Καλαθοσφαίριση ανδρών στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2004

Το τουρνουά καλαθοσφαίρισης ανδρών της 28ης Ολυμπιάδας διεξήχθη στην Αθήνα από τις 15 έως τις 28 Αυγούστου 2004, με τη συμμετοχή δώδεκα εθνικών ομάδων. Οι αγώνες της προκριματικής φάσης και των θέσεων 9-12 έγιναν στο Ολυμπιακό Συγκρότημα Ελληνικού, ενώ η τελική φάση παίχτηκε στο Ολυμπιακό Κλειστό Γυμναστήριο του ΟΑΚΑ.

Η διοργάνωση του 2004 συγκαταλέγεται στις πιο αμφίρροπες της ολυμπιακής ιστορίας. Κατ' αρχάς, έγινε εμφανές ότι οι αποστάσεις μεταξύ των ομάδων είχαν μικρύνει - δεν υπήρχε κάποια χώρα που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «σάκος του μποξ», με εξαίρεση την Ανγκόλα που όμως κι αυτή εμφανίστηκε δυνατότερη από το παρελθόν. Δεύτερο και κυριότερο, τα παραδοσιακά φαβορί εμφανίστηκαν αποδυναμωμένα: Οι μεν «μονοκράτορες» του θεσμού Αμερικανοί παρέταξαν μια δωδεκάδα γεμάτη πρωτάρηδες του NBA (Καρμέλο Άντονι, ΛεΜπρόν Τζέιμς κ.ά.) μετά την άρνηση 9 βασικών παικτών να ταξιδέψουν στην Αθήνα, η δε παγκόσμια πρωταθλήτρια Ένωση Σερβίας-Μαυροβουνίου επίσης ταλανιζόταν από σοβαρά εσωτερικά προβλήματα.

Νικήτρια αναδείχθηκε η Αργεντινή των Μανού Τζινόμπιλι (MVP του τουρνουά) και Λουίς Σκόλα. Στη δεύτερη θέση του βάθρου ανέβηκε η Ιταλία με πρωταγωνιστή τον Τζιανλούκα Μπαζίλε και στην τρίτη οι Ηνωμένες Πολιτείες, από τις οποίες ξεχώρισε το δίδυμο των «παλιών» Άλεν Άιβερσον και Τιμ Ντάνκαν. Πρώτος σκόρερ αναδείχθηκε ο Πάου Γκασόλ της Ισπανίας με μέσο όρο 22,4 πόντων ανά αγώνα. Από στατιστική άποψη, η νίκη της Αργεντινής σήμανε το πρώτο χρυσό μετάλλιο για λατινοαμερικανική χώρα στην ιστορία των ολυμπιακών τουρνουά καλαθοσφαίρισης. Η Ιταλία ισοφάρισε την καλύτερη επίδοσή της (Μόσχα 1980), ενώ η Λιθουανία έμεινε εκτός μεταλλίων για πρώτη φορά από την ανεξαρτητοποίησή της. Τέλος, οι ΗΠΑ υπέστησαν τις πρώτες τους ήττες από τότε που επιτράπηκε η συμμετοχή αθλητών του ΝΒΑ στους Ολυμπιακούς (Βαρκελώνη 1992) και για πρώτη φορά τρεις ήττες σε ένα τουρνουά, εξ ου και το προσωνύμιο ομάδα εφιάλτης (nightmare team) σε αντιδιαστολή με την ομάδα όνειρο του '92.

Συμμετέχοντες

Η FIBA παραχώρησε αυτοδίκαιη συμμετοχή στη διοργανώτρια χώρα και την παγκόσμια πρωταθλήτρια 2002. Τα υπόλοιπα δέκα «εισιτήρια» μοιράστηκαν μέσω των πρωταθλημάτων των ηπειρωτικών ζωνών, ανάλογα με τη δυναμικότητά τους: Ασία και Αφρική από ένα, Ωκεανία δύο, Ευρώπη και Αμερική από τρία. Πιο συγκεκριμένα:

Σύστημα διεξαγωγής
Το σύστημα διεξαγωγής παρέμεινε ίδιο με των Αγώνων του Σίδνεϋ.

Οι ομάδες χωρίστηκαν με κλήρωση σε δύο ομίλους. Οι τέσσερις πρώτοι κάθε ομίλου αναμετρήθηκαν χιαστί στα νοκ-άουτ παιχνίδια των προημιτελικών, τα οποία οδηγούσαν τους νικητές σε προκαθορισμένες διασταυρώσεις στους ημιτελικούς. Οι νικητές των ημιτελικών αναμετρήθηκαν στο τελικό, οι ηττημένοι στο μικρό τελικό.

Οι 5οι και 6οι των ομίλων αναμετρήθηκαν μεταξύ τους για την 9η και 11η θέση αντίστοιχα.

Οι ηττημένοι των προημιτελικών οδηγήθηκαν στους αγώνες κατάταξης των θέσεων 5-8, με την εξής παράξενη πρόβλεψη που εφαρμόστηκε για δεύτερη και τελευταία φορά: Όσοι αποκλείστηκαν στα χιαστί των 2ων-3ων, αγωνίστηκαν για την 5η θέση. Όσοι αποκλείστηκαν στα χιαστί των 1ων-4ων, αγωνίστηκαν για την 7η θέση. Αυτή τη φορά ήταν σειρά της Ισπανίας να «αδικηθεί», όπως ο Καναδάς στο Σίδνεϋ, αφού από 1η στον όμιλό της, υποβιβάστηκε μετά τους προημιτελικούς στον αγώνα της 7ης θέσης.

Προκριματική φάση

 Ολυμπιακό Συγκρότημα Ελληνικού, 15-23 Αυγούστου
 Κριτήρια κατάταξης ισοβαθμούντων (ιεραρχικά): περισσότερες νίκες στους μεταξύ τους αγώνες, μεγαλύτερο πηλίκο Π+ διά Π- στους μεταξύ τους αγώνες, μεγαλύτερο πηλίκο Π+ διά Π- στο σύνολο των αγώνων.

Φάση των νοκ-άουτ

Διασταυρώσεις μεταλλίων
 Ολυμπιακό Κλειστό Γυμναστήριο ΟΑΚΑ

Αγώνες κατάταξης

Στατιστικές κατηγορίες
(μέσοι όροι ανά αγώνα)

Ομαδικές επιδόσεις

Ατομικές επιδόσεις

Τελική κατάταξη

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 2004 Olympic Games: Tournament for Men - επίσημος ιστότοπος της FIBA

2004
Καλαθοσφαιριση