Τυχερό Έβρου

Το Τυχερό είναι κωμόπολη του Νομού Έβρου με πληθυσμό 1.483 κατοίκων (2021), από 2.311 το 2011. 

Βρίσκεται 48 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Αλεξανδρούπολης και 4 χιλιόμετρα δυτικά του ποταμού Έβρου. 

Το 1987 με την εθελούσια συνένωση των κοινοτήτων Τυχερού και Φυλακτού συστάθηκε ο πρώην Δήμος Τυχερού, ο οποίος διακρίθηκε σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο για την αναπτυξιακή πολιτική και την προοδευτικότητά του και βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών το 1995.

Με το Πρόγραμμα Καλλικράτης στις 1/1/2011 ο Δήμος Τυχερού καταργήθηκε και πλέον αποτελεί την Δημοτική Ενότητα Τυχερού του Δήμου Σουφλίου.

Ιστορία

Ονομασία
Η ζωή του χωριού ξεκίνησε ουσιαστικά το 1922, μετά την μικρασιατική καταστροφή και την ανταλλαγή των πληθυσμών, ενώ πριν ήταν τουρκοχώρι με το όνομα Μπίντικλι και κατοικούνταν εξολοκλήρου από Τούρκους και Βούλγαρους μικρογεωργούς και κτηνοτρόφους στην πλειοψηφία τους. Το όνομα προέρχεται από την τουρκική λέξη μπιτ, που σημαίνει ψείρα. Υπονοεί τόπο με πολλές ψείρες. Σε κάθε περίπτωση η ονομασία ανακαλεί στην μνήμη των κατοίκων τις πολιτισμικές ιδιαιτερότητες της παρέβριας περιοχής, με τα κουνούπια, την ελονοσία και τις συνεχείς πλημμύρες που αποτέλεσαν μάστιγα των προηγούμενων κατοίκων αλλά και των Ανατολικοθρακιωτών μεταναστών. 

Το 1924 το χωριό ανακηρύσσεται σε αυτόνομη διοικητικά κοινότητα ως Τύχιο, μία ονομασία που στη μνήμη των κατοίκων έχει συνδεθεί με την επίσκεψη του Ε. Βενιζέλου στο σταθμό του οικισμού. Το 1953 το όνομα εκδημοτικίζεται σε Τυχερό, ενώ μαρτυρίες προβάλλουν ως αιτία της αναπροσαρμογής αυτής τη σύγχυση που προκαλούσε στους επιβάτες του σιδηρόδρομου η σύνδεση με το σταθμό του Πυθίου, που βρίσκεται βορειότερα.

Οι κάτοικοι
Οι πρώτοι κάτοικοι προέρχονται στην συντριπτική πλειοψηφία τους από δύο χωριά αρβανιτόφωνα που όμως κατατάσσονται στα ελληνικά χωριά της περιοχής και που βρίσκονταν λίγο νοτιότερα, στην απέναντι όχθη του Έβρου. Πρόκειται για το Σουλτάνκιοϊ (στα αρβανίτικα Μπιθκούκι και στα ελληνικά Λείβηθρο) και το Ιμπρίκ Τεπέ (στα αρβανίτικα Κιουτέζα και στα ελληνικά Ίμβρασος), στα νότια του Εργίνη ποταμού.

Το 1922 οι ελληνικοί πληθυσμοί μετακινούνται προς το ανεξάρτητο Ελληνικό κράτος διασχίζοντας το ποτάμι και επιλέγουν τους οικισμούς Χάντζιας (Τάρσιον), Τσακιρτζί (Πυρόλιθος) και Μπίντικλι, πιστεύοντας όμως πως σύντομα θα επιστρέψουν στις πατρογονικές του εστίες. Ωστόσο το ποτάμι και οι πλημμύρες έπνιξαν τον κάμπο και ερήμωσαν το Χάντζια (Τάρσιον) και το Τσακιρτζί (Πυρόλιθος) μιας και οι κάτοικοι καταφεύγουν στο Μπίντικλι (Τύχιο) που ήταν σε ύψωμα.

Εκτός από τους αρβανιτόφωνους, ένα 10% του πληθυσμού ήταν οι Ανατολικοθρακιώτες Ντουατζιώτες, που μετακινήθηκαν από το Δοκάριο (Δογάντζα), ένα χωριό κοντά στο ποτάμι και τα αρβανιτοχώρια, γνωστό και ως Ντουαντζί.

Στο χωριό παλαιότερα υπήρχαν τρία νεκροταφεία: ένα χριστιανικό, ένα βουλγάρικο κι ένα τούρκικο.

Το 1922 ήταν η πρώτη φορά, που λειτούργησε σχολείο στο χωριό.

Το Τυχερό σήμερα

Οι κάτοικοι
Στην μεγάλη πλεοψηφία τους ασχολούνται με την γεωργία και την καλλιέργεια βαμβακιού, ζαχαρότευτλου, σιταριού, ηλίανθου και πασατέμπου. Τα τελευταία χρόνια καλλιεργούνται επίσης αμπέλια, ντοματάκια αλλά και σπαράγγια, οι παραγωγοί των οποίων έχουν από το 1990 ιδρύσει τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Κοινής Γεωργικής Εκμετάλλευσης.

Τη δεκαετία του '70 το Τυχερό ήταν φημισμένο για τα πεπόνια του (ποικιλία αλταμπάς). 

Αρκετοί επίσης απασχολούνται στην βιομηχανία ξύλου.

Στον ντόπιο πληθυσμό έχουν προστεθεί εκατοντάδες οικογένειες στρατιωτικών που ζουν στο Τυχερό, υπηρετώντας στην παρακείμενη 7 Μ/Κ Ταξιαρχία Πεζικού.

Το 2022, η καμπάνα από την Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου Ιμπρίκ Τεπέ, η οποία διασώζεται στην Κυψέλη Ξάνθης, μεταφέρθηκε στο Τυχερό στα πλαίσια των εκδηλώσεων για τα 100 χρόνια από την ίδρυση του χωριού. Η καμπάνα φτιάχτηκε το 1876 στο Ιμπρίκ Τεπέ από όπου κατάγεται το μεγαλύτερο μέρος των κατοίκων του Τυχερού και της Κυψέλης.

Τοπικές εορτές
Στις 29 Αυγούστου εορτάζεται η αποτομή της Αγίας κεφαλής του Ιωάννου του Προδρόμου.

Παραπομπές

Πηγές

 Ευάγγελου Γρ. Αυδίκου, Από τη Μάριτσα στον Έβρο, Πολιτισμικές συγκλίσεις και αποκλίσεις, σε μια παρέμβρια περιοχή, Δήμος Τυχερού (οικισμοί Τυχερού-Φυλακτού) εκδ. Πολύκεντρο Δήμου Τυχερού, Αλεξανδρούπολη 1998
 Ακαδημία Αθηνών - Τυχερό Έβρου

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Ιστότοπος του Γυμνασίου Τυχερού
 Ιστότοπος του Δημοτικού Ραδιοφώνου
 Ξενώνας Οικοτουρισμού στο Τυχερό
 Συνεταιρισμός Κοινής Γεωργικής Εκμετάλλευσης Τυχερού
 Μια φορά και έναν καιρό στο Τυχερό Έβρου-Ιστολόγιο

Ψηφιακό αρχείο ΕΡΤ
  Επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ «ΘΡΑΚΗ, ΧΘΕΣ-ΣΗΜΕΡΑ-ΑΥΡΙΟ» αφιερωμένο στο Τυχερό.

Δήμος Σουφλίου
Κωμοπόλεις του νομού Έβρου