Νόμος 4014/2011

Ο νόμος του ελληνικού κράτους 4014/2011, ΦΕΚ Α209/21-09-2011 "Περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων, ρύθμιση αυθαιρέτων σε συνάρτηση με δημιουργία περιβαλλοντικού ισοζυγίου και άλλες διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Περιβάλλοντος"'', αναφέρεται συχνά ως ο "νόμος των αυθαιρέτων" και αφ’ ενός επαναρρυθµίζει τον τρόπο περιβαλλοντικής αδειοδότησης έργων και δραστηριοτήτων και το σύστηµα περιβαλλοντικών ελέγχων, και αφ’ ετέρου χαράσσει µια «κόκκινη γραµµή» στην αυθαίρετη δόµηση.

Κεφάλαιο Β: Ρύθμιση αυθαιρέτων σε συνάρτηση με τη δημιουργία περιβαλλοντικού ισοζυγίου 
Με το άρθρο 23 (πρώτο άρθρο του κεφαλαίου Β) θεσμοθετείται η απαγόρευση εµπράγµατων δικαιοπραξιών σε ακίνητα µε αυθαίρετες κατασκευές ή αυθαίρετες αλλαγές χρήσης. Δημιουργείται μια "κόκκινη γραμμή" για την αυθαίρετη δόμηση καθώς σε ακίνητα με αυθαίρετες κατασκευές ή χρήσεις στερείται το δικαίωμα μεταβίβασης, γονικής παροχής και γενικά κάθε δικαιοπραξίας εν ζωή. Για την εφαρμογή της απαγόρευσης αυτής θεσμοθετείται η υπεύθυνη δήλωση του ιδιοκτήτη και η βεβαίωση μηχανικού ότι το ακίνητο δεν έχει αυθαίρετες κατασκευές και ότι δεν υπάρχουν εγκατεστημένες αυθαίρετες χρήσεις ως απαραίτητο δικαιολογητικό για κάθε δικαιοπραξία εν ζωή. Από την απαγόρευση αυτή εξαιρούνται τα νομίμως υφιστάμενα κτίρια προ του 1955 καθώς και τα ακίνητα που έχουν ρυθμιστεί με τους νόμους 1337/1983 (Νόμος Τρίτση), 3843/2010 (νόμος ημιυπαιθρίων) και 4014/2011 (νόμος αυθαιρέτων).

Στη συνέχεια του κεφαλαίου Β του νόμου θεσμοθετούνται οι προϋποθέσεις με τις οποίες μπορούν να ρυθμιστούν αυθαίρετα κτίσματα, κατασκευές και χρήσεις. Ο νόμος δίνει τη δυνατότητα διατήρησης κάθε αυθαιρέτου κτίσματος, κατασκευής ή χρήσης για 30 χρόνια ύστερα από την καταβολή του ενιαίου ειδικού προστίμου. Το ενιαίο ειδικό πρόστιμο υπολογίζεται με βάση το είδος της αυθαίρετης κατασκευής ή χρήσης, το μέγεθος, την παλαιότητα και την αντικειμενική αξία της περιοχής του ακινήτου. Το ενιαίο ειδικό πρόστιμο κατατίθεται υπέρ του "Πράσινου Ταμείου" που είχε θεσμοθετηθεί με το νόμο 3843/2010 με στόχο την εκτέλεση έργων βελτίωσης του περιβαλλοντικού ισοζυγίου.

Τέλος, θεσμοθετείται η Ειδική Υπηρεσία Επιθεώρησης και Κατεδάφισης, με στόχο την καταπολέμηση της αυθαίρετης δόμησης, τον εντοπισμό των αυθαιρέτων κτισμάτων και την κατεδάφισή τους.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Νόμος 4014/2011
 Αποφάσεις Διαδικασίας Ηλεκτρονικής Υποβολής και Διαδικασίας Είσπραξης και Απόδοσης του Παραβόλου (ΦΕΚ 2167 Β 27.09.2011)

Πηγές 
 Αυθαίρετα - διευκρινίσεις
 Αυθαίρετα Ερωτήσεις - Απαντήσεις

Δίκαιο περιβάλλοντος
Δίκαιο στην Ελλάδα
Χωροταξία - Πολεοδομία