Progressive metal

Το Progressive metal είναι είδος της heavy metal μουσικής το οποίο αποτελεί συνδυασμό της τεχνικής του Progressive Rock της δεκαετίας του '70 με την ένταση του heavy metal της επόμενης δεκαετίας. Το συγκεκριμένο είδος εστιάζει στην τεχνική και την μελωδία και γνώρισε εμπορική επιτυχία από την δεκαετία του '90 και έπειτα, με συγκροτήματα όπως οι Dream Theater, Fates Warning, Queensrÿche, κ.α..

Μουσικό ύφος
Το progressive metal περιλαμβάνει βαριές και τεχνικές κιθάρες, πολύ συχνή χρήση πλήκτρων με ανάλογη τεχνική κατάρτιση και περίτεχνες αλλαγές ρυθμών. Η διάρκεια των τραγουδιών μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και τα τριάντα λεπτά, ενώ ισορροπούν μεταξύ μελωδίας και επιθετικότητας.
Τα φωνητικά καθιερώθηκε να είναι καθαρά και να κινούνται σε υψηλές κλίμακες με αρκετή θεατρικότητα. Παρ' όλα αυτά, συγκροτήματα όπως οι Opeth και οι Cynic συνδυάζουν την τεχνική τη μουσικής τους με ακραία φωνητικά στο ύφος του death metal.

Ιστορία

Δεκαετία 1980
Ένας από τους πρώτους δίσκους του progressive metal ήταν το «Energetic Disassembly» των Watchtower, το οποίο θεωρήθηκε ως το πρώτο άλμπουμ τεχνικού thrash metal. Ένα χρόνο αργότερα, οι Queensrÿche κυκλοφόρησαν τον δεύτερο τους δίσκο με τίτλο «Rage for Order» και οι Sacred Blade πραγματοποίησαν την μοναδική τους κυκλοφορία με το «Of The Sun + Moon». Ο Τόνι ΜακΑλπάιν κυκλοφόρησε το «Edge Of Insanity» και ένα χρόνο αργότερα το «Maximum Security», εισάγοντας νεοκλασικά στοιχεία στον ήχο του.

Το 1988, μεγάλα ονόματα του χέβι μέταλ όπως οι Iron Maiden και οι Metallica ηχογράφησαν τους πιο πειραματικούς δίσκους τους, «Seventh Son of a Seventh Son» και «...And Justice for All», αντίστοιχα. Οι Blind Illusion κυκλοφόρησαν το ντεμπούτο τους «The Sane Asylum», οι Γερμανοί Sieges Even το «Life Cycle» και οι Καναδοί Voivod το «Dimension Hatröss», με έναν πιο τραχύ και τεχνικό ήχο. Την ίδια χρονιά, οι Crimson Glory κυκλοφόρησαν το δεύτερο τους άλμπουμ με τίτλο «Transcendence», με περισσότερα progressive στοιχεία σε σχέση με το αμερικάνικο power metal του ομώνυμου άλμπουμ τους. Επίσης, οι Queensrÿche γνώρισαν μεγάλη επιτυχία με το «Operation: Mindcrime», ενώ οι Fates Warning επανήλθαν με το τέταρτο τους άλμπουμ, «No Exit», ξεφεύγοντας από το power metal των πρώτων τους δίσκων. Τα progressive στοιχεία έλαβαν πρωταγωνιστικό ρόλο στον ήχο τους στο «Perfect Symmetry» του 1989, την ίδια χρονιά κατά την οποία οι Dream Theater έγιναν γνωστοί με τον δίσκο «When Dream And Day Unite». Οι Watchtower εξέδωσαν το δεύτερο και τελευταίο τους άλμπουμ με τίτλο «Control And Resistance», ενώ άλλα συγκροτήματα του είδους που κυκλοφόρησαν άλμπουμ μέσα στη χρονιά ήταν οι Atheist με το «Piece Of Time», οι Voivod με το «Nothingface», οι Savatage με το «Gutter Ballet» και οι Toxik με το «Think This».

1990 - σήμερα
Στις αρχές της δεκαετίας του '90, μεγάλα ονόματα του progressive metal γνώρισαν εμπορική επιτυχία με δίσκους όπως το «Empire» των Queensrÿche, το «Images And Words» των Dream Theater, το «Streets: A Rock Opera» των Savatage και το «Parallels» των Fates Warning.
Το συγκρότημα που συνέδεσε το όνομα του με το είδος ήταν οι Dream Theater, οι οποίοι έθεσαν τις βάσεις για την εξέλιξη του progressive metal. Το concept άλμπουμ τους «Scenes From A Memory» του 1999, θεωρείται ένας από τους πιο αντιπροσωπευτικούς δίσκους του είδους, ενώ τρία μέλη του συγκροτήματος είχαν σχηματίσει τους Liquid Tension Experiment, ένα instrumental progressive σχήμα.

Ένα άλλο μεγάλο όνομα της δεκαετίας ήταν οι Psychotic Waltz, ένα underground σχήμα με μεγάλη επιρροή στον χώρο. Το πρώτο τους άλμπουμ με τίτλο «A Social Grace» θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους δίσκους του είδους και το διαδέχθηκαν άλλές τρεις κυκλοφορίες.
Το 1991, οι Anacrusis κυκλοφόρησαν το «Manic Impressions» και οι Atheist το «Unquestionable Presence», με περισσότερα τζαζ και λιγότερα death metal χαρακτηριστικά. Οι Anacrusis συνέχισαν με το «Screams And Whispers» του 1993, την ίδια χρονιά κατά την οποία οι Cynic κυκλοφόρησαν το «Focus».
Ο Τσακ Σούλντινερ των Death σχημάτισε τους Control Denied, ενώ οι Death συμπεριέλαβαν progressive στοιχεία στον ήχο τους, κάτι που έγινε πολύ φανερό στο άλμπουμ «The Sound of Perseverance» του 1998. Ένα άλλο συγκρότημα που χαρακτηρίζεται ως progressive death metal είναι οι Σουηδοί Opeth με άλμπουμ όπως το «Still Life» του 1999, «Blackwater Park» του 2001 και το «Ghost Reveries» του 2005.
Ένα alternative/progressive metal συγκρότημα που άφησε το στίγμα του την δεκαετία του '90 και του '00 είναι οι Tool, οι οποίοι γνώρισαν τεράστια επιτυχία με άλμπουμ όπως το «Ænima» και το «Lateralus». Οι Symphony X ένωσαν το power metal με νεοκλασικά στοιχεία, ενώ άλλα αξιόλογα συγκροτήματα που εμφανίστηκαν κατά τη δεκαετία του '90 ήταν οι Pain of Salvation, Ayreon, Evergrey, Shadow Gallery, Nevermore, κ.α..
Στην νέα χιλιετία, συγκροτήματα όπως οι Meshuggah δημιούργησαν ένα νέο είδος που ονομάστηκε math metal, ενώ ένα άλλο είδος τεχνικής, ακραίας μουσικής είναι το Mathcore με γνωστότερα σχήματα τους The Dillinger Escape Plan και τους Converge. Επίσης, οι Mastodon έγιναν ιδιαίτερα γνωστοί με το άλμπουμ «Leviathan» του 2004, ενώ οι Βρετανοί Porcupine Tree σκλήρυναν τον ήχο τους με δίσκους όπως το «In Absentia» (2002), «Deadwing» (2005) και «Fear Of A Blank Planet» (2007).

Σπουδαία συγκροτήματα του είδους

Πηγές
 «The Hitch-Hiker's Guide to Progressive Metal», Heavy Metal & Metal Hammer, τεύχος 346, Οκτώβριος 2013
 The History Of Progressive Metal - Metal Storm
 Progressive Metal - Heavy Metal - About.com
 Progressive metal history
«Ο απόλυτος οδηγός για το Progressive Metal», Rocking.gr, 6 Σεπτεμβρίου 2013.

Είδη heavy metal
Progressive metal