Αλέξανδρος της Ιουδαίας

Ο Αλέξανδρος της Ιουδαίας, ή Αλέξανδρος Β΄ της Ιουδαίας, επονομαζόμενος και Μακκαβαίος, ήταν ο μεγαλύτερος γιος του Αριστόβουλου Β΄.

Η δραπέτευση και η εξέγερση του Αλέξανδρου. Ιερουσαλήμ
Το  63 π.Χ.  ύστερα από την κατάλυση του Ασμοναϊκού βασίλειου  ενώ ο ίδιος , οι γονείς του , ο μικρότερος αδελφός του και οι αδελφές του μεταφέρονταν στην Ρώμη  ο Αλέξανδρος δραπέτευσε και επέστρεψε στην Ιουδαία .

Αφού  συσπείρωσε με την πάροδο των ετών τους οπαδούς του πατέρα του  τελικά  το 57 π.Χ. σχημάτισε ένα στρατό από 10.000 πεζούς και 1.500 ιππείς και επιτέθηκε  εναντίον της Ιερουσαλήμ. Ο θείος του αρχιερέας Υρκανός που βρίσκονταν εκεί  μη μπορώντας να αντισταθεί  διέφυγε και ο Αλέξανδρος κατέλαβε και οχύρωσε την πόλη.

Τα γεγονότα αυτά θορύβησαν τον Αύλο Γαβίνιο, που μόλις είχε αναλάβει την θέση του έπαρχου  της Συρίας, ο  οποίος  έστειλε αμέσως εναντίον του  ένα απόσπασμα  στρατού  με επικεφαλής έναν από τους αξιωματικούς του τον Μάρκο Αντώνιο μαζί με έναν στρατό που σχηματίστηκε από οπαδούς του Υρκάνου με επικεφαλής τους στρατηγούς Πειθόλαο και Μάλιχο ενώ ο ίδιος προετοιμάστηκε να ακολουθήσει με τον κύριο όγκο των δυνάμεων του .

Ο Αλέξανδρος προετοιμάστηκε για τον επικείμενο ερχομό των αντιπάλων του καταλαμβάνοντας τα φρούρια Αλεξάνδρειo, Μαχαιρούντα και Υρκανία. Όταν όμως διαπίστωσε την αδυναμία του να αντιμετωπίσει τον στρατό των αντιπάλων του άρχισε να υποχωρεί προς την Ιερουσαλήμ. Τελικά φτάνοντας κοντά στην πόλη αναγκάστηκε να δώσει μάχη υπό δυσμενείς γι’ αυτόν συνθήκες που κατέληξε σε συντριπτική ήττα (3.000 νεκροί και άλλοι τόσοι αιχμάλωτοι) όταν ο Γαβίνιος έφτασε έγκαιρα στο πεδίο της μάχης και πρόλαβε να ενισχύσει τις δυνάμεις του Αντωνίου και των Ιουδαίων στρατηγών του Υρκανού.

Ο Αλέξανδρος διέφυγε με τα υπολείμματα του στρατού του προς το οχυρό Αλεξάνδρειο. Λίγο πριν φτάσει εκεί, ο Γαβίνιος που τον κατεδίωκε κατά πόδας τον πρόλαβε και του επέφερε νέα βαριά ήττα. Τελικά οι εξουθενωμένοι Ιουδαίοι κλείστηκαν στο οχυρό  πολιορκούμενοι  από  τους  Ρωμαίους. Ο Αλέξανδρος ύστερα από  διαπραγματεύσεις  με τον Γαβίνιο και παρότρυνση της μητέρας του που φοβήθηκε για την τύχη της αιχμάλωτης οικογένειας της  που βρίσκονταν στη Ρώμη παραδόθηκε  και παρέδωσε  τα οχυρά που είχε καταλάβει. Αυτά τα οχυρά ο Γαβίνιος τα κατάστρεψε. Ο Γαβίνιος αποκατέστησε τον Υρκανό στο αξίωμα του και έστειλε πίσω στην Ρώμη τον Αλέξανδρο. Διέταξε τον εποικισμό πολλών πόλεων που είχαν υποστεί καταστροφές (Σκυθόπολη, Σαμάρεια, Άζωτος, Γάμαλα, Ραφεία, Ανθηδών, Ιαμνεία, Αδώρεος, Απολλωνία, Μαρίσα)  και χώρισε την ιουδαϊκή επικράτεια σε πέντε μέρη εξαφανίζοντας και το παραμικρό ίχνος αυτονομίας.

Ύστερα από την νέα αποτυχημένη εξέγερση που οργάνωσε ο πατέρας του Αριστόβουλος το επόμενο έτος (56 π.Χ.) ο Αλέξανδρος και ο αδελφός του Αντίγονος Ματταθίας   απελευθερώθηκαν και εγκαταστάθηκαν στην Ιουδαία, ύστερα από υπόδειξη του Γαβίνιου προς τις ρωμαϊκές αρχές. Το τέλος της αιχμαλωσίας τους  ήταν το αντάλλαγμα, για την παρέμβαση της συζύγου του Αριστόβουλου προς τους οπαδούς του συζύγου της , που έγινε με σκοπό την αναίμακτη παράδοση όσων οχυρών θέσεων κατείχαν ακόμη  στους Ρωμαίους.

Νέα εξέγερση  του Αλέξανδρου. Ιταβύριο Όρος 

Ο Γαβίνιος ύστερα από λίγο καιρό βρέθηκε στην Αίγυπτο καθώς έλαβε παράνομα 10.000 τάλαντα από τον Πτολεμαίο ΧΙΙ Αυλητή για να τον επαναφέρει στον θρόνο εγκαταλείποντας την εκστρατεία που σχεδίαζε εναντίον των Πάρθων (55 π.Χ.) . Ο Υρκανός και ο Αντίπατρος ο Ιδουμαίος υποστήριξαν την εκστρατεία του έπαρχου, ο Αντίπατρος μάλιστα έπεισε τους Ιουδαίους που κατοικούσαν στην περιοχή του Πηλούσιου να τον υποστηρίξουν.

Η παραμονή του Γαβίνιου στην Αίγυπτο έγινε αφορμή για το ξέσπασμα νέας εξέγερσης  καθώς ο Αλέξανδρος βρήκε την ευκαιρία να ξεσηκώσει τους οπαδούς του και να πολιορκήσει  ορισμένα στρατιωτικά αποσπάσματα των Ρωμαίων στο Όρος Γαριζείν  .

Ο Γαβίνιος έστειλε πίσω στην Ιουδαία τον Αντίπατρο για να μεταπείσει όσους από τους εξεγερμένους μπορούσε και ετοιμάστηκε εσπευσμένα να γυρίσει και αυτός. Η αποφασιστική σύγκρουση με τον στρατό του Αλέξανδρου έγινε στο Ιταβύριο Όρος ( Όρος Θαβώρ) στην Γαλιλαία. Ο στρατός του Αλεξάνδρου (30.000 άνδρες) διαλύθηκε, 10.000 από τους άντρες του έπεσαν στο πεδίο της μάχης  ο ίδιος όμως διασώθηκε.

Κατόπιν ο Γαβίνιος προχώρησε προς την Ιερουσαλήμ  όπου διευθέτησε την κατάσταση προς όφελος του Υρκανού και του Αντίπατρου. Ύστερα από μια επιτυχημένη εκστρατεία εναντίον των Ναβαταίων Αράβων  γύρισε πίσω στην Συρία.

Αντίσταση στον Γάιο Κάσσιο.Ταριχέα  

Στις αρχές του 54 π.Χ. ο Γαβίνιος γύρισε πίσω στην Ρώμη. Αντικαταστάτης  του ήταν ο Μάρκος Λικίνιος Κράσσος. Ο Κράσσος για τις ανάγκες της εκστρατείας που προετοίμαζε εναντίον των Πάρθων πήρε από τον Ναό όλο του τον θησαυρό. Ύστερα από την ήττα και τον θάνατο του στις Κάρρες το επόμενο έτος οι Πάρθοι εισέβαλαν στην Συρία. Την αντιμετώπιση τους ανέλαβε ο υπαρχηγός του Κράσσου  Γάιος Κάσσιος Λογγίνος. Αφού σταθεροποίησε τα πράγματα στο μέτρο του δυνατού στην Συρία ο Κάσσιος ήρθε στην  Γαλιλαία όπου κατάπνιξε μια στάση στην Ταριχέα (Μάγδαλα) που υποκινήθηκε από τον αποστάτη, πρώην στρατηγό του Υρκανού, Πειθόλαο ο οποίος είχε μεταβληθεί σε ηγετικό στέλεχος της παράταξης του Αριστόβουλου. Περίπου 30.000 Ιουδαίοι πουλήθηκαν ως δούλοι, ενώ ο Πειθόλαος  συνελήφθη και εκτελέστηκε από τον Κάσσιο ύστερα από συμβουλή του Αντιπάτρου του Ιδουμαίου. Κατόπιν ο Κάσσιος έκανε μια συνθήκη ειρήνης με τον Αλέξανδρο και αναχώρησε για την Συρία (52 π.Χ.) .

Το τέλος του Αλέξανδρου   
Ένας νέος ρωμαϊκός εμφύλιος πόλεμος μεταξύ του Γναίου Πομπήιου και του Ιούλιου Καίσαρα ξέσπασε το 49 π.Χ.. Ο Αλέξανδρος, όπως και ο πατέρας του, συντάχθηκαν με την πλευρά του Καίσαρα. Λίγο αργότερα όμως ο Αλέξανδρος συνελήφθη και αποκεφαλίστηκε στην Αντιόχεια από τον έπαρχο Κόιντο Καικίλιο Μετέλλο Σκιπίωνα Νάσικα, πεθερό του Πομπήιου, με άμεση διαταγή του τελευταίου (49/8 π.Χ.) .

Παραπομπές

Πηγές
Ιώσηπος Ιστορία του Ιουδαϊκού πολέμου προς Ρωμαίους. Αρχαία Ελληνική Γραμματεία «Οι ΄Ελληνες». Κάκτος 1997
Jewish Encyclopedia   ALEXANDER II., of Judea:
 
Smith, William, Sir, ed. 1813-1893 A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology.By various writers. Ed. by William Smith. Illustrated by numerous engravings on wood. Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Library 2005 Vol 1,ALEXANDER (Αλέξανδρος ) the eldest son of ARISTOBULUS II.page Νο 114

Smith, William, Sir, ed. 1813-1893 A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology. By various writers. Ed. by William Smith. Illustrated by numerous engravings on wood. Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Library 2005 Vol 2,GABINIUS .page Νο 194 

 Библиотека Руслана Хазарзара.[http://khazarzar.skeptik.net/books/flavius/aj/gr/index.htm Φλαυίου Ἰωσήπου  ἱστοριῶν τῆς Ἰουδαικῆς ἀρχαιολογίας.Josephus Flavius.Antiquitas Judaeorum. Graece (ed. B. Niese).Flavius Josephus. Flavii Iosephi opera. B. Niese. Berlin. Weidmann. 1892 Liber XIV]''

Ασμοναϊκή δυναστεία
Ιουδαίοι