Ανοιχτό μάθημα

Το Ανοιχτό Μάθημα έχει τις ρίζες του στην Αγγλία, αν και εφαρμόστηκε ευρέως στη Γερμανία. Στον  σχεδιασμό του μαθήματος κυρίαρχο ρόλο έχουν οι ελεύθερες εργασίες των μαθητών. Το Ανοιχτό Μάθημα πρώτα εφαρμόστηκε στην Αγγλία, με το πρόγραμμα Tempelhofer, που ξεκίνησε το 1974, σε δημοτικό σχολείο του Βερολίνου του Paul-Klee. Τη δεκαετία του 80, όμως, γίνεται φανερό ότι οι 
δάσκαλοι αρχίζουν να πειραματίζονται με το Ανοιχτό Μάθημα και παράλληλα γίνονται σκέψεις 
να δίνονται τα σχετικά εφόδια στους εκπαιδευτικούς, από τη βασική τους εκπαίδευση.

Το Ανοιχτό Μάθημα και τα χαρακτηριστικά του

Το  Ανοιχτό Μάθημα στη Γερμανία είναι μια παιδαγωγική μέθοδος που προτάσσει  την 
επεξεργασία, τη διερεύνηση προσωπικών ερωτημάτων αλλά και την εξεύρεση απαντήσεων γι’ αυτά. Το παιδί βρίσκεται στο κέντρο της μάθησης και έχει ενεργητικό ρόλο. 
Η μάθηση  πρέπει να προέρχεται από τις ίδιες πραγματικές εμπειρίες του και ο 
εκπαιδευτικός έχει το ρόλο ενός έμπειρου παρατηρητή που θα αναζητά τα έμφυτα ενδιαφέροντα του μαθητή.

Τα οργανωτικά χαρακτηριστικά που προτείνονται για την εφαρμογή του Ανοιχτού Μαθήματος 
είναι, η τάξη να είναι λειτουργικότερη, ο εξοπλισμός να 
χαρακτηρίζεται από ποικιλία και να μην είναι ελλιπής, να υπάρχει κάποιο οργανωμένο 
ημερήσιο ή εβδομαδιαίο πρόγραμμα και χρόνος για ελεύθερη απασχόληση. Επίσης τα ειδικά 
προγράμματα θα πρέπει να είναι καλά προετοιμασμένα και να πραγματοποιούνται συζητήσεις σε 
κύκλο.

Τα αποτελέσματα που αποκομίζει ο μαθητής από το Ανοιχτό Μάθημα

Τα παιδιά με την ένταξή τους στο Ανοιχτό Μάθημα εκθέτουν τα συναισθηματικά τους 
προβλήματα στους ενηλίκους του σχολείου και τα επεξεργάζονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, 
με τον οποίο επεξεργάζονται και άλλες καταστάσεις μάθησης στη ζωή τους, καθώς αναπτύσσουν 
ένα αίσθημα προσωπικής ευθύνης. Παράλληλα με την προσωπική ευθύνη αναπτύσσεται και η 
συλλογικότητα  . Κατά τη σχολική εργασία οι μαθητές μαθαίνουν να  αλληλοβοηθούνται. Σημαντική 
κατάκτηση των παιδιών αποτελεί και η ικανότητά τους να οργανώνουν την ίδια τους τη 
μάθηση. Καθένας είναι υπεύθυνος να σχεδιάσει για τον εαυτό του τόσο τις ασκήσεις που 
απαιτούν χρήση διαφόρων οργάνων όσο και τα διαστήματα ήσυχης μελέτης. Έτσι, η ανάπτυξη των παιδιών πραγματοποιείται σε συναισθηματικό, σε 
κοινωνικό αλλά και σε πνευματικό επίπεδο.

Συμπεράσματα

Συμπερασματικά, γίνεται φανερό πως η υλοποίηση του Ανοιχτού Μαθήματος μπορεί να 
πραγματοποιηθεί υπό κάποιες προϋποθέσεις  που αφορούν τις αρχές αλλά και τα οργανωτικά 
χαρακτηριστικά που πρέπει να ληφθούν υπ’ όψη για την αρτιότερη λειτουργία του.

Πηγές
Παιδοκεντρική διάσταση στη μάθηση, Michael Goehlich, ΤΥΠΩΘΥΤΩ-Γιώργος Δαρδάνος.

Εναλλακτική εκπαίδευση