Άρτουρ Σνίτσλερ

Ο Άρτουρ Σνίτσλερ (, Βιέννη 15 Μαΐου 1862-21 Οκτωβρίου 1931) ήταν Αυστριακός πεζογράφος και θεατρικός συγγραφέας.   

Εβραϊκής καταγωγής, τόσο από την πλευρά του πατέρα του (επιφανούς λαρυγγολόγου) όσο και της μητέρας του, σπούδασε ιατρική και εργάστηκε στην Γενική Πολυκλινική της Βιέννης, ενδιαφερόμενος ιδιαίτερα για την ψυχιατρική. Το 1893 εγκατέλειψε το νοσοκομείο και αφοσιώθηκε ουσιαστικά στη λογοτεχνία. 

Τα έργα του διακρίνονταν για σεξουαλικότητα (ο Φρόυντ είπε ότι ο Σνίτσλερ κατάλαβε από διαίσθηση ό,τι επίπονα προσπαθούσε να εξηγήσει σε άλλους) και προκάλεσαν σκάνδαλο. Ειδικά το θεατρικό του έργο Reigen (γνωστό με τον γαλλικό τίτλο La Ronde και στα Ελληνικά Το ερωτικό γαϊτανάκι), απαγορεύτηκε από την λογοκρισία κι έγινε αιτία να κατηγορηθεί ο συγγραφέας από την κοινή γνώμη ως  «Εβραίος πορνογράφος» με συνέπεια να το αποσύρει ο ίδιος από τις γερμανόφωνες χώρες. Το έργο έχει θέμα του τις αλλεπάλληλες ερωτικές συνευρέσεις μεταξύ προσώπων όλων των κοινωνικών τάξεων, οι σχέσεις μεταξύ των οποίων ξεκινούν από μια πόρνη και καταλήγουν πάλι σ’ αυτήν. Η επιτυχία στο εξωτερικό ήταν μεγάλη και μόνο το 1982 ο γιος του συγγραφέα επέτρεψε γερμανόφωνες παραστάσεις του έργου. 

Σκάνδαλο και απαγόρευση της λογοκρισίας προκάλεσε επίσης το θεατρικό έργο Ο καθηγητής Μπερνάρντι που είχε θέμα του τον αντισημιτισμό. Τέλος, η νουβέλλα του Υπολοχαγός Γκουστλ, το πρώτο έργο της γερμανικής πεζογραφίας σε εσωτερικό μονόλογο, προκάλεσε την καθαίρεση του Σνίτσλερ από τον βαθμό του τού εφέδρου αξιωματικού του Υγειονομικού Σώματος γιατί θεωρήθηκε ότι αποδοκίμαζε τον κώδικα τιμής των αξιωματικών της Αυστρουγγαρίας.

Επιλογή έργων 
Θεατρικά 
Anatol (1893)
Liebelei (1895)
Reigen (Το ερωτικό γαϊτανάκι, 1897) 
—μτφ. Γιώργος Δεπάστας (εκδ. "Νεφέλη", 2004) με τίτλο Έρωτες
—μτφ. Νότης Παρασκευόπουλος (εκδ. "Βακχικόν", 2016)
Zum grossen Wurstel (Kάτω απ' τον μεγάλο Μπουφόνο), 1904,    
Professor Bernhardi (Ο καθηγητής Μπερνάρντι, 1912)

Πεζογραφήματα 
 1900: Leutnant Gustl (Ο ανθυπολοχαγός Γκουστλ)
—μτφ. Δημήτρης Δημοκιδης (εκδ. "Ροές",2016)
—μτφ. Γιώργος Δεπάστας  (εκδ. "Ολκός", 1994)     
 1900: Frau Bertha Garlan (Η κυρία Μπέρτα Γκάρλαν)
—συλλογική μτφ. (εκδ. "Σόκολης", 2007)
 1907: Der Weg ins Freie (Απελευθέρωση)
—μτφ. Μαρία Ρούσσου (εκδ. "Τόπος", 2010)
 1917: Flucht in die Finsternis (Φυγή στο σκοτάδι)
—μτφ. Αλέξανδρος Ίσαρης (εκδ."Άγρα", 1995)
 1918: Casanovas Heimfahrt (Ο νόστος του Καζανόβα)
—μτφ. Τζένη Ράδου (εκδ."ΟΔΥΣΣΕΑΣ", 1987) 
 1924: Fraulein Else, (Η δεσποινίς Έλζε)
—μτφ. Δημήτρης Δημοκίδης (εκδ. "Ροές", 2015), η μετάφραση του έργου τιμήθηκε με Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης Γερμανόφωνης Λογοτεχνίας του Goethe-Institut το 2016   
—μτφ. Γιώργος Δεπάστας  (εκδ. "Ολκός", 1994) 
 1926: Traumnovelle (Ονειρική νουβέλα)
—μτφ. Όμηρος Αβραμίδης (εκδ."Εμπειρία Εκδοτική", 1999), η νουβέλα πάνω στην οποία βασίστηκε η ταινία του Στάνλεϊ Κιούμπρικ με τίτλο Μάτια Ερμητικά Κλειστά
-μτφ. Μιλτιάδης Αργυρόπουλος (εκδ. "Ερατώ", 2016)  με τίτλο Ονειρική ιστορία
 1926: Spiel im Morgengrauen (Παιχνίδι τα χαράματα)
—μτφ. Γιώργος Δεπάστας (εκδ."Ολκός,1993)
 1928: Therese. Chronik eines Frauenlebens (Τερέζα. Το χρονικό της ζωής μιας γυναίκας)
—μτφ. Βασίλης Πατέρας (εκδ."Ροές", 2007)

Αυτοβιογραφία
 "Jugend in Wien" (Νιότη στη Βιέννη: μια αυτοβιογραφία)
-μτφ. Δημήτρης Δημοκίδης (εκδ. "Printa", 2010)

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Έργα του Σνίτσλερ στην Open Library.  
 Αρχείο Σνίτσλερ από το Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ, προσσχέδια και ανέκδοτα έργα. 

Αυστριακοί μυθιστοριογράφοι
Αυστριακοί διηγηματογράφοι
Αυστριακοί θεατρικοί συγγραφείς