Παλαιόκαστρο Σερρών

To Παλαιόκαστρο είναι χωριό της δημοτικής ενότητας Σκοτούσσης του δήμου Ηρακλείας στον νομό Σερρών. Βρίσκεται 14 χλμ. βορειοδυτικά της πόλης των Σερρών στους πρόποδες των ορέων Βροντούς (υψόμ. 70 μ.). Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 721 κατοίκων, ενώ σύμφωνα με την απογραφή του 2001 είχε πληθυσμό 723 κατοίκων.

Το παλαιό όνομα του χωριού ήταν Κούλα (στα τούρκικα: Kale = Κάστρο) και μετονομάστηκε σε "Παλαιόκαστρον" στα τέλη του 1926.

Ιστορία
Κοντά στα χωριά Παλαιόκαστρο και Βαμβακόφυτο εντοπίστηκαν τα ερείπια αρχαίας πόλης, που ταυτίζεται ίσως με την αρχαία Σκοτούσσα, πόλη της Οδομαντικής. Σύμφωνα με τις αρχαίες πηγές, η πόλη βρισκόταν ανάμεσα στη Σίρρα (σημ. Σέρρες) και την Ηράκλεια Σιντική. Εικάζεται ότι η πιθανότερη θέση της Σκοτούσσας βρίσκεται στο Παλαιόκαστρο, αφού απέχει τέσσερα ρωμαϊκά μίλια (δηλ. 6 χλμ.) από την Ηράκλεια και 18 μίλια από τη Σίρρα όπως μαρτυρούν τα ρωμαϊκά Οδοιπορικά.
Ο πληθυσμός του χωριού αποτελούνταν κυρίως από εντόπιους Μακεδόνες και Βλάχους, ενώ μετά το 1920 προσέφυγαν και Πόντιοι αλλά και Έλληνες από τις νότιες παραθαλάσσιες περιοχές της Ουκρανίας. Επίσης, κατά το 1945 μεταφέρθηκαν οι κάτοικοι του χωριού Νεράιδα, 2 χλμ. βόρεια της Μονής Τιμίου Σταυρού.

Οικονομία 
Η κύρια ασχολία των κατοίκων είναι η γεωργία, με καλλιέργειες βάμβακος,  καλαμποκιού, καπνού, σιταριού και ελαιόδεντρων. Έπειτα ακολουθεί η κτηνοτροφία και η μελισσοκομία. Παλαιότερα γύρω στο '90 όπου δεν είχε ακόμη δημιουργηθεί ο περιφερειακός δρόμος που ενώνει Προμαχώνα-Σιδηρόκαστρο-Σέρρες, το Παλαιόκαστρο αποτελούσε ένα απο κέντρα στάθμευσης φορτηγών μεταφορών Ελλάδας-Βουλγαρίας όπου ευνοούσε την οικονομία της γύρω περιοχής, καθώς δόθηκε η ευκαιρία να αναπτυχθεί η ιχθυοκαλλιέργεια και η βιοτεχνία. Λόγω ανταγωνισμού μόνο η βιοτεχνία Idea Α.Ε.Β.Ε έχει επιζήσει μέχρι σήμερα. Το χωριό έχει ιδρύσει την ομάδα Απόλλων Παλαιοκάστρου, με γήπεδο το οποίο χρηματοδοτήθηκε από τον τότε δήμο Σκοτούσσης για δημιουργία κερκίδων, αποδυτηρίων και προβολέων καθώς και για την οικονομική ενίσχυση της ομάδας. Την περίοδο 2023-24 η ομάδα δεν αγωνίζεται σε κάποιο πρωτάθλημα.

Εκπαίδευση 
Το Παλαιόκαστρο διαθέτει ένα τριθέσιο Δημοτικό σχολείο και ένα Νηπιαγωγείο. Το δημοτικό χτίστηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο. Ξεκίνησε ως διθέσιο με 20 μαθητές και ανήλθε στους 170 περίπου στα τέλη του '60. Χρειάστηκαν 2 επιπλέον αίθουσες για την παρακολούθηση μαθημάτων, από τις οποίες η μία κτίστηκε στο σχολείο και η άλλη αδειοδοτήθηκε με την έγκριση ιδιώτη για την αίθουσα της κατοικίας του. Το δημοτικό σήμερα είναι εξοπλισμένο με τα απαραίτητα τεχνολογικά εκπαιδευτικά μέσα και παρέχει την πλήρη κάλυψη των αναγκών των μαθητών του. Σήμερα το νηπιαγωγείο έχει κλείσει και τα παιδιά φοιτούν στο νηπιαγωγείο της Σκοτούσσας.

Μονή Τιμίου Σταυρού 
Ιδρύθηκε πιθανώς το 1880. Βρίσκεται 5 χλμ. βόρεια του χωριού. Από το συγκρότημα σήμερα σώζεται το καθολικό, μικρή μονόχωρη αίθουσα. Λειτουργεί ως εξωκκλήσι και τιμάται επ’ ονόματι της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού. Στα δυτικά της εκκλησίας υπάρχουν τάφοι της οικογενείας των κτιτόρων. Η μονή υπήρξε αντικείμενο έριδος μεταξύ πατριαρχικών και εξαρχικών στην περίοδο 1903-1907. Το 1907 ένοπλο βουλγαρικό σώμα κατέστρεψε το συγκρότημα και μόνο το καθολικό διέφυγε την καταστροφή. Σήμερα κάθε αρχές Σεπτεμβρίου γίνεται το πανηγύρι προς τιμήν της Παναγίας μετά του Σιδηροκάστρου, της Ηράκλειας και της Σκοτούσσης.

Χ.Υ.Τ.Υ. 
Εγκρίθηκε η χρηματοδότηση, ύψους 5 εκατομμυρίων ευρώ, μέσω
ΕΣΠΑ, για την επέκταση του ΧΥΤΑ Σερρών. Πρόκειται για εργασίες διάνοιξης νέου
κυττάρου, που καταλαμβάνει έκταση περίπου 26 στρεμμάτων στην περιοχή της Νεράιδας και θα έχει διάρκεια
«ζωής» 3 με 3,5 χρόνια.
Το έργο περιλαμβάνει εργασίες διαμόρφωσης της λεκάνης ταφής, εργασίες
στεγανοποίησης της λεκάνης ταφής, έργα διαχείρισης βιοαερίων, έργα διαχείρισης στραγγισμάτων, έργα κατασκευής αντιπλημμυρικής προστασίας, έργα υποδομής του
κυττάρου, καθώς και έργα περιβαλλοντικής παρακολούθησης.
Σύμφωνα με τον Αντιδήμαρχο Καθαριότητας του Δήμου Σερρών Παντελή Χράπα, η έγκριση
της χρηματοδότησης είναι αποτέλεσμα μια σειράς ενεργειών που έχουν γίνει, προκειμένου
να διασφαλισθεί για τους Σερραίους δημότες ένας χώρος όπου θα γίνεται η εναπόθεση των
απορριμμάτων, μέχρι να ολοκληρωθεί τουλάχιστον το έργο του ΧΥΤΥ Παλαιοκάστρου, το
οποίο αυτή τη στιγμή λειτουργεί δοκιμαστικά και θα λειτουργεί δοκιμαστικά μέχρι και το
Σεπτέμβρη του 2012.

Πληθυσμός

Παραπομπές

Πηγές

Βιβλιογραφία 
ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ, ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (ΕΠ. Ι.Κ. ΧΑΣΙΩΤΗΣ), UNIVERSITY STUDIO PRESS, ΑΘΗΝΑ,1997,σελ. 548
Σ. Πασχαλίδης – Δ. Στράτης, Τα μοναστήρια της Μακεδονίας. Α΄ Ανατολική Μακεδονία, Θεσσαλονίκη 1996, σ. 477-479.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Παλαιά ονομασία
 Διοικητική διαίρεση '17379-17380'
 Αεροφωτογραφίες
 Δημοτικό
 Νηπιαγωγείο

Χωριά του νομού Σερρών
Δήμος Ηρακλείας