Φιλύρα (φυτό)

{{Ταξινομοπλαίσιο
| όνομα = Φιλύρα ή Φίλυρα
| εικόνα = Tilia tomentosa.jpg
| πλάτος_εικόνας = 280px
| λεζάντα_εικόνας = Φιλύρα η γναφαλώδης ή αργυρόφυλλος, ή Φλαμουριά (Tilia tomentosa ή alba ή argentea)
| σύστημα = Cronquist
| βασίλειο = Φυτά (Plantae)
| συνομοταξία=Αγγειόσπερμα (Magnoliophyta)
| ομοταξία= Δικοτυλήδονα (Magnoliopsida)
| τάξη= Μαλαχώδη (Malvales)
| οικογένεια= Φιλυροειδή (Tiliaceae)
| γένος= Φιλύρα (Tilia)| genus_authority = L.
| subdivision_ranks= Είδη
| subdivision= Περίπου 30
}}

Με το όνομα ΦιλύραΓ. Μπαμπινιώτης Λεξικό της Νεοελληνικής γλώσσας (λατ. Tilia) ή φίλυρα είναι γνωστό ένα γένος περίπου 30 διαφορετικών δέντρων που ευδοκιμούν περισσότερο στο εύκρατο κλίμα του Βόρειου Ημισφαιρίου. Η μεγαλύτερη ποικιλομορφία απαντάται στην Ασία, ωστόσο το γένος συναντάται επίσης στην Ευρώπη και την ανατολική Βόρεια Αμερική.

Είδη
Tα πιο συνηθισμένα είδη της ελληνικής χλωρίδας είναι τα εξής:
 Φιλύρα η κοινή (Tilia vulgaris ή intermedia ή europaea)
 Φιλύρα η γναφαλώδης ή αργυρόφυλλος (Tilia tomentosa ή alba ή argentea) (η κοινή φιλουριά, φλαμουριά ή φλαμούρι)
 Φιλύρα η καρδιόφυλλος (Tilia cordata) το περίγραμμα των φύλλων είναι κοφτερά οδοντωτό,προς τη βάση των δευτερευόντων νεύρων παρουσιάζονται τούφες από τρίχες που έχουν χρώμα σκουριάς. Η ταξιανθία αποτελείται από 5-7 άνθη και είναι πάνω σε ένα απλό μίσχο με λογχοειδή βράκτια προσκολλημένα στη βάση της, τα άνθη έχουν πέντε πρασινόλευκα σέπαλα , πέντε κιτρινόλευκα πέταλα και πολυάριθμους στήμονες. Τα άνθη της είναι φαρμακευτικά.

Άλλα είδη:
 Φιλύρα η πλατύφυλλος (Tilia platyphyllos).  Χρησιμοποιείται κατ΄εξοχήν ως καλλωπιστικό είδος για τη δημιουργία δεντροστοιχιών.  εχει  φύλλα με τούφες από άσπρες τρίχες στη βάση των δευτερευόντων νεύρων και μόνο 3-6 άνθη σε κάθε ταξιανθία . Ανθίζει τον Μάιο - lούλιο .Τα άνθη της είναι φαρμακευτικά.
 Φιλύρα η αμερικανική (Tilia americana). Ιθαγενές είδος της βορείου Αμερικής, φτάνει τα 40 μέτρα  σε ύψος.  Καλλωπιστικό.
 Φιλύρα η ετερόφυλλος (Tilia heterophylla). Ιθαγενές είδος της βορείου Αμερικής, φτάνει τα 27 μέτρα  σε ύψος.  Καλλωπιστικό.

Χαρακτηριστικά
Οι φιλύρες είναι μεγάλα φυλλοβόλα δέντρα, που συνήθως φτάνουν τα 20 με 40 μέτρα (66 με 130 πόδια) σε ύψος, με πλάγια-καρδιόσχημα φύλλα 6 με 20 εκατοστά (2 με 8 ίντσες) πλάτος. Ο ακριβής αριθμός ειδών δεν έχει προσδιοριστεί με ακρίβεια, καθώς πολλά ή και τα περισσότερα από αυτά υβριδοποιούνται εύκολα, τόσο στη φύση όσο και μέσω της ανθρώπινης παρέμβασης.

Ο ανθεκτικός κορμός της Φιλύρας στέκει σαν πυλώνας και τα κλαδιά υποδιαιρούνται σε πολυάριθμες διακλαδώσεις. Το καλοκαίρι ντύνονται με πλούσια μεγάλα φύλλα.
  
Οι φιλύρες συνιστώνται ως καλλωπιστικά δέντρα, όταν είναι επιθυμητή παχιά φυλλωσιά και καλή σκιά. Το δέντρο παράγει αρωματικά και πλούσια σε νέκταρ λουλούδια, τα οποία έχουν φαρμακευτικές ιδιότητες. Είναι πολύ σημαντικά φυτά για τους μελισσοκόμους, που παράγουν ένα πολύ χλωμό, αλλά γευστικό μέλι. Τα λουλούδια χρησιμοποιούνται επίσης για την παρασκευή αφεψήματος γνωστού ως "τίλιο" και βάμματα. Αυτή η χρήση είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στην Ευρώπη, αλλά και στη Βόρεια Αμερική.

Χρήσεις 
Χρησιμοποιούμενα μέρη του δέντρου είναι  τα άνθη αποξηραμενα και σπανιότερα ο φλοιός. Τα άνθη συλλέγoνται μόλις ανοίξουν τελείως και ξηραίνονται σε σκιά σε θερμoκρασiα κάτω από 35 βαθμούς Κελσίου.Η φλούδα  συλλέγεται τον Απρίλιο - Μάιο.  Τα άνθη περιέχουν αιθέριο έλαιο, φυτική βλέννα, τανίνη και μικρή ποσότητα σαπωνίνης.  Είναι ήπιο εφιδρωτικό και καθαρκτικό.  Η φλούδα είναι πλούσια σε τανίνη και έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Τα άνθη χρησιμοποιούνται ως εφιδρωτικό μέσο.  ΄Εγχυμα της φλούδας ή και η φλούδα η ίδια  χρησιμοποιείται ως κατάπλασμα.

Πηγές 
 Hans Flück. Medicinal plants and their uses. 1941.
 Γεννάδιος. Λεξικόν φυτολογικόν.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Τα δέντρα που αγάπησε- Φιλύρα

Φιλυροειδή
Φιλυροειδή (κατά Cronquist)
Αφέψημα
Καλλωπιστικά δέντρα
Φαρμακευτικά φυτά
Μελιτοφόρα φυτά