Φυσική παρατήρηση

Μία από τις βασικές εφαρμογές παρατήρησης που ακολουθείται τόσο στις έρευνες των Θετικών επιστημών όσο και των Συμπεριφορικών επιστημών, σε αντίθεση με την εργαστηριακή ή αναλογική παρατήρηση είναι η λεγόμενη φυσική παρατήρηση καλούμενη επίσης και νατουραλιστική παρατήρηση. Πρόκειται για την παρατήρηση ενός αντικειμένου, ή κατάστασης, ή συμβάντος που υφίσταται ή συμβαίνει όπως συμβαίνει μέσα στη φύση χωρίς καμία παρεμβολή ή χειραφέτηση εκ μέρους του παρατηρητή - ερευνητή.

Η Φυσική παρατήρηση είναι η πλέον διαδεδομένη μέθοδος έρευνας του ζωικού και φυτικού βασιλείου, η οποία και αποκαλύπτει ιδιαίτερα συγκινησιακά δεδομένα της ίδιας της φύσης. Η παρατήρηση αυτή απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή εκ μέρους του παρατηρητή έτσι ώστε η παρουσία του να μη δημιουργήσει καμία παρεμβολή στο παρατήρημα. Επειδή αυτό είναι ιδιαίτερα δύσκολο τις περισσότερες φορές η χρήση τηλεχειριζόμενων ή αυτογραφικών μέσων καθίσταται επιτακτικά αναγκαία, όπως εγκατάσταση καλυμμένων μικροφώνων, φωτογραφικών ή μαγνητοσκοπικών συσκευών κ.λπ., ανεξάρτητα και μέτρων ακόμα ασφαλείας που θα πρέπει να ληφθούν. Δεν είναι όμως και σπάνιες οι περιπτώσεις εκείνες που επιζητείται προηγουμένως η εξοικείωση του παρατηρητή από το παρατηρούμενο ζώο που όμως είναι ιδιαίτερα χρονοβόρες, όπως για παράδειγμα μπορεί να κάνει ένας μελισσοκόμος στα μελίσσια του. Απώτερος σκοπός αυτής της μεθόδου είναι η εκ του φυσικού ύψωση της εγκυρότητας και της αξιοπιστίας της έρευνας και των εξ αυτής δεδομένων της, κατά τη σύνταξη της σχετικής αναφοράς.

Η Φυσική παρατήρηση σε συμπεριφορικές έρευνες απαιτεί ακόμα μεγαλύτερη προσοχή εκ μέρους του παρατηρητή που θα πρέπει να σεβαστεί ηθικές αρχές, εθνότητα, έθιμα, θρησκευτικές πεποιθήσεις κ.λπ., λαμβάνοντας επιπρόσθετα διακριτικά μέτρα. Επί προσωπικής έρευνας αν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν όργανα, π.χ. μαγνητόφωνο, βιντεοκάμερα κ.λπ. αυτά θα πρέπει να δηλωθούν προηγουμένως στον παρατηρούμενο και να συναινέσει, που υποχρεωτικά θα πρέπει να γίνει μνεία στη σχετική αναφορά της παρατήρησης.

Εκπληκτικές φυσικές παρατηρήσεις του ζωικού και φυτικού βασιλείου διενεργούν σήμερα σπουδαία ερευνητικά κέντρα καθώς και υπηρεσίες, εκδοτικοί οίκοι όπως η Εθνική Γεωγραφική Υπηρεσία των ΗΠΑ κ.ά. Στις φυσικές παρατηρήσεις περιλαμβάνονται και εκείνες άμεσες ή έμμεσες της Αστρονομίας, Μετεωρολογίας, Ωκεανογραφίας, Υδρογραφίας, Ηφαιστειολογίας, Γεωθερμίας, Σεισμολογίας κ.ά.

Πηγές 
 Θρασ. Μπέλλας "Η Έρευνα στις Επιστήμες της Συμπεριφοράς" - Αθήνα 1977. τομ.1ος, σελ.53.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Cherry, Kendra: Τι είναι Νατουραλιστική παρατήρηση; 
 "Ψυχολογία 202Q Lab": Νατουραλιστική Παρατήρηση, Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ.

Νατουραλισμός
Συμπεριφορισμός