Các thế hệ lãnh đạo của Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa

Thế hệ thứ nhất

Từ năm 1949 đến năm 1976, bộ máy chính trị Trung Quốc được vận hành bởi thế hệ lãnh đạo thứ nhất với người đứng đầu là Mao Trạch Đông, ngoài ra còn có
Nhiệm Bật Thời, tổng bí thư
Lưu Thiếu Kì, 1898, chủ tịch nước, chủ tịch chính hịệp
Chu Ân Lai, 1898, thủ tướng
Chu Đức, 1886, ủy viên trưởng, Nguyên soái
Đổng Tất Vũ, 1886, phó chủ tịch nước
Tống Khánh Linh, 1893, phó chủ tịch nước
Lâm Bưu 1907, phó chủ tịch Đảng Cộng sản Trung Quốc, phó Thủ tướng, bộ trưởng quốc phòng, Nguyên soái
Diệp Kiếm Anh, 1897, phó Chủ tịch Quân ủy, ủy viên trưởng, Nguyên soái
Bành Đức Hoài 1898, phó Thủ tướng, bộ trưởng Quốc phòng, Nguyên soái
Lưu Bá Thừa 1892, Nguyên soái, phó ủy viên trưởng, phó chủ tịch quân ủy
Khang Sinh 1898, phó Chủ tịch Đảng Cộng sản Trung Quốc
Lý Đức Sinh, Phó chủ tịch Đảng Cộng sản Trung Quốc
Trần Bá Đạt
Tứ Nhân Bang.
Trần Tích Liên, phó thủ tướng, Xử lý công tác thường nhật Quân ủy
Nhiếp Vinh Trăn 1899, phó chủ tịch quân ủy, phó ủy viên trưởng, Nguyên soái
Từ Hướng Tiền 1901, phó chủ tịch quân ủy, Nguyên soái
Họ hầu hết là Đảng viên nòng cốt của Đảng Cộng sản Trung Quốc tham gia Chiến tranh Trung-Nhật, Vạn lý trường chinh và thành lập nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa. Thế hệ lãnh đạo này thường không có hoặc có rất ít thời gian học tập ở nước ngoài, phần lớn họ trưởng thành trên cương vị lãnh đạo chính trị hoặc quân sự trong các cuộc chiến tranh với Nhật Bản và quân đội Quốc dân đảng. Thế hệ lãnh đạo thứ nhất của Trung Quốc đều chủ trương phát triển Trung Quốc theo Chủ nghĩa Marx và Tư tưởng Mao Trạch Đông.

Thế hệ thứ hai

Đây là thế hệ lãnh đạo Trung Quốc từ năm 1976 (sau khi Mao Trạch Đông qua đời) đến năm 1992 những người này chủ ýêu sinh vào thập niên 1900 - 1920. Người đứng đầu thế hệ lãnh đạo thứ hai là Đặng Tiểu Bình 1904 -1997 chủ tịch Chính hiệp, chủ tịch quân ủy, ngoài ra còn có:
Hoa Quốc Phong 1921 - 2008 Lãnh Tụ Tối cao (1976 - 1978) chủ tịch Đảng, thủ tướng quốc vụ viện, chủ tịch quân ủy (bị loại bỏ năm 1982) - nhân vật quá độ
Uông Đông Hưng 1916, ủy viên thường vụ, Phó chủ tịch Đảng (bị loại bỏ năm 1980) - nhân vật quá độ
Trần Vân, 1905 - 1995, Phó chủ tịch Đảng, Chủ tịch ban cố vấn trung ương - bát đại nguyên lão
Lý Tiên Niệm, 1909 - 1992, chủ tịch Nước,chủ tịch Chính Hịệp - bát đại nguyên lão
Dương thượng Côn, 1907 - 1998 chủ tịch nước, phó chủ tịch quân ủy - bát đại nguyên lão
Đặng Dĩnh Siêu, 1904 -1992, Chủ tịch Chính Hiệp, (vợ Chu Ân Lai) - bát đại nguyên lão
Bành Chân 1902 - 1997 ủy viên trưởng - bát đại nguyên lão
Vương Chấn, 1908 - 1993, phó chủ tịch nước, phó thủ tướng - bát đại nguyên lão
Tống Nhậm Cùng, 1909 - 2005, Phó Chủ tịch Ban cố vấn - bát đại nguyên lão
Bạc Nhất Ba, 1908 - 2007, ủy viên Bộ Chính trị phó tổng lý quốc vụ viện - bát đại nguyên lão
Hồ Diệu Bang, 1915 - 1989, chủ tịch đảng, tổng bí thư
Triệu Tử Dương, 1919 - 2005, tổng bí thư, tổng lý quốc vụ viện (cách chức năm 1989)
Vạn Lý, 1916 ủy viên trưởng
Hồ Lập Khải, 1929, ủy viên thường vụ Bộ Chính trị (cách chức năm 1989)
Diêu Y Lâm, 1917 ủy viên thường vụ Bộ Chính trị, phó tổng lý quốc vụ viện
Tống Bình, 1917 trưởng ban Tổ chức Trung ương, ủy viên thường vụ Bộ chính trị
Lưu Hoa Thanh, 1916 ủy viên thường vụ Bộ Chính trị Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương
Tập Trọng Huân 1913 - 2003 ủy viên Bộ Chính trị Phó ủy viên trưởng
Trương Chấn 1914 -, phó chủ tịch quân ủy
Trừ Đặng Tiểu Bình đã tham gia bộ máy lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc từ trước năm 1949, những người còn lại đều chỉ trở thành lãnh đạo cao cấp của Đảng và Nhà nước Trung Quốc từ sau Nội chiến 1946 - 1949. Khác với thế hệ thứ nhất, rất nhiều người trong thế hệ thứ hai này được đào tạo ở nước ngoài, đặc biệt là ở Pháp. Vẫn trung thành với Tư tưởng Mao Trạch Đông nhưng thế hệ thứ hai đã bắt đầu tập trung vào việc phát triển kinh tế theo đường lối được đặt ra trong Lý luận Đặng Tiểu Bình. Thế hệ lãnh đạo thứ hai này là những người khởi xướng và thực hiện cuộc Cải cách kinh tế Trung Quốc biến Trung Quốc từ một quốc gia suy sụp bởi Cách mạng Văn hoá, Đại nhảy vọt thành đất nước phát triển nhanh nhất châu Á trong vòng hơn 2 thập kỉ.

Thế hệ thứ ba

Từ năm 1992 đến năm 2003, lãnh đạo Trung Quốc là thế hệ thứ ba với người đứng đầu là Tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, chủ tịch nước, chủ tịch quân ủy trung ương Giang Trạch Dân 1926, ngoài ra còn có:
Lý Bằng, 1928, ủy viên thường vụ Bộ chính trị, ủy viên trưởng, thủ tướng quốc vụ viện
Kiều Thạch, 1924 ủy viên thường vụ bộ chính trị, ủy viên trưởng ủy ban thường vụ đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc
Chu Dung Cơ, 1928, ủy viên thường vụ Bộ Chính trị, thủ tướng quốc vụ viện
Lý Thụy Hoàn. 1934, ủy viên thường vụ Bộ Chính trị,chủ tịch chính trị hiệp thương nhân dân
Lý Lam Thanh 1932, ủy viên thường vụ Bộ Chính trị, phó thủ tướng quốc vụ viện
Úy Kiện Hành 1931, ủy viên thường vụ Bộ Chính trị, bí thư ban kiểm tra kỷ luật
Trương Vạn Niên 1928, phó chủ tịch quân ủy
Trì Hạo Điền 1929, phó chủ tịch quân ủy
Đây là những người hoàn toàn không có kinh nghiệm cách mạng, họ trưởng thành từ sau năm 1949 và hầu hết trải qua thời gian học tập ở Liên Xô. Thế hệ này tiếp tục lãnh đạo giai đoạn bùng nổ của kinh tế Trung Quốc được bắt đầu từ thế hệ thứ hai. Tư tưởng lãnh đạo mới được phát triển trong giai đoạn này là Thuyết Ba đại diện của Giang Trạch Dân.

Thế hệ thứ tư

Đây là thế hệ lãnh đạo Trung Quốc bắt đầu từ sau Đại hội toàn quốc lần thứ 16 của Đảng Cộng sản Trung Quốc tháng 11 năm 2002. Người đứng đầu thế hệ này là Hồ Cẩm Đào, ngoài ra còn có:
Ngô Bang Quốc 1941, ủy viên trưởng ủy ban thường vụ đại hội đại bỉểu
Ôn Gia Bảo, 1942, Thủ tướng quốc vụ vịện
Giả Khánh Lâm, 1940, chủ tịch chính hịệp
Tăng Khánh Hồng, 1939, bí thư ban bí thư, phó chủ tịch nước
Hoàng Cúc, 1936, ủy viên thường vụ Bộ Chính trị, phó Thủ tướng
Ngô Quan Chính, 1938, ủy viên thường vụ Bộ Chính trị, bí thư ban kiểm tra
Lý Trường Xuân 1944, ủy viên thường vụ Bộ Chính trị
La Cán, 1935, ủy viên thường vụ Bộ Chính trị, Bí thư ban Chính pháp
Hạ Quốc Cường 1942, ủy viên thường vụ Bộ Chính trị, Bí thư ban Kiểm tra
Chu Vĩnh Khang 1942, ủy viên thường vụ Bộ Chính trị, Bí thư ban Chính pháp
Quách Bá Hùng 1942, phó chủ tịch thứ nhất quân ủy trung ương
Tào Cương Xuyên 1935, ủy viên Bộ chính trị, ủy viên Quốc vụ, bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó chủ tịch quân ủy
Từ Tài Hậu, 1943, phó chủ tịch quân ủy
Phần lớn trong số này là các kĩ sư tốt nghiệp trong nước (đặc biệt là từ Đại học Thanh Hoa) và có ít thời gian học tập ở nước ngoài (do ảnh hưởng từ sự kiện Trung-Xô chia rẽ và cuộc Cách mạng văn hoá). Tư tưởng lãnh đạo của thế hệ thứ tư là học thuyết Xã hội hài hoà của Hồ Cẩm Đào. Đội ngũ nòng cốt của thế hệ thứ tư phần lớn không thay đổi sau Đại hội toàn quốc 17 năm 2007, vì vậy họ sẽ tiếp tục lãnh đạo Trung Quốc ít nhất là cho đến Đại hội 18 năm 2012.

Thế hệ thứ năm

Đây là thế hệ lãnh đạo Trung Quốc từ sau Đại hội 18 năm 2012 đến Đại hội 20 năm 2022. Đại đa số họ là con em lãnh đạo cao cấp qua các thời kỳ, đứng đầu là Tổng bí thư, Chủ tịch nước, Chủ tịch quân ủy trung ương Tập Cận Bình và 7 ủy viên thường vụ Bộ Chính trị.
Tập Cận Bình, 1953 Tổng bí thư, Chủ tịch nước, chủ tịch quân ủy - (con trai phó ủy viên trưởng Tập Trọng Huân)
Lý Khắc Cường, 1955, Thủ tướng quốc vụ viện
Trương Đức Giang, 1946, ủy viên trưởng (con trai Trương Chí Nhất, Thíếu tướng)
Du Chính Thanh, 1945, Chủ tịch Chính hiệp (con trai Du Kỳ Vĩ, cựu thị trưởng Thiên Tân và là chồng cũ của Giang Thanh, sau là vợ bé của Mao Trạch Đông)
Lưu Vân Sơn, 1947, bí thư ban bí thư (người đỡ đầu là Bạc Nhất Ba)
Vương Kỳ Sơn, 1948, bí thư ban kiểm tra
Trương Cao Lệ, 1946, Phó Thủ tướng thứ nhất
Lý Nguyên Triều, 1950, uỷ viên Bộ Chính trị, phó chủ tịch nước
Phạm trường Long, 1949, phó chủ tịch quân ủy
Hứa Kỳ Lượng, phó chủ tịch quân ủy

Thế hệ thứ sáu

Theo quy định về tuổi tác và nhiệm kỳ thì Tập Cận Bình sẽ phải về hưu sau đại hội năm 2022, và sau đại hội năm 2017 thì 5 trên 7 ủy viên thường vụ hiện nay sẽ phải về hưu nhường chỗ cho các gương mặt mới cũng như đại diện của thế hệ thứ 6. Hiện nay có 2 gương mặt của thế hệ thứ 6 nhưng người sinh vào thập niên đầu 1960 và 3 người sinh cuối thập niên 1950 là thế hệ chuyển tiếp của 5 và 6 tức họ sẽ giữ chức ủy viên thường vụ ở nhiệm kỳ cuối của thế hệ thứ 5 và nhiệm kỳ đầu của thế hệ thứ 6 đó là:
Hồ Xuân Hoa, 1963, ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Quảng Đông
Tôn Chính Tài, 1963, ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trùng Khánh, cựu bộ trưởng Nông nghiệp, nhưng trước thềm đại hội XIX ông bị cách chức bí thư Trùng Khánh (15/7/2017), bị khai trừ khỏi Đảng Cộng sản Trung Quốc (9/2017)
Trần Mẫn Nhĩ, 1960, ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trùng Khánh thay Tôn Chính Tài.
Triệu Lạc Tế, 1957, ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Đảng, nguyên Trưởng ban Tổ chức Trung ương Đảng
Uông Dương, 1955, ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, Phó Tổng lý Quốc vụ viện
Vương Hộ Ninh, 1955, ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, Bí thư Ban Bí thư (công tác thường vụ), Trưởng ban nghiên cứu chính sách Trung ương Đảng
Xét tuổi tác thì Thủ tướng Lý Khắc Cường 1955 sẽ 67 tuổi vào năm 2022 vẫn có thể ở lại nhưng tới khi đó thì ông ta đã có 3 nhiệm kỳ ủy viên thường vụ và 2 nhiệm kỳ thủ tướng nên khó có thể sắp xếp vào vị trí nào, chức Tổng Bí thư thì khó vì ông ta chỉ còn 1 nhiệm kỳ, tuy vậy cũng có thể chuyển sang làm ủy viên trưởng như trường hợp của Lý Bằng