Αργυρομετρία

Με τον όρο αργυρομετρία αναφέρονται στην Αναλυτική Χημεία όλες οι μέθοδοι ογκομέτρησης (τιτλοδότησης) καταβύθισης στις οποίες χρησιμοποιείται διάλυμα ιόντων αργύρου (Ag+). 

Ο συγγενικός όρος αργυριμετρία περιγράφει τις τεχνικές προσδιορισμού ιόντων Ag+ και των αλάτων τους.  

Η αργυρομετρία χρησιμοποιείται συνήθως στον προσδιορισμό ιόντων χλωρίου (Cl-). Μπορεί όμως να χρησιμοποιηθεί και στον προσδιορισμό ιόντων βρωμίου (Br-) και ιωδίου (I-) αλλά και θειοκυανιούχων ιόντων (SCN-). Είναι δυνατόν επίσης να χρησιμοποιηθούν έμμεσες αργυρομετρικές μέθοδοι για τον προσδιορισμό ανιόντων τα οποία δημιουργούν αδιάλυτα άλατα με το Ag+ όπως φωσφορικά (PO43-), αρσενικικά (AsO43-) και χρωμικά (CrO42-).

Στην αργυρομετρία, τα ιόντα Ag+ παρέχονται από πρότυπο διάλυμα νιτρικού αργύρου (AgNO3) 0,1 M και μ' αυτό προσδιορίζονται τα ανιόντα τα οποία σχηματίζουν δυσδιάλυτα άλατα με το κατιόν Ag+. Έτσι, για παράδειγμα τα ιόντα Cl- καταβυθίζονται ποσοτικά λόγω σχηματισμού AgCl αλλά και αντιστρόφως, υπάρχει η δυνατότητα προσδιορισμού των Ag+ με πρότυπο διάλυμα ιόντων Cl- (επανογκομέτρηση). 

Η αντίδραση στην οποία βασίζεται η αργυρομετρία είναι η : 
 Ag+ + Cl- → AgCl 
και είναι γνωστή από πολύ παλιά αφού την εφάρμοσε για πρώτη φορά ο Γάλλος χημικός Γκέι-Λουσάκ (Joseph Louis Gay-Lussac, 1778 – 1850) το 1832. 

Σήμερα, υπάρχουν τρεις κύριες αργυρομετρικές μέθοδοι που βασίζονται στην παραπάνω αντίδραση :
 Η μέθοδος Μορ. Αναπτύχθηκε το 1856 από το Γερμανό χημικό Μορ ((Karl Friedrich Mohr, 1806 – 1879) και εφαρμόζεται σε ουδέτερα ή ελαφρώς αλκαλικά διαλύματα. Στη μέθοδο αυτή χρησιμοποιείται ως δείκτης το χρωμικό κάλιο το οποίο σχηματίζει με τα Ag+ (που περισσεύουν μετά την καταβύθιση του AgCl) χρωμικό άργυρο, Ag2CrO4 που είναι κόκκινο ίζημα το οποίο δείχνει και το τέλος της ογκομέτρησης. Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται και στον προσδιορισμό χλωριούχων στο νερό, πόσιμο ή μη, όταν η συγκέντρωσή τους είναι μεγαλύτερη από 4 mg/L. 
 Η μέθοδος Βόλαρντ. Προτάθηκε το 1874 από το Γερμανό χημικό Βόλαρντ (Jacob Volhard, 1834 – 1910) και εφαρμόζεται σε όξινο περιβάλλον. Με τη μέθοδο αυτή μπορούν να προσδιοριστούν ιόντα Ag+ και Cl- με επανογκομέτρηση. Ως πρότυπο διάλυμα χρησιμοποιείται διάλυμα θειοκυανιούχου καλίου (KSCN) και ως δείκτης ιόντα Fe3+, τα οποία, στο ισοδύναμο σημείο, σχηματίζουν με τα θειοκυανιούχα ιόντα που περισσεύουν (μετά την ποσοτική καταβύθιση των Ag+ ως AgSCN) κόκκινη σύμπλοκη ένωση της μορφής Fe(SCN)2+. 
 Η μέθοδος Φάγιανς.  Προτάθηκε από τον Αμερικανό φυσικοχημικό Πολωνικής καταγωγής Φάγιανς (Kazimierz Fajans, 1887 – 1975) και εφαρμόζεται σε ελαφρά όξινο ή ουδέτερο περιβάλλον. Χρησιμοποιείται ως δείκτης προσρόφησης η φλουορεσκεΐνη η οποία σχηματίζει το άλας "φλουορεσκεΐνη-Ag", όταν στο διάλυμα AgNO3 εμφανιστούν Cl-, και χρωματίζει κόκκινο επιφανειακά το λευκό ίζημα AgCl που σχηματίζεται. Όταν εμφανιστεί μικρή περίσσεια Cl-, το ίζημα ξαναγίνεται λευκό ενώ το διάλυμα χρωματίζεται κιτρινοπράσινο που είναι το χρώμα της φλουορεσκεΐνης.

Σημειώσεις

Παραπομπές

Επιλεγμένη βιβλιογραφία

Δείτε επίσης

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Αναλυτική χημεία
Άργυρος