Truyện tranh

Truyện tranh, là những câu chuyện đã xảy ra trong cuộc sống hay những chuyện được tưởng tượng ra được thể hiện qua những bức tranh có hoặc không kèm lời thoại hay các từ ngữ, câu văn kể chuyện.
Hai dòng truyện tranh ảnh hưởng lớn tới mọi dòng truyện tranh hiện nay là truyện tranh Nhật Bản (Manga) và truyện tranh Âu - Mỹ (Comic). Hiện nay xuất hiện một dòng truyện tranh mới chịu ảnh hưởng của Manga Nhật Bản và đang dần nổi tiếng đó là Truyện tranh Hàn Quốc (Manhwa). Ngoài ra Manhua (mạn họa) của Trung Quốc cũng là một dòng truyện tranh đang chiếm thị phần ngày càng lớn. Và truyện tranh đã được xem là nghệ thuật thứ chín của nhân loại. Nhiều liên hoan cùng các buổi lễ trao giải dành cho truyện tranh đã được tổ chức ở nhiều nơi trên thế giới.
Sylvain Lemay, giảng viên truyện tranh của Canada cho rằng trước đây mọi người cho truyện tranh chỉ thích hợp cho trẻ em, nhưng nay quan niệm này đã thay đổi, đối tượng của truyện tranh đã mở rộng và hướng đến người lớn nhiều hơn. Ở Việt Nam, dòng truyện tranh này cũng từng được khai thác, qua loạt Danh tác Việt Nam của công ty Phan Thị, chuyển thể các tác phẩm văn học nổi tiếng ở Việt Nam sang thể loại truyện tranh.

Lịch sử

Truyện tranh có một lịch sử dài gắn liền với sự phát triển của nhân loại. Lần đầu tiên xuất hiện tại Trung Quốc, truyện tranh chỉ giống như một loại tranh miêu tả những câu chuyện hàng ngày. Truyện tranh ở thời này được vẽ trên những mảnh tre và chúng chỉ dành cho những gia đình giàu có - những người thời bấy giò có đủ tiền để mua truyện tranh. Truyện tranh thời kì đó đã dần bị quên lãng tại Trung Quốc.
Tại Việt Nam truyện tranh cũng đã từng xuất hiện dưới hình thức các tranh dân gian miêu tả lại các tích truyện như Truyện Kiều, Bích Câu Kỳ Ngộ, Thạch Sanh, Tam Quốc Chí…
Truyện tranh thật sự trở nên nổi tiếng khi lần đầu tiên được xuất bản tại Nhật vào thế kỉ 11 bắt nguồn từ những bức biếm hoạ. Từ đó đến nay, truyện tranh Nhật Bản vẫn được coi là số một thế giới với doanh thu khổng lồ hàng năm và sự xuất hiện khắp mọi nơi của nó. Một trong những bộ truyện nổi tiếng nhất là Doraemon của tác giả Fujiko F. Fujio(Hiroshi Fujimoto), mặc dù bộ truyện đã kết thúc nhưng vẫn có hàng triệu người yêu quý và đọc nó.
Hiện tại người Nhật đọc truyện tranh ở khắp mọi nơi, từ bến xe bus, tàu điện ngầm... đến những cửa hàng lớn, nhà xuất bản. Người người đọc truyện tranh trên xe bus, đi dạo và ở công sở. Tất cả các khu phố đều có tiệm sách với các manga thuộc nhiều thể loại khác nhau, cũng như có nơi có các phòng chờ và nhiều người có thể đọc mà không cần mua khi hay cần chờ thứ gì đó.
Ở Châu Âu, truyện tranh xuất hiện vào đầu thế kỉ 19 tại Thuỵ Sĩ và có nhiều bước phát triển. Nổi tiếng nhất là các bộ truyện tranh hài hước của châu Âu nhưng các nhà xuất bản châu Âu lại không chú trọng tìm kiếm tài năng cũng như cốt truyện nên truyện tranh châu Âu chỉ dừng lại ở những bộ chuyện hài hước. Pháp và Bỉ là hai trong những nước nổi tiếng về truyện tranh ở châu Âu.
Từ châu Âu, truyện tranh lan sang cả Châu Mỹ và phát triển mạnh thành đối thủ cạnh tranh của Nhật Bản. Công ty truyện tranh lớn nhất tại Mỹ hiện nay là Marvel Publishing, Inc. Các tác phẩm truyện tranh của công ty này đã được chuyển thành những bộ phim nổi tiếng với doanh thu lớn.

Doanh số

Truyện tranh có ảnh hưởng lớn tới thế giới hiện nay. Chỉ tính riêng doanh thu của truyện tranh Nhật Bản những năm 1990 đã đạt khoảng 6000 tỉ yên(khoảng 1200000 tỉ VND) chưa kể doanh thu của truyện được đăng trên báo. Trên thế giới, bạn có thể thấy hàng nghìn người ăn, ngủ và sống với truyện tranh. Ở châu Á, hàng nghìn người luôn ăn và ngủ cùng manga.
Có thể tìm ra chúng tại các trung tâm thương mại trong thành phố lớn. Những người hâm mộ truyện tranh sẵn sàng "mất ngủ" để chờ phần mới của bộ truyện tranh mà họ yêu thích. Truyện tranh có những tác động tiêu cực lẫn tích cực tới con người nhưng chúng ta không thể phủ nhận rằng truyện tranh đã len lỏi vào mọi nơi mọi chỗ.
Tại một số lễ hội truyện tranh lượng người tham gia mua truyện có thể lên tới hơn nửa triệu người.

Chỉ trích

Về tác hại, dưới góc nhìn của các giáo sư đầu ngành ngôn ngữ học, các nhà báo, nhà văn, ngôn ngữ của trẻ ngay từ đầu đời đã bị ảnh hưởng xấu sẽ dẫn tới những hậu quả lâu dài. Đặc biệt, ngôn ngữ của nhiều truyện mang tính "chợ búa" không chỉ tác động đến việc hành văn mà còn ảnh hưởng xấu đến tâm hồn và nhân cách của người đọc trẻ tuổi (đặc biệt trẻ con).
Ngay tại Nhật Bản, xứ sở của truyện tranh, những mặt trái do tác hại của truyện tranh gây ra cho giới trẻ Nhật Bản cũng không hề nhỏ. nhiều phương tiện thông tin đại chúng của Nhật Bản đã lo ngại khi lên tiếng cảnh báo về những truyện tranh có nội dung không lành mạnh đang ngấm ngầm đục khoét tâm hồn giới trẻ nước này.
Đã có những tranh cãi quyết liệt về giới hạn nào của mức độ bạo lực nên xuất hiện trong các tác phẩm truyện tranh. Và thực tế về sự nổi tiếng của một số bộ truyện tranh có nội dung bạo lực cao độ cho thấy tính lưỡng chuẩn của độc giả khi đánh giá vấn đề này. Ron Goulart chỉ ra rằng những yếu tố bạo lực và phản giáo dục, mà mọi người phàn nàn ở các bộ truyện tranh quá đà, có thể được tìm thấy trong các chương trình truyền hình và truyền thông khác mà mọi người có thể thấy hàng ngày. Nội dung của những chương trình truyền thông các loại thực sự đã đẩy con người đi tới gần đến mức giới hạn và điều này đã châm ngòi cho các cuộc tranh luận về mối tương quan giữa tự do ngôn luận và trách nhiệm của mỗi người. Một ý kiến khác cho rằng hiện tượng này cho thấy độc giả đã "mất cảm giác" trước nạn bạo lực trong truyện tranh. Còn họa sĩ Rick Veitch thì nhận định: một trong những đặc tính của truyện tranh là xuyên phá vào trong bản ngã của mỗi người, nơi tất cả những thứ bị đè nén đều tích chứa trong đó.
Theo PGS.TS Phạm Văn Tình, Viện từ điển và Bách khoa thư, đọc nhiều truyện tranh sẽ tác động sâu sắc đến tư duy của người đọc. Truyện tranh khiến trẻ lười tưởng tượng, điều đó dần dần hình thành thói quen lười suy nghĩ, thích cái có sẵn.
Theo nhà văn Văn Giá, truyện tranh không có lỗi, lỗi là ở người viết loại truyện ấy. Để trẻ em được đọc những cuốn truyện tranh hữu ích thì nhà xuất bản cần chỉnh đốn truyện tranh. Truyện phải cung cấp những truyện có chất lượng cả phần hình lẫn phần lời mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Bên cạnh đó, nhà trường và gia đình cần có những hoạt động khích lệ trẻ đọc những tác phẩm viết về các danh nhân, lịch sử, để tăng vốn hiểu biết, tích lũy vốn ngôn ngữ.