Μακεδονική επανάσταση του 1854

Η Μακεδονική επανάσταση του 1854 έλαβε χώρα το 1854 και χωρίζεται σε δύο φάσεις: η πρώτη φάση έλαβε χώρα στη Δυτική Μακεδονία και η δεύτερη στη Χαλκιδική. Ωστόσο, οι πιέσεις των Άγγλων και των Γάλλων στην κυβέρνηση του βασιλιά Όθωνα ανάγκασαν τον τελευταίο να ανακαλέσει τους οπλαρχηγούς που συμμετείχαν στον αγώνα των αλύτρωτων ελληνικών περιοχών, συμπεριλαμβανομένου και της Μακεδονίας - οι δυτικές χώρες θεώρησαν πως οι εξεγέρσεις των αλύτρωτων ελληνικών περιοχών είχαν σχέση με τον Κριμαϊκό Πόλεμο (1854-1856).

Στη Μακεδονία, οπλαρχηγοί και αγωνιστές από την ελεύθερη Ελλάδα και τη Θεσσαλία κατέλαβαν τα Τέμπη και μερικά σημεία της Πιερίας. Στη Δυτική Μακεδονία, οι επαναστάτες με αρχηγό τον Θεόδωρο Ζιάκα κατέλαβαν τη δυτική Πίνδο και επιτέθηκαν στην περιοχή των Γρεβενών, αλλά η αριθμητική υπεροχή του οθωμανικού στρατού και η διπλωματική στάση των δυτικών δυνάμεων είχε ως αποτέλεσμα τη σύναψη ανακωχής και την επιστροφή των οπλαρχηγών στο Βασίλειο της Ελλάδας κατά τον Ιούνιο του 1854. 

Η δεύτερη φάση έλαβε χώρα στη Χαλκιδική και σ' αυτή πρωτοστάτησε ο Τσάμης Καρατάσος, πρώην υπασπιστής του βασιλιά Όθωνα. Ο Καρατάσος είχε αποβιβαστεί στη Σιθωνία τον Απρίλιο του 1854, αλλά αντιμετώπισε τις γαλλικές δυνάμεις που έβαλλαν συνεχώς, καθώς φοβούνταν την είσοδο του στη Θεσσαλονίκη. Μετά από μια βραχεία κατάληψη των Καρυών του Αγίου Όρους, οι μοναχοί του οποίου δεν είχαν στηρίξει τον αγώνα, ο Καρατάσος αναγκάστηκε να επιστρέψει στο ελληνικό βασίλειο με γαλλικό πολεμικό σκάφος. Οι πρόξενοι των Άγγλων και των Γάλλων ανέλαβαν την προστασία των αμάχων και των ενόπλων που είχαν υποστηρίξει τον Καρατάσο από μια πιθανή οθωμανική εισβολή στο Άγιο Όρος.

Πηγές

Το επαναστατικό κίνημα του 1854, Ίδρυμα Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα
Οι αλυτρωτικές εξεγέρσεις του 1854 στην ηπειρωτική Ελλάδα, Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού

Ιστορία της Μακεδονίας
Μακεδονική Επανάσταση του 1854