Οπτάτος Μιλέβης

Ο Οπτάτος Μιλέβης(;-392/400) ήταν Βορρειοαφρικανός επίσκοπος που έδρασε στο δεύτερο μισό του 4ου αιώνα μ.Χ. και συνέδεσε το όνομά του με την αντιμετώπιση του Δονατισμού.

Βίος 
Δεν έχουμε πληροφορίες για τον τόπο και χρόνο γέννησής του. Υπήρξε επίσκοπος Μιλέβης (σημερινή Mila της Αλγερίας), αλλά δεν ξέρουμε τον ακριβή χρόνο της τοποθέτησής του εκεί. Ο Οπτάτος θα εμπλακεί στην θεολογική αντιμετώπιση του Δονατισμού, όταν το σχίσμα τους είχε αρχίσει να εξασθενεί

Οι θεολογικές θέσεις του Οπτάτου κατά του Δονατισμού 
Στην ταύτηση εκ μέρους των Δονατιστών της Εκκλησίας με τους εκλεκτούς, αντιπαρέθεται την άποψη πως την Εκκλησία συγκροτούσαν και οι ενάρετοι και οι αμαρτωλοί. Οι Δονατιστές έπρεπε να απαλλαγούν από την ψευδαίσθηση πως αυτοί οι ίδιοι ήταν αποκλειστικά οι εκλεκτοί.
Ως προς την άρνηση εγκυρότητας τέλεσης των μυστηρίων που τελούσαν οι κληρικοί της Εκκλησίας, ο Οπτάτος διακρίνει τρεις προϋποθέσεις για την έγκυρη τέλεση των μυστηρίων και ιδιαίτερα του βαπτίσματος, in Trinitate: (βάπτιση στο όνομα της Αγίας Τριάδος), in credente(η πίστη του βαπτιζόμενου) και in operante: (ο τελών το βάπτισμα κληρικός).
Δεν προϋποτίθεται καμία ΄΄αγιότητα΄΄ από τον κληρικό ενώ η χάρις των μυστηρίων δίδεται από το την Αγία Τριάδα κι όχι τον πιστεύοντα κληρικό, ο οποίος είναι μόνο ΄΄υπηρέτης΄΄ των μυστηρίων.

Συγγραφικό έργο 
Είναι συγγραφέας πολλών έργων που δεν μας έχουν σωθεί. Με βεβαιότητα του αποδίδεται το έργο Adversus Parmenianum donatistam (=κατά του Δονατιστή Παρμενιανού) . Με αυτό επιχειρεί την ανασκευή έξι κύριων απόψεων του Δονατιστή Παρμενιανού. Χωρίζεται σε έξι μέρη και γράφτηκε μεταξύ 370 και 374. Θα το αναθεωρήσει περί το 385 και 390. Η σημασία του έγκειται κυρίως στην αποτύπωση των απαρχών και της εξέλιξης της Δονατιστικής έριδας, ενώ παραθέτει και έγγραφα περί του ζητήματος.

Του έχουν αποδώσει, εσφαλμένα, δύο λόγους Εις το Πάσχα και τρεις Εις τα Επιφάνεια.

Παραπομπές

Πηγές 
 Στυλιανός Παπαδόπουλος, Πατρολογία τομ. Β, Αθήνα, 1990,σελ.685-689

Επίσκοποι του 4ου αιώνα