Nguyễn Phúc Quang

Tiểu sử

Hoàng tử Quang là con trai thứ 12 của vua Gia Long. Mẹ là bà Mỹ nhân Trịnh Thị Thanh, không rõ lai lịch. Năm Minh Mạng thứ 6 (1825), hoàng tử Quang được vua anh phong làm An Khánh công (安慶公).
Năm thứ Minh Mạng thứ 12 (1831), bà Mỹ nhân mẹ ông qua đời, được ban thụy là Cung Lệ (恭麗). Gặp tang mẹ, An Khánh công dâng sớ xin thợ và phu dịch vật liệu, đều được vua gia ơn cấp cho. Năm Minh Mạng thứ 13, tang mẹ đã an táng xong xuôi, ông lại tâu xin gạch ngói và xin vua chi trước bổng lộc của năm sau.
Vua biết được dụ rằng: “An Khánh công trước nhân có việc tang riêng mượn cớ xin nài không những hai ba lần, trẫm lấy cớ là thân công, đặc cách cấp thưởng hậu cho và phái quân đến giúp đỡ làm việc, lại gia ơn cho mượn trước lương bổng để sửa việc tang. Nay lại không biết là đầy đủ, lại có lời xin nài, xem ra quả là mượn cớ để mong cầu lợi. Toàn nói hàm hồ, thực là nhảm nhí quá lắm”. Tập tâu ấy bị trả lại, vua nghiêm lệnh rằng: “Sau này nếu không yên bản phận, tự tâu cầu xin việc gì, tức thì giao cho phủ Tôn nhân hội đồng với bộ Hình nghị tội nghiêm ngặt không tha”. Từ đấy về sau, ông không dám xin càn bậy việc gì nữa.
Năm thứ 14 (1833), ba ngày Tết Quý Tỵ, An Khánh công thay vua đi tế các miếu. Vì chậm trễ làm lỡ việc nên ông tự dâng sớ xin nhận lỗi, vua giao xuống cho Tôn nhân phủ nghị tội, bị phạt bổng một năm.
Năm Thiệu Trị thứ 5 (1845), mùa hạ, An Khánh công mất, hưởng dương 35 tuổi (tính theo tuổi mụ). Vua cho nghỉ chầu ba ngày, ban thụy là Trang Mẫn (莊敏), cho nhiều gấm đoạn và tiền, ngày an táng sai quan đến tế một đàn. Tẩm mộ nằm tại Trúc Lâm (Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên).
Ông qua đời mà không có con thừa tự nên được thờ tại Triển Thân từ (nơi thờ các hoàng nữ tử mất sớm hoặc vô tự). Không rõ năm ông được truy phong tước Vương.
Về sau, vua cho lấy một người con trai của Diên Khánh vương Nguyễn Phúc Tấn (hoàng tử thứ 7 của Gia Long) tên là Diên Điệp qua kế tập phòng An Khánh, đổi tên của Điệp thành Khâm Thịnh, phong làm An Khánh Huyện công (安慶縣公), về sau nâng lên Quận công.

Vụ mua lại An Khánh Vương từ để tái dựng Hưng Miếu

Không rõ thời gian xây dựng An Khánh Vương từ, có lẽ ngay sau khi ông mất. Nơi này dành để thờ An Khánh vương cho đến năm 1950, khi cựu hoàng Bảo Đại về nước mua lại khu phủ thờ để tái dựng Hưng Miếu. Hưng Miếu cũ đã bị đốt cháy vào tháng 2 năm 1947, cùng với nhiều công trình trong hoàng thành Huế.
Năm 1950, cựu hoàng Bảo Đại về Huế thăm mẹ là bà Từ Cung, ông cho gọi một người trong họ là Nguyễn Phúc Ý Trinh, cháu 5 đời của ngài An Khánh đến gặp và tỏ ý muốn mua An Khánh Vương từ để tái dựng Hưng Miếu. Bảo Đại nói với ông Ý Trinh: "Thưa chú, hiện nay ông nội bà nội không có nơi nương tựa, mà cháu nội lại có được tổ ấm. Chú nghĩ thế nào?".
Ông Ý Trinh hiểu ý của Bảo Đại, thưa lại rằng: "Dạ thưa, Đức Quốc Trưởng dạy như thế nào thì chúng tôi xin vâng theo thế ấy". Sau đó Bảo Đại bàn lại vấn đề này với bà Thái hậu Từ Cung rồi mấy hôm sau, ông cho Phủ Thủ Hiến mang 300.000 đồng tiền thời đó qua mua lại phủ thờ để đem về tái lập Hưng Miếu.
Năm 1951, khu phủ thờ được giao lại cho nhà thầu khoán Nguyễn Ngọc Bang tái dựng lại thành Hưng Miếu mới. Hiện nay vẫn có thể mường tượng được hình dạng An Khánh Vương từ qua Hưng Miếu, dù nó đã bị tháo dỡ bớt đôi chút vì lớn hơn so với khu đất xây của Hưng Miếu.