Τρεις Ελιές

Οι Τρεις Ελιές είναι κοινότητα της επαρχίας Λεμεσού στην Κύπρο.

Τοποθεσία 
Οι Τρεις Ελιές βρίσκονται 50 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Λεμεσού, στη νότια μεριά της κοιλάδας της Μαραθάσας. Το χωριό είναι κτισμένο σε υψόμετρο 845 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Στα νότια συνορεύουν με τον Άγιο Δημήτριο, στα δυτικά με τα Καμινάρια, στα βόρεια με τη Λεμύθου και το Μηλικούρι και στα ανατολικά με τον Παλαιόμυλο.

Φυσικό περιβάλλον 
Στην περιοχή της καλλιεργούνται μηλιές, κερασιές, αχλαδιές, δαμασκηνιές και οινοποιήσημα αμπέλια. Στην άγρια βλάστηση της περιοχής κυριαρχούν τα πεύκα, οι βαλανιδιές, οι λατζιές, οι κουμαριές, οι τριμιθιές, οι ξισταριές, οι πλάτανοι, τα κέδρα κ.α.. 

Στο χωριό υπάρχουν αρκετά αιωνόβια δένδρα όπως οι δύο πεύκοι στην είσοδο της κοινότητας, ο δρυς του Αγίου Ανδρόνικου, ο δρυς στην τοποθεσία Αρκοκάνναβη, ο δρυς στην τοποθεσία Λακκωτή, ο πλάτανος του Κοσσινά και ο πλάτανος του γεφυριού του Κρύου Ποταμού. Το γεφύρι κτίστηκε τον 17ο αιώνα και πιθανόν ο πλάτανος αυτός να είναι της ίδιας ηλικίας.

Ονομασία 
Η ονομασία του χωριού, σύμφωνα με τον Νέαρχο Κληρίδη, οφείλεται στην ύπαρξη εκεί τριών ελαιοδένδρων, πράγμα σπάνιο για την ορεινή αυτή περιοχή.

Ιστορία 
Κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας (1489-1570) το χωριό ήταν ένα από τα εικοσιτέσσερα χωριά της περιφέρειας Μαραθάσας που υπαγόταν στα κτήματα της Ενετικής Δημοκρατίας.  Τα παλαιότερα τεκμήρια της εκκλησιαστικής κληρονομιάς, όπως το επιστύλιο του εικονοστασίου στην εκκλησία του Αρχαγγέλου μαρτυρούν για την ύπαρξη του χωριού τουλάχιστον από τα τέλη της Φραγκοκρατίας κατά τον 15ο αιώνα.

Προσωπικότητες 
Μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της εποχής της Τουρκοκρατίας, ο αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος (1767-1810) καταγόταν από τις Τρεις Ελιές. Το πατρικό του σπίτι διατηρείται ακόμη και σήμερα και φέρει το όνομα του πατέρα του Χρύσανθου «το σπίτι του Κονόμου».  Από τις Τρεις Ελιές κατάγονταν και οι επίσκοποι Κιτίου Μελέτιος (1776-1979), Κιτίου Χρύσανθος Α΄(1797-1810) και ο εθνομάρτυρας Πάφου Χρύσανθος Β΄(1805-1821).

Από τις Τρεις Ελιές καταγόταν επίσης και η Μαρουδιά Παυλίδη, ανιψιά του αρχιεπισκόπου Χρύσανθου, την οποία ο αρχιεπίσκοπος έδωσε ως σύζυγο στον Δραγομάνο Χατζηγεωργάκη Κορνέσιο στα μέσα του 18ου αιώνα.

Πληθυσμός 
Σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο, ο πληθυσμός του χωριού γνώρισε αρκετές αυξομειώσεις. Μέχρι τη δεκαετία του 1940 ο πληθυσμός της κοινότητας αυξανόταν. Στη συνέχεια ο πληθυσμός ξεκίνησε να μειώνεται λόγω αστυφιλίας. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό των Τριών Ελιών όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο.

Θρησκευτική παράδοση και εκκλησίες 
Η προφορική τοπική παράδοση θέλει τον Άγιο Χαράλαμπο να έζησε και να μαρτύρησε στα τέλη του 2ου αιώνα μ.Χ. στην περιοχή των Τριών Ελιών. Στον ενοριακό ναό της Παναγίας φυλάσσεται λειψανοθήκη με τεμάχιο οστού του Αγίου.

Στο χωριό υπάρχουν 2 εκκλησίες: η εκκλησία της Παναγίας της Χρυσοσωτήρας και η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ. Ακόμη, υπάρχουν 3 εξωκλήσια: το εξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής, του Αγίου Ανδρόνικου και του Προφήτη Ηλία.

Φωτογραφίες

Παραπομπές

Πηγές

Βιβλιογραφία

Κοινότητες της Επαρχίας Λεμεσού
Χωριά της Μαραθάσας