Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου 2016

Το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου 2016, γνωστό απλά ως Euro 2016, ήταν το 15ο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου που διεξάγεται κάθε 4 χρόνια και διοργανώνεται από την UEFA. Διεξήχθη από τις 10 Ιουνίου έως τις 10 Ιουλίου 2016 με διοργανώτρια χώρα τη Γαλλία. Η Ισπανία υπερασπιζόταν τον τίτλο που είχε κερδίσει τις τελευταίες 2 διοργανώσεις, αυτές του 2008 και του 2012, αλλά αποκλείστηκε στη φάση των 16 από την Ιταλία. Πρωταθλήτρια Ευρώπης αναδείχθηκε η Πορτογαλία για πρώτη φορά στην ιστορία της, νικώντας τη διοργανώτρια Γαλλία με 1–0 στην παράταση του τελικού που πραγματοποιήθηκε στο Σταντ ντε Φρανς.

Ήταν η πρώτη φορά που στη διοργάνωση συμμετείχαν 24 ομάδες, αντί των 16 που ήταν σε όλα τα προηγούμενα από το 1996. Μέσα από αυτήν την καινούργια μορφή, δημιουργήθηκαν 6 όμιλοι από 4 ομάδες και ακολούθησαν 3 φάσεις νοκ-άουτ, αυτές των 16, των 8 και των ημιτελικών, και ο τελικός. Στην νοκ-άουτ φάση προκρίθηκαν οι δύο πρώτες ομάδες του κάθε ομίλου και οι 4 καλύτερες ομάδες που είχαν καταταχθεί τρίτες στον όμιλό τους.

Η Γαλλία επιλέχθηκε να διοργανώσει το τουρνουά στις 28 Μαΐου 2010, μέσα από μια διαδικασία επιλογής στην οποία νίκησε την Ιταλία και την Τουρκία, τις άλλες δύο υποψήφιες για να αποκτήσουν το δικαίωμα να διοργανώσουν την τελική φάση. Οι αγώνες διεξήχθησαν σε 10 στάδια της χώρας στις πόλεις Μπορντό, Λανς, Λυών, Μασσαλία, Νις, Παρίσι, Σαιν-Ντενί, Σαιντ-Ετιέν, Τουλούζ και κοντά στη Λιλ. Είναι η τρίτη φορά που η Γαλλία διοργάνωσε το τουρνουά, μετά από αυτές του 1960 και του 1984, έχοντας κατακτήσει το τρόπαιο 2 φορές, το 1984 και το 2000.

Η Πορτογαλία, ως πρωταθλήτρια, απέκτησε το δικαίωμα να αγωνιστεί στο Κύπελλο Συνομοσπονδιών 2017 που θα διεξαχθεί στη Ρωσία.

Διαδικασία επιλογής διοργανωτή
Τέσσερις ήταν οι υποψήφιες χώρες για τη διεξαγωγή του Euro 2016 πριν από την καταληκτική ημερομηνία στις 9 Μαρτίου 2009 όπου η Γαλλία, η Ιταλία και η Τουρκία ως μεμονωμένες υποψήφιες καθώς και η Νορβηγία με τη Σουηδία ως συνδιοργανώτριες είχαν δηλώσει υποψήφιες διοργανώτριες του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου 2016. Τελικά η Νορβηγία και Σουηδία ανακάλεσαν την απόφασή τους και αποχώρησαν τον Δεκέμβριο του 2009. Ο διοργανωτής επιλέχθηκε στις 28 Μαΐου 2010.

Αμφιλεγόμενη απόφαση
Δημιουργήθηκε αμφιβολία για την απόφαση της UEFA να αναθέσει τη διεξαγωγή του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου 2016 στη Γαλλία και όχι στην Τουρκία. Μετά την ανακοίνωση της απόφασης αυτής τέθηκε το ερώτημα πως «είναι καινούργια μόδα, το γεγονός ότι, η διεξαγωγή του Euro 2008 δόθηκε στην Ελβετία, όπως και του 2016 στη Γαλλία;», ο Μισέλ Πλατινί δήλωσε πως «όταν υπάρξει Τούρκος πρόεδρος, τότε η Τουρκία θα μπορέσει να διοργανώσει ένα σημαντικό τουρνουά».

Ο Γκους Χίντινγκ, επίσης, ήταν πολύ επικριτικός για την απόφαση αυτή, δηλώνοντας πως «αυτό αποδεικνύει, για ακόμη μια φορά, ότι τα υψηλά επίπεδα του ποδοσφαίρου διενεργούνται από την πολιτική» και «η UEFA αποφάσισε το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου 2016 να διεξαχθεί στη Γαλλία, η οποία το έχει ήδη διοργανώσει δύο φορές και επιπλέον το Παγκόσμιο Κύπελλο το 1998. Το γεγονός αυτό δεν με κάνει να αισθάνομαι καλά. Έχω την εντύπωση ότι η επιλογή του διοργανωτή έγινε με διαφορετικά κριτήρια, από τα φαινομενικά. Διαφορετικά η επιλογή της Γαλλίας, η χώρα απ' όπου κατάγεται ο πρόεδρος της UEFA Μισέλ Πλατινί, δεν μπορεί να εξηγηθεί».

Προκριματικά

Προκριθείσες ομάδες

Δομή τελικής φάσης 
Με την αύξηση των ομάδων από 16 σε 24, η τελική φάση του Euro 2016 αποτελούνταν από έξι ομίλους των τεσσάρων ομάδων και ακολούθησε ο γύρος των 16, τα προημιτελικά, τα ημιτελικά και ο τελικός. Οι δύο πρώτες ομάδες από κάθε όμιλο και οι τέσσερις καλύτερες τρίτες ομάδες από κάθε όμιλο θα προκρίθηκαν στην νοκ-άουτ φάση. Η μορφή αυτή δημιούργησε συνολικά 51 παιχνίδια, σε σύγκριση με τα 31 παιχνίδια που υπήρχαν πριν, ενώ όλοι οι αγώνες διεξήχθησαν σε μια περίοδο 30 ημερών.

Κριτήρια ισοβαθμίας
Τα κριτήρια κατάταξης σε περίπτωση ισοβαθμίας στους ομίλους ήταν τα εξής:
 Περισσότεροι βαθμοί από τα παιχνίδια που έπαιξαν μεταξύ τους οι ομάδες που ισοβαθμούν
 Καλύτερη διαφορά τερμάτων από τα παιχνίδια που έπαιξαν μεταξύ τους οι ομάδες που ισοβαθμούν
 Μεγαλύτερος αριθμός γκολ από τα παιχνίδια που έπαιξαν μεταξύ τους οι ομάδες που ισοβαθμούν
 Αν μετά τα κριτήρια 1-3 υπάρχουν ακόμα ομάδες με ίδια κατάταξη (για παράδειγμα αν είχαν ίδια βαθμολογία 3 ομάδες και η μία ξεχώρισε και οι άλλες δύο διατήρησαν ίδια κατάταξη), τα κριτήρια 1-3 ελέγχονται πάλι, αυτή τη φορά μόνο για τα ματς των ομάδων με την ίδια κατάταξη. Αν πάλι είναι ίδιες, εφαρμόζονται τα κριτήρια 5-9
 Καλύτερη διαφορά τερμάτων σε όλα τα παιχνίδια του ομίλου
 Περισσότερα γκολ σε όλα τα παιχνίδια του ομίλου
 Στην περίπτωση μόνο που δύο ομάδες έχουν τους ίδιους πόντους, και ίδια κατάταξη βάση των κριτηρίων 1-6 αφού έχουν παίξει μεταξύ τους την τελευταία αγωνιστική του ομίλου, η κατάταξή τους θα γίνει με τη διαδικασία των πέναλτι (το κριτήριο αυτό δεν ισχύει αν ισοβαθμούν παραπάνω από δύο ομάδες του ομίλου)
 Fair play (1 πόντος για κίτρινη, 3 πόντοι για κόκκινη από δύο κίτρινες ή για απευθείας κόκκινη)
 Κατάταξη ΟΥΕΦΑ

Στάδια 
Αρχικά, είχαν συμπεριληφθεί δώδεκα στάδια στη γαλλική υποψηφιότητα, τα οποία επελέγησαν στις 28 Μαΐου 2010. Ο αριθμός αυτός περιορίστηκε στα εννιά έως τα τέλη Μαΐου του 2011, ωστόσο τον Ιούνιο του ίδιου έτους αποφασίστηκε η χρήση έντεκα σταδίων. Η Γαλλική Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου είχε να επιλέξει ποια θα ήταν τα εννέα στάδια που θα χρησιμοποιούνταν για τη διοργάνωση. Η επιλογή των πρώτων πέντε σταδίων ήταν αδιαμφισβήτητη – η έδρα της Εθνικής Γαλλίας, το Σταντ ντε Φρανς, τέσσερα νεόχτιστα στάδια σε Λιλ, Λυών, Νις και Μπορντό, καθώς και αυτά των μεγάλων πόλεων του Παρισιού και της Μασσαλίας. Οι τελευταίες δύο διοργανώτριες πόλεις, καθώς το Στρασβούργο αποσύρθηκε της διεκδίκησης για οικονομικούς λόγους ελέω του υποβιβασμού της ομάδας της πόλης, επελέγησαν να είναι η Λανς και η Νανσί κατά τον πρώτο γύρο της σχετικής ψηφοφορίας, στη θέση του Σαιντ-Ετιέν και της Τουλούζ, που επελέγησαν ως εναλλακτικές λύσεις.

Τον Ιούνιο του 2011, ο αριθμός των διοργανωτριών πόλεων αυξήθηκε στις έντεκα λόγω της νέας μορφής της διοργάνωσης η οποία προέβλεπε τη συμμετοχή συνολικά 24 ομάδων, έναντι των 16 μέχρι πρότινος, στην τελική φάση. Αυτό σήμαινε ότι οι εναλλακτικές λύσεις για τη φιλοξενία αγώνων της διοργάνωσης, το Σαιντ-Ετιέν και η Τουλούζ, συμπεριλαμβάνονταν στη λίστα των διοργανωτριών πόλεων. Ωστόσο, τον Δεκέμβριο του 2011, η Νανσί ανακοίνωσε την παραίτησή της από τη φιλοξενία αγώνων της διοργάνωσης, καθώς το σχέδιο αύξησης της χωρητικότητας του σταδίου της πόλης δεν ολοκληρώθηκε. Αποτέλεσμα ήταν να αποφασιστεί πως οι διοργανώτριες πόλεις θα ήταν συνολικά δέκα. Η Ναντ και το Μονπελιέ, που διέθεταν στάδια τα οποία είχαν χρησιμοποιηθεί για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1998, επίσης δεν επελέγησαν. Η τελική λίστα των δέκα διοργανωτριών πόλεων επικυρώθηκε από την Εκτελεστική Επιτροπή της UEFA στις 25 Ιανουαρίου 2013.

Στις 25 Απριλίου 2014 έγινε γνωστό το πρόγραμμα των αναμετρήσεων της διοργάνωσης, καθώς και ο διαμοιρασμός των διαφορετικών αναμετρήσεων ανά τα στάδια που είχαν επιλεγεί:

7 αναμετρήσεις στο Σαιν-Ντενί (Σταντ ντε Φρανς): 4 αναμετρήσεις για τη φάση των ομίλων (μεταξύ των οποίων και η εναρκτήρια αναμέτρηση της διοργάνωσης) - 1 αναμέτρηση για τη φάση των 16- 1 αναμέτρηση για τα προημιτελικά - ο τελικός.
6 αναμετρήσεις στη Μασσαλία (Σταντ Βελοντρόμ): 4 αναμετρήσεις για τη φάση των ομίλων - 1 αναμέτρηση για τα προημιτελικά - 1 αναμέτρηση για τα ημιτελικά.
6 αναμετρήσεις στο Ντεσίν-Σαρπιέ (Λυών - Σταντ ντε Λυμιέρ): 4 αναμετρήσεις για τη φάση των ομίλων - 1 αναμέτρηση για τη φάση των 16 - 1 αναμέτρηση για τα ημιτελικά. 
6 αναμετρήσεις στο Βιλνέβ-ντ'Ασκ (Λιλ Μετροπόλ - Στάδιο Πιερ Μωρουά): 4 αναμετρήσεις για τη φάση των ομίλων - 1 αναμέτρηση για τη φάση των 16 - 1 αναμέτρηση για τα προημιτελικά.
5 αναμετρήσεις στο Μπορντό (Stade Matmut-Atlantique): 4 αναμετρήσεις για τη φάση των ομίλων - 1 αναμέτρηση για τα προημιτελικά.
5 αναμετρήσεις στο Παρίσι (Παρκ ντε Πρενς): 4 αναμετρήσεις για τη φάση των ομίλων - 1 αναμέτρηση για τη φάση των 16.
4 αναμετρήσεις στο Σαιντ-Ετιέν (Στάδιο Ζοφρουά Γκισάρ): 3 αναμετρήσεις για τη φάση των ομίλων - 1 αναμέτρηση για τη φάση των 16.
4 αναμετρήσεις στη Νις (Allianz Riviera): 3 αναμετρήσεις για τη φάση των ομίλων - 1 αναμέτρηση για τη φάση των 16.
4 αναμετρήσεις στη Λανς (Σταντ Μπολέρ-Ντελελίς): 3 αναμετρήσεις για τη φάση των ομίλων - 1 αναμέτρηση για τη φάση των 16.
4 αναμετρήσεις στην Τουλούζ (Σταντιόμ):  3 αναμετρήσεις για τη φάση των ομίλων - 1 αναμέτρηση για τη φάση των 16.

Όμιλοι 
Η κλήρωση για τα τελικά του Euro 2016 πραγματοποιήθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2015, καθορίζοντας τους 6 ομίλους (Α, Β, Γ, Δ, Ε, ΣΤ) και την κατανομή των, για πρώτη φορά, 24 συμμετεχουσών ομάδων σε ένα Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου.

Όλες οι ώρες είναι στην τοπική CEST (UTC+2).

Όμιλος Α

Όμιλος Β

Όμιλος Γ

Όμιλος Δ

Όμιλος Ε

Όμιλος ΣΤ

Καθορισμός των καλύτερων τρίτων 
Μόνο οι 4 καλύτερες ομάδες που βγήκαν τρίτες του ομίλου τους προκρίνονται στη φάση νοκ-άουτ. Οι τέσσερις καλύτεροι τρίτοι των ομίλων προσδιορίζονται με τα εξής κριτήρια:
 Περισσότεροι πόντοι
 Καλύτερη διαφορά τερμάτων
 Περισσότερα γκολ
 Fair play
 Κατάταξη ΟΥΕΦΑ

Η κατάταξη των τρίτων ομάδων έχει ως εξής:

Φάση νοκ-άουτ 

Όλες οι ώρες των αγώνων είναι στην τοπική ώρα.

Όπως και σε κάθε τουρνουά από το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου 1984, δεν πραγματοποιήθηκε αγώνας για την 3η θέση.

Φάση των 16

Προημιτελικοί

Ημιτελικοί

Τελικός

Κοινωνία, ασφάλεια και βία
Το εναρκτήριο λάκτισμα για το πανευρωπαϊκό του 2016 δόθηκε εν μέσω κοινωνικής κρίσης στη Γαλλία με χιλιάδες εργαζόμενους να ακολουθούν τις απεργιακές κινητοποιήσεις παρά τις εκκλήσεις της γαλλικής κυβέρνησης. Σύμφωνα με τον Ζακ Λαμπέρ, πρόεδρο της οργανωτικής επιτροπής του Euro 2016, η γιορτή του ποδοσφαίρου «έχει ήδη χαλάσει εξαιτίας των απεργιακών κινητοποιήσεων που απειλούν να περιπλέξουν τη διεξαγωγή του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου».

Σύμφωνα με δημοσίευμα γαλλικής εφημερίδας, ανάμεσα στους 3.500 υπαλλήλους ασφαλείας που προσλήφθηκαν για να ικανοποιηθεί η αναλογία 1 προς 100 στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα, υπήρχαν υποψήφιοι τρομοκράτες και πολιτικοί εξτρεμιστές. Σύμφωνα με την ίδια πηγή χρησιμοποιούνται 90.000 αστυνομικοί και 13.000 ιδιωτικοί υπάλληλοι ασφάλειας.

Στις 9 Ιουνίου 2016, μια ημέρα πριν την έναρξη της διοργάνωσης, ξέσπασαν βίαια επεισόδια, με Άγγλους οπαδούς σε κατάσταση μέθης να συγκρούονται με τη γαλλική αστυνομία. Δύο μέρες μετά, ακολούθησε σύγκρουση μεταξύ Άγγλων και Ρώσων φιλάθλων στη Μασσαλία, ενώ τα επεισόδια επεκτάθηκαν και στη Λιλ ανάμεσα σε Ουκρανούς και Γερμανούς φιλάθλους. Στη Νίκαια, σύμφωνα με τη γαλλική αστυνομία, ένας Βορειοϊρλανδός φίλαθλος υπό την επήρεια αλκοόλ έπεσε από ύψος 8 μέτρων με αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή του.

Πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

UEFA EURO 2016
Οι ομάδες του Euro 2016

Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου 2016