Άουγκουστιν Χίρσφογκελ

Ο Άουγκουστιν Χίρσφογκελ (γερμανικά: Augustin Hirschvogel, Νυρεμβέργη, 1503 – Βιέννη, Φεβρουάριος, 1553) ήταν Γερμανός καλλιτέχνης και επιστήμονας, ένας πραγματικός πολυμαθής της Αναγέννησης: εικαστικός, χαράκτης, γεωμέτρης, χαρτογράφος, κατασκευαστής επιστημονικών οργάνων και ουμανιστής. Το καλλιτεχνικό έργο του εντάσσεται στο ρεύμα της Βορειοευρωπαϊκής Αναγέννησης, ενώ χάρη στις εξαίρετες τοπιογραφίες του αναγνωρίζεται ως μία από τις ηγετικές μορφές της επονομαζόμενης Σχολής του Δούναβη.

Βιογραφικά στοιχεία 

Ο Άουγκουστιν Χίρσφογκελ γεννήθηκε στη Νυρεμβέργη το 1503, γιος ενός σημαντικού ντόπιου τεχνίτη του γυαλιού, του Φάιτ Χίρσφογκελ του πρεσβύτερου (1461-1525). Αρχικά μαθήτευσε στα εργαστήρια του πατέρα του, του οποίου οι επιχειρήσεις υπέφεραν εξαιτίας της Προτεσταντικής Μεταρρύθμισης. Όταν ο πατέρας του απεβίωσε το 1525, την οικογενειακή επιχείρηση είχε αναλάβει ο αδερφός του Άουγκουστιν, Φάιτ ο νεότερος. Κατά το έτος 1530 ο Άουγκουστιν είχε ξεκινήσει το προσωπικό του εργαστήριο σε συνεργασία με δύο κεραμοποιούς. 

Το 1536 μετέφερε την έδρα του στο Λάιμπαχ (σύγχρονη Λιουμπλιάνα στη Σλοβενία), επιστρέφοντας στη Νυρεμβέργη το 1543. Κατά την περίοδο αυτή ολοκλήρωσε τα πρώτα έργα του στη χαρτογραφία, δημοσιεύοντας δύο εγχάρακτους χάρτες των συνόρων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (1539) και της Αυστρίας (1542), με το δεύτερο να αποτελεί παραγγελία του Αυτοκράτορα Φερδινάνδου Α΄. Το 1544 μετακόμισε στη Βιέννη, έδρα της αυτοκρατορικής αυλής και για τα επόμενα τέσσερα χρόνια καταπιάστηκε με την κατασκευή οχυρώσεων και προμαχώνων για τα τείχη της πόλης. Επίσης δημιούργησε διάφορα έργα χαρακτικής και ζωγραφικής, που απεικόνιζαν λεπτομερή τοπία και πανοράματα στη Βιέννη. Υπήρξε από τους πρώτους που χρησιμοποίησαν ως βάση τον χαλκό για τα έργα χαρακτικής τους κι όχι τον σίδηρο.

Το 1543 εξέδωσε στη Νυρεμβέργη ένα εικονογραφημένο βιβλίο αναφορικά με την Προοπτική και τη Γεωμετρία με τίτλο «Ein aigentliche und gruntliche anweysung in die Geometria» («Μια αληθινή και πλήρης πραγματεία για τη Γεωμετρία»). Ο Χίρσφογκελ έλαβε επίσης ευρεία αναγνώριση για την ικανότητά του στην κατασκευή επιστημονικών οργάνων. 

Μετά την Πολιορκία της Βιέννης από το Σουλεϊμάν το Μεγαλοπρεπή, ο Χίρσφογκελ έλαβε το 1543 εντολή από τις βιεννέζικες αρχές να εποπτεύσει και να χαρτογραφήσει το σύνολο της πόλης. Ο νέος λεπτομερής κυκλικός του χάρτης, περίπου το 1547/9, ζωγραφισμένος σε ξύλο με μελάνι και τέμπερα, ο οποίος ακόμη διατηρείται στο Μουσείο της Βιέννης, ήταν ένας από τους πρώτους στους οποίους έχει χρησιμοποιηθεί ο τριγωνισμός και μερικές από τις θεμελιώδεις αρχές και τεχνικές της σύγχρονης τοπογράφησης, τις οποίες επινόησε ο Χίρσφογκελ. Ο χάρτης έγινε δεκτός με τέτοιο ενθουσιασμό που παρουσιάστηκε στις αυλές τόσο του Φερδινάνδου Α΄ στην Πράγα, όσο και του Καρόλου Ε΄ στο Άουγκσμπουργκ, όπου εξήγησε τις μεθόδους και τεχνικές που επιστρατεύτηκαν για τη δημιουργία του. Ως αποτέλεσμα ο Φερδινάνδος του εξασφάλισε σύνταξη των 100 γκούλντεν. Μια εγχάρακτη βερσιόν του σχεδίου της Βιέννης σε έξι φύλλα εκδόθηκε το 1552.

Στα τελευταία του χρόνια, ο καλλιτέχνης προόδευσε ακόμη περισσότερο και σήμερα αναγνωρίζεται ως μία από τις ηγετικές μορφές της επονομαζόμενης Σχολής του Δούναβη. Κάπου 100 λεπτομερέστατες τοπιογραφίες με πένα και μελάνη αποδίδονται σε αυτόν και το έργο του θεωρείται πως άσκησε επιρροή στους Άλμπρεχτ Ντύρερ, Άλμπρεχτ Άλτντορφερ, Σέμπαλντ Μπέχαμ και Χανς Μπούγκμαϊρ.

Δείτε επίσης 
 Αναγεννησιακή τέχνη στη Γερμανία
 Αναγέννηση στη Βόρεια Ευρώπη

Βιβλιογραφία 
 Buisseret, David (2003). «The Mapmakers' Quest: Depicting New Worlds in Renaissance Europe», Oxford University Press, ISBN 9780192100535

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Hirschvogel, Augustin, κατάλογος έργων σε διάφορα μουσεία ανά τον κόσμο.
 Hirschvogel, Augustin, κατάλογος έργων στην Web Gallery of Art.
 Hirschvogel, Augustin, κατάλογος έργων.
 Hirschvogel, Augustin, κατάλογος έργων στον επίσημο ιστότοπο του Βρετανικού Μουσείου.
 Hirschvogel, Augustin, κατάλογος έργων στον επίσημο ιστότοπο του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης.
 Hirschvogel, Augustin, κατάλογος έργων στον επίσημο ιστότοπο της Εθνικής Πινακοθήκης των Η.Π.Α.
 Hirschvogel, Augustin, κατάλογος έργων στον επίσημο ιστότοπο του Μουσείου Τέχνης του Κλίβελαντ.

Παραπομπές 

Γερμανοί χαράκτες
Γερμανοί μαθηματικοί
Γερμανοί σχεδιαστές
Γερμανοί χαρτογράφοι
Γεωμέτρες
Ουμανιστές
Χαράκτες της Αναγέννησης
Σχολή του Δούναβη