Σπαρτιά Αχαΐας

Η Σπαρτιά είναι μικρό χωριό της Αχαΐας. Ανήκει από το 2010 στο Δήμο Ερυμάνθου. Βρίσκεται στις παρυφές του Ερύμανθου. Στην ομώνυμη τοπική κοινότητα υπάγεται και ο οικισμός του Κυπαρισσίου.

Ιστορία
Βυζαντινές πηγές του 1395 αναφέρουν ότι υπήρχε στην περιοχή ο "κουλάς του Γρεβενού" ενώ αναφέρεται ότι το λεγόμενο "κάστρο του Γρεβενού" καταλήφθηκε την περίοδο 1460-1463 από τους Οθωμανούς. Δεν είναι όμως σίγουρο, αν αυτές οι αναφορές αναφέρονται και στο ομώνυμο χωριό. Κατά μία άποψη, ιδρύθηκε το χωριό με το όνομα Γρεβενό από "Ασπροποταμίτες που κατέβηκαν στην Αχαΐα μετά την εξέγερση των Βλάχων της Καλαμπάκας εναντίον των Τούρκων το 1611". Στην περιοχή του χωριού υπήρχε μέχρι το 1835 η σήμερα διαλυμένη μονή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, της οποίας η ύπαρξη μαρτυρείται τουλάχιστον από το 1638 της οποίας εκποιήθηκε η περιουσία με σχετική απόφαση το 1837.

Στα 1700 αναφέρεται και στη βενετική απογραφή Grimani ως Grevano και έχει πληθυσμό 12 οικογένειες (47 κάτοικοι). Ο οικισμός απείχε δυόμισι ώρες δρόμο στα 1885 από την Προστοβίτσα, την τότε έδρα του Δήμου Τριταίας. Στα 1903 ο Χρήστος Κορύλλος αναφέρει ότι το χωριό απείχε τέσσερις ώρες δρόμο από την Προστοβίτσα και ότι είχε σχολείο (γραμματείο).

Διοικητική εξέλιξη
Την 20/04/1835 προσαρτάται το Γρεβενό στον τότε Δήμο Ερυμανθίας. Με το ΦΕΚ 5Α της 08/03/1841 αποσπάται από το Δήμο Ερυμανθίας και προσαρτάται στον τότε Δήμο Τριταίας. Με το ΦΕΚ 256Α της 28/08/1912 αποσπάται από το Δήμο Τριταίας, μετονομάζεται σε Γρεβενά, και ορίζεται έδρα της κοινότητας Γρεβενών. Το παλιό όνομα του χωριού Γρεβενά διορθώνεται με το ΦΕΚ 125Α της 21/05/1956 σε Σπαρτιά. Με το ΦΕΚ 244Α της 04/12/1997, σύμφωνα με τη Διοικητική Μεταρρύθμιση "Καποδίστριας", προσαρτάται στο Δήμο Τριταίας μέχρι το 2010 που εντάχθηκε στο Δήμο Ερυμάνθου (ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010) βάσει της Διοικητικής Μεταρρύθμισης "Καλλικράτης".

Δημογραφικά στοιχεία
Συγκεντρωτικά, η δημογραφική εξέλιξη του οικισμού σύμφωνα με τις εθνικές απογραφές είναι η εξής:

Προσωπικότητες
 Θεόδωρος Κ. Στεφανόπουλος: Ομότιμος καθηγητής του τμήματος θεατρικών σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών και μεταφραστής αρχαίων κειμένων

Λοιπά στοιχεία
Για το παλιό όνομα του χωριού υπάρχουν απόψεις τόσο για σλάβικη πρόέλευσή του όσο και για βλάχικη ενώ το σημερινό όνομα του χωριού προέρχεται από το ομώνυμο φυτό που φύεται σε αφθονία στην ευρύτερη περιοχή. Οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται με την κτηνοτροφία. Αναφέρεται στην περιφέρεια του χωριού τοποθεσία με ονομασία Δαφνούλα (πρώην: Γριβόνι).

Δείτε επίσης
 Άγιοι Πάντες Τριταίας

Παραπομπές και υποσημειώσεις

Πηγές
 Αποτελέσματα της Απογραφής Πληθυσμού-Κατοικιών 2011 που αφορούν στο Μόνιμο Πληθυσμό της Χώρας, Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, τχ. 2ο, φ. 3465 (28 Δεκεμβρίου 2012).
 Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001, Αθήνα 2004. ISBN 960-86704-8-9.
 Χρήστου Π. Κορύλλου, Χωρογραφία της Ελλάδος. Α'. Νομός Αχαΐας, Εκ του Τυπογραφείου των Καταστημάτων "Ανέστη Κωνσταντινίδου", Εν Αθήναις 1903.
 Νέος χωρογραφικός πίναξ. Συνταχθείς και εκδοθείς εγκρίσει του Υπουργείου των Στρατιωτικών υπό Ιωάννου Εμ. Νουχάκη ανθυπασπιστού του Πεζικού, Εκ του Τυπογραφείου του Υπουργείου των Στρατιωτικών, Εν Αθήναις 1885.

Βιβλιογραφία
 Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010.
 Κώστας Ν. Τριανταφύλλου, Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Τόμος Β', Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995, Τρίτη Έκδοση, λήμμα Σπαρτιά.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Δήμος Ερυμάνθου. Δημοτική Ενότητα Τριταίας. erymanthou.gov.gr. Ανακτήθηκε: 08/11/2017.
 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Σπαρτιάς Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 08/11/2017.
 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Σπαρτιάς Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 08/11/2017.
 Σπαρτιά Αχαΐας. wikimapia.org

Χωριά του νομού Αχαΐας
Δήμος Τριταίας
Δήμος Ερυμάνθου