Θέμα Κολωνείας

Το Θέμα Κολωνείας αποτελούσε διοικητικό διαμέρισμα («θέμα») της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, στα βόρεια-ανατολικά της Μικράς Ασίας, νότια από το Θέμα της Χαλδίας. Αρχικά ήταν μέρος του Θέματος των Αρμενιακών. Ιδρύθηκε στα μέσα του 9ου αιώνα και καταλύθηκε από τους Σελτζούκους, το 1071, μετά την ήττα των Βυζαντινών στη Μάχη του Μαντζικέρτ.

Η πρώτη μνεία για Θέμα στην Κολωνεία γίνεται σε γραπτές πηγές το 863, νωρίτερα όμως, γύρω στο 842, αναφέρεται δούκας Κολωνίας ο Κάλλιστος που δείχνει ότι ίσως είχε δημιουργηθεί από τότε το Θέμα. Ο Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος αναφέρει τον 10ο αιώνα ότι το Θέμα είχε 16 κάστρα, πρωτεύουσα έγινε το κάστρο της Κολωνείας που  ονομαζόταν έτσι από τους γειτονικούς λόφους που λέγονταν κολόνες από τον ντόπιο πληθυσμό. Ο Πορφυρογέννητος έδωσε τα όρια του θέματος που ήταν από την Μικρά Αρμενία μέχρι την Νεοκαισάρεια και το Φαλακρό όρος και από την πόλη των Αραβακρηνών έως την Νικόπολη την Τεφρική.

Το 1069 κατέλαβε το Κάστρο της Κολωνείας ο στασιαστής Ροβέρτος Κρισπίνος και το κράτησε μέχρι το 1073 όταν πέθανε και το κατέλαβαν οι τουρκομάνοι.

Γνωστοί διοικητές της Κολωνείας ήταν οι παρακάτω :
 Κάλλιστος
 Βάρδας Φωκάς
 Κατακαλών Κεκαυμένος, 1057-1059, 
 Γρηγόριος Γαβράς Ταρωνίτης

Παραπομπές

Πηγές 
 Πρεμετίδης, Γαβριήλ (1987, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ)), [ Η Μητρόπολις Κολωνείας]
 Constantinus (Imperium Byzantinum, Imperator, VII.), Johann Jacob Reiske, Opera, Τόμος 3

Βυζαντινά θέματα