Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης Πανεπιστημίου Πατρών

Η Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Πατρών ιδρύθηκε το 1966 και λειτουργεί ως αυτοτελής υπηρεσία του Πανεπιστημίου Πατρών.

Ιστορικό  
Σκοπός της είναι να καλύπτει τις εκπαιδευτικές, ερευνητικές και ακαδημαϊκές ανάγκες των χρηστών της και να υποστηρίζει την έρευνα και τη διδασκαλία μέσα από συλλογές, πηγές πληροφόρησης και υπηρεσίες που παρέχει. Παράλληλα, προωθεί τη γνώση και την έρευνα, εμπλουτίζεται με υλικό σύμφωνα με τις ανάγκες των χρηστών της και απασχολεί ειδικευμένο προσωπικό το οποίο καθοδηγεί τους χρήστες στη σωστή χρήση της πληροφορίας και των υπηρεσιών της. Παρέχει τη συλλογή και τις υπηρεσίες της στο διδακτικό και ερευνητικό προσωπικό του Πανεπιστημίου, στους φοιτητές του, στους  μεταπτυχιακούς φοιτητές του και υποψήφιους διδάκτορες, στο υπόλοιπο προσωπικό τους και στους εξωτερικούς χρήστες που επιθυμούν την χρήση της Βιβλιοθήκης. Για την χρήση όλων των υπηρεσιών της Βιβλιοθήκης απαιτείται εγγραφή και απόκτηση ειδικής κάρτας μέλους της Βιβλιοθήκης (με ανάλογες κατηγορίες χρηστών).

Η Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης εποπτεύεται από Εφορεία με τετραετή θητεία που ορίζεται από τη Σύγκλητο του Πανεπιστημίου. Η λειτουργία της Βιβλιοθήκης διέπεται από τον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας. Η Βιβλιοθήκη είναι μέλος του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών και του LIBER (Ligue des Bibliothèques Européennes de Recherche – Association of European Research Libraries).

Χώροι 

 Αναγνωστήρια. Σε κάθε όροφο του κτιρίου υπάρχουν αναγνωστήρια, συνολικού δυναμικού 400 θέσεων, για τη δυνατότητα μελέτης τεκμηρίων από τις συλλογές.
 Ηλεκτρονικοί υπολογιστές. Υπάρχουν στον χώρο της 44 θέσεις εργασίας με Η/Υ που είναι συνδεδεμένοι στο Διαδίκτυο και παρέχουν πρόσβαση σε πηγές πληροφόρησης.
 Εργαστήριο πολυμέσων. Το Εργαστήριο Πολυμέσων δίνει τη δυνατότητα στους χρήστες να διαχειριστούν και να χρησιμοποιήσουν κάθε μέσο και μορφή υλικού (εκπαιδευτικά και πληροφοριακά CD-ROMs πολυμέσων, κ.λπ.).
 Αίθουσα Εκδηλώσεων. Στον πρώτο όροφο λειτουργεί αίθουσα εκδηλώσεων και διαλέξεων με χωρητικότητα 70 ατόμων.
 Αιθουσα Εκπαίδευσης. Η Βιβλιοθήκη διαθέτει μία αίθουσα χωρητικότητας 20 ατόμων, στην οποία αναπτύσσει τα προγράμματα εκπαίδευσης και υποστήριξης των χρηστών της με σκοπό την επιμόρφωση τους στις υπηρεσίες της. Η αίθουσα διατίθεται και στο κοινό για τη φιλοξενία συναντήσεων ή παρουσιάσεων.
 Αίθουσες συνεργασίας. Για τις ομάδες εργασίας προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών που πρέπει να έχουν ένα χώρο συνάντησης σε καθημερινή βάση για την εκπόνηση των εργασιών τους, λειτουργούν 2 αίθουσες συνεργασίας.
 Θυρίδες ασφαλείας. Για την ασφάλεια των επισκεπτών της, η Βιβλιοθήκη προσφέρει 124 θυρίδες, όπου μπορούν να αφήσουν τα πράγματα τους καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής στους στους χώρους της.

Συλλογές 
Οι συλλογές της καλύπτει τα θέματα που θεραπεύουν οι Σχολές που υπάγονται στο Πανεπιστήμιο και για την ταξινόμηση της χρησιμοποιείται το Διεθνές Δεκαδικό Σύστημα Ταξινόμησης Dewey (DDC). Αποτελούνται από:

Έντυπες συλλογές 
Η ΒΚΠ διαθέτει τις παρακάτω έντυπες συλλογές, οι οποίες είναι αναζητήσιμες στον κατάλογο της ΒΚΠ "Νηρέας", ο οποίος διατίθεται ελεύθερα σε καθε ενδιαφερόμενο.

Βασική Συλλογή: Η Βασική Συλλογή (ΒΣ) εκτείνεται στον πρώτο και δεύτερο όροφο του κτιρίου. Η συλλογή αυτή υποδιαιρείται σε μικρότερες συλλογές, όπως η συλλογή πληροφοριακού υλικού (εγκυκλοπαίδειες, λεξικά, εγχειρίδια, μονογραφίες, σειρές μονογραφιών κλπ), η συλλογή βιβλίων μεγάλου σχήματος και η συλλογή πολλαπλών αντιτύπων, οι οποίες βρίσκονται είτε σε ειδικά ράφια στον πρώτο όροφο, είτε σε ειδικούς αποθηκευτικούς χώρους. Όλα τα βιβλία της Βασικής Συλλογής των κατηγοριών 000 έως 799 βρίσκονται στο δεύτερο όροφο της ΒΚΠ, ενώ τα βιβλία των κατηγοριών 800 έως 999 βρίσκονται στον πρώτο όροφο.

Εγχειρίδια, βιβλία αναφοράς, λεξικά και εγκυκλοπαίδειες βρίσκονται στο Πληροφοριακό Αναγνωστήριο, το οποίο βρίσκεται στον πρώτο όροφο και η χρήση των βιβλίων της συλλογής αυτής επιτρέπεται μόνον εντός των χώρων της βιβλιοθήκης. Η ΒΚΠ διαθέτει επίσης τη συλλογή των διδακτικών εγχειριδίων του Ευδόξου, η οποία βρίσκεται σε ειδικούς αποθηκευτικούς χώρους. Για πρόσβαση σε αυτό το υλικό, οι δικαιούχοι χρήστες, μπορούν να ζητούν πληροφορίες από το Γραφείο Δανεισμού.

Συλλογή Περιοδικών: Η ΒΚΠ διαθέτει συλλογή έντυπων περιοδικών, πολλά εκ των οποίων προέρχονται από τις πρώτες ημέρες της λειτουργίας του Πανεπιστημίου. Τα περιοδικά αυτά φυλάσσονται στο ισόγειο της ΒΚΠ, σε χώρο που δεν είναι προσβάσιμος για το κοινό, και το πλήθος των τίτλων ξεπερνά τους 3.500.

Δωρεές: Η ΒΚΠ φιλοξενεί στους χώρους της συλλογές βιβλίων που δωρήθηκαν από επιφανείς συμπολίτες μας. Η κυριότερη εξ αυτών, η Βιβλιοθήκη Γενικής Παιδείας Β.Β. Αντωνόπουλου, βρίσκεται στον τρίτο όροφο σε μη προσβάσιμο για το κοινό χώρο. Το υλικό όλων των δωρεών είναι αναζητήσιμο μέσω του καταλόγου της ΒΚΠ «Νηρέα», όμως η δυνατότητα δανεισμού του ποικίλει.

Διδακτορικές Διατριβές: Η ΒΚΠ διατηρεί στη συλλογή της τις διδακτορικές διατριβές που έχουν εκπονηθεί στο Πανεπιστήμιο Πατρών. Οι διατριβές αυτές μπορούν να αναζητηθούν μέσα από το ιδρυματικό αποθετήριο «Νημερτής» και τον κατάλογο της ΒΚΠ «Νηρέα». Τα έντυπα των διδακτορικών διατριβών βρίσκονται στο Αναγνωστήριο Ερευνητών στο ισόγειο της ΒΚΠ.

Κέντρο Ευρωπαϊκής Τεκμηρίωσης: Η συλλογή του ΚΕΤ περιλαμβάνει όλες τις επίσημες εκδόσεις των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και δανείζεται στο κοινό. Η χρήση του οπτικοακουστικού υλικού και των περιοδικών είναι δυνατή μόνο εντός των χώρων της βιβλιοθήκης για μελέτη. Το Κέντρο στεγάζεται στον τρίτο όροφο της Βιβλιοθήκης.

Ψηφιακές Συλλογές 
Η Βιβλιοθήκη έχει αναπτύξει -σε συνεργασία με άλλους φορείς- κατά τη διάρκεια των προηγούμενων ετών ψηφιακές συλλογές, οι οποίες διατίθενται ελεύθερα στο κοινό. Το μεγαλύτερο μέρος των συλλογών αυτών παρέχεται -μέσω των κατάλληλων πρωτοκόλλων- στην πανευρωπαϊκή ψηφιακή βιβλιοθήκη Europeana. Οι συλλογές αυτές είναι:

 Κοσμόπολις. Περιλαμβάνει το πλήρες κείμενο 14 φιλολογικών και λογοτεχνικών περιοδικών από το 1834 έως το 1930.
 Πλειάς. Περιλαμβάνει το περιεχόμενο 36 τίτλων ελληνικών περιοδικών του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα.
 Δανιηλίς. Περιλαμβάνει ιστορικά περιοδικά που εκδίδονταν στην περιοχή των Πατρών ή η θεματολογία τους αφορά την περιοχή.
 Διογένεια. Συλλέγει τεκμήρια μνήμης, υψηλής ιστορικής σημασίας για το Πανεπιστήμιο Πατρών, την Πάτρα, την Αχαΐα και την Ελλάδα.

Ηλεκτρονικές Συλλογές 
Η ΒΚΠ έχει πρόσβαση σε ηλεκτρονικά περιοδικά, ηλεκτρονικά βιβλία και βάσεις δεδομένων από όπου οι χρήστες μπορούν να ανακτήσουν το πλήρες κείμενο των τεκμηρίων που τους ενδιαφέρουν. Η συλλογή ηλεκτρονικών πηγών της ΒΚΠ περιλαμβάνει:

 Συνδρομές Πανεπιστημίου Πατρών. Το περιεχόμενο αυτό διατίθεται μόνο στην ακαδημαϊκή κοινότητα του Πανεπιστημίου Πατρών. Πρόκειται για μεμονωμένες συνδρομές σε ηλεκτρονικά περιοδικά και ηλεκτρονικά βιβλία διαφόρων εκδοτικών οίκων και επιστημονικών οργανισμών, βάσεις δεδομένων και αξιολογημένους δικτυακούς τόπους. 
 Συνδρομές ΣΕΑΒ. Το περιεχόμενο αυτό διατίθεται σε ολόκληρη την ελληνική ακαδημαϊκή κοινότητα μέσω του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, στην οποία συμμετέχει η ΒΚΠ. Πρόκειται για επιστημονικές πηγές εκδοτικών οίκων και παρόχων, όπως οι Elsevier, Cambridge University Press, Springer, Oxford University Press, ACM, Wiley, Taylor & Francis, Emerald, κ.α.

Αρχεία 
Η ΒΚΠ υποδέχεται και επιμελείται αρχεία στον ειδικό χώρο που έχει διαμορφώσει στο ισόγειο του κτιρίου της. Ο χώρος των αρχείων δεν είναι προσβάσιμος για κοινό, παρά μόνο μετά από επικοινωνία με το προσωπικό της.

Υπηρεσίες
Οι υπηρεσίες που διαθέτει η Βιβλιοθήκη είναι οι εξής:
Δανεισμός. Δικαίωμα δανεισμού έχουν όλοι οι εγγεγραμμένοι χρήστες της βιβλιοθήκης οι οποίοι κατέχουν έγκυρη κάρτα μέλους.
Παραγγελία βιβλιογραφίας. Πρόκειται για την υπηρεσία του διαδανεισμού, μέσω της οποίας οι χρήστες μπορούν να παραγγέλνουν βιβλιογραφία από άλλες βιβλιοθήκες, εάν δεν διατίθεται σε αυτήν.
Ασύρματο δίκτυο. Οι χρήστες της Βιβλιοθήκης έχουν την δυνατότητα χρήσης ασύρματου δικτύου.
Άτομα με Ειδικές Ανάγκες. Παρέχονται δύο σταθμοί εργασίας για την πρόσβαση των Α.Μ.Ε.Α. σε έντυπο και ηλεκτρονικό υλικό της Βιβλιοθήκης.
Ανοικτή Πρόσβαση. Από το 2004 η ΒΚΠ δραστηριοποιείται έντονα στο χώρο της Ανοικτής Πρόσβασης, σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, συμμετέχοντας σε εκδηλώσεις, πρωτοβουλίες και συνεργασίες και αναπτύσσοντας υπηρεσίες και περιεχόμενο. Στόχος της ΒΚΠ είναι να στηρίξει έμπρακτα την έκδοση επιστημονικών εργασιών των μελών του Πανεπιστημίου μέσα από διάφορα προγράμματα και πρωτοβουλίες τη δημιουργια και διάθεση περιεχομένου μέσω της πλατφόρμας ηλεκτρονικής δημοσίευσης "Πασιθέη" και του Ιδρυματικού Αποθετηρίου "Νημερτής", και την ενημέρωση για τις ευκαιρίες ή υποχρεώσεις των χρηματοδοτικών φορέων.
Διαχείριση βιβλιογραφίας. Η Βιβλιοθήκη συστήνει εργαλεία για την καλύτερη οργάνωση της βιβλιογραφικής πληροφορίας, ώστε αυτή να είναι δομημένη και επαναχρησιμοποιήσιμη. Παράλληλα παρέχει υποστήριξη σε ερευνητές για την διαχειρισή της βιβλιογραφίας μέσω οδηγών ή σεμιναρίων.
Βιβλιομετρικοί δείκτες.  Η Βιβλιοθήκη παρέχει στους ερευνητές του Πανεπιστημίου Πατρών εργαλεία αξιολόγησης των μέσων δημοσίευσης, στα οποία θέλουν να δημοσιεύσουν και να αποτιμήσουν την απήχηση της ερευνάς τους. Αυτό συχνά παίρνει τη μορφή της εύρεσης αναφορών (citations analysis) και της αποτίμησης των μέσων δημοσίευσης (impact factor). 
Έλεγχος πρωτοτυπίας. Η Βιβλιοθήκη υποστηρίζει τη χρήση της διαδικτυακής εφαρμογής TurnItIn για τον έλεγχο της πρωτοτυπίας επιστημονικών εργασιών και την αποτροπή φαινομένων λογοκλοπής. 
Εκτυπώσεις - φωτοτυπίες. Διατίθενται φωτοτυπικά μηχανήματα και εκτυπωτές για την εκτύπωση υλικού από το διαδίκτυο και για τη φωτοτύπηση υλικού που δε δανείζεται.

Τμηματικές Βιβλιοθήκες
Πέρα από τη Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφορήσης, που είναι η κεντρική μονάδα πληροφόρησης του Πανεπιστημίου Πατρών, υπάρχουν και οι ακόλουθες Τμηματικές Βιβλιοθήκες στα Τμήματα Επιστήμης Υλικών, Φυσικής, Χημείας, Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής, Ιατρικής, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Θεατρικών Σπουδών, και Φιλοσοφίας.

Ωράριο λειτουργίας
 Ιανουάριος - Ιούνιος: Η Βιβλιοθήκη λειτουργεί από Δευτέρα έως Παρασκευή τις ώρες 08:00 - 21:00.
 Ιούνιος - Αύγουστος: Λειτουργεί από Δευτέρα έως Παρασκευή τις ώρες 08:00 - 14:30.
 Σεπτέμβριος - Δεκέμβριος: Λειτουργεί από Δευτέρα έως Παρασκευή τις ώρες 08:00 - 21:00.

Η Βιβλιοθήκη είναι κλειστή κατά τις επίσημες αργίες, ενώ τις παραμονές το ωράριο είναι μειωμένο. Όλες οι αλλαγές ανακοινώνονται στην ιστοσελίδα της Βιβλιοθήκης.

Παραπομπές

Πηγές
 Επίσημη Ιστοσελίδα της Βιβλιοθήκης.
 Πανεπιστήμιο Πατρών – Βιβλιοθήκη. 

Πανεπιστημιου Πατρων
Πανεπιστήμιο Πατρών
Κτίρια και κατασκευές στην Πάτρα