Park Chung-hee

Thiếu thời và giáo dục

Park Chung Hee sinh ngày 14 tháng 11 năm 1917 trong một gia đình nông dân nghèo tại Seonsan, một thị trấn nhỏ ở Gumi, bắc Gyeongsang, Triều Tiên, lúc bấy giờ đang nằm dưới sự cai trị của Đế quốc Nhật Bản. Cha ông là Park Sung-bin, Mẹ là Bek Nam-eui. Ông là con út trong gia đình có 7 anh chị em. Những ghi chép về thuở thiếu thời mô tả ông là người có vóc dáng hơi nhỏ, gầy, và có khuynh hướng thích sự đơn độc. Trong những năm học phổ thông, Park học rất giỏi. Thầy cô của Park đã tiến cử ông tới học tại trường Cao đẳng Sư phạm Daegu, một ngôi trường dành cho những học sinh nghèo nhưng xuất sắc và có ước mơ trở thành giáo viên tiểu học. Park học tại đây 5 năm (4/1932-3/1937). Sau khi tốt nghiệp, ông đi dạy học ở Trường Tiểu học Mungyeong.
Quá trình trưởng thành của Park trùng với thời gian Nhật Bản bắt đầu xâm chiếm Trung Quốc, bắt đầu từ vụ Mãn Châu Lý năm 1931 và gia tăng căng thẳng lên đỉnh điểm dẫn tới bùng nỗ chiến tranh Trung-Nhật lần thứ hai năm 1937. Điều này đã tạo ra tiền đề cho sự phát triển con đường binh nghiệp của ông sau này cũng như con đường biến ông trở thành vị Tổng thống với nhiều tranh cãi nhất trong lịch sử Hàn Quốc hiện đại.
Sau hai năm giảng dạy, tháng 4/1940, do không còn hứng thú với việc giảng dạy, đồng thời bị thu hút bởi các ý niệm về quân đội, ông quyết định vào học tại Học viện Quân sự Hoàng gia của Mãn Châu quốc, ngôi trường được lập ra bởi sự hậu thuẫn của đạo quân Quan Đông, Nhật Bản. Năm 1942, Park tốt nghiệp loại xuất sắc và được chọn để đưa sang Nhật tu nghiệp sĩ quan tại Học viện Quân sự Hoàng gia. Park được các giảng viên Nhật Bản đánh giá là một quân nhân tài năng. Sau khi tốt nghiệp loại xuất sắc (xếp thứ ba trong lớp học, được trao tặng chiếc đồng hồ bằng vàng của vua Phổ Nghi), Park nhận quân hàm trung úy trong Sư đoàn Bộ binh thứ 8 của quân đội Mãn Châu với biệt danh Okamoto Minoru. Ông phục vụ trong đội hình này cho tới giai đoạn cuối của Chiến tranh thế giới thứ hai rồi về đầu quân cho lực lượng vũ trang của miền nam Triều Tiên. Tuy nhiên, chỉ tới năm 1948, Park Chung-hee đã bị loại khỏi quân đội Nam Triều Tiên do những nghi ngờ rằng ông tham gia một tổ chức cánh tả, tuy nhiên, nghi ngờ này về sau chưa bao giờ được chứng minh.

Tại Mãn Châu

Trong những năm từ 1940-1944, Park được đào tạo để trở thành một quân nhân. Với năng lực của mình, sau khi tốt nghiệp loại xuất sắc, ông trở thành trung úy phục vụ trong quân đội Hoàng gia Mãn Châu quốc cho tới khi chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc.

Quay trở lại Triều Tiên

Khi Nhật Bản đầu hàng đồng minh vào ngày 2/9/1945, Park rời bỏ quân ngũ. Ông quay trở lại quê hương mình Seonsan, sống tại đó trong vòng 1 năm sau chiến tranh và tham gia vào lực lượng cảnh sát Triều Tiên. Vào tháng 9 năm 1946, Park tham gia vào một chương trình huấn luyện bốn tháng tại Học viện Quân sự Triều Tiên và tốt nghiệp vào tháng 12 với quân hàm Đại úy. Park phục vụ cho quân đội trong vòng hơn một năm trước khi giải ngũ một lần nữa. Thời gian này được đánh giá là quãng thời gian u tối của ông.

Khi cuộc chiến tranh giữa hai miền nam bắc bùng nổ trên bán đảo Triều Tiên, Park Chung-hee lại gia nhập quân đội Hàn Quốc và trở thành một chuyên gia về hậu cần. Là một sĩ quan có khả năng nên ông được chọn đưa đi sang Hoa Kỳ để tham dự một khóa huấn luyện đặc biệt tại Fort Sill (Oklahoma). Khi chiến tranh kết thúc, Park Chung-hee đã mang quân hàm thiếu tướng.

Chính sách đối ngoại

Vào tháng 6 năm 1965, Ông đã ký một hiệp ước bình thường hóa quan hệ với Nhật Bản, bao gồm thanh toán các khoản bồi thường và thực hiện các khoản vay mềm từ Nhật Bản, và dẫn đến tăng cường thương mại và đầu tư giữa Hàn Quốc và Nhật Bản. Vào tháng 7 năm 1966, Hàn Quốc và Hoa Kỳ đã ký Thỏa thuận về tình trạng lực lượng nhằm thiết lập mối quan hệ bình đẳng hơn giữa hai nước. Với sức mạnh kinh tế ngày càng tăng và sự bảo đảm an ninh của Hoa Kỳ, mối đe dọa của một cuộc xâm lược thông thường từ Bắc Triều Tiên dường như ngày càng xa vời. Sau chiến tranh Việt Nam leo thang với việc triển khai lực lượng chiến đấu mặt đất vào tháng 3/1965, Hàn Quốc đã gửi Sư đoàn Thủ đô và Lữ đoàn 2 Hải quân vào Nam Việt Nam vào tháng 9 năm 1965, tiếp theo là Sư đoàn Bạch Mã vào tháng 9 năm 1966. Trong suốt những năm 1960, Park đã có những bài phát biểu, trong đó ông đổ lỗi cho Liên minh Anh-Nhật và Đế quốc Anh nói chung về việc Nhật Bản đã xâm lược Hàn Quốc.

Chiến tranh Việt Nam

Theo yêu cầu của Hoa Kỳ, Park đã điều động hơn 300.000 lính Nam Hàn tham chiến tại Việt Nam; đây là số lượng lính tham chiến nhiều thứ hai tại Việt Nam, chỉ đứng sau Hoa Kỳ. Lý do của việc tham chiến của quân đội Nam Hàn nhằm mục đích duy trì mối quan hệ đồng minh thân cận giữa Hàn Quốc và Mĩ, giúp Mỹ ngăn chặn sự mở rộng của chủ nghĩa cộng sản theo học thuyết Domino tại Đông Á  và nâng cao vị thế của Hàn Quốc trên chính trường quốc tế. Tháng 1 năm 1965, khi đề xuất triển khai quân đội được Quốc hội thông qua với 106 phiếu thuận và 11 phiếu chống, Park tuyên bố rằng "đây chính là thời điểm Hàn Quốc chuyển từ vị thế bị động sang vai trò chủ động đối với các vấn đề mang tính quốc tế."
Bên cạnh những lý do chính trị, việc tham chiến của Hàn Quốc cũng được cho là xuất phát từ động cơ tài chính. Quân đội Hàn Quốc được chi trả bởi chính phủ liên bang Hoa Kỳ và số tiền này, khoảng 10 tỷ đô la Mĩ, được chuyển thẳng đến chính phủ Hàn Quốc dưới các hình thức trợ cấp, cho vay, chuyển giao công nghệ và ưu đãi thị trường bởi các tổng thống Johnson và Nixon.

Nhận định

Tên tuổi ông gắn liền với công cuộc hiện đại hóa Hàn Quốc nhờ đường lối phát triển kinh tế lấy xuất khẩu làm chủ đạo. Hàn Quốc không còn là một đất nước nghèo nàn như những thế kỷ trước nữa, mà vươn lên trở thành một trong những con Rồng của châu Á. Về mặt quân sự, ông thực hiện chính sách liên minh với Mỹ, và phái quân sĩ sang chiến đấu tại chiến trường Miền Nam Việt Nam. Mặt khác, trong 18 năm cầm quyền ông đã thực hiện chính sách độc tài, vi phạm nhân quyền, trấn áp những người theo đường lối Cộng sản và cả những người bất đồng chính kiến và cho gián điệp theo dõi các trường học. Điều này đã dẫn đến Vụ ám sát Park Chung Hee năm 1979, do giám đốc Cục Tình báo Trung ương Hàn Quốc thực hiện. Dù Park Chung Hee đã ra lệnh không cho phép phụ nữ mặc váy ngắn khi đi trên phố phường, về đêm ông thường dự tiệc cùng những phụ nữ trẻ tuổi. Năm 1999, ông được tạp chí Time chọn là một trong 100 người châu Á tiêu biểu của thế kỉ 20. Ông vừa là một vị Tổng thống được nhân dân Đại Hàn mến mộ nhưng đồng thời cũng bị chỉ trích như một nhà lãnh đạo độc tài.

Ám sát

Vào ngày 26 tháng 10 năm 1979, Park đã bị Kim Jae-gyu, giám đốc của Cơ quan Tình báo Trung ương Hàn Quốc bắn chết, sau một bữa tiệc tại một nhà an toàn ở Gungjeong-dong, Jongno-gu, Seoul. Kim cũng giết chết vệ sĩ trưởng của Park, Cha Ji-chul. Các sĩ quan KCIA khác sau đó đã đi đến các phần khác của tòa nhà bắn chết thêm bốn vệ sĩ tổng thống. Kim và nhóm của ông sau đó đã bị bắt bởi những người lính dưới quyền Tham mưu trưởng Quân đội Hàn Quốc. Không rõ đây là hành động đam mê tự phát của một cá nhân hay một phần của cuộc đảo chính đã được sắp xếp trước của cơ quan tình báo. Kim tuyên bố rằng Park là một trở ngại cho nền dân chủ và hành động của anh ta là một trong những người yêu nước. Người đứng đầu cuộc điều tra, Chun Doo-Hwan, đã bác bỏ tuyên bố của mình và kết luận rằng Kim đã hành động để bảo vệ quyền lực của chính mình.
Park, người được cho là một Phật tử, đã được tổ chức lễ tang nhà nước liên tôn đầu tiên của Hàn Quốc vào ngày 3 tháng 11 tại Seoul. Ông được chôn cất với đầy đủ danh dự quân sự tại Nghĩa trang Quốc gia Seoul. Kim Jae-gyu, người có động cơ giết người Park vẫn chưa rõ ràng, đã bị treo cổ vào ngày 24 tháng 5 năm 1980.