PT-76

Phát triển

Sau chiến tranh thế giới thứ II, các khái niệm về xe tăng hạng nhẹ được nghiên cứu lại ở Liên Xô. Các xe tăng hạng nhẹ sẽ được sử dụng trong các đơn vị trinh sát và do đó khả năng lội nước là rất cần thiết. Chiếc xe sẽ có thể vượt sông ngòi, đầm lầy với sự chuẩn bị ít. Nhiều nguyên mẫu của xe tăng hạng nhẹ như vậy đã được thiết kế vào cuối những năm 1940. Thành công nhất là "obyekt 740" (đối tượng 740) được thiết kế bởi kỹ sư N. Shashmurin làm việc tại các viện VNII-100 ở Leningrad (một viện nghiên cứu của Nhà máy xe tăng Chelyabinsk ChTZ) năm 1949-1950, dưới sự giám sát ban đầu của Zh. Kotin từ Nhà máy Kirov. Chiếc xe đã thành công bởi vì nó có một thiết kế đơn giản, đặc điểm định hướng tốt và khả năng tự sản xuất.
Một nguyên mẫu đã được xây dựng tại Nhà máy Kirov vào năm 1950 và đã được chính thức thông qua ngày 06 tháng 8 năm 1951 với chỉ định của PT-76 sản xuất bắt đầu tại nhà máy Stalingrad Tractor (Khu liên hiệp).
Được phát triển trong những năm 1949-1951, PT-76 đi vào sản xuất năm 1952 tới 1959, với 1.896 xe được sản xuất. Đến năm 1959, thế hệ 2 là PT-76B ra đời và được sản xuất tới năm 1967, với 1.143 xe được sản xuất. Cả hai đều có biên chế 3 người, hỏa lực chính gồm pháo 76,2 mm, súng máy 7,62 mm. Ngoài ra có thể thêm súng máy 12,7 mm.
PT-76 được tiết kế chủ yếu để hỗ trợ bộ binh tại những nơi có địa hình lầy lội, nhiều sông ngòi đầm lầy. Do đó nó có ưu điểm lội nước tốt, nhưng bù lại chỉ có vỏ giáp mỏng (để duy trì khả năng bơi lội), trọng lượng 14 tấn rất nhẹ so với các loại xe tăng khác của Nga đều trên 40 tấn, do đó súng máy hạng nặng, thậm chí cả súng trường chống tăng cổ điển cũng có thể xuyên thủng. Do thiết kế chủ yếu để hỗ trợ bộ binh diệt công sự, hỏa điểm và thiết giáp nhẹ thay vì đấu tăng (tương tự như xe thiết giáp chiến đấu - IFV ngày nay) nên hỏa lực xe yếu, không có pháo thủ chuyên biệt mà phải kiêm nhiệm.

Thiết kế

PT-76 có một bố trí xe tăng điển hình: khoang lái ở phía trước, khoang chiến đấu ở trung tâm và khoang động cơ ở phía sau. Kíp lái ba người, người chỉ huy kiêm người liên lạc và pháo thủ. Chỉ huy và bộ nạp được đặt bên trong tháp pháo, chỉ huy ngồi ở phía bên tay trái của súng chính và người nạp đạn ngồi bên phải. Lái xe ngồi ở trung tâm của mặt trước, kính viễn vọng đặt bên dưới súng chính ở phía trên cùng của tấm giáp dốc phía trước thân xe.
Kính ngắm TPKU-2B dành cho chỉ huy xe được lắp trên PT-76 cũng như PT-76B. TPKU-2B cũng được sử dụng trong T-54B cũng như các loại xe bọc thép khác của Liên Xô vì nó là thiết bị mới nhất thuộc loại này vào cuối những năm 1950, tuy nhiên ở PT-76 nó có một số sửa đổi ở tay cầm. Biến thể này của kính tiềm vọng TPKU-2B được sử dụng rộng rãi trong các loại xe hạng nhẹ khác như BRDM-1, BTR-60, BTR-70 và nhiều loại khác, chưa kể đến BTR-50 có nguồn gốc từ PT-76. TPKU-2B có độ phóng đại có thể điều chỉnh với tùy chọn độ phóng đại 1x hoặc 5x. Với độ phóng đại 1x, trường nhìn là 17,5 độ, hoặc giảm xuống 7,5 độ với độ phóng đại 5x. Cách bố trí chung của các mặt kẻ ô giống như trong tất cả các kính ngắm khác của Liên Xô vào thời đó, bao gồm sự hiện diện của một vạch đo khoảng cách, đủ cho người chỉ huy tìm kiếm và ước tính phạm vi mục tiêu ở khoảng cách ngắn đến trung bình.
Đối với xạ thủ, PT-76 có kính ngắm TShK-66, đến PT-76 model 1957 thì dùng loại TShK-66P cải tiến. PT-76B model 1959 thì được trang bị loại TShK-2-66, được thiết kế để ổn định đường ngắm theo chiều dọc thông qua các mối liên kết cơ học với pháo. TShK-66 có độ phóng đại cố định 4x và trường 16 độ.