Οικογένεια Κουρκούα

Η Οικογένεια Κουρκούα (Γκουργκέν) ήταν βυζαντινή οικογένεια αρμενικής ή γεωργιανής καταγωγής από τη Δόκεια (σημερινό Τοκάτ) του θέματος των Αρμενιακών, που ανέδειξε έναν Αυτοκράτορα των Ρωμαίων. Ένα από τα πρώτα μέλη της Οικογένειας που αναφέρεται σε πηγές, είναι ο Ιωάννης Κουρκούας που τον 10ο αιώνα κατέπνιξε την επανάσταση του Βαρτάν διοικητή της Άνω Αρμενίας.

Γνωστά μέλη της οικογένειας ήταν οι: 
 Ιωάννης Κουρκούας (9ος αι.), συνωμότησε εναντίον του Βασιλείου Α΄ του Μακεδόνος.
 Ιωάννης Κουρκούας (10ος αι.), στρατηγός της Ανατολής.
 Θεόφιλος Κουρκούας (10ος αι.), διοικητής της Χαλδαίας.
 Ιωάννης Α΄ Κουρκούας ο Τσιμισκής, στρατηγός και έπειτα Αυτοκράτορας (β. 969-976), ως σύζυγος της Θεοδώρας των Μακεδόνων, αδελφής του Ρωμανού Β΄.
 Ρωμανός Κουρκούας (10ος αι.), πρωτοσβεστάριος και δομέστικος.
 Ιωάννης Κουρκούας, μέγας δομέστικος.
 Θεόφιλος Κουρκούας, στρατηγός.
 Ρωμανός Κουρκούας, στρατηγός της Ανατολής.
 Ιωάννης Κουρκούας (11ος αι.), κατεπάνω της Ιταλίας.
 Ιωάννης Κουρκούας, μάγιστρος.
 Ρωμανός Κουρκούας, στρατιωτικός.
 Μιχαήλ Β΄ Κουρκούας (12ος αι.), πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως.

Πηγές 
 G. Schlumberger, Ο Αυτοκράτωρ Ιωάννης Τσιμισκής και η Βυζαντινή εποποιία, τόμος Α΄, εκδόσεις Βεργίνα.

Κουρκουα