Ανδρέας Αντ. Ζυγομαλάς

Ο Ανδρέας Ζυγομαλάς του Αντωνίου (Αθήνα, 1890 – Νίβιτσα Βορείου Ηπείρου, 30 Ιουλίου 1914) ήταν Έλληνας στρατιωτικός, που διακρίθηκε για την δράση και την ανδρεία του στο πεδίο των Βαλκανικών Πολέμων και του αγώνα της Αυτονομίας της Βορείου Ηπείρου.

Καταγωγή 
Ο Ανδρέας Ζυγομαλάς  γεννήθηκε το 1890 στην Αθήνα και ήταν γόνος παλαιάς Βυζαντινής οικογένειας, που καταγόταν από την περιοχή της Αργολίδας και στη συνέχεια μετοίκησε στην Κωνσταντινούπολη, έπειτα στη Χίο και τέλος στην Αθήνα.
Ήταν γιος του βουλευτή και υπουργού Αντωνίου Ζυγομαλά(1856-1930) και της Λουκίας Μπαλάνου (1863-1947) και εγγονός του Ανδρέα Ζυγομαλά (1803-1876), αγωνιστή της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 και μετέπειτα δημοσιογράφου και πολιτικού.

Σπουδές 
Σπούδασε Νομική, ασκώντας ακολούθως τα στρατιωτικά του καθήκοντα στη θέση του διερμηνέα, καθώς ήταν άριστος γνώστης τριών γλωσσών.

Δράση 
Το ξέσπασμα του Β’ Βαλκανικού Πολέμου οδήγησε τον Ζυγομαλά στην κατάταξή του ως εθελοντή στο 2ο Σύνταγμα Πεδινού Πυροβολικού, υπηρετώντας πρώτα στη Μακεδονία και έπειτα στην Ήπειρο, με τον ίδιο να αιτείται την αποστολή του στο Μπιζάνι, τόπο του βασικού μετώπου, μια κίνηση θάρρους που του χάρισε τον «επ’ ανδραγαθία» βαθμό του ανθυπολοχαγού. Στο πεδίο της μάχης ο Ζυγομαλάς με το άγημα καταλαμβάνουν το ύψωμα του  Μπιζανίου, όπου ο ίδιος υπέστειλε την τουρκική σημαία των οχυρών, η οποία και του απονεμήθηκε ως πολεμικό λάφυρο (σήμερα φυλάσσεται στο Μουσείο Ζυγομαλά του Αυλώνα Αττικής). Αργότερα, ο Ζυγομαλάς πολέμησε στο πεδίο της Βορείου Ηπείρου υπέρ της αυτονομίας της περιοχής,

Θάνατος 
Ο Ανδρέας Ζυγομαλάς βρέθηκε δολοφονημένος στις 30 Ιουλίου 1914, στην περιοχή της Νίβιτσας Βορείου Ηπείρου. Το λείψανό του φυλάσσεται, μαζί με τα λείψανα των γονέων του, Αντωνίου και Λουκίας, σε κρύπτη του Ιερού Ναού Αγίου Αντωνίου, στον Αυλώνα Αττικής, ενώ τα στρατιωτικά παράσημα και ενθύμια του, μαζί με διάφορα προσωπικά αντικείμενα του ιδίου και της οικογένειάς του, φυλάσσονται στο Μουσείο Ζυγομαλά.

Έλληνες στρατιωτικοί