Europa Universalis III

Lối chơi

Người chơi bắt đầu trò chơi bằng cách chọn niên đại bắt đầu chiến dịch và quốc gia muốn chơi. Một lần trong game, người chơi có thể định hình quốc gia của mình theo nhiều cách khác nhau. Hình thái của chính phủ gồm vương quốc, cộng hòa, chế độ thần quyền và bộ lạc. Người chơi có thể ảnh hưởng đến xã hội và các giá trị của một quốc gia bằng cách điều chỉnh "thanh trượt" như thương mại tự do/chủ nghĩa trọng thương và có thể thuê các nhà cố vấn triều đình như Wolfgang Amadeus Mozart. Khi trò chơi tiến triển, người chơi có thể chọn "ý tưởng quốc gia" kiểu như Liberté, Égalité, Fraternité sẽ cho những phần thưởng chuyên biệt. 
Trò chơi có hơn 300 quốc gia có thể chơi được bao gồm cả những người khổng lồ như nhà Minh của Trung Quốc, các cường quốc khu vực như Bohemia và Kazan và các quốc gia nhỏ như Maldives. Nếu không có điều kiện chiến thắng chính thức, người chơi đôi khi đặt ra mục tiêu cho bản thân như vực dậy một thành bang có được vị thế trên thế giới. Bản đồ thế giới gồm có khoảng 1700 tỉnh và vùng biển. Nhiều tỉnh ở châu Mỹ, châu Phi và châu Đại Dương không thuộc sở hữu của bất cứ nước nào khiến cho người chơi có thể chiếm làm thuộc địa.
Kinh tế trong kỷ nguyên tiền hiện đại được mô phỏng bằng các loại thuế và thu nhập sản xuất từ các tỉnh cũng như thương mại. Thương nhân quốc gia cạnh tranh trong "các trung tâm thương mại" như Venice và Lübeck, và các quốc gia tập trung vào lợi tức giao thương (ví dụ như Hà Lan) được hưởng những lợi thế đáng kể. Quốc gia nào đúc quá nhiều tiền hoặc là quá phụ thuộc vào khai thác vàng sẽ bị nạn lạm phát. Đầu tư công nghệ là rất quan trọng trong thời gian dài; trò chơi không sử dụng một cây công nghệ kiểu civilization mà thay vào đó có các loại công nghệ khác nhau, từ đó mở khóa các đơn vị quân sự và công trình mới.
Ngoại giao khá là chi tiết: hôn nhân hoàng gia, lăng mạ, liên minh, lệnh cấm vận thương mại và như vậy đều có ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa các quốc gia. Người chơi có thể giành quyền kiểm soát quốc gia khác một cách hòa bình thông qua các đoàn thể cá nhân và chư hầu. Các tổ chức quốc tế ban đầu như Thánh chế La Mã, Tòa Thánh Vatican và với bản mở rộng Divine Wind còn thêm thể chế Mạc phủ được mô phỏng khá chi tiết. Mỗi quốc gia có nền văn hóa và tôn giáo riêng của mình cùng một nguồn của sự đoàn kết ngoại giao hoặc xích mích hay xảy ra.
Người cai trị có thể kiểm soát quân đội, lực lượng hải quân và lính đánh thuê tuyển mộ được. Chiến đấu mang tính trừu tượng, không có kiểm soát trực tiếp trận đánh (tương phản với dòng game Total War). Truyền thống quân sự rất cần thiết cho việc tuyển mộ tướng lĩnh và đô đốc tài giỏi. Sự xâm lược (chiếm lấy lãnh thổ mà không có một yêu cầu chính đáng) được kiểm tra bởi hệ thống "badboy" tức nỗi ô nhục quốc tế phổ biến trong các game của Paradox.
Trò chơi khá chi tiết về tính lịch sử; có thể chơi phần "đại chiến dịch" bắt đầu từ năm 1453 hoặc 1399, nhưng bất kỳ niên đại nào trước cuộc Cách mạng Pháp (1821 với bản mở rộng Napoleon's Ambition) cũng là một điểm khởi đầu hợp lệ, với các nhà lãnh đạo lịch sử và các quốc gia được cập nhật một cách thích hợp. Các sự kiện lớn như cuộc chiến tranh Liên minh Cambrai có thể chơi theo cách này. Thường trò chơi sẽ khác biệt với thực tế sau một thời gian trong game, với các sự kiện phi lịch sử như Bồ Đào Nha xâm lược thuộc địa ở Bắc Mỹ hoặc Ba Lan-Litva tồn tại và lấn át các nước láng giềng.

Bản gộp

Phát hành vào ngày 22 tháng 3 năm 2011, Europa Universalis III: Chronicles gói gọn cả bốn mở rộng với bản game gốc. Đây là lần đầu tiên Heir to the Throne và Divine Wind đã có thể mua được trong bán lẻ. Europa Universalis III: Chronicles được hãng Virtual Programming phát hành cho Mac OS X vào ngày 28 tháng 9 năm 2011.

Bản mod

Hầu hết các thiết lập của Europa Universalis III đều nằm trong các tập tin văn bản đơn giản có thể dễ dàng thay đổi để chỉnh sửa bản đồ, các sự kiện lịch sử v.v... Một số bản mod phổ biển đã thay đổi trò chơi một cách rộng rãi, thêm hương vị lịch sử, kịch bản hư cấu hoặc những cơ chế game mới.

Magna Mundi

Một bản mod dành cho Europa Universalis III là Magna Mundi nhằm mục đích để thêm chi tiết vào bản đồ của trò chơi và hướng quá trình lịch sử thay thế mà game mô tả nhiều hơn đối với lịch sử thế giới thực bằng các sự kiện kịch bản. Một phiên bản độc lập của Magna Mundi được dự tính như một bản spinoff được phát triển bởi các tác giả của bản mod, hoạt động như một studio phát triển Universo Virtual và được Paradox phát hành. Vào tháng 6 năm 2013, Magna Mundi đã bị Paradox hủy bỏ với câu trích dẫn "thiếu tiến bộ" trong dự án như là lý do cho quyết định này. Universo Virtual tuyên bố rằng có một trò chơi đã sẵn sàng cho việc phát hành, công bố hành động pháp lý chống lại Paradox. Nhà lãnh đạo của hãng này tiếp tục đòi quyền sở hữu Clausewitz engine dưới tên Europa Universalis bởi vì giấy phép để phát triển hơn nữa bản mod Magna Mundi đã không đề cập cụ thể đến Universo Virtual như không sở hữu nó và tiến hành mã nguồn mở một trò chơi mà ông gọi là World Stage.

Phần tiếp theo

Ngày 10 tháng 8 năm 2012, Europa Universalis IV như báo cáo là đang trong quá trình phát triển, với việc phát hành dự kiến ​​là quý 3 năm 2013. Theo các nhà phát triển Paradox thì trò chơi sẽ không bao gồm bất kỳ ý tưởng phát triển nào trong dự án Magna Mundi đã bị hủy bỏ. Ngày 5 tháng 6 năm 2013, ngày phát hành cho Europa Universalis IV được tiết lộ là ngày 13 tháng 8 năm 2013.