Σάις

Η Σάις ή Sa el-Hagar ήταν πόλη της αρχαίας Αιγύπτου στο δυτικό Δέλτα του Νείλου, στον κανωπικό βραχίονα του Νείλου. Ήταν η πρωτεύουσα της Sap-Meh, πέμπτης νομής της Κάτω Αιγύπτου, και έγινε διοικητική βάση κατά τη διάρκεια της 24ης Δυναστείας (περ. 732 –720 π.Χ.) και της Σαϊτικής  26ης Δυναστείας (664–525 π.Χ.), κατά την Ύστερη περίοδο. Το αρχαίο αιγυπτιακό όνομά της ήταν Zau.

Ιστορία 

Ο Ηρόδοτος έγραψε ότι στη Σάιδα βρισκόταν ο τάφος του Όσιρι, και ότι γινόταν αναπαράσταση των παθών του θεού σε κοντινή λίμνη, σε μυστηριακές τελετές. 

Η προστάτιδα θεά της πόλης ήταν η Νηίθ, της οποίας η λατρεία μαρτυρείται ήδη από την πρώτη δυναστεία, περ. 3100-3050 π.Χ.. Οι Έλληνες, όπως ο Ηρόδοτος, ο Πλάτωνας, και ο Διόδωρος, την ταύτιζαν με την Αθηνά, υποδηλώνοντας μια αρχέγονη σύνδεση με την Αθήνα. Ο Διόδωρος αφηγείται ότι η Αθηνά έχτισε τη Σάις πριν από τον Κατακλυσμό που λεγόταν ότι αφάνισε την Αθήνα και την Ατλαντίδα. Ενώ όλες οι ελληνικές πόλεις καταστράφηκαν κατά τον Κατακλυσμό, συνεχίζει, οι Αιγυπτιακές πόλεις, συμπεριλαμβανομένης της Σάιδας, γλύτωσαν. 

Στους διαλόγους του Πλάτωνα Τίμαιο και Κριτία (περίπου το 395 π.Χ., 200 χρόνια πριν από την επίσκεψη του Σόλωνα στην Αίγυπτο), η Σάις είναι η πόλη, στην οποία ο Σόλωνας (που επισκέφθηκε την Αίγυπτο το 590 π.Χ.) έμαθε από έναν Αιγύπτιο ιερέα την ιστορία της Ατλαντίδας, την πολεμική αντιπαράθεσή της με την Ελλάδα και την Αίγυπτο, και την τελική ήττα της και τον αφανισμό της από φυσική καταστροφή. Ο Πλάτωνας επίσης αναφέρει την πόλη ως γενέτειρα του Φαραώ Άμασι.

Ο Πλούταρχος αναφέρει ότι το ιερό της Αθηνάς στη Σάιδα, την οποία ταυτίζει με την Ίσιδα, έφερε επιγραφή  «Είμαι όλα όσα υπήρξαν, και είναι, και θα είναι. Και κανένας θνητός δεν έχει σηκώσει μέχρι τώρα το πέπλο μου».

Σήμερα δεν υπάρχουν ίχνη της πόλης πριν από την ύστερη περίοδο του Νέου βασιλείου (περ. 1100 π.Χ.), εξαιτίας της εκτενούς καταστροφής της από τους Sebakhin, αγρότες οι οποίοι αφαιρούσαν τις άψητες πλίνθους για τη χρησιμοποίησή τους ως λίπασμα, αφήνοντας επί τόπου μόνο κάποιες λίθους με ανάγλυφα.

Ιατρική σχολή 
Ο Ναός της Σάιδας, όπως πολύ αρχαίοι αιγυπτιακοί ναοί, είχε ιατρική σχολή που συνδεόταν με αυτόν. Η Σχολή είχε πολλές γυναίκες σπουδάστριες και απ’ ό,τι φαίνεται και ειδικό γι’ αυτές τμήμα γυναικολογίας και μαιευτικής. Μια επιγραφή από εκείνη την περίοδο που σώζεται στη Σάιδα αναφέρει: «Έρχομαι από την ιατρική σχολή της Ηλιούπολης, και έχω σπουδάσει στη σχολή των γυναικών στη Σάιδα, όπου οι θεϊκές μητέρες μου έμαθαν πώς να θεραπεύω ασθένειες». Η παράδοση αναφέρει ότι ο Μωυσής και η γυναίκα του, Σεπφώρα, είχαν σπουδάσει στην Ηλιούπολη, και η εμπειρία της Σεπφώρας στην περιτομή, που αναφέρεται στην Έξοδο, 4:25, μπορεί να υποδηλώνει ιατρικές σπουδές.

Δείτε επίσης 
 Σώγχις ο Σαΐτης

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Archeological description of Sais
 Official site at the University of Durham

Αρχαιολογικοί τόποι στην Αίγυπτο
Πόλεις της Αιγύπτου
Πρωτεύουσες της Αιγύπτου
Πόλεις της Αρχαίας Αιγύπτου