Lộc Đỉnh kí

Tiêu đề

Lý do đặt tên cho tiêu đề của bộ tiểu thuyết được Kim Dung giới thiệu ngay trong chương đầu tiên của truyện, thông qua việc Lã Lưu Lương dạy con về "lộc"(hươu) và "đỉnh", đây là phép ẩn dụ khi nói đến Trung Nguyên và toàn bộ đế quốc Trung Hoa.
Trong Sử ký, Tư Mã Thiên có viết: "Nhà Tần mất hươu (lộc), cả thiên hạ cùng đuổi". Đây là cách nói tượng trưng cho việc vô số anh hùng hào kiệt thời Tần mạt nói riêng như Lưu Bang, Hạng Vũ,... và trong suốt lịch sử nói chung cùng nổi dậy tranh đoạt chém giết lẫn nhau để giành phần thưởng to lớn nhất - toàn bộ thiên hạ mà nhà Tần đã để mất.
Vào thời nhà Chu, Thiên tử nhà Chu sở hữu chín chiếc đỉnh bằng đồng do Đại Vũ để lại, tượng trưng cho thiên mệnh mà trời cao trao cho nhà Chu để thống trị thiên hạ. Trong sách Tả truyện có viết, thời Định vương nhà Chu, quân Sở đem quân đánh quân Nhung xong lại đóng binh duyệt quân ở biên giới nhà Chu. Định vương sai Vương Tôn Mãn đi ủy lạo quân Sở, vua Sở là Trang vương thấy thế bèn hỏi xem chín đỉnh nhà Chu to nhỏ nặng nhẹ ra sao. Chín đỉnh vốn tượng trưng cho quyền thống trị của Thiên tử, mà vua Sở chỉ là chư hầu lại dám hỏi nặng nhẹ thì trong lòng đã có ý muốn cướp ngôi nhà Chu.
Kể từ đó hai câu: "Đuổi hươu"(Trục lộc) và "Hỏi đỉnh"(Vấn đỉnh) trở thành phép ẩn dụ về việc tranh đoạt thiên hạ và muốn làm hoàng đế. Thông qua câu chuyện của cha con Lã Lưu Lương, Kim Dung cho người đọc biết trước nội dung của bộ tiểu thuyết: xuyên suốt bộ tiểu thuyết nói đến những sự kiện và âm mưu chính trị nhằm tranh giành quyền lực và giang sơn thiên hạ cùng với dã tâm muốn làm hoàng đế. Những hành động của Vi Tiểu Bảo hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp đều có ảnh hưởng đến tiến trình lịch sử Trung Quốc, song song đó là những nhân vật lịch sử có thật. Việc Vi Tiểu Bảo tìm được toàn bộ các bản trong bộ "Tứ thập nhị chương kinh" tượng trưng cho việc thống nhất của Trung Quốc dưới triều đại nhà Thanh thời vua Khang Hi nửa cuối thế kỉ XVII.
Ngoài ra tiêu đề của bộ tiểu thuyết còn đề cập đến bối cảnh lịch sử thời đó, vào thời Thanh sơ, khi mà người Hán vẫn chưa quên được nhà Minh và vẫn còn nhiều người và tổ chức mong muốn đánh đuổi Thát Đát, khôi phục giang sơn cho nhà Minh và người Hán.

Xuất xứ

Trở thành biểu trưng về vận mệnh của vương triều Mãn Thanh, tám bộ "Tứ thập nhị chương kinh" là một bảo vật vô giá trở thành đối tượng săn đuổi, mục tiêu hành động của nhiều cá nhân và tổ chức chính trị trong Lộc Đỉnh ký. "Tứ thập nhị chương kinh" vốn chỉ là một bộ kinh Phật. và được các kỳ chủ quân Bát kỳ người Mãn Châu làm ra tám bản. Năm xưa khi quân Mãn Thanh từ ngoài Sơn Hải quan tiến vào Trung Nguyên, trên đường đi đánh giết cướp bóc, gây ra những vụ thảm sát dã man như Dương Châu thập nhật (chém giết cướp bóc suốt 10 ngày ở Dương Châu), Gia Định tam đồ (thực hiện 3 lần tàn sát cả thành Gia Định),...Vì lúc đó người Mãn không nghĩ sẽ chiếm được giang sơn của người Hán, Nhiếp chính Duệ thân vương Đa Nhĩ Cổn đã cùng 8 vị kỳ chủ thương lượng rồi quyết định vận chuyển số tiền tài bảo vật cướp được lên phía đông bắc Trung Quốc rồi chôn ở dưới chân núi Lộc Đỉnh, phòng hờ lúc người Mãn không giữ nổi giang sơn hay bị người Hán đánh đuổi thì con cháu có thể dựa vào số tài vật đó mà tiếp tục sống. Vị trí đến chỗ kho báu được vẽ vào một tấm da dê, tấm da dê sau đó được cắt thành nhiều mảnh rồi chia ra giấu trong bìa của 8 cuốn "Tứ thập nhị chương kinh", mỗi cuốn được một vị Kỳ chủ Bát kỳ bảo quản.
Bí mật này ngoài hoàng đế Thuận Trị, Hiếu Trang Hoàng thái hậu và Đa Nhĩ Cổn thì không ai khác được biết. Tám vị kỳ chủ đương thời tuy biết nhưng không truyền lại bí mật này cho con cháu. Thay vào đó, họ nói với con cháu rằng trong 8 cuốn kinh có giấu một bí mật trọng đại, dẫn đến "long mạch" của vương triều Đại Thanh. Nếu "long mạch" bị tổn hại thì vận nước của người Mãn Châu cũng sẽ hết. Điều này nhằm ngăn chặn các quý tộc đời sau đi tìm kho báu, thay vào đó họ sẽ dùng tính mạng của mình để bảo vệ bí mật. Hoàng đế Khang Hi biết được điều này nhờ được lão hoàng gia Thuận Trị cho biết khi đi tìm cha ở núi Ngũ Đài. Thuận Trị cũng dặn Khang Hi rằng nếu sau này người Hán có nổi dậy mà đánh được người Mãn ra khỏi quan thì người Mãn đi từ đâu hãy về lại đó. Khang Hi tuy vâng dạ nhưng không cho là đúng. Ông nghĩ rằng giang sơn Đại Thanh thành lập mấy mươi năm đang được củng cố, nếu để người Mãn biết rằng sau lưng có một bảo tàng to lớn như vậy thì vì nghĩ có đường lui người Mãn khi chiến đấu sẽ không hết sức, chính vì thế khả năng bị đánh đuổi càng cao. Khang Hi quyết định tiêu hủy 8 cuốn kinh thư cùng tấm bản đồ, tự đoạn tuyệt đường lui để tướng sĩ dốc lòng chiến đấu bảo vệ giang sơn Đại Thanh. Chính vì quyết định này mà sau này tuy đã lấy được hết tấm bản đồ, Vi Tiểu Bảo vẫn không bị phát giác và bí mật dẫn đến kho tàng vĩnh viễn nằm trong lòng y.
Tuy nhiên, theo lời kể của Đào Hồng Anh, năm xưa sư phụ bà đột nhập vào phủ một vị Kỳ chủ Bát kỳ đã nghe lóm được bí mật. Vị kỳ chủ này say rượu đã tiết lộ bí mật trong kinh thư cho một người tiểu thiếp nghe, người thiếp này vốn là người của Thần Long giáo. Vì thế bí mật này đã lọt ra ngoài, dẫn đến việc vô số cá nhân và tổ chức tranh giành cướp đoạt lẫn nhau như Ngô Tam Quế, Thần Long giáo, Thiên Địa hội, công chúa Trường Bình nhà Minh,.. Một số người thực sự biết được bí mật kho tàng, trong khi một số chỉ muốn tìm và cắt long mạch để đánh đuổi người Mãn. Vi Tiểu Bảo đến cuối truyện đã tìm được đủ 8 bộ kinh và lấy được tấm bản đồ hoàn chỉnh, biết được vị trí kho tàng nằm ngay đất phong của mình là dưới chân núi Lộc Đỉnh, Hắc Long Giang, nhưng y vẫn không truy tìm vì sợ làm đứt long mạch sẽ hại chết người bạn thân là Khang Hi.

Chuyển thể

Có một số chuyển thể sang phim điện ảnh và truyền hình dựa trên Lộc Đỉnh ký; tất cả trong số đó đều thay đổi cốt truyện một phần.