Επιχείρηση Άλσος

Επιχείρηση Άλσος ("Operation ALSOS"), από την ελληνική λέξη "άλσος", ονομάστηκε η μεγάλη προσπάθεια που εξαπολύθηκε από δυτικές μυστικές υπηρεσίες, κυρίως των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου, στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο για συλλογή πληροφοριών που σχετίζονταν με πυρηνικά, αλλά και βιοχημικά προγράμματα και σχετικές δραστηριότητες των διαφόρων χωρών της Ευρώπης και κυρίως της Γερμανίας. Η Επιχείρηση αυτή αποτελούσε μέρος του Προγράμματος Μανχάταν, για την παραγωγή ατομικών βομβών. 
Βασικός στόχος της επιχείρησης Άλσος ήταν αφενός η συμπλήρωση της γνώσης των Δυτικών επί της σχετικής τεχνολογίας καθώς και η αποτροπή της περιέλευσης αυτών των γνώσεων στους Ρώσους.

Γενικά 
Η Επιχείρηση Άλσος ξεκίνησε αμέσως μετά την εισβολή των συμμάχων στην Ιταλία, τον Σεπτέμβριο του 1943 με πρόταση του τότε ταξίαρχου και μετέπειτα στρατηγού Βίλχελμ Στάιερ (Wilhelm D. Styer), αδελφού του ναυάρχου Στάιερ, προς τον Λέσλι Γκρόουβς, επικεφαλής του προγράμματος Μανχάταν το οποίο είχε ξεκινήσει υπό άκρα μυστικότητα. Μάλιστα ο Στάιερ επεσήμανε την άμεση, λόγω των εξελίξεων, αναγκαιότητα συλλογής πληροφοριών με την καθοδήγηση και συντονισμό υπό τους διευθύνοντες το πρόγραμμα Μανχάταν, προκειμένου οι εμπλεκόμενοι πράκτορες να γνωρίζουν σχετικά το αντικείμενο αναζήτησης και έρευνας επεκτείνοντας τις δραστηριότητές τους πίσω από τις γραμμές του εχθρού, κυρίως στη Γαλλία και Γερμανία, ειδικότερα μετά από μια περίεργη δήλωση του Χίτλερ για παραγωγή υπερόπλου.

Την εισήγηση αυτή αποδέχθηκε αμέσως ο Γκρόουβς, ο οποίος και ονόμασε την επιχείρηση "Άλσος". Αρχηγός της επιχείρησης ανέλαβε ο Αμερικανός συνταγματάρχης Μπόρις Πας με βοηθό τον φυσικό Σ. Γκούντσμιτ ενώ η στελέχωσή της έγινε με προσωπικό του Γραφείου Πληροφοριών του Ναυτικού. επίσης του αντίστοιχου του στρατού ξηράς (G-2), του Επιστημονικού Γραφείου Έρευνας και Ανάπτυξης, καθώς και από τεχνολόγους του προγράμματος Μανχάταν.

Γενικά η προσφορά της επιχείρησης Άλσος υπήρξε σημαντική στη συγκέντρωση πολλών στοιχείων και ενός μεγάλου μέρους του γερμανικού σχετικού αρχείου και του αντίστοιχου εξοπλισμού. Ιδιαίτερα σημαντική προσφορά θεωρήθηκε ο εντοπισμός η μεταφορά και η εξάμηνη επιτήρηση των δέκα Γερμανών επιστημόνων του γερμανικού πυρηνικού προγράμματος που επιτεύχθηκε με την επιχείρηση Έψιλον.

Πηγές 
 Ιστορία του 20ού αιώνα τομ.5ος, (Ιστορία 20ού αιώνα) "Η Βόμβα" σελ. 2028, Έκδοση Χρυσός Τύπος - Αθήνα 1974.
 Ν. Ράπτης Ο Εφιάλτης των Πυρηνικών Εκδ. Καρρέ - Αθήνα 1986.

Βιβλιογραφία 
 Goudsmit, Samuel A. (1947). Alsos. Νέα Υόρκη: Henry Schuman, ISBN 0938228099. OCLC 8805725.
 Groves, Leslie (1962). Now It Can Be Told. Νέα Υόρκη: Harper & Row, ISBN 0306707381. OCLC  537684 .
 Hinsley, F.H., Thomas, E.E., Simkins, C.A.G., Ransom, C.F.G. (1988). British Intelligence in the Second World War, Τόμος 3, Μέρος 2: Its Influence on Strategy and Operations. Λονδίνο: Her Majesty's Stationery Office, ISBN 0116309407.
 Jones, R. V. (1978). Most Secret War. Λονδίνο: Χάμιλτον ISBN 0241897467. OCLC 3717534.
 Jones, Vincent (1985). Manhattan: The Army and the Atomic Bomb. Ουάσιγνκτον: Στρατού Κέντρο Στρατιωτικής Ιστορίας ΗΠΑ. OCLC 10913875.
 Mahoney, Leo J. (1981). A History of the War Department Scientific Intelligence Mission (ALSOS), 1943 – 1945 (διδακτορική διατριβή). Kent State University. OCLC 223804966.
 Pash, Boris (1969). The Alsos Mission. Νέα Υόρκη:  Charter Books. OCLC 568716894.
 Warren, Dr John C. (1956). Airborne Operations in World War II, European Theater. Air University, Maxwell AFB: US Air Force Historical Research Agency. USAF Historical Study 97.

Κατασκοπεία κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο