Phường 6, Tân Bình

Vườn rau Lộc Hưng

Vườn rau Lộc Hưng thuộc phường 6 là một khu vực trồng rau và sinh sống của những người miền Bắc di cư vào miền Nam những năm 1954. Năm 1999, họ liên hệ UBND phường 6, UBND quận Tân Bình xin xác nhận quá trình sử dụng đất canh tác nhưng cơ quan chức năng không xác nhận. Những căn nhà, chòi họ xây lên liên tục bị cơ quan chức năng đến lập biên bản, tháo dỡ.
Trải qua nhiều cuộc xung đột, vào ngày 4/1/2019, công an thành phố Hồ Chí Minh đã cưỡng chế khu vực này. Lực lượng công an và dân quân phòng vệ đã tiến hành tháo dỡ hơn 10 ngôi nhà và tạm giam gần 10 người đang sinh sống tại khu vực Vườn rau Lộc Hưng. Tổng cộng tính cả đợt 2 vào ngày 8/1, 448 căn nhà xây dựng trái phép đã bị tháo dỡ. Được biết trong số những căn nhà bị phá hủy có một cơ sở của Dòng Chúa Cứu Thế dành làm chỗ trú ngụ cho khoảng 20 thương phế binh Việt Nam Cộng Hòa không nơi nương tựa. Khu vườn rau Lộc Hưng, qua các thời kỳ có tổng cộng 134 hộ đã đăng ký kê khai sử dụng đất nông nghiệp. Theo một vị lãnh đạo UBND Q.Tân Bình, đây là việc cưỡng chế tháo dỡ những ngôi nhà xây dựng không phép chứ không phải thu hồi đất. UBND quận Tân Bình xác định các ngôi nhà xây trái phép trong khu vườn rau 4,8 ha - đất công đã được quy hoạch làm trường học, công viên.

Pháp lý

Lãnh đạo UBND quận Tân Bình cho biết khu đất rộng 4,8 ha này vốn thuộc Nha Viễn thông chính quyền Sài Gòn. Sau năm 1975, nhà nước giao Trung tâm Viễn thông 3 quản lý, làm đài phát tín. Đến năm 1991, khu đất được bàn giao cho Bưu điện TP HCM quản lý.
Theo người dân,giáo dân Bắc di cư vào miền Nam đã được Hội truyền giáo Thừa sai Paris Sơn Tây mượn một mảnh đất khoảng 60.000m2 để trồng rau.ở xã Tân Sơn Hòa, Gia Định, nay là khoảng từ đường Cách Mạng tháng 8 đến Lý Thường Kiệt, Quận Tân Bình, TP HCM. Sau đó Tổng Nha viễn thông của Pháp xin mượn 12.000m2 trên khoảng đất 60.000m2 để làm đài ăng-ten, còn người dân vẫn canh tác ở khu vực rộng 48.000m2 còn lại. Người dân cho biết, sau khi đất nước thống nhất, họ tiếp tục đóng thuế từ 1976 đến 1999. Cho đến khi ra xin kê khai đất đai thì UBND phường 6 bắt đầu từ chối, ngưng thu thuế dân vườn rau.
Năm 2007 Tổng giám mục Sài Gòn có gởi thư cho chính quyền địa phương, khẳng định khoảng 3 hecta tại Vườn rau Lộc Hưng là sở hữu của Giáo hội Công giáo chứ không phải của chính quyền Sài Gòn cũ. Văn bản lưu ý là bà con canh tác ở đây đã vượt quá xa tiêu chuẩn để được đền bù về đất, vì họ đã sử dụng liên tục và ổn định suốt hơn nửa thế kỷ qua, trong khi đó theo quy định thì chỉ cần được sử dụng trước ngày 15/10/1993.

Đơn tố cáo

Trong đơn tố cáo gửi trung ương, gần 90 hộ dân khẳng định đến sống tại khu vực vườn rau từ năm 1954. Từ đó đến nay họ canh tác, sử dụng khu đất và không xảy ra tranh chấp. Cư dân cũng thực hiện nghĩa vụ thuế bằng nhiều hình thức. Năm 1999, theo Luật Đất đai sửa đổi và hưởng ứng Chỉ thị 24/1999/CT-TTG của Thủ tướng Chính phủ về tổng kiểm kê đất đai, người dân Lộc Hưng đã đến Ủy ban Nhân dân phường 6 và Ủy ban Nhân dân quận Tân Bình xin xác nhận quá trình sử dụng đất. Tuy nhiên, họ đã bị từ chối. Những căn nhà, chòi họ xây lên liên tục bị cơ quan chức năng đến lập biên bản, tháo dỡ.

Khiếu kiện

Khoảng 164 hộ dân đã tham gia ký đơn khiếu kiện việc chính quyền quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh, tiến hành cưỡng chế, phá dỡ gần 200 căn nhà (gồm cả những chòi được người dân xây lên để chăn nuôi từ cả chục năm qua) tại khu vườn rau Lộc Hưng, phường 6, quận Tân Bình hôm 4 và 8 tháng 1 vừa qua.
Tính đến gày 16 tháng 1 năm 2019, đã có 17 luật sư ở 17 văn phòng luật sư khác nhau tham gia trợ giúp cho người dân vườn rau Lộc Hưng. Ngoài ra, còn có một số luật sư, chuyên gia pháp lý và tổ chức hành nghề luật sư khác đã ngỏ ý sẵn sàng tham gia hỗ trợ pháp lý cho người dân Lộc Hưng. Các luật sư tham gia vụ án này đã lấy tên là Nhóm Luật sư Lộc Hưng. Nhóm Luật sư Lộc Hưng đề nghị các cơ quan chức năng tại Sài Gòn tạo điều kiện để người dân và luật sư thực hiện các quyền của mình.