Αγία Μαρίνα Δελβινακίου Ιωαννίνων

Η Αγία Μαρίνα είναι οικισμός και έδρα ομώνυμης τοπικής κοινότητας, της δημοτικής ενότητας (τέως δήμου) Δελβινακίου, του δήμου Πωγωνίου, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Ιωαννίνων, στην περιφέρεια Ηπείρου, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης.  Πριν το σχέδιο Καποδίστριας και το πρόγραμμα Καλλικράτης, ανήκε στην επαρχία Πωγωνίου του νομού Ιωαννίνων, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Ηπείρου. 
Μέχρι το 1922, η Αγία Μαρίνα ονομαζόταν Κουσοβίτσα και από το 1922 μέχρι το 1926, ονομαζόταν Βατσουνιά.

Γεωγραφία
Η Αγία Μαρίνα είναι οικισμός στο δυτικό τμήμα του νομού Ιωαννίνων. Βρίσκεται στις βορειοανατολικές απολήξεις των Ορέων Τσαμαντά (Μουργκάνα), πολύ κοντά στα σύνορα με την Αλβανία και σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 650. Aπέχει περίπου 71 χλμ. ΒΔ. των Ιωαννίνων (μέσω Λευκοθέας). Η τοπική κοινότητα είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ορεινός οικισμός, με έκταση 21,656 χμ² (2011).

Πληθυσμός

Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»
Ο οικισμός αναγνωρίστηκε το 1919, ως Κουσοβίτσα και μετονομάστηκε σε Βουτσουνιά, το 1922, μέχρι το 1926, οπότε πήρε τη σημερινή του ονομασία, Αγία Μαρίνα. Με το ΦΕΚ 244Α - 4/12/1997, αποσπάστηκε από την κοινότητα Αγίας Μαρίνας και προσαρτήθηκε στον δήμο Δελβινακίου. Με το ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010, αποσπάστηκε από τον δήμο Δελβινακίου και προσαρτήθηκε στον δήμο Πωγωνίου.

Αξιοθέατα
Η Μονή Μακραλέξη, εξαιρετικό κτίσμα του 11ου αιώνα από πέτρα της περιοχής, ΝΑ του οικισμού, στο δρόμο προς Κάτω Λάβδανη. Είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, η οποία όμως δεν επιβεβαιώνεται ιστορικά, χτίστη¬κε τον 7ο αιώνα επί Κωνσταντίνου Πωγωνάτου, ή τον 11ο αιώνα (1068) από κάποιον Αλέξη ή Μακραλέξη. Στη νότια πλευρά της σώζεται επιγραφή, η οποία φέρει τη χρονολογία 1585. Ίσως πρόκειται για το έτος ιδρύσεως της Μονής. Το καθολικό είναι ένας απλός τετρακίονος ναός με στενό νάρθηκα και πεσσοστήρικτο χαγιάτι στην ίδια πλευρά. Ο τρούλος είναι οκτάπλευρος με αντί-στοιχα μικρά ανοίγματα. Εσωτερικά ο ναός έχει πολλές τοιχογραφίες. Η μονή είχε, κάποτε, 20 κελιά και 70 μοναχούς. Σήμερα από τη μονή σώζεται το καθολικό και τμήμα κελιών. Ανήκει στη δικαιοδοσία της Ιεράς Μητροπόλεως Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης.
Η εκκλησία των Αγίων Αποστόλων ΒΔ. του χωριού

Παραπομπές

Πηγές
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, εκδ. 1978, 2006
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, εκδ. 1963
Εγκυκλοπαίδεια Δομή, εκδ. 2002-4
Οργανισμός εκδόσεων «Ελλάδα», χάρτες (Βαρελάς)
Google Earth
eetaa.gr

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
http://nepirusonline.blogspot.gr/2010/12/blog-post_7034.html
http://ipeirotika.gr/ioannina/item/2518-reportaz-alpha-sto-eleos-diarrikton-ta-xoria-tou-pogoniou-ioanninon 

Χωριά του νομού Ιωαννίνων