Ηλιόδωρος (αποσαφήνιση)

Το αρχαίο ελληνικό όνομα Ηλιόδωρος (Ἥλιος + δῶρον = δώρο του ηλίου) μπορεί να αναφέρεται (κατά ιδιότητα και χρόνο ζωής):

Ηλιόδωρος (υπουργός), ένας από τους υπουργούς ή τους συμβούλους του βασιλιά των Σελευκιδών Σέλευκου Δ' του Φιλοπάτορος.

Φιλόσοφοι
Ηλιόδωρος (Αράβιος), σοφιστής, σύγχρονος του Φιλόστρατου. (2ος και 3ος αιώνας). Ασκούσε μεγάλη επιρροή στον αυτοκράτορα Καρακάλλα αλλά μετά το θάνατό του, το 217, εξορίστηκε. Επανήλθε στη Ρώμη μετά από κάποια χρόνια.
Ηλιόδωρος (φιλόσοφος) νεοπλατωνικός φιλόσοφος, που έζησε στις αρχές του 6ου αιώνα μ.Χ.

Άνθρωποι της Τέχνης
Ηλιόδωρος (ανδριαντοποιός), του 2ου π.Χ. αιώνα αναφερόμενος από τον Πλίνιο.
Ηλιόδωρος (χαλκούργος), αναφερόμενος από τον Πλίνιο.
Ηλιόδωρος ο Αθηναίος, πιθανώς ζωγράφος, κατά άλλους μελετητές ταυτίζεται με τον Ηλιόδωρο τον ανδριαντοποιό.
Ηλιόδωρος, γιος του ανδριαντοποιού, επίσης ανδριαντοποιός.
Ηλιόδωρος ο Εμεσηνός, εκπρόσωπος του λεγόμενου ελληνικού σοφιστικού ή ερωτικού μυθιστορήματος από την Έμεσα της Συρίας (3ος ή 4ος αι.).
Ηλιόδωρος (τραγικός ποιητής), καταγόμενος από την Αθήνα, έζησε μετά τα χρόνια του Κικέρωνα.

Αθλητές
 Ηλιόδωρος ο Κώος (1ος αιώνας μ.Χ.), αθλητής της πάλης
 Ηλιόδωρος ή Απολλώνις Αλεξανδρεύς, (1ος/2ος αιώνας μ.Χ.), ολυμπιονίκης στο αγώνισμα του σταδίου στους 218ους (93 μ.Χ.) ολυμπιακούς αγώνες της αρχαιότητας.
 Ηλιόδωρος ο Τρωσιδάμας (3ος αιώνας μ.Χ.), ολυμπιονίκης στο αγώνισμα του σταδίου

Άλλα πρόσωπα
Ηλιόδωρος (περιηγητής), πιθανώς έζησε στα τέλη του 2ου π.Χ. αιώνα και έχει γράψει για τα μνημεία της Αθήνας, ιδιαίτερα την Ακρόπολη και τα αναθήματά της (δεκαπέντε βιβλία).
Ηλιόδωρος (χειρουργός), από την Συρία ή την Αίγυπτο του 1ου με 2ο μ.Χ. αιώνα.
Ηλιόδωρος ο μετρικός, γραμματικός που έζησε τον 1ο αιώνα με καταγωγή από την Αλεξάνδρεια. Λόγιος που εξέδωσε τον Αριστοφάνη και έγραψε εγχειρίο μετρικής που χρησιμοποιήθηκε από τους μεταγενέστερους μετρικούς και κυρίως τον Ηφαιστίωνα.
Ηλιόδωρος ο Λαρισσαίος του 1ου αιώνα, μαθηματικός που έγραψε το "Κεφάλαια των οπτικών υποθέσεων".
Ηλιόδωρος, διοικητής Αντιόχειας όταν αυτοκράτορας της Ρώμης ήταν ο Πρόμπος. Το 278 και επί των ημερών του μαρτύρησαν οι Άγιοι Τροφίμος, Σαββατίος και Δορυμέδων.
Ηλιόδωρος, Έλληνας πρεσβευτής του βασιλείου της Βακτριανής, ο οποίος ασπάστηκε τον Ινδουϊσμό.

Στην εκκλησία
Όνομα αγίων της ορθόδοξης εκκλησίας:
 Ηλιόδωρος Μάρτυρας, αλλιώς Νίκων, ο οποίος εορτάζεται στις 26 Νοεμβρίου.
 Ηλιόδωρος Μάρτυρας, από την Μαγεδώ της Παμφυλίας και ο οποίος εορτάζεται στις 19 Νοεμβρίου. Το 272, όταν αυτοκράτορας ήταν ο Αυρηλιανός και στη Μαγιδώ της Παμφυλίας ηγεμόνας ο Αέτιος, ο Ηλιόδωρος συνελήφθη ως χριστιανός. Επειδή δεν πείστηκε να θυσιάσει στα είδωλα άρχισαν να τον βασανίζουν   ξεσχίζοντας τις πλευρές του με σιδερένια νύχια και καίοντες τις πληγές του με αναμμένες από ρητίνη λαμπάδες. Όταν ο Άγιος πήγε να λιποψυχήσει με την προσευχή προς τον Κύριο, δυνάμωσε η πίστη και η ψύχη του και κατάφερε να αντέξει βασανιστήρια που ακολούθησαν. Στο τέλος, αφού οδηγήθηκε έξω από την πόλη, αποκεφαλίστηκε.
 Ηλιόδωρος, Μάρτυρας, μαρτύρησε μαζί με τον Δόσα ή Σοδά, επί της  βασίλειας Σαβωρίου της Περσίας και εορτάζεται στις 20 Αυγούστου. Σε ηλικία 95 χρονών ο Ηλιόδωρος μαζί με τον Δοσά αντιτάχτηκαν έντονα στον Σαβώριο όταν αυτός με τα στρατεύματα του άρχισε να γκρεμίζει τους ναούς των χριστιανών και να καίει τις άγιες εικόνες,. Τότε ο Σαβώριος αφού τους φυλάκισε πρώτα, στη συνέχεια τους βασάνισε σκληρά, τους έκοψε τις μύτες και τελικά τους θανάτωσε καίγοντας τα κεφάλια τους.
 Ηλιόδωρος, εκκλησιαστικός συγγραφέας, έζησε κατά το πρώτο μισό του 4ου αιώνα μ.Χ.

Άλλες ονομασίες 
 Ηλιόδωρος ή το ηλιόδωρο, παραλλαγή του πυριτικού ορυκτού Βηηρυλλίου (βλ. παραλλαγές Βήρυλλου).
 Ηλιόδωρος ή Λινιόδορος, παραλία στην Κέρκυρα, κοντά στο χωριό Λιαπάδες

Παραπομπές

Αποσαφηνίσεις ονομάτων