Μεγάλος αττικός μελανόμορφος αμφορέας του Ζωγράφου του Νέσσου

Ο μεγάλος αττικός μελανόμορφος αμφορέας του Ζωγράφου του Νέσσου είναι αρχαιολογικό εύρημα που φιλοξενείται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Θεωρείται κεντρικό και σημαντικότατο έργο της αττικής κεραμικής και αγγειογραφικής τέχνης. Είναι το αρχαιότερο διακριτό καλλιτέχνημα του αττικού μελανόμορφου ρυθμού. Από το έργο αυτό πήρε το όνομά του ο άγνωστος, αλλά συμβατικά ονομαζόμενος ζωγράφος του Νέσσου.

Ιστορικό του ευρήματος
Βρέθηκε στην οδό Πειραιώς κοντά στο Δίπυλο του Κεραμικού.

Περιγραφή 
Είναι αμφορέας με υψηλό λαιμό. Βρέθηκε θρυμματισμένος και ανασυγκολλήθηκε, ενώ τα τμήματα που λείπουν αντικαταστάθηκαν. Το χρώμα του είναι πολύ ανοιχτό και σπάνιο για αττικό αμφορέα. Το σχήμα του καινοτομεί. Η εικόνα στον λαιμό του αγγείου δείχνει τον σφριγηλό Ηρακλή να μάχεται τον κένταυρο Νέσσο. Τον έχει πιάσει με το αριστερό χέρια από τα μαλλιά, ενώ τον πιέζει με την αριστερή πατούσα του στην πλάτη. Στο δεξί χέρι κρατάει σπαθί, με το οποίο πρόκειται να σκοτώσει τον αντίπαλό του. Ο γενειοφόρος Κένταυρος εικονίζεται λιγνός, να υπερασπίζεται με τα χέρια του. Τα πόδια έχουν λυγίσει από την αδυναμία. Η εικόνα επιγράφεται με τα ονόματα των πρωταγωνιστών: «ΒΕΡΑΚΛΗΣ» αριστερόστροφη και «ΝΕΤΟΣ» δεξιόστροφη γραφή. 

Στην κοιλιά του αμφορέα βλέπουμε μια δεύτερη εικόνα, στην οποία ο Περσέας κυνηγιέται από τις αδελφές της Μέδουσας για να τον σκοτώσουν. Φορούν Γοργόνειο προσωπείο και έχουν φτερά στην πλάτη.

Ερμηνεία
Ο αμφορέας οριοθετούσε κάποιον σημαντικό τάφο.

Ιστορική τοποθέτηση 
Χρονολογείται στα 620-610 π.Χ.

Πηγές 

 
 John Boardman: Early Greek Vase Painting. 11th to 6th Century BC. A Handbook, Thames and Hudson, London 1998 (World of Art), S. 16 ISBN 0-500-20309-1
 Thomas Mannack: Griechische Vasenmalerei. Eine Einführung. Theiss, Stuttgart 2002, S. 104 ISBN 3-8062-1743-2.

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο
Μελανόμορφος ρυθμός
Αμφορέας
Αρχαιολογικά ευρήματα στην Αττική