Αλέξανδρος Αβωνοτειχίτης

Ως Αλέξανδρος Αβωνοτειχίτης (105 – 171) φέρεται φιλόσοφος με μαντικές ικανότητες και μυστικιστικές τάσεις. Ίδρυσε μαντείο-θεραπευτήριο στην πόλη Αβώνου τείχος στην Παφλαγονία, το οποίο εξελίχθηκε σε κέντρο λατρείας και μυστηρίων.

Βίος
Ο Αλέξανδρος γεννήθηκε το 105 στην παφλαγονική πόλη Αβώνου τείχος. Η πόλη με τη δική του παρέμβαση μετονομάστηκε σε Ιωνόπολη, και πέθανε στην ίδια πόλη περίπου το 175. Δεν είναι γνωστά συγκεκριμένα στοιχεία για την οικογένειά του. Ο ίδιος φέρεται ότι ισχυριζόταν πως είχε πατέρα τον μυθικό ήρωα Ποδαλείριο.

Σύμφωνα με τον Λουκιανό, ο Αλέξανδρος ήταν εραστής και μαθητευόμενος ενός μάγου από τα Τύανα, ο οποίος τον μύησε στη θεουργία. Μετά τον θάνατο του δασκάλου του, ο Αλέξανδρος μαζί με κάποιον Κοκκωνά άρχισαν να περιοδεύουν επιδεικνύοντας την τέχνη τους, έως ότου συνέλαβαν την ιδέα της ίδρυσης ενός μαντείου. Με τη χρήση τεχνασμάτων έπεισαν τους κατοίκους της πόλης να χτίσουν ναό προς τιμήν του Ασκληπιού. Ο Αλέξανδρος μετοίκησε στην πόλη, ενώ ο Κοκκωνάς παρέμεινε στη Χαλκηδόνα όπου χρησμοδοτούσε έως τον θάνατό του.

Απέκτησε μία κόρη, την οποία έδωσε ως σύζυγο στον Ρωμαίο αξιωματούχο Ρουτιλιανό.

Μυστήρια
Ο Αβωνοτειχίτης ίδρυσε μυστήρια, στα οποία συμμετείχαν μόνον οι εντός φιλήματος και αποκλείονταν οι χριστιανοί, οι επικούρειοι, και οι εκτός φιλήματος. Οι «τρεις ημέρες» βαθμοί μύησης των μυστηρίων του σχετίζονταν με τη γέννηση του Απόλλωνα και του Ασκληπιού, τη γέννηση του Γλύκωνα ενός οικόσιτου φιδιού, που τύλιγε ο Αβωνοτειχίτης γύρω από το σώμα του στο ιερό του ναού, τον γάμο του Ποδαλείριου με τη Δαδίδα και τη γέννηση του Ενδυμίωνα.

Πηγές και αποτίμηση
Πηγές από τις οποίες αντλούνται πληροφορίες για τον Αβωνοτειχίτη είναι ο Λουκιανός ο Σαμοσατεύς και το έργο του Αλέξανδρος ή Ψευδομάντις και ο Φλάβιος Φιλόστρατος και το έργο του Τα εις τον Τυανέα Απολλώνιον. Το εμφανές μίσος του Λουκιανού εμποδίζει την αποτίμηση και την κατανόηση του έργου του Αβωνοτειχίτη, μιας προσωπικότητας που άσκησε έντονη επίδραση στην εποχή της, γεγονός που υποδεικνύει η μετονομασία της πόλης, η φήμη του, που εξαπλώθηκε ως την Ιταλία, και η εκτενής σχέση του με Ρωμαίους ευγενείς. Η επίδραση που άσκησε είναι εμφανής επίσης σε ορισμένα νομίσματα των αυτοκρατόρων Λεύκιου Βήρου και Μάρκου Αυρηλίου και την παρουσία ενός αγάλματός του στο φόρουμ του Πάριουμ.

Παραπομπές σημειώσεις

Αρχαίοι Έλληνες
Θρησκευτικοί ηγέτες
Ρωμαίοι του 2ου αιώνα