Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ

Η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ (22 Φεβρουαρίου 1939 - 21 Ιανουαρίου 2020) ήταν Ελληνίδα ποιήτρια.

Βίος
Η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ γεννήθηκε στην Αθήνα τον Φεβρουάριο του 1939. Γονείς της ήταν οι Γιάννης Αγγελάκης και Ελένη Σταμάτη. Ήταν πνευματική κόρη του Νίκου Καζαντζάκη, που διατηρούσε φιλικές σχέσεις με τον πατέρα της. Μόλις στα 17 της χρόνια δημοσίευσε  στο περιοδικό Καινούργια εποχή το ποίημα της «Μοναξιά» μετά από παρότρυνση του Νίκου Καζαντζάκη, ο οποίος έστειλε γράμμα στον Γιάννη Γουδέλη, τον διευθυντή της Καινούργιας εποχής γράφοντας: «Παρακαλώ, δημοσιεύστε αυτό το ποίημα, το έχει γράψει μία κοπέλα που δεν έχει βγάλει ακόμα το γυμνάσιο. Είναι το ωραιότερο ποίημα που διάβασα ποτέ!». Από τότε άνοιξε ο δρόμος για την ενασχόληση της με την ποίηση και τη μετάφραση. Άρθρα για την ποίηση και την μετάφραση της ποίησης έχουν δημοσιευτεί σε περιοδικά και εφημερίδες. Το έργο της έχει μεταφραστεί σε περισσότερες των δέκα γλωσσών και ποιήματα της εμπεριέχονται σε λογοτεχνικές ανθολογίες. Αρχή και τέλος για εκείνη η ποίηση του Καβάφη. Σπούδασε ξένες γλώσσες στην Αθήνα, τη Γαλλία και την Ελβετία. Ήταν διπλωματούχος μεταφράστρια-διερμηνέας. Είχε μεταφράσει, μεταξύ άλλων, Αλεξάντρ Σεργκέγεβιτς Πούσκιν, Βλαντιμίρ Βλαντιμίροβιτς Μαγιακόβσκι, Ουίλλιαμ Σαίξπηρ κ.ά. Η ποίησή της διακρίνεται από μια έντονη καταφυγή σε φανταστικές χώρες. Το 2014 συμμετείχε στην ταινία Μητριαρχία. Απεβίωσε στις 21 Ιανουαρίου 2020.

Διακρίσεις
Το 1962 τιμήθηκε με το Α΄ Βραβείο Ποίησης της πόλης της Γενεύης (Prix Hensch). Το 1985 τιμήθηκε με το Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης. Έχει δώσει διαλέξεις και διάβασε ποιήματά της σε Πανεπιστήμια των ΗΠΑ και Καναδά (Harvard, Cornell, Darmouth, N.Y.State, Princeton, Columbia κ.α.) Το 2000 τιμήθηκε με το βραβείο Κώστα και Ελένης Ουράνη (Ακαδημία Αθηνών). Το 2014 βραβεύτηκε με το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων για το σύνολο του έργου της.

Το έργο της
Πρωτοδημοσίευσε στην Καινούργια εποχή το 1956. Έργα της είναι:

 Λύκοι και σύννεφα (1963)
 Ποιήματα 63-69, (1971)
 Μαγδαληνή, το μεγάλο θηλαστικό (1974)
 Τα σκόρπια χαρτιά της Πηνελόπης (1977)
 Ο θρίαμβος της σταθερής απώλειας (1978)
 Ενάντιος έρωτας (1982)
 Οι μνηστήρες (1984)
 Όταν το σώμα (1988)
 Επίλογος αέρας (1990)
 Άδεια φύση (1993)
 Λυπιού (1995)
 Ωραία έρημος ωραία η σάρκα (1996)
 Η Ύλη Μόνη (2001) Μεταφράζοντας σε έρωτα της ζωής το τέλος (2003) Στον ουρανό του τίποτα με ελάχιστα (2005) Η ανορεξία της ύπαρξης (2011) Ποίηση 1963-2011 (ανθολογία), εκδ. «Καστανιώτη», Αθήνα 2014, 512 σελ., ISBN 978-960-03-5718-9
 Της μοναξιάς διπρόσωποι μονόλογοι, 2016 εκδόσεις «Καστανιώτη».
 Των αντιθέτων διάλογοι και με τον ανήλεο χρόνο, 2018 Εκδόσεις «Καστανιώτη»

Πλούσιο είναι και το μεταφραστικό της έργο:

 Α. Φασιανός, εκδόσεις Κέδρος, 1980
 Σβαρτς, Ε., Ο δράκος, εκδόσεις Κάλβος, 1981
 Σύγχρονοι αμερικανοί ποιητές, Ύψιλον [ανθολόγηση, μετάφραση], 1983	
 Δημήτρης Μυταράς, εκδόσεις Κέδρος, 1984	
 Layton, Irving, Εδώ αγάπησε φλεγόμενη η Σαπφώ, εκδόσεις Libro, 1985	
 Στην Αστόρια, Νέα Υόρκη, Κέδρος,1987	
 Mayakovsky, Vladimir, Πώς φτιάχνονται τα ποιήματα, εκδόσεις Ύψιλον,1988	
 Σπανίδου, Ειρήνη, Το φίδι του Θεού, εκδόσεις Κέδρος,1988	
 Thomas, Dylan Marlais, 1914-1953, Κάτω από το γαλατόδασος, εκδόσεις Ερμείας, 1990	
 Gronowicz, Antoni, Garbo, εκδόσεις Libro, 1991	
 Drot, Jean - Marie, Η επιστροφή του κουλού Οδυσσέα, Μέδουσα, 1992	
 Mackridge, Peter, 1946-, Διονύσιος Σολωμός, εκδόσεις Καστανιώτη, 1995	
 Heaney, Seamus, 1939-2013, Τα ποιήματα του βάλτου, εκδόσεις Καστανιώτη [μετάφραση, ανθολόγηση], 1996	
 Plath, Sylvia, 1932-1963, Το κοστούμι «δε με μέλει», εκδόσεις Πατάκη, 1996	
 Lacarriere, Jacques, 1925-2005, Τα παιδικά χρόνια του Ίκαρου και άλλα ποιήματα, εκδόσεις Πατάκη, 1997	
 Lermontov, Michail, Ένας ήρωας του καιρού μας, εκδόσεις Καστανιώτη, 1998	
 Puskin, Aleksandr Sergeevic, 1799-1837, Ευγένιος Ονέγκιν, εκδόσεις Καστανιώτη, 2000	
 Art and Landscape, Ίδρυμα Παναγιώτη και Έφης Μιχελή, 2001	
 Ξεινός, Γεώργιος, Εις την Πόλιν, ιδιωτική Έκδοση, 2001	
 Σταθόγιαννης, Πάνος, Νότια θηρία, Διεθνές Κέντρο Συγγραφέων και Μεταφραστών Ρόδου, 2002	
 March, Michael, Εξαφάνιση, εκδόσεις Άγρα, 2003	
 Brodsky, Joseph, 1940-1996, Τα ποιήματα της Θείας Γέννησης, εκδόσεις Καστανιώτη, 2003	
 Bellow, Saul, 1915-2005, Άδραξε τη μέρα, εκδόσεις Καστανιώτη, 2004	
 Σπαθάρη, Ελισάβετ, Ευ αγωνίζεσθαι, ιδιωτική Έκδοση, 2004	
 Η αρχαία πατρίδα των ποιημάτων, εκδόσεις Μεταίχμιο, 2004	
 Pelevine, Victor, Το κίτρινο βέλος, εκδόσεις Άγρα, 2004	
 March, Michael, Υπόσχεση μόνο, εκδόσεις Άγρα, 2005	
 Άναλις, Δημήτρης Τ., 1938-2012, Άνθρωποι της άλλης όχθης, εκδόσεις Α.Α. Λιβάνη, 2006
 Walcott, Derek Alton, 1930-, Ποιήματα, εκδόσεις Καστανιώτη, 2006
 Χρόνης, Βαγγέλης, Youth in Hades, εκδόσεις Καστανιώτη, 2008
 Ράλλη, Ιωάννα, Αρχέτυπα του θηλυκού, Cube Art Editions [Κύβος Εκδόσεις Τέχνης], 2008
 Εικόνες περιπλάνησης, εκδόσεις  Καστανιώτη, 2008
 Bellow, Saul, 1915-2005, Η μοναδική. Άδραξε τη μέρα, εκδόσεις Καστανιώτη, 2010
 Andreyev, Leonid, 1871-1919, Η σκέψη. Ο κυβερνήτης, εκδόσεις Άγρα, 2010
 March, Michael, Ο δρόμος της επιστροφής, εκδόσεις  Άγρα, 2010
 Andreyev, Leonid, 1871-1919, Εκείνος και Το κόκκινο γέλιο, εκδόσεις Άγρα, 2011
 Puskin, Aleksandr Sergeevic, 1799-1837, Ευγένιος Ονέγκιν, εκδόσεις Καστανιώτη, 2011
 Grossman, Vasily Semyonovich, 1905-1964, Μαντόνα Σιξτίνα. Η αιώνια ανάπαυση, εκδόσεις Άγρα, 2011
 Heaney, Seamus, 1939-2013, Τα ποιήματα του βάλτου, εκδόσεις Καστανιώτη, 2013 
 March, Michael, Αυτό που όλα στοχεύουν, εκδόσεις Άγρα, 2013
 Shalamov, Varlam, Οι βιβλιοθήκες μου, εκδόσεις Άγρα, 2014
 March, Michael, Τα καμένα στολίδια του καλοκαιριού, εκδόσεις Άγρα 2015
 Mayakovsky, Vladimir, Πώς φτιάχνονται τα ποιήματα, εκδόσεις Ύψιλον 2015

Παρατηρήσεις
Η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ λειτούργησε από την πρώτη της ποιητική συλλογή ως «προπομπός της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς (της λεγόμενης γενιάς της αμφισβήτησης)». Το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα της ποιητικής της είναι η «σωματικότητα των αισθημάτων και η κατάφαση στη μοναξιά ως του βαθύτερου γνωρίσματος της ύπαρξης», ενώ στα πιο πρόσφατα έργα της η έμφαση δίνεται στις αυτοβιογραφικές αναφορές και σε έναν εσωτερικό διάλογο με τον θάνατο.

Παραπομπές

Πηγές
Δημοσθένης Κούρτοβικ: Έλληνες μεταπολεμικοί συγγραφείς. Ένας κριτικός οδηγός, εκδ. «Πατάκης», Αθήνα 1999 (β΄ εκδ.), σελ. 15-16
Αφιέρωμα, Ελί-τροχος, τχ. 15 (Καλοκαίρι 1988), σ. 91 - 124.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Συνέντευξη στην Ελένη Γκίκα
 Η Αγγελάκη-Ρουκ στη βιβλιοnet
 Μάνος Στεφανίδης: «Για την Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ» 
 Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ 1 από 6 συνέντευξη Δαυίδ Ναχμίας 
 Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ 2 από 6 συνέντευξη Δαυίδ Ναχμίας 
 Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ 3 από 6 συνέντευξη Δαυίδ Ναχμίας 
 Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ 4 από 6 συνέντευξη Δαυίδ Ναχμίας 
 Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ 5 από 6 συνέντευξη Δαυίδ Ναχμίας 
 Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ 6 από 6 συνέντευξη Δαυίδ Ναχμίας 
 Συναντήσεις με συγγραφείς στο cafe του ΙΑΝΟΥ | Κ. Αγγελάκη-Ρουκ, Ν. Θρασυβούλου 

Νεοέλληνες ποιητές