Ο Λουστράκος

Ο Λουστράκος είναι ελληνική ταινία του 1962, σε σενάριο και σκηνοθεσία της Μαρίας Πλυτά με πρωταγωνιστές τους Βασίλη Καΐλα και Δημήτρη Παπαμιχαήλ.

Πλοκή
Η ταινία αφηγείται την πορεία του Βασίλη Μαρά, ενός φτωχού βιοπαλαιστή. Διακρίνεται σε δύο μέρη. Στο πρώτο, ο μικρός Βασιλάκης (Βασίλης Καΐλας) δουλεύει λουστράκος επειδή η μητέρα του Άννα (Ρίτα Μυράτ) είναι στη φυλακή, καταδικασμένη για ληστεία μετά φόνου. Μια μέρα, ενώ γυαλίζει τα παπούτσια του δικηγόρου Καρέλη (Μήτσος Λυγίζος), τον πείθει να υπερασπιστεί τη μητέρα του. Ο δικηγόρος ασχολείται με την υπόθεση και με την βοήθεια του μικρού Βασιλάκη κατορθώνει να μαζέψει καινούργια αποδεικτικά στοιχεία για την αθωότητα της μητέρας του. 

Στο δεύτερο, με τη βοήθεια της μητέρας του ο ενήλικος πλέον Βασίλης (Δημήτρης Παπαμιχαήλ) σπουδάζει ιατρική, ενώ συνεχίζει να εργάζεται ως λούστρος για να στηριχθεί οικονομικά, γεγονός που του δημιουργεί προβλήματα τη σχολή και τον κοινωνικό του περίγυρο. Παράλληλα, ερωτεύεται τη Μαρία (Μιράντα Κουνελάκη), ανιψιά του Καρέλη, ένα κορίτσι από πλούσια οικογένεια, η οποία μελετά για να εισαχθεί στην ιατρική και την οποία γνωρίζει ο Βασίλης εργαζόμενος ως λούστρος για την οικογένεια του. Η σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα τους όμως συναντά τις αντιρρήσεις της μητέρας της Μαρίας (Δέσπω Διαμαντίδου) λόγω της κοινωνικής θέσης του Βασίλη, η οποία θέλει να την παντρέψει με τον Τάκη (Ανδρέας Ντούζος), πλούσιο αλλά επιπόλαιο γιο φιλικής της οικογένειας. Για να τον ξεχάσει, τη στέλνει να σπουδάσει ζωγραφική στο Μόναχο. Επιστρέφοντας από τις σπουδές της όμως η Μαρία συνεχίζει να θέλει τον Βασίλη. Πηγαίνει στην ορκωμοσία του για το πτυχίο, χωρίς αυτός να το ξέρει, ενώ ο θείος της φέρνει και την μητέρα της, η οποία και δίνει τελικά τη συγκατάθεσή της.

Ηθοποιοί 
 Βασίλης Καΐλας  ως μικρός Βασίλης Μαράς (Βασιλάκης)
 Δημήτρης Παπαμιχαήλ   ως Βασίλης Μαράς
 Μιράντα Κουνελάκη   ως Μαρία Χαράτου
 Ανδρέας Φιλιππίδης  ως κοσμήτορας
 Δέσπω Διαμαντίδου   ως Ρίτα Καρέλη-Χαράτου
 Κούλα Αγαγιώτου  ως Νένα
 Χριστόφορος Νέζερ ως Πέτρος
 Κλεό Σκουλούδη ως Λίνα 
 Ανδρέας Ντούζος  ως Τάκης
 Μήτσος Λυγίζος   ως Γιώργος Καρέλης
 Τζοβάνα Φραγκούλη   ως Ρηνιώ
 Έλλη Φωτίου   ως Νόρα
 Υβόνη Βλαδίμηρου   ως αδελφή Δημητριάδη
 Έλλη Ξανθάκη  	 	 
 Ρίτα Μυράτ  ως Άννα Μαρά
 Σούλη Σαμπάχ ως Σούλη
 Κώστας Παπαγεωργίου

Θεματολογία 
Ο Λουστράκος είναι ένα μελόδραμα, είδος ιδιαίτερα δημοφιλές την περίοδο που γυρίστηκε. Χρησιμοποιούνται χώροι οι οποίοι συναντούνται συχνά σε ταινίες είδος, όπως το σαλόνι του σπιτιού όπου παίρνονται οι σημαντικές αποφάσεις και η φυλακή όπου συχνά βρίσκονται αθώοι. Το θεματολογικό μοτίβο της αντίθεσης ανάμεσα στην πλούσια και τη φτωχή οικογένεια και η συνάντηση των δύο κόσμων που αντιπροσωπεύει ο έρωτας του Βασιλάκη και της Μαρίας είναι επίσης κοινό στο είδος. Πρόκειται για μία από τις ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου στις οποίες ο έρωτας κατορθώνει να γεφυρώσει τις κοινωνικές διαφορές, μεταφέροντας την αντίστοιχη ελπίδα στο, κατά πλειονότητα, φτωχό κοινό της εποχής.

Υποδοχή 
Η ταινία είχε αρκετά θετική υποδοχή από το κοινό. Έκοψε 37.894 εισιτήρια και ήρθε 15η σε εισπράξεις. Ήταν ο πρώτος πρωταγωνιστικός ρόλος του Βασίλη Καΐλα και η επιτυχία της τον καθιέρωσε ως παιδί-θαύμα.

Ο Πέτρος Λινάρδος στην παρουσίαση της ταινίας κατά την έξοδο της την είχε χαρακτηρίσει ως παλαιού τύπου μελό. Μεταγενέστερη κριτική της Θεανώς Κανελλίδου παρατηρεί τις αδυναμίες της ταινίας στον τεχνικό τομέα, ιδιαίτερα στο μοντάζ, καθώς και την τετριμμένη υπόθεση, αλλά τη χαρακτηρίζει ως αξιοπρεπή και αρκετά πειστική σε σχέση με άλλες ταινίες της εποχής.

Στη λαϊκή κουλτούρα 
Η ταινία διέδωσε τη λέξη λουστράκος, η οποία έμεινε να σημαίνει κάποιον ο οποίος υποτακτικά κολακεύει άτομα ή θεσμούς με εξουσία, αποσκοπώντας σε προσωπικά οφέλη.

Παραπομπές

Πηγές 

Ελληνικές ταινίες
Ταινίες του 1962
Ελληνόφωνες ταινίες
Ελληνικές δραματικές ταινίες
Ταινίες με μουσική σύνθεση Γιάννη Μαρκόπουλου
Ταινίες παραγωγής Ανζερβός
Ελληνικές ασπρόμαυρες ταινίες
Ταινίες γυρισμένες στην Ελλάδα