Κατάλογος Κάστρων Νομού Ηρακλείου

Ο παρακάτω κατάλογος των κάστρων, των φρουρίων και των λοιπών οχυρωματικών μνημείων του Νομού Ηρακλείου, είναι ταξινομημένος κατά ουσιαστική αλφαβητική σειρά (χωρίς δηλαδή τα προθέματα ακρόπολη, κάστρο, καστέλι, πύργος, μπούρτζι κλπ).

Σημαντικό ρόλο στην ανεύρεση, ανασκαφή, ανάδειξη, κήρυξη ως ιστορικά διατηρητέων και τη συντήρηση των οχυρωματικών μνημείων του νομού εκτελούν οι εξής υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού: ΚΓ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (ΚΓ’ ΕΠΚΑ), που έχει έδρα το Ηράκλειο Κρήτης και αρμοδιότητα που εκτείνεται στο Νομό Ηρακλείου, η 13η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων (13η ΕΒΑ), που έχει έδρα το Ηράκλειο Κρήτης και αρμοδιότητα που εκτείνεται στους Νομούς Ηρακλείου και Λασιθίου και η Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Κρήτης (ΥΝΜΤΕ Κρήτης), που έχει επίσης έδρα το  Ηράκλειο Κρήτης και είναι αρμόδια για τους Νομούς Ηρακλείου, Λασιθίου, Ρεθύμνου και Χανίων.

 Οχύρωμα της Αγίας Τριάδας, , Αγία Τριάδα (Ηράκλειο Κρήτης), πρωτομινωϊκός οικισμός, πεδιάδα Μεσαράς, Καμηλάρι Ηρακλείου
 Οχύρωμα του Αγίου Γεωργίου Γουβών, υστερομινωικός οικισμός, Κάτω Γούβες Ηρακλείου
 Ακρόπολη των Αγίων Δέκα, βυζαντινές οχυρώσεις στις θέσεις, Περβολόπετρα, Αρμή, Προφήτη Ηλία, Άγιοι Δέκα Ηρακλείου
 Οχύρωμα στον Αγκάραθο, θέση Αγκάραθος, μινωικός οικισμός, Σμάρι Ηρακλείου
 Οχύρωμα στο Αγκιναροπάπουρο, θέση "Αγκιναροπάπουρο", Λέντας Ηρακλείου
 Πύργος του Αγριολίδη, Καμηλάρι Ηρακλείου
 Ακρόπολη Αμνισού, αρχαία Αμνισός ή Αμνισσός, επάνω και γύρω από τον λόφο "Παλιόχωρα", Ελαία Ηρακλείου
 Πύργος του Αμπελούζου, Αμπελούζος Ηρακλείου
 Οχύρωμα στον Ανισαρά Γουβών, ρωμαϊκός οικισμός, Κάτω Γούβες Ηρακλείου
 Κτίριο της Ανωγειανάκη, άμεσα συνδεδεμένο με τη Μάχης της Κρήτης 
 Ακρόπολη Αρκάδων Κρήτης, αρχαία πόλη Αρκάδες Κρήτης ή Αρκαδία Κρήτης, θέση Προφήτης Ηλίας, Αφρατί Ηρακλείου
 Ακρόπολη Αρχάνων, αρχαία πόλη Αρχάνες, Επάνω Αρχάνες Ηρακλείου
 Μέγαρο του Βαθυπέτρου, θέση "Πίσω Λειβάδια," υστερομινωικό κέντρο διοίκησης, Βαθύπετρο Ηρακλείου
 Οχύρωμα Γαλατιανή Κεφάλα, ανάμεσα στις κοινότητες Αρκαλοχωρίου και Βόνης, μινωικός οικισμός, Χουμέρι Ηρακλείου και Γαλατάς Ηρακλείου
 Οχύρωμα στον Γερόκαμπο, θέση "Γερόκαμπος", Λέντας Ηρακλείου
 Ιερό Κορυφής Γιούχτα, με «ισχυρό περίβολο»,  στην "Ψηλή Κορφή", στο όρος Γιούχτας
 Ακρόπολη Γόρτυνας, , αρχαία Γόρτυνα, στην πεδιάδα της Μεσαράς ανάμεσα στις κοινότητες Αγίων Δέκα, Αμπελούζου και Μητροπόλεως
 Ακρόπολη της νήσου Δίας, προϊστορικό τείχος στη χερσόνησο Αγ. Γεωργίου, προϊστορικοί και ιστορικοί οικισμοί, νήσος Δίας Ηρακλείου
 Ενετικά Τείχη του Ηρακλείου, , Ηράκλειο Κρήτης
 Καστροπολιτεία Ηρακλείου, διάφορα σημεία της πόλης Ηράκλειο Κρήτης
 Μεγάλος Κουλές του Ηρακλείου, , Ηράκλειο Κρήτης
 Μικρός Κουλές του Ηρακλείου, μόνο ιστορικές αναφορές, κατεδαφίστηκε το 1936, Ηράκλειο Κρήτης
 Στρατώνας του Ηρακλείου, στρατώνας του1883, σήμερα στεγάζονται διάφορες Δημόσιες Υπηρεσίες, Ηράκλειο Κρήτης
 Ακρόπολη Ινάτου, θέσεις "Λαρνάκι", "Αλιόρι", "Κράσα", αρχαία πόλη Ίνατος ή Είνατος, Τσούτσουρος Ηρακλείου
 Καινούριο Καστέλι ή Ψηλό Καστέλι, Castel Nuovo, Novo Proptio, Νέο (Καινούργιο) Καστέλι, Βούργος, στην πεδιάδα της Μεσαράς,
 Πύργος του Καινούργιου Χωριού ή Πύργος του Μπαλμπακάκη, Καινούργιο Χωριό Ηρακλείου
 Οχύρωμα στο Καλαμάκι Ηρακλείου, αρχαίος οικισμός, κοινότητα Καμηλαρίου, Καλαμάκι Ηρακλείου
 Φρούριο της Καλλονής, ή Φρούριο των Θόλων ή Θόλοι,  θέση "Θόλοι", ανατολικά του ναού των Αγίων Αποστόλων, Καλλονή Ηρακλείου
 Κτίριο του Καπετάν Δημήτρη Τσικριτζή, αρχηγείο του οπλαρχηγού, Καπετάν Δημήτρη Τσικριτζή στην Κρητική Επανάσταση (1866-1869), Ζαρός Ηρακλείου
 Οχύρωμα στα Καπετανιανά, μινωικός οικισμός Καπετανιανά Ηρακλείου
 Κάστρο των Καστελλιανών ή Κάστελλο Καστελλιανών ή Ριζόκαστρο ή Belvedere και Belvedere proprio, θέση λόφος Καστέλλο, Καστελλιανά Ηρακλείου, (Άνω και Κάτω).
 Κάστρο του Καστελλίου Ηρακλείου, ή Καστέλι Πεδιάδας ή Pediada proprio, μινωικός οικισμός & βυζαντινή και ενετική οχύρωση, Καστέλλι Ηρακλείου
 Φρούριο του Καταλαγαρίου, ή Παλαιόχωρα ή Κάστελος της Σκιλούς  θέση Παλαιοχώρα, Καταλαγάρι Ηρακλείου και Σκιλλούς ή Καλλονή Ηρακλείου
 Μετόχι του Κατεχάκη,  συνδεδεμένο με τον Γεώργιο Κατεχάκη, Κάτω Καλέσια Ηρακλείου & Άνω Καλέσια Ηρακλείου
 Κάστρο του Κερατοκάμπου & Ακρόπολη Κεραίας, Αρχαία Κεραία, ύψωμα Κέρατο ή Βίγλα, Κερατόκαμπος Ηρακλείου
 Οχύρωμα στον Κερατόκαμπο, μινωικός οικισμός, θέση Καστρί, Τράπεζα,Κερατόκαμπος Ηρακλείου
 Οχύρωμα στη περιοχή Κεφάλα, θέση Περιοχή "Κεφάλα", αρχαίος οικισμός, Τοπική Κοινότητα Αστριτσίου
 Οχύρωμα Κεφάλα στους Βάκιωτες, θέση Κεφάλα στους Βάκιωτες, ελληνορωμαϊκός οικισμός, Σοκαράς Ηρακλείου
 Κνωσός,  αναφορά ως εξουσιαστικό - διοικητικό κέντρο της μινωικής περιόδου, αρχαία Κνωσός
 Ακρόπολη Κομμού, , αρχαία πόλη Κομμός, Κομός Ηρακλείου
 Άνω Πύργος του Κουρμούλη, Κουσές Ηρακλείου
 Πύργος του Κουρμούλη, Κουσές Ηρακλείου
 Ακρόπολη Λασσαίας, θέση Άγιος Χρυσόστομος, Καραβόβρυση, νήσος Τράφος, πρόκειται για το Λιμάνι της αρχαίας Γόρτυνας, Καλοί Λιμένες Ηρακλείου
 Οχύρωμα στον Ληστή Κερατόκαμπου, θέση "Ληστής", μινωικός οικισμός νεοανακτορικής περιόδου, Κερατόκαμπος Ηρακλείου
 Ακρόπολη Λυκάστου  ή Παλάτι,  θέση Προφήτης Ηλίας, Ηράκλειο Κρήτης
 Ακρόπολη Λύττου, ή Λίτος ή Λύττος ή Λύκτος, αρχαία πόλη Λύττος, Λυττός Ηρακλείου, (πρώην Ξιδάς)
 Κουλές του Μαγαρικαρίου, Μαγαρικάρι Ηρακλείου
 Παλαιόκαστρο του Μαλεβιζίου, , ή Παλαιόκαστρο Ηρακλείου
 Καστέλι Μαλεβυζίου, Malvicino ή Malvesìn, 
 Τάρμαρος, αναφορά ως εξουσιαστικό - διοικητικό κέντρο της μινωικής περιόδου, αρχαία Τάρμαρος, Μάλια Ηρακλείου
 Ακρόπολη Ματάλων, , επίνειο (=λιμάνι) της Φαιστού, Μάταλα Ηρακλείου
 Καστρόσπιτο του Ματζαπετάκη, Αμπελούζος Ηρακλείου, Καινούργιο Χωριό Ηρακλείου
 Φρούριο των Μελεσών, ή Κάστελος, Castello del Corner, θέση "Κάστελλος", Μελέσαι, Μελέσες Ηρακλείου
 Φρούριο της Μέλισας ή Μέλισα ή Meglissa, Άγιος Θωμάς Ηρακλείου (Μονοφατσίου)
 Ακρόπολη Μιαμού, αρχαία πόλη Μίαμος, μεταξύ ακρωτηρίων Λέοντος και Ξαμμιδούρι, Λέντας Ηρακλείου
 Οχύρωμα στη Μιτατούλια Κερατόκαμπου, θέση "Μιτατούλια",  μινωικός οικισμός νεοανακτορικής περιόδου, Κερατόκαμπος Ηρακλείου
 Κάστρο του Μονοφατσίου ή Μονοφάτσι, ή Bonifacio ή Bonifacio proprio ή castello dopio ή Επάνω Καστέλι και Τσιφούτ Καστέλι, στην πεδιάδα της Μεσαράς, Μονοφάτσι
 Οχύρωμα στα Μπαΐρια, θέση λόφος "Μπαϊρια" ή "Τζαφέρ Παπούρα", Γάζι Ηρακλείου
 Οχύρωμα στη Νέα Άρβη, θέσεις "Καμίνι", "Ξενοτάφοι" και "Αγία Ειρήνη", μινωικός οικισμός, Νέα Άρβη Ηρακλείου & Άρβη Ηρακλείου
 Κάστρο του Νικηφόρου Φωκά & Ακρόπολη Λυκάστου, , ή Φρούριο Τεμένους, ύψωμα Ρόκα, αρχαία Λύκαστος, Προφήτης Ηλίας Ηρακλείου
 Οικία του οπλαρχηγού Ξανθουδίδη, αρχηγείο του οπλαρχηγού της Κρητικής Επανάστασης του 1878, Αντώνη - Ζωγράφου Ξανθουδίδη, Αβδού Ηρακλείου
 Οχύρωμα στο Ξεπάτωμα Γουβών, υστερομινωικός οικισμός, Κάτω Γούβες Ηρακλείου
 Οχύρωμα στο Όρος Δίκτη, οροσειρά Δίκτη, εκτείνεται και στη περιοχή της Ιεράπετρας Ν. Λασιθίου
 Οχύρωμα στο Όρος Καρφί, μινωικός οικισμός, οροσειρά Καρφί, Κερά Ηρακλείου
 Οχύρωμα στην Παπούρα, θέση "Παπούρα", Λέντας Ηρακλείου
 Ακρόπολη Πρινιά,  αρχαία πόλη Πρινιάς, Πρινιάς Ηρακλείου
 Οχύρωμα στη Πλάκα Κερατόκαμπου, θέση "Πλάκα", μινωικός οικισμός νεοανακτορικής περιόδου, Κερατόκαμπος Ηρακλείου
 Πύργος Πυργιώτισας ή Priotissa, δεν διασώζονται ίχνη, μόνο ιστορικές αναφορές
 Οχύρωμα του Προφήτη Ηλία Αρκαλοχωρίου, ελληνιστικός οικισμός, Αρκαλοχώρι Ηρακλείου
 Ακρόπολη Ρυτίου, αρχαίο Ρύτιον, θέση Κεφάλας  Ροτάσι Ηρακλείου
 Οχύρωμα στο Σκουροχάρακο Κερατόκαμπου, θέση "Σκουροχάρακο" ή "Σκούρος" Κερατόκαμπου, πρωτομινωικός οικισμός, Κερατόκαμπος Ηρακλείου
 Οχύρωμα στο Σμάρι, περιοχή Μονής Καλλέργη, μινωϊκός οικισμός, Σμάρι Ηρακλείου
 Οχυρώματα Σοκαρά Ηρακλείου, θέσεις: Μέλισσες, Αγία Αναστασία, Χαλικιάς, Κούτσουρου και Γυροχώρι, μινωικοί οικισμοί, Σοκαράς Ηρακλείου
 Οχύρωμα στα Σπιτάκια, Θέση "Σπιτάκια", μινωικός οικισμός, Σμάρι Ηρακλείου
 Οχυρώματα της Τρυπητής, ανάμεσα στις κοινότητες Μιαμούς και Σταβιών,
 Ακρόπολη Τυλίσου, αρχαία πόλη Τυλισός, μινωικός οικισμός, Τύλισος Ηρακλείου
 Φαιστός, αναφορά ως εξουσιαστικό - διοικητικό κέντρο της μινωικής περιόδου, αρχαία Φαιστός
 Οχύρωμα στο Φαφλάγκο, μινωϊκός οικισμός, Κάτω Σύμη Ηρακλείου
 Φρούριο Φόδελε, , Φόδελε Ηρακλείου
 Κάστρο του Χάρακα, , θέση ύψωμα Χαράκι, Χάρακας Ηρακλείου
 Πυργόσπιτο του Χουστουλάκη, Γαλιά Ηρακλείου
 Πυργόσπιτο του Ψυλλάκη, Πετροκεφάλι Ηρακλείου

Δείτε επίσης
Κατάλογος των Κάστρων της Ελλάδας

Αναφορές

Κατάλογοι που αφορούν την Ελλάδα
 
Νομός Ηρακλείου