Κώστας Ουράνης

Ο Κώστας Ουράνης (πραγματικό όνομα: Κλέαρχος Νιάρχος ή Νεάρχου, όπως το άλλαξε ο ίδιος, 12 Φεβρουαρίου 1890 - 12 Ιουλίου 1953) ήταν Έλληνας ποιητής, πεζογράφος, κριτικός λογοτεχνίας, μεταφραστής, δοκιμιογράφος και δημοσιογράφος.

Βιογραφία 
Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη.  Ήταν γιος του Νικόλαου Νιάρχου από τα Πούλιθρα Κυνουρίας και της Αγγελικής Γιαννούση από το Λεωνίδιο Αρκαδίας. Εκεί ο ποιητής πέρασε τα παιδικά του χρόνια. Φοίτησε στο γυμνάσιο του Ναυπλίου και αποφοίτησε από το Λύκειο Χατζηχρήστου και τη Ροβέρτειο Σχολή στην Κωνσταντινούπολη.

Το 1908 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και για κάποιο διάστημα έγραφε στην εφημερίδα Ακρόπολις του Βλάση Γαβριηλίδη. Στη συνέχεια θέλησε να συνεχίσει τις σπουδές του όπου σπούδασε πολιτικές επιστήμες στα πανεπιστήμια της Γαλλίας,της Ελβετίας καί του Βελγίου αλλά και να ταξιδεύει, όπως του άρεσε, προσβλήθηκε όμως στο Παρίσι από φυματίωση και νοσηλεύτηκε σε σανατόριο του Νταβός της Ελβετίας, όπου γνώρισε την πρώτη του γυναίκα, την Πορτογαλέζα Μανουέλα Σαντιάγκο. Διορίστηκε στα 1920 και για τέσσερα χρόνια γενικός πρόξενος της Ελλάδας στη Λισαβόνα. Στη συνέχεια επέστρεψε στην Αθήνα και εργάστηκε σε εφημερίδες και περιοδικά σαν χρονογράφος, συντάκτης, ανταποκριτής ή έκτακτος απεσταλμένος: διευθυντής στον Ελεύθερο Λόγο, συνεργάτης στο Νουμά, τα Γράμματα και τη Νέα Ζωή Αλεξάνδρειας, τη Δάφνη, τον Καλλιτέχνη, τη Μούσα, το Ελεύθερο Βήμα, τον Ελεύθερο Λόγο, τον Εθνικό Κήρυκα της Αμερικής κ.ά.Επίσης διετέλεσε καί ανταποκριτής και διευθυντής της μεγάλης εφημερίδας του Καΐρου της Αιγύπτου «Άλ Αχράμ» στην Ελλάδα.

Στα 1930 χώρισε και παντρεύτηκε την συγγραφέα και κριτικό της λογοτεχνίας Ελένη Νεγρεπόντη, που είχε το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Άλκης Θρύλος.

Κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής η υγεία του χειροτερεψε. Πέθανε τελικά στα 1953 στο σανατόριο Παπανικολάου από καρδιακή προσβολή.

Έργο 

Από τη μαθητική του ακόμα ηλικία ο Ουράνης ασχολήθηκε με τη λογοτεχνία δημοσιεύοντας ποιήματά του στο περιοδικό Ελλάς. Στα 1909 δημοσιεύτηκε η πρώτη του συλλογή Σαν Όνειρα, που αργότερα αποκήρυξε. Ως πρώτο του έργο ο ίδιος θεωρούσε τη συλλογή Spleen (1912) ό τίτλος της οποίας παραπέμπει στην γνωστή αγγλική λέξη για την έντονη διάθεση της φυγής καί την ανεξήγητη μελαγχολία την οποία έκανε γνωστή ό Σάρλ Μπωντλαίρ με την συλλογή του «Le Spleen De Paris(ή μελαγχολία του παρισιού)» το 1869. Από ποιήματα δημοσιευμένα σε περιοδικά και εφημερίδες απαρτίστηκαν οι συλλογές Νοσταλγίες (1920) και Αποδημίες.

Στο έργο του φαίνεται να επηρεάζεται από τον Γάλλο ποιητή Σαρλ Μπωντλαίρ. Κυριαρχούν οι συμβολισμός, ο νεορομαντισμός και ο κοσμοπολιτισμός ενώ από τα ποιήματά του είναι διαποτισμένα με έντονη καί διάχυτη μελαγχολία, νοσταλγία, πλήξη, διάθεση φυγής, αίσθημα αθυμίας καί πίκρας καθώς και μια αίσθηση ανεκπλήρωτου.Τα έργα του Ουράνη τον εντάσσουν στο κλίμα της γενιάς του μεσοπολέμου.

Έγραψε επίσης πεζογραφήματα καθώς και ταξιδιωτική λογοτεχνία (ως δημοσιογράφος και ανταποκριτής ταξίδεψε σ' όλο τον κόσμο και με αναφορά τα ταξίδια του έγραψε ταξιδιωτικά βιβλία), χρονογραφήματα, δοκίμια (κυρίως για θέματα εικαστικών τεχνών) ενώ ασχολήθηκε και με τη λογοτεχνική κριτική και τη μετάφραση.Στα ταξιδιωτικά του έργα ό Ουράνης με την υποκειμενική,ρομαντική καί αισθητική θεώρηση των 
πραγμάτων συνδυασμένη με την ευσυνείδητη προθεσή του να μην αλλοιωθεί το φυσικό τοπίο ή το κοινωνικό περιβάλλον,δημιουργούν ένα
ισορροπησμένο αποτέλεσμα καί δημιουργούν ένα νέο αυτόνομο λογοτεχνικό είδος.

Αρχείο του λογοτέχνη υπάρχει στο Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (Ε.Λ.Ι.Α.)

Εργογραφία

Πρώτες εκδόσεις 
 Σαν όνειρα (ποίηση), 1909
 Spleen (ποίηση), 1912
 Νοσταλγίες (ποίηση), 1920
 Κάρολος Μπωντλαίρ (κριτική μελέτη), Αλεξάνδρεια 1918
 Sol y Sombra (ταξιδιωτικά), 1934
 Σινά, το Θεοβάδιστον Όρος (ταξιδιωτικά), 1944
 Γλαυκοί Δρόμοι (ταξιδιωτικά), 1947
 Ταξίδια στην Ελλάδα (ταξιδιωτικά), 1949
 Αχιλλεύς Παράσχος (μυθιστορηματική βιογραφία, (1944)
 Ποιήματα (συγκεντρωτική έκδοση), 1953
 Ιταλία (ταξιδιωτικά), 1953
 Ισπανία(ήλιος καί σκιά) (ταξιδιωτικά), 1954
 Σινά (ταξιδιωτικά), 1944
 Δικοί μας και ξένοι (3 τόμοι) (κριτική), 1954-1956
 Στιγμιότυπα (κριτική), 1958
 Αναβίωση, 1955
 Αποχρώσεις, 1956
 Από τον Ατλαντικό στη Μαύρη Θάλασσα (ταξιδιωτικά), 1957

Ποιήματα, πεζά 
 Ποιήματα, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας 2009
 Ποιήματα, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας 2008
 Γλαυκοί δρόμοι. Βορινές θάλασσες, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας 1999
 Ελλάδα, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας 1998
 Ισπανία, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας 1997
 Ένα ειδύλλιο, εκδ. Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη 1992
 Αναβίωση, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας
 Από τον Ατλαντικό στη Μαύρη Θάλασσα, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας
 Αποχρώσεις, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας
 Δικοί μας και ξένοι, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας
 Στιγμιότυπα, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας
 Ταξίδια, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας

Συλλογικά έργο 
 Η νεοελληνική ερωτική ποίηση, εκδ. Ελευθεροτυπία 2010
 3.000 χρόνια ελληνική ερωτική ποίηση, εκδ. Εκδοτική Θεσσαλονίκης 2008
 Η ελληνική ποίηση του 20ού αιώνα, εκδ. Μεταίχμιο 2008
 Ανθολογία της ελληνικής ποίησης (20ός αιώνας), εκδ. Κότινος 2007
 Κυριακές μες στο χειμώνα, εκδ. Σοκόλη-Κουλεδάκη 2006
 Ποιητές του μεσοπολέμου, εκδ. Καστανιώτη 2004
 Βόλος: Μια πόλη στη λογοτεχνία, εκδ. Μεταίχμιο 2001
 Ανθολογία λογοτεχνικών κειμένων για το Άγιον Όρος, εκδ. Ιωλκός 2000
 Κούλας Πράτσικα έργα και ημέρες, εκδ. Ευθύνη 1991
 Η χαμηλή φωνή, εκδ. Νεφέλη 1990

Μεταφράσεις 
 Edgar Allan Poe, 1809-1849, Το κοράκι. Nevermore, εκδ. Περίπλους 2008
 Mark Twain, 1835-1910, Χιουμοριστικά διηγήματα, εκδ. Ηριδανός
 Pierre Louÿs, 1870-1925, Η Αφροδίτη, αρχαία ήθη, εκδ. Γ Βασιλείου, Αθήναι, 1921

Βιβλιογραφία και εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Άγρας Τέλλος, «Ουράνης Κώστας», Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια 19, εκδ. Πυρσός, Αθήνα 1932
 Αργυρίου Αλέξανδρος, «Ουράνης Κώστας», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό 8, εκδ. Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1988
 Κούσουλας Λουκάς, «Κώστας Ουράνης», Η μεσοπολεμική πεζογραφία· Από τον πρώτο ως τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο (1914-1939), τ. στ', σελ. 316-363, εκδ. Σοκόλης, Αθήνα 1993.
 Μαρκάκης Π., Βιογραφία του Ουράνη, 1962
 Σταμέλος Δημήτρης, «Ουράνης Κώστας», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας 11, εκδ. Χάρη-Πάτση.
 Βιβλιονέτ
 Εθνικό Κέντρο Βιβλίου 
 http://arcadia.ceid.upatras.gr
 http://logotexnika-epikaira.blogspot.gr
 μελοποιημένοι στίχοι του ποιητή
 Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη
 Θα πεθάνω ένα πένθιμο
 Ποιήματα του Ουράνη Κώστα

Αναφορές

Νεοέλληνες λογοτέχνες
Νεοέλληνες ποιητές
Έλληνες περιηγητές
Γενιά του ’20
Κωνσταντινουπολίτες Έλληνες