Ποδάγρα (Λουκιανός)

Η Ποδάγρα ή τραγοποδάγρα ή τραγωδοποδάγρα, που εμφανίζεται σε ορισμένους κώδικες, είναι τραγωδία σε σατυρικό ύφος του Λουκιανού για τέσερεις ηθοποιούς: τον Ασθενή (ποδαγρόν), τη θεά Ποδάγρα, τον Άγγελο, τον Γιατρό, τον Χορό και τους Πόνους.

Η αυθεντικότητα του έργου
Πολλοί εκδότες των έργων του Λουκιανού θεωρούν ότι η Ποδάγρα είναι νόθο ποίημα, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι το ποίημα Ωκύπους  και η Ποδάγρα αποτελούν την αρχή και το τέλος του ίδιου έργου.

Ωστόσο Ο M.D. Macleod (ένας από τους μεταφραστές και σχολιαστές των έργων του Λουκιανού στην έκδοση Loeb) υποστηρίζει πως η ποδάγρα είναι σαφώς γνήσιο έργο. Το ύφος, η στιχουργική ικανότητα και η χρήση του ποιητικού λεξιλογίου προδίδουν ικανότατο συγγραφέα, που ξέρει να χειρίζεται τους ιάμβους και αναπαίστους, ακολουθώντας τους κανόνες σϋνθεσης τραγικών στίχων. Ένας άλλος εκδότης του έργου, ο J. Zimmermann, στηριζόμενος στη θέση του έργου στον κώδικα Γ (Λαυρεντιανός 10ου αι.), στη συγκρατημένη ασέβεια προς τους θεούς και στη στιχουργική δεξιοτεχνία τού δημιουργού, θεωρεί επίσης ότι η Ποδάγρα είναι γνήσιο έργο του Λουκιανού.

Η αιτία της συγγραφής
Ο λόγος που οδήγησε τον Λουκιανό να γράψει σατιρκό ποίημα για την ποδάγρα ήταν προσωπικός παρ΄όλο που στον Μένιππο και στα προς Κρόνον αναφέρει ότι η αρρώστια αυτή έπληττε μόνο τους πλούσιους, από το έργο Ηρακλής και τις σχετικές αναφορές στο Περί των επιμισθώ συνόντων (συντηρουμένων) διαφαίνεται πως ήταν και ο ίδιος θύμα της.

Επικρίσεις ποδάγρας για τα πολυμήχανα φάρμακα
Αφότου πρωτοεμφανίστηκε το ανθρώπινο γένος όλοι δοκιμάζουν να αφανίσουν τη δύναμή μου, ανακατώνοντας διαρκώς πολυμήχανα φάρμακα. Καθένας δοκιμάζει διαφορετικό τέχνασμα εναντίον μου· τρίβουν αρνόγλωσσα και σέλινα για να με πολεμήσουν, φύλλα μαρουλιού (θριδάκων) και αντράκλα (ανδράχνην), άλλοι τσουκνίδες (κνίδας), βολβούς, μήκωνα (παπαρούνα), άλλοι κουβαλούν φακές (φακούς), βρασμένα καρότα (σταφυλῖνον ἑφθόν), άλλοι φύλλα ροδακινιάς (Περσικών), ρόδια (σίδια), φύλλα καλοβρασμένου λάχανου (κράμβης), αλεύρι από κουκιά (άλευρα κυάμων), γύψο από την Πάρο· μαγειρεύουν φρύνους, αρουραίους (μυγαλάς), σαύρες, γάτες (γαλάς), ύαινες (υαίνας), αντιλόπες (τραγελάφους) αλεπούδες (αλώπεκας).

Για την Άτη , που έγραψε ο Όμηρος, είμαι εγώ αυτή που βαδίζει πάνω στο κεφάλι των ανδρών με ανάλαφρο βήμα. Οι πιο πολλοί όμως θνητοί με αποκαλούν Ποδάγρα, επειδή κυνηγώ τα πόδια.

Σημειώσεις

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
 Λουκιανός, Ποδάγρα, εκδ. Δαίδαλος 2008 ISBN 960-227-371-2

Έργα του Λουκιανού