Trục quỷ (vũ trụ học)

"Trục quỷ" là một cái tên được đặt cho sự bất thường trong các quan sát thiên văn của Bức xạ phông vi sóng vũ trụ (CMB). Sự bất thường dường như mang lại cho mặt phẳng của Hệ Mặt trời và do đó, vị trí của Trái đất có ý nghĩa lớn hơn mong đợi - một kết quả chạy ngược với mong đợi từ nguyên tắc Copernican.
Chữ ký bức xạ của phông vi sóng vũ trụ (CMB) trình bày một cái nhìn trực tiếp trên quy mô lớn của vũ trụ có thể được sử dụng để xác định xem vị trí hoặc chuyển động của chúng ta có bất kỳ ý nghĩa đặc biệt nào không. Đã có nhiều công khai về phân tích kết quả từ Máy dò dị hướng vi sóng Wilkinson (WMAP) và nhiệm vụ Planck cho thấy cả hai bất đẳng hướng dự kiến và bất ngờ trong CMB. Chuyển động của hệ mặt trời và hướng của mặt phẳng của đường hoàng đạo được căn chỉnh với các đặc điểm của bầu trời vi sóng, theo suy nghĩ thông thường là do cấu trúc ở rìa của vũ trụ quan sát được. Cụ thể, đối với mặt phẳng hoàng đạo, "nửa trên" của CMB mát hơn một chút so với "nửa dưới"; hơn nữa, các trục tứ cực và bát phân chỉ cách nhau một vài độ và các trục này được căn chỉnh với sự phân chia trên / dưới.

Lawrence Krauss trích dẫn như sau trong một bài viết của Edge.org năm 2006: 
 Nhưng khi bạn nhìn vào bản đồ CMB, bạn cũng thấy rằng cấu trúc được quan sát, trên thực tế, theo một cách kỳ lạ, tương quan với mặt phẳng của trái đất quanh mặt trời. Có phải Copernicus này trở lại ám ảnh chúng ta? Thật điên rồ. Chúng tôi đang nhìn ra toàn bộ vũ trụ. Không có cách nào nên có mối tương quan về cấu trúc với chuyển động của chúng ta về trái đất quanh mặt trời - mặt phẳng của trái đất quanh mặt trời - hoàng đạo. Điều đó sẽ nói rằng chúng ta thực sự là trung tâm của vũ trụ. 
 
Một số dị thường trong bức xạ nền đã được báo cáo phù hợp với mặt phẳng của Hệ mặt trời, điều này mâu thuẫn với nguyên tắc của Copernican bằng cách cho rằng sự liên kết của Hệ mặt trời là đặc biệt. Land và Magueijo năm 2005 đã đặt tên cho sự liên kết này là "trục quỷ" do liên quan đến các mô hình vũ trụ hiện tại, mặc dù một số nghiên cứu sau đó đã chỉ ra các lỗi hệ thống trong việc thu thập dữ liệu đó và theo cách nó xử lý. Các nghiên cứu khác nhau về dữ liệu bất đẳng hướng CMB hoặc xác nhận nguyên lý Copernican, mô hình sự sắp xếp trong vũ trụ không đồng nhất vẫn phù hợp với các nguyên tắc, hoặc cố gắng giải thích chúng là hiện tượng cục bộ. Một số giải thích thay thế này đã được thảo luận bởi Copi cùng các cộng sự, người đã tuyên bố rằng dữ liệu từ vệ tinh Planck có thể làm sáng tỏ đáng kể liệu hướng và sự sắp xếp ưa thích là giả mạo. Sự trùng hợp là một lời giải thích có thể. Nhà khoa học trưởng của WMAP, Charles L. Bennett cho rằng sự trùng hợp và tâm lý con người có liên quan, "Tôi nghĩ có một chút hiệu ứng tâm lý, mọi người muốn tìm thấy những điều khác thường." 
Dữ liệu từ Kính viễn vọng Planck được công bố năm 2013 kể từ đó đã tìm thấy bằng chứng mạnh mẽ hơn cho tính bất đẳng hướng. "Trong một thời gian dài, một phần của cộng đồng đã hy vọng rằng điều này sẽ biến mất, nhưng nó đã không xảy ra", Dominik Schwarz thuộc Đại học Bielefeld ở Đức đã phát biểu.
Không có sự đồng thuận về bản chất của điều này và các dị thường quan sát khác  và ý nghĩa thống kê của chúng là không rõ ràng. Ví dụ, một nghiên cứu bao gồm kết quả nhiệm vụ Planck cho thấy các kỹ thuật che giấu có thể đưa ra các lỗi mà khi tính đến có thể gây ra một số bất thường, bao gồm cả Trục quỷ, không có ý nghĩa thống kê. Một nghiên cứu năm 2016 đã so sánh các mô hình vũ trụ đẳng hướng và dị hướng so với dữ liệu WMAP và Planck và không tìm thấy bằng chứng nào cho dị hướng.
Trục này là chủ đề của phần lớn cuộc thảo luận trong bộ phim tài liệu 2014 The Principle, và hình thành nên cơ sở của cuộc tranh luận tiến triển trong đó.