Chuyện xứ Lang Biang

Pho tượng của Baltalon

Nguyên và Kăply là hai đứa trẻ ở làng Ke, bị bắt cóc vào xứ Lang Biang - thế giới phù thủy. Dưới lốt của K'Brăk và K'Brết, cả hai trở thành tiểu chủ nhân bất đắc dĩ của lâu đài K'Rahlan, kết bạn với Êmê, K'Tub, Suku và Păng Ting - những đứa trẻ cùng lứa. Là kẻ tử thù của lâu đài K'Rahlan, sứ giả thứ ba của trùm Hắc Ám là Baltalon đã sai con chim cắt Boumboum gửi đến K'Brăk (tức Nguyên) một pho tượng tạc chính hình K'Brăk. Theo thông lệ, bất cứ ai nhận được pho tượng của chính mình do Baltalon gửi tới, người đó coi như đã lãnh án tử hình. Đúng 30 ngày sau khi gửi đi pho tượng, Baltalon sẽ tìm đến nạn nhân để lấy mạng, vì vậy hắn được mệnh danh là "Sát thủ ngày thứ 30". Không ngờ đến ngày định mệnh đó, Baltalon lại tiêu tùng bởi một nguyên nhân hoàn toàn bất ngờ: nhầm tay trái với tay phải. Nhưng trùm Hắc Ám không chỉ có một tên sứ giả. Cùng lúc đó, Nguyên và Kăply phải đến học trường Đào tạo Tài năng Đămri, ngôi trường phù thủy lớn nhất của xứ Lang Biang, trong lốt K'Brăk và K'Brết. Từ đây mọi chuyện mới thực sự bắt đầu với một âm mưu mới...

Biến cố ở trường Đămri

Buriam, sứ giả thứ tư của trùm Bastu, bị phát hiện chính là vị giáo sư khả ái Hailixiro và sau đó đã bị bắt. Suốt một thời gian dài hắn đã bắt cóc con trai của cô Kemli Trinh, giáo viên trường Đămri, rồi dùng thuật Quỷ mộng để sai khiến cô làm việc cho hắn. Thầy N'Trang Long, hiệu trưởng, phải nhờ cặp ma nhóc song sinh Pôcô - Pôca mới bắt được Buriam. Nhưng đứa con của cô Kemli Trinh lại bị Buriak dùng bùa Ngốc làm cho tưng tửng. Nguyên và Kăply được thầy N'Trang Long giao nhiệm đến núi Lưng Chừng để hái táo vàng, một việc xưa nay chưa ai từng làm được ngoại trừ Đại tiên ông Mackeno, người đứng đầu Tam Tiên.

Chủ nhân núi Lưng Chừng

Sau khi ăn quả táo vàng ở núi Lưng Chừng, Nguyên và Kăply đã chính thức trở thành "Chiến binh giữ đền" (CBGD) - trình độ pháp thuật ngang ngửa với các siêu phù thủy hạng nhất ở xứ Lang Biang. Cùng lúc đó, nhiều bí mật được vén màn: trùm Bastu lâu nay chính là Ka Ming, còn sứ giả Badd là do Thủ lĩnh phe Ánh Sáng K'Rahlan giả trang. Và giáo sư nhóc tì Akô Nô chính là phân nửa (mặt tốt) của Chủ nhân núi Lưng Chừng (CNNLC), còn nửa ký (mặt xấu) là lão Ôkô Na độc ác tác oai tác quái. Hiệu trưởng N'Trang Long đã tiết lộ cho bọn trẻ biết nguyên nhân sau xa của bi kịch này chính là do cuộc gặp gỡ giữa CNNLC và Đại phù thủy Păng Sur, một nhân vật trong Tam Tiên. Sứ mạng của CBGD vần chưa tiến triển gì nhiều. Vợ chồng K'Rahlan và Ka Ming tạm thời chưa lộ mặt để còn thực hiện nhiệm vụ ngăn chặn sự quay lại của trùm Bastu.

Báu vật ở lâu đài K'Rahlan

Phần kết của series chuyện với rất nhiều nút thắt được mở ra. Trùm Bastu chính là Pô Palay Tàn phế, tên trùm Hắc Ám được cho rằng là đã chết cách đây 300 năm dưới tay của Đại tiên ông Mackeno (chính là thầy N'Trang Long), anh trai của hắn. Ông K'Tul, một nhân vật bí hiểm, cha của K'Tub, lại là tay sai của Bastu. Bastu đã luyện được thần chú "Cực lạc tiêu diêu", một loại thần chú có sức mạnh vô địch. Báu vật lâu đài K'Rahlan, một thứ bị các phe phái tranh nhau tìm kiếm vì cho rằng đó là câu Thần chú Kim Cương số 7, thật ra chỉ là một chiếc hộp đặc ruột được Tam Tiên dùng để đánh lừa Pô Palay. Uy lực của câu thần chú "Cực lạc tiêu diêu" mạnh đến nỗi ngay cả Tam Tiên cũng không thể đối phó. Chính lúc đó, Kăply với con chim thần hộ mệnh Garuda đã đánh bại Bastu. Kết thúc truyện, Kăply và Nguyên được đưa về làng Ke, không rõ có gặp lại bạn bè ở xứ Lang Biang nữa không.

Nhân vật chính

Nguyên: Nhân vật chính, đầu óc rất thông minh sáng suốt, ra dáng đại ca. Sống ở làng Ke cùng Kăply. Sống dưới lốt của K'Brăk ở xứ Lang Biang.
Kăply: Thấp hơn Nguyên một cái đầu, Nguyên và Kăply là bạn rất thân với nhau. Thường bị Nguyên cho là đầu gạch, mến Mua ở xứ Lang Biang. Sống dưới lốt K'Brết ở xứ Lang Biang.
Êmê: Là bạn của K'Brăk và K'Brêt tại lâu đài K'Rahlan. Con gái bà Emô - quản gia nhà này. Thích K'Brăk.
K'Tub: Con trai của pháp sư K'Tul. Rất thương yêu hai anh K'Brăk và K'Brết. Tính tình dễ thương, có một người bạn thân là Suku.
Suku: Là cháu của Đại tiên ông Pi Năng Súp, bị ông nhốt vào thư viện không cho đi học. Suku đã nhồi hàng vạn cuốn sách vào đầu. Là một người uyên bác. Bọn trẻ lâu đài K'Rahlan hay gọi nó là "Suku biết tuốt".
Păng Ting: bạn thân của Êmê, cháu gái của Đại phù thuỷ Păng Sur. Cô bé có mốt ăn mặc kiểu người bình thường của thế giới thứ ba: tóc đen, quần jean trong khi những đứa trẻ ở Lang Biang đều là tóc xanh lá cây hay vàng, và áo dài thụng. Có thân quen với Tam Phù Thuỷ. Lúc nào cũng nghĩ đến tiền.
N'Trang Long: Hiệu trường trường đào tạo tài năng Đăm Ri và là anh trai của trùm Bastu, cũng là cậu của vợ chồng K'Rahlan
. Là một siêu phù thuỷ tài ba, thông minh, uyên bác và luôn nhìn xa trông rộng. Ông chính là người đã chọn Nguyên và Kăply làm chiến binh giữ đền đời thứ 3 và giúp đỡ họ hoàn thành sứ mạng này. Được miêu tả là một người cao lớn, quanh năm mặc áo choàng tím và chân không bao giờ đi giày. Sau này được tiết lộ rằng ông chính là Mackeno - đại phù thuỷ lừng danh nhất trong lịch sử Langbiang, đồng thời cũng là chiến binh giữ đền đời thứ 2 và là người đứng đầu Tam Tiên.
Trùm Bastu: nhân vật phản diện chính của truyện. Là một trùm Hắc Ám khét tiếng mang lại bao nỗi kinh hoàng và khiếp sợ đến cho người dân xứ Langbiang. Hắn chiêu nạp các sát thủ nổi tiếng nhất dưới trướng của mình và phong bọn chúng làm các sứ giả (Buriam, Buriăk, Basil, Badd, Baltalon) và 2 hộ pháp (Balibia, Balikem) nhằm thực hiện âm mưu đen tối là thống trị và thay đổi trật tự xứ Langbiang theo ý muốn của hắn. Gây ra vụ thảm sát tại lâu đài K'Rahlan cách đó 10 năm. Cuối cùng được tiết lộ rằng hắn chính là Pô Palay Tàn Phế, trùm Hắc Ám được cho là đã bị tiêu diệt cách đây hơn 300 năm nhưng giờ hắn quay trở lại và còn mạnh hơn trước.

Người trong lâu đài K'Rahlan

K'Tul: Là một pháp sư thâm trầm, bí hiểm và nhiều thủ đoạn. Là người quản gia lâu đời nhất sống ở lâu đài K'Rahlan. Kăply rất sợ ông này. Ông K'Tul có vẻ quan tâm cho Nguyên và Kăply nhưng ông lại chính là tay sai của trùm Bastu.
Êmô: Mẹ của Emê, quản gia thứ hai của lâu đài K'Rahlan. Là người của giáo phái Madagui.
K'Brăk và K'Brết: Hai đứa nhỏ này ở xứ Lang Biang. Pháp thuật giỏi giang. Người đã bắt cóc Nguyên và Kắply đến một nơi khác để thay thế mình. Hai nhân vật này chỉ xuất hiện chút xíu.
Ka Lên: mẹ của K'Brêt. Bị sứ giả Badd của trùm Bastu vứt xuống hồ ma nhưng không chết mà biến thành một con chim đầu người. Sau này được Nguyên và Kăply giải cứu và quay trở lại.
Ka Ming: mẹ của K'Brăk. Bị coi là đã chết trong vụ tấn công của trùm Hắc Ám tại lâu đài K'Rahlan cách đây 10 năm nhưng không chết. Sau này bà luyện được 3 câu thần chú đầu tiên của Thần chú kim cương và sống dưới lốt trùm Bastu nhằm trả thù.
K'Rahlan: cha của K'Brăk - thủ lĩnh phe Ánh Sáng. Giống vợ, ông bị coi là đã chết trong vụ tấn công cách đây 10 năm. Ông giả danh Badd - sứ giả thứ nhất của trùm Bastu, để nghe ngóng tình hình nhằm trả thù trùm Hắc Ám.
Đam Pao và Chơleng: Hai đứa giúp việc nhà cho lâu đài K'Rahlan. Lúc nào cũng im ru bà rù. Hai đứa nhóc này lại chính là mấy ông bà cụ làng Ke bị Ka Ming phù phép thành trẻ con.
Thầy Râu Bạc (K'Srêgơl): Thầy giáo ở làng Ke. Thực ra là pháp sư K'Srêgơl, cha của K'Brết, bị phe Hắc Ám truy đuổi phải trốn về làng Ke ở thế giới thứ ba, ông cũng biến khỏi làng cuối truyện cùng với K'Brăk và K'Brết.

Trong trường Đăm Ri

Akô Nô: thầy giáo chủ nhiệm lớp Cao cấp 1, xuất hiện từ tập 3 Chủ Nhân núi Lưng Chừng. Trong bộ dạng một đứa trẻ 10 tuổi để tóc trái đào ngộ nghĩnh, ông khiến lũ trẻ trường Đăm Ri hết sức kinh ngạc khi biết rằng ông chính là thầy giáo mới của chúng. Tính tình hồn nhiên như trẻ thơ và rất ưa đánh lộn cùng học trò. Ông đặc biệt quý mến Păng Ting, luôn hỏi thăm cô bé và sẵn sàng đánh lộn với ai bắt nạt Păng Ting. Cuối truyện tiết lộ rằng ông chính là một nửa con người (phần tốt) của Chủ Nhân núi Lưng Chừng - chiến binh giữ đền đời thứ nhất. Do yêu tha thiết Đại phù thuỷ Păng Sur - bà của Păng Ting - mà ông đã sử dụng phép thuật để tách mình thành hai con người xấu tốt riêng biệt để đến với người mình yêu nhưng mọi chuyện lại không theo ý muốn do kết quả tạo ra lão già hắc ám Ôkô Na (nửa kia con người của CNNLC).
Haifai: Là hai người trong một cơ thể. Hai vợ chồng Krazanh vì đánh nhau với trùm Bastu cho nên vợ thầy Haifai(cô Kim)phải nhập vào người chồng mình để cho sức mạnh tăng. Nhưng trùm Bastu không đánh nhau với thầy Haifai nữa mà quay sang tấn công cái xác của cô Kim. Vì vậy mà cô Kim không thể trở về hình dáng ban đầu của mình được mà phải nhập chung cùng thầy Haifai. Thỉnh thoảng thầy lại phát ra cái giọng eo éo - đó là giọng vợ của thầy - bà Kim.
Tam: Bị mọi người gọi là quái nhân Tam. Trong mấy tập đầu, Tam bị lầm là quái nhân (thực ra là Bolobala) nên thầy Haifai và đa số học sinh rất ghét. Thích Bolobala.
Bolobala: Lúc đầu thích K'Brăk nhưng sau thích Tam. Tên ra sao thì người cũng y vậy. Ngoài ta, cô là quái nhân có tài nguyền rủa.
Mua: Là người mà Kăply rất thích. Có cái răng sún nhưng Kăply lại cho rằng nó rất dễ thương.
Amara: Học sinh lớp Cao cấp 2. Là người chuyên khó chịu với thầy Haifai và vô cùng nịnh bà vợ Kim đang ẩn bên trong ông. Nhiều lần công kích khiến hai người này cãi nhau.
Steng: Một đứa mặt đầy mụn. Có ý muốn rất độc địa là ước cho cả trường Đămri chết hết đi. Hay bám nhằng nhẵng theo Nguyên và Kăply để buông ra những lời lẽ khó chịu. Cả trường rất ghét tên này.

Phe Hắc Ám

Hailixiro: Là một ông thầy béo tròn mũm mĩm. Ông này tỏ ra rất hiền từ và nhân nhượng, nhưng thật ra ông chính là sứ giả 4 của trùm Bastu - Buriam.
Buriăk Một người lùn, đầu trọc. Em của Buriam. Sứ giả thứ năm của trùm Bastu.
Baltalon: Sứ giả thứ ba của trùm Bastu, đã gởi pho tượng báo tử đến cho K'Brăk kèm theo đó là những con số ghi thời gian nạn nhân còn sống. Vì nhầm lẫn giữa tay phải và tay trái nên ông ta không thể giết chết K'Brăk và khi không giết được nạn nhân, ông ta đã bị chết dưới lời nguyền của chính mình.
Badd: Sứ giả thứ nhất của trùm Hắc ám, thực chất chính là K’Rahlan- thủ lĩnh phe Ánh Sáng đóng giả để theo dõi tung tích của trùm Bastu.
Balibia:Tả hộ pháp của trùm Bastu, đã không xuất hiện suốt mười năm, một người mặt áo thụng đen bên ngoài khoác chiếc áo choàng dệt bằng tóc, mang trên cổ xâu chuỗi kết bằng vô số chiếc răng. Xuất hiện cùng cấm lệnh bàn tay máu, cấm lệnh mà bất cứ phù thủy nào cũng phải sợ.
Balikem: hữu hộ pháp của trùm Bastu, là một cô gái tuyệt đẹp, mặc chiếc áo trắng và chiếc váy màu tím, cài trên mài tóc một bông hoa màu đỏ. Cô là một bậc thầy của thuật thôi miên với vũ khí chính là bông hoa trên mái tóc. Vì có ý định chống đối nên cô đã bị chính trùm Bastu hại chết.
Basil: Sứ giả thứ hai của trùm Bastu, một trong rất ít các siêu phù thủy có khả năng hóa thú. Vũ khí giết người là con rắn Basilic (do chính bà ta hóa thành) với cái nhìn biến nạn nhân thành đá và nọc độc không có thuốc giải. Basil chết vì bị hóa đá do tự nhìn vào mắt của mình trong gương.

Quá trình sáng tác

Để viết bộ truyện này, Nguyễn Nhật Ánh đã gặp khá nhiều thách thức. Về sáng tạo, nhà văn đã phải vận dụng và khai thác tối đa trí tưởng tượng để xây dựng các tình tiết một cách hợp lý. Các chi tiết cũng phải được sắp xếp theo một bố cục chặt chẽ và lôgic. Nhà văn tâm sự ông đã phải mất nửa năm tìm tài liệu trên Internet và đọc các loại sách liên quan như Phù thủy và pháp sư, Ma thuật và thuật phù thủy ở Philippines, Các huyền thoại phương Đông, Thần thoại Hy Lạp và La Mã, Một số vấn đề phát triển kinh tế xã hội buôn làng các dân tộc Tây Nguyên, Họ và tên người Việt Nam, Các dân tộc ít người ở Việt Nam, Các nền văn minh cổ đại... Tuy nhiên, thách thức lớn nhất đối tác giả đó chính là sự đón nhận của độc giả nhỏ tuổi với bộ truyện này. Ông mong muốn tác phẩm này đem lại sự thích thú cho độc giả như Kính vạn hoa.
Được biết, nhà văn đã từng sáng tác một số truyện có tính thần thoại như các bộ truyện tranh Bim và những chuyện thần kỳ và Ba đứa trẻ và những chuyện rắc rối. Nhận thấy có thể khai thác theo hướng viết này để viết truyện cho trẻ em, ông ấp ủ dự định sáng tác một tác phẩm thần thoại từ khá lâu nhưng vì lúc đó đang viết dở bộ Kính Vạn Hoa nên đến năm 2004, Chuyện xứ Lang Biang mới ra mắt bạn đọc.
Theo diễn tiến của câu chuyện và dự định ban đầu của Nguyễn Nhật Ánh, Chuyện xứ Lang Biang đáng lẽ phải kéo dài 6 tập nhưng do mất nhiều thời gian viết (trung bình 1 năm một tập) nên ông quyết định rút ngắn thành 4 tập. Ngày 23/10/2006, bộ truyện ra tập cuối cùng (tập 28 khổ nhỏ), kết thúc cuộc phiêu lưu của hai nhân vật chính Nguyên và Kăply.

Quan điểm nghệ thuật

Nguyễn Nhật Ánh viết bộ truyện này với trong thời điểm truyện dịch đang rất phổ biến ở Việt Nam, đặc biệt là bộ truyện phù thủy nổi tiếng gây sốt toàn thế giới Harry Potter. Trong một buổi phỏng vấn, ông tâm sự:
Tôi muốn đem lại nhiều tác phẩm cho trẻ em khi trào lưu truyện dịch ở ta đang nở rộ. Nhưng trách nhiệm và tự ái của một nhà văn nội không cho phép mình chịu thua.
Nguyễn Nhật Ánh không cho rằng đây là sự "chạy theo trào lưu" mà ông muốn thiếu nhi Việt Nam được đọc những câu truyện thần thoại do chính các nhà văn Việt Nam viết. Với sự ra đời của tác phẩm này, Nguyễn Nhật Ánh hi vọng đây sẽ là bước khởi đầu cho sự ra đời những tác phẩm mới với nội dung và cách thể hiện phong phú, đa dạng và hấp dẫn.
Tác phẩm còn thu hút độc giả bởi sự gần gũi và thân thuộc đậm bản chất văn hóa Việt. Tên các nhân vật mang đậm màu sắc Tây Nguyên và đặc biệt là địa danh Lang Biang, mặc dù Lang Biang trong truyện là của một thế giới hoàn toàn khác. Ý định của tác giả là vừa muốn mang yếu tố khác lạ cho câu chuyện, đồng thời vẫn giữ được bản sắc truyền thống của Việt Nam.
Khác với Harry Potter, cái ác và cái chết trong Chuyện xứ Lang Biang không được đẩy đến tận cùng, đôi khi nhà văn dùng giọng văn hài hước để làm nó nhẹ nhàng hơn. Theo ông, viết văn cho thiếu nhi thì không nên viết quá nặng nề bởi "Trẻ em khác người lớn, tâm hồn mỏng manh, trong sáng như cây non, nhận thức chưa chín, kinh nghiệm sống chưa có, đem giông bão đến cho các em để làm gì?" Truyện còn mang tính nhân bản sâu sắc ở việc đề cao những giá trị cao đẹp của tình bạn, được thể hiện qua những khó khăn và thử thách. Nhà văn chủ trương không xây dựng hình tượng anh-hùng-cá-nhân như hầu hết các truyện nước ngoài khác. Đây cũng chính là một trong những điểm đặc trưng rõ nét của truyện Nguyễn Nhật Ánh.