Αγαλιανός Ρεθύμνης

Για τον οικισμό με ίδιο όνομα, δείτε: Αγαλιανός Αιτωλοακαρνανίας

Ο Αγαλιανός είναι οικισμός της κοινότητας Κεραμέ, της δημοτικής ενότητας Λάμπης, του δήμου Αγίου Βασιλείου, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Ρεθύμνης, στην περιφέρεια Κρήτης, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης.  Πρίν το σχέδιο Καποδίστριας και το πρόγραμμα Καλλικράτης, ανήκε στην επαρχία Αγίου Βασιλείου του νομού Ρεθύμνης, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Κρήτης.

Γεωγραφία
Ο Αγαλιανός είναι ημιορεινός οικισμός στο νότιο τμήμα του νομού Ρεθύμνης. Βρίσκεται στους νοτιοδυτικούς πρόποδες του όρους Σιδέρωτας σε θέση που αντικρύζει το Λιβυκό Πέλαγος, νοτιοανατολικά του Κεραμέ και σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 280. Απέχει περίπου 41 χλμ. Ν. NA. του Ρεθύμνου.

Πληθυσμός

Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»
Ο οικισμός αναγνωρίστηκε το 1925 και προσαρτήθηκε στην κοινότητα Κεραμέ του νομού Ρεθύμνης. Με το ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997 αποσπάστηκε από την κοινότητα Κεραμέ και προσαρτήθηκε στον δήμο Λάμπης. Με το ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010 αποσπάστηκε από τον δήμο Λάμπης και προσαρτήθηκε στον δήμο Αγίου Βασιλείου.

Αξιοθέατα
Ο Άγιος Σπυρίδων, ο οποίος κοσμείται με θαυμάσιο ξυλόγλυπτο τέμπλο τεχνίτης τού οποίου φημολογείται ότι ήταν κάποιος λεπτουργός με το όνομα Ζαχαρίας Θεοδωράκης, από το γειτονικό Σπήλι και ότι για την κατασκευή του χρησιμοποίησε κυπαρίσσια που τού έδωσε για το σκοπό αυτό η Ι. Μονή Πρέβελη. 
O Άγιος Αντώνιος, ανατολικά του χωριού, στο όρος Σιδέρωτας, που κατά το μισό βρίσκεται σε σπηλιά βραχώδους λοφίσκου. Στην κόγχη τού ιερού υπάρχει αγιογραφία τού Αβραάμ, ενώ στη βόρεια επιφάνεια δυο μορφές, η μια από τις οποίες είναι του αγίου Αντωνίου και η άλλη δυσδιάκριτη. 
Η Αγία Κυριακή, επίσης, βυζαντινή αγιογραφημένη εκκλησία. Ανακαλύφθηκε τυχαία το 1932, καλυμμένη εξολοκλήρου από χώματα, ενώ συνεχίζει ο μισός ναός να παραμένει θαμμένος μέσα στη γη. Στο νότιο τοίχο τού ναού εικονίζεται η αγία Κυριακή, από την οποία και δόθηκε η ονομασία στον ναό, που είχε τελείως λησμονηθεί λόγω των επιχωματώσεών του. 
Η παραλία Κατσούνη (ή Κατσούνι), από τις ομορφότερες στο Λιβυκό Πέλαγος, νότια του οικισμού.

Διάφορα
Εκκλησιαστικά εξυπηρετείται από την ενορία του Κεραμέ που υπάγεται στην Α΄ Αρχιερατική περιφέρεια της Ιεράς Μητροπόλεως Λάμπης, Συβρίτου και Σφακίων. Από το χωριό, κατάγεται ο λυράρης Σπύρος Σηφογιωργάκης.

Παραπομπές

Πηγές
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1978, 2006
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, εκδ. 1963
Εγκυκλοπαίδεια Δομή, 2002-4
Οργανισμός εκδόσεων «Ελλάδα», χάρτες (Βαρελάς)
Περιοδικό «Διακοπές», εκδ. Δ.Ο.Λ.,  2010
Google Earth
eetaa.gr
Κωστή Ηλ. Παπαδάκη, Κεραμές και Αγαλλιανός, Κοινή πορεία μέσα στον χρόνο, Ρέθυμνο 2002, 273- 276. Τού Ίδιου, Σπύρος Σηφογιωργάκης: Ο λυράρης τής γνήσιας Κρητικής Μουσικής παράδοσης, περιοδ. ΚΡΗΤΗ, τ. 221 (Ιούλ. – Αύγ. 1996), 48-51.

Εξωτερικοι σύνδεσμοι
http://www.520greeks.com/articles/oikismos-agallianoy/

Χωριά του νομού Ρεθύμνης
Δήμος Αγίου Βασιλείου