Ναΐφ

Ναΐφ τέχνη (Naïve art, ή Toddler art) είναι μία κατηγορία τέχνης που χαρακτηρίζεται από μια παιδικού τύπου απλοϊκότητα, τόσο στην ύλη και το περιεχόμενο όσο και στην τεχνική. Η λέξη Ναΐφ είναι διεθνής πλέον, αλλά προέρχεται από την Γαλλική naive που σημαίνει αφελής. Όμως το δεδομένο ότι υπάρχουν τόσοι πολλοί ναΐφ καλλιτέχνες, με τα έργα τους, οι οποίοι έχουν λίγη ή καθόλου εικαστική παιδεία, αυτό και μόνο αποδεικνύει ότι ο όρος συχνά δεν ισχύει. Τελικά ο όρος Ναΐφ (naïve) που στα Αγγλικά ταυτίζεται με το primitive (αφελής, αγαθιάρης, πρωτόγονος) ερμηνεύεται πλέον σαν εξευτελισμός και σταδιακά άρχισε να αποφεύγεται στους εικαστικούς κύκλους.. Πολλοί διάσημοι Ευρωπαίοι ζωγράφοι του 20ού αιώνα μπορεί εύκολα να ταξινομηθούν άμεσα ή έμμεσα στην τεχνοτροπία Ναΐφ, όπως ο Joan Miro, ο Henri Émile Benoît Matisse, o Paul Gauguin, κλπ. Μερικοί το παραδέχονται ευθέως εξ άλλου όπως ο Ισπανός Huan Miro που δήλωσε "Χρειάστηκε να γεράσω, για να μάθω να ζωγραφίζω σαν παιδί".

Χαρακτηριστικά της Τέχνης Ναΐφ
Ο όρος τέχνη Ναΐφ (naïve art) αντιμετωπίζεται συχνά σαν μια περιθωριακή τέχνη η οποία είναι χωρίς φόρμα (τύπο) και χωρίς ή με λίγη εκπαίδευση και φυσικά χωρίς πτυχίο του καλλιτέχνη. Αυτό πράγματι ίσχυε πριν τον εικοστό αιώνα, αλλά τώρα υπάρχουν ακαδημίες τέχνης Ναΐφ. Αυτή η τέχνη πλέον αναγνωρίζεται ως επίσημη τεχνοτροπία και παρουσιάζεται σε αίθουσες τέχνης σε όλο τον κόσμο.

Τα χαρακτηριστικά της Τέχνης Ναΐφ (naïve art) είναι η αδέξια σχέση της με τη φόρμα της ποιοτικής ζωγραφικής. Ειδικότερα η Ναΐφ τέχνη δεν σέβεται τους κανόνες της προοπτικής (όπως καθορίσθηκαν από τους προοδευτικούς ζωγράφους της Αναγέννησης), που είναι οι εξής:
 1° Μείωση του μεγέθους των αντικειμένων αναλογικά με την απόσταση,
 2° Εξασθένηση των χρωμάτων με την απόσταση
 3° Μείωση της ακρίβειας των λεπτομερειών με την απόσταση.

Τα αποτελέσματα είναι: 
 1ο Αποτελέσματα εσφαλμένης γεωμετρικής προοπτικής (αδέξια άποψη των έργων, εικόνα παιδικής ιχνογραφίας ή μεσαιωνική εικόνα ζωγραφικής, κλπ)
 2ο Ισχυρή εμφάνιση της μορφής του θέματος, χονδροειδής χρήση χρώματος σε όλα τα πλάνα της σύνθεσης, χωρίς εξασθένηση στο βάθος του πεδίου.
 3ο Ισότητα στην ευθυβολία των λεπτομερειών, συμπεριλαμβανομένων αυτών του βάθους πεδίου, ενώ έπρεπε να είναι βαθυσκιασμένες. Απλοϊκότητα κατά προτίμηση παρά φινέτσα είναι ο γενικός κανόνας της Ναΐφ τέχνης. Όμως κατέστη με το χρόνο δημοφιλής, και αναγνωρίσιμο στυλ, έτσι ώστε πολλά παραδείγματα να αποκαλούνται πλέον Ψευδο-ναΐφ (pseudo-naïve)

Η Ψευδο-ναΐφ τέχνη
Ενώ η Ναΐφ τέχνη ιδεωδώς περιγράφει την εργασία καλλιτεχνών που δεν έλαβαν εικαστική παιδεία σε Σχολή καλών Τεχνών, ή Ακαδημία, όπως παράδειγμα ο Ανρί Ρουσσώ (Henri Rousseau) ή ο Αλφρεντ Γουάλις (Alfred Wallis), σε αντίθεση με αυτήν, η ψευδο-ναΐφ ή φω-ναΐφ τέχνη (faux naïve) περιγράφει εργασία καλλιτεχνών σε ένα μιμητικό στυλ, ή αυτοσυνειδητή τεχνοτροπία, με αποτέλεσμα η εργασία τους να φαίνεται σαν απλοϊκό αντίγραφο κάποιου πρωτοτύπου. Αρχέγονη τέχνη ("Primitive art") είναι ένας άλλος όρος χρησιμοποιούμενος για τέχνη χωρίς εικαστική παιδεία, αλλά ιστορικά χρησιμοποιείται περισσότερο για εικαστικά έργα καλλιτεχνών από περιθωριακούς πολιτισμούς, όπως είναι οι Ινδιάνοι της Αμερικής, οι Ιθαγενείς της υποσαχάριας Αφρικής, ή οι Ιθαγενείς των νησιών του Ειρηνικού (Tribal art στην Αγγλική Wikipedia). Ενας άλλος συνώνυμος όρος της ναΐφ τέχνης είναι Λαϊκή τέχνη (folk art στην Αγγλική Wikipedia). Eπίσης υπάρχουν οι όροι ναϊφισμός (naïvism) και πριμιτιβισμός (primitivism) που χρησιμοποιείται κυρίως για τους επαγγελματίες καλλιτέχνες που εργάζονται με στυλ ναΐφ όπως οι Paul Gauguin, Mikhail Larionov, Paul Klee)..

Ναΐφ καλλιτέχνες

18ος αιώνας 

Joshua Johnson (1763-1824) 
Edward Hicks (1780–1849)
Oluf Braren (1787–1839)
Justus DaLee (1793–1878)

19ος αιώνας 
Peter Rindisbacher (1806–1834) American, b. Switzerland
James Bard (1815–1897)
Denys Corbet (1826–1910)
Nikola Obrasopissez (1827–1911)
Ferdinand Cheval, known as 'le facteur Cheval' (1836–1924)
Olof Krans (1838-1916)
Cándido López (1840–1902)
Henri Rousseau (1844–1910)
Alfred Wallis (1855–1942)
Grandma Moses, Anna Mary Robertson (1860–1961)
John Kane (1860–1934)
Louis Vivin (1861–1936)
Niko Pirosmani (1862–1918)
Séraphine Louis, known as 'Séraphine de Senlis' (1864–1942)
André Bauchant (1873–1958)
Arnold Kramer (1882–1976)
Camille Bombois (1883–1970)
Jules Lefranc (1887–1972)
L. S. Lowry (1887–1976)
Horace Pippin (1888–1946)
Mirko Virius (1889–1943)
Scottie Wilson (1890–1972)
Henry Darger (1892–1973)
Miguel García Vivancos (1895–1972)
Teofil Ociepka (1891–1978)
Henry Stockley (1892–1982), Great Britain
Bárbaro Rivas (1893–1967) Venezuela
Nikifor (1895–1968)
Ilija Bašičević (1895–1972)
Shalom Moskovitz, known as 'Shalom of Z’fat' (1895–1980)
Antonio Ligabue (1899–1965)

20ός αιώνας 

Kateryna Bilokur (1900-1961) Ukraine
Ivy Langton (1904-1988) England 
Krsto Hegedušić (1901–1975)
Nan Phelps (1904–1990) American
Petronėlė Gerlikienė (1905–1979)
Efi Micheli (1906-1984) Greece
Janko Brašić (1906–1994)
Nina Barka (Marie Smirsky) (1908–1986)
Stan Ioan Pătraş (1908–1977) Romania
Maria Pryimachenko (1908–1997) Ukraine
Konstantin Rodko (1908–1995)
Franjo Mraz (1910–1981)
Arthur Villeneuve (1910–1990)
Heinz Seelig (1909–1992) Israel
Jan Balet (1913–2009)
Norman Neasom (1915–2010)
Elena Volkova (b.1915)
Howard Finster (1916–2001)
Siegfried L. Kratochwil (1916–2005) Austria
Markey Robinson (1918–1999)
Ivan Rabuzin (1921–2008)
Dragiša Stanisavljević (b. 1921)
Gesner Abelard (b. 1922)
Bracha Turner (b. 1922)
Fred Yates (1922–2008)
Préfète Duffaut (b. 1923)
Frédéric Bruly Bouabré (b. 1923)
Zuzana Chalupová (1925–2001) Kovačica (Vojvodina) Serbia
Ferenc Kalmar (b. 1928)
Mokarrameh Ghanbari (1928–2005) Iran
Bryan Pearce (1929–2007)
Chaibia Talal (1929–2004)
Ivan Lacković Croata (1932–2004)
Bunleua Sulilat (1932–1996)
Petar Grgec (1933–2006) Croatia
Michel Delacroix (b. 1933) France
Manuel Lepe Macedo (1936–1984)
Katya Medvedeva (b. 1937)
Radi Nedelchev (b. 1938)
Bob Justin (b. 1941)
Mario Perez (b. 1943)
Manuel Mendive (b.1944) Cuba
Robert-Émile Fortin (1945–2004) Canada
Derold Page (b. 1947)
Mary Michael Shelley (b. 1950)
Ferreira Louis Marius (b. 1953)
Sergey Zagraevsky (b. 1964) Russia
Alyona Azernaya (b. 1966) Russia
Peter Smith (b. 1967)
Navitrolla (b. 1970) Estonia
Claudia Vecchiarelli (1978–2009) Italy
José Rodríguez Fuster (b. 1946) Cuba
Guido Vedovato (b. 1961) Italy
Dobrosav Milojevic (b. 1948) Serbia

Μουσεία και Πινακοθήκες 

Βέλγιο
Spontaneous Art Museum in Brussels
Βραζιλία
 International Museum of Naive Art of Brazil in Cosme Velho, Rio de Janeiro
 Gallery Jacques Ardies in São Paulo
Καναδάς
Le Musée International d'Art Naïf in Magog
Κροατία
Croatian Museum of Naïve Art in Zagreb
Gallery of Croatian Naïve Art in Zagreb
Γαλλία
Musée international d'Art naïf Anatole Jakovsky in Nice
Musée d'Art Naïf - Max Fourny in Paris
International Museum of Naive Art in Vicq (near Versailles)
Museum of Naive Art in Beraut (near Toulouse)
Γερμανία
Museum Charlotte Zander in Bönnigheim
Gesellschaft für Naive Kunst in Hannover
Ουγγαρία
Museum of Hungarian Naive Artists in Kecskemét
Ισραήλ
Gallery of International Naïve Art (GINA) in Tel Aviv
Λετονία
Naive Art Museum of Latvia  in Rīga
Πορτογαλία
Museu De Arte Primitiva Moderna in Guimarães
Ρωσσία
Municipal Museum of Art Naive in Moscow
Collection of naïve and outsider art of  Dr. X. Boguemskaia and A.Turchin.
Σερβία
Museum of Naïve and Marginal Art in Jagodina
Gallery of Naive Art  in Kovačica
Ισπανία
Manuel Moral International Museum of Naïve Art in Jaén
Ηνωμένες πολιτείες Αμερικής, ΗΠΑ
Anthony Petullo Collection of Self-Taught & Outsider Art
American Visionary Art Museum in Baltimore, MD

Ενώσεις - Σύλλογοι 
 Folk Art Society of America
  ABNA - British Naive Art Association
  Israel Naive art Association
  Nederland Naive Art Association
  Naive Art Association of Denmark
  France Naive Art Group

Παραπομπές

Επιπλέον μελέτη 
 Walker, John. "Naive Art". Glossary of Art, Architecture & Design since 1945, 3rd. ed.
 
 

Ρεύματα στη Ζωγραφική