Θωμάς Μπακαλάκος

Ο Θωμάς Μπακαλάκος (Καρδίτσα, 20 Ιανουαρίου 1948 - ) είναι Έλληνας μουσικοσυνθέτης και μαθηματικός, με πολιτιστική και κοινωνικοπολιτική δραστηριότητα, που αποτέλεσε πηγή εμπειριών, γνώσεων και έμπνευσης για το συνθετικό έργο του. Σε μικρό χρονικό διάστημα από την έναρξη των σπουδών του ταυτόχρονα, στη μαθηματική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και στο ωδείο, ξεκίνησε το συνθετικό του έργο. Τον απασχόλησε το ζήτημα της θεμελίωσης της μουσικής ως επιστήμης με την αυστηρότητα που αυτό συνεπάγεται και προσπάθησε να δώσει τις δικές του απαντήσεις στο ερώτημα, ποιος είναι ο λόγος που οι αρχαίοι Έλληνες δεν μας άφησαν καταγραμμένη την πλούσια μουσική τους βιβλιογραφία, ενώ έγινε ακριβώς το αντίθετο με την αρχαία ελληνική γραμματεία, που παρά τις μεγάλες απώλειες από εκείνα που είχαν καταγραφεί, διασώθηκαν και έφτασαν μέχρι τις μέρες μας θησαυροί γνώσεων μέσα από συγγράμματα, τα οποία αποτελούν ατράνταχτες αποδείξεις πνευματικής και πολιτιστικής ανωτερότητας. Στο πλαίσιο αυτό ήταν και η επιστημονική του ανακοίνωση στο συνέδριο που διοργάνωσε το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης (Τομέας Μαθηματικών και Πληροφορικής) του Πανεπιστημίου Αθηνών, σε συνεργασία με το Κέντρο Έρευνας Επιστήμης και Εκπαίδευσης (Κ.Ε.ΕΠ.ΕΚ). Στην εισήγησή του με θέμα «Η μουσική ως μέσο επικοινωνίας και η σχέση της με τα μαθηματικά», παρουσίασε μια νέα μέθοδο μουσικής σημειογραφίας με μαθηματικό τρόπο, που την ονομάζει Αριθμητική Μουσική Παράσταση (Α.Μ.Π.). Η καταγραφή μιας μουσικής σύνθεσης μέσω της Α.Μ.Π, επιτυγχάνεται μόνο με τη χρήση των αριθμών και των τεσσάρων πράξεων της αριθμητικής.

Δραστηριότητες

Στον χώρο του τραγουδιού 
Ως συνθέτης και στιχουργός σημαντικού αριθμού έργων.

Στον χώρο της συμφωνικής μουσικής 
Ως συνθέτης συμφωνικών έργων μεγάλης διάρκειας, όπως ορατόρια, όπερες και διάφορες άλλες φόρμες. Από αυτά το ορατόριο «Ιπποκράτειος όρκος» για πλήρη συμφωνική ορχήστρα, μικτή χορωδία και τέσσερις σολίστες, παίχτηκε το 2001 στο Ηρώδειο, με τραγουδιστές τους Μάρθα Αράπη (σοπράνο), Λυδία Αγγελοπούλου (άλτο), Σταμάτη Μπερή (τενόρο) και Παντελή Ψύχα (βαρύτονο), κορυφαίοι όλοι σολίστες της Λυρικής Σκηνής, με διευθυντή ορχήστρας και χορού τον αρχιμουσικό της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών και επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου Αθηνών Βύρωνα Φιδετζή. Η παρτιτούρα του έργου εκδόθηκε από το μουσικό οίκο Φίλιππος Νάκας.

Στον χώρο της μουσικής δωματίου 
Ως συνθέτης σειράς έργων σύγχρονης μουσικής, προεξάρχοντος του έργου «Μεταλλάξεις». Πρόκειται για επιλογή παραδοσιακών τραγουδιών επεξεργασμένων στο δωδεκαφθογγικό κυρίως σύστημα.

Επίσης, ως πρόεδρος του «Πανελλήνιου Φεστιβάλ Μουσικής Δωματίου» (ΠΦΜΔ), υπεύθυνος για τη διοργάνωσή του επί επτά συνεχή έτη, και την επιμέλεια σχετικών μουσικών εκδόσεων. Είναι βιβλία που το καθένα περιλαμβάνει τις παρτιτούρες των 12 έργων, που επιλέγονται κάθε χρόνο να διαγωνιστούν. Οι εκδόσεις διανέμονται δωρεάν σε όλους τους τελειόφοιτους στο μάθημα της σύνθεσης, όλων των μουσικών πανεπιστημίων της χώρας, στους συνθέτες που συμμετέχουν, στις βιβλιοθήκες μεγάλων ιδρυμάτων, σε κάποια μουσικά λύκεια και αλλού. Το 2007 στάλθηκαν δωρεάν 80 βιβλία, σε συνεργασία με τη Γ.ΓΕ-Γ.ΓΕ, σε όλες τις βιβλιοθήκες των ελληνικών πρεσβειών στην Ευρώπη, με πρωτοβουλία του Υπουργείου Τύπου, που χρηματοδότησε συναυλία έργων μουσικής δωματίου από το ανσάμπλ του Φεστιβάλ για τους εργαζόμενους του Υπουργείου. Το Φεστιβάλ έγινε αιτία να γραφτούν 300 περίπου έργα μουσικής δωματίου 300 περίπου έργα σύγχρονης ελληνικής μουσικής δωματίου, από τα οποία 70 παίχτηκαν ζωντανά μπροστά στους συνθέτες, το κοινό και τα μέλη της κριτικής επιτροπής που την αποτελούσαν κάθε φορά διακεκριμένες προσωπικότητες της μουσικής, όπως οι Δημήτρης Αγραφιώτης, Βύρων Φιδετζής, Θόδωρος Αντωνίου, Ιωσήφ Παπαδάτος, Άλκης Παναγιωτόπουλος, Νέστορ Τέιλορ, Βαγγέλης Κοκκόρης, Μιχάλης Τραυλός κ.ά.

Στον χώρο του συνδικαλισμού 
Υπήρξε επί έξι χρόνια αιρετό μέλος της ΠΟΘΑ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Θεάματος Ακροάματος), αντιπρόεδρος και άλλοτε γενικός γραμματέας της ΕΜΣΕ, υπεύθυνος των εκδόσεων και υπεύθυνος για τη λειτουργία επί έξι χρόνια του εισπρακτικού οργανισμού πνευματικών δικαιωμάτων της ένωσης, μέλος της 21μελούς γενικής συνέλευσης του Κέντρου Κινηματογράφου και μέλος κριτικής επιτροπής στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, ως εκπρόσωπος της ΕΜΣΕ.

Στον χώρο της τοπικής αυτοδιοίκησης 
Ως κοινοτάρχης Ανθούσας επί οκτώ χρόνια και άλλα τόσα κοινοτικός σύμβουλος, ως μέλος του ΔΣ της αναπτυξιακής εταιρείας ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ Α.Ε και ως μέλος της Επιτροπής Πολιτισμού της ΚΕΔΚΕ.

Στον χώρο κοινωνικών και πολιτικών αγώνων 
Ως μέλος του ΠΑΣΟΚ όπου συμμετείχε από διάφορες θέσεις, όπως απλό μέλος, γραμματέας τοπικών οργανώσεων, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής, μέλος του Εθνικού Συμβουλίου, μέλος του τομέα πολιτισμού, αναπληρωτής γραμματέας του τομέα πολιτισμού και ως ιδρυτικό μέλος στην ΠΑΣΠ.

Δισκογραφία
Στις 14 Δεκεμβρίου του 1975 κυκλοφόρησε ο 1ος δίσκος του με τίτλο Τα αγροτικά. Τον είχε έτοιμο από το 1973, αλλά λόγω χούντας δεν ήταν δυνατή η κυκλοφορία του. Είχε απαγορευτεί και η δημόσια εκτέλεσε των τραγουδιών του. Ορισμένα τα είχε παρουσιάσει παράνομα, σε μπουάτ στην Πλάκα. Στις 6 Μαρτίου του 1977 εκδόθηκε ο 2ος δίσκος του με τίτλο Πορεία στη νύχτα. Σ' αυτόν ερμηνευτές των τραγουδιών ήταν ο ίδιος ο Μπακαλάκος κι ένα κορίτσι με το όνομα Νατάσα αγνώστων λοιπών στοιχείων. Δυστυχώς όμως ο δίσκος δεν μπόρεσε να κάνει την αναμενόμενη επιτυχία λόγω της λογοκρισίας κι έτσι στις 10 Ιανουαρίου του 1981 ο Μπακαλάκος αναγκάστηκε να τον επανεκδώσει με ερμηνευτές τον Γιώργο Υδραίο και τη Σοφία Μιχαηλίδου.
 1975 - Τα αγροτικά
 1977 - Πορεία στη νύχτα
 1980 - Οι προστάτες
 1981 - Πορεία στη νύχτα (επανέκδοση)
 1988 - Ανοιχτή επιστολή

Παραπομπές

Έλληνες συνθέτες
Έλληνες Κοινοτάρχες