Lịch sử hành chính Quảng Bình

Quảng Bình là một tỉnh thuộc vùng Bắc Trung Bộ, phía bắc giáp tỉnh Hà Tĩnh, phía nam giáp tỉnh Quảng Trị, phía đông giáp vịnh Bắc Bộ, phía tây giáp tỉnh Khăm Muộn của Lào.

Trước khi thành lập tỉnh

Các khai quật khảo cổ ở khu vực đã chứng tỏ rằng đã có loài người sinh sống ở khu vực này từ thời kỳ đồ đá. Nhiều hiện vật như bình sử, sành, công cụ lao động đã được phát hiện ở đây.
Năm 1926, một vị nữ khảo cổ người Pháp Madeleine Colani đã phát hiện nhiều di vật ở các hang động phía tây Quảng Bình. Bà đã kết luận rằng đã có sự hiện diện của văn hóa Hòa Bình ở khu vực này.
Thời Hán, Quảng Bình thuộc quận Nhật Nam. Sau khi Champa giành được độc lập và lập nước Lâm Ấp (thuộc Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định ngày nay), các triều vua Champa thường vượt đèo Hải Vân tiến ra cướp phá đất Nhật Nam và Cửu Chân và họ đã làm chủ vùng đất từ đèo Ngang trở vào khi nhà Tấn (Trung Quốc) suy yếu. Từ đó Quảng Bình là vùng đất địa đầu của Champa đối với các triều đại Trung Hoa cũng như các triều đại Việt khi người Việt đã giành được độc lập.
Năm 1069, Lý Thánh Tông - vua của Đại Việt đánh Champa bắt được vua Champa đưa về Thăng Long, để được tha vua Champa đã dâng đất (Địa Ly, Bố Chính, Ma Linh) tương ứng với tỉnh Quảng Bình và các huyện Vĩnh Linh, Gio Linh, Cam Lộ, bắc Hướng Hóa của Quảng Trị ngày nay cho Đại Việt và Quảng Bình chính thức thuộc về Đại Việt từ năm 1069.
Thời Lê sơ,  Quảng Bình thuộc xứ Thuận Hoá (bao gồm Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế ngày nay).
Đời Lê Trung Hưng có tên là Tiên Bình. Năm 1604, đổi tên là Quảng Bình.
Chúa Nguyễn Phúc Khoát chia Quảng Bình thành 3 dinh: dinh Bố Chính (trước là dinh Ngói), dinh Mười (hay dinh Lưu Đồn), dinh Quảng Bình (hay dinh Trạm).

Sau khi thành lập tỉnh

Tỉnh được thành lập năm 1831, đặt phủ Quảng Ninh, sau đặt thêm phủ Quảng Trạch.
Năm 1966, thành lập thị trấn nông trường thuộc các huyện Bố Trạch, Lệ Thủy.
Năm 1976, ba tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên hợp nhất thành tỉnh Bình Trị Thiên.
Năm 1977, thành lập xã Quảng Tiến thuộc huyện Quảng Trạch. Cùng năm, hợp nhất huyện Lệ Thủy và huyện Quảng Ninh thành một huyện lấy tên là huyện Lệ Ninh; hợp nhất huyện Minh Hóa và huyện Tuyên Hóa thành một huyện lấy tên là huyện Tuyên Hóa; điều chỉnh địa giới huyện Tuyên Hóa và huyện Quảng Trạch
Năm 1979, điều chỉnh địa giới thị xã Đồng Hới và huyện Lệ Ninh. Cùng năm, thành lập một số xã thuộc các huyện Bố Trạch, Quảng Trạch.
Năm 1981, thành lập xã Trường Xuân thuộc huyện Lệ Ninh.
Năm 1983, chia tách một số xã thuộc huyện Lệ Ninh.
Năm 1985, điều chỉnh địa giới thị xã Đồng Hới và huyện Lệ Ninh.
Năm 1986, thành lập một số xã, thị trấn thuộc thị xã Đồng Hới và các huyện Bố Trạch, Lệ Ninh.
Năm 1989, tái lập tỉnh Quảng Bình. Khi tách ra, tỉnh Quảng Bình có 5 đơn vị hành chính gồm thị xã Đồng Hới và 4 huyện: Bố Trạch, Lệ Ninh, Quảng Trạch, Tuyên Hóa.
Năm 1990, chia huyện Lệ Ninh thành 2 huyện: Lệ Thủy và Quảng Ninh; tái lập huyện Minh Hóa từ huyện Tuyên Hóa; điều chỉnh địa giới thị xã Đồng Hới và huyện Quảng Ninh; điều chỉnh địa giới huyện Tuyên Hóa và huyện Quảng Trạch.
Năm 1991, thành lập một số phường thuộc thị xã Đồng Hới.
Năm 1992, thành lập một số phường thuộc thị xã Đồng Hới.
Năm 1998, thành lập xã Thuận Đức thuộc thị xã Đồng Hới.
Năm 1999, thành lập một số xã, thị trấn thuộc các huyện Quảng Ninh và Tuyên Hóa.
Năm 2000, thành lập thị trấn Quy Đạt thuộc huyện Minh Hóa.
Năm 2001, thành lập xã Lâm Thủy thuộc huyện Lệ Thủy.
Năm 2003, thành lập một số xã thuộc các huyện Minh Hóa và Tuyên Hóa.
Năm 2004, thành lập và đổi tên một số phường, xã thuộc thị xã Đồng Hới và huyện Lệ Thủy. Cùng năm, thành lập thành phố Đồng Hới.
Năm 2013, thành lập thị xã Ba Đồn và thành lập các phường thuộc thị xã Ba Đồn.