Phêrô Huỳnh Văn Hai

Thân thế và tu tập

Giám mục Phêrô Huỳnh Văn Hai sinh ngày 18 tháng 05 năm 1954 tại họ đạo Thạnh Phú, nay thuộc thị trấn Thạnh Phú, huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre, thuộc giáo phận Vĩnh Long, thuở nhỏ cùng với gia đình học tập và lao động như bao người khác. Mười hai tuổi, ngày 15 tháng 06 năm 1966, chú bé Hai gia nhập và học tại Tiểu chủng viện Vĩnh Long. Sau khoảng thời gian sáu năm được đào tạo tại Tiểu chủng viện, ngày 1 tháng 3 năm 1973, cậu được chuyển lên học tại Đại chủng viện Xuân Bích Vĩnh Long.
Trong thời gian học tại Đại chủng viện, thầy Hai lần lượt lãnh các tác vụ: đọc sách (8 tháng 8 năm 1977), Giúp lễ (7 tháng 5 năm 1978). Sau đó, thầy Hai về sống tại gia đình. Khi được gợi ý để chia sẻ về thời gian ông trở về phụ giúp việc nhà, ông chia sẻ:Khoảng thời gian từ năm 1978 đến 1990 tôi về quê làm ruộng và chăn vịt. Thời gian đầy thách thức: kinh tế, xã hội, tôn giáo. Tại Họ đạo chúng tôi không có Linh mục hiện diện, phải nhờ một Linh mục khác ở xa đến dâng lễ, cả năm mới có một lễ. Anh em chúng tôi mạnh ai nấy lo cho phần rỗi linh hồn của mình. Nhưng nhờ Ơn Chúa, năm 1990 tôi trở lại Chủng viện, ôn tập các môn triết học và thần học và sau đó tiếp tục con đường ơn gọi của mình. Cám ơn Chúa đã gìn giữ tôi.
Ngoài làm ruộng và chăn vịt, Đại chủng sinh Hai còn nhận làm thư ký cho các hợp tác xã vì biết chữ. “Cuộc sống lúc bấy giờ rất khó khăn, anh em chúng tôi phải mưu sinh để theo đuổi việc tu học. Cũng vì vậy mà nhiều người đã “rơi rụng”. Đức cha Phêrô khi đó ở quê chăn vịt, còn tôi ở Chủng viện nuôi dê. Biết tôi hay lên Sài Gòn, ngài thường nhờ mua các loại sách về Giáo hội, Thần học và Ngoại ngữ để tự đào luyện thêm. Ở ngài, mọi người luôn nhìn thấy sự lạc quan dù trong hoàn cảnh nào”, linh mục Tađêô Phạm Văn Don, Giám đốc Caritas giáo phận Vĩnh Long cũng chia sẻ về thời kì khó khăn của vị giám mục của mình.
Sau 13 năm gián đoạn, năm 1991, thầy Hai trở về chủng viện, tiếp tục việc học tại Chủng viện Vĩnh Long đến ngày 13 tháng 9 thì trở thành ứng viên Phó tế. Hai năm sau, ngày 6 tháng 3, ông được phong chức Phó tế bởi Giám mục Raphael Nguyễn Văn Diệp.

Linh mục

Ngày 31 tháng 08 năm 1994, ông được thụ phong linh mục cho giáo phận Vĩnh Long bởi Giám mục Giacôbê Nguyễn Văn Mầu. Khóa tu của ông có 90 chủng sinh nhưng sau thời gian chủng viện giải tán thì chỉ còn 4 chủng sinh được phong chức linh mục. Ngay sau khi thụ phong linh mục, linh mục Huỳnh Văn Hai được gửi đi du học, vị linh mục trẻ học tại Institut Catholique de Paris (Học viện Công giáo Paris), Pháp và tốt nghiệp với văn bằng Tiến sĩ Triết học. Do sinh sống ở Pháp trong mười năm tu học, nên Giám mục Huỳnh Văn Hai Hai thấm nhuần văn hóa phương Tây vào cuộc sống. Ông về nước, đặc trách ơn gọi tại giáo phận Vĩnh Long đến năm 2008.
Trở về nước, từ năm 2006 đến năm 2010, linh mục Hai phụ trách lớp Tiền Chủng viện của Giáo phận Vĩnh Long. Song song với việc phụ trách lớp Tiền Chủng viện, từ năm 2008, ông còn là Giáo sư Triết học tại Đại chủng viện Cần Thơ và Đại chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn, thuộc Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh. Ông kết thúc nhiệm vụ phụ trách lớp tiền chủng viện năm 2011, khi ông được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Đại chủng viện Cần Thơ.
Trong khoảng thời gian mười năm trước khi được chọn làm giám mục (Từ năm 2005), ông là giáo sư của rất nhiều chủng viện và đại chủng viện: Đại chủng viện Thánh Quý Cần Thơ, Đại chủng viện Thánh Giuse Hà Nội, Đại chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn, Học viện Don Bosco Đà Lạt. Linh mục Hai được đánh giá là luôn quan tâm, giúp đỡ với các chủng sinh trên lớp và còn giúp đỡ họ ngoài cuộc sống. Chính vị giáo sư chủng viện này cũng kêu gọi các linh mục chia sẻ để lập quỹ hỗ trợ những chủng sinh có hoàn cảnh khó khăn, bệnh tật,... Trong lúc xử lý công việc, linh mục Hai được đánh giá là cực kỳ nghiêm túc và đi đến cùng để giải quyết vấn đề.

Bổ nhiệm và cảm xúc

Ngày 7 tháng 10 năm 2015, Giáo hoàng Phanxicô bổ nhiệm ông làm tân giám mục Giáo phận Vĩnh Long - giáo phận đã trống tòa sau cái chết đột ngột của giám mục chính tòa Tôma Nguyễn Văn Tân vào tháng 8 năm 2013.
Khi được gợi ý chia sẻ cảm xúc đầu tiên khi được bổ nhiệm, ông chia sẻ:Tin tức này đến với tôi rất bất ngờ, vì cảm thấy mình không xứng đáng, dù trước đó có nghe nhiều tin đồn về mình, tôi cầu nguyện và suy nghĩ trong lòng vì giáo phận Vĩnh Long, tôi chấp nhận và nhờ lời chuyển cầu của Mẹ Maria và các Thánh cầu xin Chúa giúp đỡ tôi.
Khi nhiều người cho rằng công việc trong chức vụ Giám mục sẽ là một khó khăn cho ông, vì trong khoảng thời gian làm linh mục, linh mục Hai chưa từng quản nhiệm bất kỳ một giáo xứ nào, vị Tân giám mục đáp lời: Hai mươi mốt năm qua tôi đi du học và làm cha giáo, không có sinh hoạt các họ đạo, đó cũng là một hạn chế lớn đối với tôi. Mỗi ngày Chúa nhật, tôi chỉ đi dâng lễ cho một họ đạo và cũng chỉ học biết một tí gì đó về sinh hoạt mà thôi. Trong một lần xin ơn cầu nguyện của giáo dân, tu sĩ và các linh mục, vị Tân Giám mục cũng tự đánh giá chức vụ Giám mục đối với ông là một sứ mạng tương lai rất nặng nề và khó khăn.
Linh mục Giám quản Giáo phận Phêrô Dương Văn Thạnh, từng là thầy dạy pháp văn của tân giám mục thì ông cho rằng cả giáo phận đều nức lòng, vì khi không có giám mục thì mọi việc trong giáo phận đều bị hoãn lại. Giám mục Phêrô Hai cũng đánh giá và cho rằng linh mục Thạnh là Gioan Tiền Hô đã dọn đường, chuẩn bị mọi sự cho ông.
Phỏng vấn vị Tân giám mục, các phóng viên đã đề cập đến vấn đề của giáo phận và xin ông cho biết những điều ông bận tâm, Giám mục Hai trả lời rằng: chúng tôi có những bận tâm đến vấn đề mục vụ và truyền giáo. Nhiều mối bận tâm: thiếu nhi, giới trẻ, ginh viên, gia đình, ơn gọi, truyền giáo,... Mỗi giới đều có một dự hướng sinh hoạt khác nhau, về vấn đề truyền giáo, Giáo phận Vĩnh Long cần thúc đẩy việc truyền giáo, vì trong Giáo phận có rất nhiều tôn giáo khác, người Khơ Me hiện diện, còn rất nhiều người chưa biết Công giáo. Ngoài ra, vấn đề đào tạo linh mục cũng là niềm trăn trở cho vị Tân giám mục, trong một cuộc phỏng vấn, ông cho rằng việc đào tạo ngày nay để tạo thành một linh mục đúng nghĩa, là một điều không hề dễ mà phải cậy nhờ vào ơn Chúa vì các giai đoạn đào tạo rất khó khăn: không có giai đoạn Tiểu Chủng viện, bị ảnh hưởng khoa học kỹ thuật, lối làm việc rất máy móc, máy tính thay người. Điều này chi phối rất nhiều về đời sống cần phải có đối với một tu sĩ, một linh mục. Tuy vậy, nếu làm đúng theo "Hướng dẫn đào tạo linh mục" thì các thầy cũng có thể trở thành một linh mục tốt và thánh thiện.

Những chuẩn bị ban đầu

Ngày 23 tháng 10 năm 2015, Tân giám mục Huỳnh Văn Hai dẫn đầu đoàn đến chào lãnh đạo tỉnh Bến Tre. Tiếp và làm việc với đoàn từ giám mục có ông Trần Ngọc Tam - Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh Bến Tre, đại diện lãnh đạo một số cơ quan có liên quan. Thay mặt Tỉnh ủy, Ủy ban Nhân dân tỉnh, ông Trần Ngọc Tam chúc mừng ông Huỳnh Văn Hai được Giáo hội Công giáo trao cho chức vụ Giám mục Giáo phận Vĩnh Long, đồng thời cho biết tại địa bàn tỉnh, Công giáo hiện là một trong các tôn giáo lớn, với trên 80 họ đạo, 3 dòng tu nam, nữ, 57 linh mục, 580 tu sĩ và khoảng 70 ngàn giáo dân. Những năm qua, giáo dân Công giáo Bến Tre với sự dẫn dắt của các linh mục, tu sĩ đã cùng với các tín hữu các tôn giáo khác và người không có đạo tiến hành các hoạt động tôn giáo đúng với phương châm giáo hội, đúng với chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước, tích cực tham gia các phong trào yêu nước do chính quyền, Mặt trận các cấp phát động và làm ăn kinh tế ở địa phương. Thay mặt đoàn, Giám mục Huỳnh Văn Hai chân thành cảm ơn sự quan tâm và tạo điều kiện của cấp ủy, chính quyền các cấp tôn trọng tự do tín ngưỡng đối với đạo Công giáo. Trong thời gian tới, Giám mục Huỳnh Văn Hai sẽ tiếp tục hướng dẫn linh mục, tu sĩ và giáo dân tổ chức các hoạt động tôn giáo theo hướng "tốt đời, đẹp đạo" đúng với đường hướng giáo hội đề ra. Trong tháng 11, trước khi được Tấn phong, vị Tân giám mục đã dành ra một tuần đến Đan Viện, để tĩnh tâm và cầu nguyện cho sứ vụ mới.

Chuẩn bị

Giáo phận Vĩnh Long cho truyền hình trực tiếp Lễ Tấn phong Tân Giám mục chính tòa Phêrô Huỳnh Văn Hai, và ra video giới thiệu Lễ Tấn phong này.
Chiều hôm trước ngày Tấn phong giám mục, nhiều người cùng với Ban tổ chức lo những việc cuối cùng cho Thánh Lễ, nhất là âm thanh, ánh sáng và những người lo truyền thông. Ban truyền thông bố trí máy quay phim nhằm tránh di chuyển trong lễ Tấn phong. Ban âm thanh, ánh sáng trang bị dàn âm thanh phục vụ cho buổi lễ. Các nữ tu sĩ cùng một số cộng tác viên lo trang trí và cắm những bình hoa. Chiều trước lễ Tấn phong, có mưa, tuy vậy sáng hôm sau thì thời tiết đẹp.
Từ chiều ngày 10 tháng 12, Giáo phận Vĩnh Long đã đón tiếp Tổng Giám mục Leopoldo Girelli, đại diện Giáo hoàng tại Việt Nam, Giám mục Gioan Maria Vũ Tất - Giám mục Chính toà Giáo phận Hưng Hóa, Giám mục Chính toà Giáo phận Hải Phòng Giuse Vũ Văn Thiên, Giám mục Chính toà Tôma Nguyễn Văn Trâm và Giám mục Phó Tân cử Giáo phận Bà Rịa Emmanuel Nguyễn Hồng Sơn, Giám mục Giáo phận Cần Thơ Stêphanô Tri Bửu Thiên và nhiều vị khách khác.

Lễ Tấn phong

Lễ tấn phong Giám mục cho ông diễn ra vào sáng ngày 11 tháng 12 năm 2015, tại Nhà thờ chính tòa Vĩnh Long và được truyền hình trực tiếp trên trang web Giáo phận và trang ducmelamabentre như đã chuẩn bị. Chủ phong chính là Giám mục Phaolô Bùi Văn Đọc, Tổng giám mục Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh và cũng là Chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam, Hai giám mục phụ phong là Giám mục Giuse Nguyễn Chí Linh, Giám mục Chính toà Giáo phận Thanh Hóa và Giám mục Stêphanô Tri Bửu Thiên, Giám mục Chính toà Giáo phận Cần Thơ. Tham dự thánh lễ còn có Tổng giám mục Leopoldo Girelli, Đại diện Tòa Thánh, Hồng y Phêrô Nguyễn Văn Nhơn Tổng giám mục Chính toà Tổng giáo phận Hà Nội, Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn - Nguyên Tổng giám mục Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh, Tổng giám mục Tổng giáo phận Huế Phanxicô Xaviê Lê Văn Hồng cùng hơn 25 Giám mục khác và 3 viện phụ. Ngoài ra còn có khoảng 320 đến 400 linh mục và gần 8.000 tu sĩ nam nữ, 15.000 giáo dân, đại diện các tôn giáo khác và chính quyền các cấp thuộc tỉnh Vĩnh Long, Bến Tre và Trà Vinh.
Tổng giám mục Leopoldo Girelli chúc mừng và nhắn nhủ Tân giám mục phải cố gằng hoàn thiện mình để xứng đáng làm người đứng đầu giáo phận Vĩnh Long. Sau Tổng giám mục Girelli, Tổng giám mục Huế Phanxicô Xaviê Lê Văn Hồng thay mặt Hội đồng Giám mục Việt Nam chào đón Tân giám mục gia nhập cộng đồng giám mục. Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn sau đó cũng phát biểu ngắn gọn. Sau lời của Hồng y Mẫn, linh mục Phêrô Dương Văn Thạnh - nguyên Giám quản Giáo phận có bài phát biểu chúc mừng và tuân phục Tân giám mục. Cuối thánh lễ, là phần cám ơn của Giám mục Hai đến mọi người và xin mọi người nâng đỡ, và cầu nguyện cho mình.

Lễ Tạ ơn

Ngày 14 tháng 12 năm 2015, ông về Giáo xứ Thạnh Phú - nơi tuổi thơ ông đã từng được sinh sống để làm lễ tạ ơn, đồng tế với Tân Giám mục có Linh mục Tổng Đại diện Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh, Linh mục Tổng Đại diện Giáo phận Mỹ Tho, Linh mục Gioan Baotixita Huỳnh Công Minh - Quản Đốc nhà thờ chính tòa Sài Gòn các linh mục bề trên, bề trên các dòng Mến Thánh Giá Cái Mơn, Mến Thánh Giá Cái Nhum, Phaolô... và giáo dân trong và ngoài giáo phận.

Mục vụ

Ngày 13 tháng 12 năm 2015, cùng với toàn thể Giáo hội Công giáo Hoàn vũ, Giám mục Huỳnh Văn Hai chủ sự nghi thức khai mạc Năm Thánh về Lòng Thương Xót tại Nhà thờ chính tòa Vĩnh Long, đồng tế có hơn 30 linh mục, thành phần tham dự gồm giáo dân và hơn 2.000 tu sĩ nam nữ.
Giám mục Huỳnh Văn Hai đã thực hiện nghi thức phong chức linh mục lần đầu tiên của mình, tại Nguyện đường của Đan viện Xitô Phước Vĩnh vào ngày 14 tháng 01 năm 2016, cùng với lễ phong chức tân linh mục, giám mục Hai cũng thực hiện nghi thức đặt viên đá đầu tiên xây dựng nguyện đường này.
Ngày 25 tháng 3 năm 2016, lần đầu tiên trên cương vị Giám mục Giáo phận Vĩnh Long, ông đã cùng đồng tế với các linh mục trong giáo phận cử hành Lễ Truyền Dầu - Lễ đại diện cho tính hợp nhất hàng giáo sĩ. Sau đó, ngày 1 tháng 4, ông đến thăm Trung tâm hành hương Đức Mẹ La Mã Bến Tre và được linh mục Đaminh Nguyễn Hữu Trung – quản nhiệm Trung tâm Hành Hương La Mã Bến Tre đón tiếp. Linh mục Đaminh Trung giới thiệu bản vẽ quy hoạch Trung tâm Hành Hương cũng như những dự định xây dựng sắp tới cho ông cùng các linh mục đi cùng và họ nghe lời giới thiệu của linh mục Trung và đến hiện trường từng khu vực dự định sẽ quy hoạch và xây dựng.
Ngày 2 tháng 5 năm 2016, ông chủ sự lễ giỗ lần thứ 162 của Thánh Giuse Nguyễn Văn Lựu tại Nhà thờ Mặt Bắc Giáo phận Vĩnh Long, đồng tế có đông đảo linh mục, tham dự có rất đông giáo dân và đại diện chính quyền. Ông phong chức linh mục cho giáo phận Vĩnh Long lần đâu tiên, lần phong chức này có 10 tân linh mục từ 8 giáo họ của giáo phận Vĩnh Long được tổ chức vào ngày 29 tháng 6 cùng năm. Cũng nhân dịp này, Đức Ông Nguyễn Văn Phương cũng chúc mừng bổn mạng các giáo dân trong nhà thờ.
Các giám mục Việt Nam từ 27 giáo phận họp Đại hội XIV Hội đồng Giám mục Việt Nam tại trung tâm Mục vụ Giáo phận Hải Phòng vào cuối tháng 9 và đầu tháng 10 năm 2019. Trong khuôn khổ đại hội, các giám mục đã sắp xếp và bầu chọn nhân sự trong hội đồng. Kết quả, các giám mục chọn Giám mục Huỳnh Văn Hai làm Chủ tịch Uỷ ban Giáo dục Công giáo trực thuộc Hội đồng Giám mục trong nhiệm kỳ 2019 - 2022.