Κύριοι Παλαιάς και Νέας Φώκαιας

Το φέουδο της Παλαιάς και Νέας Φώκαιας ήταν ένα από τα φέουδα της οικογένειας Ζαχαρία - Ζάκκαρι ηγεμόνων της Χίου υποτελές όμως στον Βυζαντινό αυτοκράτορα αν και στην πορεία φαίνεται ότι λειτουργούσε ανεξάρτητα αφού πολιορκήθηκε από τους Βυζαντινούς. Η οικογένεια εκμεταλλευόμενη την εύνοια του αυτοκράτορα έκανε πολλά πλούτη και κυβέρνησε για πολλά χρόνια στην περιοχή.

Το 1275 ο Εμμανουήλ Ζαχαρίας πήγε στην Κωνσταντινούπολη όπου κατάφερε και κέρδισε την εμπιστοσύνη του αυτοκράτορα Μιχαήλ Παλαιολόγου. Ο Παλαιολόγος του παραχώρησε την πόλη της Φώκαιας και τα γύρω όρη με τα πλούσια ορυχεία στυπτηρίας. Σταδιακά κοντά στα ορυχεία δημιουργήθηκε αρχικά για την στέγαση των εργατών ένας οικισμός που εξελίχθηκε σε οχυρωμένη και σημαντική πόλη που ονομάστηκε "Νέα Φώκαια" σε αντιδιαστολή με την Φώκαια που απείχε 2 ώρες. Το φέουδο αποδυναμώθηκε πολύ κατά την εμφύλια σύγκρουση της οικογένειας για την εξουσία κυρίως ανάμεσα στους διοικητές Τεδίτσιο και Καττάνεο όπου καταστράφηκε και η Φώκαια. 

Το 1329 κατέλαβε την παλαιά Φώκαια ο Ανδρόνικος Παλαιολόγος και το φέουδο της οικογένειας περιορίσθηκε στην Νέα Φώκαια. Αργότερα ο Παλαιολόγος κινήθηκε κατά και της Νέας Φώκαιας αλλά την πόλη του την παρέδωσε ο διοικητής του κύριου της Φώκαιας Αρρίγος Τάρταρος. Μετά από τρεις ημέρες ο Καττάνεος δήλωσε υποταγή στον Ανδρόνικο ο οποίος του επέστρεψε το φέουδο. Το 1336 ο Ανδρόνικος επιτέθηκε πάλι κατά του φέουδου , κύριος του ήταν ο Δομίνικος Καττάνεος ο οποίος είχε επιτεθεί σε κάποια νησιά του Αιγαίου προσπαθώντας να τα περάσει υπό την ηγεμονία του. Ο Ανδρόνικος κατέλαβε το φέουδο και το παραχώρησε πάλι στην οικογένεια έως το 1341 που μετά από λαϊκή επανάσταση εκδιώχθηκαν οι Γενουάτες από την Φώκαια.

Κύριοι Παλιάς και Νέας Φώκαιας 

 1275 - 1288 Εμμανουήλ Ζαχαρίας
 1278 - 1304 Βενέδικτος Ζαχαρίας
 1304 - 1314 Βενέδικτος Β΄ Ζαχαρίας
 1314 - 1331 Ανδριόλο Καττάνεος , (είχε νυμφευθεί την Αιλιάνα Ζαχαρία)
 1331 - 1341 Δομίνικος Καττάνεος, διοίκησε δια του Επίτροπου Οδοάρδου

Διοικητές Παλαιάς και Νέας Φώκαιας 
 1302 - 1307 Τεδίτσιος Ζαχαρίας
 1307 Νικολίνο Ζαχαρίας
 1307 - 1314 Ανδριόλο Καττάνεος
 1329 Αρρίγος Τάρταρος

Πηγές 
 Ανέκδοτα νομίσματα και μολυβδόβουλλα των κατά τους μέσους αιώνας Δυναστών της Ελλάδος / υπό Παύλου Λάμπρου, Εν Αθήναις : Εκ του Τυπογραφείου αδελφών Πέρρη, 1880, σελίδες από 66 έως 73
 Essays on the Latin Orient, από τα Google Books
 
Διοικητική διαίρεση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας
Ηγεμονία της Χίου