Νικόλαος Βασαρμίδης

Ο Νικόλαος Βασαρμίδης (Ορεινό Λασιθίου 1866 - Μπραμιανά, Ιεράπετρα, 4 Ιανουαρίου 1957) ήταν Κρητικός στρατιωτικός, οπλαρχηγός και αγωνιστής κατά των Τούρκων.

Βιογραφία

Πρώτα χρόνια 
Γεννήθηκε το1866 στο Ορεινό Λασιθίου, από αρχοντική οικογένεια, πατέρας του ήταν ο Μάρκος Βασαρμίδης και μητέρα του ήταν η Καλλιόπη Πλεξουσάκη, η οποία τον έκρυβε από μωρό σε μια ρίζα ελιάς, εξαιτίας του φόβου των Τούρκων. Είχε επιβλητικό παράστημα (ήταν ψηλός 2,02 μ). αρκετά γυμνασμένος, ευγενικός, φιλότιμος, με καλούς τρόπους και ευειδής.

Αγωνιστική δράση 
Το 1883 ο Βασαρμίδης σκότωσε τον περιβόητο Τούρκο τρομοκράτη, Πίτα Βότυρο στη γέφυρα του Αλμυρού. Μετά το γεγονός αυτό, κρυβόταν και πήγαινε στην Ιεράπετρα μόνο τα βράδια. Αξιοσημείωτο είναι πως μια βραδιά, καλεσμένος σε γλέντι σε γνωστό καφενείο της περιοχής, έσφαξε πενήντα Τούρκους μόνος. Στη Ρουκάκα συγκρότησε ένοπλη ομάδα, σε συνεργασία με έναν ιερέα και συνέλαβε έναν Τούρκο ταχυδρόμο, κατά την αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του ιερέα. Ο Τούρκος έφερε μια σιδερένια ράβδο και στο εσωτερικό της βρέθηκαν κρυμμένα έγγραφα, που αποκάλυψαν το σχέδιο για την πυρπόληση και τη σφαγή σε 12 χωριά της Σητείας και εν συνεχεία της Ιεράπετρας. Μετά την εισβολή στο φρούριο της Ιεράπετρας πιάστηκε και ξυλοκοπήθηκε άγρια, ωστόσο κατάφερε να απελευθερωθεί και να συνεργαστεί με τους οπλαρχηγούς Λακέρδα, Κοκκίνη και Μπαριτάκη. Ο Κοκκίνης σκοτώθηκε από ιταλικό βομβαρδιστικό και μάλιστα μπροστά στα μάτια του Βασαρμίδη, στη Βιγλιά.

Γάμος  
Ο Βασαρμίδης παντρεύτηκε τη Μαριγώ Κατροτζανάκη και απέκτησε 2 παιδιά. Από δεύτερο γάμο με τη Μαρίνα Φαρσάρη είχε άλλα επτά παιδιά. Είχε και ένα θετό γιο τον οποίο έχει υιοθετήσει επίσημα.

Τιμές και θάνατος 
Του χορηγήθηκε στρατιωτική σύνταξη μετά την απελευθέρωση και τιμήθηκε επίσης με δίπλωμα και με την ανακήρυξη σε οπλαρχηγό. Ο Βασαρμίδης πέθανε σε ηλικία 91 ετών και κηδεύτηκε στην Ιεράπετρα με στρατιωτικές τιμές και δημοσία δαπάνη. Το όνομά του δόθηκε σε δρόμο της Ιεράπετρας.

Πηγές 
Νικόλαος Γ. Τζώρτζης, Τα Οδωνυμικά της Ιεράπετρας, έκδοση β΄, Δήμος Ιεράπετρας, 2002.

Έλληνες στρατιωτικοί
Κρητικοί οπλαρχηγοί