Γαλάζια φάλαινα

Η γαλάζια φάλαινα (επιστημονική ονομασία: Balaenoptera musculus) είναι ένα θαλάσσιο θηλαστικό που ανήκει στα κητώδη και πιο συγκεκριμένα στα μυστακοκητώδη (μπαλενοφόρες φάλαινες). Με μήκος που φτάνει τα 30 μέτρα και βάρος 190 τόνους (αν και συνήθως ζυγίζουν περίπου 100 τόνους) ή και περισσότερο είναι τα μεγαλύτερα γνωστά ζώα που έχουν υπάρξει ποτέ. Το μωρό της γαλάζιας φάλαινας ζυγίζει 2,5 τόνους και είναι το μεγαλύτερο από όλα τα ζώα.

Μακρύ και λεπτό, το σώμα της μπλε φάλαινας μπορεί να έχει διάφορες αποχρώσεις του μπλε-γκρι ραχιαία και κάπως φωτεινότερες από κάτω. Υπάρχουν τουλάχιστον τρία διαφορετικά υποείδη: το Β. m. musculus του Βόρειου Ατλαντικού και του Βόρειου Ειρηνικού, Β. m. intermedia του Νότιου Ωκεανού και Β. m. brevicauda (επίσης γνωστός ως πυγμαία γαλάζια φάλαινα), που βρέθηκε στον Ινδικό Ωκεανό και το Νότιο Ειρηνικό Ωκεανό. Το Β. m. Indica, που βρέθηκε στον Ινδικό Ωκεανό, μπορεί να είναι άλλο υποείδος. Όπως και με άλλες μπαλενοφόρες φάλαινες, η διατροφή της αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από μικρά καρκινοειδή γνωστά ως κριλ.

Οι γαλάζιες φάλαινες αφθονούσαν σχεδόν σε όλους τους ωκεανούς της Γης μέχρι τις αρχές του εικοστού αιώνα. Για πάνω από έναν αιώνα, κυνηγήθηκαν σχεδόν μέχρι τον αφανισμό από φαλαινοθήρες μέχρι που προστατεύθηκαν από τη διεθνή κοινότητα το 1966. Μια έκθεση του 2002 εκτίμησε ότι υπήρχαν 5.000 έως 12.000 γαλάζιες φάλαινες σε παγκόσμιο επίπεδο, που κατανέμονται σε τουλάχιστον πέντε ομάδες. Πιο πρόσφατη έρευνα σχετικά με το πυγμαίο υποείδος προτείνει ότι αυτό μπορεί να αποτελεί υποτίμηση του πραγματικού αριθμού. Πριν από τη φαλαινοθηρία, ο μεγαλύτερος πληθυσμός ήταν στην Ανταρκτική, ο οποίος αριθμούσε περίπου 239.000 (από 202.000 έως 311.000) άτομα. Εξακολουθούν να υπάρχουν μόνο μικρότεροι πληθυσμοί (περίπου 2.000 άτομα) σε κάθε ομάδα του ανατολικού Βόρειου Ειρηνικού, Ανταρκτική και τον Ινδικό Ωκεανό. Υπάρχουν δύο ομάδες στο Βόρειο Ατλαντικό και τουλάχιστον δύο στο νότιο ημισφαίριο.

Περιγραφή και συμπεριφορά 

Η γαλάζια φάλαινα έχει μακρύ λεπτό σώμα που μοιάζει πιο επίμηκες σε σύγκριση με τις άλλες φάλαινες. Το κεφάλι είναι επίπεδο, σε σχήμα U και έχει μια εξέχουσα ακρολοφία που εκτείνεται από το φυσητήρα μέχρι την κορυφή του άνω χείλους. Το μπροστινό μέρος του στόματος είναι παχύ με μπαλένες. Περίπου 300 μπαλένες με μήκος περίπου 1 μέτρο η κάθε μία κρέμονται από την άνω γνάθο διατρέχοντας 0,5 μέτρα προς τα πίσω στο στόμα. Εβδομήντα με 70 και 118 αυλάκια (που ονομάζεται κοιλιακές πιέτες) βρίσκονται κατά μήκος του λαιμού, παράλληλα με το σώμα τους. Οι πιέτες βοηθούν την απομάκρυνση του νερού από το στόμα μετά το γεύμα.

Το ραχιαίο πτερύγιο είναι μικρό, ορατό μόνο για λίγο κατά τη διάρκεια της ακολουθίας της κατάδυσης. Βρίσκεται περίπου στα τρία τέταρτα της απόστασης από το κεφάλι προς την ουρά και το σχήμα του ποικίλει από άτομο σε άτομο· μερικά διαθέτουν μόνο μια σχεδόν ανεπαίσθητη σχισμή ενώ άλλα μπορεί να έχουν εξέχοντα και δρεπανοειδή ραχιαία πτερύγια. Όταν αναδύεται για να αναπνεύσει, η γαλάζια φάλαινα ανυψώνει τον ώμο της και τον φυσητήρα έξω από το νερό σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι άλλες μεγάλες φάλαινες, όπως οι πτεροφάλαινες. Οι παρατηρητές μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτό το χαρακτηριστικό για να διαφοροποιήσουν τα είδη στη θάλασσα. Μερικές γαλάζιες φάλαινες στο Βόρειο Ατλαντικό και Βόρειο Ειρηνικό ανασηκώνουν τον ουριαίο σκώληκα κατά την κατάδυση. Όταν αναπνέει, η φάλαινα εκπέμπει μια θεαματική κάθετη μονή στήλη έως 12 μέτρα ψηλά, αν και συνήθως έχει ύψος 9 μέτρων. Η χωρητικότητα των πνευμόνων της είναι 5.000 λίτρα. Οι γαλάζιες φάλαινες έχουν δύο οπές που προστατεύονται από ένα μεγάλο προστατευτικό για το πιτσίλισμα.

Τα πτερύγια έχουν μήκος 3 με 4 μέτρα. Οι ανώτερες επιφάνειες είναι γκρι με ένα λεπτό λευκό περίγραμμα και οι χαμηλότερες πλευρές είναι λευκές. Το κεφάλι και η ουρά είναι γενικά ομοιόμορφα γκρίζα. Τα ραχιαία τμήματα της φάλαινας, και μερικές φορές τα πτερύγια, φέρουν συνήθως στίγματα. Ο βαθμός της διάστιξης διαφέρει σημαντικά από άτομο σε άτομο. Ορισμένα μπορεί να έχουν ενιαίο γκρι χρώμα, και άλλα επιδεικνύουν στίγματα με σημαντικές διαφορές στις αποχρώσεις, όπως γκρι, σκούρο μπλε και μαύρο.

Οι γαλάζιες φάλαινες μπορούν να φθάσουν ταχύτητες 50 χιλιομέτρων ανά ώρα για μικρά χρονικά διαστήματα, συνήθως κατά την αλληλεπίδραση με άλλες φάλαινες. Οι γαλάζιες φάλαινες ταξιδεύουν συνήθως με 20 χιλιόμετρα ανά ώρα. Κατά τη σίτιση, επιβραδύνουν σε 5 χιλιόμετρα την ώρα.

Οι γαλάζιες φάλαινες συνήθως ζουν μόνες ή με ένα άλλο άτομο. Δεν είναι γνωστό πόσο καιρό τα ζευγάρια που ταξιδεύουν μένουν μαζί. Σε περιοχές όπου υπάρχει υψηλή συγκέντρωση τροφής, μέχρι και 50 διάσπαρτες γαλάζιες φάλαινες υπάρχουν σε μια μικρή περιοχή. Δεν σχηματίζουν μεγάλες, στενά δεμένες ομάδες που παρατηρούνται σε άλλα είδη μπαλενοφόρων.

Μέγεθος 

Η γαλάζια φάλαινα είναι το μεγαλύτερο γνωστό ζώο που έζησε ποτέ. Ο μεγαλύτερος γνωστός δεινόσαυρος του Μεσοζωικού Αιώνα ήταν ο Αργεντινόσαυρος, ο οποίος εκτιμάται ότι ζύγιζε πάνω από 90 μετρικούς τόνους.

Οι γαλάζιες φάλαινες είναι δύσκολο να ζυγιστούν λόγω του μεγέθους τους. Όπως συνέβη με τις περισσότερες μεγάλες φάλαινες στόχους φαλαινοθήρων, οι ενήλικες γαλάζιες φάλαινες δεν ζυγίζοντας ποτέ συνολικά, αλλά κομμένες σε διαχειρίσιμα κομμάτια. Αυτό προκάλεσε μια υποτίμηση του συνολικού βάρους της φάλαινας, λόγω της απώλειας αίματος και άλλων υγρών. Παρ 'όλα αυτά, μετρήσεις μεταξύ 150-170 τόνους έχουν καταγραφεί από ζώα μέχρι 27 μέτρα σε μήκος. Το βάρος ενός ατόμου 30 μέτρων θεωρείται από το αμερικανικό Εθνικό Θαλάσσιο Εργαστήριο θηλαστικών (NMML) να είναι άνω των 180 τόνων. Η μεγαλύτερη γαλάζια φάλαινα επακριβώς ζυγισμένη από επιστήμονες του NMML μέχρι σήμερα ήταν μια θηλυκή που ζύγιζε 177 τόνους. Ως σύνολο, οι γαλάζιες φάλαινες από το Βόρειο Ατλαντικό και τον Ειρηνικό φαίνεται κατά μέσο όρο να είναι μικρότερες από ό, τι εκείνες που προέρχονται από υπό-ανταρκτικά νερά.

Υπάρχει κάποια αβεβαιότητα σχετικά με τη μεγαλύτερη γαλάζια φάλαινα που βρέθηκε ποτέ, καθώς τα περισσότερα δεδομένα προέρχονται από γαλάζιες φάλαινες σκοτώθηκαν στην Ανταρκτική κατά το πρώτο μισό του εικοστού αιώνα και συλλέχθηκαν από φαλαινοθήρες που δεν ήταν εξοικειωμένοι με τις πρότυπες ζωολογικές τεχνικές μέτρησης. Η βαρύτερη φάλαινα που έχει καταγραφεί ζύγιζε περίπου 190 τόνους. Οι μεγαλύτερες φάλαινες που έχουν καταγραφεί ποτέ ήταν δύο θηλυκά μήκους 33,6 και 33,3 μέτρων, αν και σε καμία από αυτές τις περιπτώσεις δεν μετρήθηκε το αποσπασματικό βάρος. Η μεγαλύτερη φάλαινα που μετρήθηκε από τους επιστήμονες του NMML ήταν ένα θηλυκό μήκους 29,9 μέτρων που αλιεύτηκε στην Ανταρκτική από Ιάπωνες φαλαινοθήρες τη περίοδο 1946-47. Η μεγαλύτερη που έχει αναφερθεί στον Βόρειο Ειρηνικό ήταν ένα θηλυκό μήκους 27,1 μέτρων που το πήραν Ιάπωνες φαλαινοθήρες το 1959 και η μεγαλύτερη που αναφέρθηκαν στο Βόρειο Ατλαντικό ήταν ένα θηλυκό μήκους 28,1 μέτρων που αλιεύτηκε στα στενά του Ντέιβις.

Λόγω του μεγάλου μεγέθους της, πολλά από τα όργανα της γαλάζιας φάλαινας είναι τα μεγαλύτερα στο ζωικό βασίλειο. Η γλώσσα μιας γαλάζιας φάλαινας ζυγίζει περίπου 2,7 τόνους και, όταν επεκτείνονται πλήρως, το στόμα της είναι αρκετά μεγάλο για να χωρέσει μέχρι 90 τόνους τροφής και νερού. Παρά το μέγεθος του στόματός της, οι διαστάσεις του λαιμού της είναι τέτοιες ώστε μία γαλάζια φάλαινα να μη μπορεί να καταπιεί ένα αντικείμενο πλατύτερο από μια μπάλα παραλίας.  Η καρδιά της ζυγίζει 600 κιλά και είναι η μεγαλύτερη γνωστή καρδιά στο ζωικό βασίλειο. Η αορτή μίας γαλάζιας φάλαινας έχει περίπου 23 εκατοστά διάμετρο. Κατά τους πρώτους επτά μήνες της ζωής του, μια μικρή γαλάζια φάλαινα πίνει περίπου 400 λίτρα γάλα την μέρα. Οι νεαρές γαλάζιες φάλαινα αυξάνουν το βάρος τους τόσο γρήγορα όσο 90 κιλά κάθε 24 ώρες. Ακόμη και κατά τη γέννηση, ζυγίζουν μέχρι 2.700 κιλά, το ίδιο με ένα πλήρως ανεπτυγμένο ιπποπόταμο.

Διατροφή 

Οι γαλάζιες φάλαινες τρέφονται σχεδόν αποκλειστικά με κριλ, αν και καταναλώνουν επίσης μικρό αριθμό κωπηπόδων. Τα είδη του ζωοπλαγκτού που καταναλώνονται από τις γαλάζιες φάλαινες ποικίλλουν από ωκεανό σε ωκεανό. Στο Βόρειο Ατλαντικό, η συνήθης τροφή τους είναι τα είδη Meganyctiphanes norvegica, Thysanoessa raschii, Thysanoessa inermis και Thysanoessa longicaudata, στο Βόρειο Ειρηνικό τα είδη Euphausia Pacifica, Thysanoessa inermis, Thysanoessa longipes, Thysanoessa spinifera, Nyctiphanes symplex και Nematoscelis megalops και στην Ανταρκτική τα είδη Euphausia superba, Euphausia crystallorophias και Euphausia Valentin.

Μια ενήλικη γαλάζια φάλαινα μπορεί να φάει έως και 40 εκατομμύρια κριλ σε μια ημέρα. Οι φάλαινες τρέφονται πάντα στις περιοχές με την υψηλότερη συγκέντρωση των κριλ, μερικές φορές καταναλώνοντας μέχρι και 3.600 κιλά κριλ σε μια μέρα. Η καθημερινή απαίτηση ενέργειας μιας ενήλικης γαλάζιας φάλαινας είναι στην περιοχή των 1,5 εκατ. χιλιοθερμίδων.

Επειδή τα κριλ κινούνται, οι γαλάζιες φάλαινες τρέφονται συνήθως σε βάθη μεγαλύτερα από 100 μέτρα κατά τη διάρκεια της ημέρας και ανεβαίνουν να τραφούν στην επιφάνεια το βράδυ. Οι χρόνοι καταδύσεως είναι συνήθως 10 λεπτά όταν τρέφονται, αν και καταδύσεις μέχρι και 20 λεπτά είναι συνήθεις. Η μεγαλύτερη καταγεγραμμένη κατάδυση είναι 36 λεπτά. Η φάλαινα τρέφεται ανοίγοντας το στόμα της προς τα εμπρός σε ομάδες των κριλ, λαμβάνοντας ζώα και μια μεγάλη ποσότητα νερού στο στόμα της. Στη συνέχεια το νερό στραγγίζεται μέσα από τις μπαλένες από την πίεση από την κοιλιακή χώρα και τη γλώσσα. Μόλις το στόμα μείνει χωρίς νερό, τα εναπομείναντα κριλ, που δεν μπορούν να περάσουν μέσα από τις μπαλένες, καταπίνονται. Η γαλάζια φάλαινα καταναλώνει επίσης συμπτωματικά μικρά ψάρια, μαλακόστρακα και καλαμάρια που αλίευσε μαζί με τα κριλ.

Ο χρόνος των 10 περίπου λεπτών είναι πολύ μικρός για ένα ζώο αυτού του μεγέθους. Ο Δρ Τζέρεμι Γκόλντμπογκεν στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο προσπάθησε να βρει γιατί οι φάλαινες καταναλώνουν το διάθεσιμο οξυγόνο τόσο γρήγορα. Με βάση αισθητήρες πάνω σε φάλαινες βρήκε ότι η φάλαινα χρειάζεται 100 φορές περισσότερη ενέργεια για να ανοίξει το στόμα της από ότι η κατάδυση αυτή καθεαυτή. Η φάλαινα καταδύεται στα 200 μέτρα, ανοίγει το στόμα και στη συνέχεια περνάει μέσα από το κοπάδι με τα κριλ. Λόγω των πτυχώσεων του λαιμού της, το στόμα της τεντώνεται και μπορεί να χωρέσει 90 τόνους νερού.

Κύκλος ζωής 

Το ζευγάρωμα αρχίζει στα τέλη του φθινοπώρου και συνεχίζεται μέχρι το τέλος του χειμώνα. Λίγα είναι γνωστά για τη συμπεριφορά ζευγαρώματος ή τους τόπους αναπαραγωγής. Τα θηλυκά συνήθως γενούν μία φορά κάθε δύο με τρία χρόνια κατά την έναρξη του χειμώνα μετά από μια περίοδο κύησης 10 έως 12 μήνες. Το νεογέννητο ζυγίζει περίπου 2,5 τόνους και έχει μήκος περίπου 7 μέτρα. Οι μικρές γαλάζιες φάλαινας καταναλώνουν 380-570 λίτρα γάλακτος την ημέρα. Το μικρό απογαλακτίζεται μετά από έξι μήνες, όταν θα έχει διπλασιαστεί σε μήκος. Η σεξουαλική ωριμότητα αρχίζει σε ηλικία πέντε έως δέκα ετών. Στο Βόρειο Ημισφαίριο, αρχεία των φαλαινοθήρων δείχνουν ότι όταν φτάνουν σε σεξουαλική ωριμότητα, τα αρσενικά έχουν κατά μέσο όρο μήκος 20-21 μέτρα και τα θηλυκά 21-23 μέτρα, ενώ στο νότιο ημισφαίριο, ήταν 22,6 και 24 μέτρα αντίστοιχα. Στο νότιο ημισφαίριο, τα ενήλικα αρσενικά έχουν κατά μέσο όρο μήκος 25 μέτρα και θηλυκά 26,5 μ. Στο Βόρειο Ειρηνικό, φωτογραμμετρικές μελέτες έχουν δείξει ότι σήμερα οι ενήλικες γαλάζιες φάλαινες έχουν κατά μέσο όρο μήκος 21,6 μέτρα, με ανώτατο όριο λίγο πάνω από τα 24 μέτρα - αν και ένα θηλυκό 26,5 μ. προσάραξε κοντά στο Πεσκαντέρο, Καλιφόρνια το 1979.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι γαλάζιες φάλαινες μπορούν να ζήσουν τουλάχιστον 80 χρόνια, αλλά τα αρχεία για μεμονωμένα άτομα δεν ανάγονται πριν την εποχή της φαλαινοθηρίας, όποτε αυτό δεν θα γίνει γνωστό με βεβαιότητα για πολλά χρόνια. Η μεγαλύτερη καταγεγραμμένη μελέτη ενός μεμονωμένου ατόμου, το οποίο ζει στο ανατολικό Βόρειο Ειρηνικό, είναι 34 χρόνια. Ο μόνος φυσικός θηρευτής των φαλαινών είναι η όρκα. Μελέτες δείχνουν ότι μέχρι και το 25% των ώριμων γαλάζιων φαλαινών έχουν ουλές που προκύπτουν από επιθέσεις όρκας. Το ποσοστό θνησιμότητας από αυτές τις επιθέσεις είναι άγνωστο.

Προσαράξεις γαλάζιων φαλαινών είναι εξαιρετικά ασυνήθιστες, και, λόγω της κοινωνικής δομής του είδους, μαζικές προσαράξεις δεν έχουν καταγραφεί ποτέ. Όταν συμβαίνουν προσαράξεις, μπορούν να γίνουν το επίκεντρο του δημόσιου ενδιαφέροντος. Το 1920, μία γαλάζια φάλαινα ξεβράστηκε κοντά στο Bragar στη νήσο Λιούις στις εξωτερικές Εβρίδες της Σκωτίας. Είχε πυροβοληθεί από φαλαινοθήρες, αλλά το καμάκι δεν είχε εκραγεί. Όπως συμβαίνει και με άλλα θηλαστικά, το θεμελιώδες ένστικτο της φάλαινας ήταν να προσπαθήσει να συνεχίσει να αναπνέει με κάθε κόστος, ακόμα κι αν αυτό σήμαινε να προσαράξει μόνη της προκειμένου να αποτρέψει τον πνιγμό. Δύο από τα οστά της φάλαινας στήθηκαν δίπλα σε κεντρικό δρόμο στο Λιουίς και εξακολουθούν να αποτελούν τουριστικό αξιοθέατο.

Τραγούδι 
Οι εκτιμήσεις που πραγματοποιήθηκαν από τους Cummings και Thompson (1971) δείχνουν ότι η ένταση της πηγής ήχων που παράγονται από τις γαλάζιες φάλαινες είναι μεταξύ 155 και 188 ντεσιμπέλ, όταν μετρήθηκαν σε σχέση με την πίεση αναφοράς ενός μικροπασκάλ στο ένα μέτρο.
 Όλες οι ομάδες γαλάζιων φαλαινών πραγματοποιούν καλέσματα σε μια θεμελιώδη συχνότητα μεταξύ 10 και 40 Hz· η χαμηλότερη συχνότητα ήχου που ένας άνθρωπος μπορεί να αντιληφθεί συνήθως είναι 20 Hz. Το κάλεσμα των γαλάζιων φαλαινών διαρκεί μεταξύ δέκα και τριάντα δευτερολέπτων. Οι γαλάζιες φάλαινες στα ανοικτά των ακτών της Σρι Λάνκα έχουν καταγραφεί επανειλημμένως να «τραγουδούν» τέσσερις νότες, διάρκειας περίπου δύο λεπτών το κάθε τραγούδι, που θυμίζουν τα γνωστά τραγούδια της καμπουροφάλαινας. Δεδομένου ότι αυτό το φαινόμενο δεν έχει παρατηρηθεί σε άλλους πληθυσμούς, οι ερευνητές πιστεύουν ότι μπορεί να είναι μοναδικό στο πυγμαίο υπόειδος (Β. m. brevicauda).

Ο λόγος για των τραγουδιών είναι άγνωστος. Ο Richardson κ.ά. (1995) υποστηρίζουν έξι πιθανές αιτίες:

 Συντήρηση αποστάσεων μεταξύ των ατόμων
 Αναγνώριση ατόμου και είδους
 Συγκυριακή μετάδοση πληροφοριών (για παράδειγμα τροφή, συναγερμός, ερωτοτροπία)
 Διατήρηση της κοινωνικής οργάνωσης (για παράδειγμα, καλέσματα επαφής μεταξύ θηλυκών και αρσενικών)
 Τοποθεσία τοπογραφικά χαρακτηριστικά
 Τοποθεσία θηραμάτων

Πληθυσμός και Φαλαινοθηρία

Περίοδος φαλαινοθηρίας 
Οι γαλάζιες φάλαινες δεν είναι εύκολο να πιαστούν ή να σκοτωθούν. Η ταχύτητα και η δύναμή τους σήμαινε ότι σπάνια επιδιώκονταν από τους πρώτους φαλαινοθήρες, που κυνηγούσαν φυσητήρες και σωστές φάλαινες. Το 1864, η νορβηγική Svend Foyn διαθέτει ένα ατμόπλοιο με καμάκια που είχαν σχεδιαστεί ειδικά για την αλίευση μεγάλων φαλαινών. Αν και αρχικά δυσκίνητο και με χαμηλό ποσοστό επιτυχίας, η Foyn τελειοποίησε το όπλο καμάκι, και σύντομα ιδρύθηκαν πολλοί σταθμοί φαλαινοθηρίας στην ακτή του Φίνμαρκ στη βόρεια Νορβηγία. Λόγω των διαφορών με τους ντόπιους ψαράδες, ο τελευταίος σταθμός φαλαινοθηρίας στο Φίνμαρκ έκλεισε το 1904.

Σύντομα, οι γαλάζιες φάλαινες κυνηγιούνται στην Ισλανδία (1883), τις Νήσους Φερόες (1894), τη Νέα Γη (1898) και στο Σπιτσμπέργκεν (1903). Το 1904-05 οι πρώτες γαλάζιες φάλαινες θανατώθηκαν στη Νότια Γεωργία. Από το 1925, με την έλευση της ράμπας στη πρύμνη στα πλοία-εργοστάσια και τη χρήση ατμοκίνητων φαλαινοθηρικών, η αλίευση γαλάζιων φαλαινών, και φαλαινών στο σύνολό τους, στην Ανταρκτική και υπο-Ανταρκτική άρχισε να αυξάνεται δραματικά. Τη περίοδο 1930-31, τα πλοία αυτά αλίευσαν 29.400 γαλάζιες φάλαινες στην Ανταρκτική και μόνο. Μέχρι το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, οι πληθυσμοί είχαν μειωθεί σημαντικά, και, το 1946, εισήχθησαν οι πρώτες ποσοστώσεις που περιορίζουν το διεθνές εμπόριο φαλαινών, αλλά ήταν αναποτελεσματικές, λόγω της έλλειψης διαφοροποίησης μεταξύ των ειδών. Σπάνια είδη θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο θήρας επί ίσοις όροις με εκείνα που βρίσκονται σε σχετική αφθονία.

Ο Άρθουρ Κλαρκ (Arthur C. Clarke) στο βιβλίο του «Profiles of the future», ήταν η πρώτη επιφανής πνευματική προσωπικότητα που επέστησε την προσοχή στη δυσχερή θέση της γαλάζια φάλαινα. Ανέφερε το μεγάλο εγκέφαλο της και είπε, «δεν γνωρίζουμε την αληθινή φύση της οντότητας που καταστρέφουν».

Το κυνήγι γαλάζιας φάλαινας απαγορεύτηκε το 1966 από τη Διεθνή Επιτροπή Φαλαινοθηρίας. και η παράνομη φαλαινοθηρία στην ΕΣΣΔ σταμάτησε στη δεκαετία του 1970. Μέχρι τότε 330.000 γαλάζιες φάλαινες είχε αλιευθεί στην Ανταρκτική, 33.000 στη υπόλοιπο νότιο Ημισφαίριο, 8.200 στο Βόρειο Ειρηνικό και 7.000 στο Βόρειο Ατλαντικό. Ο μεγαλύτερος αρχικός πληθυσμός, στην Ανταρκτική, είχε μειωθεί στο 0,15% των αρχικών μελών του.

Πληθυσμός και κατανομή σήμερα 

Από την εισαγωγή της απαγόρευσης της φαλαινοθηρίας, οι μελέτες έχουν αποτύχει να εξακριβώσουν αν οι εναπομείναντες παγκόσμιοι πληθυσμοί αυξάνονται ή παραμένουν σταθεροί. Στην Ανταρκτική, οι καλύτερες δυνατές εκτιμήσεις δείχνουν μια σημαντική αύξηση κατά 7,3% ετησίως μετά το τέλος της παράνομης φαλαινοθηρίας από τους σοβιετικούς, αλλά οι αριθμοί παραμένουν κάτω από το 1% των αρχικών επιπέδων τους. Έχει επίσης υπολογιστεί ότι οι πληθυσμοί στην Ισλανδία και την Καλιφόρνια αυξάνονται αλλά οι αυξήσεις αυτές δεν είναι στατιστικά σημαντικές. Ο συνολικός πληθυσμός της γης εκτιμάται ότι κυμαίνεται μεταξύ 5.000 και 12.000 ατόμων το 2002, αν και υπάρχουν υψηλά επίπεδα αβεβαιότητας στις εκτιμήσεις που είναι διαθέσιμες για πολλές περιοχές.

Η Κόκκινη Λίστα υπολογίζει την γαλάζια φάλαινα ως «απειλούμενη», όπου είναι από την κατάρτιση της λίστας. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η Εθνική Υπηρεσία Θαλάσσιας Αλιείας να την απαριθμεί ως είδος υπό εξαφάνιση σύμφωνα με το νόμο των ειδών που απειλούνται με εξαφάνιση. Η μεγαλύτερη γνωστή συγκέντρωση, που αποτελείται από περίπου 2.800 άτομα, είναι ο πληθυσμού του  βορειοανατολικού Ειρηνικού της βόρειας γαλάζιας φάλαινας (Β. m. Musculus ), που κυμαίνεται από την Αλάσκα ως την Κόστα Ρίκα, αλλά πιο συχνά εμφανίζονται από την Καλιφόρνια το καλοκαίρι. Σπανίως, ο πληθυσμός αυτός επισκέπτεται το βορειοδυτικό Ειρηνικό μεταξύ της Καμτσάτκας και του βόρειου άκρου της Ιαπωνίας.

Στο Βόρειο Ατλαντικό αναγνωρίζονται δύο ομάδες βόρειας γαλάζιας φάλαινας. Η πρώτη βρίσκεται στα ανοικτά της Γροιλανδίας, στη Νέα Γη, τη Νέα Σκωτία και τον Κόλπο του Αγίου Λαυρεντίου. Αυτή η ομάδα εκτιμάται σε συνολικά περίπου 500 άτομα. Η δεύτερη, πιο ανατολική ομάδα εντοπίζεται από τις Αζόρες την άνοιξη, στην Ισλανδία τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Θεωρείται ότι οι φάλαινες ακολουθούν την Μεσο-Ατλαντική Ράχη μεταξύ των δύο ηφαιστειακών νησιών. Πέρα από την Ισλανδία, οι γαλάζιες φάλαινες έχουν εντοπισθεί ως μακρινό Βορρά ως τη Σπιτσβέργη και το Γιαν Μάγεν, αν και οι εμφανίσεις του εκεί είναι σπάνιες. Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν πού περνούν τους χειμώνες αυτές οι φάλαινες. Ο συνολικός πληθυσμός του Βορείου Ατλαντικού εκτιμάται ότι είναι μεταξύ 600 και 1.500 άτομα.

Στο νότιο ημισφαίριο, φαίνεται να υπάρχουν δύο διαφορετικά υποείδη, η ανταρκτική γαλάζια φάλαινα (Β. m. intermedia) και η λιγότερο-μελετημένη πυγμαία γαλάζια φάλαινα (Β. m. brevicauda), που βρίσκεται σε ύδατα του Ινδικού Ωκεανού. Οι πιο πρόσφατες έρευνες (μέσα του 1998) παρέχουν μια εκτίμηση ότι υπάρχουν 2.280 γαλάζιες φάλαινες στην Ανταρκτική (εκ των οποίων λιγότερο από το 1% είναι πιθανό να είναι πυγμαίες γαλάζιες φάλαινες). Εκτιμήσεις από έρευνα του 1996 δείχνουν ότι 424 πυγμαίες γαλάζιες φάλαινες ζούσαν σε μια μικρή περιοχή νότια της Μαδαγασκάρης και μόνο. Ως εκ τούτου είναι πιθανό ότι οι αριθμοί πυγμαίων γαλάζιων φαλαινών σε ολόκληρο τον Ινδικό Ωκεανό ανέρχονται σε χιλιάδες. Αν αυτό αληθεύει, οι παγκόσμιοι αριθμοί θα είναι πολύ υψηλότερα από αυτούς που προβλέπουν οι εκτιμήσεις.

Ένα τέταρτο υποείδος, το Β. m. indica, αναγνωρίστηκε από τον Blyth το 1859 στο βόρειο Ινδικό Ωκεανό, αλλά οι δυσκολίες στον εντοπισμό των διακριτικών χαρακτηριστικών αυτού του υποείδους οδήγησε στο να χρησιμοποιηθεί ως συνώνυμο για την Β. m. brevicauda, τη πυγμαία γαλάζια φάλαινα. Αρχεία για τα σοβιετικά αλιευμάτων φαίνεται να δείχνουν ότι το μέγεθος των ενήλικων θηλυκών είναι πιο κοντά σε εκείνο των πυγμαίων από αυτό των βορείων (Β. m. musculus) γαλάζιων φαλαινών, αν και οι πληθυσμοί του Β. m. indica και του Β. m. brevicauda φαίνεται να είναι διακριτοί και οι εποχές αναπαραγωγής διαφέρουν κατά σχεδόν έξι μήνες.

Τα μεταναστευτικά μοτίβα αυτών των υποειδών δεν είναι γνωστά. Για παράδειγμα, οι πυγμαίες γαλάζιες φάλαινες έχουν καταγραφεί στο βόρειο Ινδικό Ωκεανό (Ομάν, Μαλδίβες και Σρι Λάνκα), όπου μπορούν να σχηματίσουν ένα ξεχωριστό μόνιμο πληθυσμό. Επιπλέον, ο πληθυσμός των γαλάζιων φαλαινών που παρατηρούνται υπεράκτια της Χιλής και του Περού μπορεί επίσης να είναι ξεχωριστός πληθυσμός. Μερικές ανταρκτικές γαλάζιες φάλαινες προσεγγίζουν τις ανατολικές ακτές του Νοτίου Ατλαντικού το χειμώνα και, περιστασιακά, τα τραγούδια τους έχουν να ακουστεί στο Περού, τη Δυτική Αυστραλία και στο βόρειο Ινδικό Ωκεανό. Στη Χιλή, το Κέντρο Διατήρησης Κητωδών, με την υποστήριξη του Ναυτικού της Χιλής, αναλαμβάνει εκτεταμένες έρευνες και εργασίες συντήρησης σε ένα πρόσφατα ανακαλυφθέν σημείο συνάθροισης για τροφή των ειδών ανοικτά των ακτών του νησιού Chiloe νησί στον κόλπο Κορκοβάδο, όπου 326 γαλάζιες φάλαινες είχαν εντοπισθεί το 2007.

Προσπάθειες για τον υπολογισμό του πληθυσμού γαλάζιας φάλαινας με μεγαλύτερη ακρίβεια υποστηρίζονται από τους επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο Duke, το οποίο διατηρεί το Ωκεάνιο Βιογεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών - Χωρική Οικολογική Ανάλυση Πληθυσμών Μεγασπονδυλωτών (OBIS-SEAMAP), μια συλλογή δεδομένων παρατήρησης θαλάσσιων θηλαστικών από περίπου 130 πηγές.

Απειλές εκτός της φαλαινοθηρίας 
Λόγω του τεράστιου μεγέθους τους, τη δύναμη και την ταχύτητά τους, οι ενήλικες γαλάζιες φάλαινες ουσιαστικά δεν έχουν φυσικούς εχθρούς. Υπάρχει μια τεκμηριωμένη από το περιοδικό National Geographic περίπτωση όπου μια γαλάζια φάλαινα δέχεται επίθεση από όρκες κοντά στην χερσόνησο Μπάχα Καλιφόρνια. Αν και οι όρκες δεν ήταν σε θέση να σκοτώσουν το ζώο κατευθείαν κατά τη διάρκεια της επίθεσης τους, η γαλάζια φάλαινα υπέστη σοβαρά τραύματα και πιθανών πέθανε ως αποτέλεσμά τους λίγο μετά την επίθεση. Μέχρι και το ένα τέταρτο των γαλάζιων φαλαινών που εντοπίστηκαν στη Μπάχα έφεραν τραύματα από τις επιθέσεις όρκας.

Οι γαλάζιες φάλαινες μπορούν να τραυματιστούν, μερικές φορές θανάσιμα, μετά από σύγκρουση με τα πλοία στον ωκεανό, καθώς και να εγκλωβιστούν σε αλιευτικό εξοπλισμό. Η ολοένα αυξανόμενη ένταση του θορύβου στον ωκεανό, συμπεριλαμβανομένων των σόναρ, πνίγει τα τραγούδια που παράγονται από τις φάλαινες, και καθιστά πιο δύσκολη για αυτές την επικοινωνία. Οι γαλάζιες φάλαινες σταματούν να παράγουν καλέσματα τροφής D όταν ενεργοποιηθεί ένα σόναρ μέσων συχνοτήτων, παρόλο που η περιοχή συχνοτήτων του σόναρ (1–8 kHz) υπερβαίνει κατά πολύ το φάσμα της παραγωγής ήχων των φαλαινών (25 –100 Hz). Ανθρώπινες απειλές στη δυνατότητα αύξησης των πληθυσμών είναι η συσσώρευση των πολυχλωριωμένων διφαινύλιων (PCB) μέσα στο σώμα τους.

Παραπομπές 

Μπαλενοπτερίδες