Ραζγκράντ

Το Ραζγκράντ (βουλγαρικά: Разград, ) είναι πόλη στην Βορειοανατολική Βουλγαρία, διοικητικό και οικονομικό κέντρο της ομώνυμης επαρχίας. Έχει πληθυσμό 33.880 κατοίκους με καταμέτρηση του 2012.

Ετυμολογία

Η κατάληξη "γκραντ" σημαίνει πόλη στα Βουλγαρικά και η σημασία του πρώτου συνθετικού "ραζ" είναι αδιευκρίνιστη. Κατά τη Δεύτερη Βουλγαρική Αυτοκρατορία (1185–1396/1422) στη θέση της σημερινής πόλης υπήρχε ένας οικισμός, αναφερόμενος με τα ονόμστα Χράσγκραντ, Χράζγκραντ και Χρίζγκραντ. Η πρώτη εκδοχή είναι ότι αυτά τα ονόματα προέρχονται από το όνομα του Πρωτοβουλγαρικού και Σλαβικού θεού Χορς. Η θεότητα αυτή είναι Πρωτοϊρανικής προέλευσης και σημαίνει ήλιος και ηλιακό φως.

Πιστεύεται ότι η αναφερόμενη θέση Ιγκρίζινους στους μεσαιωνικούς χάρτες του Αραβα γεωγράφου Αλ Ιντρίσι στην περιοχή του Ράζγκραντ ήταν η ίδια η πόλη. Στους χάρτες του τα ονόματα των οικισμών είναι έντονα εξαραβισμένα. Μπορεί να είναι εξαραβισμένη μορφή του Λατινικού ονόματος Άμπριτους. Αλλη εκδοχή υποστηρίζει ότι είναι εξαραβισμένη μορφή των μεσαιωνικών Χρίζγκραντ και Χράζγκραντ, επειδή η μεταγλώτιση διατήρησε τη συλλαβή ιζ. Τα επόμενα χρόνια το Χράζγκραντ (Κερεσντάβιτσα επί της βασιλείας του Ιβάν Σισμάν) αναφερόταν με τα ονόματα Χεζαργκάντ, Χέραζγκραντ, Χάσγκραντ, Τσετεχεζάρ, Κράσγκραντ, Αρανγκραντ, Αζαργκραντ, Χράζγκραντ, Κρόζγκραντ, Χίραζγκραντ. Η λέξη "χεζάρ" είναι Περσικής προέλευσης και σημαίνει χιλιάδες (χιλιάδες στρατιωτικές σκηνές). Είναι πιθανό η λέξη  "χεζάρ"  να προέρχεται από το "Χισάρ", που είναι Αραβική λέξη για το φρούριο. Το όνομα Χέζαργκραντ μπορεί να είναι επίσης εκτουρκισμένη μορφή του μεσαιωνικού Βουλγαρικού Χράζγκραντ (Χρίζγκραντ).

Ιστορία 

Το Ράζγκραντ χτίστηκε πάνω στα ερείπια της αρχαίας ρωμαϊκής πόλης Άμπριτους στις όχθες του ποταμού Μπέλι Λομ. Η ρωμαϊκή πόλη Άμπριτους είχε χτιστεί πάνω στα ερείπια Θρακικού οικισμού του 4ου-5ου αιώνα π.Χ. με άγνωστο όνομα. Αρκετά χάλκινα νομίσματα του βασιλιά της Θράκης Σεύθη Γ΄ (330-300 π.Χ.) και κεραμικά βρέθηκαν, καθώς και αντικείμενα από άλλους άρχοντες και θυσιαστήριο του Ηρακλή.

Το 251 η πόλη υπήρξε το πεδίο της Μάχης του Αμπριτους, κατά την οποία οι Γότθοι νίκησαν ένα Ρωμαϊκό στρατό υπό τους αυτοκράτορες Δέκιο και Ερέννιο Ετρούσκο. Η μάχη αυτή είναι αξιοσημείωτη για είναι η πρώτη περίπτωση που Ρωμαίος αυτοκράτορας σκοτώθηκε σε μάχη με βαρβάρους.

Αξιοθέατα 
Μερικά από τα αξιοθέατα του Ράζγκραντ είναι το Αρχιτεκτονικό συγκρότημα Βαρόσα του 19ου αιώνα, το εθνογραφικό μουσείο και πολλά άλλα μουσεία. Ο χαρακτηριστικός πύργος του ρολογιού στο κέντρο που χτίστηκε το 1864, Η Εκκλησία του Άγιου Νικόλαου από το 1860, το γλυπτό Μόμινα τσέσμα, το Μαυσωλείο Οστεοφυλάκιο των απελευθερωτών (1879-1880) και το Τζαμί του Ιμπραήμ Πασά από το 1530. Το τζαμί λέγεται ότι είναι ένα από τα μεγαλύτερα στα Βαλκάνια (εκτός της Τουρκίας).

Πληθυσμός
Τον Ιανουάριο του 2012 το Ράζγκραντ είχε 33.416 κατοίκους, ενώ ο Δήμος του Ράζγκραντ με τα ανήκοντα σεαυτόν γειτονικά χωριά 50.457. Ο αριθμός των κατοίκων της πόλης (όχι του δήμου), κορυφώθηκε την περίοδο 1988-1991, όταν ξεπέρασε τις 50.000.

Εθνική σύνθεση
Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή του 2011 τα άτομα που δήλωσαν την εθνική τους ταυτότητα κατανέμονταν ως εξής : 
 Βούλγαροι: 24.701 (79,1%)
 Tούρκοι: 5.902 (18,9%)
 Ρομά: 288 (0,9%)
 Αλλοι: 140 (0,4%)
 Απροσδιόριστοι: 195 (0,6%)
 Μη δηλώσαντες: 2.654 (7,8%)
Σύνολο: 33.880

Η Επαρχία του Ράζγκραντ έχει το δεύτερο μεγαλύτερο Τουρκικό πληθυσμό στη Βουλγαρία μετά την Επαρχία του Κάρτζαλι, αν και ο δήμος και η πόλη του Ράζγκραντ έχουν χαμηλότερο ποσοστό Τούρκων από την υπόλοιπη επαρχία. Στην πόλη ζουν 6.000 από το σύνολο 57.000 Τούρκων της Επαρχίας του Ράζγκραντ. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 η Επαρχία του Ράζγκραντ έχει Τουρκική πλειοψηφία 50%, πράγμα που συμβαίνει στη Βουλγαρία μόνο στην Επαρχία του Κάρτζαλι, ενώ στο Δήμο του Ράζγκραντ ο Τουρκικός πληθυσμός είναι μειονότητα με  30% και στα όρια της πόλης του Ράζγκραντ 19%. Εκεί οι Βούλγαροι είναι απόλυτη πλειοψηφία με τους υπόλοιπους να είναι Ρομά, που αποτελούν το 5% στην επαρχία και το 3,3% στο δήμο.

Κλίμα

Αθλητισμός 
Στην πόλη εδρεύει η ομάδα Λουντογκόρετς Ραζγκράντ που υπήρξε πρωταθλήτρια Βουλγαρίας στο ποδόσφαιρο το 2012.

Aδελφοποιήσεις

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Φωτογραφίες από το Ράζγκραντ

Πόλεις της Βουλγαρίας