Το εμβατήριο Ραντέτσκυ (μυθιστόρημα)

Το Εμβατήριο Ραντέτσκυ (γερμ. Radetzkymarsch) είναι μυθιστόρημα του Γιόζεφ Ροτ. Το έργο θεωρείται το σημαντικότερο του Αυστριακού λογοτέχνη και ένα από τα σημαντικότερα της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας του 20ου αιώνα. Στο μυθιστόρημα, μέσα από την εξιστόρηση της ζωής της οικογένειας φον Τρόττα, εξιστορείται ταυτόγχρονα η παρακμή και το τέλος της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας.

Το βιβλίο εκδόθηκε για πρώτη φορά στο Βερολίνο το 1932, σχεδόν αμέσως μετά από το προηγούμενο μυθιστόρημα του Ροτ, τον Ιώβ (1931), από τον εκδοτικό οίκο Kiepenheuer & Witsch ενώ σχεδόν αμέσως, το 1933, ακολούθησε και η αγγλική μετάφρασή του.

Ο Ροτ έδωσε αυτόν τον τίτλο στο μυθιστόρημά του από το ομώνυμο εμβατήριο Radetzky March, Op. 228 του Γιόχαν Στράους (πατέρας) το οποίο συνέθεσε προς τιμήν του Αυστριακού στρατάρχη Γιόζεφ Ραντέτσκυ φον Ράντετς (Joseph Radetzky von Radetz). To 1994 έγινε η τηλεοπτική μεταφορά του σε σειρά δύο επεισοδίων με τίτλο Radetzky March η οποία προβλήθηκε στην Αυστρία, τη Γαλλία και τη Γερμανία.

Περίληψη 
Αφηγείται την ιστορία της οικογένειας φον Τρόττα από τον παππού Γιόζεφ έως τον εγγονό Καρλ Γιόζεφ. Πρόκειται για μια οικογένεια στρατιωτικών της παλιάς Αυστροουγγαρίας, οι οποίοι επί πολλά χρόνια υπηρέτησαν πιστά τον αυτοκράτορα Φραγκίσκο Ιωσήφ. Το πραγματικό αντικείμενο της αφήγησης είναι η αργή αποσύνθεση της αυτοκρατορίας των Αψβούργων, που δέσποσε επί αιώνες στην Κεντρική Ευρώπη και που εντέλει θα την καταλύσει (και αυτήν, όπως και την Οθωμανική Αυτοκρατορία και την αυτοκρατορία του τσάρου) ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος.

Ένας απλός στρατιώτης από τη Σλοβενία σώζει τη ζωή του αυτοκράτορα κατά τη μάχη του Σολφερίνο. Γι' αυτό το κατόρθωμά του θα του απονεμηθεί τίτλος ευγενείας. Αλλά στο σχολικό βιβλίο του γιου του διαβάζει μια αφήγηση του γεγονότος που απέχει από την πραγματικότητα. Για να είναι συνεπής με τον τίτλο που του δόθηκε (Ιππότης της Αλήθειας) διαμαρτύρεται για την ανακρίβεια αυτή και αποτρέπει το γιο του από τη στρατιωτική σταδιοδρομία.

Ο γιος γίνεται έπαρχος. Το μυθιστόρημα παρουσιάζει τη ζωή του, τις σχέσεις του με τον γιο του Καρλ Γιόζεφ, με τον υπηρέτη του, με το επαγγελματικό του περιβάλλον, με τον φίλο του που παίζουν μαζί σκάκι. Ακόμη θέμα της αφήγησης είναι η πορεία του Καρλ Γιόζεφ, οι σχέσεις του με τον υπηρέτη του, η ζωή στο στρατό που βρίσκεται σε αποσύνθεση. Επίσης, οι κοινωνικές εντάσεις, η αμφισβήτηση της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων, μια σειρά εξελίξεις που προδικάζουν τον θάνατο της αυτοκρατορίας.

Κι ο ανθυπολοχαγός Καρλ Γιόζεφ, με τον οποίο ταυτίζεται ο Ροτ, βγάζει τη στρατιωτική στολή, προτιμώντας την αγροτική ζωή: έχει αντιληφθεί ότι δεν μπορεί να σώσει την αυτοκρατορία, όπως κι ο παππούς του είχε συνειδητοποιήσει ότι δεν ήταν κάποτε εκείνος που έσωσε τον Φρασγκίσκο Ιωσήφ στο Σολφερίνο.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Το έργο στη βάση του ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ http://www.biblionet.gr/book/145603/Roth,_Joseph,_1894-1939/%CE%A4%CE%BF_%CE%B5%CE%BC%CE%B2%CE%B1%CF%84%CE%AE%CF%81%CE%B9%CE%BF_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%A1%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AD%CF%84%CF%83%CE%BA%CF%85
Ανάλυση του έργου από την Χριστίνα Παπαγγελή στο http://anagnosi.blogspot.gr/2012/12/joseph-roth.html

Πηγές - Παραπομπές 

Μυθιστορήματα του Γιόζεφ Ροτ