Έγκλημα και τιμωρία

Το Έγκλημα και τιμωρία (ρώσικα: Преступлéние и наказа́ние) είναι μυθιστόρημα του Ρώσου συγγραφέα Φιόντορ Ντοστογιέφσκι. Εκδόθηκε πρώτη φορά το 1866 σε δώδεκα συνέχειες στο περιοδικό λογοτεχνίας Ру́сский ве́стник (Αγγελιοφόρος της Ρωσίας).

Πλοκή 
Ο Ρασκόλνικοφ, φοιτητής της Νομικής στην Αγία Πετρούπολη διαπράττει ένα διπλό φόνο μιας γριάς τοκογλύφου και της αφελούς αδελφής της. Κίνητρο της δολοφονίας ήταν η ληστεία, αλλά, εσωτερικά, ο Ρασκόλνικοφ νιώθει μια βαθιά θέληση να ξεπεράσει τον εαυτό του και να υπερβεί τα όρια που του προβάλει η κοινωνία, με σκοπό να την αλλάξει.

Μετά τη δολοφονία, ο Ρασκόλνικοφ αρχίζει και κατακλύεται από αντιφατικά αισθήματα, τύψης και παράνοιας, που εντείνονται όταν στη ζωή του μπαίνουν αρχικά ο Ραζουμίχιν, συμφοιτητής του που ανησυχεί για την υγεία του και του συμπαραστέκεται, η αδελφή του, Ντούνια Ρασκόλνικοφ, και η μητέρα τους, που έρχονται από το χωριό για τον γάμο της Ντουνιά. Ο Ρασκόλνικοφ διώχνει τον γαμπρό της αδερφής του διαλύοντας τον αρραβώνα. Παράλληλα, αναπτύσσει σχέσεις με μια ορφανή νεαρή πόρνη, τη Σόνια, που εργάζεται για να θρέψει τα μικρότερα αδέλφια της και τη φυματική Κατερίνα Ιβάνοβνα, τη μητριά της. Καταδιώκεται από τον δαιμόνιο Πορφύρη Πετρόβιτς, ο οποίος ξέρει από την αρχή πως είναι ο ένοχος, και σπρώχνει τον Ρασκόλνικωφ να κάνει τρομερά λάθη.

Εμφανίζεται ο Σβιντριγκάιλοφ, χήρος κτηματίας από το χωριό του Ρασκόλνικοφ, ο οποίος είχε κάνει ανήθικες προτάσεις στην αδελφή του, και τώρα, γνωρίζοντας πως ο Ρασκόλνικοφ είναι δολοφόνος, τον εκβιάζει. Ο Ρασκόλνικωφ αρνείται να του δώσει την αδερφή του και ο Σβιντριγκάιλοφ διαπράττει απόπειρα βιασμού εναντίον της. Όταν όμως διαπιστώνει τη φρίκη με την οποία τον αντιμετωπίζει, αυτοκτονεί.

Ο Πορφύρης λέει στον Ρασκόλνικοφ να παραδοθεί για να μειώσει την ποινή του. Ο Ρασκόλνικοφ συναντά τη Σόνια και της ομολογεί τα εγκλήματά του. Τότε εκείνη τον παροτρύνει με τη σειρά της να παραδοθεί. Τελικά, λυγίζει και παραδίδεται στην αστυνομία, όπου καταλήγει στη Σιβηρία. Ο Ρασκόλνικοφ, ωστόσο, μετανιώνει για το έγκλημα και συνειδητοποιεί τον έρωτα του για τη Σόνια, που τον ακολουθεί ως τη Σιβηρία. Και οι δύο ενωμένοι περιμένουν να τελειώσουν τα επτά χρόνια φυλακής για να ξεκινήσουν μια νέα ζωή.

Τα πρόσωπα του έργου

Κεντρικά πρόσωπα του έργου 
 Ροντιόν Ρομάνοβιτς Ρασκόλνικοφ (Ρόντια) - Ο κεντρικός ήρωας, αδερφός της Ντούνιας, γιος της Πουλχερίας.
 Ντμίτρι Προκόφιτς Ραζουμίχιν - Φίλος του Ρόντια.
 Πορφύριος Πετρόβιτς - Ανακριτής του αστυνομικού τμήματος. Φίλος του Ζαμιότοφ. Ξάδερφος του Ραζουμίχιν.
 Σοφία Σιμιόνοβνα Μαρμελάντοβα (Σόνια)- Κόρη του Σεμιόν Ζαχάριτς, θετή κόρη της Κατερίνας Ιβάνοβα.
 Πουλχερία Αλεξάντροβνα Ρασκόλνικοβα - Μητέρα του Ρόντια, μητέρα της Ντούνια.
 Αβντοτία Ρομάνοβα Ρασκόλνικοβα (Ντούνια) - Αδερφή του Ρόντια, κόρη της Πουλχερίας.

Δευτερέυοντα πρόσωπα του έργου 
 Αρκάδιος Ιβάνοβιτς Σβιντριγκάιλοφ - 'Αντρας της Μάρθας. Πρώην εργοδότης της Αβντοτίας.
 Κατερίνα Ιβάνοβα Μαρμελάντοβα - Δέυτερη γυναίκα του Σεμιόν Ζαχάριτς, μητριά της Σοφίας Σιμιόνοβνα, έχει 3 παιδιά απο τον πρώτο της γάμο.
 Σεμιόν Ζαχάριτς Μαρμελάντοφ - Δέυτερος άντρας της Κατερίνας Ιβάνοβα, πατέρας της Σοφίας Σιμιόνοβνα.
 Αλιόνα Ιβάνοβνα - Ενεχυροδανείστρια. Αδερφή της Λυζαβέτα.
 Λυζαβέτα Ιβάνοβνα(Ελισάβετ) - Αδερφή της Αλιόνα.
 Μάρθα Πέτροβνα Σβιντριγκάιλοβα - Γυναίκα του Αρκάδιου. Πρώην εργοδόττρια Αβντοτίας. 
 Ηλία Πέτροβιτς - Αξιωματικός του αστυνομικού τμήματος.
 Ζοσίμοφ - Ιατρός. Φίλος του Ραζουμίχιν.
 Ζαμιότοφ Αλέξανδρος Γκρηγκόριεβιτς - Γραμματέας του αστυνομικού τμήματος.
 Ναστάσια Πέτροβνα - Υπηρέτρια της σπιτονοικοκυράς του Ρόντια.
 Νικόδημος Φόμιτς(Νικοντίμ) - Διοικητής του αστυνομικού τμήματος.
 Πιότρ Πέτροβιτς Λούτζιν - Μεγαλοδικηγόρος.
 Πρασκόβια Παβλόβνα Ζαρνίτσινα (Πατσένκα) - Σπιτονοικοκυρα του Ροντιόν. 
 Αντρέι Σεμιόνοβιτς Λεμπεζιάτνικοφ - Συγκάτοικος του Λούτζιν. 
 Νικολάι - Ζωγραφος. 
' Πηγές 

 Φίλιππος Δρακονταειδής: «Ο Φ. Μ. Ντοστογιέφσκι και το Έγκλημα και τιμωρία», περιοδικό Διαβάζω'', τεύχ. 38 (Ιανουάριος 1981), σελ. 32-46

Παραπομπές

Μυθιστορήματα του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι
Μυθιστορήματα που έγιναν ταινίες