Πιπερίτσα Μεσσηνίας

Η Πιπερίτσα είναι χωριό στο Νομό Μεσσηνίας. Ανήκει στον Δήμο Μεσσήνης και βρίσκεται σε απόσταση 3χλμ. από την πόλη της Μεσσήνης, 14χλμ. από την Καλαμάτα, 18χλμ. από την Αρχαία Μεσσήνη, και μόλις 8χλμ. από την θάλασσα. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011  αριθμεί 141 μόνιμους κατοίκους. Το χωριό είναι γνωστό τουλάχιστον από το 1690. Κατά την απογραφή των Ενετών το 1700 (Απογραφή Grimani 1700) αναφέρεται ώς «Ville Piperizza, Territorio d’ Andrussa» και αριθμούσε 92 κατοίκους (27 οικογένειες) 

Η Πιπερίτσα είναι γενέτειρα του επιφανούς προεστού, Φιλικού, μέλους της Πελοποννησιακής Γερουσίας και βουλευτή κατά την περίοδο του Αγώνα, Σπύρου Φραγκίσκου(ή και Φραγκισκόπουλου), καθώς και του οπλαρχηγού αδελφού του Γεωρ. Φραγκίσκου που έπεσε το 1822 στην μάχη κατά του Δράμαλη.

Ο Σπύρος Φραγκίσκος γεννήθηκε το 1790. Πλούσιος και με σημαντική πολιτική επιρροή προεστός της επαρχίας Ανδρούσης. Προεπαναστατικά, μυήθηκε στη Φιλική το καλοκαίρι του 1819. Στη συνέλευση των Καλτετζών, εξελέγη μέλος της Πελοποννησιακής Γερουσίας και προσυπογράφει τον "Οργανισμόν της" στις 27 Δεκεμβρίου 1821 στην συνέλευση της Επιδαύρου. Ο Σπύρος Φραγκίσκος με τον αδελφό του Γεώργιο κατά μια εμπιστευτική έκθεση που επεβλήθη εκ Πελοποννήσου στην ηγεσία των Φιλικών ασκούσε τόση επιρροή, ώστε μπορούσαν να κινητοποιήσουν 2000 ενόπλους “ἄν καί ὁπότε ἤθελε δοθῆ το σύνθημα ἐξεγέρσεως”.

Στην είσοδο του χωριού, μας καλωσορίζουν από τα μέσα της άνοιξης έως και τον Αύγουστο, ένα από τα ομορφότερα αποδημητικά πουλιά, ο Μελισουργός ή Μελισσοφάγος(MeropsApiaster), ή όπως τα έλεγαν παλιά “Βουλγάρες”. Η μορφολογία του εδάφους είναι ιδανική για να φωλιάσουν. Αν περνάς τις πρωινές ώρες, είναι ένα υπέροχο θέαμα να τα βλέπεις να πετούν πάνω από τον δρόμο και ανάμεσα από τους χωμάτινους τοίχους όπου έχουν φτιάξει τις φωλιές τους.

Διασχίζοντας το χωριό καταλήγουμε στον κάμπο. Ο κάμπος είναι γεμάτος αποστραγγιστικά και αρδευτικά κανάλια για την άρδευση των καλλιεργειών. Μία βόλτα στην “3Δ”, το αρδευτικό κανάλι που περνά ακριβώς έξω από την κοινότητα επιβάλλεται σε κάθε επισκέπτη. Ερωδιοί, φαλαρίδες (Μαυρόκοτες), γερακίνες, νεροχελώνες, καβούρια, φρύνοι και βάτραχοι  είναι μόνο τα είδη που θα συναντήσεις αν κάνεις λίγο ησυχία, κατά τον περίπατό σου, δίπλα στην “3Δ”. Τέλος αν είσαι τυχερός θα συναντήσεις και κάποιο τσακάλι ή και αγριογούρουνο να τρέχει τρομαγμένο.

Διοικητική ιστορία
Το χωριό είναι γνωστό τουλάχιστον από το 1690. Κατά την απογραφή των Ενετών, το 1700 (Απογραφή Grimani 1700) αναφέρεται ως «Ville Piperizza, Territorio d’ Andrussa». Καθ’ όλη την περίοδο της Τουρκοκρατίας, κατά την επανάσταση και μέχρι το 1834 άνηκε στην Επαρχία Ανδρούσης . Το 1835 εντάχθηκε στον δήμο Τρίκκης με έδρα το Καρτερόλι και το 1840 με την συγχώνευση των δήμων, ενσωματώθηκε στον Δήμο Εύας με έδρα το Ναζήρι . Κατά την απογραφή του 1861 και έως το 1912 συνέχισε να υπάγεται στο Δήμο Εύας, με την έδρα του Δήμου το 1967 να μεταφέρεται στην Ανδρούσα . Το 1912 συστάθηκαν οι κοινότητες ως μονάδες τοπικής αυτοδιοίκησης. Η Πιπερίτσα μαζί με το Καρτερόλι, το Μοσχοχώρι, την Πιλαλίστρα και το Κούρταλι συγκρότησαν την κοινότητα Καρτερολίου  και το 1919 η Πιπερίτσα αναγνωρίστηκε ως αυτοτελής κοινότητα  «Κοινότητα Πιπερίτσης της Επαρχίας Μεσσήνης». Το 1997, 98 χρόνια αργότερα, με το Πρόγραμμα «Καποδίστριας» καταργήθηκαν οι κοινότητες ως μονάδες τοπικής αυτοδιοίκησης και μετατράπηκαν σε Δημοτικά Διαμερίσματα, «Δημοτικό Διαμέρισμα Πιπερίτσης του Δήμου Μεσσήνης». Με το Πρόγραμμα «Καλλικράτης» και την διοικητική διαίρεση του 2011, καθιερώνεται ο όρος «τοπική κοινότητα» ως ονομασία «Τοπική Κοινότητα Πιπερίτσης» για όλα τα Δημοτικά Διαμερίσματα των καταργούμενων Δήμων (οι οποίοι μετονομάστηκαν σε Δημοτικές Ενότητες των «Καλλικρατικών»). Το 2018 με το Πρόγραμμα «Κλεισθένης Ι» οι Τοπικές Κοινότητες μετονομάστηκαν σε «Κοινότητες», ανεξαρτήτως του πληθυσμού τους «Κοινότητα Πιπερίτσης, Δημοτικής Ενότητας Μεσσήνης του Δήμου Μεσσήνης της Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας στην Περιφέρεια Πελοποννήσου», σύμφωνα με τη διοικητική διαίρεση της Ελλάδας, όπως διαμορφώθηκε με το πρόγραμμα «Καλλικράτης» και «Κλεισθένης Ι».

Πληθυσμός
Απογραφή Πληθυσμού και Διοικητικές μεταρρυθμίσεις Κοινότητας:

Παραπομπές

Χωριά του νομού Μεσσηνίας
Δήμος Μεσσήνης