Τάκης Γκοσιόπουλος

Ο Τάκης Π. Γκοσιόπουλος (λογοτεχνικό ψευδώνυμο Στέφανος Χρυσός, γεννήθηκε στο Λέχοβο Φλώρινας το 1909, πέθανε στη Θεσσαλονίκη στις 18 Μαρτίου 2001) ήταν Έλληνας ποιητής, συγγραφέας, αρθρογράφος και κριτικός λογοτεχνίας και τέχνης. Ήταν από τους σημαντικότερους ποιητές της μεταπολεμικής Θεσσαλονίκης. Έχει επιδείξει σημαντικό έργο στην ανάδειξη των λογοτεχνών στην Βόρεια Ελλάδα και της νεότερης μακεδονικής λογοτεχνικής κληρονομιάς. Παρόλο που η καταγωγή του ήταν από τη Δυτική Μακεδονία, θεωρούνταν στον καλλιτεχνικό χώρο της Βόρειας Ελλάδας, ως λογοτέχνης της Θεσσαλονίκης.

Βιογραφικά στοιχεία 
Γεννήθηκε το 1909 στο Λέχοβο του νομού Φλώρινας. Πατέρας του ήταν Πέτρος Γκοσιόπουλος, υποδηματοποιός στο επάγγελμα, μέλος της τοπικής εθνικής επιτροπής κατά τον Μακεδονικό Αγώνα, πρόεδρος της κοινότητας του Λεχόβου επί συναπτά έτη, ερευνητής της ιστορίας της κωμόπολης και της περιοχής του Βιτσίου.  Το 1973, ένα χρόνο μετά το θάνατό του πατέρα του, ο Τάκης Γκοσιόπουλος εξέδωσε σημαντικό μέρος της συλλογής του. 

Τα παιδικά και τα εφηβικά του χρόνια τα πέρασε στο Λέχοβο. Το 1931, ο αρθρογράφος Π. Ξ. Ζαφιρόπουλος της εφημερίδας Μακεδονία, αναφέρεται στο ταλέντο του νεόκοπου ποιητή Τάκη Γκοσιόπουλου όταν επισκεπτόμενος την τότε κωμόπολη Λέχοβο, διαβάζει την πρώτη του ποιητική συλλογή. Έπειτα, τα περισσότερα χρόνια της ζωής του τα πέρασε στη Θεσσαλονίκη, όπου συνεργάζεται με διάφορα περιοδικά. Δεν κατάφερε να σπουδάσει, γιατί το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης είχε δημιουργηθεί αρκετά χρόνια μετά την ενηλικίωσή του. Παρακολούθησε όμως μαθήματα στη Φιλοσοφική Σχολή. Εργάστηκε στην Εταιρεία Σιδηροδρόμων από την οποία παραιτήθηκε μετά από μια απεργιακή κοινοποίηση όπου πρωτοστάτησε. Στη συνέχεια εργάστηκε στον Δήμο Θεσσαλονίκης.

Το φιλολογικό του ψευδώνυμο ήταν Στέφανος Χρυσός. Μετά την πρώτη του εκδοτική προσπάθεια, το 1930, εξέδωσε πολλές ποιητικές συλλογές και υπήρξε ένας από τους σημαίνοντες κριτικούς λογοτεχνικών έργων και έργων τέχνης στη Βόρεια Ελλάδα. Στην αρχή εντάσσεται στην παραδοσιακή λογοτεχνική ομάδα που δημιουργείται στη πόλη μέσω του φιλολογικού περιοδικού "Μορφές", την οποία ίδρυσαν ο Βασίλης Δεδούσης και ο Χρήστος Ντάλιας, για να την εγκαταλείψει αργότερα, επηρεασμένος από τους νεωτεριστές, που υπακούν στο νέο ρεύμα της εποχής εκείνης που χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη ευαισθησία στη γραφή και απλότητα στο ποιητικό μέτρο.

Διετέλεσε Γενικός Διευθυντής της πρώτης εγκυκλοπαίδειας της Θεσσαλονίκης Δεκάτομος Βασική Εγκυκλοπαίδεια Θ. Κοντέου, υπήρξε αρθρογράφος σε πολιτιστικά θέματα σε πολλές εφημερίδες και φιλολογικά περιοδικά, παραγωγός σε ραδιοφωνικούς σταθμούς της συμπρωτεύουσας, συμμετείχε σε πολιτιστικές εκδηλώσεις, όπως διαγωνισμούς ποίησης, σε κριτικές επιτροπές και άλλες διοργανώσεις της πόλης. Μεταξύ των περιοδικών που συνεργάστηκε ήταν το γνωστό Μακεδονικόν Ημερολόγιον με ιδρυτή και εκδότη τον Νικόλαο Σφενδόνη, η δίμηνη λογοτεχνική επιθεώρηση Βωμός της Τέχνης που εκδιδόταν στη Ρώμη από τον Θαλή Ρητορίδη, την τριμηνιαία περιοδική έκδοση Βορειοελλαδικά, όπως και στις εφημερίδες Νέα Αλήθεια, Μακεδονία και Ελληνικός Βορράς.

Στις 28 Μαρτίου 1977, έλαβε το Χρυσό Βραβείο στο τομέα της πνευματικής και πολιτιστικής προσφοράς κατά την διάρκεια εκδήλωσης των δυο Ροταριανών ομίλων της Θεσσαλονίκης. Στις 12 Φεβρουαρίου 1979, έλαβε το Χρυσό Βραβείο Γραμμάτων σε μουσικοφιλολογική εκδήλωση που διοργάνωση η Μουσική Εταιρεία Ελλάδος με την υποστήριξη της Παμβορειοελλαδικής Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων, για την προσφορά του στα γράμματα, μαζί με την ποιήτρια και υψίφωνο Ιφιγένεια Διδασκάλου. Στις 2 Νοεμβρίου 1980, τιμήθηκε από τον Πανελλήνιο Σύλλογο Γραμμάτων και Τεχνών σε ειδική εκδήλωση στην Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών.

Υπήρξε μέλος σε πολλούς πολιτιστικούς συλλόγους της πόλης και της Βόρειας Ελλάδας, όπως της Μακεδονικής Φιλεκπαιδευτικής Αδελφότητας, της Εταιρείας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης, του Συλλόγου Δυτικομακεδόνων "Η Ένωσις", του Ενωτικού Συλλόγου Λεχοβιτών "Προφήτης Ηλίας",, του Φυσιολατρικού Ομίλου Βορείου Ελλάδος, ενώ υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Μουσικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδος.

Εργογραφία 
Ορισμένα από τα έργα του είναι οι ακόλουθες ποιητικές συλλογές και οι μελέτες:

Ατομικά έργα

Ποιητικές συλλογές 
 Ο γυμνός της νύχτας, ποιήματα, Θεσσαλονίκη: Νέα πορεία, 1961, σσ. 31
 Η σονάτα της σιωπής, Ποιήματα που δεν μπήκαν στις προηγούμενες συλλογές από το 1930-1976, Θεσσαλονίκη: Λασκαρίδης, 1976, σσ. 64

Μελέτες 
 Η πνευματική Θεσσαλονίκη και το Άγιον Όρος στη νεοελληνική λογοτεχνία, Θεσσαλονίκη: Παρασκευά Ι. Μηλιόπουλου, 1964, σ. 48
 Τρεις μονογραφίες: Γεώργιος Ζαρίβας, Δημήτριος Δάρβαρης, Άργος Ορεστικό, 1977
 Μαρτυρίες για το ηρωικόν Λέχοβον, Μνήμη Πέτρου Γ. Γκοσιόπουλου 1879-1972, Θεσσαλονίκη: [άγνωστος], 1978, σσ. 72
 Συγκινήσεις στο πεντάγραμμο, Μελοποιημένα κατά καιρούς ποιήματα, Θεσσαλονίκη: [άγνωστος], 1978, σ. 47
 Τρεις Δυτικομακεδόνες λόγιοι και συγγραφείς, Γεώργιος Ζαβίρας, Δημήτριος Δάρβαρης και Πέτρος Κυριαζής, Σειρά Χρονικά της Μακεδονικής Φιλεκπαιδευτικής Αδελφότητος 1, Θεσσαλονίκη: Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα Θεσσαλονίκης, 1979, σ. 16
 Ο λογοτέχνης Γ. Χ. Μόδης και πέντε πεζογραφήματά του (1887 - 1975), Θεσσαλονίκη: [άγνωστος], 1982, σ. 48
 Τρεις δυτικομακεδόνες μουσικοσυνθέτες, Μεν. Σπάθης, Χρήστος Δέλλας, Πέτρος Τραϊανός, Θεσσαλονίκη: Μακεδονική Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα, 1984.

Συλλογικά έργα

Ποιητικές συλλογές 
 Θαλής Ρητορίδης, Σφενδονιές, Συνεργ. Π. Κ. Κεσονελόπουλος, Τ. Γκοσιόπουλος, Λ. Τσακιροπούλος, Η. Μαλλώσης, Γ. Σφακιανάκης, Β. Κραρίτης, Φ. Δέλφης, Θ. Παπαθανασόπουλος, Λούλα Κωνσταντινίδου, Π. Κριναίος, Μαρία Κ. Γκοσιόπουλου, Θ. Ρητορίδης, Ανθούλα Ζόλδερ, Κριτ. Π. Οικονομου, 1980

Μελέτες 
 Τάκης Γκοσιόπουλος, Κώστας Π. Πλούμης, Το Λέχοβο στην νεοελληνική λογοτεχνία, εκδ. Γραφικαί τέχναι Α.Θ. - Α. Συνάπαλος, 1973.
 Φώτιος Καραδήμας, Στρατιωτικοί Λεχόβου και σύλλογοι, Επιμ. - Προλ. Τάκης Γκοσιόπουλος, 1976

Διάφορα 
 Τάκης Γκοσιόπουλος, Εκπαιδευτικοί λειτουργοί της Θεσσαλονίκης ως λογοτέχναι, συγγραφείς και καλλιτέχναι (1920-1950), Μακεδονικόν Ημερολόγιον ΧΧ, 1950, σσ. 145-155
 Τάκης Γκοσιόπουλος, Στο περιθώριο της ιστορίας του ηρωικού Λεχόβου, Περιοδ. Μακεδονικόν Ημερολόγιον, Θεσσαλονίκη, 1973, σσ. 100-104
 Τάκης Γκοσιόπουλος, Ένας ξεχασμένος λόγιος, Η ζωή και το έργο του Δ. Δάρβαρη, Περιοδ. Μακεδονικόν Ημερολόγιον, Θεσσαλονίκη, 1975, σσ. 241-245

Βιβλιογραφικές αναφορές

Μελέτες 
 Ιφιγένεια Διδασκάλου, Ο ποιητής Τάκης Γκοσιόπουλος, 1968
 Αλεξάνδρα Παραφεντίδου, Τρεις ποιηταί της Θεσσαλονίκης Γιώργος Θ. Βαφόπουλος, Τάκης Π. Γκοσιόπουλος Ιφιγένεια Γ. Διδασκάλου: Μελέτη, Θεσσαλονίκη: Ελληνισμός, 1968, σσ. 44
 Λευτέρης Π. Κιντζονίδης, Στέφανος Χρυσός, η φωνή ενός χώρου, [Έρευνα, Μελέτη], Θεσσαλονίκη: [άγνωστος], 1977, σσ. 21
 Αλέκος Δαφνομήλης, Τάκης Γκοσιόπουλος και Ιφιγένεια Διδασκάλου δύο πολύπλευρα πνευματικά αναστήματα του βορειοελλαδικού χώρου: Παρουσίαση - μελέτη, Θεσσαλονίκη: Μουσική Ἑταιρεία Βορείου Ἑλλάδος, 1979.
 Ιφιγένεια Διδασκάλου, Η πρώτη εγκυκλοπαίδεια της Θεσσαλονίκης Θ. Κοντέου και ο Γενικός Διευθυντής της λογοτέχνης και κριτικός Τάκης Π. Γκοσιόπουλος, [Μελέτη, Έρευνα], Θεσσαλονίκη: [άγνωστος], 1983, σ. 39 
 Ιφιγένεια Διδασκάλου, Μια γνωριμία με τον ποιητή Τάκη Γκοσιόπουλο, Θεσσαλονίκη: [άγνωστος], 1984, σσ. 14

Αφιερώματα 
 Περιοδ. Φιλολογική επιθεώρηση, εκδ. Πανελληνίου Συνδέσμου Γραμμάτων και Τεχνών, [Αφιέρωμα 17 σελίδων στον ποιητή Τ. Γκοσιόπουλο], τ. Μάρτιος, Αθήνα 1981

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Απανθίσματα ποιημάτων 
 Η ποίηση, Το στερνό ταξίδι, Εφημ. Μακεδονία, σελ. 2, 29/04/1981
 Η ποίηση, Δειλινό στη Φλώρινα, Εφημ. Μακεδονία, σελ. 2, 03/06/1981
 Η ποίηση, Τώρα την άνοιξη,  Εφημ. Μακεδονία, σελ. 2, 12/04/1981

Νεοέλληνες ποιητές
Έλληνες συγγραφείς
Έλληνες δημοσιογράφοι
Έλληνες κριτικοί της λογοτεχνίας
Έλληνες κριτικοί της τέχνης