Αγρός Λεμεσού

Ο Αγρός είναι χωριό της επαρχίας Λεμεσού στην Κύπρο.

Τοποθεσία 
Ο Αγρός είναι κτισμένος σε υψόμετρο 1000 μέτρων, στη γεωγραφική περιφέρεια της Πιτσιλιάς. Στα νότια συνορεύει με τον Άγιο Ιωάννη, στα νοτιοδυτικά με τον Κάτω Μύλο, στα δυτικά με την Ποταμίτισσα, στα βορειοδυτικά με τα Αγρίδια, στα βόρεια με τον Πολύστυπο και στα ανατολικά με την Άλωνα και τον Άγιο Θεόδωρο.

Ιστορία 
Την περίοδο της εικονομαχίας, σαράντα μοναχοί έφυγαν από την Μονή του Μεγάλου Αγρού, που βρισκόταν στην Κύζικο της Μικράς Ασίας, και πήγαν στην Κύπρο. Μαζί τους είχαν και την εικόνα της Παναγίας. Φτάνοντας στην περιοχή του Αγρού έκτισαν ένα μοναστήρι το οποίο ονόμασαν όπως το αρχικό τους μοναστήρι, δηλαδή Μονή του Μεγάλου Αγρού. 

Τέλη του 17ου αιώνα μια ασθένεια προκάλεσε τον θάνατο των 2/3 των κατοίκων της Κύπρου. Όσοι κάτοικοι της γύρω από το μοναστήρι περιοχής σώθηκαν, εγκατέλειψαν τους οικισμούς τους και εγκαταστάθηκαν κοντά στο μοναστήρι. Με τα χρόνια δημιουργήθηκε ένα χωριό το οποίο ονομάστηκε Αγρός.

Η Μονή του Μεγάλου Αγρού στο χωριό καταστράφηκε το 1894 από τους κατοίκους του χωριού, μετά από διαφωνίες του τρόπου εκμετάλλευσης της από την μητρόπολη.

Εγκαταστάσεις και ασχολίες κατοίκων 
Ο Αγρός αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα χωριά της περιοχής. Πέραν από δημοτικό σχολείο, είναι το μόνο χωριό της περιοχής το οποίο διαθέτει γυμνάσιο-λύκειο (εξατάξιο γυμνάσιο), το Απεήτειο Γυμνάσιο. Στο γυμνάσιο αυτό φοιτούν μαθητές από 22 χωριά γειτονικά χωριά. Η ιστορία του σχολείου ξεκινά από το 1943. Στο σχολείο λειτουργεί επίσης και ξενοδοχειακή σχολή.

Στο χωριό υπάρχουν ακόμη Κέντρο Γεωργικής Εκπαίδευσης, αστυνομικός σταθμός, ταχυδρομείο, υγειονομικό κέντρο, τράπεζες, γήπεδο ποδοσφαίρου, κλειστό γήπεδο καλαθοσφαίρισης και περιφερειακό θέατρο.

Επιπλέον, στο χωριό λειτουργούν διάφορες γνωστές επιχειρήσεις και βιοτεχνίες:
 ξενοδοχείο Ρόδον, το οποίο είναι ένα από τα πιο γνωστά ξενοδοχεία της ορεινής Κύπρου. Πρωτολειτούργησε το 1986.

 βιοτεχνία παραγωγής δημοφιλών αλλαντικών, Τα Αλαντικά του Δασκάλου. Η οικογενειακή αυτή επιχείρηση χρονολογείται από το 1910. 
 βιοτεχνία παραδοσιακών προϊόντων Niki Agathocleous, η οποία δραστηριοποιείται με την παραγωγή παραδοσιακών προϊόντων, όπως γλυκό του κουταλιού, γλυκά, μαρμελάδες, κομπόστα, τοματοπολτός και άλλα. Λειτουργεί από το 1989. Η εταιρεία εξάγει προϊόντα σε Αυστρατία, Αγγλία, Αμερική, Ιαπωνία, Γαλλία, Αίγυπτο και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
 εργοστάσιο τριανταφύλλων Χριστάκης Τσολάκης, το οποίο παράγει διάφορα προϊόντα από τα τριαντάφυλλα (ροδόσταγμα, καλλυντικά κ.α.), τα οποία καλλιεργούνται στο χωριό. Λειτουργεί από το 1948.

Πληθυσμός 
Σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο, ο πληθυσμός του χωριού από το 1881 έως το 1960 αυξανόταν. Μετά το 1960 παρατηρήθηκαν κάποιες αυξομειώσεις. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του Αγρού όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο.

Ιεροί ναοί 
Στον Αγρό υπάρχουν οι εξής ιεροί ναοί:
 Εκκλησία Παναγίας Ελεούσας, η οποία ολοκληρώθηκε το 1909 στο χώρο που ήταν το Μοναστήρι «Μονή του Μεγάλου Αγρού». 
 Εκκλησία Τιμίου Προδρόμου, η οποία κτίστηκε περί το 1860.
 Εκκλησία Αγίου Γερασίμου, η οποία ολοκληρώθηκε το 2008.
 Εκκλησία Αγίας Κυριακής, η οποία κτίστηκε το 1992-1993.

Μουσεία
Στο χωριό υπάρχουν τα εξής μουσεία:
 Μουσείο Φραγκουλίδη. Λειτούργησε το 2004 προς τιμή του Σόλων Φραγκουλίδη, ενός από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της πρώτης γενιάς των Κυπρίων καλλιτεχνών και ταυτόχρονα έναν από τους πρωτοπόρους ζωγράφους και αγιογράφους της Κύπρου. Την περίοδο 1932-1934 διέμενε στο χωριό. 
 Ελιόμυλος της Εκκλησίας του Ιωάννη του Πρόδρομου Αγρού. Στο μουσείο υπάρχουν ο ελιόμυλος, το πιεστήριο, το αλεστήρι, τα ζεμπήλια και άλλα εργαλεία.

Αθλητισμός 
Στο χωριό δραστηριοποιείται ο Αθλητικός Όμιλος Αχιλλέας Αγρού. Η καλαθοσφαιρική ομάδα του Αχιλλέα συμμετείχε για πολλά χρόνια στην Α΄ κατηγορία καλαθοσφαίρισης της Κύπρου. Έδρα της ομάδας είναι το Αθλητικό Κέντρο Γλαύκος Κληρίδης.

Αδελφοποιήσεις 
Ο Αγρός αποτελεί μέλος του Ντουζελάζ, ενός συνδέσμου αδελφοποίησης πόλεων, με μία πόλη από κάθε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όντας μέλος στον σύνδεσμο αυτό, ο Αγρός είναι αδελφοποιημένος με τα υπόλοιπα 27 μέλη.

Προσωπικότητες 
Σημαντικά πρόσωπα τα οποία κατάγονταν από τον Αγρό ήταν:
 Γλαύκος Κληρίδης, πρώην πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας
 Νέαρχός Κληρίδης
 Κυριάκος Απέητος

Φωτογραφίες

Παραπομπές

Βιβλιογραφία

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Κοινότητες της Επαρχίας Λεμεσού
Χωριά της Πιτσιλιάς