Περί παρασίτου, ότι τέχνη η παρασιτική

Ο Περί παρασίτου, ότι τέχνη η παρασιτική είναι διάλογος του Λουκιανού που γράφτηκε κατ΄ άλλους όταν ήδη ήταν σε πολύ προχωρημένη ηλικία και κατ' άλλους θεωρείται έργο των νεανικών του χρόνων. Πάντως στα χρόνια που έζησε ο Λουκιανός (120-192) μ. Χ. οι κόλακες και οι παράσιτοι είχαν γίνει μια κοινωνική πληγή προπαντός ως «κυνηγοί κληρονομιών» (λατ. captatores= θηρευτές) κι είχαν κάμει τον μυσαρό παρασιτισμό τους τέχνη. Ο Αλκίφρων αργότερα έγραψε Επιστολάς παρασίτων.

Κοινωνική σάτιρα
Ο παράσιτος ήταν τότε ο πιο συνηθισμένος τύπος κόλακα, προσκολλημένος σ' έναν άτεκνο πλούσιο για να τον κληρονομήσει. Η κοινωνική αυτή μάστιγα των παρασίτων και του παρασιτισμού είναι ένας άλλος στόχος της σάτιρας του Λουκιανού. Οι παράσιτοι κατέστρεψαν τον Τίμωνα και όταν αυτός έγινε πάλι πλούσιος, αυτοί ξαναήρθαν. Στο διάλογο Τόξαρις ή Περί φιλίας βλέπουμε τι έπαθε ένας από τους παρασίτους ένας νεαρός πλούσιος. Σε τέσσερεις Νεκρικούς διαλόγους «Πλούτωνος και Ερμού», «Τερψίωνος και Πλούτωνος», «Ζηνοφάντου και Καλλιδημίδου», «Κνήμωνος και Δαμνίππου», έχουμε τη γελοποίηση των παρασίτων, που πεθαίνουν προτού να κληρονομήσουν τους γέρους πλουσίους.

Η βασιλικότερη των τεχνών
Αλλά το ότι τούτη είναι η βασιλικότερη των τεχνών θα το καταλάβεις εξίσου καλά και από τος εξής: τις υπόλοιπες τέχνες τις ασκούν οι τεχνίτες όχι μόνο κοπιάζοντας και ιδρώνοντας, αλλά καθιστοί και όρθιοι, σαν να ήταν δούλοι των τεχνών, ενώ ο παράσιτος ασκεί την τέχνη του ξαπλωμένος σαν βασιλιάς. Διαφέρει όμως και από τη φιλοσοφία και τη ρητορική, πρώτα από όλα ως προς την υπόσταση, γιατί αυτή έχει υπόσταση, ενώ οι άλλες όχι. Γιατί το να μην λένε όλοι τα ίδια για ένα συγκεκριμένο θέμα, αλλά να γίνεται πόλεμος με αντιπαράταξη απόψεων, είναι η μεγαλύτερη απόδειξη ότι το θέμα, για το οποίο δεν υπάρχει μία βέβαιη γνώση και ομογνωμοσύνη, δεν υπάρχει καν· γιατί το να αναζητούμε το τι είναι αυτό και να μην συμφωνούμε ποτέ ότι είναι ένα, είναι σαν να αναιρούμε την ύπαρξη του ζητουμένου.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
Φώτης Γιοφύλλης, Λουκιανού Απάνθισμα, «Ελεύθερος άνθρωπος», Αθήναι 1932. Μετάφραση των Δίς Κατηγορούμενος, Αλεκτρύων, Περί παρασίτου, Εταιρικοί διάλογοι.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 
Έργα του Λουκιανού