Ευανθία Καΐρη

Η Ευανθία Καΐρη (1799–1866) ήταν Ελληνίδα λογία που έζησε τον 19ο αι.

Βίος
Η Ευανθία Καΐρη γεννήθηκε το 1799. Ήταν η μικρή - μικρότερη κατά 15 χρόνια - αδελφή του Θεόφιλου Καΐρη. Την πήρε μαζί του το 1812 στη σχολή στις Κυδωνιές και μερίμνησε για τη μόρφωσή της. Το 1818 αναλαμβάνει τη διεύθυνση του Παρθεναγωγείου και επιδίδεται σε ηθικοδιδακτικές μεταφράσεις από τα γαλλικά. Στα χρόνια της Επανάστασης επιστρέφει στην Άνδρο και το 1824 συνοδεύει τον αδελφό της Δημήτρη στην Ερμούπολη της Σύρου. Μαζί του μένει μέχρι το 1839. Εκεί συναναστρέφεται με διάφορους αμερικανούς προτεστάντες μισσιονάριους,οι οποίοι δεν κρύβουν τον θαυμασμό τους για την προσωπικότητά της. Έτσι ο Αμερικανός Henry Post αναφέρει πως τα λογοτεχνικά της επιτεύγματα συνιστούν εξαιρετική περίπτωση για την τότε Ελλάδα. Όπως και ο Άγγλος ιερέας J. Hartley επαναλαμβάνει τον ίδιο θαυμασμό και εκτίμηση για το πρόσωπό της. Η Ευανθία Καΐρη απεβίωσε στην Άνδρο στις 8 Αυγούστου 1866.

Συγγραφικό έργο 
Η Καΐρη συγγράφει τρεις μήνες μετά την έξοδο του Μεσολογγίου το 1826 το θεατρικό έργο Νικήρατος, στην Ερμούπολη.

Είναι συντάκτρια της ανοικτής επιστολής-έκκλησης προς τις γυναίκες της Ευρώπης να βοηθήσουν την Ελλάδα Επιστολή Ελληνίδων τινών προς τας Φιλελληνίδας,δημοσιευμένης το 1825 ανώνυμα. Σε αυτή κατηγορεί τις Μεγάλες Δυνάμεις επειδή βοηθούν τους Τούρκους σε επίπεδο στρατιωτικής τεχνογνωσίας. Αυτή μεταφράστηκε στα 1826 από τον George Lee, τον γραμματέα των Ελλήνων απεσταλμένων στο Λονδίνο Ανδρέα Λουριώτη και Ιωάννη Ορλάνδο στα 1824-1827, μετά από παρότρυνση της Ελληνικής Επιτροπής.

Επίσης μας έχει σωθεί και μία ωδή αφιερωμένη προς τον Μητροπολίτη Εφέσου Διονύσιο, ως προστάτη της Σχολής των Κυδωνιών. Χωρίς ιδιαίτερες ποιητικές αξιώσεις έργο, έχει κυρίως επηρεασθεί από την αφιέρωση του Αγάθωνα από τον Κωνσταντίνο Κούμα στον ίδιο μητροπολίτη, καθώς οι πιο πολλοί από τους είκοσι στίχους της ωδής είναι αυτούσιες φράσεις από την αφιέρωση αυτή του Κούμα.

Μεταφραστικό έργο 
Η Ευανθία Καΐρη σε ηλικία 15 ετών έστειλε επιστολή στον Αδαμάντιο Κοραή και του ζητούσε να της προτείνει γαλλικά βιβλία για να τα μεταφράσει, ώστε να βοηθηθεί το ελληνικό γένος. Με την προτροπή λοιπόν του Αδαμάντιου Κοραή μετέφρασε από τα γαλλικά στα ελληνικά τα εξής βιβλία: 

 «Συμβουλαί προς την θυγατέρα μου» του Ν. Βουίλλου (1763-1842). Στον εκτενή πρόλογο του έργου η Ευανθία Καΐρη αναφέρει ότι η αρετή και η παιδεία, δηλαδή οι αρχές του Διαφωτισμού, αποτελούν απαραίτητα συστατικά της διαπαιδαγώγησης των γυναικών της εποχής της.  
 «Μάρκου Αυρηλίου Εγκώμιον» του Γάλλου ακαδημαϊκού Αντουάν-Λεονάρ Τομάς (1732-1785). 
 «Περί ανατροφής των νεανίδων» του Γάλλου ιερωμένου και ποιητή Φρανσουά Φενελόν (1651-1715).

Παραπομπές

Δείτε επίσης
 Ιστορία της ελληνικής τυπογραφίας

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ο βίος και το έργο της πρώτης λογίας των ελληνικών γραμμάτων, της Ανδριώτισσας Ευανθίας Καΐρη Και σοφή και ωραιοτάτη

Πηγές

Βάλτερ Πούχνερ: «Νικήρατος», Ανθολογία Νεοελληνικής Δραματουργίας, τόμ. Β1, Από την Επανάσταση του 1821 ως τη Μικρασιατική Καταστροφή, εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα 2006, σελ. 44-60
Σοφία Ντενίση, Η Ευανθία Καΐρη και το έργο της στο πλαίσιο της γυναικείας δημιουργίας της εποχής της

Έλληνες θεατρικοί συγγραφείς
Ευανθια
Έλληνες λόγιοι του 19ου αιώνα
Αγωνίστριες του 1821