Hiệp định Phân định Vịnh Bắc Bộ

Hiệp định Phân định Vịnh Bắc Bộ là thoả hiệp ký ngày 25 tháng 12 năm 2000 giữa chính phủ nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa tại Bắc Kinh nhằm xác định biên giới lãnh hải, thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế trong Vịnh Bắc Bộ. Đây là kết quả sau nhiều đợt đàm phán kể từ năm 1973. Hiệp định này thay thế Công ước Pháp-Thanh 1887.

Điểm phân định

Hiệp ước có 11 Điều, trong đó Điều II xác định 21 điểm nối tuần tự từ cửa sông Bắc Luân ra đến cửa Vịnh chia Vịnh Bắc Bộ ra làm hai. Cửa Vịnh lấy đường thẳng từ đảo Cồn Cỏ, tỉnh Quảng Trị, Việt Nam đến mũi Oanh Ca, đảo Hải Nam, Trung Hoa.
Điểm số 01: vĩ độ 21°28'12".5 Bắc, kinh độ 108°06'04".3 Đông
21°28′12,5″B 108°06′4,3″Đ
Điểm số 02: vĩ độ 21°28'01".7 Bắc, kinh độ 108°06'01".6 Đông
21°28′1,7″B 108°06′1,6″Đ
Điểm số 03: vĩ độ 21°27'50".1 Bắc, kinh độ 108°05'57".7 Đông
21°27′50,1″B 108°05′57,7″Đ
Điểm số 04: vĩ độ 21°27'39".5 Bắc, kinh độ 108°05'51".5 Đông
21°27′39,5″B 108°05′51,5″Đ
Điểm số 05: vĩ độ 21°27'28".2 Bắc, kinh độ 108°05'39".9 Đông
21°27′28,2″B 108°05′39,9″Đ
Điểm số 06: vĩ độ 21°27'23".1 Bắc, kinh độ 108°05'38".8 Đông
21°27′23,1″B 108°05′38,8″Đ
Điểm số 07: vĩ dộ 21°27'08".2 Bắc, kinh độ 108°05'43".7 Đông
21°27′8,2″B 108°05′43,7″Đ
Điểm số 08: vĩ độ 21°16'32" Bắc, kinh độ 108°08'05" Đông
21°16′32″B 108°08′5″Đ
Điểm số 09: vĩ độ 21°12'35" Bắc, kinh độ 108°12'31" Đông
21°12′35″B 108°12′31″Đ
Điểm số 10: vĩ độ 20°24'05" Bắc, kinh độ 108°22'45" Đông
20°24′5″B 108°22′45″Đ
Điểm số 11: vĩ độ 19°57'33" Bắc, kinh độ 107°55'47" Đông
19°57′33″B 107°55′47″Đ
Điểm số 12: vĩ độ 19°39'33" Bắc, kinh độ 107°31'40" Đông
19°39′33″B 107°31′40″Đ
Điểm số 13: vĩ độ 19°25'26" Bắc, kinh độ 107°21'00" Đông
19°25′26″B 107°21′0″Đ
Điểm số 14: vĩ độ 19°25'26" Bắc, kinh độ 107°12'43" Đông
19°25′26″B 107°12′43″Đ
Điểm số 15: vĩ độ 19°16'04" Bắc, kinh độ 107°11'23" Đông
19°16′4″B 107°11′23″Đ
Điểm số 16: vĩ độ 19°12'55" Bắc, kinh độ 107°09'34" Đông
19°12′55″B 107°09′34″Đ
Điểm số 17: vĩ độ 18°42'52" Bắc, kinh độ 107°09'34" Đông
18°42′52″B 107°09′34″Đ
Điểm số 18: vĩ độ 18°13'49" Bắc, kinh độ 107°34'00" Đông
18°13′49″B 107°34′0″Đ
Điểm số 19: vĩ độ 18°07'08" Bắc, kinh độ 107°37'34" Đông
18°07′8″B 107°37′34″Đ
Điểm số 20: vĩ độ 18°04'13" Bắc, kinh độ 107°39'09" Đông
18°04′13″B 107°39′9″Đ
Điểm số 21: vĩ độ 17°47'00" Bắc, kinh độ 107°58'00" Đông
17°47′0″B 107°58′0″Đ
Điểm 1 đến 9 phân định lãnh hải; điểm 9 đến 21 chia vùng đặc quyền kinh tế.
Hiệp định được ký bởi đại diện toàn quyền hai nước là Nguyễn Dy Niên (Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam) và Đường Gia Triền (Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc) tại Bắc Kinh vào ngày 25 tháng 12 năm 2000.
Ngày 15 tháng 6 năm 2004, Quốc hội Việt Nam khoá XI thông qua hiệp định và lễ trao đổi văn kiện thư phê chuẩn Hiệp định phân định Vịnh Bắc Bộ diễn ra ngày 30 tháng 6 năm 2004.

Ngư nghiệp

Ngoài việc phân định lãnh hải và vùng đặc quyền kinh tế, chính quyền Bắc Kinh đòi giải quyết vấn đề ngư dân đánh cá trong Vịnh. Kết quả là bản đồng thuận ngư nghiệp (tiếng Anh: Fishery Agreement) đặt ra khu đánh cá chung (Common Fishery Zone) khoảng 30.000 km² trong Vịnh Bắc Bộ. Sự thỏa thuận này có hiệu lực 12 năm lại thêm 3 năm gia hạn.
So sánh hai bản đồng thuận ngư nghiệp Hoa - Nhật ở biển Hoa Đông và Đồng thuân ngư nghiệp Việt - Hoa ở Vịnh Bắc Bộ thì khu đánh cá chung ở Vịnh Bắc Bộ lớn hơn nhiều.

Dư luận

Tuy Hiệp định được ký từ năm 2000 nhưng mãi đến năm 2004 thì chính phủ Việt Nam mới công bố những toạ độ chính xác. Vì thế trong dư luận có sự bất bình, không tán thành hiệp định vì cho rằng chính phủ Việt Nam đã nhượng bộ cho Trung Quốc quá nhiều.
Trong bài viết "Nhìn lại Hiệp định vịnh Bắc Bộ sau 10 năm", Dương Danh Huy (thành viên Quỹ Nghiên cứu Biển Đông) có phân tích 2 quan điểm hiện nay về hiệp ước này: