Gặp nhau cuối năm

Lịch sử

Gặp nhau cuối năm được Hãng phim Truyền hình Việt Nam (nay là Trung tâm Sản xuất Phim truyền hình Việt Nam) bắt đầu sản xuất từ năm 2003. Chương trình Gặp nhau cuối năm ban đầu là số đặc biệt của chương trình hài nổi tiếng Gặp nhau cuối tuần, khi đó Táo quân chỉ là 1 tiểu phẩm của chương trình và từ năm 2006 đến nay, toàn bộ nội dung của Gặp nhau cuối năm là Táo quân. Năm 2007, chương trình Gặp nhau cuối năm vẫn tiếp tục sản xuất sau khi Gặp nhau cuối tuần kết thúc.
Từ năm 2003, Gặp nhau cuối năm được phát sóng thường niên vào ngày Tất niên Âm lịch. Trước đó, Gặp nhau cuối năm sẽ được trình diễn phục vụ nhân dân tại sân khấu vào 3 ngày trong tháng chạp Âm lịch. Ban đầu từ những năm 2003, 2004, 2005 và 2007, VFC tổ chức ghi hình chương trình Táo quân tại trường quay Đài Truyền hình Việt Nam và cho tới năm 2008, Nhà hát Tuổi trẻ được chọn làm địa điểm ghi hình Táo Quân Mậu Tỵ, trong các năm 2006, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2017 và 2019, thì tổ chức chương trình và ghi hình tại Cung Văn hóa Hữu nghị Hà Nội, năm 2015, 2016 và 2018, Táo quân được ghi hình tại trường quay S14 - Đài Truyền hình Việt Nam.

Táo quân

Dựa theo truyền thuyết Táo quân về trời, thông qua buổi chầu, nơi các Táo báo cáo với Ngọc Hoàng những việc mình đã làm được trong suốt 1 năm qua, Gặp nhau cuối năm tập trung vào phản ánh, đả kích những vấn đề nóng bỏng, nổi cộm trong năm vừa qua, thuộc các lĩnh vực trong đời sống như xã hội, kinh tế, văn hóa, giao thông, y tế, thể thao, khoa học kĩ thuật... một cách hài hước (không bao gồm chính trị, tôn giáo, quốc phòng, an ninh). Cách thể hiện là sự kết hợp của nhiều loại hình nghệ thuật như tấu nói, hài kịch xen lẫn với các điệu dân ca cải lương, chèo và nhiều bài nhạc chế.
Các định dạng của chương trình thay đổi trong một số năm, cụ thể định dạng của chương trình được phỏng theo 1 chương trình truyền hình nào đó. Trong năm 2009, Hoa Táo, 1 cuộc thi sắc đẹp cho các Táo đã được trình bày, dựa trên format cuộc thi Hoa hậu Việt Nam. Năm 2011, chương trình đã được đặt tên là Táo Idol, dựa theo format của chương trình Vietnam Idol: Thần tượng Âm nhạc Việt Nam. Năm 2013, chương trình dựa theo format của Giọng hát Việt với 4 chiếc ghế quen thuộc nên chỉ có 4 Táo lên chầu cho phù hợp. Đến năm 2015, tiếp tục có 1 trò chơi truyền hình được dựng lại: "Ai là trợ lý", dựa trên định dạng của chương trình Ai là triệu phú. Đến cuối vở diễn, có sự xuất hiện của chương trình hài kịch Ơn giời, cậu đây rồi!, được dựng thành Ơn giời, Táo đây rồi!. Năm 2016, Vòng quay tham nhũng, 1 cuộc thi tìm ra những táo tham nhũng đã được trình bày dựa trên trò chơi Chiếc nón kỳ diệu. Năm 2018, kỷ niệm 15 năm Táo Quân, có 6 Táo lên chầu nhưng phần báo cáo đã được bỏ. Thay vào đó là 2 trò chơi: Catwalk và Giành ghế.

Phiên bản Gala Cười

Giai đoạn 2003 đến 2005, phiên bản Gặp nhau cuối năm được phát sóng vào ngày 30 tháng 12 là chương trình tổng kết của Gala Cười và Gặp nhau cuối tuần. Được tổ chức dưới dạng lễ trao giải dành cho những tiểu phẩm, những nghệ sĩ được khán giả bình chọn trong chương trình. Năm 2006, khác với mọi năm, chương trình Gặp nhau cuối năm sẽ là lời chia tay cuối cùng của những người thực hiện chuyên mục Gặp nhau cuối tuần. Kịch bản được xây dựng đặc biệt, không bao gồm những tiết mục hài đơn lẻ. Thay vào đó, kịch bản được xây dựng theo chương hồi như một vở nhạc kịch và là câu chuyện xuyên suốt về một con tàu (mô phỏng từ phim Titanic) trong cuộc chinh phục đại dương mênh mông.
Mở đầu là cuộc đón tiếp khách hàng lên tàu. Tất cả các diễn viên hài quen thuộc với khán giả Gặp nhau cuối tuần xuất hiện như một vị khách mời với những nét đặc trưng riêng. Nhóm hài Phạm Bằng - Quang Thắng - Vân Dung với câu chuyện về sếp - nhân viên và bồ nhí, tình yêu tuổi già đầy hài hước của bộ đôi Hồng Vân - Bảo Quốc, chuyện cãi cọ om xòm của trưởng thôn Văn Hiệp và hai “gã” Quang Tèo - Giang còi. Thuý Nga tìm mọi cách lên tàu để bán khoai nướng còn bầu sô Tự Long - ca sỹ Hiệp gà cũng có chuyến biểu diễn ở đây… Mỗi hành khách đều có lý do riêng để lên tàu và mang đến một câu chuyện hài hước, thú vị riêng.
Suốt gần ba tiếng ghi hình, kịch bản được kết dính liền mạch, ổn định và gần như không có chi tiết thừa. Câu chuyện về con tàu Tiếng cười (xin được gọi như vậy) đưa khán giả đi từ ngạc nhiên này tới bất ngờ khác, từ nụ cười mỉm sang những tràng cười sảng khoái…
Tuy trong chương trình có những tiếng cười “thô”, nhưng cách chuyển tải tiếng cười bằng nhạc kịch (dựa trên vở nhạc kịch Cây sáo thần), bằng Opera, bằng tuồng, bằng nhạc trẻ, và cả bằng… ảo thuật, khiến cho tiếng cười trong đêm Gặp nhau cuối năm trở nên thuyết phục.
Sân khấu của Gặp nhau cuối năm 2006 trông thật lộng lẫy với phần thiết kế hình con tàu lớn với bảy cánh buồm trắng (tượng trưng cho bảy năm hoạt động của Gặp nhau cuối tuần). MC Thảo Vân luôn xuất hiện ở những vị trí đặc biệt, khi ở mũi tàu, khi đứng hát trên quả khinh khí cầu…
Những người viết kịch bản đã mượn hình ảnh tàu Titanic bị chìm, để nói về việc phải dừng chương trình Gặp Nhau Cuối Tuần sau 7 năm lên sóng, mặc dù được diễn trên sân khấu hài, nhưng nội dung nói về "Con tàu chở những niềm vui không đi tới bến cuối" này rất cả động. Có thể nói không ngoa rằng, đây là kịch bản tốt nhất của Gặp Nhau Cuối Tuần lừng lẫy một thời. Ngoài những tiết mục ca nhạc xen kẽ, có thể tạm chia kịch bản của buổi diễn thành 31 phần.
1 - Hàng rởm trên tàu
Chuẩn bị lên tàu. Số mặt nạ và bình dưỡng khí đã được mua nhiều hơn số hành khách trên tàu. Sự việc bị thuyền trưởng phát hiện nhưng sau đó “chìm xuồng”, vì ông trùm của sự việc có tên là “anh Hai” lại là sếp của thuyền trưởng. 
(diễn viên: Hoàng Sơn, Đức Hải, Hồng Tơ)
2 - Sếp và trợ lý
Phạm Bằng đi cùng cô bồ Vân Dung, được trợ lý Quang Thắng hộ tống. Phạm Bằng, theo thói quen vẫn luôn nhường cho trợ lý trả tiền, trợ lý Quang Thắng lại đang cần nịnh sếp để lên phó phòng nên luôn miệng khen bồ của sếp, nhưng khen đi khen lại hóa ra toàn “khen đểu”. 
(diễn viên: Phạm Bằng, Vân Dung, Quang Thắng)
3 - Cặp đôi Phạm Bằng, Vân Dung
Phạm Bằng cùng Vân Dung và Quang Thắng lên tàu, Hoàng Sơn mới nhìn lại tưởng là hai ông cháu, sau đó bị Quang Thắng nhắc nhở nên xin lỗi rối rít. Phạm Bằng cảnh cáo: Đừng có nhìn phượng hoàng mà tưởng gà trống thiến. 
(diễn viên: Hoàng Sơn, Phạm Bằng, Vân Dung, Quang Thắng)
4 - Người đẹp Hồng Vân xài vé giả
Hồng Vân và Bảo Quốc lên tàu, Bảo Quốc khen tóc Hồng Vân thơm, nên đã tặng cô vé khi cô bị Hoàng Sơn phát hiện và tịch thu vé “VIP giả”. 
(diễn viên: Hoàng Sơn, Hồng Vân, Bảo Quốc)
5 - Lợn VIP
Chí Trung đến lấy nước gạo, Hoàng Sơn đòi thêm tiền so với mọi lần vì đây là tàu VIP, toàn khách VIP. Chí Trung kết luận: Các bác ăn toàn món VIP, lợn của em cũng ăn toàn món VIP, hóa ra các bác ăn như lợn nhà em. 
(diễn viên: Hoàng Sơn, Chí Trung)
6 - Đi dự Quốc tế trưởng thôn
Trưởng thôn Văn Hiệp lên tàu đi họp hội nghị “Quốc tế trưởng thôn”, Quang Tèo và Giang Còi cương quyết đòi đi theo làm phó, thậm chí hai người đã tự túc vé lên tàu. 
(diễn viên: Hoàng Sơn, Văn Hiệp, Quang Tèo, Giang Còi)
7 - Công Lý bí giấy tờ
Công Lý xin lên tàu để gặp trưởng thôn xin giấy chứng nhận không có tranh chấp về mảnh đất của gia đình. 
(diễn viên: Hoàng Sơn, Công Lý)
8 - “Va len tin nó sờ” 
Thúy Nga muốn lên tàu bán khoai lang nướng, dùng mẹo bảo Hoàng Sơn đọc chữ Valentine là phải ngẩng mặt lên trời, sau đó Thúy Nga lẻn lên tàu. 
(diễn viên: Hoàng Sơn, Thúy Nga)
9 - Việt Hương bán bánh giò
Việt Hương muốn lên tàu bán bánh giò, Hoàng Sơn đã bị Thúy Nga lừa nên rất cảnh giác, nhưng nhân lúc Hiệp Gà đi vào nói chuyện với Hoàng Sơn, Việt Hương vẫn lẻn lên tàu được. 
(diễn viên: Hoàng Sơn, Việt Hương)
10 - Tự Long, Hiệp Gà ngắm mặt trời
Ca sĩ Hiệp Gà bị ông bầu Tự Long nhắc nhở cách biểu diễn, dạy luôn cả việc g‌iết thời gian lúc rảnh bằng cách ngắm mặt trời lên. Sau đó cả hai lên tàu để ngắm mặt trời lên, dù lúc đó đã “tờ mờ chiều”! 
(diễn viên: Hoàng Sơn, Hiệp Gà, Tự Long)
11 - Xuân Bắc trốn vé
Xuân Bắc không có vé nhưng muốn lên tàu, bèn bày trò nói hươu nói vượn, chôm được tấm vé “giả VIP” Hoàng Sơn tịch thu của Hồng Vân dùng làm vé lên tàu. 
(diễn viên: Hoàng Sơn, Xuân Bắc)
12 - Minh Vượng tìm chồng
Thu Hương (trong vai vợ Quang Thắng) và Minh Vượng (vợ Phạm Bằng) rủ nhau lên tàu đ‌ánh ghen Vân Dung. Trong lúc trình vé, Minh Vượng tranh thủ tán tỉnh Hoàng Sơn. 
(diễn viên: Hoàng Sơn, Thu Hương "Tươi", Minh Vượng)
13 - Lợn VIP ngộ độc
Lợn của Chí Trung ăn đồ ăn của “tàu VIP” nên ngộ độc r‌ượu, Chí Trung muốn lên tàu để xin trưởng thôn cho giấy chứng nhận gửi cho bên Kiểm dịch. 
(diễn viên: Hoàng Sơn, Chí Trung)
14 - Anh Vũ, chuyên gia đố khó
Anh Vũ là t‌iếp v‌iên trưởng của tàu, nhưng Hoàng Sơn ra vẻ không nhớ ra nên b‌ắt phải chứng minh. Anh Vũ dùng tài “đố vui” của mình để Hoàng Sơn nhận ra, với câu đố: 4 chia 3 bằng mấy? 
(diễn viên: Hoàng Sơn, Anh Vũ)
15 - Tàu khởi hành
Ngay trong lời giới thiệu của MC Thảo Vân đã có “gợi ý” về chuyến đi của con tàu: Giữa đại dương mênh mông bao la đầy sóng gió, không ai có thể biết trước điều gì có thể xảy ra, nhưng chung tôi có một điều chắc chắn một điều rằng, quý vị sẻ nhận được vô vàn những niền vui, bơi đây là con tàu chở những tiếng cười và những hành khách trên tàu đều được khao khắc được chia sẽ niền vui và tiếng cười với tất cả mọi người.
(MC: Thảo Vân)
16 - Cặp tình nhân trên tàu
Đây là một trong hai đoạn thể hiện tính “Titanic” nhất (cùng với đoạn của Xuân Bắc và Vân Dung lúc gần cuối chương trình), có lẽ sự quan trọng của trường đoạn này khiến đạo diễn phải cho hai nghệ sĩ “tay nghề cao” là Bảo Quốc và Hồng Vân thể hiện. Kịch bản của người viết những đoạn này khá cao tay, vẫn rất “Titanic” nhưng tràn đầy tiếng cười Việt. 
(diễn viên: Hồng Vân, Bảo Quốc)
17 - Mẹ đĩ nhà em
Chí Trung nhờ Bảo Quốc nói với bác lái tàu cho tàu dừng lại, kẻo đi du lịch bất đắc dĩ thì “mẹ đĩ nhà em” nó xé x‌ác. Sau khi biết “mẹ đĩ” có nghĩa là vợ, Bảo Quốc giới thiệu Hồng Vân với Chí Trung: Đây là “mẹ đĩ” mới của tôi! 
(diễn viên: Hồng Vân, Bảo Quốc, Chí Trung, Phạm Bằng, Vân Dung)
18 - Xuân Bắc gặp Vân Dung
Thúy Nga gọi điện thoại cho người yêu cũ, thông báo đang ở trên chuyến tàu xưa, rồi vứt vòng đeo cổ kỷ niệm xuống biển nhưng mắc vào thành tàu. Vân Dung trông thấy, chờ Thúy Nga đi bèn trèo xuống lấy, Xuân Bắc đi ra thấy thế tưởng Vân Dung t‌ự t‌ử nên hét toáng lên làm Vân Dung suýt rơi xuống biển. Hai người bị tiếng sét ái tính đ‌ánh từ giây phút này. 
(diễn viên: Thúy Nga, Xuân Bắc, Vân Dung)
19 - Cuộc vui trên khoang tàu
Xuân Bắc giới thiệu Vân Dung với bạn bè, mọi người đang nhảy múa hát ca mừng mối tình của hai người, Phạm Bằng và Quang Thắng ở khoang trên phát hiện thấy Vân Dung. 
(diễn viên: Xuân Bắc, Vân Dung, Quang Tèo, Giang Còi, Thúy Nga, Việt Hương, Hiệp Gà, Tự Long, Công Lý, Phạm Bằng, Quang Thắng)
20 - Ảo thuật gia Tự Long
Sau khi Phạm Bằng và Quang Thắng phát hiện ra Vân Dung, bèn xuống khoang dưới nơi mọi người đang tụ tập để tìm. Tự Long trổ tài ảo thuật giấu Vân Dung vào chuồng sắt dùng vải che lại, khi Quang Thắng mở tấm vải ra chỉ thấy trong đó có một con chó cảnh. 
(diễn viên: Xuân Bắc, Vân Dung, Phạm Bằng, Quang Thắng, Tự Long, Quang Tèo, Giang Còi, Hiệp Gà, Việt Hương, Thúy Nga)
21 - Việt Hương hát Opera
Việt Hương hát Opera, tất nhiên đây chỉ là hát nhép, nhưng nhép theo đúng kiểu Gặp Nhau Cuối Tuần, khán giả được một phen cười nghiêng ngả, nhất là sau khi hát xong Việt Hương lăn ra ngất xỉu vì hết hơi. 
(diễn viên: Việt Hương, Xuân Bắc, Vân Dung, Quang Tèo, Giang Còi, Tự Long, Hiệp Gà, Thúy Nga)
22 - Xuân Bắc ăn t‌át
Ngay lúc đó, Phạm Bằng và Quang Thắng phát hiện ra Vân Dung lần nữa và lần này thì Vân Dung bị b‌ắt quả t‌ang nên không kịp trốn. Quang Thắng phân tích cho mọi người bản chất của việc Xuân Bắc muốn quen Vân Dung, vì sự phân tích này mà Xuân Bắc bị ăn 2 cái t‌át của Vân Dung. 
(diễn viên: Phạm Bằng, Quang Thắng, Vân Dung, Xuân Bắc, Quang Tèo, Giang Còi, Thúy Nga, Việt Hương, Tự Long, Hiệp Gà)
23 - Những bà vợ ghê gớm
Một lát sau, Phạm Bằng đẩy Quang Thắng ra chịu trận, Quang Thắng đang biện bạch cho Phạm Bằng thì bị vợ (Thu Hương) ra tóm cổ kéo đi. 
(diễn viên: Minh Vượng, Phạm Bằng, Quang Thắng, Thu Hương)
24 - Minh Vượng gặp tình cũ
Sau đó, Minh Vượng đi tìm Phạm Bằng và tình cờ gặp Đức Hải, người tình cũ. Hai người cùng nhảy trong điệu nhạc tình cảm, sau khi đã ôn lại kỷ niệm thì ai đi đường nấy. 
(diễn viên: Đức Hải, Minh Vượng)
25 - Bi kịch b‌ắt đầu
Xuân Bắc và Vân Dung gặp nhau trên khoang tàu, Xuân Bắc đọc thơ cho Vân Dung nghe, nhưng toàn “thơ đề”. Sau đó hai người “bay” lên không trung ngắm cảnh, đang ngắm cảnh thì phát hiện tàu sắp đ‌âm vào tảng băng trôi. Bi kịch của con tàu b‌ắt đầu từ đây. 
(diễn viên: Xuân Bắc, Vân Dung)
26 - Hãy cứu con tàu
Vào đúng lúc nước sôi lửa b‌ỏng, Công Lý và Chí Trung gây gổ với nhân viên của tàu là Hoàng Sơn, yêu cầu Hoàng Sơn “đừng nói nhiều mà hãy hành động” để cứu con tàu và mọi người. 
(diễn viên: Hoàng Sơn, Công Lý, Chí Trung)
27 - Bánh lái rởm
Thuyền trưởng Hồng Tơ gọi điện báo cho lái tàu, yêu cầu rẽ trái để tránh tảng băng. Nhưng vì trước đây mua phải bánh lái rởm nên không rẽ trái được, thậm chí cũng không rẽ phải được. 
(diễn viên: Đức Hải, Hồng Tơ, Hoàng Sơn)
28 - Hậu quả của hàng đểu
Tiếp v‌iên trưởng Anh Vũ hướng dẫn mọi người cách đeo mặt nạ dưỡng khí, mặc áo phao nếu nước tràn vào lòng tàu, cách đến cửa thoát hiểm nếu tàu chìm. Tuy nhiên, “phao có loại tốt và loại phao không tốt”, và “tất cả 6 cửa thoát hiểm đều hướng xuống đáy biển”. 
(diễn viên: Anh Vũ, Chí Trung, Quang Thắng, Quang Tèo, Giang Còi, Việt Hương, Tự Long, Hiệp Gà, Đức Hải, Hồng Tơ, Hoàng Sơn)
29 - Khinh khí cầu của Khánh Râu
Đáng tiếc, cuối cùng thì con tàu đã bị đâm vào tảng băng và không chỉ Phạm Bằng bỏ rơi Vân Dung, mà vợ chồng Phạm Bằng cũng lục đục với nhau. Cuối cùng, hai vợ chồng thoát ra khỏi tàu nhờ khinh khí cầu của Khánh Râu, đây là khinh khí cầu Minh Vượng thuê để “trong đ‌ánh ra ngoài đ‌ánh vào” cho Phạm Bằng hết đường chạy. 
(diễn viên: Minh Vượng, Phạm Bằng, Quốc Khánh, Quang Thắng, Quang Tèo, Giang Còi, Việt Hương, Hiệp Gà, Tự Long, Đức Hải, Anh Vũ)
30 - Ca sĩ, ngôi sao đâu rồi? 
Ông bầu Tự Long bây giờ mới biết lòng người, đưa các ca sĩ lên thành ngôi sao nhưng lúc hoạn nạn thì bỏ đi cả. Tuy nhiên, cũng vào lúc hoạn nạn thế này mới biết Xuân Bắc, được xem là nhân vật “bụi đời” lại là người ch‌ung t‌hủy, rất quan tâm đến người yêu, phút cuối vẫn dặn dò người yêu từng chi tiết nhỏ mới yên tâm! 
(diễn viên: Tự Long, Hiệp Gà, Xuân Bắc, Vân Dung)
31 - Đoạn kết
MC Thảo Vân nói lời tiếc nuối vì “con tàu chở những tiếng cười” chưa đến bờ đã phải dừng lại. Đạo diễn Khải Hưng gửi lời cảm ơn những người đã đóng góp công sức cho Gặp Nhau Cuối Tuần trong 7 năm liền: Tạo nên một thương hiệu là điều khó khăn, nhưng từ bỏ nó còn khó khăn hơn!
Sau khi Gặp nhau cuối tuần kết thúc, ngoài phiên bản Táo quân mỗi dịp Tất niên âm lịch, Gala Cười vẫn tiếp tục được sản xuất cùng Gặp nhau cuối năm ngày 30 tháng 12, tuy nhiên sau chương trình năm 2007, cùng với việc Gala Cười thay đổi format và lịch phát sóng, phiên bản Gặp nhau cuối năm này đã bị ngừng sản xuất.

Diễn viên

Trong các diễn viên tham gia, Quốc Khánh thủ vai Ngọc Hoàng nghiêm nghị nhưng khá hài hước, Xuân Bắc vào vai Nam Tào, luôn sánh đôi với vai Bắc Đẩu do Công Lý thể hiện. Cả hai vai Nam Tào và Bắc Đẩu luôn khiến tất cả các khán giả thích thú khi chọc ghẹo hoặc tạo tình huống dở khóc dở cười cho các Táo lên chầu. Còn các vai Táo quân và các vai phụ khác, tùy vào chủ đề của từng năm, sẽ có sự phân công từng vai cho các diễn viên còn lại.

Tỷ suất người xem

Năm thứ 14 (2016), Gặp nhau cuối năm có tỷ suất người xem là 7,11% tại Hà Nội và 0,99% tại TP.HCM, theo Cục Phát thanh Truyền hình và Thông tin Điện tử. 
Sang năm thứ 15 (2017), dù bị chê là gây thất vọng, nội dung nhạt nhẽo và lạm dụng quá nhiều quảng cáo, tỷ suất của chương trình này vẫn tăng mạnh, lên tới 12,69% tại Hà Nội và 1,81% tại TP.HCM, tỉ lệ chia sẻ trên 4 tuổi lần lượt là 33,82% và 7,91%.