Όμοδος

Το Όμοδος είναι κοινότητα της επαρχίας Λεμεσού στην Κύπρο.

Τοποθεσία 
Το Όμοδος βρίσκεται 42 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Λεμεσού, στη γεωγραφική περιφέρεια των Κρασοχωρίων Επαρχίας Λεμεσού. Βρίσκεται σε υψόμετρο 575 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Είναι κτισμένο στη δυτική όχθη του ποταμού Χα ποτάμι. Ανατολικά συνορεύει με το Κοιλάνι, βορειοανατολικά με τα Μανδριά και τις Κάτω Πλάτρες, βόρεια με το Φοινί, δυτικά με τον Άγιο Νικόλαο, νοτιοδυτικά με το Άρσος και τη Βάσα Κοιλανίου, νότια με την Ποταμιού και νοτιοανατολικά με το Βουνί. Εντάσσεται στην περιοχή των Κρασοχωριών εξαιτίας της μεγάλης παραγωγής κρασιού του.

Φυσικό περιβάλλον 
Οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις του χωριού περιλαμβάνουν αμπέλια, μηλιές, δαμασκηνιές, αχλαδιές, ροδακινιές και χρυσομηλιές. Ένα μικρό μέρος του χωριού, στο βόρειο τμήμα του, αποτελεί μέρος του κρατικού δάσους Πάφου.

Ιστορία 
Η περιοχή του χωριού κατοικείτο από την αρχαιότητα. Αυτό συμπεραίνεται από την εύρεση αρχαίων αντικειμένων αλλά και από τα τοπωνύμια της περιοχής, τα οποία έχουν αρχαία προέλευση (βουνό Αφάμης, γκρεμός της Ήρας).

Το Όμοδος δημιουργήθηκε, πιθανότατα, στα τέλη της Βυζαντινής περιόδου ή στις αρχές της Φραγκοκρατίας. Αιτία ίδρυσης του οικισμού αποτελεί η διάλυση των οικισμών Πάνω και Κάτω Κούπετρα. Οι κάτοικοι δημιούργησαν έναν νέο οικισμό γύρω από το αρχικό μοναστήρι του Τιμίου Σταυρού, το οποίο ονομάστηκε Όμοδος.

Ο Λουί ντε Μας Λατρί αναφέρει ότι το χωριό ήταν φέουδο την εποχή της Φραγκοκρατίας. Ο Λεόντιος Μαχαιράς αναφέρει ότι το Όμοδος είχε παραχωρηθεί στον ευγενή Ιωάννη ντε Μπρι από τον βασιλιά της Κύπρου Ιάκωβο Α΄, όταν αυτός ανέλαβα την εξουσία το 1382.

Ονομασία 
Για την προέλευση της ονομασίας του χωριού υπάρχουν τρεις εκδοχές:

 Η ονομασία προέρχεται από τη λέξη μόδος που σημαίνει με την ησυχία σου, με τρόπο, προσεκτικά. Η παράδοση λέει ότι οι κάτοικοι των Κουπέτρων έβλεπαν κάθε βράδυ ένα φως στο απέναντι βουνό. Πηγαίνοντας να δουν τι συμβαίνει, έπρεπε να περάσουν μέσα από ένα πυκνό και δύσβατο βάτο. Χρειάστηκε να τον κόψουν λέγοντας ο ένας στον άλλο «με τον μόδο σου». Τελικά εντόπισαν μια σπηλιά στην οποία υπήρχε ένα αναμμένο καντήλι και ένας ξύλινο σταυρός. Εκεί έφτιαξαν τη Μονή του Τιμίου Σταυρού.
 Από το Όμοδος ξεκινούν πολλοί δρόμοι για τα γύρω χωριά. Η ονομασία Όμοδος σχηματίστηκε από το επίρρημα ομού και τη λέξη οδός.
 Έγγραφα από την εποχή της Φραγκοκρατίας αναφέρουν ότι στην περιοχή κατοικούσε ο φεουδάρχης Homodeus, από τον οποίο το χωριό πήρε το όνομα του.

Πληθυσμός 
Σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο, ο πληθυσμός του χωριού έφτασε στο υψηλότερο σημείο του το 1946. Στη συνέχεια ο πληθυσμός ξεκίνησε να μειώνεται λόγω αστυφιλίας. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του Ομόδους όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο.

Φωτογραφίες

Δείτε επίσης
Μονή του Τιμίου Σταυρού (Όμοδος)

Παραπομπές

Πηγές

Βιβλιογραφία

Εξωτερικοί συνδέσμοι 

Κοινότητες της Επαρχίας Λεμεσού
Κρασοχώρια Επαρχίας Λεμεσού