Αντώνιος Γιάνναρης

Ο Αντώνιος Ν. Γιάνναρης ή Γιανναράκις, (Λάκκοι Χανίων, 1852 - σε πλοίο προς την Αμερική, 1909) ήταν Έλληνας φιλόλογος και γλωσσολόγος, οπλαρχηγός της Κρητικής επανάστασης του 1895 με 1898 και ανιψιός του οπλαρχηγού Χατζημιχάλη Γιάνναρη.

Βιογραφία
Γεννήθηκε στους Λάκκους του σημερινού νομού Χανίων. Ο πατέρας του Νικόλαος Γιάνναρης ήταν αδελφός του οπλαρχηγού Χατζημιχάλη Γιάνναρη. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Εθνικού Πανεπιστημίου της Αθήνας και συνέχισε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στη Γερμανία. Από το 1896 άρχισε να διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του Αγίου Ανδρέα στην Σκωτία. Πήρε μέρος στη Κρητική Επανάσταση του 1889 και ανακηρύχτηκε μάλιστα πρόεδρος της επαναστατικής συνέλευσης στον Ομαλό Χανίων. Διετέλεσε Γενικός Επιθεωρητής των Σχολείων της Κρήτης, κατά την περίοδο που το νησί ήταν αυτόνομο. Το 1904 φυλακίστηκε στα Χανιά για την αντιπολιτευτική του δραστηριότητα εναντίον του ύπατου αρμοστή πρίγκηπα Γεωργίου.

Εργογραφία
Μεγάλο μέρος της δραστηριότητάς του διέθεσε ο Γιάνναρης για τη συγγραφή διαφόρων λεξικών. Το 1888 συνέγραψε γερμανοελληνικό λεξικό, αργότερα αγγλοελληνικό, όπως επίσης και σε άλλες γλώσσες, ενώ συνέγραψε ακόμη βιβλία εκμάθησης μεθόδων της αγγλικής, γαλλικής και γερμανικής γλώσσας. Το σπουδαιότερο από τα δημοσιεύματά του είναι η Ιστορική γραμματική της ελληνικής γλώσσας (Αγγλικά: An Historical Greek Grammar chiefly of the Attic Dialect, as written and spoken from Classical Antiquity down to the Present Time, Λονδίνο 1897) ιδίως της αττικής διαλέκτου, όπως γράφτηκε και χρησιμοποιήθηκε από την κλασική αρχαιότητα ως τη εποχή που γράφτηκε το έργο.

Άσματα Κρητικά μετά διστίχων και παροιμιών = Kretas volkslieder nebst distichen und sprichwortern / in der ursprache mit glossar hrsg. von Anton Jeannaraki, εκδ. F. A. Brockhaus, Λειψία, 1876
Neugriechische Grammatik nebst Lehrbuch der neugriechischen Volkssprache und einem methodischen Worteranhang, συγγρ. Antonios Jeannarakis, εκδ. Hahn'sche Buchhandlung, Ανόβερο, 1877Adnotationes criticae in Longini que fertur Περί ύψους libellum, [χ.έ.], Marburgi Cattorum, 1880Μικρός Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσης: Επίτομον Ελληνικόν Λεξικόν μετά εισαγωγής εις την ελληνικήν γλώσσαν και γραμματείαν, εκδ. Ανέστη Κωνσταντινίδη, Εν Αθήναις, 1882Deutsch-Neugriechisches Handworterbuch: Unter besonderer Berucksichtigung der neugriechischen Volkssprache, συγγρ. Antonios Jannarakis, εκδ. Hahn'sche Buchhandlung, Ανόβερο, 1883Μικρός Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσης: ήτοι Επίτομον Ελληνικόν Λεξικόν μετά εισαγωγής εις την ελληνικήν γλώσσαν και φιλολογίαν, εκδ. Ανέστη Κωνσταντινίδη, Εν Αθήναις, 1888Νέον σύστημα διδασκαλίας της γαλλικής γλώσσης ενιαίον και αυτοτελές: ήτοι θεωρητική και πρακτική μέθοδος προς εκμάθησιν της γαλλικής γλώσσης, εκδ. Σ. Κ. Βλαστώ, Εν Αθήναις, 1888Επίτομον λεξικόν γερμανοελληνικόν: μετά εισαγωγικών κανόνων περί προφοράς και τονισμού και πίνακος των ανωμάλων ρημάτων κατά την νέαν γερμανικήν ορθογραφίαν, εκδ. Π. Δ. Σακελλαρίου, Εν Αθήναις, 1888Περί Ερωτοκρίτου και του ποιητού αυτού: Κριτική και γλωσσική διατριβή επί υφηγεσία, εκδ. Εκ του Τυπογραφείου των Καταστημάτων Ανέστη Κωνσταντινίδου, Εν Αθήναις, 1889Ηχώ Αθηνών: ήτοι Εγχειρίδιον της λαλουμένης Ελληνικής γλώσσης, εκδ. Verlag von Rud. Siegler, Λειψία, 1891A concise dictionary of the english and modern greek languages : as actually written and spoken : english-greek, εκδ. John Murray, Λονδίνο, 1895
Επίτομον Ελληνικόν Λεξικόν: Μετά εισαγωγής εις την Ελληνικήν Γλώσσαν και Γραμματείαν, εκδ. Ανέστη Κωνσταντινίδη, Εν Αθήναις, 1902-1905
Δημοσιολογική μελέτη περί της καταστάσεως της εν Κρήτη γεωργίας και εμπορίας: σύντομος και πρακτική μελέτη, [αυτοέκδοση], Χανιά, 1906
Αριθ. Πρωτ.1 Διεκπ.1 Κρητική Πολιτεία Ανωτέρα Διεύθυνσις της Παιδείας Εγκύκλιος Προς απάσας τας υφισταμένας Αρχάς της Παιδείας Η Δημοσία Παιδεία αρχαιόθεν μέχρι σήμερον συνεξεταζομένου κατ' αρχήν του σημερινού γερμανικού συστήματος, εκδ. Κρητική Πολιτεία, συγγρ. Ο Γενικός Επιθεωρητής της Παιδείας Α. Ν. Γιάνναρης, Χανιά, 30 Νοεμβρίου 1907
Η Δημοσία Παιδεία αρχαιόθεν μέχρι σήμερον συνεξεταζομένου κατ'αρχήν του σημερινού γερμανικού συστήματος: ήγουν σύντομος αλλά περιεκτική ιστορική και πρακτική παιδαγωγική μελέτη, συντελ. Μιχαήλ Δ. Βολονάκης, Κωνσταντίνος Σ. Κόντος, εκδ. Σ. Πετράκης, Χανιά, 1908

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ιστοσ. Ψηφιακής Βιβλιοθήκης Νεοελληνικών Σπουδών-Ανέμη, [Προβολή ψηφιοποιημένων έργων του συγγραφέα από βάση δεδομένων.], Ανακτήθηκε 9 Δεκεμβρίου 2012
 Εφημ. «Πατρίς», Οι φωτογραφίες της Ιστορίας: Αντώνιος Γιάνναρης, ο διανοούμενος με το τουφέκι , Ανακτήθηκε 9 Δεκεμβρίου 2012

Απόφοιτοι Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Έλληνες πανεπιστημιακοί
Έλληνες φιλόλογοι
Έλληνες γλωσσολόγοι
Έλληνες λεξικογράφοι
Έλληνες αγωνιστές του 19ου αιώνα
Κρητικοί οπλαρχηγοί