Em gái mưa

Bối cảnh sáng tác

Mr. Siro, người đã từng sáng tác ca khúc Người từng yêu anh rất sâu nặng (2015) cho Hương Tràm, tiếp tục viết lời và sản xuất "Em gái mưa". Mr. Siro muốn sáng tác riêng "Em gái mưa" cho phù hợp với lứa tuổi của Hương Tràm, vì anh cho rằng "mọi người thường quên đi tuổi đời của cô" kể từ khi nữ ca sĩ khởi nghiệp năm 16 tuổi. Tuy nhiên, theo lời kể của Hương Tràm, bài hát đã được sáng tác từ trước và Mr. Siro muốn tìm một giọng nữ phù hợp để trình bày ca khúc. Anh nhấn mạnh với cô dự án là rất "quan trọng đối với sự nghiệp của anh"; và cuối cùng, cả hai đã cùng hoàn tất "Em gái mưa" trong vòng hai tháng.
"Em gái mưa" là một bản pop ballad mà Mr. Siro đánh giá là "phần hai" của "Lắng nghe nước mắt", đĩa đơn của anh phát hành vào năm 2012. Lời hát ca khúc kể về cô gái có tình cảm với một chàng trai, nhưng anh chỉ xem cô như em gái. "Mình hợp nhau đến như vậy, thế nhưng không phải là yêu. [...] Anh trót vô tình, thương em như là em gái..." được xem là một trong những phần lời nổi bật. Mr. Siro phủ nhận ca từ mà anh viết được lấy cảm hứng dựa trên câu chuyện thật của Hương Tràm. Anh cho rằng mình chưa từng sáng tác ca khúc nào dựa trên những câu chuyện cá nhân của người hát, vì sợ họ sẽ gặp trở ngại khi những trải nghiệm buồn được nhắc tới. "Cuộc sống riêng tư của mình lại rất viên mãn, thế cho nên chỉ có một cách để lấy cảm xúc [sáng tác], đó là cảm giác lo sợ mất đi hạnh phúc mình đang có," anh nói.

Phát hành và tiếp nhận

"Em gái mưa" được chính thức phát hành vào ngày 1 tháng 9 năm 2017. Một đĩa EP cùng tên, kèm theo bài hát và hai ca khúc mới cùng thuộc chủ đề mưa – "Hôm qua mưa" và "Chia tay trong mưa" (song ca cùng ca sĩ Bùi Anh Tuấn) – đã được phát hành vào ba ngày sau đó. Trước khi ra mắt ca khúc, Hương Tràm đã trình bày "Em gái mưa" trong một buổi phát sóng trực tiếp trên Facebook, khiến cho Mr. Siro lo ngại rằng việc ra mắt ngoài dự kiến này sẽ làm bài hát thất bại. Tuy nhiên, sau thành công trong ngày đầu phát hành, vị nhạc sĩ gọi Hương Tràm là một người "có tính toán."
Sau ba tháng ra mắt, "Em gái mưa" đứng vị trí thứ 4 trong danh sách những ca khúc có nhiều lượt nghe nhất năm 2017 của Zing MP3. Vào tháng 3 năm 2018, bài hát đạt 300 triệu lượt nghe và trở thành nhạc phẩm được nghe nhiều nhất trong lịch sử của Zing MP3 và toàn 10 năm nhạc số tại Việt Nam. "Em gái mưa" đã được trao một giải Zing Music Award cho Ca khúc Pop/Ballad được yêu thích nhất, hai giải Làn Sóng Xanh cho Bài hát hiện tượng và Top 10 bài hát (nhạc sĩ) được yêu thích nhất (dành cho Mr. Siro), cùng một giải WeChoice cho Trào lưu thu hút giới trẻ trong năm. Ngoài ra, bài hát còn nhận được đề cử Ca khúc của năm tại Zing Music Awards, đề cử Single của năm tại giải Làn Sóng Xanh và hai đề cử Keeng Young Awards cho hạng mục Ca khúc của năm và Ca khúc nhạc pop.

Video âm nhạc

Video âm nhạc của "Em gái mưa" là một bộ phim ngắn dài 9 phút được thực hiện bởi đạo diễn Kawaii Nguyễn Tuấn Anh và hãng phim của anh, Alien Media. Vị đạo diễn và ê-kíp này từng thực hiện 5 video âm nhạc trước đó của Hương Tràm, bao gồm "Ngốc" (2016) và "Ta còn thuộc về nhau" (2017). Được mô tả là một kịch bản mang nặng ảnh hưởng ngôn tình, nội dung của "Em gái mưa" lấy bối cảnh đầu thập niên 2000 và kể về tình cảm đơn phương của một nữ sinh (thủ vai bởi Thanh Vy) với thầy giáo thực tập (Mai Tài Phến). Hương Tràm muốn hướng "Em gái mưa" đến những khán giả học sinh và sinh viên (cô còn chọn phát hành video cận ngày khai giảng), vì nữ ca sĩ cho rằng nội dung trong những video âm nhạc trước của cô là "quá sâu sắc," "dàn trải" và "khắc khoải."
Ý tưởng cốt truyện video đến từ đạo diễn Tuấn Anh; Hương Tràm đã đồng ý triển khai ý tưởng này sau khi tìm thấy sự tương đồng giữa nhân vật của Tài Phến và bố của cô, nghệ sĩ Tiến Dũng (ông cũng từng là giáo viên thanh nhạc). Ngoài ra, Hương Tràm cũng đã liên lạc với nam ca sĩ Đan Trường để xin phép anh sử dụng ca khúc "Tình đơn phương" trong phần đầu của video. Theo cô, bài hát "Tình đơn phương" và kiểu tóc bổ luống của Tài Phến, đồng thời được lấy cảm hứng từ Đan Trường, xuất hiện nhằm gợi nhớ đến không khí của những năm 2000. Tuấn Anh cho rằng những cảnh quay dưới mưa thật lẫn mưa nhân tạo là khó thực hiện nhất, và giải thích thành công của video là do "ai ai cũng có thể thấy mình trong câu chuyện đó, ai cũng ít nhất một lần yêu đơn phương." Video âm nhạc được ghi hình trong vòng 25 tiếng đồng hồ, với nhiều phân cảnh được quay tại Trường Đại học Sài Gòn.
Sau 6 tháng ra mắt kể từ ngày phát hành 4 tháng 9 năm 2017, "Em gái mưa" thu hút 100 triệu lượt xem trên YouTube. Video đã giúp Hương Tràm nhận được giải thưởng Âm nhạc Cống hiến thứ hai trong sự nghiệp với hạng mục Video âm nhạc của năm. Tại lễ trao giải Zing Music Awards and WeChoice Awards, video cũng nhận đề cử cho các hạng mục tương tự. Theo Aibiz, đơn vị chuyên cung cấp số liệu giám sát việc sử dụng tác phẩm âm nhạc trên các phương tiện thông tin đại chúng tại Việt Nam, "Em gái mưa" là ca khúc được phát nhiều nhất trên truyền hình tháng 11 năm 2017, với tổng cộng 329 lần xuất hiện trên 15 kênh truyền hình. Video âm nhạc "Đừng hỏi em" của ca sĩ Mỹ Tâm, đồng thời cũng được đạo diễn bởi Tuấn Anh, được cô lấy cảm hứng từ nội dung của "Em gái mưa".

Chuyển thể điện ảnh

Vào tháng 11 năm 2017, Tuấn Anh công bố anh sẽ đạo diễn Em gái mưa, bộ phim Việt Nam đầu tiên được chuyển thể từ video âm nhạc. Tài Phến tiếp tục thủ vai diễn cũ của mình trong phiên bản này. Thanh Vy, dù đã ký hợp đồng để tiếp tục tham gia bộ phim, đột ngột từ bỏ vai diễn của mình vào phút chót và sớm được thay thế bởi diễn viên Lê Thùy Linh. Các diễn viên khác tham gia bộ phim bao gồm Việt Hương, Phương Anh Đào, Tiến Vũ và Đan Trường. Riêng Anh Đào và Tiến Vũ từng xuất hiện trong video "Ngốc" và "Ngốc 2 (Hãy để em quên)" của Hương Tràm. Nữ ca sĩ đồng thời cũng thu âm ca khúc "Nhắn gửi thanh xuân" cho album nhạc phim và xuất hiện trong phim trong vai khách mời.
Em gái mưa được công chiếu vào ngày 1 tháng 6 năm 2018, nhưng nhận nhiều phản hồi tiêu cực phê phán kịch bản và nội dung.

Trình diễn trực tiếp và các bản cover

Kể từ khi "Em gái mưa" ra mắt, Hương Tràm đã trình diễn bài hát tại nhiều buổi diễn và chương trình khác nhau. Vào tháng 9 năm 2017, người chiến thắng cuộc thi cover "Em gái mưa", Hiển Vinh, đã cùng cô song ca bản acoustic của bài hát trên chương trình trực tuyến Yeah1 Acoustic Live. Vào tháng 12 cùng năm, cô đã trình diễn ca khúc tại Đêm hữu nghị Việt - Hàn ở Nhà hát Lớn Hà Nội, và cùng ca sĩ Thu Phương trình diễn một bản mash-up bài hát với "Trăng dưới chân mình" trong đêm nhạc Để nhớ một thời ta đã yêu tại Cung văn hóa Hữu nghị Hà Nội. Một tháng sau, hai nữ ca sĩ tiếp tục hát "Em gái mưa" tại lễ trao giải Zing Music Awards 2017 được tổ chức ở Nhà hát Hòa Bình, thành phố Hồ Chí Minh. Vào tháng 5 năm 2018, Hương Tràm song ca bài hát cùng nam ca sĩ Đức Phúc trên sân khấu của Mùa hè Không Độ tại Hồ Chí Minh, và trình diễn solo ca khúc trong một tập talkshow Muôn màu showbiz của đài VTV3. Tại đêm nhạc Một thuở yêu người được tổ chức tại nhà hát Hoà Bình vào tháng 7 cùng năm, nữ ca sĩ đã song ca bài hát cùng Bằng Kiều.
Nghệ sĩ cải lương Bạch Tuyết, ca sĩ Mỹ Linh, Lam Trường, Mr. Siro, Trung Quân, Quốc Thiên và Bùi Anh Tuấn là một số những nghệ sĩ đã trình diễn lại "Em gái mưa". Ngoài hai màn trình diễn song ca của mình cùng Hương Tràm, Thu Phương đã mở màn lễ trao giải Keeng Young Awards, vào tháng 1 năm 2018, bằng một liên khúc gồm nhiều bài hát thành công trong năm, trong đó có "Em gái mưa". Vào tháng 8 năm 2017, Hương Tràm cùng nhạc sĩ Tiên Cookie trở thành cặp huấn luyện viên tham gia mùa thi thứ 5 của chương trình Giọng hát Việt nhí. Mr. Siro đã sáng tác một phiên bản mới của "Em gái mưa" mang tên "Mẹ hãy tin con", dành cho tiết mục trực tiếp ngày 11 tháng 11 năm 2017 của thí sinh Như Ngọc đến từ đội của nữ ca sĩ. Các thí sinh đến từ mùa 5 của chương trình Giọng hát Việt, mùa 2 của chương trình Ai sẽ thành sao và mùa 2 của chương trình Nhạc hội song ca (hát cùng ca sĩ–diễn viên Phương Trinh Jolie) cũng đã cover lại bài hát này. Nữ ca sĩ Orange, người nổi danh từ "Người lạ ơi" (bài hát sáng tác bởi Superbrothers, hát cùng rapper Karik), cũng đã trình bày "Em gái mưa" trong một tập của Giọng ca bất bại phát sóng vào tháng 8 năm 2018. Diễn viên hài Duy Khánh và nữ ca sĩ Hoàng Yến Chibi lần lượt trình diễn các phiên bản nhái lời của ca khúc cho video quảng bá của Điện máy Xanh và Bioré. Các bản nhái khác đến từ những nghệ sĩ hài như Vanh Leg và Huỳnh Lập đồng thời cũng nhận được nhiều sự chú ý.