Trần Thức

Trần Thức (chữ Hán:陳式; bính âm: Chen Shi) là một viên tướng phục vụ dưới trướng của lãnh chúa Lưu Bị trong thời kỳ Tam Quốc của lịch sử Trung Quốc. Trần Thức được biết đến là vị tướng tham gia chiến dịch Hán Trung của quân Thục Hán và Trận Hào Đình của quân Thục.
Con của Trần Thức là sử gia Trần Thọ, tác giả Tam quốc chí.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa

Trong Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, Trần Thức được giới thiệu là nha tướng của Hoàng Trung và tham gia vào chiến dịch Hán Trung và sau đó được thăng chức làm Đại tướng và tham gia vào chiến dịch Bắc phạt của Gia Cát Lượng.

Chiến dịch Hán Trung

Khi Hoàng Trung toan đem quân ra địch, Trần Thức nói rằng: "Tướng quân chớ nên ra vội, tôi xin đi trước xem sao". Hoàng Trung cho Trần Thức dẫn một nghìn quân ra cửa núi bày trận. Hạ Hầu Thượng đến, hai bên đánh nhau chưa đầy vài hiệp, Hạ Hầu Thượng giả vờ thua chạy, Trần Thức đuổi theo. Đi đến nửa đường, bỗng nhiên hai bên sườn núi, đá gỗ quăng xuống không tiến lên được. Trần Thức đang rút về, thì mé sau Hạ Hầu Uyên đã dẫn quân xông ra. Trần Thức không địch nổi, bị Hạ Hầu Uyên bắt sống điệu về trại, nhiều quân sĩ đầu hàng.
Sau đó trong một trận khác Hoàng Trung bắt sống được Hạ Hầu Thượng và đem trao đổi với Trần Thức. hai bên ra một chỗ hang núi rộng rãi, dàn thành trận thế. Hoàng Trung, Hạ Hầu Uyên hai tướng cưỡi ngựa đứng hai bên cửa trận. Trần Thức, Hạ Hầu Thượng, mỗi người chỉ mặc một cái áo ngắn, đứng một bên. Một tiếng trống nổi lên, người nào người nấy chạy về trận ấy. Trong trận sau cùng Hoàng Trung chém xong Hạ Hầu Uyên rồi cùng Trần Thức hai mặt đánh dồn lại. Trương Cáp phải rút chạy.

Chiến dịch Bắc phạt

Trong lần Lục xuất Kỳ Sơn của Gia Cát Lượng, Hậu chủ Lưu Thiện sai đại tướng Trần Thức ra giúp và Gia Cát Lượng lại dẫn quân ra Kỳ Sơn hạ trại. Gia Cát Lượng sai Trần Thức cùng Ngụy Diên, Trương Ngực, Đỗ Quỳnh ra cửa hang Cơ Cốc. Bốn tướng dẫn hai quân kéo ra cửa hang Cơ Đốc. Thì gặp tham mưu là Đặng Chi đến truyền lệnh Gia Cát rằng các tướng ra hang Cơ Cốc phải đề phòng quân Ngụy mai phục, chớ có khinh tiến.
Trần Thức nói: "Thừa tướng sao mà đa nghi thế? Quân Ngụy gặp phải mưa to một dạo, y giáp mất cả, tất nhiên vội về, làm gì có quân phục nữa! Nay quân ta đi gấp đường vào, chắc lấy Kỳ Sơn dễ như không, sao lại không cho đi vội?"
Đặng Chi gàn lại hai ba lần Trần Thức không nghe, tự dẫn năm nghìn quân ra tắt hang Cơ Cốc, Đặng Chi không sao ngăn được, phải trở về báo với Khổng Minh. Trần Thức đi được vài dậm, bỗng nghe một tiếng pháo nổ, quân phục bốn mặt đổ ra. Trần Thức vội vã rút về, thì đã bị quân Ngụy đầy núi tràn hang, vây kín lại. Trần Thức xông xáo cố tháo đường chạy, nhưng cũng không sao ra được nhưng may có Ngụy Diên đến cứu Trần Thức mới chạy thoát được về, năm nghìn quân chỉ còn được bốn năm trăm tên bị thương. Quân Ngụy đuổi theo, may có Trương Ngực, Đỗ Quỳnh đem quân ra tiếp ứng, quân Ngụy mới lui.
Trần Thức, Ngụy Diên hai người hối lại thì không sao được nữa. Đăng Chi về ra mắt Gia Cát, kể lại chuyện Ngụy Diên, Trần Thức. Đang nói chuyện thì ngựa lưu tinh về báo rằng: "Trần Thức tổn mất hơn bốn nghìn người, chỉ còn bốn năm trăm quân mã bị thương đóng ở trong hang". Gia Cát sai Đăng Chi đến Cơ Cốc phủ dụ Trần Thức, phòng có sinh biến và gọi Mã Đại, Vương Bình đến dặn mưu kế và kéo đại quân, lại ra đóng ở Kỳ Sơn. Ngụy Diên, Trần Thức, Đỗ Quỳnh, Trương Ngực vào trướng, lạy phục xuống đất xin lỗi.
Gia Cát Lượng hỏi ai làm tổn thiệt quân sĩ thì Ngụy Diên tố cáo Trần Thức không nghe hiệu lệnh, cố ý vào ngầm cửa hang, đến nỗi có trận thua ấy. Trần Thức bào chữa rằng do Ngụy Diên xui ông ta. Gia Cát Lượng cho rằng Ngụy Diên đến cứu là có công, Trần Thức dám sai tướng lệnh, không lôi thôi và liền sai võ sĩ lôi Trần Thức ra chém rồi treo đầu ở trước trại, để răn các tướng. Gia Cát Lượng chém xong Trần Thức, bàn việc tiến binh.