Αρχέλαος της Καππαδοκίας

Ο Αρχέλαος (61 π.Χ. - 17) από τη Δυναστεία του Αρχέλαου ήταν ο τελευταίος βασιλιάς της Καππαδοκίας.

Βιογραφία 
Ο Αρχέλαος ήταν Καππαδόκης Έλληνας ευγενής, ενδεχομένως μακεδονικής καταγωγής. Γιος και εγγονός μεγάλων ιερέων-βασιλέων στα Κόμανα της Καππαδοκίας. Η μητέρα του Γλαφύρα ήταν ερωμένη τού Μάρκου Αντώνιου. Ύστερα από απαίτησή της, τοποθέτησε τον γιό της Αρχέλαο ως βασιλιά της Καππαδοκίας, αφού εκτέλεσε τον προηγούμενο βασιλιά Αριαράθη Ι΄. 

Ήταν πιστός οπαδός του Μάρκου Αντώνιου ως τη Ναυμαχία του Ακτίου (31 π.Χ.), αλλά μετά τη συντριβή του, για να διατηρήσει την θέση του, αναγκάστηκε να υποστηρίξει τον θριαμβευτή της μάχης, αντίπαλο του Αντώνιου, τον Οκταβιανό Αύγουστο (63 π.Χ. - 14 μ.Χ.). Ο Αύγουστος τού επέτρεψε να διατηρήσει το στέμμα του. Ο Αύγουστος σύντομα κατάλαβε πόσο σημαντικός σύμμαχος ήταν ο Αρχέλαος, γι´αυτό τού παραχώρησε περισσότερες περιοχές, όπως την Κιλικία (25 π.Χ.). Παντρεύτηκε πρώτη φορά την κόρη του βασιλιά της Αρμενίας Αρταβάσδη Β΄ από τη Δυναστεία των Αρταξιαδών (53 - 34 π.Χ), γιου τού μεγαλύτερου βασιλιά στην ιστορία της Αρμενίας Τιγράνη του Μεγάλου, ο οποίος είχε Περσική, Αρμενική και Ελληνική καταγωγή. Με τον πρώτο του γάμο απέκτησε την Γλαφύρα, αργότερα νύφη του Ηρώδη του Μεγάλου και τον Αλέξανδρο της Κιλικίας. Ταξίδευσε στην Ιουδαία, δημιουργώντας φιλικές σχέσεις με τον Ηρώδη τον μέγα· πάντρεψε την κόρη του Γλαφύρα με τον γιό εκείνου Ηρώδη Αλέξανδρο το 18 π.Χ. Οι σχέσεις τους έγιναν τόσο στενές, που ο Αρχέλαος απέκτησε τον ρόλο του μεσολαβητή στις ενδοοικογενειακές συγκρούσεις των Ηρωδιανών. Σε ένα από τα ταξίδια του συμφιλίωσε τον Ηρώδη τον μέγα με τον γιό του Αλέξανδρο. Το 8 π.Χ. ο Αρχέλαος νυμφεύτηκε για δεύτερη φορά την Ελληνίδα -υποτελή στους Ρωμαίους- βασίλισσα του Πόντου Πυθοδωρίδα, χήρα με 3 παιδιά, του πρώην βασιλιά του Πόντου Πολέμονα Α΄. Με αυτό τον τρόπο ένωσε τα δύο βασίλεια, αναγκάζοντας όμως την Πυθοδωρίδα να έρθει να μείνει μαζί του ως το τέλος της ζωής του· μαζί της δεν απέκτησε ο Αρχέλαος άλλα παιδιά. Την εποχή που ζούσε ο Οκταβιανός Αύγουστος, υποστήριζε τον εγγονό του Γάιο Καίσαρα, κάτι που εξόργισε τον μελλοντικό αυτοκράτορα, διάδοχο του Αυγούστου, Τιβέριο (42 π.Χ. - 37 μ.Χ.). 

Αυτό δεν τού το συγχώρησε ο Τιβέριος όταν έγινε αυτοκράτορας (14 μ.Χ.): ανάγκασε τον Αρχέλαο να παραιτηθεί, ενσωματώνοντας την Καππαδοκία στη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Ο υπέργηρος Αρχέλαος, μετά από 50 χρόνια βασιλείας, κλήθηκε από τον Τιβέριο στη Ρώμη. Η Σύγκλητος τον κατηγόρησε, ότι περιθάλπει συνωμότες· τελικά δεν καταδικάστηκε σε θάνατο, όπως περίμενε ο Τιβέριος, αλλά απεβίωσε λόγω γήρατος τρία χρόνια αργότερα (17 μ.Χ.).

Οικογένεια
Νυμφεύτηκε πρώτα μία πριγκίπισσα της Αρμενίας, ίσως κόρη του Αρταβάσδη Β΄ της Αρμενίας και είχε τέκνα:
 Γλαφύρα π.35 π.Χ. - 7 μ.Χ., παντρεύτηκε πρώτα τον Αλέξανδρο διάδοχο της Ιουδαίας και έπειτα τον Ιούβα Β΄ της Μαυριτανίας.
 Αρχέλαος πριν το 8 π.Χ. - 38 μ.Χ., πρίγκιπας της Καππαδοκίας.

Το 8 π.Χ. ο Αρχέλαος έκανε δεύτερο γάμο με την Πυθοδωρίδα του Πόντου, κόρη του Πυθοδώρου του Τραλλιανού. Δεν απέκτησαν απογόνους.

Παραπομπές

Δείτε επίσης 
Δυναστεία των Αριαραθιδών
Καππαδοκία
Ελληνιστική περίοδος

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ livius
ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ ΜΠΡΙΤΑΝΙΚΑ (1911)

Δυναστεία του Αρχέλαου
Μικρασιατικός Ελληνισμός