Τραχώνι Λεμεσού

Το Τραχώνι είναι κοινότητα της επαρχίας Λεμεσού στην Κύπρο.

Τοποθεσία 
Το Τραχώνι βρίσκεται 8 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της πόλης της Λεμεσού. Το χωριό είναι κτισμένο σε υψόμετρο 30 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Μεγάλο μέρος της διοικητικής έκτασης του χωριού περιλαμβάνεται στο έδαφος της βρετανικής στρατιωτικής βάσης Ακρωτηρίου. Ανατολικά συνορεύει με το Τσερκέζ Τσιφτλίκ, νότια με τον Ασώματο, δυτικά με το Κολόσσι και βόρεια με τον Ύψωνα.

Φυσικό περιβάλλον 
Το ανάγλυφο στην περιοχή είναι καμπίσιο με μια μικρή κλίση από τα βόρεια προς τα νότια. Στην περιοχή  καλλιεργούνται εσπεριδοειδή, ελιές, αμπέλια (επιτραπέζιες και οινοποιήσιμες ποικιλίες), λαχανικά, σιτηρά, νομευτικά φυτά, φρουτόδεντρα (κυρίως συκιές) και λίγες χαρουπιές.

Ιστορία-Ονομασία 
Το Τραχώνι υπήρχε κατά τα μεσαιωνικά χρόνια με την ίδια ονομασία. Σε παλαιότερους χάρτες βρίσκεται σημειωμένο ως Tracori. Ο Λουί ντε Μας Λατρί αναφέρει το χωριό ως φέουδο που ανήκε στο τάγμα των Ναϊτών ιπποτών κατά τον 13ο αιώνα. Μετά τη διάλυση του τάγματος, το Τραχώνι, όπως και τα άλλα χωριά του τάγματος, περιήλθε στην κατοχή των Ιωαννιτών ιπποτών. 

Η ονομασία του χωριού φανερώνει ότι είναι αρχαιότερο του φράγκικου μεσαίωνα, πιθανότατα ιδρυμένο κατά τα βυζαντινά χρόνια. Η ονομασία προήλθε από την αρχαία ελληνική λέξη τραχών, που σήμαινε τραχύ και πετρώδες έδαφος, όπως αναφέρει και ο Στράβωνας. Τοποθεσίες με την ονομασία Τραχώνι και Τράχωνας υπάρχουν πολλές στην Κύπρο. Ωστόσο οι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι του το 1958 υιοθέτησαν την εναλλακτική ονομασία Kaykale που σημαίνει πέτρινο οχυρό.

Σε περιοχή του Τραχωνίου και συγκεκριμένα στο λόφο Βούναρο στα δυτικά του χωριού, βρέθηκαν αρχαία αντικείμενα που αποδεικνύουν ότι υπήρχε εκεί προϊστορικός οικισμός της νεολιθικής ή και της χαλκολιθικής περιόδου.

Πληθυσμός 
Σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο, έως το 1974 το Τραχώνι ήταν μεικτό χωριό, δηλαδή ζούσαν σε αυτό Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι. Η πλειοψηφία των κατοίκων ήταν Ελληνοκύπριοι. Τον Ιανουάριο του 1964, λόγω των δικοινοτικών διαταραχών, οι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι του μετακινήθηκαν στον Ασώματο. Τον Φεβρουάριο μετακινήθηκαν, μαζί με τους Τουρκοκύπριους του Ασώματου, στην Επισκοπή και στα Κάτω Πολεμίδια. Τα επόμενα χρόνια ελάχιστοι επέστρεψαν στο Τραχώνι.

Κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής του 1974, οι Τουρκοκύπριοι που έμεναν στο Τραχώνι ή είχαν εγκατασταθεί σε άλλα χωριά της περιοχής, μετακινήθηκαν στη Βρετανική Βάση Ακρωτηρίου. Τον Φεβρουάριο του 1975 μετακινήθηκαν από την Τουρκία στο βόρειο μέρος της Κύπρου στα πλαίσια της ανταλλαγής πληθυσμών.

Στο Τραχώνι παρέμειναν οι Ελληνοκύπριοι κάτοικοι του. Επιπρόσθετα, εγκαταστάθηκαν στο χωριό Ελληνοκύπριοι πρόσφυγες. Στο Τραχώνι δημιουργήθηκαν τέσσερις συνοικισμοί αυτοστέγασης εκτοπισμένων, γεγονός που οδήγησε στην αύξηση του πληθυσμού.

Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του Τραχωνίου όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο.

Εκκλησίες 
Στο χωριό υπάρχουν 2 εκκλησίες και 3 ξωκλήσια:
 Εκκλησία Αγίου Μάμα (νέα)
 Εκκλησία Αγίου Μάμα (παλαιά)
 Ξωκλήσι Αγίου Γεωργίου
 Ξωκλήσι Παναγίας Χρυσοσπηλιώτισσας
 Ξωκλήσι Παναγίας Κατωκλησιώτισσας

Διάφορα 
Στο χωριό υπάρχει ένα δημόσιο νηπιαγωγείο, δύο δημόσια δημοτικά σχολεία, ένα δημόσιο γυμνάσιο και μια αγγλική σχολή. Επιπλέον, διαθέτει .

Αθλητική ζωή 
Στο Τραχώνι εδρεύουν 2 αθλητικά σωματεία:
 Εθνικόφρονα Σωματεία Κωνστάντιος & Ευριπίδης, η ποδοσφαιρική ομάδα του οποίου συμμετείχε μέχρι και την Γ΄ κατηγορία.
 Αθλητικό Σωματείο Αναγέννηση, η ποδοσφαιρική ομάδα του οποίου συμμετείχε μέχρι και την Γ΄ κατηγορία.
Έδρα των ποδοσφαιρικών ομάδων των δύο σωματείο είναι το .

Παραπομπές

Πηγές

Βιβλιογραφία

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Κοινότητες της Επαρχίας Λεμεσού
Γεωγραφία του Ακρωτηρίου και Δεκέλειας