Τζων Σωσσίδης

Ο Τζων Σωσσίδης (1924 - 6 Νοεμβρίου 2005) ήταν Έλληνας διπλωμάτης, ο οποίος υπήρξε διπλωματικός και πολιτικός σύμβουλος 4 πρωθυπουργών της Ελλάδας (Αλέξανδρου Παπάγου, Γεωργίου Παπανδρέου, Στέφανου Στεφανόπουλου, Κωνσταντίνου Μητσοτάκη).

Βιογραφικά στοιχεία

Οικογένεια - πρώτα χρόνια
Γεννήθηκε το 1924 στη Θεσσαλονίκη και ήταν γιος του πλούσιου καπνοβιομήχανου και γαιοκτήμονα Νικολάου Σωσσίδη, ο οποίος δολοφονήθηκε το 1948 από κομμουνιστές αντάρτες σε ενέδρα έξω από τον Λαγκαδά, κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. Η οικογένεια Σωσσίδη (που αρχικά έφερε το επώνυμο Σώσιος) καταγόταν από τη Μοσχόπολη της Ηπείρου, την οποία εγκατέλειψε το 1762 για να εγκατασταθεί στο Νυμφαίο Φλώρινας, όπου σήμερα σώζονται δύο αρχοντικά της. Το πρώτο διακεκριμένο μέλος της οικογένειας υπήρξε ο Θεόδωρος Γ. Σωσσίδης (1779 - 1846) που ασχολήθηκε με το εμπόριο καπνού, έχοντας από το 1818 ως έδρα την Κωνσταντινούπολη, όπου τον ακολούθησαν σταδιακά οι 4 από τους 6 γιους του, ένας από τους οποίους, ο Γεώργιος, απέκτησε τεράστια περιουσία ως εργολάβος ολόκληρων συνοικιών της Κωνσταντινούπολης και προμηθευτής του Οθωμανικού Στρατού. Η οικογένεια επεκτάθηκε με νέα καπνεργοστάσια στην Αμβέρσα του Βελγίου και στο Κάιρο της Αιγύπτου, ενώ από το 1870 και μετά αγόρασε μεγάλες γεωργικές εκτάσεις σε όλη τη Μακεδονία με προτροπή του ελληνικού κράτους, ιδρύοντας επίσης και τα κλωστοϋφαντουργεία «Βέρμιον» στη Βέροια.

Ο Τζων Σωσσίδης σπούδασε νομικά και πολιτικές επιστήμες στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και στο London School of Economics και μιλούσε 4 ξένες γλώσσες (γαλλικά, αγγλικά, γερμανικά, ισπανικά). Υπηρέτησε εθελοντικά στο Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό (τότε Βασιλικό Ναυτικό) ως επίκουρος σημαιοφόρος στο υπασπιστήριο του αρχικά διαδόχου και μετέπειτα βασιλιά Παύλου, αρχικά στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και έπειτα στην Αθήνα (1945-47). Νυμφεύθηκε τη Δανάη Κύρου, κόρη του εκδότη της εφημερίδας «Εστία» Αχιλλέα Κύρου.

Διπλωματική σταδιοδρομία
Εισήλθε στο διπλωματικό σώμα το 1952 φτάνοντας μέχρι τον βαθμό του πρέσβη. Σχεδόν αμέσως μετά τον διορισμό του, ορίστηκε διπλωματικός γραμματέας του πρωθυπουργού Στρατάρχη Αλέξανδρου Παπάγου (τον οποίο συνόδευσε σε όλες τις επισκέψεις του στο εξωτερικό). Το 1957 του απονεμήθηκε ο βαθμός του εφέδρου αντισυνταγματάρχη και τοποθετήθηκε προϊστάμενος της Ελληνικής Στρατιωτικής Αποστολής στο Βερολίνο (1957-61). Επίσης διατέλεσε διευθυντής του Διπλωματικού Γραφείου του πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου (1963-65) και διευθυντής του Πολιτικού Γραφείου του πρωθυπουργού Στέφανου Στεφανόπουλου (1965-66). Ως διευθυντής του Διπλωματικού Γραφείου του Παπανδρέου τον συνόδευσε στη συνάντηση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Λύντον Τζόνσον τον Ιούνιο του 1964, ενώ διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις στη Γενεύη σχετικά με το σχέδιο Άτσεσον.

Το ενδιαφέρον του για την πολιτική ξέφευγε από τα στενά όρια της διπλωματίας. Υπηρέτησε ως πρέσβης της Ελλάδας στο Νέο Δελχί, στο Μπουένος Άιρες και στη Μαδρίτη. 

Απεβίωσε στις 6 Νοεμβρίου του 2005 στην Αθήνα και ενταφιάστηκε στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών. Την εξόδιο ακολουθία πραγματοποίησε ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος. Γιος του είναι ο Νίκος Σωσσίδης.

Η διάρρηξη στο γραφείο του και το σχέδιο ανατροπής της κυβέρνησης
Από το 1985, ο Σωσσίδης διατελούσε διπλωματικός σύμβουλος του αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, με τον οποίο συνδεόταν από την εποχή της Αποστασίας. Την παραμονή Χριστουγέννων του 1988, έγινε διάρρηξη στο γραφείο του Σωσσίδη στο Κολωνάκι από την πρωτοεμφανιζόμενη οργάνωση «Αντιεξουσιαστικές Μάζες» και λίγες μέρες αργότερα, στις 5 Ιανουαρίου 1989, η εφημερίδα «Αυριανή» δημοσίευσε έγγραφα προερχόμενα από τη διάρρηξη του γραφείου του Σωσσίδη σχετικά με τον πολιτικό σχεδιασμό για τη φθορά της κυβέρνησης του Ανδρέα Παπανδρέου σε συνεργασία με Αμερικανούς διπλωμάτες, αλλά και την εκπόνηση σχεδίου για εξωκοινοβουλευτική κυβέρνηση υπό τον έλεγχο του Μητσοτάκη, με πρωθυπουργό τον ίδιο τον Σωσσίδη. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Δημήτρης Μαρούδας δήλωσε ότι τα έγγραφα αποδεικνύουν ότι ο Ανδρέας Παπανδρέου βρίσκεται στο στόχαστρο του διεθνούς κατεστημένου και ότι η υπόθεση Κοσκωτά σχεδιάστηκε από τη CIA με σκοπό την ανατροπή του ΠΑΣΟΚ. Η Νέα Δημοκρατία ανακοίνωσε τη διακοπή της συνεργασίας της με τον Σωσσίδη, αλλά πρόσθεσε ότι η διάρρηξη του γραφείου του Σωσσίδη ήταν ξεκάθαρα ενέργεια των παπανδρεϊκών μυστικών υπηρεσιών, με στόχο τον αποπροσανατολισμό της κοινής γνώμης.

Υστεροφημία
Ο Σωσσίδης κυριάρχησε για δεκαετίες στο ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών και οικοδόμησε μία προσωπική ομάδα («τα σωσσιδόπουλα»), την οποία προώθησε αποτελεσματικά σε νευραλγικές θέσεις, σε σημείο που να θεωρείται η ισχυρότερη μέσα στο διπλωματικό σώμα, καθώς κατάφερνε σχεδόν πάντα να ελέγχει το κρίσιμο πόστο του προσωπάρχη στο Υπουργείο Εξωτερικών. Η δύναμη της ομάδας Σωσσίδη οδήγησε σε παραγοντισμούς και διώξεις αντιφρονούντων, όχι τόσο από τον ίδιο τον Σωσσίδη όσο από τους «παρατρεχάμενους».

Παραπομπές

Έλληνες διπλωμάτες