Το μυστικό της Κοντέσσας Βαλέραινας

Το μυστικό της Κοντέσσας Βαλέραινας είναι θεατρικό έργο του Γρηγορίου Ξενόπουλου

Υπόθεση 
Η οικογένεια της γριάς Βαλέραινας, δηλαδή η ίδια με τον γιο της Μανώλη και τη γυναίκα του Τασία και τον γιο τους Παυλάκη, βρίσκονται σε κατάσταση ένδειας. Η γριά Βαλέραινα διαχειρίζεται ένα μυστικό γιατροσόφι που πέρασε από γενιά σε γενιά μέσα στην οικογένειά της εδώ και 250 χρόνια για ασθένειες των ματιών. Προκειμένου να ζήσουν πωλούν τα βιβλία της βιβλιοθήκης τους, ενώ ο Μανώλης επιδιώκει να διοριστεί αστυνομικός. Η κατάσταση αυτή της ανέχειας παρωθεί τα μέλη της οικογένειάς της να πωλήσουν το μυστικό γιατροσόφι. Όμως η Βαλέραινα επιθυμεί η διαχείριση του φαρμάκου να γίνεται αφιλοκερδώς. Ο απατεώνας Τζώρτζης Πάπουζας τους πιέζει να τους πουλήσουν το φάρμακο. Η γριά Βαλέραινα προμηθεύεται δηλητήριο. Η νύφη της Τασία αποσπά το μυστικό χωρίς να δεσμευθεί να το κρατήσει. Τελικά αποκαλύπτει το μυστικό, που είναι μια απλή συνταγή, και αυτοκτονεί . Τότε φτάνει ο Μανώλης με δύο νέα: διορίστηκε αστυνομικός και συνελήφθη ο Πάπουζας ως απατέωνας. Η θυσία της γριάς Κοντέσσας δεν έχει νόημα πια και πεθαίνοντας ζητά να ζήσει. Η νύφη της υπόσχεται να κρατήσει το μυστικό.

Πληροφορίες 
Ο Ξενόπουλος διασκεύασε ένα πεζογράφημα του 1897 με τίτλο του Το μυστικό της Κοντέσσας Βαλέραινας,που διαδραματίζεται στη Ζάκυνθο, σε θεατρικό έργο και ανέβηκε το 1904 στη Νέα Σκηνή του Χρηστομάνου με μικρή απήχηση στο κοινό.Ο ίδιος ο Ξενόπουλος το θεωρούσε ένα από τα καλύτερα έργα του. Δεν τυπώθηκε στους πρώτους τόμους των θεατρικών έργων (1913, 1922) και αυτοτελώς δημοσιεύται το 1928. Το 1918 ξαναπαίχτηκε από το θίασο της Κοτοπούλη σημειώνοντας μεγάλη επιτυχία.
Το γραφικό περιβάλλον της επαρχίας δεν έχει ως πρωταγωνιστές στη σκηνή λαϊκούς ανθρώπους, αλλά την ξεπεσμένη αριστοκρατία των Επτανήσων, η οποία πιστεύει σε λαϊκές δεισιδαιμονίες και σε παλιά ιατροσόφια.

Ελληνικές Θεατρικές Παραστάσεις 
Κατάλογος ελληνικών θεατρικών αναπαραστάσεων του έργου "Το μυστικό της Κοντέσσας Βαλέραινας"

Ελληνίδες ηθοποιοί που έχουν ερμηνεύσει τον ρόλο της Βαλέραινας

Πηγές 
 Βάλτερ Πούχνερ, «Το μυστικό της Κοντέσσας Βαλέραινας», Ανθολογία Νεοελληνικής Δραματουργίας, τομ.Β-βιβλίο 2, Από την Επανάσταση του 1821 ως την Μικρασιατική Καταστροφή, εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 2006, σελ.616-627

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 

Θεατρικά έργα του Γρηγόριου Ξενόπουλου