Σααντί Σιραζί

Ο Σααντί Σιραζί, (γεν. 1184 - θαν. 1283/1291) (Abū-Muhammad Muslih al-Dīn bin Abdallāh Shīrāzī, Saadi Shirazi) επίσης Σαντί ή απλά Σααντί (Σααδύ),
στα Περσικά: ابومحمد مصلح الدین بن عبدالله شیرازی), υπήρξε ένας από τους κύριους Πέρσες ποιητές του Μεσαίωνα. Δεν είναι γνωστός μόνο στις αραβόφωνες χώρες, αλλά αναφέρεται και από τους δυτικούς πολιτισμούς. Αναγνωρίστηκε για την ποιότητα των γραπτών του και για το βάθος των κοινωνικών και ηθικών του απόψεων.

Βιογραφία 
Γεννήθηκε στο Σιράζ. Ο πατέρας του πέθανε όταν ήταν ακόμα παιδί. Έζησε δύσκολα παιδικά χρόνια μέσα στην φτώχια και τη δυστυχία. Σε νεαρή ηλικία πήγε στη Βαγδάτη για να σπουδάσει. Στο πανεπιστήμιο Αλ-Νιζαμιγια παρακολούθησε Ισλαμικές Σπουδές, Νομική, Πολιτικές Επιστήμες, Ιστορία, Αραβική Λογοτεχνία και Θεολογία.

Οι ασταθείς συνθήκες που ακολούθησαν με την μογγολική εισβολή, τον υποχρέωσαν να περιπλανηθεί για 30 χρόνια στο εξωτερικό, Τις εμπειρίες του αυτές τις κατέγραψε στα έργα του.
Επίσης πήγε στη Μέκκα και στη Μεδίνα να προσκυνήσει και επισκέφθηκε την Ιερουσαλήμ.
Όταν επέστρεψε στο Σιράζ πέρασε ήσυχα χρόνια.

Εργογραφία 
 Στα γνωστότερα έργα του ανήκει το  Δενδρόκηπος (Bustan) που ολοκληρώθηκε το 1257 και το Ο κήπος με τα ρόδα (Gulistan) το 1258. Ο Δενδρόκηπος είναι γραμμένος σε στίχους με επικό μέτρο και συντίθεται από ιστορίες που απεικονίζουν τις στερεότυπες αρετές των Μουσουλμάνων (δικαιοσύνη, φιλελευθερία, σεμνότητα, ευχαρίστηση) όπως επίσης και από σκέψεις επί της συμπεριφοράς των ντερβίς και των εκστατικών πρακτικών τους. Το Γκιουλιστάν είναι γραμμένο κυρίως σε πρόζα και περιέχει ιστορίες και προσωπικά ανέκδοτα. Το κείμενο είναι γεμάτο με σύντομα ποιήματα, που περιέχουν αφορισμούς, συμβουλές και πνευματώδη σχόλια. Ο Σααντί επιδεικνύει βαθειά γνώση του παραλογισμού της ανθρώπινης ύπαρξης. Η μοίρα εκείνων που εξαρτώνται από τις διαθέσεις των βασιλέων αντιπαραβάλλεται συχνά με την ελευθερία των ντερβίς.

Ο Σααντί είναι γνωστός επίσης για τους πανηγυρικούς και τις ωδές του, που απεικόνιζαν την ανθρώπινη εμπειρία, όπως επίσης για ιδιαίτερες ωδές όπως ο θρήνος για την πτώση της Βαγδάτης μετά την εισβολή των Μογγόλων το 1258. Οι στίχοι του βρίσκονται στο Γκαζαλιγιάτ (Ghazaliyat) και οι ωδές του στο Καζα'ίντ (Qasa'id). Είναι επίσης γνωστός για ένα αριθμό έργων στην αραβική γλώσσα.

Αναφορές στο διαδίκτυο 
 The Bustan of Saadi, αγγλική μετάφραση, σελ 74, Iran Chamber Society (PDF).
 The Golestan of Saadi, μετάφραση του Ρίτσαρντ Φράνσις Μπάρτον, σ. 213 , Iran Chamber Society (PDF).
 Golestan Saadi, Άπαντα στην Περσική (ParsTech). Ελεύθερη ανάκτηση (Μέγεθος φακέλου, σε pdf φορμά: 485 KB).
 Saadi Shirazi, Sheikh Mosleh al-Din, Περσική Γλώσσα και Λογοτεχνία, Iran Chamber Society.
Το Γκουλιστάν του Σαντί (The Gulistan of Sa'di) 
Ποιήματα του Σααντί (Poems by Saadi) αγγλικές μεταφράσεις.
Sa'di, Muslih al-Din, βιογραφία από τον καθ. Iraj Bashiri, Πανεπιστήμιο της Μινεσότα.
Ο τάφος του Σα'ντί στο Σιράζ (Sa'di's Tomb in Shiraz)
Σα'ντί: Μια ιστορία για την ευημερία κατά της αρετής - Μετάφραση από το Washington State University
Φωτογραφίες του τάφου του Σα'ντι στο Σιράζ
Ακαδημαϊκό άρθρο για τον Σα'ντι και το έργο του,  Ιρανική Εγκυκλοπαίδεια (Πανεπιστήμιο Κολούμπια).
اشعار سعدی 
Το περιβόλι του Σαντί, μτφρ. A. Hart Edwards, at sacred-texts.com
 πλήρεις στίχοι του Σαΐκ Σααντί στην Περσική. ελεύθερη ανάκτηση σε φορμά pdf

Σημειώσεις παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Πέρσες ποιητές
Υπεραιωνόβιοι