Νικόλαος Ρόκας (νομικός)

Ο Νικόλαος Ρόκας (γενν. Αθήνα, 5 Μαρτίου 1940) είναι Έλληνας νομικός, συγγραφέας πολλών μελετών του ελληνικού εμπορικού δικαίου.

Βιογραφικά στοιχεία 
Γεννήθηκε στην Αθήνα και είναι γιος του καθηγητή Κωνσταντίνου Ρόκα, εγγονός του αντιστρατήγου Νικολάου Ρόκα, καθώς και εγγονός, από την πλευρά της μητέρας του, του πρύτανη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου  Ιωάννη Θεοφανόπουλου. Σπούδασε νομική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Στη συνέχεια, μετέβη στο Μόναχο, όπου ολοκλήρωσε το διδακτορικό του υπό την εποπτεία του καθηγητή Ευγένιου Ούλμερ (Eugen Ulmer) (1964).

Το 1971, αναγορεύθηκε υφηγητής με την εργασία του «Τα όρια της εξουσίας της πλειοψηφίας εις το δίκαιον των ανωνύμων εταιριών». Η εργασία αυτή, επηρέασε την ελληνική νομολογία, η οποία μέχρι τότε βασίζονταν στο δόγμα της «παντοδυναμίας» της γενικής συνέλευσης της Ανώνυμης Εταιρίας. Στη συνέχεια, συνέγραψε τα εγχειρίδια για τον Αθέμιτο Ανταγωνισμό το 1975 και το Δίκαιο των Σημάτων το 1978, κλάδοι για τους οποίους δεν υπήρχαν σύγχρονα συστηματικά εγχειρίδια. Το πιο γνωστό του εγχειρίδιο είναι οι «Εμπορικές Εταιρίες», το οποίο εκδόθηκε αρχικά το 1974 και έκτοτε επανεκδίδεται τακτικά, το οποίο παραπέμπεται κατά κόρον από την ελληνική νομολογία και διδάσκεται, μεταξύ άλλων, στις νομικές σχολές Αθηνών και Θράκης. Το 1981, ανέλαβε τη διεύθυνση του περιοδικού «Επιθεώρηση του Εμπορικού Δικαίου» μαζί με τον Ιωάννη Ρόκα.

Δίδαξε επί σειρά ετών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών από το 1974 έως το 2007, διατελώντας από το 1980, τακτικός καθηγητής του εμπορικού δικαίου. Από το 2007 είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Διετέλεσε αντιπρόεδρος του Τμήματος Νομικής, διευθυντής του Τομέα Β΄ Ιδιωτικού Δικαίου του ίδιου τμήματος, μέλος πολλών νομοπαρασκευαστικών επιτροπών, μεταξύ αυτών, για τον πτωχευτικό κώδικα, τις προσωπικές εταιρίες, τη διεθνή εμπορική διαιτησία και για το δίκαιο σημάτων στην οποία ήταν πρόεδρος, μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Συνδέσμου Ελλήνων Εμπορικολόγων, πρόεδρος και μέλος του νομικού συμβουλίου της Τράπεζας της Ελλάδος, πρόεδρος και μέλος του νομικού συμβουλίου της Αγροτικής Τράπεζας, μέλος του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου σημάτων, πρόεδρος και μέλος διαιτητικών δικαστηρίων, μέλος του ειδικού δικαστηρίου αγωγών κακοδικίας, καθώς και μέλος του ειδικού δικαστηρίου του Μισθοδικείου (αρ. 88 παρ. 2 του Συντάγματος). Υπό την τελευταία ιδιότητα, το 2006, μαζί με τους καθηγητές Σωτήρη Λύτρα και Ευάγγελο Περάκη, μειοψήφησε στην απόφαση που αφορούσε την καταβολή αναδρομικών σε δικαστικούς (απόφ. 13/2006). Από το 2009 ως το 2013 διετέλεσε Πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας. Από το 2015 ως το 2018 διετέλεσε Πρόεδρος της Εταιρίας Μελέτης Εμπορικού και Οικονομικού Δικαίου (ΕΜΕΟΔ), ενώ από το 2018 είναι Επίτιμος Πρόεδρος αυτής.

Το 2012, εκδόθηκε προς τιμή του τιμητικός τόμος των εκδόσεων της Νομικής Βιβλιοθήκης, με τη συμμετοχή 70 Ελλήνων και Γερμανών νομικών.

Βασική εργογραφία
Μερικά από τα έργα που έχει συγγράψει είναι τα εξής:
 Die Teilhaberschaft an der Offenen Handelsgesellschaft und ihre Vererbung, 1965 
 Τα όρια της εξουσίας της πλειοψηφίας εις το δίκαιον των ανωνύμων εταιριών, 1971 
 Εμπορικές Εταιρίες, 1974 (9η έκδ., 2019)
 Αθέμιτος Ανταγωνισμός, 1975
 Δίκαιον σημάτων, 1978
 Αξιόγραφα, 1992 (3η έκδ., 2019)
 Στοιχεία πτωχευτικού δικαίου, 1994 (2η έκδ., 1997)
 Στοιχεία εμπορικού δικαίου (Ι), Γενικό Μέρος – Εμπορικές Συμβάσεις, 1998
 Το δίκαιο των προσωπικών εταιριών (επιμ. ύλης), 2 τόμοι, 2001
 Στοιχεία τραπεζικού δικαίου, 2002 (3η έκδ. με συνεργ. Χρ. Γκόρτσου κ.ά., 2016)
 Βιομηχανική ιδιοκτησία, 2004 (3η έκδ., 2016)
 Πάνω από 100 μελέτες σε ελληνικά και ξένα περιοδικά σε όλο το φάσμα του εμπορικού δικαίου

Παραπομπές

Έλληνες πανεπιστημιακοί
Καθηγητές νομικής Αθηνών
Απόφοιτοι Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Έλληνες συγγραφείς