Chư Sê

Địa lý

Chư Sê cách Pleiku 36 km về phía Bắc. Quốc lộ 14 nối ngã ba Chư Sê với Đăk Lăk, Đăk Nông, Bình Phước, Bình Dương và thành phố Hồ Chí Minh. Từ ngã ba Chư Sê cũng có thể đi theo quốc lộ 7 cũ (nay là quốc lộ 25) đến thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên.
Huyện Chư Sê có diện tích tự nhiên 643km². Dân số là 110.300 người.

Hành chính

Huyện có 1 thị trấn Chư Sê và 14 xã Al Bá, Ayun, Bar Măih, Bờ Ngoong, Chư Pơng, Dun, Hbông, Ia Blang, Ia Glai, Ia Hlốp, Ia Ko, Ia Pal, Ia Tiêm, Kông Htok.

Lịch sử

Ngày 17-8-1981, huyện Chư Sê được thành lập trên cơ sở tách 5 xã: Ia Tiêm, Bờ Ngoong, AI Bá, Hbông, Dun thuộc huyện Mang Yang và 7 xã: Ia Glai, Ia Hlốp, Ia Blang, Ia Hrú, Ia Ko, Ia Le, Nhơn Hòa thuộc huyện Chư Prông.
Khi mới thành lập, huyện Chư Sê có 12 xã: AI Bá, Bờ Ngoong, Dun, Hbông, Ia Blang, Ia Glai, Ia Hlốp, Ia Hrú, Ia Ko, Ia Le, Ia Tiêm, Nhơn Hòa.
Ngày 30-5-1988, tách các làng Tiền Phong 1, Tiền Phong 2, Tiền Phong 3, Glan, Kê, Ngo, Ser của xã Ia Blang và các làng Mỹ Thạch 1, Mỹ Thạch 2, Quốc lộ 25, Tốt Hangring, Tốt Dun Pêu của xã Dun để thành lập thị trấn Chư Sê (thị trấn huyện lỵ).
Năm 1994, thành lập xã Ayun trên cơ sở một phần diện tích và dân số của xã Al Bá.
Ngày 9-11-2000, thành lập xã Ia Phang trên cơ sở 12.710,5 ha diện tích tự nhiên và 5.214 nhân khẩu của xã Nhơn Hòa; thành lập xã Ia Dreng trên cơ sở 2.351,7 ha diện tích tự nhiên và 2.486 nhân khẩu của xã Ia Hrú.
Ngày 16-2-2005, thành lập xã Ia Hla trên cơ sở 12.447 ha diện tích tự nhiên và 2.283 nhân khẩu của xã Ia Ko; thành lập xã Bar Măih trên cơ sở 4.761 ha diện tích tự nhiên và 3.866 nhân khẩu của xã Bờ Ngoong; thành lập xã Chư Pơng trên cơ sở 3.937,50 ha diện tích tự nhiên và 2.872 nhân khẩu của xã Ia Tiêm.
Ngày 21-4-2006, thành lập xã Ia Blứ trên cơ sở 19.114,50 ha diện tích tự nhiên và 4.688 nhân khẩu của xã Ia Le.
Ngày 17-4-2008, chia xã Nhơn Hòa thành thị trấn Nhơn Hòa và xã Chư Don. Thị trấn Nhơn Hòa có 2.100,00 ha diện tích tự nhiên và 10.500 nhân khẩu. Xã Nhơn Hòa còn lại 3.889,50 ha diện tích tự nhiên và 1.840 nhân khẩu và được đổi tên thành xã Chư Don.
Cuối năm 2008, huyện Chư Sê có 2 thị trấn (Chư Sê, Nhơn Hòa) và 19 xã (Al Bá, Ayun, Bar Măih, Bờ Ngoong, Chư Don, Chư Pơng, Dun, Hbông, Ia Blang, Ia Blứ, Ia Dreng, Ia Glai, Ia Hla, Ia Hlốp, Ia Hrú, Ia Ko, Ia Le, Ia Phang, Ia Tiêm).
Ngày 27-8-2009, thành lập xã Ia Rong trên cơ sở điều chỉnh 2.311,18 ha diện tích tự nhiên và 4.518 nhân khẩu của xã Ia Hrú; thành lập xã Ia Pal trên cơ sở điều chỉnh 2.273,28 ha diện tích tự nhiên và 4.755 nhân khẩu của xã Dun; thành lập xã Kông Htok trên cơ sở điều chỉnh 1.107,9 ha diện tích tự nhiên và 908 nhân khẩu của xã Dun; 1.721,84 ha diện tích tự nhiên và 3.404 nhân khẩu của xã Al Bá; xã Ia Hrú còn lại 3.951,31 ha diện tích tự nhiên và 7.199 nhân khẩu, xã Dun còn lại 1.993,64 ha diện tích tự nhiên và 3.462 nhân khẩu và xã Albá còn lại 2.969 ha diện tích tự nhiên và 5.011 nhân khẩu.
Cùng thời điểm chia tách thị trấn Nhơn Hòa và 8 xã: Ia Le, Ia BLứ, Ia Phang, Chư Don, Ia Dreng, Ia Hla, Ia Hrú, Ia Rong để thành lập huyện Chư Pưh. Huyện Chư Pưh có 71.695,02 ha diện tích tự nhiên và 54.890 nhân khẩu; có 9 đơn vị hành chính trực thuộc gồm các xã: Ia Le, Ia BLứ, Ia Phang, Chư Don, Ia Dreng, Ia Hla, Ia Hrú, Ia Rong và thị trấn Nhơn Hoà.
Năm 2015, Bộ Xây dựng công nhận thị trấn Chư Sê là đô thị loại IV.

Quy hoạch

Theo quy hoạch chung đô thị Gia Lai đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050, toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của thị trấn Chư Sê và 4 xã: Chư Pơng, Dun, Ia Glai, Ia Tiêm sẽ được tách ra để thành lập thị xã Chư Sê, gồm 5 phường: Đoàn Kết, Hòa Bình, Quyết Thắng, Thống Nhất, Yên Thái và 4 xã: Chư Pơng, Dun, Ia Glai, Ia Tiêm.