Đông Thanh, Đông Sơn

Thông tin địa lý

Xã Đông Thanh có diện tích: 5,82 km². Theo Tổng điều tra dân số năm 1999, xã Đông Thanh có dân số: 6.542 người.
Xã Đông Thanh giáp với xã Đông Tiến ở phía đông và phía nam; giáp với xã Đông Khê ở phía nam và tây nam; giáp với xã Thiệu Trung huyện Thiệu Hóa ở phía tây; giáp với các xã Thiệu Đô, Thiệu Châu ở phía bắc và giáp với xã Thiệu Giao ở phía đông bắc.

Trò diễn dân gian

Cổ Bôn có cảnh trí tự nhiên, môi trường sinh thái không có gì đặc biệt nhưng thuận lợi cho việc phát triển kinh tế tiểu nông và sinh hoạt văn hoá cộng đồng.
Nét đặc sắc của văn hoá cổ truyền Cổ Bôn là kho tàng văn nghệ dân gian. Cổ Bôn là nơi có khối lượng truyện dân gian và ca dao dân ca phong phú, để lại dấu ấn trong kho tàng văn hoá truyền thống xứ Thanh; nhưng đáng chú ý hơn là hệ thống trò diễn dân gian đặc sắc.
Hàng năm, làng tổ chức hội Bôn vào ngày 20 tháng Giêng. Các thôn rước thành hoàng về sinh Bôn để hội làng. Theo tục lệ cỗ cúng ở hội kẻ Bôn rất to, phải có bánh đầu tằm và bánh chưng to bằng cái mẹt, phải luộc bánh bằng vạc, mỗi vạc luộc được hai cái.
Hội Bôn hằng năm có trò Bôn, là một hệ thống năm trò diễn (ngũ trò): trò tiên cuội, trò Hoà Lan, trò Ngô, trò lăng ba khúc, trò thủy (còn gọi là các trò: ngô phường, lam phường, tiền phường, thuỷ phường và lăng ba khúc.
Trò Bôn do quan viên trong làng quy định, tuỳ theo tình hình năm mở hội. Nếu định chữ Thượng thì làng tổ chức đánh cờ – đám, nếu định chữ Trung thì kéo trò Bôn, nếu chữ Hạ thì chỉ làm cỗ "bò sống, lợn sống" (tạ lễ bằng thịt sống).

Thành hoàng làng

Làng thờ 4 vị thành hoàng: Thánh Cả, Thánh Phúc, Thánh Quỳnh, Thánh He, trong đó Thánh Cả hiệu là Đế Thích (vua đánh cờ) biểu tượng của một khúc gỗ thiêng, thánh Quỳnh biểu trưng là "Con cáo luôm thuôm", thánh Phúc là một người mồ côi, thánh Hẹ là Đặng quận công Nguyễn Khải.

Đền thờ Nguyễn Văn Nghi (Nguyễn Nghi)

Đền thờ Nguyễn Văn Nghi được công nhận là di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia theo Quyết định số 1539/VH-QĐ ngày 27 tháng 12 năm 1990 của Bộ Văn hoá – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch).
Đền thờ Nguyễn Nghi ở làng Phúc Triền, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hoá. Nguyễn Nghi là cha của Nguyễn Khải, người được tôn xưng là Thánh Hẹ.

Đền Phúc Khê

Đền Phúc Khê, thuộc làng Phúc Triền, xã Đông Thanh, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hoá. Đền thờ Nguyễn Văn Nghi (Nguyễn Nghi), làm Lại bộ Tả thị lang đời vua Lê Trang Tông.Là di tích văn hóa cấp Quốc gia.
Đây là công trình nghệ thuật điêu khắc đá thế kỉ 17. Đền có diện tích khoảng 20 ha, chia làm hai khu. Khu ngoài đường đi vào đến chính dài hơn trăm mét, lát đá, phiến đá rộng 0,5m. Có bia đá,́ ghi công tích Nguyễn Văn Nghi và công tích người con, là Đăng quận công Nguyễn Khải.
Hai bên, có hai dãy tượng đá gồm bốn ngao đá, hai voi đá, hai ngựa đá, hai quan võ cầm chuỳ, một giếng đá. Cổng đền vào khu trong xây bằng gạch và đá, có vòm cuốn cao 5m, rộng 7m, dày 5m, trên nóc, có hình rồng phun nước. Cổng có ba chữ "Tướng công môn".
Khu trong có diện tích 6.572 m2, có nhà thờ Nguyễn Văn Nghi. Đền được nhà nước xếp hạng di tích lịch sử văn hoá và là một di tích bằng đá hiếm thấy.

Đền Cả ở thôn Ngọc Tích

Đền là di tích lịch sử văn hoá cấp tỉnh. Đình và nghè Cả (làng Ngọc Tích) thờ Đế Thích (thần Trí Tuệ).