Μισέλ Μαρτελί

Ο Μισέλ Μαρτελί (Michel Joseph Martelly, γενν. στις 12 Φεβρουαρίου 1961), γνωστός και με το καλλιτεχνικό του ψευδώνυμο "Sweet Micky", είναι πολιτικός από την Αϊτή, πρώην μουσικός και επιχειρηματίας. Από το Μάιο του 2011 ως τον Φεβρουάριο του 2016 υπηρέτησε ως Πρόεδρος της Αϊτής, έχοντας αναπτύξει μουσική καριέρα ως ένας από τους πιο γνωστούς μουσικούς εδώ και πάνω από μία δεκαετία.

Ως τραγουδιστής και κιμπορντίστας, ο "Sweet Micky" είναι γνωστός για το στιλ του κόμπα, που αποτελεί ένα είδος χορευτικής μουσικής της Αϊτής με κρεολικό κυρίως στίχο, όμως ο Μαρτελί έχει κάνει μείξεις αυτού του είδους με άλλα είδη. Από το 1989 ως το 2008 ο Μαρτελί ηχογράφησε δεκάδες άλμπουμε στο στούντιο και CD με ζωντανές ηχογραφήσεις. Όταν ήταν ιδιοκτήτης κλαμπ συνδέθηκε με διάφορα άτομα, ανάμεσα στα οποία και με άτομα που είχαν σχέση με το στρατό και την αστυνομία του καθεστώτος Ντιβαλιέ. Υποστήριξε το πραξικόπημα εναντίον του Ζαν Μπερτράντ Αριστίντ το 1991 και μετά την επιστροφή του τελευταίου ο μουσικός παρέμεινε εκτός Αϊτής. Το 2010 , έχοντας επιστρέψει στην ιδιαίτερη πατρίδα του, κατήλθε ως υποψήφιος για το αξίωμα του Προέδρου της Αϊτής.

Ο Μαρτελί κέρδισε τις γενικές εκλογές του 2010-11 με το κόμμα του "Repons Peyizan" (Κόμμα Απάντησης των Αγροτών), επικρατώντας της έτερης υποψηφίου Μιρλάντ Μανιγκά. Ο Μαρτελί είχε έρθει 3ος στον πρώτο γύρο των εκλογών, μέχρι που ο Ζιντ Σελεστέν (Jude Célestin) εξαναγκάστηκε σε αποχώρηση από τον επόμενο γύρο εξαιτίας καταγγελιών για νοθεία. Ο Μαρτελί ορκίστηκε πρόεδρος στις 14 Μαΐου 2011. Κατά την προεκλογική του εκστρατεία υποσχέθηκε μεταξύ άλλων την επαναφορά του στρατού της χώρας, ο οποίος είχε καταργηθεί από την προηγούμενη κυβέρνηση του Αριστίντ.

Πρώτα χρόνια 
Γεννήθηκε στο Πορτ ο Πρενς και κατάγεται από μεσοαστική οικογένεια, γιος ενός εκτελεστικού παράγοντα της εταιρείας πετρελαιοειδών  Shell. Από την πλευρά της μητέρας του, ο παππούς του Ογκίστ ντε Πραντέν ήταν τραγουδιστής και έγραφε άσματα διαμαρτυρίας με κωμικό ύφος εναντίον της αμερικανικής κατοχής στο νησί το 1915-34 . Μετά την ολοκλήρωση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης φοίτησε στη Στρατιωτική Ακαδημία του νησιού του όμως σύμφωνα με τον ίδιο το Μαρτελί, αποπέμφθηκε μόλις κατέστησε έγκυο τη βαφτιστικιά ενός στρατηγού. Το 1984 εγκαταστάθηκε στις ΗΠΑ και εργάστηκε στην οικοδομή, ενώ παρακολούθησε για βραχύβιο χρονικό διάστημα μαθήματα στο κολέγιο του Μαϊάμι. Το  1986, έπειτα από ένα εξάμηνο σπουδών, επέστρεψε στην Αϊτή μόλις ο τότε ισόβιος πρόεδρος Ζαν Κλοντ Ντιβαλιέ, πήρε το δρόμο της εξορίας. Το 1987 ο Μαρτελί επέστρεψε στο Μαϊάμι, για να επιστρέψει στην Αϊτή το 1988.

Με την επιστροφή του στο νησί άρχισε και η μουσική του καριέρα, αρχικά ως βοηθητικού μουσικού Συνακόλουθα άνοιξε δικό του κλαμπ και γνωρίστηκε με άτομα φίλα προσκείμενα στους πραξικοπηματίες του 1991. Ο τότε αρχηγός της αστυνομίας του έδωσε το ψευδώνυμο "Sweet Micky", το οποίο χρησιμοποίησε στη δισκογραφία του.

Πολιτική καριέρα
Ο Μαρτελί ήταν αντίπαλος του καθεστώτος Αριστίντ και έπειτα από το πραξικόπημα του 2004, ένας φίλος του, ο Ζεράρ Λατορτί ανέλαβε την προεδρία. Την περίοδο εκείνη ο Μαρτελί ζούσε στη Φλόριντα, όμως το 2007 επέστρεψε στην Αϊτή.

Το 2010 κατήλθε ως υποψήφιος για τις γενικές εκλογές. Ήρθε 2ος αφού αμφισβήτησε το αποτέλεσμα. Στις 3 Φεβρουαρίου  2011 ανακοινώθηκε επίσημα η συμμετοχή του στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών στις 20 Μαρτίου  2011. Στις 4 Απριλίου 2011 ανακοινώθηκε ότι ο Μαρτελί είχε κερδίσει τις προεδρικές εκλογές, επικρατώντας της Μιρλάντ Μανιγκά με ποσοστό άνω του 60% των ψήφων.

Προεδρία
Η ορκωμοσία του Μαρτελί στην προεδρία έγινε στις 14 Μαΐου 2011, στην πρώτη ειρηνική παράδοση προεδρίας από πρόεδρο σε μέλος της αντιπολίτευσης στην ιστορία του νησιού. Την επομένη παραιτήθηκε ο πρωθυπουργός Ζαν Μαξ Μπελρίβ, για να επιλέξει ο νέος πρόεδρος τον δικό του υποψήφιο για την πρωθυπουργία. Ο Μαρτελί υποσχέθηκε μεταρρυθμίσεις στην αναδόμηση που ακολούθησε το μεγάλο σεισμό στο νησί.

Τον Αύγουστο του 2011 ο νέος πρόεδρος ανακοίνωσε ένα σχέδιο για την επαναφορά του στρατού, στο οποίο αντέδρασαν οι οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Οι οργανώσεις τόνισαν ότι θα επέστρεφε ο στρατός του οποίου πολλά μέλη διέπραξαν κτηνωδίες κατά το παρελθόν.

Το Σεπτέμβριο του 2011 ο Μαρτελί ίδρυσε μια συμβουλευτική επιτροπή με μέλη τραπεζίτες και πολιτικούς, συμπεριλαμβανομένου του Αμερικανού πρώην προέδρου, Μπιλ Κλίντον. Στόχος της επιτροπής ήταν η ανόρθωση της οικονομίας της Αϊτής.

Ο πρωθυπουργός Γκάρι Κονίλ παραιτήθηκε το Φεβρουάριο του 2012, έπειτα από πεντάμηνη παραμονή στο αξίωμα και αντικαταστάθηκε το Μάιο από τον υπουργό Εξωτερικών Λοράν Λαμότ.

Την περίοδο Μαρτίου-Απριλίου 2012 ο Μαρτελί κατηγορήθηκε για διαφθορά πριν και μετά τις εκλογές του 2010 και ότι δέχτηκε το ποσό των 2,6 εκατ. δολαρίων ΗΠΑ σε μίζες για να εξασφαλίσει ότι μια κατασκευαστική εταιρεία της Δομινικανής Δημοκρατίας θα συνεχίζει να λαμβάνει εργολαβίες επί της προεδρίας του. Ο Μαρτελί απέρριψε τις κατηγορίες.

Ο Μαρτελί μεταφέρθηκε αεροπορικώς στις ΗΠΑ τον Απρίλιο του 2012 για θεραπεία. Αργότερα διαγνώστηκε ότι είχε υποστεί πνευμονική εμβολή. Η ασθένειά του αποδόθηκε στην ακινησία του βραχίονα που επιτάχθηκε εξαιτίας προηγούμενης εγχείρισης στον ώμο.

Στις 13 Ιανουαρίου 2015 το κοινοβούλιο διαλύθηκε καθώς τερματίστηκε η θητεία των μελών του. Στις 17 Ιανουαρίου 2015 χιλιάδες διαδηλωτών απαίτησαν την παραίτηση του προέδρου. Ο Μαρτελί κάλεσε σε αυτοσυγκράτηση και ανακοίνωσε ότι είχε συμφωνήσει με την αντιπολίτευση για σχηματισμό κυβέρνησης εντός 48 ωρών. Ανακοινώθηκαν νέες ημερομηνίες για τη διεξαγωγή προεδρικών και βουλευτικών εκλογών.

Οι πρώτες εκλογές επί Μαρτελί έγιναν επεισοδιακά στις 9 Αυγούστου 2015 και ήταν για τη βουλή και για γερουσία.
Στις 25 Οκτωβρίου 2015 διεξήχθη ο 2ος γύρος των βουλευτικών εκλογών και επίσης τοπικές εκλογές. Ο τελικός γύρος των προεδρικών εκλοογών έγινε στις 27 Δεκεμβρίου και σύμφωνα με τα πρώτα αποτελέσματα νικητής ήταν ο Ζοβενέλ Μοΐζ.
Ο ηττημένος υποψήφιος, Ζιντ Σελεστέν, δεν αναγνώρισε τα αποτελέσματα και ξέσπασαν πάλι βίαια επεισόδια στη χώρα. Οι εκλογές τόσο του Οκτωβρίου όσο και του Δεκεμβρίου ακυρώθηκαν. Ορίστηκε η διεξαγωγή νέων προεδρικών εκλογών στις 24 Απριλίου 2016.

Ο Μαρτελί παραιτήθηκε από πρόεδρος στις 7 Φεβρουαρίου 2016 και ανέλαβε μεταβατική κυβέρνηση.

Δισκογραφία

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Επίσημη ιστοσελίδα της Προεδρίας της Δημοκρατίας

Πρόεδροι της Αϊτής