Βιογραφίαι των εν τοις γράμμασι διαλαμψάντων Ελλήνων από της καταλύσεως της βυζαντινής αυτοκρατορίας μέχρι της ελληνικής εθνεγερσίας

Το βιβλίο Νεοελληνική Φιλολογία: Βιογραφία των εν τοις γράμμασι διαλαμψάντων Ελλήνων, από της καταλύσεως της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας μέχρι της Ελληνικής εθνεγερσίας (1453-1821) είναι έργο του Έλληνα ιστορικού Κωνσταντίνου Σάθα. Βραβεύτηκε στον φιλολογικό διαγωνισμό του Εθνικού Πανεπιστημίου το έτος 1867.

Ιστορική αναδρομή 
Στις αρχές του 19ου αιώνα ο Γεώργιος Ζαβίρας από την Σιάτιστα συγκέντρωσε τις βιογραφίες των Ελλήνων λογίων που άκμασαν την εποχή μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης. Το χειρόγραφό του έμεινε ανέκδοτο. Το έτος 1812 η Ιόνιος Ακαδημία συνέταξε ένα ερωτηματολόγιο το οποίο απηύθυνε στους σοφούς και μορφωμένους Έλληνες με σκοπό την συστηματική μελέτη. Ακόμα αργότερα, το έτος 1865 το Εθνικό Πανεπιστήμιο πρότεινε ως θέμα του Ροδοκανάκειου Διαγωνισμού την έρευνα της ιστορίας της Ελληνικής παιδείας από της αλώσεως της Κωνσταντινουπόλεως μέχρι του 1821 και συνέταξε εκ νέου ερωτηματολόγιο. Ο Κωνσταντίνος Σάθας συγκέντρωσε το πλούσιο υλικό, το οποίο είχε συλλέξει από τις μελέτες του και από περιοδείες από όλη την Ελλάδα και την Ευρώπη και το παρόν βιβλίο έλαβε μέρος στον διαγωνισμό αποσπώντας το πρώτο βραβείο στις 7 Μαΐου 1867. Το βιβλίο εκδόθηκε το 1868 στην Αθήνα και έκτοτε επανεκδόθηκε μέχρι τις ημέρες μας. Σήμερα διατίθεται από όλα τα βιβλιοπωλεία, ενώ ιστορικές εκδόσεις φυλάσσονται σε πολλές δημόσιες και επιστημονικές βιβλιοθήκες, και είναι προσβάσιμο σε ψηφιακή μορφή στο διαδίκτυο.

Περιεχόμενο 
Οι βιογραφίες των λογίων Ελλήνων παρατίθενται χρονολογικά από τον 15ο και μέχρι τον 19ο αιώνα. Κάθε βιογραφία συνοδεύεται όσο το δυνατόν με κατάλογο των συγγραμμάτων, και στοιχεία περί εκδόσεως ή τόπου εύρεσης αυτών.

Η σημασία του 
Το μνημειώδες ετούτο έργο, το πρώτο και πλήρες έργο του είδους του στην νεώτερη ιστορία της Ελλάδας, αποτελεί την βάση της νεοελληνικής φιλολογίας.

Επίδραση και επιρροή 
Ο Σάθας συνέχισε το έργο του με το «Νεοελληνικής Φιλολογίας Παράρτημα» που εξέδωσε ο ίδιος το 1870. Ακολούθησαν επίσης και έργα άλλων συγγραφέων και ιστοριοδιφών φιλολόγων, όπως των Δημήτριου Βικέλα, Ανδρόνικου Δημητρακόπουλου, Αναστάσιου Πολυζωίδη, Αλέξανδρου Ρίζου Ραγκαβή και άλλων.

Πηγές

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας - Διαδικτυακή σύνδεση

Βιβλία Αναφοράς
Φιλολογία