Προαστιακός σιδηρόδρομος Αθήνας

Ο Προαστιακός σιδηρόδρομος Αθήνας είναι υπηρεσία προαστιακού σιδηροδρόμου που εξυπηρετεί τα προάστια της Αθήνας και τις περιφερειακές περιοχές. Υπεύθυνη για την λειτουργία της είναι η Hellenic Train.

Ξεκίνησε τη λειτουργία του το 2004, λίγο πριν την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων. Η πρώτη γραμμή συνέδεε τον Σταθμό Λαρίσης με το Αεροδρόμιο, ενώ οι πέντε πλέον γραμμές του Προαστιακού συνδέουν το Αίγιο, το Κιάτο, την Κόρινθο και την Χαλκίδα με την Αθήνα, τον Πειραιά και το Αεροδρόμιο.

Ιστορία 
Η πρώτη γραμμή του Προαστιακού τέθηκε σε λειτουργία στις 30 Ιουλίου 2004, δύο εβδομάδες πριν την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων, εκτελώντας τότε το δρομολόγιο από τον Σιδηροδρομικό Σταθμό της Αθήνας ως το Αεροδρόμιο, με συρμούς πετρελαίου και συχνότητα ανά μισή ώρα. Παράλληλα, τον Ιανουάριο του 2005 άρχισαν τα δοκιμαστικά δρομολόγια προς την Κόρινθο και η γραμμή παραδόθηκε στο κοινό στις 27 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους.

Δύο χρόνια αργότερα και με την ολοκλήρωση των έργων της γραμμής Αεροδρομίου–Πάτρας μέχρι το Κιάτο, ο Προαστιακός επεκτάθηκε ως εκεί, ενώ το 2009 επεκτάθηκε ως την Χαλκίδα.

Από το 2010 άρχισαν να ολοκληρώνονται τα έργα ηλεκτροκίνησης των γραμμών με εναλλασσόμενο ρεύμα 25kV, δίνοντας την ευκαιρία να χρησιμοποιηθούν οι συρμοί Siemens Desiro 460. Τα έργα ηλεκτροκίνησης ολοκληρώθηκαν στο τμήμα Σ.Κ.Α.–Κιάτο το 2010, στην γραμμή Οινόης–Χαλκίδας το 2013, στα τμήματα Σ.Κ.Α.–Οινόη και Τρεις Γέφυρες–Σ.Κ.Α. το 2015, και τέλος στο τμήμα Τρεις Γέφυρες–Πειραιάς το 2018. Η έλευση της ηλεκτροκίνησης στον Προαστιακό στις 30 Ιουλίου 2017 οδήγησε στην τροποποίηση των γραμμών του Προαστιακού ώστε να έχουν ως αφετηρία τον κεντρικό σταθμό της πρωτεύουσας. Στις 1 Φεβρουαρίου 2018 ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση ηλεκτροκίνησης στο τμήμα Πειραιάς–Αθήνα, και οι γραμμές τροποποιήθηκαν ξανά με αφετηρία τον Πειραιά.

Ο Προαστιακός επεκτάθηκε έως το Αίγιο στις 22 Ιουνίου 2020, ενώ εκκρεμεί η ολοκλήρωση των έργων ηλεκτροκίνησης του τμήματος Αιγίου–Κιάτου.

Γραμμές προαστιακού 

Ο προαστιακός σιδηρόδρομος Αθήνας αποτελείται από τις παρακάτω γραμμές:

Σταθμοί Ανταπόκρισης 
Ο προαστιακός σιδηρόδρομος συνδέεται με το υπόλοιπο (αστικό και υπεραστικό) σιδηροδρομικό δίκτυο στους εξής σταθμούς:
 Πειραιάς: Ανταπόκριση με Γραμμή 1 και Γραμμή 3 του Μετρό.
 Αθήνα (Σταθμός Λαρίσης): Ανταπόκριση με Γραμμή 2 του Μετρό και με υπεραστικές αμαξοστοιχίες.
 Κάτω Αχαρναί: Ανταπόκριση μεταξύ δρομολογίων προαστιακού σιδηροδρόμου Πειραιάς–Κίατο και Πειραιάς–Αεροδρόμιο.
 Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρνών (Σ.Κ.Α.): Ανταπόκριση με υπεραστικές αμαξοστοιχίες.
 Νερατζιώτισσα: Ανταπόκριση με Γραμμή 1 του Μετρό.
 Δουκίσσης Πλακεντίας: Ανταπόκριση με Γραμμή 3 του Μετρό.
 Παλλήνη: Κοινός σταθμός με την Γραμμή 3 του Μετρό.
 Παιανία-Κάντζα: Κοινός σταθμός με την Γραμμή 3 του Μετρό.
 Κορωπί: Κοινός σταθμός με την Γραμμή 3 του Μετρό.
 Αεροδρόμιο: Κοινός σταθμός με την Γραμμή 3 του Μετρό.

Εισιτήρια και Δρομολόγια 
Ο προαστιακός, στο τμήμα Μαγούλα–Κορωπί και Πειραιάς–Δεκέλεια εντάσσεται στην αστική ζώνη του ΟΑΣΑ, συνεπώς ισχύει το ενιαίο εισιτήριο που χρησιμοποιείται και συνδυάζεται με όλα τα μέσα μεταφοράς της Αθήνας. Εκτός αστικής ζώνης, ισχύει διαφορετικό εισιτήριο που τιμολογείται κλιμακωτά και εκδίδεται από την Hellenic Train.

Εταιρεία λειτουργίας 
Η εταιρεία «Προαστιακός Α.Ε.» ιδρύθηκε το 2003 ως θυγατρική εταιρεία του ΟΣΕ για να εξυπηρετήσει τη λειτουργία του προαστιακού δικτύου στο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων 2004. Τo 2005 απορροφήθηκε από την εταιρεία ΤΡΑΙΝΟΣΕ Α.Ε., η οποία ήταν πλέον υπεύθυνη για την παροχή όλων των σιδηροδρομικών επιβατικών και εμπορικών μεταφορών. Η ΤΡΑΙΝΟΣΕ λειτουργεί από το 2008 υπό το όνομα Hellenic Train ως εταιρεία ανεξάρτητη από τον ΟΣΕ, χρησιμοποιώντας ακόμη το έμβλημα του Προαστιακού.

Επεκτάσεις, επαναλειτουργίες και προσθήκες σταθμών 
Στο μέλλον, προβλέπεται η επαναλειτουργία της γραμμής προς Ισθμό και Λουτράκι. 

Προβλέπεται ακόμη η λειτουργία του προαστιακού με διπλή κανονική γραμμή από ΣΚΑ προς την  Ελευσίνα, με εξυπηρέτηση και των Ελληνικών Πετρελαίων. Η γραμμή προβλέπεται να συνεχίσει προς Λουτρόπυργο και παλαιό σιδηροδρομικό Μεγάρων με μονή κανονική γραμμή με χρονοδιάγραμμα παράδοσης το 2026.

Το 2026 θα προστεθεί νέος σταθμός στο Κρυονέρι μεταξύ Δεκέλειας και Αγίου Στεφάνου.

Υπάρχουν ακόμη σχέδια για την επέκταση από το Αεροδρόμιο προς την Αρτέμιδα και Ραφήνα ως το 2029. και από τη Δουκίσσης Πλακεντίας προς Ραφήνα, αλλά και την επέκταση από Κορωπί προς Λαύριο ως το 2029.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών (Ο.Α.Σ.Α.)
 Hellenic Train

 
Προαστιακος