Leges provinciae

Στο Ρωμαϊκό Δίκαιο με την ονομασία  Leges provinciae, που (κατά μετάφραση) σημαίνει "νόμοι επαρχιών" (ρωμαϊκών) φέρονταν ενιαίες νομοθεσίες που άρχισαν να θεσπίζονται το 146 π.Χ.. Οι νομοθεσίες αυτές απέβλεπαν σε ένα ενιαίο και ομοιόμορφο τύπο ρύθμισης θεμάτων διοίκησης των ρωμαϊκών επαρχιών. 
Οι νομοθεσίες αυτές συντάσσονταν από τους νομικούς συμβούλους, τους λεγόμενους λεγάτους, όπου στη συνέχεια μετά τη ψήφισή τους από την Γερουσία θέτονταν σε ισχύ.

Ιστορία 
Πριν την θέσπιση αυτών των ενιαίων νομοθεσιών η διοίκηση στη κάθε επαρχία οριζόταν με ιδιαίτερη νομοθεσία (νόμους) που λάμβαναν την ονομασία της επαρχίας. Όταν όμως άρχισαν να δημιουργούνται νέες επαρχίες άρχισε να παρατηρείται διοικητική ανομοιομορφία που οφειλόταν σε διάφορους λόγους όπως είχε συμβεί για παράδειγμα σε διάφορες περιοχές της Μακεδονίας αλλά και στη Βόρεια Αφρική. Έτσι κατέστη ανάγκη της ενιαίας αντιμετώπισης της εσωτερικής ρωμαϊκής διοίκησης. Τούτο ξεκίνησε το 146 π.Χ. από τον Σκιπίωνα Αιμιλιανό στη διοικητική ρύθμιση που επέβαλε επί των αφρικανικών ρωμαϊκών επαρχιών την οποία ενέκρινε στη συνέχεια η Γερουσία δημιουργώντας παράλληλα και στρατιωτικά σώματα επαρχιών, όχι όμως και απαραίτητα σε όλες τις επαρχίες.

Διοίκηση επαρχιών 
Η διοίκηση των επαρχιών με βάση τους leges provinciae  απέβλεπε κυρίως στη διοικητική διαίρεση, σε φορολογική ρύθμιση καταβολής φόρων, δικαστικές υπαγωγές καθώς και θέματα που αφορούσαν σχέσεις αξιωματούχων των επαρχιών και των λαϊκών συνελεύσεων με την κεντρική διοίκηση της Ρώμης.
Τα δε παράλληλα στρατιωτικά σώματα που συγκροτούνταν στις επαρχίες απλά επιβεβαίωναν την κυριαρχία της Ρώμης κυρίως ως δυνάμεις τάξης και ασφάλειας. Οι δε κυβερνήτες που ορίζονταν έπαρχοι διατηρούσαν παρά ταύτα κάποια ανεξαρτησία διοίκησης μέσα όμως σε προκαθορισμένα τοπικά όρια.

Δείτε επίσης 
 Ρωμαϊκό Δίκαιο
 Ρωμαϊκή διοίκηση
 Αρχαία Ρώμη

Πηγές 
 Hardy, EG C. Plinii Caecilii Secundi Epistulae. Λονδίνο, Αγγλία. MacMillan και της Εταιρείας. 1889. (Κύρια πηγή)
 «Δικαιοδοσία." Η διοίκηση της αυτοκρατορίας. την τελευταία εποχή της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας. Ed. Cook, Andrew Lintott , και Rawson . Cambridge Αρχαίας Ιστορίας. Όγκος IX. Cambridge University Press. Cambridge, Μεγάλη Βρετανία. 1994.
 Lintott, Andrew . "Ποια ήταν η« Imperium Romanum »;" Ελλάδα και Ρώμη, δεύτερη Ser., Vol. 28, αρ. 1, Jubilee έτος. (Απρ., 1981), σελ. 53-67.
 "Επαρχία". Encyclopædia Britannica. 2007. Encyclopædia Britannica Online. 6 Μαΐου του 2007 < http://www.britannica.com/eb/article-9061652 >.
 "Ρωμαϊκό Χρονολόγιο 2ος αιώνας π.Χ." το 2007. UNRV Ιστορία. 17 Μαΐου, 2007. < http://www.unrv.com/empire/roman-timeline-2nd-century.php >

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Βιβλιοθήκη Ρωμαϊκού Δικαίου, περιλαμβάνοντας "νόμους" 

Ρωμαϊκό δίκαιο