Η Ατιμασμένη

Το Η Ατιμασμένη (Πρωτότυπος τίτλος: La Ciociara, Αγγλικός τίτλος: Two Women) είναι ιταλική δραματική ταινία παραγωγής 1960 σε σκηνοθεσία Βιττόριο ντε Σίκα, βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Αλμπέρτο Μοράβια. Το μυθιστόρημα διασκευάστηκε για τη μεγάλη οθόνη από τον Τσέζαρε Τζαβατίνι. Στην ταινία πρωταγωνιστεί η εικοσιεξάχρονη τότε Σοφία Λόρεν στο ρόλο της χήρας Τσεζίρα, ενώ στο ρόλο της κόρης της Ροζέτα εμφανίζεται η δωδεκάχρονη Ελεονώρα Μπράουν. Τις δυο ηθοποιούς πλαισιώνουν οι Ζαν Πολ Μπελμοντό και Ραφ Βαλόνε. Η ερμηνεία της Λόρεν της χάρισε το Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου και το βραβείο της καλύτερης ηθοποιού στο Φεστιβάλ των Καννών.

Πλοκή 
Η Τσεζίρα (Σοφία Λόρεν) μια πανέμορφη χήρα από τα βουνά της Τσοτσαρίας ζει στη Ρώμη με τη 12χρονη κόρη της Ροζέτα (Ελεονόρα Μπράουν) κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Όταν το 1943 οι σύμμαχοι αρχίζουν να βομβαρδίζουν τη Ρώμη, η Τσεζίρα αποφασίζει να φύγει από τη Ρώμη και να επιστρέψει στο χωριό της προκειμένου να προστατέψει την κόρη της από τα δεινά του πολέμου. Αφήνει λοιπόν τα κλειδιά και την ευθύνη του παντοπωλείου της στο φίλο του συζύγου της Τζοβάνι (Ραφ Βαλόνε) κι αναχωρεί για το χωριό της, την Αγία Ευφημία. Φτάνοντας εκεί η Τσεζίρα κι οι υπόλοιποι χωριανοί προσπαθούν να επιβιώσουν, ενώ σιγά-σιγά οι προμήθειες λιγοστεύουν, επίσης καθοριστική θα είναι η γνωριμία της με ένα νεαρό ιδεαλιστή το Μικέλε (Ζαν Πολ Μπελμοντό), ο οποίος την ερωτεύεται και προσπαθεί να την κάνει να δει τον κόσμο με άλλα μάτια. Όταν οι σύμμαχοι καταφέρνουν να σπάσουν την άμυνα των Γερμανών και των φασιστών γεννιέται σε όλους η ψευδαίσθηση ότι ο πόλεμος έχει τελειώσει κι η Τσεζίρα κι η Ροζέτα αποφασίζουν να επιστρέψουν στη Ρώμη. Στο δρόμο προς τη Ρώμη αποφασίζουν να σταματήσουν για να κοιμηθούν σε μια εκκλησία, όταν ξαφνικά η εκκλησία γεμίζει με Μαροκινούς στρατιώτες που βιάζουν μάνα και κόρη. Η σχέση των δυο γυναικών υφίσταται βαρύ πλήγμα κι ο εφιάλτης του πολέμου γίνεται προσωπική τραγωδία.

Υπόβαθρο της ταινίας 
Η ταινία αποτελεί μεταφορά του μυθιστορήματος του Αλμπέρτο Μοράβια La Ciociara που αφηγείται την ιστορία της Τσεζίρα και της κόρης της Ροζέτα κατα τη διάρκεια της εννιάμηνης κατοχής της Ιταλίας από τους Γερμανούς το 1943. Ο τίτλος La Ciociara σημαίνει γυναίκα της Τσοτσαρίας. Η Τσοτσαρία είναι μια ορεινή περιοχή που εκτείνεται μεταξύ της Ρώμης και της Νάπολης (με όλη της την έκταση να ανήκει στο γεωγραφικό διαμέρισμα της επαρχίας Λάτσιο). Το γεγονός του βιασμού των δυο γυναικών από Μαροκινούς στρατιώτες του τάγματος Γκουρμέ, μισθοφόρων του γαλλικού στρατού, βασίζεται σε πραγματικές μαρτυρίες, καθώς το συγκεκριμένο τάγμα είχε σκορπίσει το φόβο στην περιοχή εκείνη βιάζοντας και σκοτώνοντας γυναικόπαιδα, νέους και παπάδες, κατά την επιχείρηση απελευθέρωσης της Ιταλίας από τους Συμμάχους.

Διανομή ρόλων 
Αρχική επιλογή για το ρόλο της Τσεζίρα ήταν η Άννα Μανιάνι, ενώ στο ρόλο της Ροζέτα επρόκειτο να εμφανιστεί η Σοφία Λόρεν. Η Μανιάνι αποχώρησε την τελευταία στιγμή από την ταινία λόγω ασθενείας και πρότεινε στο Ντε Σίκα τη Λόρεν για το ρόλο της Τσεζίρα. Η Λόρεν μέχρι εκείνη την περίοδο είχε λάβει διεθνή αναγνωρισιμότητα μετά την εμφάνισή της στην ταινία του Ζαν Νεγκουλέσκο Το παιδί και το δελφίνι (Boy On A Dolphin, 1957) κι είχε εξασφαλίσει καριέρα στο Χόλιγουντ, αλλά οι ρόλοι που της προσέφεραν ήταν εκείνοι της σεξοβόμβας ή της ενζενί. Έτσι έπρεπε να επιστρέψει στην Ιταλία για να αναζητήσει (με τη βοήθεια του συζύγου της και παραγωγού Κάρλο Πόντι) σοβαρούς ρόλους κι εκείνος της Τσεζίρα ήταν ότι ακριβώς χρειαζόταν προκειμένου ν' αναγνωριστεί ως δραματική ηθοποιός.

Βραβεία 
Η Ατιμασμένη απέφερε στη Λόρεν την αναγνώριση την οποία ήθελε καθώς κέρδισε το βραβείο της καλύτερης ηθοποιού στο φεστιβάλ των Καννών, βραβείο BAFTA καθώς και το Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου το 1961. Επρόκειτο να λάβει ακόμα μια υποψηφιότητα για όσκαρ το 1964 για το ρόλο της Φιλουμένα Μαρτουράνο στο Γάμος άλα ιταλικά (Matrimonio all'italiana) επίσης του Ντε Σίκα. Με τη νίκη της στα όσκαρ η Λόρεν έγινε η πρώτη ηθοποιός που κέρδισε ποτέ όσκαρ ερμηνείας για ξενόγλωσση (μη αγγλική) ταινία. Ο Ρομπέρτο Μπενίνι κι η Μαριόν Κοτιγιάρ είναι οι άλλοι δύο ηθοποιοί που επανέλαβαν το ίδιο επίτευγμα έκτοτε. Η ταινία προβλήθηκε στην Ιταλία τα Χριστούγεννα του 1960 και το 1961 στην υπόλοιπη Ευρώπη και την Αμερική λαμβάνοντας διθυραμβικές κριτικές.

Βραβεία Ακαδημίας Κινηματογράφου (Όσκαρ) 
Βράβευση:
Α' Γυναικείου Ρόλου – Σοφία Λόρεν

Αναφορές 
Αναφορές πάνω στο θέμα της ταινίας γίνονται στην ταινία του Λι Ντάνιελς Μονάκριβη (Precious, 2009), όπου σε κάποια σκηνή της, οι πρωταγωνίστριες παρακολουθούν το Η Ατιμασμένη στην τηλεόραση και ταυτίζονται με το ρόλο της Τσεζίρα, εφόσον κι εκείνες έπεσαν θύματα σεξουαλικής κακοποίησης.

Επανεκτέλεση 
Η ταινία γυρίστηκε ξανά το 1989 από τον Ντίνο Ρίζι σε μορφή τηλεταινίας. Τον πρωταγωνιστικό ρόλο ανέλαβε και πάλι η Λόρεν, ενώ στο ρόλο της Ροζέτα εμφανίστηκε η Σίντνεϊ Πένι.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Ιταλικές ταινίες
Ταινίες του 1960
Ταινίες σε σκηνοθεσία Βιττόριο ντε Σίκα
Ταινίες με ηθοποιό που κέρδισε Όσκαρ Α΄ Γυναικείου Ρόλου
Ταινίες ιταλικού νεορεαλισμού
Ιταλικές ασπρόμαυρες ταινίες
Ιταλόφωνες ταινίες
Βιασμός σε ταινίες
Ταινίες τοποθετημένες στην Ιταλία