Ali Baba và bốn mươi tên cướp

Ali Baba và bốn mươi tên cướp là một trong những truyện đặc sắc nhất trong bộ truyện Nghìn lẻ một đêm của Ba Tư.

Tóm tắt nội dung

Ali Baba là một tiều phu nghèo, chăm chỉ và không tham lam, người anh trai tên là Kasim. Một hôm, tình cờ chàng phát hiện ra một cái hang bí mật  chứa đầy kho báu quý giá của một băng cướp, với câu thần chú để mở và đóng cửa hang là: "Vừng ơi! Mở ra!" và "Vừng ơi! Đóng lại". Nhờ số của cải lấy từ hang bí mật về, chàng trở nên giàu có. Kasim được em mình kể lại tất cả sự việc liền nổi lòng tham, tự đi đến hang một mình mà không cần Ali Baba giúp đỡ. Vì choáng ngợp trước vàng bạc, của cải được phơi bày ra trước mắt mà Kasim đã quên mất câu thần chú mở cửa hang để đi về, do đó, bị băng cướp giết chết thành sáu mảnh. Việc khâm liệm Kasim được Morgiana (người được vợ chồng Ali Baba đem về nuôi từ bé và được coi như con đẻ) khéo léo thu xếp như với một cái chết bình thường để không ai nghi ngờ gì. Về phần băng cướp, sau khi biết hang bí mật đã bị lộ, tên tướng cướp lần lượt cử người ráo riết truy tìm cho bằng được tung tích của kẻ đã khám phá ra bí mật này. Nhờ mưu trí của Morgiana nên bọn cướp lần lượt bị tiêu diệt cho đến tên cuối cùng. Ali Baba tổ chức đám cưới cho con trai mình với Morgiana và từ đó cả gia đình họ sống rất hạnh phúc.

Bài học

Ali Baba và Morgiana là những nhân vật tiêu biểu cho lòng trung hậu, trí thông minh, tinh thần dũng cảm của nhân dân lao động Ả Rập thời xưa. Họ đã chiến thắng các thế lực hung hãn một cách tài tình, xứng đáng được hưởng hạnh phúc trong cuộc đời.

Trong văn hoá

Bài hát Senor Alibaba của nhóm nhạc Los Garcia (sáng tác 1985) đã được nhạc sĩ Lê Quốc Thắng (hoặc có nguồn cho là Lê Hựu Hà) phổ lời Việt.
Bản của Lê Hựu Hà sáng tác dành cho Nhã Phương (ca sĩ) Nhã Phương]] và người thể hiện thành công nhất là Nghệ sĩ ưu tú Hồng Kỳ:
“Xưa kia kinh đô Bát-đa có một chàng trai đáng yêu gọi tên: Alibaba 
Anh ta luôn luôn vui tươi với mọi người nên khắp nơi đều thương. Alibaba 
Một hôm anh đi ngang qua khu rừng hoang vắng bỗng anh lặng nghe. Alibaba 
Xa xa ngay bên hang sâu một đoàn người vác súng gươm hò reo. Alibaba 
Lòng đoán chắc kẻ bất lương, chàng trai thấy chúng đi vào hang động 
Cùng với những chiếc túi da nặng trĩu vác trên đôi vai trần 
Thì ra là thế, kia là quân trộm cướp,
Bọn chúng cất dấu dưới hang sâu bạc vàng mới đi ra 
Nào ai ngờ đến nơi ở đồng hoang ruộng vắng 
Là chốn ẩn nấp náu nương của quân bất lương từ lâu 
Chàng trai chờ đến khi màn đêm dần xuống 
Bọn chúng hấp tấp kéo nhau rời hang sâu để ra đi 
Chàng nghe kêu: Vừng Shara hỡi cửa hang thần mau đóng ngay 
Nhưng chắc chúng cũng đuổi theo kịp rồi.
Sau khi quân gian ra đi anh chàng Ali tiến ngay cửa hang. Alibaba 
Anh ta hô to: Shara hang thần hãy mau mở ra. Alibaba 
Để anh đốt cháy đuốc sáng soi đường đưa anh tiến chân vào trong. Alibaba 
Ô kia bao nhiêu kim cương ngọc ngà châu báu khắp nơi bày ra. Alibaba 
Từ đó khắp xứ Bát-đa chàng trai trở nên một người sang giàu 
Và với những của báu kia chàng chia hết cho bao dân nghèo 
Sau khi nghe tin bao nhiêu kho tàng nằm trong đáy hang về tay Alibaba 
Quân gian xưa kia âm mưu trèo tường đến cướp trốn trong thùng to. Alibaba 
Hôm sau Alibaba được một thương gia biếu cho rượu nho Alibaba 
Ông ta cho mang vô sân đây nhà ali 40 thùng to. Alibaba 
Bọn cướp chúng có biết đâu chàng trai vốn sinh nghi từ lâu rồi 
Vì thế chẳng chút đắn đo, chàng quẳng xuống biển sâu đang chờ 
Bạn ơi hãy đến, xem và nghe họ hát 
Giàu có nhất thế gian không ai như Alibaba 
Bạn ơi hãy đến, xem và nghe họ hát 
Hạnh phúc nhất xứ Bát đa không ai như Alibaba 
Nào ta cùng đến, xem và nghe họ hát 
Thật hạnh phúc biết mấy khi ta được như alibaba 
Ngày hôm nay thành Bát Đa khắp nơi đều hò reo hát ca và kể cho nhau truyện alibaba 
Sau khi nghe tin bao nhiêu kho tàng nằm trong đáy hang về tay. Alibaba.
Bạn ơi hãy đến, xem và nghe họ hát 
Giàu có nhất thế gian không ai như Alibaba 
Bạn ơi hãy đến, xem và nghe họ hát 
Hạnh phúc nhất xứ Bát đa không ai như Alibaba 
Nào ta cùng đến, xem và nghe họ hát 
Thật hạnh phúc biết mấy khi ta được như Alibaba 
Ngày hôm nay thành Bát Đa khắp nơi đều hò reo hát ca và kể cho nhau truyện Alibaba.”
Một dị bản khác của nhạc sĩ Lê Quốc Thấng sáng tác cho thiếu nhi, do Đội ca Nhà thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh thể hiện, nằm trong album ca nhạc thiếu nhi Vòng tay thân ái do Hãng phim Phương Nam thực hiện năm 197. Cho đến năm 2003, Xuân Mai mới là người thể hiện thành công thông qua các liveshow Con cò bé bé của cô:
“Khi xưa Alibaba như vầng trăng sáng chiếu trên trần gian Alibaba
Hôm nay Alibaba như chàng dũng sĩ hát vang lời ca Alibaba
Khi xưa Alibaba như vầng trăng sáng chiếu trên trần gian 
Alibaba
Hôm nay Alibaba như chàng dũng sĩ hát vang lời ca Alibaba.
Chuyện xưa đã kể rất hay
Vầng trăng sáng ước mơ một đêm về
Để xoá hết những bóng mây mù che khuất ánh trăng êm đẹp.

[Điệp khúc:]
Nào ta cùng hát vang và theo điệu trống
Chuyện xưa cho em khúc ca với bao lời ca ngọt ngào
Vầng trăng rực sáng soi trần gian đẹp thay
Chàng dũng sĩ đáng yêu mang niềm vui đến cho mọi người.
Nào ta cùng hát vang và theo điệu trống
Và hãy nói với tinh thần rằng dũng sĩ Alibaba
Tìm mùa xuân bằng khúc hát vui tươi,đẹp bao ước mơ.
Mang đến cho đời niềm vui cõi trần.”