Người Daci

Người Daci(Latin: Daci, tiếng Hy Lạp cổ đại: Δάκοι Dakoi , Δάοι Daoi, Δάκες "Dakes"; ]) là một tộc người Ấn-Âu, có quan hệ rất gần hoặc là một nhánh của người Thracia. Người Daci là cư dân cổ xưa của Dacia (nằm trong khu vực trong và xung quanh dãy núi Carpathia và phía đông tới Biển Đen). Khu vực này bao gồm các nước România và Moldova ngày nay, cũng như các phần của Sarmatia (chủ yếu là ở miền đông Ukraina), Moesia (Đông Serbia, Bắc Bulgaria), Slovakia và Ba Lan. Họ nói tiếng Daci, mà vốn được tin rằng có liên quan chặt chẽ với tiếng Thracia, nhưng họ lại chịu ảnh hưởng văn hóa của người Scythia láng giềng và những kẻ xâm lược người Celt vào thế kỷ thứ 4 trước Công nguyên

Tên gọi

Người Daci (bộ lạc) được gọi là Geta (số nhiều Getae) trong các tác phẩm Hy Lạp cổ đại, và là Dacus (số nhiều Daci) và cũng là Getae trong các tài liệu La Mã; cũng như Dagae và Gaete. Đó là Herodotos là người đầu tiên sử dụng từ Getae, trong tiếng Hy Lạp và Latin, trong các tác phẩm của Caesar, Strabo và Pliny Già, những người này trở thành "dân Dacia" '. Không có nghi ngờ rằng tên gọi Getae và Daci được hoán đổi cho nhau hoặc được sử dụng với một số sự nhầm lẫn bởi những người Hy Lạp  Những nhà thơ Latin, để chỉ người Daci, thường sử dụng tên gọi Getae. Virgilius sử dụng bốn lần tên gọi Getae và một lần là Daci, Lucain gọi ba lần là Getae và hai lần Daci, Horace trích dẫn hai lần Getae và năm lần Daci, Juvenal dùng tên Daci một lần và hai lần Daci... Năm 113 CN, Hadrianus đã sử dụng thuật ngữ Getae để chỉ người DaciaCác nhà sử học đương đại thận trọng hơn và thích sử dụng tên Geto-Dacia. Strabo,đã mô tả người Getae và Dacia như hai dân tộc riêng biệt, mặc dù cùng nguồn gốc bộ lạc, nói rằng họ nói cùng một ngôn ngữ . Sự khác biệt này đề cập đến các vùng họ chiếm đóng . Strabo và Pliny cho rằng cả hai dân tộc đó nói cùng một ngôn ngữ. Có lẽ tên gọi Getae, mà họ ban đầu được biết đến bởi người Hy Lạp trên bờ biển Đen, luôn luôn được giữ lại để sử dụng phổ biến sau này, trong khi đó người Daci, bất kể nguồn gốc của họ thế nào, là các bộ lạc phía Tây, tiếp giáp với người Pannonia, lần đầu tiên được biết đến bởi những người La Mã. Theo Geographica của Strabo, tên ban đầu của người Dacians là Δάοι "Daoi" , . Tên gọi Daoi (một trong các bộ lạc Geto-Dacia cổ xưa ) đã chắc chắn được chấp nhận để chỉ tất cả các cư dân của các nước vẫn chưa bị chinh phục ở phía bắc của sông Danube.
Tên gọi dân tộc học Daci được tìm thấy dưới các dạng khác nhau trong phạm vi nguồn cổ. Người Hy Lạp sử dụng các dạng Δάκοι Dakoi (Strabo , Dio Cassius  và Dioscorides) và Δάοι "Daoi"  (pl. Daoi, sg. Daos(pl. Daoi, sg. DAO). Các dạng Δάοι "Daoi" thường xuyên được sử dụng bởi Stephanus của Byzantium Người Latin sử dụng dạng Davus, Dacus và tạo thành một dạng khác Dacisci (Vopiscus và chữ khắc, , ). tên tương tự thường được sử dụng trong các từ vựng địa lý của Ba Tư cổ đại nơi mà Pliny gọi tên những cư dân ở giữa những người Sogdia,người Dahae (tiếng Hy Lạp Δάσαι, Δάαι, Latin Daci ).
Đến cuối thế kỷ đầu tiên, tất cả các cư dân của vùng đất mà bây giờ hình thành nên Romania đã được biết đến bởi những người La Mã là Daci, với ngoại lệ của một số dân Celt và các bộ lạc Đức, những người tiến đến từ phía tây và của người Sarmatia và những dân tộc có liên quan khác từ phía đông .

Từ nguyên

Tên Daci, Daki,"người Dacia" là một từ dùng để chỉ chung dân tộc này. Dio Cassius xác nhận rằng bản thân họ sử dụng tên đó và người La Mã gọi họ như thế, trong khi người Hy Lạp gọi họ là Getae 
Tên gọi Getae có thể bắt nguồn từ ngôn ngữ Ấn-Âu * guet-bày tỏ, nói chuyện ". Một số học giả coi nó bắt nguồn từ ngôn ngữ Ấn-Âu * DHA-k, với thân từ *dhe-một số người khác nghĩ rằng tên gọi Daci bắt nguồn từ * daca - "con dao, dao găm" hoặc từ một từ tương tự như daos, có nghĩa là "con sói" trong ngôn ngữ có liên quan của người Phrygia .
Giả thuyết khác là "Getae" và "Daci" là hai cái tên Iran của hai nhóm Scythia, những dân cư nói tiếng Iran, đã bị đồng hóa vào nhóm dân cư lớn nói tiếng Thracia sau này được gọi là "Dacia".

Nguồn gốc và chủng tộc

Trong trường hợp này không có văn bản ghi chép lịch sử, nguồn gốc của người Dacia (và Thracia) vẫn còn mơ hồ. Bằng chứng của người Thracia cổ hoặc Daci cổ trong thời kỳ tiền sử phụ thuộc vào phần còn lại của văn hóa vật chất. Nó thường được đề xuất rằng người Dacia cổ hoặc người Thracia cổ đã phát triển từ một hỗn hợp của cư dân bản địa và người Ấn-Âu vào thời điểm người Ấn-Âu cổ bành trướng trong thời đại đồ đồng sớm (3,300-3,000 trước Công Nguyên) cho tới sau này, khoảng năm 1500 trước Công nguyên, đã chinh phục các dân tộc bản địa  Những người bản xứ là nông dân khu vực sông Danube và những người xâm lược thiên niên kỷ thứ 3 trước Công nguyên là những chiến binh-chăn nuôi Kurgan từ thảo nguyên Ukraine-Nga.
Nhánh người phía đông mà đã định cư giữa các con sông Isker, Yantra và Danube được gọi là người Getae và nhóm phía tây của nền văn hóa đã được biết đến như người Dacia. Tất cả họ đều nói một phương ngữ Thracia (Ấn-Âu) và chủ yếu là nông dân trồng ngũ cốc, ngoài ra họ còn khai thác các mỏ vàng, bạc và sau này là sắt.
Giữa thế kỷ 15 -12 trước Công nguyên, nền văn hóa Dacian-Getae đã bị ảnh hưởng bởi các chiến binh thời kỳ đồ đồng Tumulus-Urnfield trên đường di chuyển của họ qua vùng Balkan từ Anatolia .
Khi những người La Tene Celt đến trong thế kỷ 4 trước Công nguyên, người Dacians đang chịu sự ảnh hưởng từ người Scythia .
Alexandros của Macedonia đã tấn công người Getae vào năm 335 TCn ở khu vực hạ lưu sông Danube nhưng vào năm 300TCN, họ đã thành lập một nhà nước, được thành lập trên một nền dân chủ quân sự và bắt đầu một giai đoạn chinh phục 
Càng có nhiều người Celt đến hơn trong thế kỷ 3 trước Công nguyên và trong thế kỷ 1 trước Công nguyên những người Boii đáng sợ đã sai lầm khi cố gắng để chiếm lấy một số vùng đất của người Daci, phía đông của sông Teiss. Người Daci đã đánh đuổi dân Boii qua phía nam sông Danube và ra khỏi lãnh thổ của họ tại thời điểm đó khiến cho người Boii phải từ bỏ và ra đi.

Sự đồng nhất và phân bố

Ở phía Bắc của sông Danube, người Daci đã chiếm một lãnh thổ lớn hơn vùng Dacia của Ptolemy, trải dài giữa Bohemia ở phía Tây và những thác nước của sông Dnepr ở phía Đông, và các sông Pripyat, Vistula, Oder ở miền Bắc và Tây Bắc.
Vào năm 53TCN, Caesar nói rằng lãnh thổ Dacia nằm ở biên giới phía đông của rừng Hercynian. Theo Geografica của Strabo (viết vào khoảng năm 20 CN)), dân Getes (người Geto-Daci) tiếp giáp với người Suevi, sống trong rừng Hercynian. Người Daci sống cả ở hai bên bờ sông Danube 
Theo Agrippa, Dacia được giới hạn bởi biển Baltic ở miền Bắc và Vistula ở phía Tây [66]. Tên và các khu định cư của người dân đã xác định biên giới của Dacia được đưa ra bởi Agrippa ,]. Người Dacia cũng sống Nam của sông Danube.