Vụ án Năm Cam và đồng phạm

Vụ án Năm Cam và đồng phạm hay Chuyên án Z5.01 là vụ án về tội phạm có tổ chức đặc biệt, có tính đặc thù, đây là một vụ án lớn và phức tạp, liên quan đến nhiều đối tượng, nhiều địa phương. Quá trình hình thành và phát triển tổ chức tội phạm theo kiểu "xã hội đen" do Trương Văn Cam cầm đầu đã được phanh phui và phơi bày trước ánh sáng, được Việt Nam và thế giới quan tâm ở nhiều góc độ khác nhau, sự quan tâm ở đây bao hàm cả hai góc độ kinh tế và chính trị. Trương Văn Cam là đối tượng hình sự đặc biệt nguy hiểm, hoạt động phạm tội có tổ chức theo kiểu "xã hội đen", liên tục gây ra nhiều tội ác trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh thành trong nước trong một thời gian dài với nhiều hành vi dã man, tàn bạo; thủ đoạn trắng trợn, thâm độc gây nên phẫn nộ lớn trong dư luận dân cư.

Quá trình điều tra

Năm 1995, Bộ Công an Việt Nam đã đánh giá Vụ án Năm Cam và đồng bọn là một vụ án hình sự nghiêm trọng đặc biệt, Năm Cam và đồng bọn đã có những hành vi cực kỳ nguy hiểm đối với an ninh quốc gia và tầng lớp dân cư trong đời sống xã hội. Bộ Công an đã bắt giam, tập trung cải tạo tội phạm nguy hiểm Năm Cam nhằm mục đích củng cố hồ sơ truy tố Năm Cam. Bằng các thủ đoạn mua chuộc bằng tiền, quan hệ với các quan chức cơ quan công an, kiểm sát và cả Văn phòng Chính phủ, cùng các thủ đoạn khác, Năm Cam lại được thả trước thời hạn. Sau khi được trả tự do, Năm Cam hoạt động mạnh hơn, trắng trợn hơn rất nhiều so với trước năm 1995. Cuối năm 1999, Bộ Công an đã thành lập một ban chuyên án để điều tra giải quyết. Song thực tế, ban chuyên án này đã hoạt động không có tác dụng hiệu quả, không ngăn chặn được hoạt động tội phạm của Năm Cam và đồng bọn. Hơn thế nữa, các hoạt động tội phạm của Năm Cam và đồng phạm ngày càng tàn bạo hơn, coi thường pháp luật.
Tháng 5 năm 2001, để điều tra quá trình hình thành và hoạt động tội phạm có tổ chức theo kiểu "xã hội đen" của Năm Cam và đồng phạm, Bộ Công an Việt Nam đã thành lập một chuyên án mới gọi là Chuyên án "Năm Cam và đồng bọn" với bí số là Z5.01. Chỉ huy Chuyên án là Thiếu tướng Nguyễn Việt Thành, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát Nhân dân. Sau khi kết thúc chuyên án, ông Thành được phong quân hàm Trung tướng, chuyển sang làm Phó Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng cho đến khi ông nghỉ hưu từ ngày 1 tháng 1 năm 2009. Tháng 12 năm 2001, cơ quan Cảnh sát điều tra đã tiến hành khởi tố Vụ án Năm Cam và đồng bọn. Tháng 10 năm 2002, cơ quan cảnh sát điều tra đã kết thúc điều tra, và chuyển hồ sơ sang Viện Kiểm sát Nhân dân để đưa ra xét xử. Ðây là một vụ án kỷ lục về số lượng bị can, tội danh và cả về tính chất nguy hiểm.

Vụ giết hại Dung Hà

Dung Hà tên thật là Vũ Thị Hoàng Dung sinh năm 1965, thường trú tại 2/23 Trạng Trình, phường Phan Bội Châu, quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng; Dung Hà là đối tượng hình sự có nhiều tiền án, tiền sự cầm đầu một băng nhóm tội phạm xã hội đen. Tháng 10 năm 1998, Dung Hà chuyển vào làm ăn tại thành phố Hồ Chí Minh. Ngay từ khi đặt chân vào thành phố Hồ Chí Minh, Dung Hà đã có ý định tranh giành lãnh địa, đe dọa vị trí "thống lĩnh giang hồ" của Năm Cam. Năm Cam đã ra lệnh cho Hải "bánh" tức Nguyễn Tuấn Hải phải tiêu diệt Dung Hà. Đêm khuya ngày 1 tháng 10 năm 2000, Hải "bánh" cùng Nguyễn Việt Hưng và Nguyễn Xuân Trường thực hiện việc sát hại Dung Hà; vào lúc 23 giờ 30 Nguyễn Việt Hưng tiến sát tới Dung Hà khi đang ngồi uống nước trước cửa nhà 17 Bùi Thị Xuân, quận 1, thành phố Hồ Chí Minh, Hưng rút súng Rulo (loại súng bắn đạn cỡ 9 mm) kê sát vào đầu từ trái qua phải bắn một phát, Dung Hà gục xuống chết ngay tại chỗ.

Vụ tạt axít Lê Ngọc Lâm

Lê Ngọc Lâm (Lâm "chín ngón") sinh năm 1945 tại tỉnh Hà Tây (nay là Hà Nội). Năm 1954 cùng mẹ đẻ và cha dượng di cư vào miền Nam và sinh sống tại thành phố Sài Gòn. Năm 1957, Lê Ngọc Lâm đã bị cha dượng đuổi ra khỏi nhà và từ đó sống cuộc đời lang thang giao du với phần tử xấu hoạt động phạm pháp và bị chính quyền chế độ Sài Gòn cũ bắt giam nhiều lần về các tội trộm cắp, cưỡng đoạt, giết người,... Lâm "chín ngón" được giới tội phạm tôn sùng như một "đại ca". Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, vì Lâm là đối tượng nguy hiểm nên bị tập trung đi cải tạo đến năm 1988 mới được trả tự do. Biết Lâm là đối tượng nhiều năm ra tù vào tội, lợi dụng lúc Lâm mới đi cải tạo về gặp nhiều khó khăn, Năm Cam đã tạo cơ hội "hợp tác" cho Lâm, giúp Lâm cùng hùn vốn mở sạp bán đồ điện tử tại chợ Huỳnh Thúc Kháng, quận 1, thành phố Hồ Chí Minh. Năm 1990, Năm Cam cùng Lâm hùn vốn thuê mặt bằng tại 49 Huỳnh Thúc Kháng buôn bán hàng điện tử. Khi làm ăn phát đạt, Lê Ngọc Lâm kiếm chuyện nói qua lại những điều không hay của Năm Cam "là kẻ cờ bạc, tù tội, có gì mà phải tôn sùng, dựa hơi...", xem thường và hạ uy tín của Năm Cam với giới giang hồ, do vậy giữa Năm Cam và Lâm đã phát sinh mâu thuẫn.
Năm Cam đã bàn bạc và chỉ đạo Dung Hà dùng axít để gây thương tích nhằm để cảnh cáo Lê Ngọc Lâm. Khoảng 20 giờ 30 phút ngày 14 tháng 7 năm 1999 tại trước cửa quán phở "Lài" số 8 bis đường Cửu Long, cư xá Bắc Hải, phường 15, quận 10, thành phố Hồ Chí Minh, khi Lê Ngọc Lâm đang dựng xe vào quán ăn phở thì có hai thanh niên khoảng 30 tuổi đi xe máy dừng ở bên kia đường. Thanh niên ngồi sau bê ca a xít đến chỗ Lê Ngọc Lâm, hắt vào vùng mặt, đầu Lâm, sau đó vứt lại chiếc ca nhựa đỏ nhảy lên xe chờ sẵn tẩu thoát. Lê Ngọc Lâm đã được vợ và Công an phường 15 đưa cấp cứu tại Bệnh viện Trưng Vương. Sau đó chuyển sang điều trị tại Khoa Bỏng Bệnh viện Chợ Rẫy. Tổn thương để lại cho Lê Ngọc Lâm là bỏng mặt, cổ, thân, hai mắt; sẹo mềm rải rác ở mặt, cổ, vai, ngực phải và hai tay, giảm thị lực nghiêm trọng.

Hành vi tổ chức đánh bạc

Hồi 18 giờ ngày 9 tháng 10 năm 2001, Công an quận 8, thành phố Hồ Chí Minh bắt quả tang tại nhà của Trương Thoại ở số 74/18 Trần Nguyên Hãn, phường 13, quận 8; có 31 đối tượng đang đánh bạc xóc đĩa ăn tiền, cùng nhiều tang vật phục vụ cho việc đánh bạc. Trên cơ sở điều tra đã xác định được hệ thống sòng bạc do Trương Văn Cam tổ chức có quy mô lớn, có phương tiện đánh bài gian lận như máy camera, máy rung hoạt động trên địa bàn quận 5, quận 3, quận 8 và nhiều địa bàn khác trong thành phố Hồ Chí Minh.

Hành vi nhận hối lộ và làm lộ bí mật của Trần Mai Hạnh

Trần Mai Hạnh, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, nguyên Tổng Giám đốc Đài tiếng nói Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam là quan chức cấp cao và là bị cáo trong vụ án. Khi còn làm việc tại Thông tấn xã Việt Nam, bị tai nạn điều trị tại Bệnh viện Hữu nghị Việt - Đức năm 1992, với danh nghĩa cùng quê Hải Dương, Trần Văn Thuyết đã đến thăm và sau đó Thuyết đến nhà riêng Trần Mai Hạnh ở tập thể Đài VOV chơi, từ đó Thuyết quan hệ thân thiết với Trần Mai Hạnh cho đến khi Thuyết bị cơ quan cảnh sát điều tra bắt ngày 6 tháng 4 năm 2002 tại Khách sạn Empress số 5 Nguyễn Thái Học, thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng. Cơ quan điều tra đã có bằng chứng về quan hệ thân thiết của Trần Mai Hạnh với Trần Văn Thuyết, Tôn Vĩnh Đắc, Nguyễn Thập Nhất, Dương Ngọc Hiệp và Phạm Sỹ Chiến. Thuyết và Hiệp đã quan hệ với nhóm người này để chạy tội cho Năm Cam trong các năm 1995 - 1997. Trần Mai Hạnh đã nhận tổng cộng 6.000 USD và nhiều quà có giá trị cao từ Trần Văn Thuyết và Dương Ngọc Hiệp để chạy tội cho Năm Cam; ngoài ra Trần Mai Hạnh còn cho đăng trên công luận một số tài liệu có đóng dấu "Mật" của Chính quyền Việt Nam. Trần Mai Hạnh lúc phạm tội đang giữ cương vị Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Nhà báo Việt Nam, Tổng Biên tập báo Nhà báo và công luận.

Hành vi nhận hối lộ của Phạm Sỹ Chiến

Khi phạm tội, Phạm Sỹ Chiến đang giữ cương vị Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao. Tháng 6 năm 1995, được Nguyễn Thập Nhất dẫn đường, Trần Văn Thuyết cùng Dương Ngọc Hiệp, Tôn Vĩnh Đắc đã đến nhà Phạm sỹ Chiến (phụ trách kiểm sát hình sự) ở số 3, ngõ 25 An Dương, phường Yên Phụ, quận Tây Hồ, Hà Nội để nhờ chạy án; Phạm Sỹ Chiến đã dùng nhiều thủ đoạn nhằm gỡ tội cho Năm Cam và ký kiến nghị gửi Bộ trưởng Bộ Nội vụ yêu cầu hủy bỏ việc tập trung cải tạo của Năm Cam. Phạm Sỹ Chiến đã nhận quà biếu trả công cho việc giúp Năm Cam tương đương 3.000 USD.

Hành vi lợi dụng người khác để trục lợi của Nguyễn Thập Nhất và Tôn Vĩnh Đắc

Tháng 3 năm 1993, Nguyễn Thập Nhất được điều về Viện Kiểm sát Nhân dân Thành phố Hà Nội, được bổ nhiệm giữ chức Phó trưởng phòng và đến tháng 10 năm 1994, được đề bạt chức Trưởng phòng Kiểm sát giam giữ cải tạo.
Tháng 5 năm 1995, sau khi Năm Cam bị bắt giam tại Trại Tạm giam Bộ Công an, thì Dương Ngọc Hiệp (con rể của Năm Cam) theo lời dặn của cha vợ đã ra Hà Nội gặp Nguyễn Văn Thắng để Thắng dẫn đến gặp Trần Văn Thuyết nhờ Thuyết tiếp tục giúp đỡ chạy tội cho Năm Cam, trước đó ngày 20 tháng 5 năm 1995, Thuyết đã dẫn Năm Cam đến nhà ông Phước và Thuyết đã nhận 10.000, USD của Năm Cam. Trần Văn Thuyết đã điện thoại mời Nguyễn Thập Nhất đến nhà riêng của Thuyết ở 91 Nguyễn Thái Học, Hà Nội - Trần Văn Thuyết quen biết Nguyễn Thập Nhất từ năm 1993 - để nhờ Nhất xem đơn của vợ Năm Cam (Phan Thị Trúc). Sau khi xem xét đơn khiếu nại, nghe Thuyết và Hiệp nói lại, Nguyễn Thập Nhất đã nói với Thuyết: Hiệp có cơ sở để khiếu kiện. Thuyết đã nhờ Nhất thảo hộ đơn mang tên Phan Thị Trúc. Thuyết đã thảo hộ đơn đó, rồi đưa cho Hiệp đi đánh máy. Sau đó, Thuyết và Hiệp đã nhờ Nhất đưa đơn đến Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao. Đồng thời Nguyễn Thập Nhất đã đưa Thuyết và Hiệp đến nhà riêng của lãnh đạo Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao để kêu oan cho Năm Cam.
Tôn Vĩnh Đắc (tức Long "đầu đinh") có quan hệ từ trước với Nguyễn Thập Nhất, Đắc đã tích cực chạy tội cho Năm Cam bằng các quan hệ của mình, đã nhiều lần nhận tiền của Năm Cam và đồng bọn.
Trong việc này, Nguyễn Thập Nhất đã nhận một phong bì 2.000, USD; trong hai năm 1995 - 1996, Nhất đã nhiều lần nhận tiền của Thuyết để tiếp khách, tổng cộng là 3.000, USD. Ngoài ra, Thuyết còn lắp cho Nhất tại nhà riêng một bộ dàn nghe nhạc trị giá 4.200, USD. Trong những năm Năm Cam đi cải tạo, Nguyễn Thập Nhất đã nhiều lần nhận tiền để chạy tội cho Năm Cam (khoảng hơn 10.000, USD).

Hành vi lợi dụng người khác để trục lợi của Trần Văn Thuyết

Tháng 5 năm 1995, khi biết bị cơ quan công an lập hồ sơ bắt giam, Năm Cam đã ra Hà Nội và được Nguyễn Văn Thắng (Thắng Tài Dậu) dẫn đến nhà riêng Trần Văn Thuyết nhờ quan hệ chạy tội cho mình. Trần Văn Thuyết đã dẫn Năm Cam gặp một số quan chức để chạy tội cho Năm Cam. Riêng Trần Văn Thuyết đã nhận của Năm Cam 67.000, USD., 10, triệu đồng Việt Nam cùng đồng hồ Rolex trị giá 5.000, USD. Trần Văn Thuyết cũng đã nhiều lần nhận tiền (hàng chục ngàn USD) của Năm Cam và đồng bọn để đút lót chạy tội.

Hành vi thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng của Bùi Quốc Huy

Bùi Quốc Huy nguyên Trung tướng, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Công an; bị điều tra các vi phạm trong thời gian làm Giám đốc Công an thành phố Hồ Chí Minh. Ngày 27 tháng 9 năm 1997, Năm Cam được tha trước thời hạn sau khi cải tạo được hơn 2 năm; khi tha Năm Cam, Cục V 26, Bộ Công an đã có công điện yêu cầu Công an thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục theo dõi và quản lý giám sát Năm Cam. Với chức năng, nhiệm vụ là Giám đốc Công an thành phố Hồ Chí Minh, từ tháng 4 năm 1996 đến tháng 7 năm 2001, Bùi Quốc Huy đã buông lỏng công tác quản lý cán bộ nhân viên dưới quyền, từ đó nhiều cảnh sát công an cấp dưới đã bị tổ chức tội phạm của năm Cam mua chuộc, lôi kéo làm tha hóa, biến chất, thậm chí một số cảnh sát cấp lãnh đạo phòng, quận của Công an thành phố có hành vi tiếp tay hoặc bao che cho hoạt động phạm tội.