Σαρλ Ρισέ

Ο Σαρλ Ρομπέρ Ρισέ (Charles Robert Richet, 26 Αυγούστου 1850 - 3 Δεκεμβρίου 1935) ήταν Γάλλος γιατρός και φυσιολόγος. Ερεύνησε ποικίλα θέματα σχετικά με τη νευροχημεία, την πέψη, τη θερμορρύθμιση στα ομοιόθερμα ζώα και την αναπνοή. Τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής «σε αναγνώριση της συνεισφοράς του στον χώρο των αναφυλακτικών αντιδράσεων», το 1913.

Αφιέρωσε, επίσης, πολλά χρόνια στη μελέτη των πνευματιστικών φαινομένων.

Βιογραφικά στοιχεία

Ο Ρισέ γεννήθηκε στο Παρίσι. Το 1887 έγινε καθηγητής της φυσιολογίας στο Collège de France και το 1898 μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας Ιατρικής. Οι έρευνές του στην αναφυλαξία (anaphylaxie, λέξη που έπλασε ο ίδιος από ελληνικά συνθετικά), στις οποίες τον βοήθησε ο Πωλ Πορτιέ (Paul Portier), βοήθησαν στην ανακάλυψη των αιτίων που προκαλούν την αλλεργική ρινίτιδα, το άσθμα και άλλες αλλεργικές αντιδράσεις σε εξωτερικές ουσίες. Επίσης, εξήγησαν κάποιες περιπτώσεις δηλητηριάσεων και αιφνίδιου θανάτου που δεν είχε σταθεί δυνατό να ερμηνευθούν με άλλον τρόπο. Το 1914 ο Ρισέ έγινε μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας Επιστημών.

Ο Ρισέ ήταν άνθρωπος με πολλά ενδιαφέροντα και τα έργα του περιλαμβάνουν βιβλία ιστορίας, κοινωνιολογίας, φιλοσοφίας, ψυχολογίας, αλλά και θεατρικά έργα, ακόμα και ποίηση. Εκτός αυτών, υπήρξε και πρωτοπόρος της αεροπορίας: βοήθησε στη σχεδίαση ενός πειραματικού γυροπλάνου ή αυτόγυρου, μιας μορφής αεροσκάφους που έγινε γνωστό ως «Γυροπλάνο Μπρεγκέ-Ρισέ».

Είχε επίσης έντονο ενδιαφέρον για την ύπνωση και την εξωαισθητηριακή αντίληψη. Το 1891 ίδρυσε την επιθεώρηση Annales des sciences psychiques («Χρονικά ψυχικών επιστημών»). Το 1905 έγινε πρόεδρος της Εταιρείας Παραψυχολογικών Ερευνών (Society for Psychical Research) στο Ηνωμένο Βασίλειο και είναι ο πατέρας του όρου «εκτόπλασμα». Διεξήγαγε πειράματα με μέντιουμ.Το 1919 ο Ρισέ έγινε επίτιμος πρόεδρος του Διεθνούς Μεταφυσικού Ινστιτούτου (Institut Métapsychique International) των Παρισίων και το 1929 ενεργός πρόεδρος. 

Πέθανε στο Παρίσι σε ηλικία 85 ετών.

Εργογραφία
 Recherches expérimentales et cliniques sur la sensibilité (διατριβή στην Ιατρική Σχολή Παρισίων, παρουσιάσθηκε στις 23 Ιανουαρίου 1877)
 Structure et physiologie des circonvolutions cérébrales (εκδ. Germer Baillière, Παρίσι 1878).
 Des propriétés chimiques et physiologiques du suc gastrique chez l'homme et chez les animaux (1878)
 Physiologie des muscles et des nerfs (1882)
 L'homme et l'intelligence: fragments de psychologie et de physiologie (1887)
 Essai de psychologie générale (1888)
 La chaleur animale (1889)
 Cours de physiologie: programme sommaire, aux bureaux des revues (1891)
 Dans cent ans (β΄ έκδ. 1892)
 Physiologie [Travaux du laboratoire de M. Charles Richet] (3 τόμοι, 1895 κ.ε.)
 L'idée de l'arbitrage international est-elle une chimère? (1896)
 Les guerres et la paix (εκδ. Schleicher Frères, Παρίσι 1899)
 «De la résistance des canards a l'asphyxie», στο: J. physiol. pathol. Gén 1 (1899): σσ. 641-650
 Exposé des travaux scientifiques de M. Charles Richet (εκδ. Chameroy et Renouard, Παρίσι 1901)
 L'Anaphylaxie (εκδ. de Levé, Παρίσι 1911)
 Ce que toute femme doit savoir: conférences faites à la Croix-Rouge (1917)
 La Sélection humaine (1919)
 L'homme stupide (1919, επανέκδ. 2012: ISBN 979-1-09-168478-1)
 Traité de métapsychique («Πραγματεία περί μεταφυσικής», 1922)
 Dictionnaire de Physiologie 2e Fascicule, 209-576, (1923)
 Le savant (1923)
 L'intelligence et l'homme. Études de psychologie et de physiologie, Félix Alcan (Paris), 1927.
 Souvenirs d'un physiologiste (1933)
 Notre Sixième Sens («Η έκτη μας αίσθηση», 1928)
 L'Avenir et la Prémonition («Το μέλλον και το προαίσθημα», 1931)
 La grande espérance («Η μεγάλη ελπίς», 1933)

 Maxwell, J. & Richet, C.: Metapsychical phenomena: methods and observations (Λονδίνο 1905)

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι - πηγές 
 Μικρή βιογραφία στο Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ για την Ιστορία της Επιστήμης
 Το «Λεξικό Φυσιολογίας» του Ρισέ (1895–1928) στον ίδιο ιστοτόπο
 Φωτογραφία
 Βιογραφία στον ιστοτόπο των Βραβείων Νομπέλ

Γάλλοι ιατροί
Φυσιολόγοι
Βραβευμένοι με Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής
Γάλλοι νομπελίστες
Μέλη της Ακαδημίας Επιστημών (Γαλλία)