Ο ύμνος της αγάπης

Ο Ύμνος της Αγάπης, όπως είναι γνωστό το 13ο κεφάλαιο της Α΄ Επιστολής προς Κορινθίους που συνέταξε ο απόστολος Παύλος, διασώζεται μέσω της Καινής Διαθήκης και είναι ένα από τα πιο αξιόλογα κείμενα της Αγίας Γραφής.

Σύμφωνα με την επιστολή του Αποστόλου Παύλου, το δώρο της αγάπης έχει τόσο μεγάλη αξία που ξεπερνά κάθε αρετή. Ο «Απόστολος των εθνών», όπως είναι επίσης γνωστός ο Απόστολος Παύλος, επισημαίνει ότι, η αγάπη είναι πράξη τετελεσμένη που προέρχεται από την επιθυμία για την καλοσύνη και την ευτυχία, όμως δεν παραμένει συναίσθημα αλλά πραγματώνεται σε πράξη. Αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι ο ύμνος αποτελεί την περιγραφή των χαρακτηριστικών που εμπεριέχει η αγάπη πραγματωμένη, όχι παραμένουσα στο συναισθηματικό επίπεδο, όπου εκεί είναι συναίσθημα και όχι αγάπη. Αποτελεί ένα ειλικρινές κατόρθωμα του εαυτού μας, αλλά πηγάζει από τον Θεό, αφού από αυτήν αντλούμε την δύναμη να ξεπεράσουμε τον εγωισμό μας (οὐ λογίζεται τὸ κακόν 13:5). Υπογραμμίζει επίσης τη σημασία της πίστης μέσα από μια αδιάκριτη εμπιστοσύνη (πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει 13:7).

Ο Ύμνος της Αγάπης συχνά αναφέρεται ως ο Ύμνος των Ύμνων της Καινής Διαθήκης και στα εκκλησιαστικά κείμενα ως το Κεφάλαιο της Αγάπης. Σε πολλές χριστιανικές εκκλησίες, το κείμενο αναγιγνώσκεται κατά την ακολουθία του μυστήριου του γάμου. Ο Ύμνος της Αγάπης εμπεριέχεται στην διδακτέα ύλη των ελληνικών σχολείων στο μάθημα των Θρησκευτικών στην Ε΄ τάξη του Δημοτικού Σχολείου και στη Γ΄ τάξη του Γυμνασίου.

Υπόβαθρο 
Ο Απόστολος Παύλος έγραφε την πρώτη επιστολή προς τους Κορινθίους μετά από τρία χρόνια παραμονής του στην Έφεσσο της Μικράς Ασίας. Στις Πράξεις των Αποστόλων γίνεται αναφορά στην πρώτη επίσκεψη του στην Κόρινθο και την ίδρυση της τοπικής Εκκλησίας σε αυτή την πόλη τα έτη 51 με 52 και με παραμονή 18 μηνών. Σε αυτή την επιστολή, ο Απόστολος Παύλος απαντούσε σε επιστολή που του είχαν αποστείλει οι Κορίνθιοι προκειμένου να τους συμβουλεύσει θεολογικά σχετικά με το μυστήριο του γάμου.

Το κείμενο 

Πηγή

 Αποστόλου Παύλου: Α' Επιστολή προς Κορινθίους, (ιβ´ 27 - ιγ´ 13). Μφρ.: Νεοελληνική Μετάφραση

Ανάλυση 
Ο ύμνος αποτελεί μια έξαρση της αρετής της αγάπης, αναφέρεται ως η διαπρεπέστερη μεταξύ των χριστιανικών αρετών, και μπορεί να διαιρεθεί σε τέσσερα μέρη:

 Στο πρώτο μέρος (στίχοι 13,1 έως 3 ) η αγάπη περιγράφεται ως στάση ζωής, σε σύγκριση με άλλες μορφές αρετών, πιο πλούσια από τα υλικά αγαθά, καθώς ο άνθρωπος όταν δεν έχει αγάπη, δεν έχει καμία ηθική αξία. Ειδικότερα, ο Απόστολος Παύλος χρησιμοποιεί τη λέξη «αγάπη», η οποία εκφράζει το συνολικό δώρο του εαυτού μας στον άλλο, και όχι την σχεδόν ταυτόσημη λέξη «έρως», που περιλαμβάνει την ιδιοκτησία και την ολοκλήρωση.
 Στο δεύτερο μέρος (στίχοι 13,3 έως 7 ) περιγράφει τα χαρακτηριστικά της αγάπης. Η αγάπη μακροθυμεί, αγαθοποιεί, δεν φθονεί, δεν αυθαδιάζει και δεν επαίρεται. Δεν ασχημονεί, δεν ζητεί κάτι για τον εαυτό της, δεν παροξύνεται και δεν διαλογίζεται το κακό. Δεν χαίρεται την αδικία, χαίρεται την αλήθεια και πάντα ανέχεται, πάντα πιστεύει, πάντα ελπίζει και πάντα υπομένει.
 Το τρίτο μέρος (στίχοι 13,8 - 12 ), ο Απόστολος Παύλος εστιάζει στην αξία της αγάπης που είναι για πάντα, δεν τελειώνει ποτέ, σε σύγκριση με άλλα υλικά ή θεολογικά αγαθά που μπορούν να χαθούν ανά πάσα στιγμή μέχρι την αιώνια ευδαιμονία, δηλαδή τον παράδεισο.
 Στον τελευταίο στίχο (στίχος 13.13 ), ο Απόστολος Παύλος επισημαίνει ότι, σε σύγκριση με τις άλλες θεολογικές αρετές, όπως η πίστη, η ελπίδα και η φιλανθρωπία, η αγάπη ως αιώνια αρετή είναι ισχυρότερη και παντοτινή.

Αναφορές στη τέχνη

Μουσική
Εκτός από τη μουσική απόδοση του ύμνου από ιεροψάλτες και εκκλησιαστικές χορωδίες, για λατρευτικούς σκοπούς, τον Ύμνο της Αγάπης έχουν μελοποιήσει πολλοί Έλληνες καλλιτέχνες όπως ο Πέτρος Γαϊτάνος, συνθέτες όπως ο Μιχάλης Ανδρονίκου, αλλά και ξένοι καλλιτέχνες όπως η σοπράνο Ρομπέρτα Μπλίγκουντ (Roberta Bitgood), που το ερμήνευσε σε δική της εκτέλεση (Greatest of this is love, 1938), ο καθολικός ιερέας και μουσικοσυνθέτης Μάρκο Φρισίνα (Marco Frisina) (Jesus Christ, You Are My Life, 2011), καθώς και το γκόθικ μουσικό συγκρότημα Lacrimosa (Lichtgestalt - Hohelied der Lieb, 2005). Επίσης, ο Ύμνος της Αγάπης έχει μελοποιηθεί από τον Ζμπίγκνιεφ Πράισνερ, για τη μουσική επένδυση του τέλους της ταινίας «Μπλε», μέρος της τριλογίας «Τρία χρώματα», του Κριστόφ Κισλόφσκι.

Λογοτεχνία 
Ο Βρετανός συγγραφέας Τζορτζ Όργουελ, στην αρχή του κοινωνικού μυθιστορήματός του Άφησε την Ασπιντίστρα να Πετάει (1936), αντέγραψε το κείμενο της επιστολής και αντικατέστησε τη λέξη «αγάπη» με τη λέξη «χρήμα», με σκοπό να αλλάξει τη σημασία του κειμένου και να σατιρίσει την καπιταλιστική κοινωνία: «Το χρήμα είναι μακρόθυμο, είναι ευεργετικό και ωφέλιμο [..]».

Κινηματογράφος
Ο Σουηδός δημιουργός ταινιών Ίνγκμαρ Μπέργκμαν, σε μια σκηνή της ταινίας του «Μέσα από τον Σπασμένο Καθρέφτη» (1961), χρησιμοποίησε τον στίχο, από τον Ύμνο της Αγάπης, «Τώρα βλέπουμε σαν σε καθρέπτη και μάλιστα θαμπά, τότε όμως θα βλέπουμε το ένα πρόσωπο το άλλο πρόσωπο».

Ο Πολωνός δημιουργός ταινιών Κριστόφ Κισλόφσκι, στην ταινία του «Μπλε» (1993) αντλεί στοιχεία από τους Ορφικoύς ύμνους στον Ορφέα και στην Περσεφόνη, ενώ το τέλος της ταινίας ντύνει μουσικά ο Ύμνος της Αγάπης μελοποιημένος από τον Ζμπίγκνιεφ Πράισνερ και εκτελεσμένος από την Συμφωνική Ορχήστρα της Βαρσοβίας, στην ελληνική γλώσσα. Ο Κισλόφσκι επιχειρεί, μέσω της αναφοράς που κάνει συνήθως στα έργα του στο τρίπτυχο σύνθημα «Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφοσύνη» που ενέπνευσε τη Γαλλική Επανάσταση, να συνδέσει τη μυστηριακή λατρεία με τον χριστιανισμό και να καταδείξει ότι η αγάπη μπορεί να σκλαβώσει τους ανθρώπους με τα δεσμά της αλλά ταυτόχρονα να τους απελευθερώσει.

Αναφορές γνωστών προσωπικοτήτων
Ακολουθούν δύο ονόματα διεθνών προσωπικοτήτων και οι αναφορές τους στον Ύμνο της Αγάπης (Α΄ Επιστολή προς Κορινθίους, κεφ.13):

 Ο Αμερικανός πολιτικός και δικηγόρος Μπαράκ Ομπάμα αναφέρθηκε στον 11ο στίχο για να αναπτύξει την ομιλία του στην τελετή ορκωμοσίας της θητείας του στην προεδρία των ΗΠΑ, στις 20 Ιανουαρίου 2009.

«ὅτε ἤμην νήπιος, ὡς νήπιος ἐλάλουν, ὡς νήπιος ἐφρόνουν, ὡς νήπιος ἐλογιζόμην· ὅτε δὲ γέγονα ἀνήρ, κατήργηκα τὰ τοῦ νηπίου.» (Α΄ Επιστολή προς Κορινθίους, κεφ.13, στ.11). (Στα αγγλικά: «When I was a child, I spoke as a child, I understood as a child, I thought as a child: but when I became a man, I put away childish things.»)

 Ο Βρετανός πολιτικός και δικηγόρος Τόνι Μπλερ, το 1997, που τότε υπηρετούσε ως πρωθυπουργός, διάβασε τον 13ο στίχο στην κηδεία της πριγκίπισσας Νταϊάνας.

«νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα· μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη» (Α΄ Επιστολή προς Κορινθίους, κεφ.13, στ.13) (Στα αγγλικά: «And now faith, hope, and love abide, these three; and the greatest of these is love.»)

Δείτε επίσης

Hymne à l'amour, τραγούδι που ερμήνευσε πρώτη η Εντίτ Πιάφ.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία

Παναγιώτης Δ. Σακελλαρίου, Ύμνος στον ύμνο της αγάπης: Η περικοπή Α' Κορινθίους 13, 1-13 κατά τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, εκδ. Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, Αθήνα 1997, ISBN 960-315-315-Χ 
Αρχιμ. Καλλίστρατος Ν. Λυράκης, Ο Ύμνος της Αγάπης, ι.ε., Αθήνα 2006, ISBN 960-92497-6-0

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Απανθίσματα με απόδοση στη νεοελληνική 

Καινή Διαθήκη
Φιλοσοφία της αγάπης