Κατάλογος βασιλικών συζύγων του Ηνωμένου Βασιλείου

Βλέπε επίσης: Κατάλογος μοναρχών της Βρετανίας.

Βασιλικός/ή  σύζυγος  είναι ο/η σύζυγος του Βασιλιά ή της Βασίλισσας του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι σύζυγοι μοναρχών στο Ηνωμένο Βασίλειο και οι προκάτοχοί τους δεν έχουν συνταγματική θέση ή εξουσία αλλά μπορεί να έχουν σημαντική επιρροή.

Από την ίδρυση του Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας, σε εκείνο και στο Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας έχουν υπάρξει έντεκα βασιλικοί και βασιλικές σύζυγοι, οκτώ γυναίκες και τρείς άνδρες. Οι Βασίλισσες μεταξύ του 1727 και του 1814 ήταν επίσης Εκλέκτειρες του Ανόβερου, καθώς οι σύζυγοί τους όλοι έφεραν τον τίτλο του Εκλέκτορα του Ανόβερου. Μεταξύ 1814 και 1837, οι βασίλισσες έφεραν τον τίτλο της Βασίλισσας του Ανόβερου, καθώς οι σύζυγοί τους ήταν Βασιλείς του Ανόβερου. Η προσωπική ένωση με το Ηνωμένο Βασίλειο τελείωσε το 1837 με την άνοδο στο θρόνο της Βασίλισσας Βικτωρίας επειδή οι νόμοι της διαδοχής (Σαλικός νόμος) στο Ανόβερο δεν επέτρεπε μια γυναίκα να κληρονομήσει τον τίτλο εάν υπήρχε οποιοσδήποτε επιζών άνδρας διάδοχος (στο Ηνωμένο Βασίλειο, ένας άνδρας προηγείται μόνο εάν έχει αδελφές). Στον Αυστροπρωσικό Πόλεμο του 1866 το Ανόβερο προσαρτήθηκε από την Πρωσία και έγινε η Επαρχία του Ανόβερου.

Όλες οι γυναίκες σύζυγοι έχουν το δικαίωμα να γίνουν Βασιλικές σύζυγοι κάτι το οποίο δεν είναι τίτλος αλλά ένας όρος που δηλώνει ότι μία μονάρχης είναι βασίλισσα διότι είναι σύζυγος του βασιλιά. Συνεπώς δεν προσφωνούνται ως Βασιλική σύζυγος αλλά ως Βασίλισσα. Όμως, από τους δύο άνδρες συζύγους που έχουν υπάρξει από το 1708, ουδείς θεωρείτο Βασιλιάς σύζυγος

 Ο Αλβέρτος της Σαξονίας-Κόμπουργκ & Γκότα, σύζυγος της Βασίλισσας Βικτωρίας, δεν έλαβε τίτλο του Αγγλικού peerage αλλά του δόθηκε ο τίτλος του Πρίγκιπα συζύγου ως διακριτός τίτλος το 1857, καθιστώντας τον μοναδκό άνδρα Βασιλικό σύζυγο στο Ηνωμένο Βασίλειο ή στα προκάτοχά του βασίλεια που έφερε επίσημα τον τίτλο. Υπήρξαν ισχυρισμοί αρχικά ότι θα γινόταν ουσιαστικά Βασιλιάς, αλλά αυτό απορρίφθηκε από την Κυβέρνηση.
 Ο Πρίγκιπας Φίλιππος της Ελλάδας και της Δανίας, σύζυγος της Ελισάβετ Β', που ήδη είχε εισέλθει στο peerage ως Δούκας του Εδιμβούργου το 1947, χρίστηκε Πρίγκιπας του Ηνωμένου Βασιλείου το 1957. Δεν προσφωνείται ως Πρίγκιπας σύζυγος

Δεν έχουν γίνει μοναρχικοί σύζυγοι όλες οι σύζυγοι και οι σύζυγοι μοναρχών, καθώς μπορεί να έχουν πεθάνει, διαζευχθεί, ο γάμος τους να έχει κηρυχθεί άκυρος πριν την άνοδο του συζύγου τους στον θρόνο, ή να παντρεύτηκαν μετά την παραίτηση του μονάρχη. Τέτοιες περιπτώσεις είναι:

 Σοφία Δωροθέα του Τσέλλε, σύζυγος του Γεωργίου Α' της Μεγάλης Βρετανίας (ως διαδόχου στο εκλεκτοράτο του Ανόβερου), παντρεύθηκε στις 22 Νοεμβρίου 1682, διαζεύχθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 1694, πέθανε στις 13 Νοεμβρίου 1726.
 Μαρία Άννα Φίτζχερμπερτ, σύζυγος του Γεωργίου Δ' του Ηνωμένου Βασιλείου (ως Πρίγκιπα της Ουαλίας), παντρεύτηκε το 1785, ο γάμος κηρύχθηκε άκυρος, πέθανε το 1837.
 Ουόλις Ουόρφιλντ Σίμσον, σύζυγος του Εδουάρδου Η' του Ηνωμένου Βασιλείου (as Duke of Windsor), παντρεύτηκε στις 3 Ιουνίου 1937, πέθανε στις 24 Απριλίου 1986.
  	 
Μια ασυνήθιστη περίπτωση ήταν εκείνη της Καρολίνας του Μπράουνσβαϊχ, η οποία είχε απομακρυνθεί από τον σύζυγό της Γεώργιο Δ' πριν την άνοδό του στο θρόνο, και παρότι νομικά ήταν βασιλική σύζυγος, δεν είχε θέση στην αυλή και εμποδίσθηκε βίαια να παρακολουθήσει την στέψη του Γεωργίου Δ' και  να στεφθεί η ίδια. Αυτό προκάλεσε λαϊκή οργή.

Από το 1707, μόνο ο Γεώργιος Α' της Μεγάλης Βρετανίας και ο Εδουάρδος Η' του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν βασιλέψει άγαμοι.

Στις 8 Σεπτεμβρίου 2022 ο Κάρολος Γ΄, ανήλθε στο θρόνο του Ηνωμένου Βασιλείου και η δεύτερη σύζυγός του Καμίλα έγινε η όγδοη γυναίκα Βασιλική σύζυγος (Queen consort) και η ενδέκατη στη γενική λίστα των Βασιλικών συζύγων. Από την ημέρα της στέψης, στις 6 Μαΐου 2023, αποκαλείται επίσημα ως Βασίλισσα Καμίλα.

Διαφορά Βασιλικής συζύγου, Πρίγκιπα συζύγου και Βασιλικού συζύγου 
Βασιλικός σύζυγος ονομάζεται ο σύζυγος του μονάρχη ανεξάρτητα του αξιώματος του. Για παράδειγμα και η Βασίλισσα Καμίλα και ο Πρίγκιπας Φίλιππος ήταν Βασιλικοί σύζυγοι, παρότι η πρώτη αποκαλείται Βασίλισσα ενώ ο δεύτερος Πρίγκιπας. Έτσι και η Σαρλίν του Μονακό είναι Βασιλική σύζυγος μολονότι είναι Πριγκίπισσα, ως σύζυγος του Πρίγκιπα Αλβέρτου, μονάρχη του Μονακό. Δεν αποτελεί τίτλο παρά μόνο έναν γενικό όρο για να αναφερθούμε σε όλους τους συζύγους μοναρχών χωρίς να πούμε αναγκαστικά το επίσημο τίτλο και αξίωμα.

Η Βασιλική σύζυγος (Queen consort) είναι η σύζυγος ενός μονάρχη η οποία έχει το αξίωμα της Βασίλισσας. Χρησιμοποιείται πάντοτε χωρίς το δεύτερο μέρος (σύζυγος) εφόσον ούτε ο συγκεκριμένος όρος είναι τίτλος, παρά μόνο μια διευκρίνηση για το ότι μία Βασίλισσα έχει το συγκεκριμένο αξίωμα επειδή είναι σύζυγος του μονάρχη, σε αντίθεση με τον όρο Βασίλισσα (ως μονάρχη) (Queen Regnant). Έτσι λοιπόν η Καμίλα όπως και η Βασίλισσα Μαρία είναι Βασίλισσα (ως σύζυγος), ενώ η Ελισάβετ Β΄, Βασίλισσα (ως μονάρχης) αφού έχει κληρονομήσει τον θρόνο. 

Τέλος ένας Πρίγκιπας σύζυγος είναι ο σύζυγος μίας μονάρχη που έχει τον τίτλο του πρίγκιπα. Συνήθως, χρησιμοποιείται για άνδρες, αφού ένας άνδρας σύζυγος δεν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τον τίτλο του Βασιλιά (ως συζύγου) όπως στην περίπτωση των θηλυκών συζύγων, διότι ο τίτλος του μονάρχη έχει συνδεθεί περισσότερο με άνδρες και άρα θα επικρατούσε σύγχυση για το ποιος πραγματικά έχει κληρονομήσει τον θρόνο και ποιος έχει παντρευτεί αυτόν που τον κληρονόμησε.

Βασιλικοί σύζυγοι του Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας (1707–1801) και του Ηνωμένου Βασιλείου (1801–σήμερα)

Οίκος των Στιούαρτ

Οίκος του Ανόβερου

Οίκος της Σαξονίας-Κόμπουργκ & Γκότα· μετονομάστηκε Οίκος του Ουίνδσορ το 1917

Δείτε επίσης
 Κατάλογος Σκωτικών βασιλικών συζύγων, 
Κατάλογος Αγγλικών βασιλικών συζύγων 
Κατάλογος Ιρλανδικών βασιλικών συζύγων.''

Αναφορές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 www.royalty.nu

Οίκος της Σαξονίας-Κόμπουργκ & Γκότα
Οίκος Ουίνδσορ
Βρετανικών
Σύζυγοι Βρετανών μοναρχών