Γιοχάνες Νίκολαους Μπρόνστεντ

Ο Γιοχάνες Νίκολαους Μπρόνστεντ (δαν. Johannes Nicolaus Brønsted) ήταν Δανός φυσικοχημικός. Απέκτησε το πτυχίο του το 1899 και το διδακτορικό του δίπλωμα το 1908 από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, στο οποίο έγινε αργότερα καθηγητής στην ανόργανη χημεία και στη φυσικοχημεία.

Ο Μπρόνστεντ γεννήθηκε στην πόλη Βάρντε της νοτιοδυτικής Γιουτλάνδης. Το 1906 δημοσίευσε την πρώτη του αναφορά πάνω στην ηλεκτρονιακή συγγένεια και, ταυτόχρονα με τον Άγγλο χημικό Μάρτιν Λόουρι, εισήγαγαν τη θεωρία οξέος-βάσης Μπρόνστεντ-Λόουρι το 1923. Την ίδια χρονιά, ο Γκίλμπερτ Ν. Λιούις εισήγαγε μία θεωρία ηλεκτρονιακής συγγένειας αντιδράσεων οξέος-βάσης, ωστόσο και οι δύο θεωρίες είναι ευρέως χρησιμοποιούμενες.

Έγινε γνωστός ως αυθεντία στην κατάλυση από οξέα και βάσεις και δόθηκε το όνομά του στην εξίσωση κατάλυσης Μπρόνστεντ. Με τη συνεργασία του με τον Λόουρι, αναπτύχθηκε η ευρύτατα χρησιμοποιούμενη θεωρία της «δωρεάς πρωτονίων», λέγοντας ότι ένα άτομο υδρογόνου (το οποίο πάντοτε συναντάται σε ένα οξύ) ιοντίζεται σε υδροξώνιο με τη διάλυσή του στο νερό, επομένως χάνει το ηλεκτρόνιό του και μετατρέπεται σε δωρητή πρωτονίων και το υδροξείδιο (ένα μόριο νερού που έχει χάσει το ένα άτομο υδρογόνου του) μετατρέπεται σε δέκτη πρωτονίων. Με την ανάμειξη των δύο ουσιών πραγματοποιείται μία αντίδραση εξουδετέρωσης και παράγεται νερό. Η κλίμακα pH μπορεί να ερμηνευθεί και ως «ισχύς υδρογόνου» και ο ορισμός αυτός βασίζεται στην έρευνα των Μπρόνστεντ και Λόουρι.

Στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η αντιπαλότητά του έναντι των Ναζί οδήγησε στην εκλογή του στο Δανικό Κοινοβούλιο το 1947, πέθανε, όμως, λίγο αργότερα από τις εκλογές, καθώς ήταν πολύ άρρωστος για να δεχτεί την έδρα του.

Παραπομπές 

Δανοί χημικοί
Φυσικοχημικοί
Χημικοί του 20ού αιώνα