Μαχμούτ Α΄ (Σελτζούκος σουλτάνος)

Ο Μαχμούτ Α΄ (1088 - 1094), Σουλτάνος της Αυτοκρατορίας των Σελτζούκων (1092 - 1094) ήταν γιος και διάδοχος του Μαλίκ Σαχ Α΄. Δεν μπόρεσε να κερδίσει τον έλεγχο στην μεγάλη αυτοκρατορία, που είχαν δημιουργήσει ο πατέρας του και ο παππούς του Αλπ Αρσλάν, με αποτέλεσμα την κατάρρευσή της. Η μητέρα του Μαχμούτ Α΄, η Τουρκάν Χατούν προσπάθησε να εξασφαλίσει τη διαδοχή τού θρόνου για τον τετράχρονο γιο της, που ανακηρύχτηκε σουλτάνος στη Βαγδάτη. Ο μεγαλύτερος γιος του Μαλίκ Σαχ Α΄, ο Μπερκιαρούκ ανακηρύχτηκε επίσης αυτοκράτορας· οι στρατοί των δυο διεκδικητών αδελφών συναντήθηκαν κοντά στο Χαμαντάν, όπου ο στρατός του Μπερκιαρούκ νίκησε και κατέλαβε την πρωτεύουσα Ισφαχάν. Μετά την ήττα αυτή, ο Μαχμούτ Α΄ και η μητέρα του δολοφονήθηκαν από την οικογένεια του μεγάλου Πέρση βεζίρη Νιζάμ αλ-Μουλκ.  

Μετά το θάνατο του Μαλίκ Σαχ Α΄, η Αυτοκρατορία των Σελτζούκων διασπάστηκε σε διάδοχα κράτη. Πολλοί τοπάρχες και εμίρηδες, είτε συνδεόταν με τον σουλτάνο των Μεγάλων Σελτζούκων είτε όχι, επιχειρούσαν να φτιάξουν τα δικά τους κράτη. Ο Μαχμούτ Α΄ έγινε σουλτάνος του πυρήνα της παλαιάς αυτοκρατορίας. Τον Μαλίκ Σαχ Α΄ διαδέχθηκε στην Ανατολία ο (3ος εξάδελφός του) Κιλίτζ Αρσλάν Α΄ και στη Συρία ο (αδελφός του) Τουτούς· όλοι αυτοί αυτονομήθηκαν από τον σουλτάνο. Η έλλειψη ενότητας μεταξύ των Σελτζουκικών ηγεμονιών επέτρεψε λίγο αργότερα στην Α΄ Σταυροφορία (1096 - 1099) την απροσδόκητη επιτυχία της. Παρόλο που η βασιλεία του ήταν σύντομη ο Μαχμούτ Α΄ κυβέρνησε με σιδερένια γροθιά το εναπομείναν μετά τις αποσκιρτήσεις κράτος του.

Παραπομπές

Πηγές
Asbridge, Thomas S., The Crusades: The Authoritative History of the War for the Holy Land, (Harper Collins, 2010)
Asbridge, Thomas S., The First Crusade: A New History, (Oxford University Press, 2004)

Σελτζούκοι Σουλτάνοι