Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών 1924

Το ΙΣΤ΄ Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών, με διοργανωτή τον ΣΕΓΑΣ, διεξήχθη έπειτα από διακοπή τριών ετών στο Παναθηναϊκό Στάδιο σε τέσσερις ημέρες: στις 28 και 29 Απριλίου (Δευτέρα και Τρίτη του Πάσχα) και στις 2 και 4 Μαΐου 1924 (Παρασκευή και Κυριακή) και σημείωσε μέτρια επιτυχία λόγω της αποχής πολλών πρωταθλητών. Παράλληλα έγιναν τα πρωταθλήματα των άλλων αθλημάτων του ΣΕΓΑΣ (άρση βαρών, πάλη, μπάσκετ, βόλεϊ, σκοποβολή) ως την Κυριακή 4 Μαΐου, οπότε διεξήχθη και το πανελλήνιο πρωτάθλημα του μαραθωνίου δρόμου, που είχε να διεξαχθεί από το 1911. Όμως δεν διεξήχθη το Πανελλήνιο πρωτάθλημα ανώμαλου δρόμου ανδρών, το οποίο είχε γίνει το 1923 έπειτα από πολλά χρόνια.

Πολυνίκης των αγώνων και πρωταθλητής Ελλάδος αναδείχθηκε για πρώτη φορά ο Γυμναστικός Σύλλογος «Τα Παγκύπρια» Λευκωσίας. Δόθηκαν βραβεία στους τρεις πρώτους κάθε αγωνίσματος: αργυρό μετάλλιο με δίπλωμα στον πρώτο, χάλκινο  με δίπλωμα στον δεύτερο και δίπλωμα στον τρίτο.

Χρονικό των αγώνων 

Οι Πανελλήνιοι Αγώνες του 1924 διεξήχθησαν έπειτα από διακοπή τρίων ετών, αφού μετά τους προηγούμενους που είχαν γίνει το 1920, η εμπλοκή της χώρας στη μικρασιατική εκστρατεία το 1921 και 1922 και το τεράστιο πρόβλημα της αποκατάστασης των προσφύγων το 1923, δεν επέτρεψε την πραγματοποίηση των πανελληνίων πρωταθλημάτων στίβου. Το περιβάλλον τώρα ήταν πλέον πολύ διαφορετικό. Το όραμα και ο ενθουσιασμός της εποχής προ της μικρασιατικής καταστροφής είχε χαθεί. Οι ακμαίοι αθλητικοί σύλλογοι της Μικρασίας είχαν ξεριζωθεί και μόνο ένας-δυο (Πανιώνιος και Απόλλων) είχαν καταφέρει να επιβιώσουν και προσπαθούσαν να σταθούν ξανά στα πόδια τους. Πολλοί αθλητές είχαν χαθεί στη λαίλαπα του πολέμου. Το πολιτικό σκηνικό είχε αλλάξει. Το πολίτευμα της χώρας ήταν αβασίλευτη δημοκρατία και η βασιλική οικογένεια είχε εκδιωχθεί. Ακόμα και το ημερολόγιο είχε αλλάξει, αφού έστω και καθυστερημένα η Ελλάδα είχε κι αυτή υιοθετήσει το γρηγοριανό ημερολόγιο αντί για το ιουλιανό που ίσχυε ως το 1923.

Τους αγώνες παρακολούθησε πλήθος κόσμου, που αναζητούσε λίγες ώρες ανεμελιάς στους δύσκολους καιρούς που βίωνε. Το στάδιο ήταν κατάμεστο ενώ την ημέρα έναρξης, που συνέπεσε να είναι Δευτέρα του Πάσχα, έδωσε το παρόν και ο δημοφιλής πρωθυπουργός Αλέξανδρος Παπαναστασίου. Κατά την τελετή έναρξης οι αθλητές με επικεφαλής τον σημαιοφόρο αιγυπτιώτη αθλητή Γ. Μελά και τον Κύπριο αθλητή Ι. Ταλιανό παρέλασαν ως τον εξωτερικό χώρο του Σταδίου, όπου στεφάνωσαν τον ανδριάντα του εθνικού ευεργέτη Γεωργίου Αβέρωφ με την χρηματική ενίσχυση του οποίου είχε ολοκληρωθεί η κατασκευή του Σταδίου. Η μεγαλύτερη προσέλευση κόσμου παρατηρήθηκε την τελευταία ημέρα, λόγω της τέλεσης του Μαραθωνίου, τόσο μέσα στο Στάδιο όσο και στους γύρω δρόμους.

Λίγες εβδομάδες νωρίτερα, στις 30 Μαρτίου και 6 Απριλίου, είχαν γίνει οι αγώνες πρώτης επιλογής για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού. Μετά τους πανελλήνιους θα γινόταν η τελική επιλογή. Για πρώτη φορά τελέστηκαν τα αγωνίσματα 400μ εμπ. και 3000μ (ατομικός και ομαδικός αγώνας), όπου καταγράφηκαν τα πρώτα πανελλήνια ρεκόρ, όπως επίσης και το πένταθλο (μήκος, ακόντιο, 200μ, δίσκος, 1500μ), ενώ δεν έγιναν τα παραδοσιακά λαϊκά και λίγο γραφικά αγωνίσματα: άλμα μήκους και ύψους άνευ φοράς, λιθοβολία, ελληνική δισκοβολία, δρόμος σταδίου 192μ, αθλητικό πένταθλο, διελκυστίνδα, αναρρίχηση.

Στους πανελλήνιους αγώνες εντάχθηκαν επίσης: 
α) Οι "Πανελλήνιοι Λεμβοδρομικοί αγώνες" (δηλ. κωπηλασίας) που διεξήχθησαν στις 31/5 και 1/6 στο Νέο Φάληρο σε τέσσερα αγωνίσματα 2.000μ: σκιφ, δικώπων κελήτων μετά πηδαλιούχου, τετρακώπων κελήτων μετά πηδαλιούχου και κανόε.
β) Οι "Πανελλήνιοι Κολυμβητικοί αγώνες" που διεξήχθησαν το τριήμερο από 30/5 ως 1/6 στον Όρμο Κουμουνδούρου (Τουρκολίμανο) και περιλάμβαναν: 1) κολύμβηση 100μ, 400μ και 1500μ ελευθέρως, 100μ υπτίως, 200μ επί του στήθους (προσθίως) και 800μ ελευθέρως ομάδων (4Χ200μ), 2) καταδύσεις από ύψους 3μ και 3) ουώτερ πόλο.

Συμμετοχές-Αποχή

Στους αγώνες είχαν δηλώσει συμμετοχή 17 σύλλογοι και 184 αθλητές αλλά υπήρξε αποχή έπειτα από ανακοίνωση του ΣΕΓΑΣ ότι εις τους Ολυμπιακούς αγώνες θα σταλούν μόνο 6-7 αθλητές. Η δυσαρέσκεια πολλών πρωταθλητών έναντι του ΣΕΓΑΣ υπέβοσκε απο την αρχή της σεζόν και εκδηλώθηκε με δυναμικό τρόπο στις 30 Μαρτίου κατά τους αγώνες επιλογής για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού. Τότε με πρωτοβουλία των πρωταθλητών Δημ. Καραμπάτη (Πανιωνίου), Μαναίου (Εθνικού ΓΣ) και Περίδη (Πανελληνίου), συγκεντρώθηκαν 100 περίπου υπογραφές αθλητών οι οποίοι αρνούνταν να μετάσχουν στους αγώνες κατηγορώντας τον ΣΕΓΑΣ για αδιαφορία. Για να μετάσχουν ζητούσαν να εξασφαλιστούν κάποιες προϋποθέσεις, όπως πρόσληψη ξένων γυμναστών, αγορά κατάλληλων οργάνων, ανακαίνιση Σταδίου (νέα επίστρωση, βελτίωση αποδυτηρίων με ντους κλπ) ειδάλλως ζητούσαν την παραίτηση της διοίκησης του ΣΕΓΑΣ. Οι απεργοί αθλητές συγκρότησαν και σωματείο με τίτλο "Πανελλήνιος Αθλητική Ένωσις" με σκοπό τη χειραφέτησή τους. Βέβαια δεν απείχαν όλοι αλλά υπήρξε μεγάλη αποχή στους προκριματικούς αγώνες για την Ολυμπιάδα και στο πανελλήνιο πρωτάθλημα που ακολούθησε. Τελικά, μετά το πανελλήνιο πρωτάθλημα η Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων αποφάσισε να παραμερίσει τον ΣΕΓΑΣ και να προκηρύξει νέους προκριματικούς αγώνες για την Ολυμπιάδα με τη συμμετοχή και των απεργών, οι οποίοι έγιναν από 4 ως 6 Ιουνίου.

Στο πρωτάθλημα μετείχαν 14 αθλητικά σωματεία από: Αθήνα, Πειραιά, Σπάρτη, Θεσσαλονίκη, Λευκωσία και Αλεξάνδρεια. Τα 17 σωματεία που είχαν δηλώσει αρχικά συμμετοχή ήταν:

1. Πανελλήνιος Γ.Σ. 
2. Εθνικός Γ.Σ.
3. Πανιώνιος Γ.Σ. 
4. Παναθηναϊκός Α.Ο. 
5. Πειραϊκός Σύνδεσμος
6. Γ.Σ. Αμαρουσίου

7. Ηρακλής Θεσσαλονίκης 
8. Άρης Θεσσαλονίκης
9. Παναχαϊκή
10. Γ.Σ. Βόλου
11. Άμιλλα Σπάρτης
12. Γ.Σ. Αμαλιάδος

13. Παγκεφαλληνιακός Γ.Σ.
14. Παλλεσβιακός
15. Αθλητική Ένωση Ελλήνων Αλεξάνδρειας
16. Γ.Σ. Παγκύπρια
17. Γ.Σ. Ολύμπια Λεμεσού

Οι νικητές

Κλασικός αθλητισμός

Κατάταξη 

1 Στα 3000μ υπολογίστηκε μόνο το αποτέλεσμα του ομαδικού αγώνα για την ανάδειξη του πολυνίκη συλλόγου. 
2 Είχε μία ακόμα πρώτη νίκη στον ατομικό αγώνα 3000μ. 
3 Είχε μία δεύτερη και μια τρίτη νίκη ακόμα στον ατομικό αγώνα 3000μ.

Άρση βαρών 
Διεξήχθησαν αγωνίσματα διαφόρων παλμών, ενώ οι αθλητές χωρίστηκαν σε κατηγορίες ανάλογα με το βάρος τους. Εκτός από τους επί μέρους νικητές υπήρξε και βαθμολογία ανά κατηγορία.

Ελληνορωμαϊκή πάλη

Πηγές 
 "Η ιστορία των Πανελληνίων Αγώνων", Αθλητική Ηχώ, 16/6/1949.
 "Η ιστορία των Πανελληνίων Αγώνων", Αθλητική Ηχώ, 18/6/1949.
 "Η ιστορία των Πανελληνίων Αγώνων", Αθλητική Ηχώ, 20/6/1949.
 "Η ιστορία των Πανελληνίων Αγώνων", Αθλητική Ηχώ, 23/6/1949.
 "Εμπρός", 29/4/1924.
 "Εμπρός", 30/4/1924.
 "Εμπρός", 2/5/1924.
 "Εμπρός", 3/5/1924.
 "Εμπρός", 4/5/1924.
 "Εμπρός", 5/5/1924.
 "Σκριπ", 29/4/1924.
 "Σκριπ", 30/4/1924.
 "Σκριπ", 3/5/1924.
 "Σκριπ", 5/5/1924.
"Έληξαν οι Πανελλήνιοι Αθλητικοί. Όλα τα ονόματα των νικητών", εφ. "Βραδυνή", 5/5/1924, ψηφ. σελ. 198. 
 Πέτρος Λινάρδος, Η Σμύρνη του Πανιωνίου, 1998, σ. 248. 
 Ηρ. Αθανασόπουλος, "Μαραθώνιος & Μαραθώνας", 2010, σ. 189.

Αναφορές 

Ανδρων
Στίβος το 1924
Διοργανώσεις στίβου στην Αθήνα