Touhou Project

Cơ chế chiến đấu

Như mọi tựa game bắn đạn thông thường, người chơi sẽ điều khiển nhân vật chính bắn đạn vào kẻ địch và đánh bại chúng. Và cũng như mọi tựa game bắn đạn trong địa ngục đạn, người chơi sẽ phải ngụp lặn trong một lượng lớn đạn mà kẻ địch dùng để tấn công, người chơi Touhou vẫn thường hay gọi là "mưa đạn" hay "biển đạn", tên gọi chính thức của chúng là danmaku (弾幕 danmaku, "màn đàn" hoặc "bắn đạn theo màng").
Người chơi có thể thu thập các vật phẩm rơi ra từ kẻ địch (hoặc từ một số nguồn khác) để tăng sức mạnh đạn của mình, tăng điểm số đạt được, có thêm bom hoặc thêm mạng. Touhou cũng có nhiều điểm đặc trưng của riêng mình. Thứ nhất là nhân vật luôn có "kích thước thật", với tên gọi khác là hitbox, nhỏ hơn kích thước của hình đại diện, nghĩa là về cơ bản nhân vật trên thực tế "nhỏ" hơn những gì chúng ta tưởng tượng, và không chỉ nhân vật mà ngay cả đạn cũng có hitbox nhỏ hơn kích thước mà chúng ta nhìn thấy, khiến cho người xem, nếu không biết rõ, sẽ hoàn toàn choáng ngợp bởi lượng đạn bắn ra trong Touhou trong khi người chơi thì có thể "đi" qua lớp lớp đạn mà vẫn toàn mạng. Thứ hai là khả năng "đi chậm" hay "tập trung" (chế độ focus), khả năng focus (giữ nút Shift trong quá trình chơi) cho phép nhân vật đi chậm lại, thực hiện những pha "lướt" qua đạn một cách điệu nghệ, ngoài ra trong chế độ focus, cách bắn của người chơi cũng sẽ thay đổi, trở nên tập trung hơn, phù hợp trong khi đánh với trùm. Thứ ba là chỉ số "lướt đạn" (graze), thể hiện qua việc để đạn sượt qua nhân vật ở cự ly gần, chỉ số này giúp tăng điểm số cho người chơi, gián tiếp cổ vũ người chơi đương đầu với đạn thay vì chọn một vị trí an toàn nào đó và bắn một cách thụ động. Các game Touhou sau này tồn tại một ranh giới nằm ở khoảng trên màn hình, có tên gọi "đường ranh giới thu thập" (item get border line) hay "điểm thu thập" (point of collection), mỗi khi nhân vật đi qua ranh giới này, toàn bộ vật phẩm sẽ tự được nhân vật hút về bất kể vị trí của chúng trên màn hình.

Spell card

Cả trùm và người chơi đều có thể sử dụng những vũ khí đặc biệt với tên gọi spell card (スペルカード Superukādo, tạm dịch "Thẻ phép thuật"), spell card của người chơi trong các game bắn đạn thì thường hay được gọi bằng "bom" (bomb). Mỗi loại bom có một năng lực và cách hoạt động khác nhau, nhưng tất cả chúng đều có điểm chung là có khả năng phá đạn, khiến nhân vật bất tử và hầu hết đều gây sát thương lên kẻ địch. Bom là loại kỹ năng được dùng có giới hạn và nếu dùng bom ngay tại thời điểm ngắn khi nhân vật bị trúng đạn (thường được gọi bằng tên "ranh giới giữa sống và chết" - "border between life and death") thì có thể ngăn không cho nhân vật bị tiêu diệt, động tác này thường được gọi là "phản công bằng bom" (counter-bomb). Đối với trùm thì spell card được dùng theo một cách khác. Mỗi trùm thường có hai cách thức tấn công, cách "thông thường" (non-spell card) và cách dùng spell card, và thời gian của mỗi loại tấn công được thể hiện thông qua các thanh máu, trùm luôn khởi đầu với cách tấn công thông thường và đầy thanh máu, khi thanh máu này cạn hết, spell card sẽ được sử dụng - một thanh máu mới xuất hiện và trùm tấn công với những đường đạn mới. Khi thanh máu đó cạn thì spell card coi như chấm dứt, và trùm sẽ chuyển về cách tấn công thường hoặc tiếp tục dùng spell card khác. Nếu spell card chấm dứt trước thời gian quy định và người chơi không mất mạng hay bom trong quá trình đó, spell card đó sẽ được coi là đã bị "nắm bắt" (captured) và người chơi sẽ có điểm thưởng. Trùm ở màn chơi càng cao thì càng có nhiều spell card, cũng có nghĩa là càng có nhiều thanh máu và cần nhiều thời gian hơn để đánh bại. Không phải loại spell card nào cũng có thanh máu, một số loại spell card (hầu hết là của các trùm cấp cao) khiến trùm bất tử hoàn toàn trong quá trình sử dụng, và người chơi không có cách nào khác ngoài việc phải trụ tới khi spell card đó hết thời gian sử dụng (timeout), ngược lại cũng có những spell card không có thời gian hoạt động giới hạn, nghĩa là người chơi chỉ có cách bắn không ngừng cho tới khi spell card đó chấm dứt, chúng được gọi là "no-timeout spell card".
Đa số spell card lặp lại một số đường đạn nhất định, nhưng cũng có một số loại spell card có đường đạn khó dần (dày hơn, nhanh hơn, lắt léo hơn) theo thời gian hoạt động, và gần như toàn bộ spell card "timeout" đều thuộc loại thứ hai này. Một số trùm có các spell card vô cùng khó và người chơi chỉ có thể gặp chúng khi thỏa mãn một số điều kiện nhất định, chúng là các spell card mạnh nhất của trùm và được gọi bằng "last word".

Chế độ chơi

Touhou có bốn loại mức độ - 'Easy' (dễ), 'Normal' (vừa), 'Hard' (khó) và 'Lunatic' (điên cuồng) - với độ khó lần lượt tăng dần. Bất kể độ khó thể nào, các game Touhou bắn đạn thuần túy luôn có sáu màn chơi, ngoại trừ Embodiment of Scarlet Devil thì chỉ có năm nếu người chơi chọn độ khó 'easy'. Tùy thuộc vào độ khó mà những đường đạn mà kẻ địch bắn ra sẽ khó hơn, và trong một số trường hợp trùm ở độ khó cao hơn sẽ có những spell card mới trong khi cũng trùm đó, màn đó, ở độ khó thấp hơn thì lại không có. Đôi khi spell card có đường đạn tương tự nhau nhưng ở cấp độ khác nhau thì lại có tên khác nhau.
Nếu người chơi đánh bại được cả sáu màn chơi mà không dùng bất kỳ lượt "tiếp tục" (continue) tại bất kỳ cấp độ nào khó hơn 'normal', họ sẽ mở khóa được màn chơi mới ứng với nhân vật mà họ chọn, các ngoại lệ trong đó người chơi vẫn mở được màn chơi trong cấp độ 'easy' bao gồm Story of Eastern Wonderland, Mystic Square, Perfect Cherry Blossom, Imperishable Night, Fairy Wars và Double Dealing Character. Màn chơi mới này có tên gọi "màn thưởng" (Extra stage) và có độ khó 'extra', không có mức độ so sánh giữa 'Extra' và bốn độ khó kia, tuy nhiên có thể nhận định độ khó 'extra' nằm trong khoảng đâu đó từ 'normal' cho tới 'lunatic'.
Trong Perfect Cherry Blossom, nếu đánh bại được màn thưởng người chơi sẽ tiếp tục mở khóa được màn khó nhất có tên "màn ảo tưởng" (Phantasm stage), màn chơi này hiện tại chỉ xuất hiện duy nhất trong Perfect Cherry Blossom và có độ khó 'Phantasm', mức độ này vô cùng khó và nó thường được dùng để đặt làm mức độ của các màn chơi cực khó khác do người hâm mộ tự làm. Ngoài ra trong Ten Desires, trong chế độ đấu tập với spell card người chơi có thể trải nghiệm một loại spell card cực mạnh của trùm, độ khó của những spell card này là 'Overdrive'.

Bối cảnh

Cốt truyện của Touhou Project xoay quanh những dị biến xảy ra trong một vùng đất hư cấu tên là Gensokyo (幻想郷 Gensōkyō, "Ảo Tưởng Hương", nghĩa là "vùng đất của ảo tưởng"), đây là một nơi nằm tách biệt với thế giới bên ngoài và bị cô lập bên trong một kết giới với tên gọi Đại kết giới Hakurei (博麗大結界 Hakurei Dai-Kekkai, "Bác Lệ Đại Kết Giới"). Trong quá khứ xa xưa nơi đây đầy rẫy những yêu quái, vì thế nơi đây vô cùng nguy hiểm với con người và không ít người đã bỏ mạng tại đây, tuy nhiên nơi đây cũng tập hợp những con người có thực lực chuyên săn tìm và tiêu diệt các yêu quái. Dần dần cán cân nghiên về phía con người, và số lượng người cư trú ở đây bắt đầu gia tăng. Cho tới thời điểm 500 năm về trước tính từ dị biến trong Embodiment of Scarlet Devil, một yêu quái hùng mạnh tên là Yakumo Yukari đã lập ra "ranh giới giữa hiện thực và ảo tưởng" để bảo vệ thế cân bằng và sự tồn tại của yêu quái. Nó được gọi là "Kế hoạch khuếch trương của yêu quái" (妖怪拡張計画 "Yêu quái khuếch trương kế hoạch"), biến Gensokyo thành một thế giới tưởng tượng và ngay lập tức nó đã thu hút các yêu quái vốn đang ở thế yếu ở thế giới bên ngoài. Ngoài ra, mọi thứ có sự lãng quên của thế giới bên ngoài như động vật đã bị tuyệt chủng, những đồ vật bị mất và thậm chí là cả những công trình kiến trúc cũng xuất hiện ở đây. Vì Gensokyo vốn được tách ra từ Nhật Bản, vì thế vị trí của nó ở thế giới thực cũng nằm ngay trên đất Nhật Bản.
Với sự hiện diện của kết giới, Gensokyo là một vùng đất gần như nội bất xuất, ngoại bất nhập. Sự tồn tại của Gensokyo không được ghi nhận ở thế giới bên ngoài và ngựoc lại, khiến cho cộng đồng sinh vật ở nơi đây tự phát triển theo một hướng riêng. Và mặc dù tách biệt, vẫn có thế giới ở bên ngoài Gensokyo, có nghĩa là Gensokyo không phải một không gian song song. Trong Gensokyo không có biển vì nó vốn được tách ra từ vùng núi nội địa. Trong Gensokyo có vô số loài yêu quái, trong số đặc biệt phải kể tới tengu và kappa với nền văn minh phát triển tới mức tự lập thành một xã hội của riêng chúng, con người trong Gensokyo hầu hết sống tại một nơi gọi là Làng của con người (人間の里 Ningen no Sato, "Nhân Gian Lý"), ngoại trừ một số con người có thực lực cao thì có thể sống riêng lẻ. Gensokyo còn có phù thủy, pháp sư, người thú, ma cà rồng, các loại linh hồn và cả thần thánh.
Gensokyo vào thời điểm hiện tại, xuất hiện từ sau Embodiment of Scarlet Devil, phép thuật và hiện tượng tâm linh hoàn toàn chiếm ưu thế, không như thế giới bên ngoài vốn coi những thứ đó là "mê tín" kể từ thời Minh Trị và khoa học kỹ thuật hoàn toàn áp đảo. Đường nối duy nhất được biết giữa Gensokyo và thế giới bên ngoài là tại đền Hakurei (博麗神社 Hakurei Jinja, "Bác Lệ Thần Xã"). Luật dùng spell card được thiết lập sau đó nhằm đảm bảo cán cân thế lực ở Gensokyo luôn ổn định.

Sự kiện trong game

Trong Gensokyo, cứ cách một khoảng thời gian thì lại có một "dị biến" xảy đến. Mỗi dị biến đều có ảnh hưởng tới toàn bộ Gensoyko và không rõ ai là người đứng sau chúng. Touhou hầu hết tập trung vào các dị biến trong cốt truyện của mình, nhưng cũng có trường hợp ngoại lệ như trong Mountain of Faith vốn không có dị biến nào mà chủ yếu chỉ nói về các sự kiện.
Hầu hết các yêu quái là người đứng sau những dị biến, và thông thường vu nữ của đền Hakurei là Reimu sẽ lên đường tìm hiểu và giải quyết dị biến này cũng như trừng phạt người đã gây ra nó. Tuy nhiên không phải khi nào (gần như là chưa bao giờ tính từ Embodiment of Scarlet Devil) cô cũng làm công việc này một mình, nhiều nhân vật khác mà chủ yếu Marisa cũng có thể bắt tay giải quyết những dị biến. Khi những dị biến xảy ra, các linh hồn và tiên nữ sẽ bị ảnh hưởng theo nhiều cách thông qua hoàn cảnh, dị biến hoặc từ chính bản thân người gây ra dị biến, kết quả là chúng sẽ mạnh lên trong thời gian dị biến diễn ra, vì thế xuất hiện tường hợp chỉ một tiên nữ nho nhỏ cũng đánh bại được Reimu. Ngoài ra cũng có con người sống trong làng tham gia giải quyết dị biến.

Phát triển

Touhou Project là dự án một người được phát triển bởi ZUN, một tay ông lo hết toàn bộ phần đồ họa, âm thanh và lập trình cho các game của mình, tuy nhiên ZUN cũng hợp tác với Twilight Frontier trong các game thuộc loại đối kháng bao gồm Immaterial and Missing Power, Scarlet Weather Rhapsody, Touhou Hisōtensoku, Hopeless Masquerade và Urban Legend in Limbo, ngoài ra trong Fairy Wars, ông cũng để cho Hirasaka Makoto lo phần đồ họa nhân vật.
Ý tưởng về Touhou lần đầu đến với ZUN trong những năm học trung học, khi mà những tựa game lấy chủ đề về các vu nữ còn rất ít. Ông nghĩ rằng: "Sẽ rất tuyệt nếu làm những game về vu nữ", và tự tưởng tưởng ra loại âm nhạc trong những game như thế. Khi ông vào đại học, ông hy vọng sẽ được soạn những bài nhạc cho các tựa game đối kháng vì đó đang là thời mà Street Fighter II rất nổi tiếng. Tuy nhiên ông đã quyết định rằng nếu muốn đưa những bài nhạc của mình vào game thì sẽ đơn giản hơn nếu đó là tựa game do chính mình làm ra. Và thế là tựa game Touhou đầu tiên Highly Responsive to Prayers được cho ra đời năm 1996. Tựa game đầu tiên này vốn được coi như là một bài thử về lập trình. Touhou chỉ trở thành một game bắn đạn từ tựa game thứ hai của nó Story of Eastern Wonderland, vì thời đó những tựa game bắn đạn được hồi sinh nhờ vào game RayForce và ZUN từng một thời gian dài hâm mộ những game như thế. ZUN ấn định chủ đề chính và hướng đi của Touhou bắt đầu từ tựa game thứ sáu của nó, Embodiment of Scarlet Devil.
Theo như bài phỏng vấn của mình trong Bohemian Archive in Japanese Red, ZUN phát triển các game của mình bằng Visual Studio, Adobe Photoshop, và Cubase.

Các dạng truyền thông khác

Ngoài các game dōjin, Team Shanghai Alice cũng mở rộng Touhou sang các dạng truyền thông khác.

CD nhạc

Có tám album nhạc được ZUN phát hành, mỗi album chứa những bản nhạc do ông soạn mới hoặc làm lại từ các bản nhạc từng xuất hiện trong game của mình. Các album bao gồm: Dolls in Pseudo Paradise (蓬莱人形), Ghostly Field Club (蓮台野夜行), Changeability of Strange Dream (夢違科学世紀), Retrospective 53 phút (卯酉東海道), Magical Astronomy (大空魔術), Michi no Hana Michi no Tabi (未知の花　魅知の旅), Trojan Green Asteroid (鳥船遺跡), và Neo-traditionalism of Japan (伊弉諾物質). Ngoài ra còn có một bộ nhạc năm chương chứa các bản nhạc của Touhou dòng PC-98 với tên gọi Akyu's Untouched Score (幺樂団の歴史). Mỗi tựa game đối kháng đều có các CD chứa các bản nhạc của chúng. Một số các ấn phẩm truyền thông khác cũng được đi kèm với CD nhạc.

Reitaisai

Hakurei Jinja Reitaisai (博麗神社例大祭 Hakurei Jinja Reitaisai, "Bác Lệ Thần Xã Đại Thái Tế", tạm dịch "Lễ tế lớn tại đền Hakurei") hay thường được gọi vắn tắt là Reitaisai là sự kiện dōjin lớn nhất trong các sự kiện chỉ giành riêng cho Touhou. Mặc dù không có liên hệ chính thức với Team Shanghai Alice, tên gọi "Hakurei Jinja Reitaisai" được chính ZUN đặt cho sự kiện này. Nó lần đầu được tổ chức vào năm 2004 như là một cách để cho Team Shanghai Alice công bố phiên bản dùng thử của những tựa game sắp ra mắt cho fan trước khi phát hành chúng trên mạng; ngoài ra Reitaisai năm 2004 còn có 114 nhóm tham gia, và kể từ đó nhiều sản phẩm phái sinh của Touhou được tập hợp và bán ra tại đây.
Bắt đầu vào tháng 4 hoặc tháng 5 mỗi năm, sự kiện này được tổ chức tại Ōta, Tokyo vào năm 2004; Naka-ku, Yokohama vào năm 2005; Sunshine City, Tokyo vào các năm 2006 và 2007; kể từ năm 2008 về sau nó được tổ chực tại Tokyo Big Sight. Năm 2010 đánh dấu sự ra đời của Reitaisai SP, một Reitaisai khác được tổ chức vào mỗi mùa thu nhằm tăng thêm độ phổ biến. Vào năm 2011, Reitaisai đã bị tạm hoãn vì lý do an toàn sau trận động đất và sóng thần Tōhoku năm 2011. Sau đó nó được ấn định tổ chức lại vào ngày 8 tháng 5 năm 2011 với khoảng 4,940 nhóm tham gia.