Ελεύθερη μοναχική αναρρίχηση

Η ελεύθερη μοναχική αναρρίχηση, απλούστερα ελεύθερη μοναχική ή μοναχική στο Ηνωμένο Βασίλειο ειναι η αναρρίχηση χωρίς μποντριέ ή άλλον προστατευτικό εξοπλισμό κατά την ανάβαση και εξαρτάται μόνο από τη φυσική του/της δύναμη και αναρριχητική ικανότητα. Η ελεύθερη μοναχική αναρρίχηση δεν θα πρέπει να συγχέεται με την ελεύθερη αναρρίχηση, στην οποία ο εξοπλισμός χρησιμοποιείται τυπικά για ασφάλεια σε περίπτωση πτώσης, αλλά όχι για την υποβοήθηση της αναρρίχησης.

Κίνητρα 
Οι λόγοι τους οποίους ασχολούνται με την ελεύθερη μοναχική αναρρίχηση αθλητές υψηλού επιπέδου είναι η απλότητα και η ταχύτητα αναρρίχησης, για παράδειγμα η ελεύθερη μοναχική του Άλεξ Χόνολντ στη νοτιοδυτική όψη του Χαφ Ντομ (Half Dome), στο Γιοσέμιτι, 678 μ. σε 2 ώρες και 50 λεπτά, διαδρομή που συνήθως απαιτεί πολλές ημέρες πάνω στον βράχο. Άλλοι λόγοι τους οποίους προβάλλουν οι αναρριχητές είναι η έντονη συγκέντρωση που απαιτείται και για ορισμένους η έκκριση αδρεναλίνης. Η ελεύθερη μοναχική αναρρίχηση γίνεται τις περισσότερες φορές σε διαδρομές γνωστές στους αναρριχητές, και η δυσκολία τους βρίσκεται μέσα στα όρια των ικανοτήτων των αναρριχητών. Ωστόσο, εγγενείς κίνδυνοι όπως οι χαλαροί βράχοι ή η ξαφνική αλλαγή του καιρού είναι πάντοτε παρόντες. Ορισμένοι αναρριχητές υψηλού επιπέδου σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια ελεύθερων μοναχικών αναρριχήσεων, ανάμεσά τους οι: Τζον Μπάτσαρ, Ντέρεκ Χέρσι, Βικ Χέντρικσον, Ρόμπερτ Στηλ, Ντουάιτ Μπίσοπ, Τζίμι Ρέι Φόρεστερ, Τζίμι Τζούελ, Τόνι Γουίλμοτ και Τζον Τέιλορ

Solo αναρριχητές 
Η ελεύθερη μοναχική αναρρίχηση είχε αρκετούς υποστηρικτές, που έγιναν διάσημοι από τις φωτογραφίσεις των αναρριχήσεών τους. Ένας από διασημότερους σολίστες είναι ο Αλαίν Ρομπέρ ("Ο Γάλλος Άνθρωπος-Αράχνη"), που έχει αναρριχηθεί σε δεκάδες ουρανοξύστες σε όλο τον κόσμο — άθλημα γνωστό ως μπίλντερινγκ (buildering) (για να μη συγχέεται με το μπούλντερινγκ (bouldering) — και πολλούς τοίχους σε βράχο, χωρίς τη χρήση εξοπλισμού ασφαλείας.

Ορισμένοι από τους αναρριχητές που ώθησαν τα όρια της μοναχική αναρρίχησης είναι οι: Πιερ Αλαίν, Χάνσγιοργκ Άουρ (Hansjörg Auer), Τζον Μπάτσαρ, Χένρι Μπάρμπερ, Patrick Berhault, Thomas Bubendorfer, Ρενάλντο Κλαρκ, Πήτερ Κροφτ, Στεφ Ντέιβις, Μπιλ Ντενζ, Τιμ Ντερόεν, Κατρίν Ντεστιβέλ, Πατρίκ Έντλινγκερ, Μάικ Γκράχαμ, Βόλφγκανγκ Γκούλιτς, Κόλινσ Χέλεϊ, Ντέρεκ Χέρσι, Λυν Χιλ, Άλεξ Χόνολντ, Αλεξάντερ Χιούμπερ, Τζίμι Τζούελ, Έρικ Τζόουνς, Κέβιν Γιόργκεσονn, Ρον Κοκ, Ματ Λόιντ, Τζον Λονγκ, Ντέιβ Μακλάουντ, Ράινχολντ Μέσνερ, Νταν Όσμαν, Ντιν Πότερ, Πολ Πρέους, Αντρέας Προφτ, Χέρμπερτ Ρανγκεντάινερ, Μάικλ Ρίαρντον, Αλαίν Ρομπέρ, Κρις Σάιερζαντ, Τόμπιν Σόρενσον, Ουέλι Στεκ, Ακιχίρα Ταβάρα, Τζον "Γιάμπο" Γιαμπλόνσκι και  Μαουρίτσιο "Μανόλο" Ζανόλα.

Ατυχήματα 
 Πολ Πρέους, 3 Οκτωβρίου 1913, σε μια προσπάθεια για την πρώτη ανάβαση στη Βόρεια Κόψη του Μαντλκόγκελ, θανατηφόρα πτώση περίπου 300 μέτρων.
 Τόμπιν Σόρενσον Θανάσιμη πτώση σε ελεύθερη μοναχική  στη βόρεια όψη του όρους Αλμπέρτα, 5 Οκτωβρίου 1980.
 Τζίμι Τζούελ, 31 Οκτωβρίου 1987, Τρέμαντογκ, Βόρεια Ουαλλία. 
 Ντέρεκ Χέρσι 28 Μαΐου 1993 στη διαδρομή Steck-Salathé στο Γιοσέμιτι.
 Μάικλ Ρίαρντον αναφέρθηκε αγνοούμενος στις 5 μμ στις 13 Ιουλίου 2007, αφού παρασύρθηκε στη θάλασσα, κατά τη διάρκεια καταρρίχησης  (Φόγκερ Κλιφ, )
 Τζον Μπάτσαρ 5 Ιουλίου 2009, στο Ντάικ Γουόλ Καλιφόρνια.
 Ακιχίρα Ταβάρα 13 Σεπτεμβρίου 2011 στην Directissima 5.8 στη Γιάμνουσκα

Εναλλακτικές 

Εναλλακτικές λύσεις της ελεύθερης μοναχικής αναρρίχησης:

 ελεύθερη αναρρίχηση με τη χρήση σκοινιού για αποτροπή της πτώσης.
 μπούλντερινγκ: αναρρίχηση σε δύσκολα μεν περάσματα, αλλά σε χαμηλό ύψος, με τη χρήση ειδικού προστατευτικού στρώματος για την περίπτωση πτώσης.
 μοναχική αναρρίχηση σε βαθύ νερό: μοναχική αναρρίχηση πάνω από σώμα νερού.

Παραπομπές

Περαιτέρω μελέτη 
 John Long, The High Lonesome: Epic Solo Climbing Stories, ISBN 1-56044-858-X
 Ament, Pat (2001). A History of Free Climbing in America

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Edge of Oblivion - Free-solo rock climbers feel spiritual lure, Sheila Mulrooney Eldred. Fresno Bee, 8 April 2004

Τύποι αναρρίχησης
Ακραία αθλήματα