Dragon Ball - 7 viên ngọc rồng

Cốt truyện

Một cậu bé có đuôi khỉ được tìm thấy bởi một ông lão sống một mình trong rừng, ông đặt tên là Son Goku và xem đứa bé như là cháu của mình. Một ngày nọ Goku tình cờ gặp một cô gái tên là Bulma trên đường đi bắt cá về, Goku và Bulma đã cùng nhau truy tìm bảy viên ngọc rồng. Các viên ngọc rồng này chứa đựng một bí mật có thể triệu hồi một con rồng và ban điều ước cho ai sở hữu chúng. Trên cuộc hành trình dài đi tìm những viên ngọc rồng, họ gặp những người bạn (Yamcha, Krillin,Yajirobe, Thiên, Giáo tử, Oolong,...) và những đấu sĩ huyền thoại cũng như nhiều ác quỷ. Họ trải qua những khó khăn và học hỏi các chiêu thức võ thuật đặc biệt để tham gia thi đấu trong đại hội võ thuật thế giới được tổ chức hằng năm. Ngoài các sự kiện đại hội võ thuật, Goku và các bạn còn phải đối phó với các thế lực độc ác như Đại vương Pilaf, Quân đoàn khăn đỏ của Độc nhãn tướng quân, Đại ma vương Picollo và những đứa con của hắn. Chiến binh người Saiya: Radiz, Hoàng tử Saiyan Vegeta cùng tên cận vệ Nappa. Rồi họ đi đến Namek, gặp rồng thần của Namek; chạm trán Frieza, khi trở về Trái Đất đụng độ Nhóm android sát thủ (các Android 16, 17, 18,19, 20) và sau đó là quái vật từ tương lai Cell, Kẻ thù từ vũ trụ Majin Buu, thần hủy diệt Beerus, các đối thủ từ các vũ trụ song song...

Tác phẩm

Khi bắt đầu viết bộ truyện, tác giả Toriyama Akira đã bắt đầu quyết định lấy bối cảnh trong tiểu thuyết Tây du ký của Trung Quốc. Trước đó tác giả Akira Toriyama cũng đã phát triển một bộ truyện khác của mình là Dragon Boy xuất bản vào năm 1983. Kết hợp bộ truyện này và bộ truyện Dr. Slump, tác giả đã cho ra bộ truyện Dragon Ball với loạt cảnh hành động và ý nghĩa trong bộ truyện, bộ truyện đã thành công mỹ mãn trong 6 năm xuất bản. Theo tác giả Akira Toriyama thì bộ truyện đã nói lên một câu truyện độc đáo và mang đầy tính tương phản.
Vào lúc sớm của câu truyện Dragonball, Goku và Piccolo là người Trái Đất. Qua phần giới thiệu Kami, ý tưởng của những cuộc chiến với những người ngoài hành tinh đã được thành lập và Goku và Piccolo đã thay đổi trở thành những người ngoài hành tinh. Với những nhân vật nữ, tác giả Toriyama cảm thấy rằng câu truyện sẽ không hay khi có những nhân vật nữ yếu đuối. Vì vậy tác giả đã thêm vào những nhân vật nữ mang vẽ đẹp và có sức mạnh. Mang tính chất đối kháng lại lối truyện truyền thống trước đó là các nhân vật thường mang những vũ khí khác nhau, ông sáng tác ra những nhân vật cực mạnh mang vóc dáng nhỏ nhắn trong đó có nhân vật chính
Những kĩ thuật chiến đấu vẫn chưa có tên vào lúc ban đầu, nhưng người biên tập bộ truyện nói rằng nên thêm tên cho tất cả chúng. Toriyama đã đặt tên cho tất cã các kĩ thuật trong bộ truyện như chiêu thức Kamehameha là tên được đặt bởi vợ tác giả khi ông lưỡng lự cho việc đặc tên cho chiêu thức chính của câu truyện. Khi sáng tạo một thế giới hư cấu cho bộ truyện, Toriyama đã quyết định sáng tác một thế giới khác với thế giới thật để tránh xâm hại về phong tục tập quán của thế giới thật. Nhưng hòn đảo nơi các lễ hội võ thuật hàng năm tổ chức lại mang dáng dấp của đảo Bali. Khi vẽ những cảnh đánh nhau trong bộ truyện, Toriyama đã cố ý vẽ những cảnh đánh nhau tại một nơi vắng vẻ để tránh việc phải vẽ những tòa nhà bị đổ vỡ hay người chết. Để phát triển bộ truyện nhanh hơn, ông ta đã cho hầu hết những cuộc chiến được diễn biến trên không qua khả năng bay của các nhân vật. Việc di chuyển của câu chuyện cũng không khó khăn khi di chuyển đến các phần của thế giới. Đến giữa bộ truyện tác giả lại thêm phép dịch chuyển tức thời cho các nhân vật và việc dịch chuyển có thể xa hơn từ hành tinh này đến hành tinh khác.
Sau khi phần đầu của bộ truyện được ra mắt, độc giả phàn nàn rằng nhân vật Goku dường như quá chất phát và ngay thẳng, và sau đó sự xuất hiện của anh ta được thay đổi. Những nhân vật mới được thêm vào như Master Roshi (Quy Lão Tiên Sinh), Krillin và Budokai Tenkaichi. Thế giới cũng được thêm vào như một phần của cốt truyện nhấn mạnh về những cuộc chiến không ngừng. Lường trước việc người đọc mong muốn Goku sẽ giành chức vô địch trong lễ hội võ thuật, Toriyama làm cho nhân vật Goku thua cuộc trong hai lần dự võ đài đầu tiên, đến lần thứ ba khi Goku đã trưởng thành thì mới đoạt chức vô địch và trở thành người anh hùng. Như sự thay đổi của từng phần bộ truyên, tác giả muốn thay con trai Goku là Gohan trở thành nhân vật chính của bộ truyện, nhưng sau đó tác giả đã thấy Gohan không thích hợp cho nhân vật chính nên đã thay đổi cách nghĩ của mình.
Toriyama đã dựa vào các nhân vật Binh đoàn khăn đỏ trong game Spartan X ông ta từng chơi và thêm vào các kẻ thù mới trong bộ truyện. Sau kì đại hội võ thuật lần hai, Toriyama đã muốn thêm vào một kẻ thù chủ đạo cho bộ truyện. Sau khi tạo ra nhân vật Piccolo như một kẻ hung ác mới, tác giả ghi nhận Piccolo và con trai của hắn đã tạo nên sự hấp dẫn cho một phần câu truyện và trở thành những nhân vật nổi tiếng trong loạt truyện. Với Goku trở thành nhân vật mạnh nhất trên Trái Đất, Toriyama quyết định thêm một số kẻ hung ác mới đến từ những hành tinh khác. Tìm kiếm những nhân vật kẻ thù mới mạnh hơn để vẽ cũng khá dễ dàng, tác giả đã tạo ra đội quân Ginyu dưới quyền Frieza. Trong từng thời điểm của bộ truyện, Toriyama ít nhấn mạnh tính nghệ thuật của bộ truyện, các nét vẽ đơn giản với các nét vuông vức của khuôn mặt. Tác giả cũng thấy được những vấn đề về thể hiện màu sắc cho các nhân vật và một vài đặc điểm của sự vật trong phần giữa của câu truyện. Trong những ghi nhận về sau, Toriyama đã thú nhận là ông ta đã không lập kế hoạch trước về ý tưởng cho các phần của bộ truyện, những sự kiện mới được nghĩ ra cùng lúc với quá trình sáng tác từng phần của bộ truyện.

Loạt phim hoạt hình

16 phim hoạt hình về câu chuyện Dragon Ball được xuất bản trong Nhật Bản. Bốn phim thứ nhất đã được dựa trên những tập truyện đầu của phần Dragon Ball với một chút thay đổi so với cốt truyện ban đầu. 12 tập phim còn lại được làm cho các tập truyện phần Dragon Ball Z. Hãng Funimation Entertainment cấp phép và phát hành tất cả các tập phim trên DVD tại Bắc Mĩ.

Dragon Ball

Bài viết thêm: Danh sách các tập phim Dragon Ball
Với sự nổi tiếng và phổ biến rộng rải của bộ truyện, hãng phim Toei Animation sản xuất 2 loạt phim hoạt hình trên TV theo từng chương, và loạt phim thứ 3 theo các nhân vật. Loạt phim thứ nhất với tên Dragon Ball, bắt đầu trình chiếu tại Nhật Bản trên đài truyền hình Fuji Television vào 26 tháng 2 năm 1986 cho đến 12 tháng 4 năm 1989. Kéo dài đến 153 tập và thể hiện qua 16 tập đầu của 42 tập truyện tranh.
Công ty Harmony GOld USA cấp phép phát hành loạt phim hoạt hình với tiếng Anh tại Bắc Mĩ vào cuối năm 1980. Trong phần phụ đề cho loạt phim, Harmony thay đổi tên hầu hết các nhân vật với các tên rất kỳ quặc như nhân vật chính Goku được gọi là "Zero" và nhân vật Korin được đổi thành "Whiskers the Wonder Cat". Phụ đề này của phim nhanh chóng bị hủy bỏ sau đó.
Trong năm 1995, Hãng giải trí Funimation Entertainment đạt được giấy phép phát hành loạt phim hoạt hình trên đài truyền hình và video tại nhà ở Bắc Mĩ, Funimation hợp đồng với BLT Productions để làm bản lồng tiếng Anh vào loạt phim hoạt hình và bản phụ đề tiếng Anh. 13 tập phim được phát hành trước khi Funimation hủy bỏ việc phát hành vì không thu được lợi nhuận, chuyển sang phát hành phần thứ hai của bộ phim là Dragon Ball Z. Vào tháng 3 năm 2001, Funimation thông báo sự trở lại của Dragon Ball trên đài truyền hình Mĩ với phần tiếng Anh được thu âm tại phòng thu với một ít sửa đổi. Bản phụ đề cho phim cũng được thay đổi bởi đài truyền hình cáp Cartoon Network từ tháng 8 năm 2001. Đến tháng 12 năm 2003. Funimation phát hành loạt phim trên đài truyền hình "Colours TV" thuộc tổ chức Black Star Communications và các kênh của Funimation bắt đầu vào năm 2006. Funimation bắt đầu phát hành các tập phim trên bộ đĩa DVD vào 18 tháng 3 năm 2003. Mỗi bộ DVD chứa toàn bộ loạt phim truyện về Dragon Ball, phim với phụ đề tiếng Anh và phát âm với ngôn ngữ gốc Nhật Bản. Các bộ DVD được phát hành tại Australia năm sau đó. Bộ DVD vẫn chưa có kết thúc và tiếp tục phát hành trong năm 2008 như là 2 bộ DVD, bộ thứ nhất với 12 đĩa và bộ thứ 2 với 10 đĩa.
Trong năm 2003, một bản phụ đề mới cho phim được sản xuất bởi công ty Blue Water Studios vào United Kingdom và Canada. Bản phụ đề sử dụng các tiêu đề khác cho các tập phim và tiếng nói của các nhân vật cũng khác với phiên bản của Funimation.

Dragon Ball Z

Với sự kết thúc của phần Dragon Ball, công ty Toei Animation nhanh chóng cho xuất bản loạt phim hoạt hình thứ 2 mang tên Dragon Ball Z (ドラゴンボールZ(ゼット), Doragon Bōru Zetto. Bắt đầu với phần tóm tắt nội dung phần trước, Dragon Ball Z có cốt truyện phù hợp với phần Dragon Ball từ tập 26. Dragon Ball Z được phát hành trên đài truyền hình Fuji vào 26 tháng 3 năm 1989. Với thời gian phát hành dài hơn phần Dragon Ball, loạt phim với 291 tập và kết thúc vào 31 tháng 1 năm 1996.
Theo sau sự hủy bỏ bản dịch ngữ của phần Dragon Ball, Funimation phát hành Dragon Ball Z với ngôn ngữ tiếng Anh tại Bắc Mĩ và với phần dịch ngữ mới cho loạt phim được làm bởi công ty Ocean Group bằng tiếng Anh. Giống như phần dịch ngữ trước đó của Dragon Ball, bản dịch ngữ của Ocean Group cho Dragon Ball Z đã sửa đổi nặng nề về nội dung và rút ngắn 67 tập thứ nhất thành 53 tập. Bản dịch ngữ của các tập phát hành tại Mỹ đầu tiên trên đài truyền hình Fox thuộc hãng Fox Entertainment Group vào tháng 9 năm 1996 và kết thúc vào tháng 5 năm 1997. Bản dịch ngữ thứ hai được phát trên đài truyền hình "The WB" vào tháng 10 năm 1996, nhưng lại tạm dừng vào tháng 5 năm 1998 do không thu được lợi nhuận cao. Ba tháng sau bộ phim lại được tiếp tục được dịch thuật và phát trên truyền hình cáp với kênh hoạt hình (Cartoon Network). Nó trở thành một phần của show truyền hình mới mang tên Toonami. Sớm sau đó Funimation tiếp tục làm dịch ngữ cho đoạn phim đã từng bị hủy cho đến bản phát hành hiện tại. Một dàn diễn viên mới đọc bản dịch ngữ mới cho phim và nhạc nền mới cho phim có sửa đổi nhiều về nội dung. Bản dịch ngữ mới nhất của Dragon Ball Z phát hành trên Cartoon Network từ tháng 9 năm 1999 đến tháng 4 năm 2003. Vào tháng 8 năm 2004, hãng Geneon Entertainment mất giấy phép xuất bản về tay công ty Ocean Group với dịch ngữ cho các tập Dragon Ball Z. Điều kiện này tạo thuận lợi Funimation làm phần dịch ngữ lại cho 67 tập đầu tiên. Funimation còn phục hồi lại những phần bị bỏ trước đó và thay thế phần dịch ngữ cũ với bản dịch ngữ mới thân thiện với người xem. Bản dịch ngữ mới này được phát hành trên Cartoon Network trong mùa hè năm 2005. Bản dịch ngữ của Funimation cũng được phát hành tại Canada, United Kingdom, Australia và Ireland.
Tại United Kingdom, bản dịch ngữ của Funimation từ tập 107 đến tập cuối được thay thế bằng một bản dịch mới do công ty Blue Water và được thâu âm bởi công ty Ocean Group.

Dragon Ball đặc biệt

Bốn phim hoạt hình đặc sắc dựa vào cốt truyện Dragon Ball được sản xuất tại Nhật Bản. Phim thứ nhất là "Bardock - The Father of Goku" phát hành vào 17 tháng 10 năm 1990. Cốt truyện của phần thứ nhất nói về sự kiện trước khi Son Goku được gửi đến địa cầu. Cha của Son Goku là Bardock đã khám phá ra âm mưu giết sạch người hành tinh Saiya của Frieza, và sự chống cự của Bardock với sự diệt vong của hành tinh Saiya. Phim thứ hai là "The History of Trunks" được phát hành vào 24 tháng 3 năm 1993. Phim này là phần mở rộng của câu chuyện Dragon Ball, nói về một vũ trụ song song nơi hầu hết các nhân vật trong câu chuyện cũ bị giết chết bởi một nhóm chiến binh được biết như là những người nhân tạo.
Một bộ hai tập của phim hoạt hình gốc với tựa đề "Dragon Ball Z Gaideon: Saiyan Zetsumetsu Keikaku" dựa trên bộ game Nintendo của hãng Nintendo Entertainment System cùng tên sản xuất vào năm 1993 trong thời điểm Dragon Ball Z được phát hành.
"A Hero's Legacy" bộ phim về câu chuyện mới sau 100 năm câu chuyện Dragon Ball GT, được phát hành vào 26 tháng 3 năm 1997. Câu chuyện nói về các thế hệ con cháu của Goku bắt đầu tìm kiếm các viên ngọc rồng để chữa bệnh cho bà tổ của dòng họ.
Phim mới nhất là "Dragon Ball: Yo! Son Goku and His Friends Return!!" được phát trên Jump Super Anime Tour vào 24 tháng 10 năm 2008. Phim nói về câu chuyện hai năm sau khi Buu ốm bị tiêu diệt và Goku cùng những người bạn tiếp tục đối mặc với những kẻ thù mới là Avo và Kado, cùng lúc gặp người em của Vegeta là Tarble.
Ngoài ra, còn có một OVA đặc biệt có tên The episode of Bardock nhằm lý giải cho sự sợ hãi của Frieza với người Saiyan. Nhưng Ova này không được tác giả Akira Toriyama công nhận.

Dragon Ball Super

Dragon Ball Super là phần Dragon Ball hoàn toàn mới do chính tác giả viết.
Bối cảnh của 7 viên ngọc rồng siêu cấp là sau khi Son Goku đánh bại Majin Buu nguy hiểm, hòa bình đã trở về trái đất một lần nữa. Vài năm sau, Chi Chi muốn Goku có được một công việc ổn định, vì vậy Goku đã làm việc như một nông dân. Mặc dù vậy nhưng Goku vẫn nghĩ tới việc tập luyện để mạnh hơn. Nhờ có Satan giúp đỡ, Goku đã được cho phép tới tập luyện cùng với Bắc Kaio. Song thời điểm đó, thần hủy diệt Beerus thức giấc tìm kiếm Super Saiyan God. Goku đụng độ với thần linh và trở thành mục tiêu trong những âm mưu khủng khiếp của các vị thần, gây ảnh hưởng lớn tới không gian và thời gian cũng như sự tồn tại của mọi sinh vật trong đa vũ trụ. Vì muốn chiến đấu với toàn thể các chiến binh trong vũ trụ, Goku đã vô tình đưa vũ trụ của mình vào nguy cơ bị tiêu diệt. Và để sống sót qua những trận tranh đấu đó, Goku cùng với Vegeta phải nỗ lực để trở lên mạnh hơn...
Tập luyện với Whis:
Goku và Vegeta đã xin theo học Whis,đạt được trạng thái Super Saiyan Blue.Cùng thời điểm đó, Frieza hồi sinh và quay lại trái đất báo thù. Goku và Vegeta đã quay lại,đánh bại hắn (ở trạng thái Golden Frieza). Sau đó là một trận thách đấu giữa vũ trụ 6 (vũ trụ của Champa) và vụ trụ 7 (vũ trụ của Beerus) nhằm đoạt lấy ngọc rồng siêu cấp. Vũ trụ 7 chiến thắng và Beerus ước khôi phục Trái Đất Vũ trụ 6. Vì điều ước được nói bằng ngôn ngữ của thần nên Goku và các bạn không biết. Sau đó là một quãng thời gian ít biến cố.
Lời cầu cứu tương lai:Trunks,con trai Bulma ở tương lai đã đụng độ Zamas, Kaio-shin của vũ trụ 10 với ý đồ huỷ diệt loài người. Sau khi sát hại sư phụ mình là Gowasu - kaioshin Vũ trụ 10, Zamas cướp cặp khuyên tai potara và nhẫn thời gian của ông, rồi ước với rồng thần siêu cấp để đổi cơ thể với Goku, trở thanh Goku Black. Rồi hắn tới dòng thời gian của Trunks tương lai, bắt tay với bản thể tương lai của mình rồi ước cho tên này cơ thể bất tử. Goku và Vegeta 2 lần đến tương lai song về quá khứ, lần thứ 3 đã xoay chuyển tình thế khi hợp thể thành Vegito để đánh nhau với Fushion Zamas. Tuy nhiên,hợp thể kết thúc mà vegito vẫn chưa tiêu diệt zamas. Trunks,nhờ sức mạnh dũng cảm niềm tin của những con người còn sống sót đã chém đứt đôi Fushion Zamas. Tuy nhiên linh hồn hắn không cam tâm đã bao phủ trái đất và tiêu diệt tất cả. Goku đã nhờ Zeno tương lai và thế giới tương lai bị huỷ diệt. Goku đã kịp quay về lần nữa, sau đó đón Zeno tương lai về hiện tại. 
Giải đấu sức mạnh:
Do Great Priest gợi ý cho hai Zeno, một giải đấu giữa 8 vũ trụ: 2,3,4,6,7,9,10,11. Tất cả các chiến binh tham gia sẽ cùng đấu trên một sàn đấu, vũ trụ nào không còn chiến binh nào trên sàn sẽ bị huỷ diệt. Vũ trụ đánh bại được tất cả các vũ trụ khác hoặc tồn tại cuối cùng với số lượng lớn hơn khi thời gian kết thúc sẽ chiến thắng. 
Tại đây Goku đã gặp Toopo và Jiren thuộc vũ trụ 11, có sức mạnh của những vị thần huỷ diệt. Goku đã bộc phát Bản Năng Vô Cực - một trạng thái mà ngay cả các Thần hủy diệt cũng khó khăn đạt được - khiến mọi người kinh sợ. Nhưng trạng thái này tiêu tốn rất nhiều năng lượng, không sử dụng được lâu vì lúc đó Goku chưa thể làm chủ được. Goku đã sử dụng nó để đánh bại Fushion Kefla vũ trụ 6. Cuối cùng, nhờ được tiếp thêm sức mạnh ý chí, Goku cũng làm chủ được Bản Năng Vô Cực, và đối đâu với Jiren trong cuộc chiến cuối cùng quyết định số phận giữa vũ trụ 7 và vũ trụ 11...

Kiểm duyệt

Dragon Ball từng bị cấm tại nhiều trường công lập ở Maryland, Mỹ. Vào năm 2009, một loạt trường tiểu học và trung học tại Maryland đã dừng và cấm tuyệt đối không được lưu hành "Bảy viên ngọc rồng" tại thư viện của trường với lý do sách chứa “nội dung khiêu dâm” và "khiêu dâm trẻ em", thể hiện ở một số hình vẽ khỏa thân hoặc bán khỏa thân, hoặc những cử chỉ, ngôn ngữ thô tục về giới tính. Trước đó năm 1999, chuỗi cửa hàng đồ chơi nổi tiếng tại Mỹ TOYS R US cũng phải ngừng phát hành Dragon Ball Z do có phụ huynh khiếu nại rằng truyện có nội dung khiêu dâm trẻ em. Bộ phận kiểm duyệt đã phải chỉnh sửa lại, loại bỏ cảnh khỏa thân này

Video Games

Câu chuyện Dragon Ball được làm theo bởi nhiều video game với các chủng loại và hoạt cảnh khác nhau. Những game đầu tiên được làm trên máy game mini cầm tay và sau đó là trên hệ thống game Nintendo được làm sát với cốt truyện Dragon Ball. Khi hệ thống máy Super Nintendo được mở rộng với thế hệ Sega Saturn và PlayStation, hầu hết các trò chơi được diễn tiến với những trận đấu của các đấu thủ thuộc thế hệ Super Butoden. Game thứ nhất theo câu chuyện Dragon Ball là "Dragon Ball GT: Final Bout" được phát hành tại Mĩ dưới dạng PlayStation vào 31 tháng 7 năm 1997. Với định dạng PlayStation và PlayStation Portable, các nhân vật trong game được làm với kỹ thuật đồ họa 3D. Những game này có kèm theo câu chuyện của "Dragon Ball Z: Budokai" và "Dragon Ball Z: Budokai Tenkaichi". Cuối cùng là loạt game dành cho máy PlayStation 3 và Xbox 360 màn hình cảm ứng với tên là "Dragon Ball Z: Burst Limit" và "Dragon Ball: Raging Blast 1 - 2". Theo đó các game online dành cho Dragon Ball cũng xuất hiện ngày càng nhiều trong năm 2009. Họa sĩ Toriyama Akira cũng đã bắt đầu làm việc thiết kế các nhân vật cho các game online trong 5 năm tới.
Các game Dragon Ball:
Dragon Ball Xenoverse 2
Dragon Ball FighterZ
Dragon Ball Budokai Tenkaichi 3
CuiBapVH DragonBoy

Và còn rất nhiều game khác.

Những bản thu âm

Mười nghìn bản thu âm đã được làm cho các phim hoạt hình, phim ảnh và trò chơi. Phần âm nhạc cho hai phần phim hoạt hình ban đầu là Dragon Ball và Dragon Ball Z được làm bởi Shunsuke Kikuchi, và một phần khác được làm cho Dragon Ball GT bởi Akihito Tokunaga. Phần âm nhạc cho bộ phim hoạt hình thứ nhất được phát hành cho phim là "Dragon Ball: Music Collection" trong năm 1985 và "Dragon Ball: Complete Song Collection" trong năm 1991. Sau đó chúng được tái bản vào năm 2003 và 2007 một cách riêng biệt. Với nhạc nền cho loạt phim hoạt hình Dragon Ball Z là "Dragon Ball Z Hit Song Collection Series". Phần thu âm này được làm bởi công ty Columbia Records tại Nhật vào 21 tháng 7 năm 1989 đến 20 tháng 3 năm 1996. Vào 20 tháng 9 năm 2006 hãng Columbia lại tái bản "Hit Song Collection" trên "Animex 1300 series" của họ. Những CD khác được phát hành là những bản biên soạn lại cho Video game và nhạc phim được chuyển thể sang tiếng Anh.