσα και το ύφος του και η ηθογραφική πλαισίωση της ιστορίας του. Κι εδώ, όπως και στα άλλα του μυθιστορήματα είναι έντονες οι απηχήσεις  από  όλο το σώμα της δημοτικιστικής ηθογραφίας  Ο Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος, αποφαίνεται ότι «με το Βασίλη Αρβανίτη , ο Μυριβήλης έχει φθάσει στην ακμή της λογοτεχνικής ωριμότητας».

Ιστορικό πλαίσιο
Η υπόθεση της νουβέλας εξελίσσεται στο χωριό του Μυριβήλη τη Συκαμιά στο νησί της Λέσβου κατά την πρώτη δεκαετία του εικοστού αιώνα. Εκείνη την εποχή το νησί είχε μικτό πληθυσμό Ελλήνων και Τούρκων. Οι Έλληνες, οι οποίοι ήταν  η πλειοψηφία δεν είναι κύριοι του εαυτού τους και ονειρευόταν τη μέρα που θα απελευθερωθούν από τον τουρκικό ζυγό και να ενωθούν με την ηπειρωτική Ελλάδα.

Παραπομπές

Πηγές
Pavlos Andronikos [Παύλος Ανδρόνικος], Πρόλογος και Σημειώσεις στην αγγλική μετάφραση Stratis Myrivilis, Vasilis Arvanitis (Armidale, Αυστραλία: University of New England Publishing Unit, 1983).
Παύλος Ανδρόνικος, "Ο αφηγητής στο Βασίλη Αρβανίτη του Στράτη Μυριβήλη", μετάφραση Χρ. Φίφης, Νέα Εστία τ. 128 (1990), σελ.109-133.
Απόστολος Σαχίνης, Μεσοπολεμικοί και μεταπολεμικοί πεζογράφοι, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας Αθήνα, 1985,σελ.20-26

Βιβλιογραφία
Ο Βασίλης ο Αρβανίτης, εκδ. Εστία, 2010 ISBN 978-960-05-0133-9
Ο Βασίλης ο Αρβανίτης, Εκδ. Παπαζήση, 2010 ISBN 960-02-1353-1

Μυθιστορήματα του Στράτη Μυριβήλη