Thời kỳ Lệnh Hòa

Công bố

Chính phủ Nhật Bản công bố niên hiệu mới trong buổi họp báo được trực tiếp truyền hình, khi Chánh Văn phòng Nội các Suga Yoshihide như thông lệ giơ cao niên hiệu mới bằng chữ Hán. Thủ tướng Abe Shinzō nói rằng Lệnh Hòa thể hiện ý tưởng "văn hóa được khai sinh và nuôi dưỡng bởi những người đến với nhau một cách nhân văn."

Xuất xứ và Ý nghĩa

Chữ Hán "Lệnh Hòa" được lấy từ Vạn diệp tập, hợp tuyển hòa ca (和歌, waka) ra đời hồi thế kỷ VIII dưới thời Nara. Hai chữ này được lấy từ Quyển 5, lời tựa của nhóm 32 bài thơ "Mai hoa ca" (Ume no Hana no Uta từ 815 - 846) như sau:
Hán văn (Văn ngôn văn):
于時、初春令月、氣淑風和、梅披鏡前之粉、蘭薫珮後之香。
Hán-Việt:
Ư thời, sơ xuân lệnh nguyệt, khí thục phong hòa, mai phi kính tiền chi phấn, lan huân bội hậu chi hương.
Diễn giải Hán văn bằng tiếng Nhật:
時 (toki)に (ni)、初 (sho)春 (shun)の (no)令 (rei)月 (getsu)に (ni)し (shi)て (te)、気 (ki)淑 (yo)く (ku)風 (kaze)和 (yawara)ぎ (gi)、梅 (ume)は (wa)鏡 (kyō)前 (zen)の (no)粉 (ko)を (o)披 (hira)き (ki)、蘭 (ran)は (wa)珮 (hai)後 (go)の (no)香 (kō)を (o)薫 (kaora)す (su)。
Dịch nghĩa:
Khi mà, đầu xuân tháng lành,

Khí trong, gió hòa,

Hoa mai nở phấn trắng trước gương,

Hoa lan tỏa hương sau ngọc bội.
Bộ Ngoại giao Nhật Bản giải thích Lệnh Hòa theo nghĩa "hòa hợp tốt lành" nhằm bác bỏ ý kiến diễn giải "Lệnh" theo nghĩa "mệnh lệnh", mặc dù "cách diễn giải Lệnh Hòa này cũng có sai khác so với ý nghĩa chữ Lệnh được dùng trong Vạn diệp tập... xuất xứ của niên hiệu mới của nước Nhật".

Lịch sử và ý nghĩa niên hiệu

Kanji của từ "Reiwa" có nguồn gốc từ Vạn diệp tập (Man'yōshū), một tuyển tập lâu đời nhất của thơ ca Nhật Bản.
Ký tự đầu tiên “Lệnh” ở đây có nghĩa là tốt lành, và ký tự thứ hai "Hòa" có thể được hiểu là hòa bình hoặc hài hòa.
Đây là lần đầu tiên niên hiệu của Thiên hoàng được lấy từ văn học cổ điển Nhật Bản. Tên của các triều đại trước đều sử dụng chữ Hán lấy từ văn học cổ điển Trung Quốc.

Sự kiện

Vua Akihito lên ngôi vào Tháng 1, 1989 khi vua cha Hirohito băng hà. Hiến pháp Nhật Bản sau Thế chiến II quy định nhà vua chỉ mang tính tượng trưng và không có thực quyền tham chính. Tuy nhiên địa vị của hoàng gia vẫn được dân Nhật kính trọng.
Sau hơn 30 năm tại vị, vua Akihito lúc 83 tuổi bất ngờ tuyên cáo với thần dân Nhật Bản vào tháng 8 năm 2018 ý định của ông muốn thoái vị vì lý do tuổi tác và sức khỏe. Lịch sử nền quân chủ Nhật Bản từng chứng kiến vài quân vương chủ động nhường ngôi lúc còn sống nhưng gần đây nhất cũng đã 200 năm trước khi thiên hoàng Kokaku thoái vị năm 1817.
Ý muốn của Nhật hoàng Akihito gây ra thách thức lớn với chính phủ Nhật Bản vì chiếu theo Hiến pháp Nhật Bản soạn năm 1947 thì không có lệ nhà vua từ bỏ ngôi vị khi còn sống. Thái tử Naruhito theo thứ tự sẽ lên ngôi vua nhưng thái tử lại không có con trai. Sự việc đó khiến công luận lại nổi lên tranh cãi về việc cho phép phụ nữ thừa kế ngôi vua vốn bấy lâu thường dành cho nam giới.
Đến Tháng 6, 2018 thì Quốc hội Nhật Bản thông qua đạo luật mở đường cho phép Nhật hoàng Akihito thoái vị, song chưa định ngày để tiến hành việc này. Đạo luật ghi rõ là chỉ áp dụng với vua Akihito mà thôi chứ không phải là thông lệ mới.
Hội đồng Nội chính Hoàng gia Nhật Bản gồm 10 thành viên: Thủ tướng Abe Shinzo, lãnh đạo lưỡng viện quốc hội, chánh án tòa án tối cao, trưởng quan Cơ quan Nội chính Hoàng gia (Cung Nội Sảnh) và 2 người trong hoàng gia liền nhóm họp và định ngày Thái tử Naruhito sẽ đăng quang vào ngày 1 Tháng 5, 2019, mở ra thời kỳ Lệnh Hòa, kết thúc thời kỳ Bình Thành.
Hoàng triều Nhật Bản là chế độ quân chủ lâu đời nhất thế giới với một dòng vua liên tục từ thời huyền sử lập quốc tới nay đã gần 2700 năm.