Παναθηναϊκός αμφορέας (Αρχαιολογικό Μουσείο Χάλλε αρ. 560)

Ο Παναθηναϊκός αμφορέας που φιλοξενείται στη αρχαιολογική συλλογή του Πανεπιστημίου της Χάλλε με αριθμό καταλόγου 560, είναι αρχαιολογικό εύρημα από την Αθήνα.

Περιγραφή
Βρέθηκε εντελώς θρυμματισμένος και ανασυγκολλήθηκε. Αν και λείπουν μεγάλα μέρη του αγγείου, η αρχική του μορφή έχει αποκατασταθεί με σιγουριά, και ομοιάζει με τον αμφορέα Bourgon. Ο λαιμός είναι άκοσμος χωρίς ανθέμια. Οι λαβές είναι χοντρότερες και μεγαλύτερες. Διασώθηκε το στόμιο, λαιμός, χέρια και ο πόδας του βάζου. Από την πρόσθια όψη σώθηκε μόνο ένα τμήμα με το σώμα της Αθηνάς, και άλλα κομμάτια του αγγείου χωρίς την αγγειογραφία. Διακρίνουμε την αιγίδα της Αθηνάς που είναι πλαισιωμένο με μαιάνδρους και διακοσμημένο με λέπια και σταυρουδάκια. Η όπισθεν αγγειογραφία περιέχει τρεις δρομείς προς τα δεξιά. Έχουν ανασηκωμένο τον αριστερό αγκώνα και το δεξί γόνατο. Διακρίνουμε το επάνω σώμα του πρώτου δρομέα μέχρι το στήθος, και τα πόδια του. Από τον δεύτερο επίσης το επάνω μέρος του σώματος και μέρος του ποδιού του. Από τον τρίτο δρομέα διακρίνεται σχεδόν όλο το σώμα. Οι σιλουέτες των σωμάτων είναι χαραγμένες στον πηλό μετά το ψήσιμο. 
Τα πρόσωπα είναι αρχαϊκού ρυθμού με μεγάλους αμυγδαλωτούς οφθαλμούς. Η κόμη είναι δεμένη κότσο. Δύο από τους αθλητές είναι γενειοφόροι, ενώ ο τρίτος είναι άμουσος. Ένα μέρος της επιγραφής «...ΔΡΟΝ» ίσως αρχικά να ήταν «ΣΤΑΔΙΟΝ ΑΝΡΟΝ» ή «ΔΙΑΥΛΟΣ ΑΝΔΡΟΝ».

Ερμηνεία
Ο αμφορέας ήταν έπαθλο των Παναθηναίων. Λόγω των μεγάλων φθορών που έχει υποστεί τόσο το βάζο όσο και η επιφάνειά του, η επιγραφή του δεν έχει σωθεί. Συγκαταλέγεται όμως με μεγάλη πιθανότητα στους επίσημους παναθηναϊκούς αμφορείς, διότι το σχήμα και το μέγεθος είναι ακριβώς ίδιο με αυτό των εξακριβωμένων παναθηναϊκών Αμφορέων, αλλά και διότι η όπισθεν αγωνιστική επιγραφή του δεν συναντάται σε κανέναν από τους υπόλοιπους γνωστούς ψευδοπαναθηναϊκούς αμφορείς.

Ιστορική τοποθέτηση
Το αγγείο έχει αρκετές ομοιότητες με τον αμφορέα Bourgon, τον αρχαιότερο σωζόμενο Παναθηναϊκό Αμφορέα. Η αγγειογραφική του διακόσμηση πάντως δείχνει ότι είναι καλλιτεχνικά μεταγενέστερός του. Χρονολογείται περί το 560 π.Χ.

Πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 Παρουσίαση του αμφορέα στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Χάλλε

αρχαϊκή τέχνη
Μελανόμορφος ρυθμός
Παναθηναϊκός αμφορέας
560