Μιγέλ ντε Ουναμούνο

Ο Μιγκέλ ντε Ουναμούνο (Miguel de Unamuno y Jugo, 1864-1936) ήταν Βάσκος ποιητής, μυθιστοριογράφος, θεατρικός συγγραφέας, δοκιμιογράφος και φιλόσοφος.

Βιογραφία
Βασκικής καταγωγής, από αστική καθολική οικογένεια, σπούδασε στη Φιλοσοφική σχολή της Μαδρίτης και το 1891 γίνεται καθηγητής των Ελληνικών στο πανεπιστήμιο της Σαλαμάνκας και το 1901 πρύτανης του. 

Έχει δημοσιεύσει εν τω μεταξύ κείμενα στα οποία καταφαίνεται τόσο η αντίθεσή του προς τη συντηρητική κυβερνητική πολιτική όσο και οι αγωνιώδεις αμφιβολίες του σχετικά με τον βαθιά ριζωμένο στην Ισπανία Καθολικισμό. 

Το 1914 παύεται, αλλά η περίοδος που ακολουθεί είναι η πιο παραγωγική του Ουναμούνο. Το 1923 το δικτατορικό καθεστώς του Πρίμο ντε Ριβέρα τον εξορίζει στις Καναρίους Νήσους, απ’ όπου όμως διαφεύγει τον ίδιο χρόνο στη Γαλλία. Ανακαλείται από την εξορία αλλά παραμένει στη Γαλλία μέχρι την πτώση της δικτατορίας Ριβέρα, την οποία, παράλληλα με το έργο του, πολεμά με άρθρα και επιστολές. Επανέρχεται τότε στις θέσεις του, εκλέγεται βουλευτής και απολαμβάνει εξαιρετικών τιμών.

Αλλά η δημοκρατία που εγκαθιδρύθηκε τον τρομάζει με τη βιαιότητα και τις ακρότητες της. Κι όταν ξεσπά η ανταρσία του Φράνκο, συντάσσεται με τους εθνικιστές πιστεύοντας ότι θα επιβάλουν την τάξη. Σύντομα όμως και αυτές οι αυταπάτες διαλύονται κι ο Ουναμούνο, στον λόγο του επί τη ενάρξει του ακαδημαϊκού έτους 1936, εκφράζει την πίστη του στην ελευθερία. Παύεται πάλι, τίθεται σε κατ’ οίκον περιορισμό και σε λίγο πεθαίνει.

Ο Ουναμούνο θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Ισπανούς συγγραφείς της εποχής του. Το έργο του απεικονίζει την πάλη ενός ανθρώπου που θέλει αλλά δεν μπορεί να πιστέψει στον Θεό και που δυσπιστεί επίσης απέναντι στην επιστήμη και τη λογική. Το πιο γνωστό του μυθιστόρημα είναι το Άμπελ Σάντσεθ: Μια ιστορία πάθους, μια σύγχρονη ματιά στην ιστορία του Άβελ και Κάιν που αποτελεί ανατομία του φθόνου. Στο μυθιστόρημά του Καταχνιά, ο ήρωας του έργου εξεγείρεται κατά του συγγραφέα που σχεδιάζει να τον «σκοτώσει», όπως ο καταδικασμένος σε θάνατο Άνθρωπος εξεγείρεται κατά του Θεού για τη μοίρα του.

Επιλογή έργων 
Αφηγηματικά 
1914 "Vida de Don Quijote y Sancho" -Η ζωή του δον Κιχώτη και του Σάντσο, (αφηγηματικό φιλοσοφικό δοκίμιο)
1914 "Niebla" -Καταχνιά, (μυθιστόρημα): - ελλ. μτφ. Ιουλία Ιατρίδη "ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΙΛΩΝ", 1984 - Λένα Μιλιλή, εκδ. "Ροές", 1991 
1917 "Abel Sánchez: Una historia de pasión" -Άβελ Σάντσεθ, (μυθιστόρημα): ελλ. μτφ.:Ιουλία Ιατρίδη, εκδ.("ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΙΛΩΝ"), 1994
1920 "Tres novelas ejemplares y un prólogo" -Τρεις υποδειγματικές νουβέλες και ένας πρόλογος, (διηγήματα): ελλ. μτφ.: Ν.Γκουβής "ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ", 1994
1921 "La tía Tula" -Η θεία Τούλα, (μυθιστόρημα): ελλ. μτφ.: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, εκδ. "Gutenberg", 2017 - Τάσος Ψάρρης, εκδ. "Βακχικόν", 2014 - Μαρία Μπεζαντάκου, εκδ. "Καλλιγράφρος", 2013
1930 "Don Sandalio, jugador de ajedrez" - Δον Σαντάλιο, παίκτης του σκακιού, (νουβέλα): ελλ. μτφ.: Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. "Άγρα", 2015 - Ιουλία Ιατρίδη, "Νέα Εστία" 1958 Β΄ και "ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΙΛΩΝ", 1972
1930 "San Manuel bueno martir" - Ο Άγιος Εμμανουήλ, ο καλός ο μάρτυρας (νουβέλα): ελλ. μτφ.:Ιουλία Ιατρίδη "ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΙΛΩΝ", 1972 - Τάσος Ψαρρής, εκδ. "Βακχικόν", 2014
Ποιητικά
1920 "El Cristo de Velázquez" - Ο Χριστός του Βελάσκεθ 
1928"Romancero del destierro" - Τραγούδι της εξορίας :ελλ.μτφ. Ελένη Γκίνη, εκδ. "Ηριδανός", 2006 
Φιλοσοφικά
1912 "Del sentimiento trágico de la vida" -Για το τραγικό νόημα της ζωής:ελλ.μτφ. Η. Π. Νικολούδης, εκδ. "PRINTA", 1993 
1931 "La agonía del cristianismo" - Η αγωνία του χριστιανισμού:ελλ.μτφ. Ιουλία Ιατρίδη "ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΙΛΩΝ", 1970
1906"Sobre la europeización (arbitariedades)" - Περί εξευρωπαϊσμού: αυθαίρετες απόψεις'':ελλ.μτφ.Δέσποινα Σαραφίδου, εκδ. "Ροές", 2013

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Ισπανοί φιλόσοφοι
Ισπανοί δοκιμιογράφοι
Ισπανοί ποιητές
Ισπανοί μυθιστοριογράφοι
Ισπανοί θεατρικοί συγγραφείς
Ισπανοί πανεπιστημιακοί
Βάσκοι
Ισπανοί αντιφασίστες