Άγιος Δημήτριος Πάτρας

Ο Άγιος Δημήτριος  είναι συνοικία της Πάτρας, από τις παλαιότερες της πόλης, η οποία οφείλει το όνομά της στον ομώνυμο ναό. Βρίσκεται στη λεγόμενη Άνω Πόλη και πλησίον του κέντρου της Πάτρας. Συνορεύει με τις συνοικίες Κρητικά, Μαρούδα, Αγία Αικατερίνη και Ταμπάχανα. Κεντρική πλατεία της συνοικίας είναι η "Πλατεία Ομονοίας" (επίσημη ονομασία: "Πλατεία Παπαδιαμαντόπουλου").

Ιστορία

Αναφέρονται ο ναός και η συνοικία ήδη από το 1668, ενώ σε έγγραφο του 1713 αναφέρεται και με την ονομασία "στα Καλύβια". Τοπωνύμιο "βασιλικό" αναφέρεται στη συνοικία και στο σημείο όπου βρισκόταν η οικία του επισκόπου, στην οποία έμεινε και ο Παλαιών Πατρών Γερμανός Γ΄ κατά την θητεία του ως Αρχιεπίσκοπος Παλαιών Πατρών. Σύμφωνα με τον Τριανταφύλλου, η ονομασία "στα Καλύβια" δείχνει νέα γειτονιά που δημιουργήθηκε στη συνοικία, ίσως και εγκατάσταση προσφύγων πριν το 1821. 

Το όνομα προέρχεται από τον ομώνυμο ναό. Ο ναός του Αγίου Δημητρίου το 1819 έγινε μητροπολιτικός με 4 εφημέριους και δίπλα σε αυτόν βρισκόταν και η επισκοπική κατοικία. Ο ναός αυτός και η επισκοπική κατοικία γκρεμίστηκαν για να χτιστεί ο σημερινός, μεγαλύτερος σε έκταση, που εγκαινιάστηκε στις 16 Μαρτίου 1880 από τον επίσκοπο Ιθάκης Γαβριήλ.

Μπροστά από την κεντρική είσοδο του ναού διερχόταν ανώνυμη οδός αρχικά, που αργότερα της δόθηκε το όνομα οδός Αγίου Δημητρίου το 1852.

Στον Άγιο Δημήτριο βρισκόταν η οικία και το κατάστημα του έμπορου και αγωνιστή της Επαναστάσεως του 1821 Ιωάννη Παπαδιαμαντόπουλου  . Από το σπίτι του ξεκίνησε στις 21 Μαρτίου 1821 ο ξεσηκωμός των Πατρινών και εκεί έγινε, στην Πάτρα, η πρώτη μάχη του αγώνα, όταν οι Τούρκοι επιχείρησαν να το καταλάβουν ανεπιτυχώς.

Αθλητισμός
Την συνοικία έχει έδρα ο Α.Ο. Άγιος Δημήτριος Πατρών με τμήμα ποδοσφαίρου και συμμετοχή στην Γ΄εθνική κατηγορία. Παλαιότερα υπήρχε και ο Α.Ο. Ομόνοια, επίσης με ποδοσφαιρικό τμήμα, που σήμερα είναι ανενεργός.

Παραπομπές και υποσημειώσεις

Πηγές
 Δ. Καρατζά, Χ. Χαραλάμπους, Δ. Γκότση, Γ. Λύρα, Πάτρα, ονομάτων επίσκεψις, Έκδοση των εφημερίδων «Εθνικός Κήρυξ των Πατρών» και «Ημερήσιος Κήρυξ των Πατρών», Πάτρα 1995.

Βιβλιογραφία
 Βασίλειος Οικονομόπουλος (επιμ.), Πατρινό αθλητικό πανόραμα, Πάτρα 1995, λήμμα "ΑΟ Άγιος Δημήτριος".
 Κώστας Ν. Τριανταφύλλου, Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Τόμος Α΄, Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995, Τρίτη Έκδοση.

Συνοικίες της Πάτρας