Παλαιομέτοχο

Το Παλαιομέτοχο είναι κοινότητα της επαρχίας Λευκωσίας στην Κύπρο.

Τοποθεσία 
Είναι κτισμένο κοντά στη δυτική όχθη του ρυακιού Μερικά, παραπόταμου του ποταμού Σερράχη, σε μέσο υψόμετρο 270 μέτρων. Η διοικητική του έκταση ανέρχεται στα 3.600 εκτάρια περίπου. Είναι το μεγαλύτερο χωριό της Κύπρου σε έκταση (πριν το 1974 ήταν το χωριό Αθηαίνου)

Διαθέτει γεωργικές, βιομηχανικές και βιοτεχνικές ζώνες. Συνορεύει ξεκινώντας από τα ανατολικά, με τη Λακατάμια (περιοχή Nicosia Mall), προχωρώντας νότια (ΝΑ) με τους Αγίους Τριμιθιάς, νότια (ΝΔ) με το Μένικο (Μάνα των Παίδων), δυτικά με το Ακάκι και βόρεια με τη Κοκκινοτριμιθιά.  Αξίζει να σημειωθεί ότι ένα μεγάλο μέρος του αερολιμένα Λευκωσίας ευρίσκεται εντός της διοικητικής περιοχής Παλαιομετόχου.

Ονομασία 
Το όνομά του προέρχεται από τις Ελληνικές λέξεις παλαιό + μετόχι του μοναστηριού Μαχαιρά.

Γεωλογία 
Από γεωλογικής απόψεως, στη διοικητική έκταση του χωριού κυριαρχούν οι αποθέσεις του σχηματισμού Λευκωσίας (ασβεστολιθικοί ψαμμίτες, κροκάλες και ψαμμιτικές μάργες), το σύναγμα (άμμοι και χαλίκια της Πλειστόκαινης περιόδου), οι αποθέσεις του σχηματισμού Αθαλάσσας (ασβεστολιθικοί ψαμμίτες και άμμοι) και οι πρόσφατες αλ· λουβιακές αποθέσεις της Ολόκαινης γεωλογικής περιόδου. Πάνω στα πετρώματα αυτά αναπτύχθηκαν ερυθρό-γαίες, προσχωσιγενή εδάφη και καφκάλλες.

Βροχόπτωση - Γεωργία 
Μεγάλο αμιγές κυπριακό χωριό της επαρχίας Λευκωσίας περί τα 20 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της πόλης της Λευκωσίας.

Το Παλιομέτοχο είναι κτισμένο κοντά στη δυτική όχθη του ρυακιού Μερικά, παραπόταμου του ποταμού Σερράχη, σε μέσο υψόμετρο 230 μέτρων. Η διοικητική του έκταση ανέρχεται στα 3.600 εκτάρια περίπου.

Από γεωλογικής απόψεως, στη διοικητική έκταση του χωριού κυριαρχούν οι αποθέσεις του σχηματισμού Λευκωσίας (ασβεστολιθικοί ψαμμίτες, κροκάλες και ψαμμιτικές μάργες), το σύναγμα (άμμοι και χαλίκια της Πλειστόκαινης περιόδου), οι αποθέσεις του σχηματισμού Αθαλάσσας (ασβεστολιθικοί ψαμμίτες και άμμοι) και οι πρόσφατες αλ· λουβιακές αποθέσεις της Ολόκαινης γεωλογικής περιόδου. Πάνω στα πετρώματα αυτά αναπτύχθηκαν ερυθρό-γαίες, προσχωσιγενή εδάφη και καφκάλλες.

Πληθυσμιακή Ανάπτυξη 
Από συγκοινωνιακής απόψεως, το Παλιομέτοχο βρίσκεται περί το 1,5 χιλιόμετρο αριστερά του νέου δρόμου Λευκωσίας - Τροόδους με τον οποίο συνδέεται με ασφαλτόστρωτο δρόμο. Από το χωριό Κοκκινοτριμιθιά, που βρίσκεται στα βόρεια του, απέχει περί τα 3,5 χιλιόμετρα.

Η μικρή απόσταση του χωριού από την πρωτεύουσα, όπου εργοδοτείται ένας μεγάλος αριθμός κατοίκων του, και οι προσοδοφόρες γεωργικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις που αναπτύχθηκαν στην περιοχή του, είναι οι κύριοι παράγοντες που συνέβαλαν και στην πληθυσμιακή αύξηση από το 1881 μέχρι το 1982. Το 1881 οι κάτοικοι ήσαν 410 που αυξήθηκαν στους 495 το 1891, στους 629 το 1901, στους 763 το 1911, στους 828 το 1921, στους 969 το 1931, στους 1.356 το 1946, στους 1.848 το 1960 και στους 2.303 το 1973. Με βάση την επίσημη απογραφή πληθυσμού του 1973, το Παλιομέτοχον ήταν ο 14ος σε πληθυσμό οικισμός της επαρχίας του. Μετά τη τουρκική εισβολή του 1974 δέχτηκε αριθμό Ελληνοκυπρίων εκτοπισμένων. Σε δυο περιοχές του δημιουργήθηκαν μέχρι τον Οκτώβρη του 1987 δυο συνοικισμοί αυτοστέγασης εκτοπισμένων με 74 οικόπεδα. Το 1976 οι κάτοικοι του ανήλθαν στους 2.686 και στους 2.778 το 1982. Με βάση την επίσημη απογραφή πληθυσμού του 1982, το Παλαιομέτοχο ήταν ο 10ος σε πληθυσμό οικισμός της επαρχίας Λευκωσίας.

Πληθυσμός 
Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του χωριού όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο.

Παραπομπές

Πηγές 

Κοινότητες της Επαρχίας Λευκωσίας