Ελληνικές αυτοδιοικητικές εκλογές 1990

Οι Δημοτικές και Κοινοτικές εκλογές του 1990 ήταν οι πέμπτες αυτοδιοικητικές εκλογές από την μεταπολίτευση και πραγματοποιήθηκαν στις 14 Οκτωβρίου 1990, ενώ ο δεύτερος γύρος όπου δεν συγκεντρώθηκε το απαιτούμενο ποσοστό εκλογής από κανέναν εκ των υποψηφίων, στις 21 Οκτωβρίου 1990.

Σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές του 1986, ο αριθμός των δήμων αυξήθηκε κατά 56 (359 από 303) και οι νέοι δήμοι προέκυψαν είτε από συγχώνευση μικρών κοινοτήτων, είτε από ανακήρυξη μεγάλων κοινοτήτων σε δήμους. Παράλληλα επρόκειτο να γίνουν για πρώτη φορά στην Ελλάδα και εκλογές για τον Β' βαθμό τοπικής αυτοδιοίκησης (Νομαρχιακά Συμβούλια) σύμφωνα με νόμο που είχε ψηφίσει η Οικουμενική Κυβέρνηση Ζολώτα, όμως τελικά ματαιώθηκαν και έγιναν για πρώτη φορά το 1994.

Το εκλογικό σύστημα παρέμεινε το ίδιο με των προηγούμενων εκλογικών αναμετρήσεων, με τους υποψήφιους δημάρχους να πρέπει να συγκεντρώσουν το 50% + μία ψήφο σε σχέση με τα έγκυρα ψηφοδέλτια προκειμένου να εκλεγούν. Αν δεν το καταφέρει κανένας υποψήφιος στον Α' γύρο, τότε διεξάγεται επαναληπτική ψηφοφορία μεταξύ των δύο πρώτων σε ψήφους υποψηφίων. Το σύστημα αυτό ίσχυσε για όλους τους δήμους, καθώς και για τις κοινότητες με πληθυσμό 5.000 κατοίκων και άνω. Αντίθετα, στις μικρότερες κοινότητες δεν διεξάγεται Β' γύρος και νικητής ανακηρύσσεται αυτός που έχει λάβει την απόλυτη ή σχετική πλειοψηφία στον Α' γύρο. Σε περίπτωση ισοψηφίας μεταξύ δύο υποψηφίων σε μικρότερες των 5.000 κατοίκων κοινότητες, τότε ο νικητής ανακηρύσσεται με δημόσια κλήρωση.

Στο πολιτικό τοπίο των εκλογών αυτών, χαρακτηριστική υπήρξε η ευρεία συνεργασία σε πολλούς δήμους των δύο κύριων αντιπολιτευόμενων κομμάτων, του ΠΑΣΟΚ και του Ενιαίου Συνασπισμού (στον οποίο μετείχε τότε και το ΚΚΕ), με στήριξη κοινών υποψηφίων σε μια σειρά από μεγάλους δήμους. Συνοπτικά, η κατανομή των 359 δήμων με βάση την επίσημη κομματική στήριξη των εκλεγέντων δημάρχων, ήταν η ακόλουθη:

1 Από τους 113 εκλεγέντες δημάρχους των ψηφοδελτίων που στήριξαν από κοινού τα δύο κόμματα, 77 προέρχονταν από το ΠΑΣΟΚ, 31 από τον Συνασπισμό, ενώ πέντε ήταν ανεξάρτητοι.

Αποτελέσματα 
Στους παρακάτω πίνακες αναφέρονται αναλυτικά τα αποτελέσματα ενδεικτικά στους κυριώτερους κεντρικούς δήμους διαφόρων μεγάλων σε πληθυσμό νομών. Οι δήμοι ήταν με το καθεστώς της εποχής, πριν δηλαδή την καθιέρωση του Σχεδίου Καποδίστριας και αργότερα του Προγράμματος Καλλικράτης για την τοπική αυτοδιοίκηση, για όσους από τους δήμους αυτούς επήλθαν αλλαγές.

Το κόμμα ή τα κόμματα που αναφέρονται δεξιά από το ονοματεπώνυμο των υποψηφίων δημάρχων, είναι αυτά που τους παρείχαν επίσημη στήριξη. Ο αριθμός των εδρών για το Δημοτικό Συμβούλιο που εξασφάλισε η παράταξη του υποψήφιου δημάρχου, δεν περιλαμβάνουν τον ίδιο τον εκλεγέντα δήμαρχο. Η ένδειξη (Δ) αφορά στους εν ενεργεία δημάρχους κατά τη στιγμή της τέλεσης των εκλογών.

Δήμος Αθηναίων 

Ο εκλεγείς Δήμαρχος Αντώνης Τρίτσης πέθανε στις 7 Απριλίου 1992. Τον διαδέχθηκε ο Λεωνίδας Κουρής.

Δήμος Θεσσαλονίκης

Δήμος Πειραιά

Δήμος Πατρέων

Δήμος Ηρακλείου 

Ο εκλεγείς Δήμαρχος Κώστας Κληρονόμος παραιτήθηκε τον Μάιο του 1994 προκειμένου να κατέλθει ως υποψήφιος Ευρωβουλευτής στις Ευρωεκλογές. Τον διαδέχθηκε ο Μιλτιάδης Φαρσάρης.

Δήμος Λαρισαίων

Δήμος Βόλου

Δήμος Καβάλας

Δήμος Ιωαννιτών

Δήμοι Αττικής 
Αναφέρονται συνοπτικά οι νικητές των εκλογών στους 10 μεγαλύτερους σε πληθυσμό δήμους της Αττικής, πλην των Δήμων Αθηναίων και Πειραιά που αναφέρονται αναλυτικά παραπάνω.

Δήμοι υπόλοιπης Ελλάδας 
Αναφέρονται συνοπτικά οι νικητές των εκλογών στους 15 μεγαλύτερους σε πληθυσμό δήμους της υπόλοιπης Ελλάδας, πλην των δήμων που αναφέρονται αναλυτικά παραπάνω.

Πηγές 
Εφημερίδα «Το Ποντίκι», φύλλα Νο 594, 595 και 596 της 11ης, 17ης και 23ης Οκτωβρίου 1990 αντίστοιχα.

1990