Κούρος του Διπύλου (Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, αρ. 3372 και 3965)

Ο Κούρος του Διπύλου που φιλοξενείται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο είναι ένα από τα πιο φημισμένα ευρήματα από το Δίπυλο. Σώζονται μόνο το κεφάλι και ένα χέρι. Αντίγραφο της κεφαλής βρίσκεται και στο αρχαιολογικό μουσείο της Βασιλείας.

Προέλευση του ευρήματος
Το κεφάλι βρέθηκε το 1916 στις αρχαιολογικές ανασκαφές του Διπύλου στον Κεραμεικό.

Περιγραφή
Είναι από νησιώτικό μάρμαρο. Αν κρίνουμε από το μέγεθος του κεφαλιού, ο κούρος πρέπει να είχε ύψος τριών μέτρων. Από το κεφάλι λείπει ένα τμήμα του σαγονιού του στόματος και της μύτης, ενώ φέρι μικρές φθορές στο μέτωπο, στο πρόσωπο και στο δεξί μάτι. Το ύφος είναι αυστηρό, αλλά καθόλου άκαμπτο. Οι αναλογίες είναι υπέροχες. Το πρόσωπο είναι εξαιρετικά υψηλό και λεπτό, ενώ καταλήγει σε στρογγυλό, ημικύκλιο πηγούνι. Το κούτελο καταλήγει επίσης σε στρογγυλό ημικύκλιο κρανίο, συμπληρώνοντας αρμονικά το σχήμα του προσώπου. Τα μεγάλα αμυγδαλωτά μάτια στεφανώνονται από λεπτά φρύδια και ματόκλαδα. Η μύτη είναι μακριά, το κούτελο πολύ υψηλό. Η κόμη είναι πλεγμένη στον ώμο σε σχήμα στρογγυλό και δεμένα με κορδέλα που σχηματίζει κόμβο του Ηρακλή.

Ερμηνεία
Δεν ξέρουμε εάν ο κούρος ήταν επιτύμβιο ή για αναθηματικό άγαλμα. Επειδή βρέθηκε στο σημείο όπου το 479-478 π.Χ. ο Θεμιστοκλής είχε ιδρύσει το νεκροταφείο του Κεραμεικού, ενδέχεται ο κούρος ετούτος να έστεκε σε κάποιον τάφο.

Ιστορική τοποθέτηση
Το καλλιτεχνικό ύφος είναι δαιδαλικής προέλευσης, που ξεκίνησε στην Κρήτη στις αρχές της αρχαϊκής εποχής και εξελίχθηκε στην Αττική στα τέλη του έκτου με αρχές του έβδομου αιώνα π.Χ. Ο κούρος ετούτος σημαδεύει το τέλος της πρωτοαρχαϊκής και την αρχή της αρχαϊκής μνημειακής γλυπτικής. Πιστεύεται ότι είναι έργο του γλύπτη του Διπύλου.

Δείτε επίσης
 Αρχαιοελληνική μνημειακή γλυπτική

Πηγές 
 Νικόλαος Καλτσάς: Sculpture in the National Archaeological Museum, Athens, The J. Paul Getty Museum, Los Angeles 2002, ISBN 0-89236-686-9, S. 56.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Παρουσίαση της κεφαλής από το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού 

 

Κούροι
Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο
Αρχαϊκή τέχνη
Αρχαιολογικά ευρήματα στην Αττική