Τιριδάτης Γ΄ της Αρμενίας

Ο Τιριδάτης Γ΄ της Αρμενίας (250 - 330) ή Τιριδάτης ο μέγας, ήταν βασιλιάς των Αρσακιδών της Αρμενίας (287 - 330) γιος και διάδοχος του βασιλιά της Αρμενίας Χοσρόη Β΄. Ο πατέρας του (Χοσρόης) δολοφονήθηκε όταν ήταν ακόμα βρέφος (252) από έναν ευγενή, τον Άναξ που ανήκε στην βασιλική οικογένεια των Αρσακιδών της Αρμενίας πιθανότητα ξάδελφος του ύστερα από παρακίνηση του Σασσανίδη βασιλιά της Περσίας Σαπώρ Α΄. Ο μικρός Τιριδάτης μεταφέρθηκε για ασφάλεια στη Ρώμη ενώ η Αρμενία καταλήφθηκε από τους Πέρσες. Στη Ρώμη δέχτηκε λαμπρή εκπαίδευση, επιστημονική και στρατιωτική, περιγράφεται ως γενναίος και δυνατός στρατιώτης που συμμετείχε σε όλες τις μάχες των Ρωμαίων εναντίον των εχθρών τους. Το 270 ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αυρηλιανός έδιωξε τους Πέρσες από την Αρμενία. Λίγα χρόνια αργότερα ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός αποκατέστησε τον Τιριδάτη στον θρόνο του πατέρα του (287) σε ηλικία 37 ετών,  έκανε πρωτεύουσα του την Βαγκαρσαπάτ, παντρεύτηκε μια Αλανή πριγκίπισσα με την οποία απέκτησε τρία παιδιά ανάμεσα τους την Σαλώμη και τον διάδοχο του Χοσρόη Γ´.

Εκχριστιανισμός της Αρμενίας 
Τα πρώτα χρόνια της βασιλείας του φέρθηκε σκληρά στους χριστιανούς με συνεχείς διωγμούς. Ο ίδιος είχε ασπαστεί μια αρχαία πολυθεϊστική θρησκεία, ενώ τον χριστιανισμό είχε ασπαστεί ο Γρηγόριος μοναδικός επιζήσας, γιος του Άναξ δολοφόνου του πατέρα του. Φέρθηκε πολύ σκληρά στον Γρηγόριο τον έριξε στις φυλακές με πρόσχημα την θρησκεία αλλά στην πραγματικότητα του κρατούσε μίσος λόγω του φόνου του πατέρα του. Την εποχή που ο Γρηγόριος ήταν κλεισμένος στις φυλακές δέχθηκε την επίσκεψη μιας ομάδας χριστιανών παρθένων και ο Τιριδάτης ερωτεύθηκε σφοδρά μια από αυτές, τη Ριψίμη. Αυτή απέρριψε τον έρωτα του και ο ίδιος εξοργισμένος τις σκότωσε όλες αλλά στην συνέχεια αρρώστησε βαριά από ανίατη ασθένεια (301). Η αδελφή του, που είχε ασπαστεί τον χριστιανισμό, το θεώρησε ως θεία τιμωρία και είδε όραμα ότι μόνο ο φυλακισμένος σε σκληρές συνθήκες Γρηγόριος θα μπορούσε να γιατρέψει τον αδελφό της από την ασθένεια. Ο απελπισμένος Τιριδάτης τον αποφυλάκισε και ο Γρηγόριος με θαυματουργό τρόπο τον γιάτρεψε από την αρρώστια που τον οδηγούσε σε βέβαιο θάνατο.

Το γεγονός της θεραπείας του από τον Γρηγόριο οδήγησε τον Τιριδάτη να δεχτεί τον χριστιανισμό όχι μόνο ο ίδιος που βαπτίστηκε από τον Γρηγόριο (301) αλλά και να τον επιβάλει στους Αρμένιους υπηκόους του 30 χρόνια πριν ο χριστιανισμός γίνει «επιτρεπομένη θρησκεία» στη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία με τον Μέγα Κωνσταντίνο. Ο Γρηγόριος ορίστηκε ιδρυτής και αρχηγός της Αρμενικής Ιεραποστολικής εκκλησίας. Η επιβολή του χριστιανισμού στην Αρμενία από τον βασιλιά Τιριδάτη και τον επίσκοπο Γρηγόριο έγινε πολύ βίαια. Οι μη χριστιανοί διώκονταν μέχρι θανάτου ενώ καταστράφηκαν όλοι οι προηγούμενοι παγανιστικοί ναοί, εκτός από αυτόν στο Γκαρνί.

Πηγές 
 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΑΡΜΕΝΙΩΝ
 ΑΡΣΑΚΙΔΕΣ ΤΗΣ ΑΡΜΕΝΙΑΣ
 Η ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΛΑΟ ΤΗΣ ΑΡΜΕΝΙΑΣ
 ΕΚΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗ ΑΡΜΕΝΙΑΣ

Βασιλείς της Αρμενίας
Άγιοι της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας