Κρότσε ντε Πάπα

Η Κρότσε ντε Πάπα (ιταλικά : Croce del Papa ) είναι περιοχή στην οποία έχει ανασκαφεί προϊστορικός οικισμός της εποχής του χαλκού έξω από την πόλη Νόλα στην επαρχία Νάπολη της Ιταλίας. Ο οικισμός βρίσκεται στα Βορειοανατολικά του Βεζούβιου από έκρηξη του οποίου καταστράφηκε πολλά χρόνια πριν την έκρηξη που κατέστρεψε την Πομπηία.

Ο οικισμός που ανασκάφτηκε από τους Τζιουζέπε Βέκκιο (Giuseppe Vecchio) και Κλωντ Αλμπόρ Λεβαντί (Claude Albore Livadie), καταλαμβάνει έκταση 1000 τετραγωνικών μέτρων και αποτελούνταν από ξύλινες καλύβες. Σε βάθους 6 μέτρων από το σημερινό επίπεδο του εδάφους βρέθηκαν καλύβες διατηρημένες σε καλή κατάσταση , αγγεία και κλιβάνους. Βρέθηκαν οστά από ζώα ,εργαλεία, αιχμές από βέλη, στάχια κριθαριού και σταριού αλλά και ειδώλια. Σε πολύ κατάσταση βρέθηκαν και οι καλύβες του οικισμού σε ύψος 1,30 περίπου μ . 

Η έκρηξη του ηφαιστείου πιστεύεται ότι ήταν πιο ισχυρή από αυτή πού κατέστρεψε την Πομπηία και το Ερκολάνο το 79 π.χ. και σημειώθηκε 3.500 χρόνια πριν περίπου. Πιστεύεται ότι κατά την έκρηξη αυτή δημιουργήθηκε και ο ορεινός όγκος της Σόμμα (Somma) ενώ υπήρξαν κλιματολογικές αλλαγές σε όλο τον πλανήτη. Ο οικισμός εγκαταλείφθηκε από τους κατοίκους του βιαστικά , έμειναν πίσω μόνο τα αδύναμα ζώα ή όσα δεν μπορούσαν να διαφύγουν και οι κάτοικοι του πήραν μόνο τα απολύτως απαραίτητα. Αυτά επιβεβαιώνουν ότι στις καλύβες βρέθηκαν πολλά αντικείμενα καθημερινής χρήσης απουσιάζουν πολύτιμα αντικείμενα. Έχουν βρεθεί απολιθωμένα ζώα όπως σκύλοι και αίγες.

Σύμφωνα με τους ειδικούς οι κάτοικοι του οικισμού δεν επλήγησαν αμέσως από το ηφαίστειο αλλά είχαν χρόνο να διαφύγουν , τουλάχιστον 6 ώρες. Αρχικά υπήρξαν ισχυρές σεισμικές δονήσεις και μετά ήρθε η έκρηξη του Βεζούβιου που εκτόξευε μεγάλες ποσότητες υλικών. Οι κάτοικοι εγκατέλειψαν τον οικισμό βιαστικά, όσοι κινήθηκαν βορειοδυτικά κατάφεραν αν σωθούν , σε απόσταση 8 χλμ στο όρος Βίνια βρέθηκαν απολιθωμένα τα σώματα ενός ζευγαριού που φαίνεται να σκοτώθηκε από έκρηξη του ηφαιστείου.  Στην ίδια θέση βρέθηκαν ίχνη πρωιμότερου οικισμού που είχε καταστραφεί από φωτιά.

Πηγές 
 Περιοδικό Corpus , Αρχαιολογία , Ιστορία των πολιτισμών Τεύχος 48 Απρίλιος 2003, Εκδόσεις Περισκόπιο, σελ 55-57, 

Προϊστορικοί οικισμοί της Ιταλίας