Như Xuân

Địa lý

Huyện Như Xuân nằm ở phía tây nam tỉnh Thanh Hóa, có diện tích 543,7 km², dân số năm 2018 là:72.000 người. Trên địa bàn huyện có 5 dân tộc sinh sống, gồm: Kinh, Thái, Thổ, Mường, Tày. Dân cư sống dọc theo quốc lộ 45 và đường Hồ Chí Minh (đoạn quốc lộ 15 cũ).

Hành chính

Huyện Như Xuân có 16 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Yên Cát (huyện lỵ) và 15 xã: Bãi Trành, Bình Lương, Cát Tân, Cát Vân, Hóa Quỳ, Tân Bình, Thanh Hòa, Thanh Lâm, Thanh Phong, Thanh Quân, Thanh Sơn, Thanh Xuân, Thượng Ninh, Xuân Bình, Xuân Hòa.

Lịch sử

Sau năm 1954, huyện Như Xuân có 16 xã: Bình Lương, Cán Khê, Cát Tân, Mậu Lâm, Phượng Nghi, Tân Bình, Thanh Kỳ, Thanh Lâm, Thanh Sơn, Thượng Ninh, Xuân Bình, Xuân Du, Xuân Khang, Xuân Thái, Xuân Thọ, Yên Thọ.
Ngày 4-9-1964, chia xã Cát Tân thành 3 xã: Cát Tân, Cát Vân và Hóa Quỳ; chia xã Mậu Lâm thành 2 xã: Mậu Lâm và Phú Nhuận; chia xã Thanh Lâm thành 2 xã: Thanh Lâm và Thanh Phong; chia xã Thanh Sơn thành 2 xã: Thanh Sơn và Thanh Quân; chia xã Thượng Ninh thành 2 xã: Thượng Ninh và Yên Lễ; chia xã Xuân Khang thành 2 xã: Xuân Khang và Hải Vân; chia xã Xuân Thái thành 2 xã: Xuân Thái và Xuân Phúc.
Ngày 15-3-1969, thành lập thị trấn nông trường Bãi Trành và từ ngày 9-1-2004, giải thể để thành lập 2 xã Bãi Trành và Xuân Hòa.
Ngày 29-8-1980, chia xã Yên Thọ thành 2 xã: Yên Thọ và Yên Lạc; chia xã Thanh Kỳ thành 2 xã: Thanh Kỳ và Phú Sơn; chuyển xã Phú Sơn về huyện Tĩnh Gia quản lý.
Ngày 2-10-1981, chia xã Hóa Quỳ thành 2 xã: Hóa Quỳ và Xuân Quỳ.
Ngày 14-12-1984, chia xã Thanh Kỳ thành 2 xã: Thanh Kỳ và Thanh Tân; chia xã Thanh Lâm thành 2 xã: Thanh Lâm và Thanh Xuân.
Ngày 29-2-1988, chia xã Hải Vân thành 2 xã: Hải Long và Hải Vân; chia xã Xuân Phúc thành 2 xã: Xuân Phúc và Phúc Đường.
Ngày 14-9-1989, thành lập thị trấn Yên Cát - thị trấn huyện lị huyện Như Xuân trên cơ sở một phần diện tích và dân số của xã Yên Lễ.
Cuối năm 1995, huyện Như Xuân có thị trấn Yên Cát, thị trấn nông trường Bãi Trành và 30 xã: Bình Lương, Cán Khê, Cát Tân, Cát Vân, Hải Long, Hải Vân, Hóa Quỳ, Mậu Lâm, Phú Nhuận, Phúc Đường, Phượng Nghi, Tân Bình, Thanh Kỳ, Thanh Lâm, Thanh Phong, Thanh Quân, Thanh Sơn, Thanh Tân, Thanh Xuân, Thượng Ninh, Xuân Bình, Xuân Du, Xuân Khang, Xuân Phúc, Xuân Quỳ, Xuân Thái, Xuân Thọ, Yên Lạc, Yên Lễ, Yên Thọ.
Từ ngày 18-11-1996, tách 16 xã: Thanh Kỳ, Thành Tân, Xuân Thái, Yên Lạc, Yên Thọ, Xuân Phúc, Phúc Đường, Xuân Thọ, Xuân Khang, Hải Long, Phú Nhuận, Mậu Lâm, Phượng Nghi, Xuân Du, Cán Khê, Hải Vân thành lập huyện Như Thanh. Huyện Như Xuân còn lại 1 thị trấn và 14 xã.
Ngày 5-8-1999, thành lập xã Thanh Hòa trên cơ sở 9.187 ha diện tích tự nhiên và 1.813 nhân khẩu của xã Thanh Phong.
Ngày 9-1-2004, giải thể thị trấn nông trường Bãi Trành để thành lập 2 xã Bãi Trành và Xuân Hòa.
Ngày 16 tháng 10 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua nghị quyết sáp nhập xã Yên Lễ vào thị trấn Yên Cát và sáp nhập xã Xuân Quỳ vào xã Hóa Quỳ.

Du lịch

Như Xuân có nhiều địa điểm du lịch như thác Đồng Quan, chùa Yên Cát (Chùa Di Lạc), Đền Chín Gian, thác Cổng trời

Giáo dục

Toàn huyện có 02 trường Trung hoc phổ thông là trường Trung hoc phổ thông Như Xuân I và trường Trung hoc phổ thông  Như Xuân II

Y tế

Bệnh viện tuyến huyện và các trạm tuyến xã đang ngày càng hoàn thiện và phục vụ nhân dân một cách có hiệu quả. Bệnh viện tuyến huyện với nhiều trang thiết bị máy móc hiện đại với đội ngũ y, bác sĩ tận tình với người bệnh.