Κοκκινοτριμιθιά

Η Κοκκινοτριμιθιά είναι κοινότητα της επαρχίας Λευκωσίας στην Κύπρο.

Συνορεύει με το Μάμμαρι που είναι στα βόρεια , το Παλαιομέτοχο που είναι στα νοτιοδυτικά , το Ακάκι που βρίσκεται στα δυτικά και τη Λευκωσία που βρίσκεται στα Ανατολικά του χωριού.

Η κατοικημένη περιοχή της Κοκκινοτριμιθιάς χωρίζεται σε τρεις ζώνες τον Α´ και Β´ συνοικισμό και το κεντρικό χωριό. Επιπλέον η Κοκκινοτριμιθιά αποτελεί βιομηχανική περιοχή της πρωτεύουσας.Ο πληθυσμός της Κοκκινοτριμιθιάς ανερχόταν το 2013 στις 5000.

Ιστορία
Η Κοκκινοτριμιθιά εμφανίζεται στους Ενετικούς χάρτες ως Tremitusa και σύμφωνα με τον Βουστρώνιο παραχωρήθηκε στο Μπελαράζ κατά τον 14ο αιώνα. Σύμφωνα με τον ίδιο ιστορικό το 1464-1468 παραχωρήθηκε στον ενετό Λούκα Μπραγαδίνο. Όμως η ιστορία της Κοκκινοτριμιθιάς χάνεται στα βάθη της ιστορίας μέχρι την εποχή του χαλκού.
Πολύ γνωστό το χωριό έγινε από το στρατόπεδο συγκέντρωσης-κρατητήρια όπου φυλακίστηκαν εκατοντάδες Ελληνοκύπριοι, κατά τον απελευθερωτικό αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α 1955-1959. Τα κρατητήρια κτίστηκαν από τους Άγγλους για να μένουν μέσα οι πολιτικοί κρατούμενοι την περίοδο του απελευθερωτικό αγώνα. Βρίσκονται περίπου 2 χλμ. στα ανατολικά του χωριού και λειτούργησαν από το τέλος του 1955 μέχρι τις αρχές του 1959. Το στρατόπεδο αποτελείται από αλλεπάλληλες και ψηλές σειρές συρματοπλεγμάτων, με ξύλινου πύργους για τους φρουρούς. 
Μετά την τουρκική εισβολή το 1974 το χωριό δέχτηκε αρκετούς πρόσφυγες με αποτέλεσμα να αυξηθεί σημαντικά ο πληθυσμός και να επεκταθεί η κατοικημένη περιοχή με τους δύο προσφυγικούς συνοικισμούς. 
Στα νότια της Κοκκινοτριμιθιάς βρίσκεται το κτίριο του Αστυνομικού Σταθμού το οποίο αρχικά ήταν σταθμός τρένου που λειτούργησε στη Κύπρο κατά το πρώτο μισό του 20ουαιώνα.

Πληθυσμός 
Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του χωριού όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο.

Αρχιτεκτονική
Το κέντρο της κοινότητας φιλοξενεί πολύ ωραία δείγματα τοπικής αρχιτεκτονικής. Πλινθόκτιστα σπίτια με το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα αποτελούν σήμερα τη μαρτυρία της παλιάς αγροτικής ζωής. Η Κοκκινοτριμιθία διαθέτει πέντε συνολικά εκκλησίες, τέσσερις από τις οποίες έχουν ενδιαφέρον αρχιτεκτονικά λόγω της παλαιότητας τους. Στο κέντρο βρίσκεται και η εκκλησία της Παναγίας που χρονολογείται από το 1905. Η εκκλησία είναι κτισμένη, σε ρυθμό μονόκλιτης βασιλικής με δυτικού ρυθμού τρίγωνα και τόξα. Λίγο πιο πέρα βρίσκεται το πανέμορφο βυζαντινού ρυθμού εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου, το οποίο φαίνεται να είναι κτισμένο στα ερείπια παλιότερης εκκλησίας που ανάγεται στον 11ο ή 12ο αιώνα και αποτελεί πραγματικό στολίδι για την κοινότητα. Στο παλιό νεκροταφείο βρίσκεται η παλιά εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ κτισμένη με πωρόλιθο που ανάγεται στο 16ο αιώνα.

Οι εκκλησίες της κοινότητας
Η Εκκλησία των εισοδίων της Θεοτόκου:
Βρίσκεται μεταξύ δύο εκκλησιών, του Αρχαγγέλου Μιχαήλ και του Αγίου Γεωργίου, και είναι αφιερωμένη στα Εισόδια της Θεοτόκου. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες των παλαιότερων, η εκκλησία άρχισε να κτίζεται το 1900 και περατώθηκε το 1906. Η εκκλησία είναι κτισμένη με πουρόπετρα και γιορτάζει κάθε χρόνο στις 21 Νοεμβρίου.

Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ:
Είναι η αρχαιότερη από τις εκκλησίες του χωριού, αν και δεν είναι σίγουρο πότε ακριβώς κτίστηκε. Σε κάποιες αναφορές που γίνονται χρονολογείται το 16ο αιώνα, ενώ σε άλλες αναφορές χρονολογείται από τον 17ο αιώνα. Από επιγραφή που υπάρχει στο τέμπλο της εκκλησίας είναι σίγουρο πως αυτή ολοκληρώθηκε το 1615. Ο ναός διαθέτει και νάρθηκα. Είναι κτισμένος και αυτός επίσης με πουρόπετρα. Σύμφωνα με μαρτυρίες, η μικρή αύτη μονόκλιτη εκκλησία φαίνεται να είναι το αρχοντικό παρεκκλήσι του μεσαιωνικού φέουδου, γιατί και είναι μέχρι σήμερα γνωστή με το όνομα Βενέτικη. Δεξιά από το ιερό σώζεται η τοιχογραφία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ σε πολύ κακή κατάσταση. Ο αυλόγυρος της εκκλησίας χρησιμοποιείται ως κοιμητήριο.

Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου:
Η παράδοση αναφέρει πως οι τέσσερις εκκλησίες του χωριού σχηματίζουν σταυρό και αυτό γιατί η πέμπτη χτίστηκε στα μετέπειτα χρόνια. Μια από αυτές τις εκκλησίες είναι και αυτή του Αγίου Γεωργίου. Κτίστηκε στο χώρο  που παλαιότερα υπήρχαν ερείπια εκκλησίας και οι χωριανοί άναβαν καντήλι προς τιμή του Αγίου Γεωργίου. Οι εργολάβοι του κτίσματος διατήρησαν κάποια θεμέλια του πρώτου ναού στη νότια έξοδο του, κοντά στα σύνορα με το σχολείο. Το νέο εκκλησάκι αποπερατώθηκε το 1989. Εσωτερικά έχει αγιογραφηθεί από τους Ευγένιο Μαξιμόφ και Γεώργιο Γαβριήλ. Στην πλακόστρωτη αυλή της εκκλησίας του ναού σε ένα απέριττο μνημείο υπάρχει μια πλάκα με χαραγμένα τα ονόματα πεσόντων και αγνοουμένων του 1974.

Η εκκλησία του Αγίου Μάμαντος:
Βρίσκεται στα δυτικά του χωριού, στην περιοχή Πετρακούρα. Κτίστηκε λίγο μετά την εισβολή στον Α’ προσφυγικό συνοικισμό. Η εκκλησία είναι λυόμενη με διαστάσεις περίπου 6x14 μέτρα. Είναι αφιερωμένη στον Άγιο Μάμα, τον Άγιο των Ακριτών, για να θυμίζει σε όλους την πόλη του Αγίου Μάμαντος, τη Μόρφου και τα γύρω χωριά. Ο ναός γιορτάζει στις 2 του Σεπτέμβρη.

Η εκκλησία του Αποστόλου Βαρνάβα:
Εκτός από τις αρχαίες εκκλησίες που υπάρχουν στο χωριό τα τελευταία χρόνια κτίστηκε μια καινούργια εκκλησία αφιερωμένη στον Απόστολο Βαρνάβα, τον ιδρυτή και προστάτη της εκκλησίας της Κύπρου. Η εκκλησία αυτή λειτούργησε για πρώτη φορά τα Χριστούγεννα του 2005. Είναι η μεγαλύτερη και η επιβλητικότερη εκκλησία της κοινότητας.

Η εκκλησία του Αγίου Ελευθερίου. Εκκλησάκι με πρόχειρη κατασκευή που βρίσκεται εντός του χώρου των κρατητηρίων της κοινότητας.

Εκπαίδευση
Στην κοινότητα λειτουργεί Κοινοτικό Νηπιαγωγείο από το 1982 και τη χρονιά 2007-2008 λειτούργησε στις νέες του εγκαταστάσεις και το Δημόσιο Νηπιαγωγείο. Το χωριό της Κοκκινοτριμιθιάς διαθέτει δύο δημοτικά σχολεία. Το Α´ δημοτικό σχολείο λειτουργεί από το 1883 και το Β΄ δημοτικό από το σχολικό έτος 1994-1995. Ακόμα διαθέτει ένα περιφερειακό Γυμνάσιο, το οποίο λειτουργεί από το 2002.

Παραπομπές 

Κοινότητες της Επαρχίας Λευκωσίας