Κολλυτός

Ο Κολλυτός ή  Κολυττός (), (ο δήμος: Κολλυτού) ήταν αρχαίος οικισμός - πόλη και δήμος της Αιγηίδας (περιοχή της Αρχαίας Αττικής και φυλή της αρχαίας Αθήνας).

Ονομασία
Ο δήμος πήρε το όνομά του  από τον μυθικό επώνυμο ήρωα Κολλυτό (ή Κολυττό)  πατέρα του Διόμου, ο οποίος ήταν φίλος του Ηρακλή.

Τοποθεσία του αρχαίου δήμου 
Ο δήμος του Κολλυτού, ήταν δήμος του Άστεως. Αν και δεν το πιστοποιούν κατηγορηματικά οι αρχαιολογικές έρευνες, βρισκόταν μέσα από το Θεμιστόκλειο τείχος, νότια του Αρείου Πάγου, στη νοτιοδυτική πλευρά της Ακρόπολης, και νοτιοδυτικά της Αγοράς της αρχαίας Αθήνας και κοντά στον δήμο της Μελίτης με τον οποίο είχε δυσδιάκριτα όρια. Ακριβώς για το λόγο αυτό πιστεύεται ότι ο δήμος του Κολλυτού συνόρευε ή ήταν αρχικά μέρος του δήμου της Μελίτης.

Ήταν στο κέντρο της πόλης, σε πολύ νευραλγικό σημείο. Ο κεντρικός δρόμος είχε μεγάλη εμπορική κίνηση και σ' αυτόν είχαν τα σπίτια τους πολλοί γνωστοί πολίτες. Η «στενωπός του Κολλυτού» ήταν ο δρόμος όπου έμεναν οι εταίρες. 

Ο ερευνητής του 19ου αιώνα Διονύσιος Σουρμελής, πίστευε, ότι ο δήμος κατείχε τη μεσαία θέση μεταξύ Διομείας και Μελίτης, «συμπεριλαμβάνων την ενορίαν Καρύκη, τα περί τας οδούς Σταδίου, και Βουλευαρίου από του βασιλικού τυπογραφείου, της οικίας του Πρόκενς, και τα πέριξ μέχρι των Διομείων Πυλών, συμπεριλαμβανομένων και των Ανακτόρων».

Η συμμετοχή του δήμου στην αρχαία Βουλή
Ο δήμος, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές, ως μέλος της Αιγηίδας φυλής, συμμετείχε με 3 βουλευτές στην αρχαία Βουλή των 500, κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.). Κατά τη δεύτερη (307/306 – 224/223 π.Χ.) και την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.) ο δήμος αντιπροσωπευόταν με 4 βουλευτές στη Βουλή των 600. Κατά την τέταρτη (201/200 π.Χ. – 126/127) και την πέμπτη περίοδο (126/127 – 3ος αιώνας) είναι άγνωστος ο αριθμός βουλευτών–αντιπροσώπων του δήμου.

Οι κάτοικοι του Κολλυτού 
Ο δημότης του αρχαίου Κολλυτού  ονομαζόταν Κολλυτεύς.
Στο στενό κεντρικό δρόμο του δήμου υπήρχε πολυσύχναστη αγορά. Ο Κολλυτός ήταν από τους πλουσιότερους δήμους της πόλης της αρχαίας Αθήνας και υπήρχαν αρκετές κατοικίες αριστοκρατών. Ο Greg Anderson υποστηρίζει ότι ο Πεισίστρατος είχε σπίτι εκεί. 
Λόγω της «στενωπού του Κολλυτού» και της εκεί κοσμοπολίτικης και πολυσύχναστης εμπορικής ζωής, σύμφωνα με τον Τερτυλλιανό, εθεωρείτο ότι τα παιδιά που γεννιούνταν στον Κολλυτό, ωρίμαζαν πιο γρήγορα από τα παιδιά άλλων περιοχών και μάθαιναν να μιλάνε ένα μήνα νωρίτερα.

Στο δήμο αυτό γιορτάζονταν τα κατ' αγρούς Διονύσια,  γεγονός το οποία δείχνει ότι πιθανώς ο δήμος ήταν επίσης σημαντικό γεωργικό κέντρο και άρα ίσως υπήρχαν εκεί ελεύθεροι χώροι με αγροκτήματα. Ο πρώτος Αθηναίος πολίτης στον οποίο επιβλήθηκε η ποινή του οστρακισμού ήταν από τον Κολλυτό, ο Ίππαρχος, γιος του Χάρμου και συγγενής του Πεισίστρατου. 

Ο Αισχίνης απήγγειλε στο θέατρο του Διονύσου του δήμου παίζοντας σε τρίτους ρόλους, αλλά αποδοκιμάστηκε και θεωρήθηκε ντροπή για τον κλάδο αυτό. Τελικά εγκατέλειψε το θέατρο και ασχολήθηκε με την πολιτική.

Προσωπικότητες από τον Κολλυτό 
Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από το δήμο του Κολλυτού, όπως ο βουλευτής Γάιος ο Κολλυτεύς (Γάιος Οφέλλιος Αρίστων), ο ρήτορας Γλαύκιππος ο Κολλυτεύς γιος του Διονυσίου, ο Γλαύκιππος ο Κολλυτεύς ο γηραιότερος πατέρας του Υπερείδη, ο πολιτικός και συγγραφέας λόγων Γλαύκιππος ο Κολλυτεύς ο νεότερος γιος του Υπερείδη, ο Γλαύκων ο Κολλυτεύς γιος του Αρίστωνος, ο διαιτητής Γλαυκωνίδης ο Κολλυτεύς, ο χλαμυδοποιός Δημέας ο Κολλυτεύς, ο γραμματέας της αρχαίας Βουλής Δημήτριος ο Κολλυτεύς, ο κληρούχος και βουλευτής Σάμου Δημοκλής ο Κολλυτεύς, ο βουλευτής Δίων ο Κολλυτεύς γιος του Δίωνος κ.α.  Από τους πλέον γνωστούς, οι οποίοι είχαν κάποιου είδους σχέση με τον δήμο ή την περιοχή του ήταν επίσης οι:
 Αγύρριος, γεννήθηκε τον πέμπτο αιώνα π.Χ., (είχε πολιτογραφηθεί),
 Τίμων ο Αθηναίος, γεννήθηκε τον πέμπτο αιώνα π.Χ., (είχε πολιτογραφηθεί),
 Πλάτων, γεννήθηκε το 428 π.Χ. ή 427 π.Χ., (είχε πολιτογραφηθεί),
 Υπερείδης, γεννήθηκε το 390 π.Χ. ή 389 π.Χ., (είχε πολιτογραφηθεί),

Φωτογραφικό υλικό

Δείτε επίσης 
 Αρχαία Αθήνα
 Αιγηίδα φυλή

Παραπομπές - σημειώσεις

Πηγές – βιβλιογραφία
Πρωτογενείς πηγές 
 Λουκιανός, «Τίμων ή Μισάνθρωπος», 7.
 Πατριάρχης Φώτιος Α´, «Μυριόβιβλος» ή «Βιβλιοθήκη», 375b.
 Στράβων, «Γεωγραφικά», Α' 4.7.
 Ελληνικές επιγραφές - IG  Κολλυτ Attica (IG I-III).

Δευτερογενείς πηγές
 Collytus, στην ιστοσελίδα: referenceworks.brillonline.com,
  Ουίλλιαμ Σμιθ,  Athenae
 John S. Traill: The political organization of Attica: a study of the demes, trittyes, and phylai, and their representation in the Athenian Council,“Attica”. Princeton: American School of Classical Studies at Athens (ASCSA), 1975, ISBN 978-0-87661-514-0
 John S. Traill: Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica. Athenians Victoria College, Toronto 1986, p. 127.
 Peter Siewert, "Die Trittyen Attikas und die Heeresreform des Kleisthenes", C.H. Beck, München 1982, ISBN 3406080634, ISBN 9783406080630
 Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, τόμος 34, σελ. 325.
 Σαράντος Ι. Καργάκος, «Ιστορία των αρχαίων Αθηνών», 1ος τόμος.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 
 
 Kollytos, SW Agora, S Areopagos , στις ιστοσελίδες: http://imperium.ahlfeldt.se & https://web.archive.org/web/20170808012018/http://dare.ht.lu.se/, Ψηφιακός Άτλας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ("Digital Atlas of the Roman Empire", Johan Ahlfeldt, Department of Archaeology and Ancient History, Lund University, Sweden), Πανεπιστήμιο Λουντ, Λουντ, Σουηδία, πρόγραμμα: Pelagios.

Δήμοι της Αρχαίας Αττικής
Αρχαία Αθήνα