Φώκια της Χαβάης

Η φώκια μοναχός της Χαβάης (Monachus schauinslandi - Μοναχός του Σάουινσλαντ) ζει στις ατόλλες και στα νησιά του αρχιπελάγους της Χαβάης και, όπως και ο στενός συγγενής της, η μεσογειακή φώκια, απειλείται άμεσα με αφανισμό.

Χαρακτηριστικά
Με το μακρόστενο σώμα τους, τον χονδρό, ευλύγιστο λαιμό, το κοντό και φαρδύ κεφάλι και τα κοντά πτερύγια μοιάζουν με όλες τις άλλες φώκιες και κυρίως με την μεσογειακή. Με μήκος μέχρι 2,40 μέτρα και βάρος 270 κιλά είναι λίγο μικρότερη από την τελευταία. Σε αντίθεση όμως με την μεσογειακή, τα θηλυκά της φώκιας της Χαβάης είναι μεγαλύτερα από τα αρσενικά, τα οποία φτάνουν τα 2,10 μέτρα και 200 κιλά. Είναι γκρίζες με καφέ στη ράχη ενώ στην κοιλιά πιο ανοιχτόχρωμες, χωρίς όμως το λευκό «μπάλωμα» της μεσογειακής φώκιας. Τα νεογέννητα έχουν μήκος περίπου 1 μέτρο και βάρος 15-18 κιλά και είναι καλυμμένα με μαύρη γούνα, η οποία αντικαθίσταται με κοντό τρίχωμα μετά από έξι εβδομάδες κατά την πρώτη έκδυση. Πολλές φορές οι φώκιες της Χαβάης φέρουν ορατά σημάδια και ουλές από αλιευτικά εργαλεία και επιθέσεις καρχαριών. Τα αισθητήρια μουστάκια στο ρύγχος είναι μαλακά και σκουρόχρωμα με λευκές απολήξεις, ενώ τα ρουθούνια της κοιτούν προς τα πάνω και όχι προς τα μπρος όπως στη μεσογειακή φώκια.

Ενδιαίτημα και τρόπος ζωής

Την βρίσκουμε στα λεγόμενα «Υπήνεμα Νησιά» του βορειοδυτικού αρχιπελάγους της Χαβάης. Εκτός αναπαραγωγικής περιόδου είναι μοναχικό ζώο, σε σχέση με τις άλλες φώκιες. Στις αμμουδερές τους παραλίες ξεκουράζεται και φέρνει στον κόσμο τα μικρά της. Τα 2/3 της ζωής της όμως τα περνάει μέσα στη θάλασσα. Πρόσφατες έρευνες έδειξαν πως, αντίθετα με παλαιότερες αντιλήψεις, περνούν αρκετό χρόνο για την τροφοσυλλογή τους σε μεγάλα βάθη πάνω από 160 οργιές (300 μέτρα), σε κάποιες περιπτώσεις ακόμη και 300 οργιές (550 μέτρα). Συνήθως δεν απομακρύνονται από το αρχιπέλαγος, αν και έχουν εντοπιστεί μεμονωμένα ζώα στις ατόλλες Τζόνστον, Παλμύρα και Ουέηκ που απέχουν 1.150, 1.800 και 3.700 χιλιόμετρα από την Χαβάη αντίστοιχα. Το διαιτολόγιο της φώκιας της Χαβάης αποτελείται κυρίως από οστεϊχθύες (79%) αλλά και από κεφαλόποδα (16%) και καρκινοειδή (5%).

Κατάσταση
Χαρακτηρίζεται ως κρισίμως κινδυνεύον με αφανισμό από την Διεθνή Ένωση Προστασίας της Φύσης. Υπολογίζεται πως έχουν απομείνει γύρω στα 1000 ζώα, αριθμός όμως που συνεχίζει να μειώνεται παρά τα μέτρα προστασίας που πάρθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες. Η καταστροφή των βιοτόπων της, η υπεραλίευση και η καταδίωξη από τους ψαράδες είναι οι μεγαλύτερες απειλές για την επιβίωση της. Σε αυτές προστίθεται και η περιορισμένη γενετική ποικιλομορφία των εναπομεινάντων φωκών αλλά και οι φυσικοί εχθροί μέσα στην θάλασσα: ο καρχαρίας τίγρης και ο καρχαρίας των Γκαλαπάγκος. Αυτή η περιορισμένη γενετική ποικιλομορφία οφείλεται στην κατακόρυφη μείωση του πληθυσμού και είναι το αποτέλεσμα του ανελέητου κυνηγιού της φώκιας από τον άνθρωπο κατά τον 19ο αιώνα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την μειωμένη φυσική επιλογή και ικανότητα του είδους να προσαρμοστεί στις περιβαλλοντικές πιέσεις αυξάνοντας τον κίνδυνο του αφανισμού.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Βίντεο του National Geographic με την φώκια να αναζητά τροφή στο βάθος του ωκεανού 
Η φώκια της Χαβάης στον ιστότοπο της MOm

Χαβαης