Chu Siêu Thạch

Chu Siêu Thạch (chữ Hán: 朱超石, 382 - 418) người nước Bái , tướng lĩnh nhà Đông Tấn. Ông là em trai của danh tướng Chu Linh Thạch. Ông và anh trai đều giỏi cưỡi ngựa đánh xe; tuy xuất thân là con nhà tướng, cả hai đều tập luyện thư pháp.

Phò tá Lưu Dụ

Hoàn Khiêm làm Vệ tướng quân, bổ nhiệm Siêu Thạch làm Hành tham quân. Về sau ông làm Phụ quốc hữu quân quân sự cho Hà Vô Kỵ. Từ Đạo Phúc đại phá Vô Kỵ, bắt được Siêu Thạch, dùng làm Tham quân. Đến Thạch Đầu, ông thuyết phục những người cùng thuyền, chạy về với Lưu Dụ. Lưu Dụ rất vui mừng, lấy ông làm Từ Châu chủ bộ. Siêu Thạch thu lại đầu và thây của Hoàn Khiêm, an tang cẩn thận.
Ông dời sang làm Xa kỵ tham quân quân sự, Thượng thư đô quan lang. Lại được bổ nhiệm làm Trung binh tham quân, Ninh sóc tướng quân, Bái quận thái thú. Khi Lưu Dụ thảo phạt Lưu Nghị, sai Siêu Thạch soái bộ kỵ ra Giang Lăng, chưa đến nơi thì đã bình được Nghị. Khi thảo phạt Tư Mã Hưu Chi, sai Quan quân tướng quân Đàn Đạo Tế cùng ông đưa quân ra Đại Bạc, Lỗ Tông Chi nghe tin bọn Siêu Thạch đến, tự mình soái quân chống lại, chưa giao chiến thì đài quân đã bình được Giang Lăng. Ông theo đại quân đến Tương Dương, lĩnh chức Tân Dã thái thú, đuổi theo Tông Chi đến Nam Dương mới quay về.

Tham gia bắc phạt

Năm Nghĩa Hi thứ 12 (416), Lưu Dụ bắc phạt Hậu Tần, Siêu Thạch làm tiền phong tiến đến Hoàng Hà, con rể của Diêu Hưng nhà Hậu Tần là Bắc Ngụy Minh Nguyên đế Thác Bạt Tự sai Hoàng môn lang Nga Thanh, Ký Châu thứ sử An Bình công Ất Chiên Quyến, Tương Châu thứ sử Trưởng Tôn Đạo Sanh, Thanh Châu thứ sử A Bạc Kiền đếm 10 vạn bộ kỵ, đóng quân ở bờ bắc Hoàng Hà, thường có mấy ngàn kỵ binh, ven sông đi theo quân Tấn không rời. Khi ấy quân Tấn ở bờ nam, kéo theo hàng trăm cỗ xe, những người lội sang bờ bắc đều bị quân Ngụy bắt giết. Bọn Siêu Thạch vượt sông, quân Ngụy lui chạy.
Quân Tấn tiếp tục đi về phía đông, Lưu Dụ sai Bạch trực đội chủ Đinh Ngổ soái 700 người, ở bờ bắc Hoàng Hà, cách mép nước trăm bước chân, dùng trăm cỗ xe bày trận hình trăng khuyết, 2 đầu trận ôm lấy sông, mỗi xe có 7 binh sĩ làm hộ vệ. Quân Ngụy thấy vài trăm người đi bộ kéo xe, chẳng hiểu ra làm sao, chưa dám hành động. Lưu Dụ mệnh cho Siêu Thạch đi gấp đến trợ chiến, cho mỗi xe có thêm 1 cây nỏ lớn, 20 binh sĩ, xếp những người lực lưỡng bên vành xe. Quân Ngụy thấy trận doanh của quân Tấn lập xong, bèn đến vây đánh. Ông trước hết dùng cung mềm tên nhỏ để bắn, quân Ngụy cho rằng đối phương vừa ít vừa yếu, 4 mặt cùng tiến. Minh Nguyên đế sai Nam Bình công Trưởng Tôn Tung đưa 3 vạn bộ kỵ, vừa đến lập tức đánh ngay. Vì thế trăm nỏ cùng bắn, lại tuyển những người bắn giỏi tiếp tục, nhưng quân Ngụy quá đông, nên không sao ngăn được. Từ trước Siêu Thạch có mang theo quả chùy lớn với cán rất dài. Ông bèn cắt ngắn cán đi chỉ còn 3, 4 thước, khua chùy mà đánh, 1 đòn quét trúng 3, 4 binh sĩ Ngụy. Quân Ngụy không chống nổi, một lúc thì tan rã, trong trận chém đầu A Bạc Kiền. Quân Ngụy chạy về Bán Thành, Siêu Thạch soái bọn Hồ Phiên, Lưu Vinh Tổ đuổi theo, lại bị quân Ngụy bao vây. Họ hăng hái chiến đấu cả ngày, giết kể đến hàng ngàn, quân Ngụy lui chạy.
Lưu Dụ sai Chấn vũ tướng quân Từ Y Chi đưa 5000 người đến thành Việt Kỵ, quân Ngụy vây Y Chi, dùng kích dài kết trận. Siêu Thạch đi cứu, chưa đến thì quân Ngụy đã bỏ chạy. Đại quân hạ được Bồ Phản, Lưu Dụ lấy ông làm Hà Đông thái thú, đặt công sự mà giữ. Quân Ngụy thấy Siêu Thạch ít quân, quay lại đánh, ông thua chạy, mấy ngày sau thì bắt kịp đại quân.

Bỏ mình Quan Trung

Lưu Dụ từ Trường An trở về miền nam, Siêu Thạch thường lệnh cho người theo đường thủy đến Bành Thành thỉnh thị, được ban chức Trung thư thị lang, phong tước Hưng Bình huyện ngũ đẳng hầu.
Khi Quan Trung nhiễu loạn, Lưu Dụ sai Siêu Thạch úy lạo vùng Hà, Lạc. Ông theo đường thủy đến Bồ Phản, đúng lúc Linh Thạch từ Trường An chạy về đến lũy Tào Công. Ông vượt sông đón anh, cùng Linh Thạch bị quân Hạ bắt và giết chết, khi ấy được 37 tuổi.