Chúa tể những chiếc nhẫn: Hiệp hội nhẫn thần

Cốt truyện

Lời mở đầu bộ phim được đọc bởi Galadriel kể rằng Chúa tể bóng tối Sauron đã tạo ra chiếc nhẫn quyền lực nhằm thống trị vùng Middle-earth. Liên minh cuối cùng giữa người và tiên đã cùng hợp sức chống lại quân đội của Sauron dưới chân núi Doom; nhưng cuối cùng Elendil, vua của loài người, đã bị Sauron giết chết. Hoàng tử Isildur lúc đó đã nhặt thanh kiếm gãy của người cha (thanh Narsil) lên chặt đứt ngón tay Sauron, chiếc nhẫn tách khỏi hắn và toàn bộ đội quân ma quỷ bị chế ngự. Dù vậy linh hồn của Sauron đã nhập vào chiếc nhẫn và hắn chỉ bị đánh bại hoàn toàn khi chiếc nhẫn bị phá huỷ. Isildur cầm lấy chiếc nhẫn và không kháng cự được ham muốn giữ nó cho riêng mình, ông ta đã không phá huỷ nó. Sau đó ông ta đã bị bọn quái vật phục kích và giết chết, còn chiếc nhẫn rơi xuống sông. Hàng ngàn năm sau, chiếc nhẫn được một kẻ tên là Gollum tìm thấy và giữ trong 500 năm, nó giúp hắn ta có được một cuộc sống "dài một cách quái dị". Nhưng cuối cùng chiếc nhẫn cũng rời xa hắn và rơi vào tay một người Hobbit tên là Bilbo Baggins, đó là một thảm hoạ với Gollum. Bilbo mang chiếc nhẫn đi phiêu lưu cùng với Gandalf và trở về nhà ở làng Shire, câu chuyện được tiếp tục vào sáu mươi năm sau đó.
Vào sinh nhật thứ 111, Bilbo giao lại chiếc nhẫn cho người cháu Frodo Baggins. Pháp sư Gandalf nhanh chóng nhận ra đó chính là Chiếc nhẫn quyền lực. Gandalf bảo Frodo tới làng Bree cùng với Samwise Gamgee, còn ông đến Isengard để gặp Saruman, giáo chủ của mình. Saruman nói với Gandalf rằng những Ma nhẫn (Ringrwaiths) đã lên đường rời khỏi Mordor để truy tìm chiếc nhẫn và giết bất kì kẻ nào giữ nó. Sau khi thuyết phục Gandalf về phe Sauron nhưng không thành công, Saruman đã giam ông trên đỉnh Orthanc.
Còn Frodo và Sam lúc này đã nhập bọn với Merry và Pippin trên đường đi. Những Hobbit cuối cùng cũng tới được làng Bree sau khi đụng độ Ma nhẫn. Tại quán Con ngựa nhảy họ gặp Strider và Strider đồng ý đưa họ tới Rivendell. Họ chỉ còn có thể tin tưởng vào Strider vì Gandalf không để lại bất kì chỉ dẫn nào. Khi nhóm bạn nghỉ qua đêm trên đỉnh đồi Weathertop, họ đã bị những Ma nhẫn tấn công. Strider đánh đuổi được bọn chúng nhưng Frodo lại bị đâm bơi thanh gươm Morgul và cần nhanh chóng đưa tới Rivendell để chữa trị. Tiên nữ Arwen đã giúp Frodo thoát khỏi sự săn đuổi của Nazgul và đưa cậu tới nơi ở của loài tiên tại Rivendell để cha cô, Elrond, cứu chữa.
Tại Rinvendell, Frodo gặp lại Gandalf. Ông giải thích cho cậu nguyên do không tới được Bree. Cùng lúc diễn ra cuộc thảo luận của rất nhiều người, và Elrond đã lập ra một hội đồng để quyết định xem cần làm gì với chiếc nhẫn. Mọi người đều nhất trí chiếc nhẫn cần bị (và chỉ có thể) phá huỷ trong ngọn lửa của núi Doom, nơi nó được rèn ra. Núi Doom là ngọn núi lửa ở Mordor và nằm sát bên pháo đài Barad-dur của Sauron; do đó cuộc hành trình phá huỷ chiếc nhẫn sẽ rất khó khăn và nguy hiểm. Cuộc thảo luận dần trở nên to tiếng vì không thể nhất trí được là loài người, loài tiên hay người lùn sẽ lãnh trách nhiệm quan trọng đó; đúng lúc ấy Frodo đã lên tiếng nhận nhiệm vụ mang chiếc nhẫn tới Mordor. Những người tình nguyện đi theo bảo vệ cậu gồm ba người bạn Hobbit, Gandalf, Strider (sau được biết đến là Aragorn, dòng dõi nhà vua xứ Gondor), vị tiên Legolas, người lùn Gimli, và Boromir - con trai quan nhiếp chính Gondor. Chín người này được gọi là Hiệp hội bảo vệ nhẫn (The Fellowship of the Ring). Khi hiệp hội bắt đầu chuyến đi và vượt qua đỉnh Caradhras, họ đã bị Saruman dùng phép thuật ngăn lại và buộc phải đi qua hầm mỏ Moria dưới chân núi. Họ khám phá ra rằng nỗ lực của Balin, anh họ của Gimli, trong việc xây dựng một vương quốc mới của người lùn đã bị thất bại. Sau đó hiệp hội bị tấn công bởi quái vật, người khổng lồ và chạm trán với Balrog, một ác quỷ cổ xưa của lửa và bóng tối, trên cầu Khazad-dum. Gandalf đã chiến đấu với con quái vật để những người khác có thể thoát khỏi vương quốc dưới lòng đất, còn ông sau đó đã ngã xuống vực thẳm cùng Balrog.
Những người còn lại đi tới vương quốc Lothlórien của loài tiên, nơi được cai trị bởi nữ vương Galadriel và người chồng Celeborn. Sau khi nghỉ ngơi, họ quyết định đi thuyền qua sông Anduin để tới Parth Galen. Trước khi ra đi, Frodo được tặng Chiếc lọ của Galadriel (Phial of Galadriel), vật chứa đựng ánh sáng ngôi sao Eãrendi. Khi đến Parth Galen, Boromir đã cố cướp chiếc nhẫn từ tay Frodo và cậu đã phải đeo nó vào để trốn thoát. Biết rằng sự cám dỗ của chiếc nhẫn sẽ còn ảnh hưởng tới những người khác, Frodo quyết định sẽ tới Mordor một mình. Cùng lúc đó, những người còn lại trong hiệp hội bị bọn quái vật Uruk-hai tấn công. Merry và Pippin biết Frodo định ra đi đã đánh lạc hướng những tên quái vật để cậu có thể trốn thoát. Boromir dũng cảm xông tới cứu hai Hobbit nhưng lại bị chỉ huy đàn Uruk-hai, Lurtz, đánh trọng thương; Merry và Pippin bị bắt sống. Aragorn, Legolas, Gimli tìm thấy Boromir và rất thương tiếc vì anh ta đã cố cướp chiếc nhẫn và chết.
Họ quyết định đuổi theo bọn quái vật để cứu hai Hobbit và để Frodo tự quyết định số phận của mình. Frodo quyết định tách khỏi nhóm để tự mình đi tới Mordor, Sam đã đi cùng với Frodo và cả hai người cùng hướng tới Mordor.

So sánh với nguyên tác

Jackson, Walsh và Boyens đã thay đổi câu chuyện một cách đáng kể nằm phát triển thêm nhân vật. Jackson nói rằng ông muốn tập trung vào nhân vật Frodo và Chiếc nhẫn, "cốt lõi" của câu chuyện. Phần mở đầu bộ phim đã thể hiện câu truyện của Tolkien một cách rất cô đọng, cuộc bao vây pháo đài Barad-dûr của Liên minh cuối cùng (The Last Alliance) trong suốt bảy năm liền được diễn tả trên màn ảnh như một chiến trường, nơi Elendil bị Sauron giết một cách dễ dàng, và sự thất bại của hắn xảy ra nhanh chóng chỉ sau một nhát chém của Isildur bằng thanh kiếm Narsil đã bị gãy. Sauron nổ tung, cho dù thực tế Tolkien chỉ miêu tả rằng linh hồn hắn biến mất. Isildur đã giữ lại Chiếc nhẫn quyền lực như một chiến lợi phẩm, nhưng ông ta không hề bị nó mê hoặc như miêu tả trong phim. Ông được "khuyên" nên tiêu hủy Chiếc nhẫn, nhưng thực sự Isildur và Elrond không hề cùng nhau vào trong lòng núi Doom như trong hồi tưởng của Elrond khi nói chuyện với Gandalf trong phim.
Phần đầu của bộ phim đã được rút gọn và nói chung là có những thiếu sót. Khoảng thời gian từ khi Gandalf để Chiếc nhẫn lại cho Frodo tới lúc ông quay lại để tiết lộ bí mật về nó là 17 năm, bộ phim đã rút ngắn lại để điều hoà thời gian hợp lí. Thời gian chuẩn bị của Frodo tại làng Bree là vài tháng cũng được rút xuống còn 1 ngày để tăng kịch tính. Ngay cả khoảng thời gian từ khi Sam và Frodo rời Bag End tới khi họ gặp Merry và Pippin cũng được giảm xuống. Những nhân vật như Tom Bombadil bị loại bỏ nằm giảm sự rắc rối cũng như nhấn mạnh mối đe dọa của Ma Nhẫn. Những chi tiết không cần thiết cũng được loại bỏ nằm dành thời gian cho sự xuất hiện của Saruman, kẻ mà thực tế bắt đầu xuất hiện trong phần dẫn truyện của cuốn Two Towers. Đoạn Gandalf bị bắt cũng được thêm vào những cảnh chiến đấu. Vai trò của Saruman cũng được tăng cường: hắn là kẻ gọi ra trận bão tuyết trên núi Caradhas, cơn bão mà trong truyện là do một linh hồn tạo ra.
Một chi tiết quan trọng đã được thêm và là Aragorn phải vượt qua sự ngờ vực bản thân khi lấy lại ngai vàng. Còn trong tiểu thuyết của Tolkien, anh ta luôn dự định sẽ lên ngôi ngay khi có thể. Aragorn rèn lại thanh kiếm Narsil ngay khi gia nhập Hiệp hội bảo vệ nhẫn, nhưng chi tiết này được hoãn tới phần phim thứ ba: The Lord of the Rings: The Return of the King. Tất cả những thay đổi này là do ý tưởng "phát triển nhân vật" của Peter Jackson, ông tin rằng mọi nhân vật đều phải thay đổi và học hỏi được điều gì đó trong suốt diễn biến của câu truyện. Nhân vật Arwen Undomiel được hiện diện rõ ràng hơn trong bộ phim, thay thế vai trò của Glorfindel trong truyện khi giải cứu Frodo khỏi Ma nhẫn, trong kịch bản đã có những chi tiết cho thấy khả năng chiến đấu của cô. Elrond cũng khá khác biệt so với trong tiểu thuyết; trong bộ phim ông luôn nghi ngờ về khả năng tồn tại của loài người khi không có nhà vua. Jackson đã đưa Hội đồng của Elrond vào việc quyết định số phận Chiếc nhẫn khi chuyển sự kiện này từ một chương tới một phần sớm hơn trong phim.
Một vài chi tiết về Moria cũng được thay đổi. Mặc dầu Hiệp hội chỉ biết những người lùn đã bị giết khi vào tới lăng mộ của Balin, nhưng những nhà làm phim đã dùng phương pháp "báo hiệu" (foreshadowing) thay vì làm đúng như trong truyện. Gandalf đã nói với Gimli rằng không nên đi qua Moria, còn Saruman đã đi vào tâm trí Gandalf rồi lật ra bức ảnh Bulrog trong một cuốn sách của hắn. Những bộ hài cốt của người lùn cũng xuất hiện ngay từ khi Hiệp hội đi vào hầm mỏ Moria.
Cuốn sách kết thúc một cách đơn giản tại giới hạn của sự kịch tính. Còn phần kết của Jackson đã đưa cuộc chiến tới đỉnh điểm khi ông đưa kẻ địch không có tên vào vai Luzt trong kịch bản. Trong tiểu thuyết, cái chết của Boromir được nhắc tới ở một đoạn dẫn của phần hai bộ sách, nhưng trong phim cuộc đụng độ diễn ra theo thứ tự thời gian thực. Thêm vào đoạn kết trước khi phần phim tiếp theo ra mắt, Aragorn đã nhận ra quyết định ra đi của Frodo.

Sản xuất

Jackson bắt đầu làm việc với Christian Rivers từ năm 1997 nằm chuyển tải kịch bản phim thành hình ảnh (storyboard), đồng thời cùng Richard Taylor và Weta Workshop xây dựng Midde-earth. Ông bảo họ tạo nên Middle-earth chân thực nhất có thể, giống như đang dựng lại một địa danh có thật trong lịch sử.
Trong tháng 11, Alan Lee và John Howe trở thành những nhà thiết kế đầu tiên cho loạt phim do có kinh nghiệm trong việc vẽ minh họa cho bộ sách và những khả năng khác. Lee làm việc trong nhóm nghệ thuật với nhiệm vụ tạo ra các địa danh như Rivendell, Isengard, Moria và Lothlórien, đưa các hiệu ứng hình học và phong cách Art Nouveau vào loài tiên và người lùn. Mặc dù Howe cũng góp phần vào việc tạo ra Bag End và Argonarth, ông tập trung vào việc thiết kế áo giáp, thứ mà ông đã dành rất nhiều thời gian nghiên cứu. Weta và nhóm nghệ thuật tiếp tục thiết kế trong khi Grant Major chuyển những thiết kế thành công trình kiến trúc và Dan Hennal tìm kiếm địa điểm để dựng cảnh. Vào ngày 1 tháng 4 năm 1999, Ngila Dickson tham gia với nhiệm vụ thiết kế phục trang. Cùng với 40 thợ may bà đã tạo ra khoảng 19000 bộ y phục, 40 bộ các dạng cho diễn viên và diễn viên đóng thế, làm rách và sờn chúng để tạo cảm giác cũ kĩ.

Các hiệu ứng đặc biệt

The Fellowship of the Ring sử dụng hàng loạt các kĩ xảo máy tính và hiệu ứng đặc biệt trong dựng phim và hóa trang. Một kĩ xảo xuất hiện trong hầu hết các cảnh của phim mà ai cũng nhận ra là chiều cao nhân vật không đúng như thực tế. Elijah Wood, trong vai Frodo, ngoài đời cao 1,68 mét, trong khi nhân vật trong phim chỉ cao khoảng 1,2 mét. Nhiều kĩ thuật khác nhau đã được sử dụng để thu nhỏ chiều cao của các Hobbit và người lùn Gimli (rất may mắn là chiều cao John-Rhys Davies, người đóng vai Gimli, so với các diễn viên đóng Hobbit có tỉ lệ phù hợp với yêu cầu vai diễn, do đó ông không cần đóng một cảnh 3 lần với 3 tỉ lệ khác nhau để ghép thành cảnh chung khi đứng với các Hobbit trên phim, mặc dù ông còn cao hơn cả diễn viên Orlando Bloom). Các diễn viên vẫn được quay với kích cỡ bình thường, nhưng cảnh nền lại có nhiều phiên bản với nhiều kích cỡ khác nhau, do đó diễn viên luôn xuất hiện với kích cỡ phù hợp. Có một cảnh phim Frodo chạy dọc theo một hành lang và theo sau là Gandalf. Elijah Wood và McKellen đã phải quay ở hai phiên bản với kích cỡ khác nhau của hành lang đấy, máy quay lia qua thật nhanh để che giấu sự lắp ghép. Phương pháp "ép phối cảnh" (forced perspective) cũng được dùng tới để những người Hobbit trông như đang đứng cạnh người thường hay tiên cao hơn hẳn. Hoặc đơn giản hơn, diễn viên có thể quỳ xuống và hóa trang một chút để tạo hiệu ứng này.
Để tạo ra trận chiến giữa Liên minh cuối cùng và quân đội của Sauron trong đoạn đầu bộ phim, một hệ thống kĩ xảo CGI phức tạp, có tên là Massive, đã được Stephen Regelous phát triển để tạo ra hàng ngàn "diễn viên ảo" riêng biệt có các hoạt động độc lập. Nó giúp cho quang cảnh trận chiến trở nên chân thực. Trong giai đoạn đầu đã có một vài lỗi nhỏ xảy ra: trong đoạn chiến đấu đầu tiên giữa các nhóm nhân vật, có những nhóm bị lỗi tự đánh lại chính bên mình. Ở một phiên bản thử nghiệm trước đó, những chiến binh ở ngoài rìa chiến trường tự động chạy mất. Không phải họ được lập trình là những kẻ nhát gan, đó là do họ không thấy kẻ địch đâu để chiến đấu và họ bỏ chạy do hướng đi bị lập trình sai; đúng ra họ phải tiến lên trước tới khi đối mặt kẻ địch và chiến đấu.
Jackson rất chú trọng sự hợp lý về mặt sinh học của các sinh vật được tạo ra trên máy tính. Đầu tiên một mô hình lớn được tạo ra rồi được quét lên máy tính để tạo thêm rất nhiều chi tiết về xương và cơ.
Để tạo ra Balrog, Gary Horsfield đã làm một hệ thống mô phỏng chuyển động của ngọn lửa.

Âm nhạc

Các bản nhạc trong phim The Lord of the Rings được Howard Shore soạn và biểu diễn bởi dàn nhạc giao hưởng New Zealand, dàn nhạc London Philharmonic, The London Voices và một vài nghệ sĩ độc tấu. Hai bài hát chính của bộ phim, Aníron và bài hát nền "May it be" ở đoạn kết được Enya sáng tác và biểu diễn. Ngoài ra Shore cũng sáng tác bài hát "In Dreams" và được biểu diễn bởi Edward Ross.

Các giải thưởng

Trong năm 2002, bộ phim giành được 4 giải Oscar và nhận được hơn 13 đề cử. Các danh hiệu đạt được bao gồm: Quay phim xuất sắc nhất (Best Cinematography); Kỹ xảo (Visual Effects); Trang điểm (Makeup) và Nhạc phim hay nhất (Original Music Score). Mặc dù được sự ủng hộ rất lớn từ khán giả, bộ phim vẫn không giành được các giải thưởng được đề cử sau: Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất (Best Supporting Actor) (Ian McKellen); Chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc nhất (Best Art Direction); Đạo diễn xuất sắc nhất (Best Director); Biên tập (Film Editing); Ca khúc trong phim hay nhất (Best Song) (Enya, Nicky Ryan và Roman Ryan với "May it be"); Phim hay nhất (Best Picture); Âm thanh (Sound); Thiết kế trang phục (Costume Design) và Kịch bản chuyển thể hay nhất (Writing Adapted Screenplay).
Bộ phim giành được giải Hugo cho phim ấn tượng nhất năm 2002; giải thưởng phim hay nhất do độc giả tạp chí Empire bình chọn; 5 giải BAFTA bao gồm phim hay nhất; giải thưởng David Lean cho đạo diễn, giải thưởng cho khán giả (do khán giả bầu chọn), hiệu ứng đặc biệt và trang điểm.
Sau khi trình chiếu trên toàn thế giới, bộ phim được đưa vào danh sách 10 phim có doanh thu cao nhất với 871 368 364 USD tiền bán vé.

Phiên bản giới hạn

Vào này 29 tháng 8 năm 2006, một phiên bản DVD của The Fellowship of the Rings được phát hành với số lượng giới hạn. Phiên bản này gồm 2 đĩa: đĩa đầu tiên là một DVD hai mặt (DVD-18) bao gồm phiên bản chiếu rạp lẫn phiên bản mở rộng, khán giả có thể chọn phiên bản muốn xem ở bất cứ mặt nào; đĩa thứ hai là một bộ phim tài liệu về quá trình làm phim.