Παραινέσεις του Αμενεμχέτ

Οι Παρανέσεις του Αμενεμχέτ (ή "Οδηγίες Βασιλιά Αμνενέμι Α' στο γιο του Σέσωστρι") είναι ένα σύντομο αρχαίο Αιγυπτιακό ποίημα γραμμένο στην αρχή της περιόδου του Μέσου βασιλείου, και ανήκει στο λογοτεχνικό είδος του sebayt (σεμπαϊάτ, παραινέσεις, οδηγίες). Το ποίημα έχει την μορφή έντονου δραματικού μονόλογου από το φάντασμα του δολοφονημένου Φαραώ της 12ης Δυναστείας Αμενεμχέτ Α΄ προς τον γιο του Σέσωστρι Α΄. Περιγράφει τη συνωμοσία που οδήγησε στη δολοφονία του Αμενεμχέτ, και προτρέπει τον γιο του να μην εμπιστεύεται κανέναν. Επίσης σκιαγραφεί τον απολογισμό των πράξεων του της βασιλείας του. Καταλήγει με την προτροπή στον Σέσωστρι να ανέρθει στο θρόνο και να κυβερνήσει με σύνεση στη θέση του Αμενεμχέτ.

Συγγραφή
Οι Παραινέσεις μπορεί να γράφηκαν με εντολή του Σέσωστρι για να εγκωμιάσει τον πατέρα του και για να νομιμοποιήσει τη διεκδίκηση του στο θρόνο. Αρκετούς αιώνες αργότερα, κατά την περίοδο του Νέου Βασιλείου, στον Πάπυρο του Τσέστερ Μπίτι IV, η συγγραφή των Παραινέσεων αποδίδεται στον "μεγαλύτερο των γραφέων" Χετί

Η κύρια πηγή για το κείμενο προέρχεται από τον Πάπυρο του Millingen, ο οποίος αντιγράφηκε από τον A. Peyron το 1843. Το πρωτότυπο έχει χαθεί. Στις μέρες μας έχουν διασωθεί ξύλινες πλακέτες με αποσπάσματα από τις Παραινέσεις, που χρονολογούνται από την 18η δυναστεία καθώς και αποσπάσματα από πάπυρους και όστρακα από το Νέο Βασίλειο.

Περιεχόμενο
Οι Παραινέσεις αρχίζουν αναγνωρίζοντας σαν συγγραφέα ως τον "πρώην Βασιλιά της Άνω και Κάτω Αιγύπτου, Σεχετεπιμπρέ, γιο του Ρα Αμενεμχέτ" και δηλώνουν ότι είναι η συμβουλές του Αμενεμχέτ στον γιο του για το πώς θα διατηρήσει τη βασιλεία και την ευημερία. Κατόπιν ο βασιλιάς συμβουλεύει το γιο του να μην εμπιστεύεται κανέναν, γιατί ακόμα και τα πιο κοντινά του άτομα αρνήθηκαν να τον στηρίξουν, και εξηγεί ότι δολοφονήθηκε στο κρεβάτι του από τους φρουρούς του. Περιγράφει σύντομα τις ενέργειες που έκανε για τη χώρα του, τις στρατιωτικές του επιτυχίες, και τα επιτεύγματα του για τα κτήρια που έχτισε. Οι Παραινέσεις κλείνουν με την ευλογία του προς το γιο του Σέσωστρι, και τις συμβουλές για το πώς θα πρέπει να κυβερνήσει.

Επιρροή 
Το κείμενο αποτελεί μία από τις πιο παλιές αναφορές στους "Ασιάτες". Σε κατοπινές περιόδους διάφοροι Φαραώ αντέγραφαν αρχαιότερα κείμενα για να νομιμοποιήσουν τις ενέργειές τους. Ο Φαραώ της 25ης Δυναστείας Πυί αντέγραψε αποσπάσματα από τις Παραινέσεις του Αμενεμχέτ σχεδόν κατά λέξη. Το ποίημα διαβαζόταν κατά τον 5ο αιώνα π.Χ., σχεδόν 1500 χρόνια μετά που είχε γραφτεί.

Βιβλιογραφία
Translation in R. B. Parkinson, The Tale of Sinuhe and Other Ancient Egyptian Poems. Oxford World's Classics, 1999.
Stephen Quirke: Egyptian Literature 1800BC: Questions and Readings, London 2004, 127-129 ISBN 0-9547218-6-1 (translation and transcription)
Miriam Lichtheim: Ancient Egyptian Literature, Vol. I, 1980 University of California Press, pp. 135–138
 Adolf Erman, The Ancient Egyptians: A Sourcebook of Their Writings, Harper & Row 1966
 Leonard H. Lesko, Pharaoh's Workers: The Villagers of Deir El Medina, Cornell University Press 1994, ISBN 0-8014-8143-0
 James P. Allen, Middle Egyptian: An Introduction to the Language and Culture of Hieroglyphs, Cambridge University Press 2000, ISBN 0-521-77483-7
 Wolfgang Kosack: Berliner Hefte zur ägyptischen Literatur 1 - 12: Teil I. 1 - 6/ Teil II. 7 - 12 (2 Bände). Paralleltexte in Hieroglyphen mit Einführungen und Übersetzung. Heft 9: Die Lehre des Königs Amenemhet I. an seinen Sohn. Verlag Christoph Brunner, Basel 2015. ISBN 978-3-906206-11-0.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Translation

Αρχαία αιγυπτιακή γραμματεία