Κώστας Ε. Τσιρόπουλος

Ο Κώστας Τσιρόπουλος ( 22 Οκτωβρίου 1930-23 Φεβρουαρίου 2017 ) ήταν Έλληνας συγγραφέας και εκδότης.

Βιογραφία
Γεννήθηκε στη Λάρισα την Τετάρτη 22 Οκτωβρίου 1930, όπου και μεγάλωσε. Πατέρας του ήταν ο Ευάγγελος Τσιρόπουλος, συντάκτης και διευθυντής της εφημερίδος  «Ελευθερία» της Λάρισας, τον οποίο όμως έχασε από την ηλικία των επτά ετών, και μητέρα του ήταν η Ελένη Τσιροπούλου (γένος Τηλιού).

Πτυχιούχος της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στην Ιστορία της Τέχνης στο Παρίσι (Σορβόννη) και στη Βαρκελώνη. Ήταν ιδρυτής και διευθυντής της ετήσιας έκδοσης χριστιανικού στοχασμού και τέχνης «Χριστιανικό Συμπόσιο» (1966-1971) και εκδότης και διευθυντής του περιοδικού Ελευθερίας και Γλώσσας «Ευθύνη» (πρώτη περίοδος: 1961-1966 και επανέκδοση: 1972-2009).

Συνεργάστηκε επί χρόνια με το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης, καθώς και με διάφορα περιοδικά. Έγραφε την επιφυλλίδα της Κυριακής στην εφημερίδα «Καθημερινή» (1962-1967). Διετέλεσε Γενικός Γραμματέας της Στέγης Καλών Τεχνών και Γραμμάτων (1974-1976), Γενικός Γραμματέας του Εθνικού Θεάτρου (1975-1980), Πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Κινηματογράφου, τακτικό μέλος της Εθνικής Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών και της μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Αισθητικής.

Ταξίδεψε σε χώρες της Ευρώπης, της Αφρικής, στις ΗΠΑ, στη Μέση Ανατολή και στην Ινδία. Μιλούσε γαλλικά και ισπανικά. Βιβλία και κείμενά του έχουν μεταφραστεί στις κυριότερες ευρωπαϊκές γλώσσες. Επίσης, βιβλία και έργα του έχουν χρησιμοποιηθεί ως βοηθητικά στα Γυμνάσια της Κύπρου, καθώς και στα Λύκεια της Ελλάδος.

Έζησε στην Αθήνα, στην περιοχή της πλατείας Μαβίλη, στον αρχαίο δήμο Αλωπεκής (στον οποίο έζησε και ο Σωκράτης), όπως ο ίδιος συνίθιζε να αναφέρει. Απεβίωσε στον Χολαργό, μετά από δοκιμασία επί ενάμισι έτος περίπου, την 23 Φεβρουαρίου 2017 και κηδεύτηκε την 28 Φεβρουαρίου 2017 στο νεκροταφείο Παπάγου.

Βραβεύσεις & Τιμητικές Διακρίσεις

Είχει τιμηθεί με το βραβείο Φέξη των Δώδεκα (1964), Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου (1966), Α΄ Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος (1979), Βραβείο Δοκιμίου της Ακαδημίας Αθηνών (Ίδρυμα Ουράνη) (1986, 2003), Βραβείο της Εταιρείας Χριστιανικών Γραμμάτων (1989), Α΄ Βραβείο της Εταιρείας Μεταφραστών Λογοτεχνίας (1990), Μεγάλο Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας (2006). Έχει ανακηρυχθεί επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Γρανάδας (2004). Για τις υπηρεσίες του, αναγορεύτηκε επίτιμος Γραμματέας του Φιλανθρωπικού Ιδρύματος "Προστασία Μητρικών Έργων Σταμάτη και Ελένης Βαφειαδάκη" και του απονεμήθηκε ο Σταυρός του Αγίου Διονυσίου, η ανώτατη τιμητική διάκριση της Αρχιεπισκοπής Αθηνών (2014). Ανακηρύχθηκε επίτιμο μέλος της Εθνικής Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών (2015).

Συγγραφικό έργο
Το ποιητικό, πεζογραφικό και δοκιμιακό του έργο εκτείνεται σε δεκάδες τόμους. Επίσης έχει μεταφράσει από τα ισπανικά, τα καταλανικά και τα γαλλικά βιβλία και κείμενα των Ορτέγα υ Γκασσέτ, Αντόνιο Ματσάδο, Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, Καμίλο Χοσέ Θέλα, Χουάν Ραμόν Χιμένεθ, Σαλβαδόρ Εσπρίου, Χοσέ Μπεργαμίν, Ντρυόν, Ζενεβουά, Αρανγκούρεν κ.ά.

Έχει επιμεληθεί τη σειρά των Τετραδίων της "Ευθύνης" (40 τόμοι), την έκδοση του δοκιμιακού έργου των Άγγελου Τερζάκη, Κωνσταντίνου Τσάτσου, Αιμ. Χουρμούζιου κ.ά., καθώς και πλήθος άλλων εκδόσεων από τις "Εκδόσεις των Φίλων" και του περιοδικού "Ευθύνη".

Έχει συμμετάσχει με κείμενά του και σε συλλογικά έργα.

Αναλυτική Εργογραφία

Ποίηση
 Υλικά της λήθης. Αθήνα, Ευθύνη, 2004. Σελ.: 46. (Εκτός εμπορίου).
 Νύχτωμα η νύχτα χτες νύχτα. Αθήνα, Ευθύνη, 2001. Σελ.: 58. (Δίγλωσση έκδοση: Ελληνικά-Ισπανικά).
 Εξόδιος Ύμνος. Αθήνα, Ευθύνη, 1998. Σελ.: 48. (Εκτός εμπορίου).
 Τελικά κείμενα Α΄: Τα ποιητικά. Αθήνα, Ευθύνη, 1992. Σελ.: 450.
 Μυστήριο. Αθήνα, Ευθύνη, 1988. Σελ. 94.
 Ενορχηστρώσεις. Αθήνα, 1986. (Πρώτη δημοσίευση στα Τελικά Κείμενα Α΄: Τα Ποιητικά).
 Έρως Ύπνος Θάνατος. Αθήνα, Ευθύνη, 1985. Σελ. 38.
 Μεγάλη Εβδομάδα. Αθήνα, 1980. (Εκτός εμπορίου).
 Τετράδιο παραισθήσεων. Αθήνα, 1979. (Εκτός εμπορίου).
 Οι άγγελοι. Αθήνα, Εκδόσεις των Φίλων, 1977. Σελ.: 50.
 Μαύρο καλοκαίρι. Αθήνα, 1973. (Σε εκατό αντίτυπα, εκτός εμπορίου).
 Εγκαυστική Κυριακών και γιορτών. Αθήνα, Εκδόσεις των Φίλων, 1971. Σελ.: 94.
 Θαλασσογνωσία. Αθήνα, 1965. (Πρώτη δημοσίευση στα Τελικά Κείμενα Α΄: Τα Ποιητικά).
 Ανάμεσα σε νύχτες. Αθήνα, 1964.
 Ωδείο για μοναχικές φωνές. Αθήνα, 1962. (Με το όνομα Κώστας Ευαγγέλου, εκτός εμπορίου).

Δοκίμια
Η μετάβαση του καταναλωτικού ανθρώπου. Αθήνα, Ευθύνη, 2010. Σελ.: 96. 
Τελικά κείμενα Ε΄: Η σπορά της λήθης. Αθήνα, Ευθύνη, 2009. Σελ.: 344. 
Ενώπιον της απανθρωπίας. Αθήνα, Ευθύνη, 2008. Σελ.: 24. (Εκτός εμπορίου). 
Ανάγνωση του κατά Ματθαίον Ιερού Ευαγγελίου. Αθήνα, Ευθύνη, 2007. Σελ.: 86. 
Τελικά κείμενα Γ΄: Το ενοίκιο του χρόνου. Αθήνα, Ευθύνη, 2007. Σελ.: 556. 
Για την αβεβαιότητα του ανθρώπου. Αθήνα, Ευθύνη, 2005. Σελ.: 69. 
Η μόνωση ως συνομιλία. Αθήνα, Ευθύνη, 2003. Σελ.: 75. 
Ανάμεσα σε δυο αιώνες. Αθήνα, Εκδόσεις των Φίλων, 2002. Σελ.: 275. 
Η καθημερινή αιωνιότητα. Αθήνα, Ευθύνη, 2000. Σελ.: 110. 
Η ετερότητα. Αθήνα, Ευθύνη, 1998. Σελ.: 77. 
Για την τρυφερότητα. Αθήνα, Ευθύνη, 1996. Σελ.: 48. 
Η υπόθεση του ανθρώπου. Αθήνα, Ευθύνη, 1995. Σελ.: 347. 
Σημειώσεις γενικής δοκιμής. Αθήνα, Ευθύνη, 1993. Σελ.: 86. 
Τελικά κείμενα Β΄: Κανονισμός βίου. Αθήνα, Ευθύνη, 1992. Σελ.: 408.
Αλφάβητο. Αθήνα, Αστήρ, 1987. Σελ.: 189. 
Παιδεία ελευθερίας. Αθήνα, Εκδόσεις των Φίλων, 1985. Σελ.: 227. 
Το σημείο της στίξης. Αθήνα, Ευθύνη, 1984. Σελ.: 53. 
Μουσική. Αθήνα, Ευθύνη, 1982. Σελ.: 60. 
Πολιτισμός του σώματος. Αθήνα, Ευθύνη, 1981. Σελ.: 102. 
Στη ζώνη του πυρός. Αθήνα, Εστία, 1980, Σελ.: 272. 
Οι προλαλήσαντες. Αθήνα, Εκδόσεις των Φίλων, 1979. Σελ.: 238.
Η αμφισβήτηση του κατεστημένου. Αθήνα, Εκδόσεις των Φίλων, 1975. Σελ.: 234.
Μάθημα ελευθερίας. Αθήνα, Εκδόσεις των Φίλων, 1971. Σελ.: 74.
Δοκίμια ευθύνης. Αθήνα, Αστήρ, 1969. Σελ.: 240.
Η μαρτυρία του ανθρώπου. Αθήνα, 1967. Σελ.: 380.
Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Αθήνα, 1967.
Αυτοψία της εποχής. Αθήνα, Εκδόσεις των Φίλων, 1966. Σελ.: 230.
Η Ελλάδα ως πρόβλημα. Αθήνα, Αστήρ, 1965. Σελ.: 118.
Μυστικός Δείπνος. Αθήνα, Αστήρ, 1965. Σελ.: 210.
Αγωνιώδης θητεία. Αθήνα, Εκδόσεις των Φίλων, 1964. Σελ.: 238.
Λόγος περί των παθών. Αθήνα, 1963. Σελ.: 62.

Διηγήματα
Η ανάπαυση των αθλητών. Αθήνα, Ευθύνη, 2000. Σελ.: 75. 
Μακρινό μοναχικό φεγγάρι. Αθήνα, Εκδόσεις των Φίλων, 1972. Σελ.: 147.

Μυθιστορήματα
Σκύλλα και Χάρυβδις. Αθήνα, Ευθύνη, 1990. Σελ.: 309. 
Τα φαντάσματα. Αθήνα, Ευθύνη, 1984. Σελ.: 202. 
Η επιθυμία. Αθήνα, Εκδόσεις των Φίλων, 1978. Σελ.: 196. 
Ο κυνηγός και τ΄ αγρίμια. Αθήνα, Εκδόσεις των Φίλων, 1974. Σελ.: 196.

Εικαστικά
Ρομανική ζωγραφική. Βυζαντινή ζωγραφική. Αθήνα, Αστήρ, 1980. Σελ.: 218. 
Βυζαντινή διακοσμητική. Αθήνα, Εκδόσεις Παπαδημητρίου, 1992. (Διεξοδική εισαγωγή στο λεύκωμα του αγιογράφου Πέτρου Βαμπούλη).

Ταξιδιωτικά
 Τελικά κείμενα Δ΄: Ο βίος ως περιήγηση. Αθήνα, Ευθύνη, 2008. Σελ.: 338. 
 Αφρικανικό ημερολόγιο. Αθήνα, 1964.
 Αιγυπτιακό ημερολόγιο. Αθήνα, 1965.
 Ισπανική σπουδή. Αθήνα, Εστία, 1966. Σελ.: 200.
 Αμερικανική ανθρωπογεωγραφία. Αθήνα, Εκδόσεις των Φίλων, 1976. Σελ.: 153.

Μεταφράσεις
Συλλογικό έργο. Για την Ευρώπη, για τον πολιτισμό. Αθήνα, Ευθύνη, 2007. Σελ.: 129. 
Verne, Jules. Η μυστηριώδης νήσος. Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2006. Σελ.: 843. 
Lorca, Federico García. Τσιγγάνικο τραγουδιστάρι. Αθήνα, Εκδόσεις των Φίλων, 2006. Σελ.: 72. 
Bergamín, Josè. Η κατάπτωση του αναλφαβητισμού. Αθήνα, Ευθύνη, 2005. Σελ.: 72. 
Péguy, Charles. Σημειώσεις για την κρίση των καιρών μας. Αθήνα, Ευθύνη, 2000. Σελ.: 105.
Jiménez, Juan Ramón. Προς άλλη γυμνότητα. Αθήνα, Ευθύνη, 1999. Σελ.: 59. 
Massip, Rose. Καραμανλής. Αθήνα, Σιδέρης Ι., 1995. Σελ.: 228. 
Machado, Antonio. Ποιήματα. Αθήνα, Εκδόσεις των Φίλων, 1972. Σελ.: 107. 
Ortega y Gasset, José. Το θέμα του καιρού μας. Αθήνα, Εκδόσεις των Φίλων, 1971. Σελ.: 117.

Άλλες Εκδόσεις - Επιμέλεια
Ο ποιητικός νους του Γ. Θ. Βαφόπουλου. Αθήνα, Ευθύνη, 1995. Σελ.: 52.
«Μαρουλίνα» - Σοφία Θανοπούλου. Αθήνα, Ευθύνη, 1994. Σελ.: 24.
Σειρά Τετράδια "Ευθύνης" (40 τόμοι).
Δοκίμια Άγγελου Τερζάκη, Κωνσταντίνου Τσάτσου, Αιμ. Χουρμούζιου, κ.ά. Αθήνα, Εκδόσεις των Φίλων.

Συμμετοχή σε συλλογικά έργα
Μ. Καραγάτσης 1908-2008. Αθήνα, Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, 2008. Σελ.: 58. 
Το παράστημα του Κώστα Π. Μιχαηλίδη. Αθήνα, Ευθύνη, 2006. Σελ.: 210. 
Για τον Πάρι Πρέκα. Αθήνα, Ευθύνη, 2002. Σελ.: 59. 
Ανθολογίες: Πάσχα των Ελλήνων. Αθήνα, Εκάτη, 2000. Σελ.: 47. 
Χαρμολύπη: Κλασικά διηγήματα μεγάλων συγγραφέων της καθ' ημάς Ανατολής. Αθήνα, Ακρίτας, 1997. Σελ.: 264. 
Πάσχα των Ελλήνων. Αθήνα, Δελφίνι, 1994. Σελ.: 53.
Κείμενα για την Μερόπη Οικονόμου. Αθήνα, Οι Εκδόσεις των Φίλων, 1988. Σελίδες 116. 
Κείμενα για την ποίηρια Διαλεχτή Ζευγώλη-Γλέζου. Αθήνα, Οι Εκδόσεις των Φίλων, 1986. Σελίδες 32.

Μεταφράσεις έργων του
Tsiropoulos, Kostas E. Los Angeles. [tr.by]: José Ruiz. Barcelona: Los Vientos, 1983. 53p. Original title: Οι άγγελοι Language: Spanish 
Tsirópulos, Kostas E.. El signo de puntuación. [tr.by]: Vicente Fernández González. Barcelona: Kyklades, 1987. 53p. Original title: Το σημείο της στίξης Language: Spanish 
Tsiropulos, Kostas E. Muerte y gloria de Federico García Lorca. [tr.by]: José Ruiz Luque. Atenas: [s.n.], 1987. 10p. Original title: Θάνατος και δόξα του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα Language: Spanish 
Tsiropoulos, Kostas E.. Sobre la ternura. [tr.by]: José Antonio Moreno Jurado. Sevilla: Padilla Libros, 1997. 53p. Original title: Για την τρυφερότητα Language: Spanish 
Tsiropoulos, Kostas E. Anochecer la noche anoche. [tr.by]: Kostas E. Tsiropoulos. Athens: Efthyni, 2001. 58p. Original title: Νύχτωμα η νύχτα χτες νύχτα Language: Spanish 
Tsirópulos, Kostas E. El reposo de los atletas. [tr.by]: Isabel García Gálvez. La Laguna - Tenerife, Islas Canarias: Universidad de La Laguna, 2003. 55p. Original title: Η ανάπαυση των αθλητών Language: Spanish 
Tsiropoulos, Costas. Estudios sobre España. [tr.by]: José Ruiz Luque. Madrid: Editora Nacional, 1969. 172p. Original title: Ισπανική σπουδή Language: Spanish 
Antología de novelas griegas. [tr.by]: José Ruiz. Barcelona: Ediciones Acervo, 1972. 381p. Original title: (No original title) Language: Spanish

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
Πολιτιστικός Οργανισμός Δήμου Λάρισας, Εκδότης. Περιοδικό «Γραφή», τεύχος 7, Ιανουάριος-Φεβρουάριος 1990. Τιμή για τον Κώστα Ε. Τσιρόπουλο. Σελίδες 148.
Αντρέας Καραντώνης, «Για τον Κώστα Ε. Τσιρόπουλο», Εκδόσεις «Ευθύνη». Αθήνα, 1995. Σελίδες 88.
Κώστας Ριζάκης, Εκδότης. Περιοδικό «Πάροδος», τεύχος 12 (2007). Κώστας Ε. Τσιρόπουλος. Σελίδες 136.
Kostas E. Tsirópulos. Serie Analecta. Intramar Ediciones S.L. Santa Cruz De Tenerife, 2009. Páginas 242.
Ηλίας Κεφάλας, «Λάμψη και γνόφος: Νύξεις και διαλογισμοί πάνω στην πεζογραφία του Κ.Ε. Τσιρόπουλου: Σύντομο επίμετρο για την ποίησή του», Εκδόσεις «Ευθύνη». Αθήνα, 2011. Σελίδες 139. 
Έκφραση τιμής στον Κώστα Ε. Τσιρόπουλο - για την προσφορά του στο Έθνος και τον Πολιτισμό. Τετράδια «Ευθύνης», 41. Εκδόσεις «Ευθύνη». Αθήνα, 2015. Σελίδες 192.
Χαιρετισμός στον Κώστα Ε. Τσιρόπουλο. Εκδόσεις Φρέαρ /6. Αθήνα, 2016. Σελίδες 252.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Πανδέκτης - Τσιρόπουλος Κώστας 
 Ο Αρχιεπίσκοπος τίμησε τον Κωνσταντίνο Τσιρόπουλο    
"Εφυγε" ο Κώστας Τσιρόπουλος, ο ιδρυτής του ιστορικού περιοδικού "Ευθύνη"
Εθνικό Κέντρο Βιβλίου
Biblionet - Κώστας Τσιρόπουλος
Περιοδικό Ευθύνη
Πανδέκτης - Τσιρόπουλος Ευάγγελος

Έλληνες συγγραφείς
Έλληνες εκδότες
Έλληνες μεταφραστές
Ισπανιστές