Κάρλος Ραούλ Βιγιανουέβα

Ο Κάρλος Ραούλ Βιγιανουέβα (Carlos Raúl Villanueva, Λονδίνο, 30 Μάιου 1900_ Καράκας, 16 Αυγούστου 1975) ήταν διακεκριμένος αρχιτέκτονας και πολεοδόμος στη Βενεζουέλα και ένας από τους σπουδαιότερους εκπροσώπους του Μοντέρνου Κινήματος (Μοντερνισμός). Συνέβαλε, με τα έργα του, στην ανάπτυξη και στον εκμοντερνισμό του Καράκας και του Μαρακάι (Maracay). Από τα έργα του ξεχωρίζουν η ανάπλαση της περιοχής El Silencio, με χρήσεις κατοικίας και εμπορίου, και το Cuidad Universitaria, η κύρια πανεπιστημιούπολη του Κεντρικού Πανεπιστημίου της Βενεζουέλας, που θεωρείται ένα από τα αριστουργήματα της μοντέρνας πολεοδομίας, αρχιτεκτονικής και τέχνης. Η πανεπιστημιούπολη ανακηρύχθηκε σε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO το 2000.

Βιογραφικά Στοιχεία

Πρώτα Χρόνια και Εκπαίδευση (1900-1928) 
Ο Κάρλος Ραούλ Βιγιανουέβα γεννήθηκε στο Λονδίνο στις 30 Μαΐου του 1900. Ο πατέρας του, Κάρλος Αντονιο Βιγιανουέβα, ήταν διπλωματικός απεσταλμένος της Βενεζουέλας στην Παγκόσμια Έκθεση του Παρισιού το 1889 όταν γνώρισε την Παουλίνα Αστούλ (Paulina Astoul) και την παντρεύτηκε το 1893. Το 1896, διορίζεται Γενικός Πρόξενος της Βενεζουέλας στην Αγγλία από την κυβέρνηση του Χοακίν Κρέσπο (Joaquín Crespo). Ο Κάρλος Ραούλ ήταν ο νεότερος από τα πέντε παιδιά της οικογένειας και μεγάλωσε σε ένα ευρωπαϊκό διπλωματικό περιβάλλον. Τελείωσε το λύκειο Condorcet στο Παρίσι και το 1922, ακολουθώντας τα βήματα του αδελφού του Μαρσέλ, εισήχθη στο δεύτερο τμήμα της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών στην Ecole des Beaux-Arts όπου παρακολούθησε το εργαστήριο του Γκαμπριέλ Ερό (Gabriel Héraud). Το 1925 μπήκε στο πρώτο τμήμα της Σχολής Αρχιτεκτονικής και συνεργάστηκε στενά με τον αρχιτέκτονα Λεόν Ζοζέφ Μαντελίν (Leon Joseph Madeline). Με τον Ροζέ-Λεοπόλντ Χούμελ (Roger-Leopold Hummel), επίσης μαθητής του Ερό, κερδίζουν το δεύτερο βραβείο από το Grand Prix της Ρώμης το 1928 με την σύνθεση του Ξενοδοχείου της Πρεσβείας που θα κτιζόταν σε μια χώρα της ανατολής. Στις 6 Ιουνίου αποφοιτά και ταξιδεύει στη Βενεζουέλα και στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου δουλεύει μαζί με τον αδελφό του στο αρχιτεκτονικό γραφείο των Guilbert και Betelle στο Νιούαρκ του Νιου Τζέρσεϊ. Ωστόσο, το 1929 ο Villanueva επιστρέφει στη Βενεζουέλα και εργάζεται στο Υπουργείο Δημόσιων Έργων ως Διευθυντής Κτιρίων και διακοσμητικών κατασκευών.

Μοντερνισμός (1929-1944) 
Ο Βιγιανουέβα επηρεάζεται από τις αντιλήψεις του στενού του φίλου Ωγκύστ Περέ (Auguste Perret). Θεωρεί ότι η αρχιτεκτονική είναι η τέχνη της οργάνωσης του χώρου και εργάζεται πολλές ώρες για να πραγματοποιήσει το πάθος του. Τα πρώτα του σχέδια ήταν για την πόλη του Μαρακάι, που έγινε η πρωτεύουσα της χώρας επί κυβερνήσεως του στρατηγού Χουάν Βισέντε Γκόμες (Juan Vicente Gómez). Εκεί σχεδιάζει την πλατεία Μπολίβαρ, τον Αθλητικό Όμιλο και το ξενοδοχείο Jardín, που γίνεται το κέντρο της κοινωνικής ζωής. Περιλαμβάνει στεγασμένες εκθέσεις και εσωτερικές αυλές και κήπους, συνθετικά στοιχεία που χρησιμοποιεί και στα μεταγενέστερα σχέδιά του. Το 1933 παντρεύεται την Μαργότ Αρισμένδι Αμενγουάλ (Margot Arismendi Amengual), η οποία κατάγεται από μια επιφανή οικογένεια, αποκτάει τέσσερα παιδιά μαζί της και ξεκινά μια ιδιαίτερη οικογενειακή και εργασιακή σχέση με τον πεθερό του,  Χουάν Μπερνάρδο Αρισμένδι (Juan Bernardo Arismendi).
Το 1935 κατασκευάζει το Μουσείο Καλών Τεχνών στο Καράκας μαζί με τον γλύπτη Φρανσίσκο Ναρβάες (Francisco Narváez) και το 1937 συμμετέχει μαζί με τους Λουίς Μαλαουσένα (Luis Malaussena) και Αντρέ Γκυτόν (André Gutton) στην Διεθνή Έκθεση του Παρισιού σχεδιάζοντας το Περίπτερο της Βενεζουέλας, για το οποίο βραβεύτηκαν με την Ειδική Μνεία. Το ζήτημα της ολοκλήρωσης των τεχνών απασχολούσε πολλούς καλλιτέχνες εκείνη την εποχή και αντανακλάται στα Περίπτερα που δημιουργούν. Ο Βιγιανουέβα μαζί με τους Λεζέ (Leger), Λοράν (Laurens) και Κάλτερ (Calder)  συμμετέχουν στο πρόγραμμα: Synthesis of the Arts (σύνθεση των τεχνών) στο University City. Το 1937 σπουδάζει στο Ινστιτούτο Αστικού Σχεδιασμού του Πανεπιστημίου του Παρισιού, και διευρύνει τις πολεοδομικές του γνώσεις. Συμμετέχει στο V CIAM με θέμα ‘στέγαση και ελεύθερος χρόνος’. Το 1939 σχεδιάζει το πρώτο μοντέρνο σχολείο που κτίζεται στη Βεναζουέλα, το Gran Colombia School. Στα έργα του εφαρμόζει τις βασικές αρχές της μοντέρνας αρχιτεκτονικής όπως η απλοποίηση της μορφής και η σημασία της λειτουργικότητας.

Cuidad Universitaria (1944-1970) 
Η πανεπιστημιούπολη και τα κτίρια του Universidad Central της Βενεζουέλας θεωρούνται από τα αριστουργήματα του Βιγιανουέβα. Βρίσκονται στην περιοχή Ασιέντα Ιμπάρρα (Hacienda Ibarra), που ανήκε στην οικογένεια του Σιμόν Μπολίβαρ, και συνδέονται με το καινούριο κέντρο της πόλης γύρω από την πλατεία της Βενεζουέλας. Η σύνθεση αυτή απαιτεί τον συνδυασμό πολεοδομικού και αρχιτεκτονικού σχεδιασμού. Πρόκειται για ένα αχανές αστικό συγκρότημα που περιλαμβάνει συνολικά 40 κτίρια και παραμένει μία από τις πιο επιτυχημένες εφαρμογές της μοντέρνας αρχιτεκτονικής στην Λατινική Αμερική. Από τα κτίρια ξεχωρίζουν το Μεγάλο Αμφιθέατρο (Aula Magna) και η Σχολή Αρχιτεκτονικής (School of Architecture). Η ολοκλήρωση του έργου έγινε σταδιακά. Ο Villanueva συνεργάστηκε στενά με όλους τους καλλιτέχνες που συνέβαλαν με τις δημιουργίες τους και επέβλεπε το έργο πάνω από 25 χρόνια, μέχρι τα τέλη του ΄60.

Κτίρια της Cuidad Universitaria 
 Ιατρική Σχολή, 1945
 Ίδρυμα Ανατομίας, 1945
 Ίδρυμα Ανατομικής και Παθολογικής Ιατρικής, 1945
 Ίδρυμα Βοτανολογίας, 1948
 Φοιτητική Εστία, 1949 
 Εργαστήριο Τεχνικών Υλικών, 1949
 Εργαστήριο Πετρελαίου, Χημείας και Γεωλογίας, 1949
 Καφετέρια και καταστήματα, 1949-1950
 Ολυμπιακό στάδιο, 1949-1950
 Σχολή Μηχανικών, 1950
 Εργαστήριο Υδραυλικής, 1950
 Εργαστήριο Φυσικής και Μαθηματικών, 1950
 Στεγασμένη Πλατεία, 1952-1953
 Μεγάλο Αμφιθέατρο, 1952-1953
 Κεντρική Βιβλιοθήκη, 1952-1953
 Σχολή Αρχιτεκτονικής, 1954-1956
 Οδοντιατρική Σχολή, 1957
 Νομική Σχολή, 1963-1967
 Οικονομική Σχολή, 1963-196

Καλλιτέχνες που συνέβαλαν με το έργο τους
• Ζαν Αρπ (Jean Arp)
• Αντρέ Μπλοκ (André Bloc) 
• Αλεξάντερ Κάλτερ (Alexander Calder) 
• Γουιλφρέδο Λαμ (Wifredo Lam) 
• Ανρί Λοράν (Henri Laurens)
• Φερνάν Λεζέ (Fernand Léger)
• Σοφί Τόιμπερ-Αρπ (Sophie Taeuber-Arp) 
• Φρανσίσκο Ναρβάες (Francisco Narváez) 
• Πασκουάλ Ναβαρρο (Pascual Navarro) 
• Έκτορ Πολέο (Héctor Poleo)
• Μπάουλιο Σαλασάρ (Braulio Salazar) 
• Βίκτορ Βαλέρα (Víctor Valera)

Παραπομπές

Πηγές

Βιβλία 
 Francisco Bullrich, New Directions in Latin American Architecture, New York 1969, George Braziller

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Villanueva Foundation - Official Website
 Exhibition on the Covered Plaza by the Architectural Association, London
 UNESCO World Heritage website on the Ciudad Universitaria de Caracas

Βενεζουελάνοι αρχιτέκτονες
Μοντερνιστές αρχιτέκτονες