Μυστική Διδασκαλική Οργάνωση

Η Μυστική Διδασκαλική Οργάνωση (πολωνικά: Tajna Organizacja Nauczycielska) ήταν υπόγειος πολωνικός εκπαιδευτικός οργανισμός που δημιουργήθηκε το 1939 μετά τη γερμανική εισβολή στην Πολωνία, για να παρέχει υπόγεια εκπαίδευση στην κατεχόμενη Πολωνία κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ο Οργανισμός δημιουργήθηκε στα τέλη Οκτωβρίου 1939 στη Βαρσοβία ως απάντηση στο γερμανικό κλείσιμο των περισσότερων πολωνικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και στις καταστολές κατά των δασκάλων. Για να αποφευχθεί η άνοδος μιας νέας γενιάς μορφωμένων Πολωνών, Γερμανοί αξιωματούχοι αποφάσισαν ότι η σχολική εκπαίδευση των Πολωνών παιδιών έπρεπε να σταματήσει μετά από μερικά χρόνια στοιχειώδους εκπαίδευσης. Ο Χάινριχ Χίμλερ έγραψε σε ένα υπόμνημα του Μαΐου 1940, «Ο μόνος σκοπός αυτής της εκπαίδευσης είναι να τους διδάξει απλή αριθμητική, τίποτα πάνω από τον αριθμό 500, να γράφουν το όνομά τους και το δόγμα ότι είναι θεϊκός νόμος να υπακούει κανείς στους Γερμανούς... μη νομίζετε ότι η γνώση της ανάγνωσης είναι επιθυμητή». Τα περισσότερα σχολεία έκλεισαν, πολλοί δάσκαλοι συνελήφθησαν και μάλιστα εκτελέστηκαν κατά τη διάρκεια των εκκαθαρίσεων της πολωνικής ιντελιγκέντσια, στα υπόλοιπα σχολεία, το πρόγραμμα σπουδών λογοκρίθηκε σε μεγάλο βαθμό, τα σχολικά βιβλία κατασχέθηκαν, οι βιβλιοθήκες έκλεισαν.

Ο Οργανισμός επικεντρώθηκε στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Με τον καιρό επεκτάθηκε στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Παρείχε βοήθεια σε δασκάλους που είχαν ανάγκη, για παράδειγμα σε αυτούς που απελάθηκαν από τα πολωνικά εδάφη που προσαρτήθηκαν από τη Ναζιστική Γερμανία ή σε εκείνους που κρύβονταν με εντάλματα σύλληψης. Παρείχε βοήθεια στις οικογένειες των δασκάλων που είχαν φυλακιστεί ή σκοτωθεί ή κρύβονταν. Ασχολήθηκε επίσης με την υπόγεια εκτύπωση και διανομή σχολικών βιβλίων.

Ο Νόρμαν Ντέιβις σημειώνει ότι ο Οργανισμός ανέλαβε την εκπαίδευση 1 εκατομμυρίου παιδιών. Μέχρι το 1942, περίπου 1.500.000 μαθητές συμμετείχαν στην υπόγεια πρωτοβάθμια εκπαίδευση του Οργανισμού. Το 1944, το σύστημα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης κάλυπτε 100.000 άτομα και τα μαθήματα πανεπιστημιακού επιπέδου, περίπου 10.000.

Ο Οργανισμός συνεργάστηκε στενά με την πολωνική εξόριστη κυβέρνηση (από την οποία επιδοτήθηκε) και το Πολωνικό Υπόγειο Κράτος. Το δίκτυό της κάλυπτε ολόκληρη την Πολωνία, αντιστοιχώντας περίπου στην προπολεμική εκπαιδευτική δομή της Δεύτερης Πολωνικής Δημοκρατίας και ήταν πιο οργανωμένη στο Γενικό Κυβερνείο. Χιλιάδες μέλη της συνελήφθησαν και σκοτώθηκαν από τους Γερμανούς. Υπολογίζεται ότι περίπου το 15% των Πολωνών δασκάλων ή 8.000 πέθανε κατά την περίοδο της κατοχής.

Ιδρυτές και κύριοι ακτιβιστές της Οργάνωσης, πολλοί από τους οποίους συνδέονταν με την προπολεμική Ένωση Πολωνών Δασκάλων (Związek Nauczycielstwa Polskiego), περιλάμβαναν τους: Ζίγκμουντ Νοβίτσκι, Καζίμιες Μάι, Βάτσουαφ Τουουοντζιέτσκι, Τεόφιλ Βογιένσκι και Τσέσουαφ Βίτσεχ.

Το 1945, η Οργάνωση έγινε η βάση της ανασυσταθείσας Ένωσης Πολωνών Δασκάλων. Ωστόσο, ελέγχοταν επίσης από τις κομμουνιστικές κυβερνήσεις που είχαν εγκατασταθεί από τη Σοβιετική Ένωση.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ζμπίγκνιεφ Σουλίμα, Uroczystość 60-lecia konspiracyjnego nauczania i Tajnej Organizacji Nauczycielskiej  (πολωνικά)

Πολωνικό Υπόγειο Κράτος
Ιστορία της εκπαίδευσης στην Πολωνία
Εκπαιδευτικός ακτιβισμός