Lương Nữ Oánh

Xuất thân

Ý Hiến Lương hoàng hậu, húy Nữ Oánh (女瑩), quê quán ở Ô Thị, An Định (安定乌氏; nay là Bình Lương, tỉnh Cam Túc). Lương Nữ Oánh xuất thân danh môn, là gia tộc họ Lương hiển hách ở Ôn Thị, cũng là mẫu tộc của Cung Hoài hoàng hậu, sinh mẫu của Hán Hòa Đế. Tằng tổ Bao Thân Mẫn hầu Lương Tủng (梁竦) là sinh phụ của Cung Hoài hoàng hậu, tổ phụ Thừa Thị hầu Lương Ung (梁雍) là em trai của Cung Hoài hậu, do quan hệ thân thích nên làm đến chức Thiếu phủ (少府).
Phụ thân Lương Thương (梁商), lãnh chức Hoàng môn Thị lang (黄门侍郎), kế vị tập tước Thừa Thị hầu (乘氏侯). Trong nhà có 3 anh trai là Lương Ký, Lương Bất Nghi (梁不疑) cùng Lương Mông (梁蒙); ngoài ra còn chị cả Lương Điền (梁田), chị thứ Thuận Liệt hoàng hậu Lương Nạp cùng em gái Lương A Trọng (梁阿重).
Thời điểm Lương Nữ Oánh trưởng thành, nhà họ Lương do có Lương Nạp làm Hoàng hậu đã có đại quyền ngoại thích. Cha bà Thừa Thị hầu Lương Thương khi đó nhậm Đại tướng quân, quyền khuynh thiên hạ. Anh cả của bà là Lương Ký tiếp tục nhậm tước và chức sau khi Lương Thương qua đời, sau đó lại nhận lệnh phù trợ dưới thời Hán Xung Đế rồi Hán Chất Đế, chị bà Lương Nạp cũng trở thành Hoàng thái hậu, lâm triều nhiếp chính. Gia tộc họ Lương khi ấy đã vô cùng hiển hách.

Tấn lập Hoàng hậu

Năm Bản Sơ nguyên niên (146), tháng 6, Hán Chất Đế bị giết hại, năm đó 9 tuổi. Trước đó, Lương Thái hậu vào đầu năm ấy, mùa xuân đã triệu Lễ Ngô hầu Lưu Chí về Lạc Dương. Lưu Chí là tằng tôn của Hán Chương Đế, cháu nội Hà Gian Hiếu vương Lưu Khai (劉開) và là con của Lễ Ngô hầu Lưu Dực (劉翼); Lương Thái hậu dự định gả em gái Lương Nữ Oánh cho Lưu Chí để tăng quan hệ hôn nhân, nào ngờ Lương Ký lại đột ngột độc chết Hán Chất Đế.
Sau khi Hán Chất Đế giá băng, Đại tướng quân Lương Ký áp chế các quan viên, mặc kệ sự phản đối của Tam công đầu triều là Thái úy Lý Cố (李固), Tư đồ Hồ Quảng (胡廣) cùng Tư không Triệu Giới (赵戒) mà ép Lương Thái hậu chọn Lễ Ngô hầu Lưu Chí kế vị. Lương Thái hậu nghe theo Lương Ký để bảo toàn gia tộc, lập Lễ Ngô hầu Lưu Chí đăng vị, tức Hán Hoàn Đế. Lương Thái hậu tiếp tục lâm triều.
Năm Kiến Hòa nguyên niên (147), quan viên thượng tấu Hoàng thái hậu, viết:"Xuân Thu có ghi kỷ Vương hậu, bây giờ đổi lại thành Hoàng hậu. Hiện tại Đại tướng quân có người muội đệ, ưng thiệu thánh thiện. Kết hôn chi tế, hữu mệnh kí tập, nghi bị lễ chương, thời tiến chinh tệ. Xin thượng nghị Tam công, án lễ nghi cử hành". Lương Thái hậu đồng ý, đem cựu lệ khi Hán Huệ Đế sính Hiếu Huệ Trương hoàng hậu khi xưa, lễ vật dùng hoàng kim 20.000 cân, lễ Nạp thái dùng nhạn, bích cùng xe ngựa bốn con cùng đoạn lụa các loại, y theo lễ nghi chỉnh chu. Tháng 6 năm đó Lương Nữ Oánh tiến vào Dịch đình, ngày 18 tháng 8 được lập làm Hoàng hậu.
Khi đó, Lương Thái hậu lâm triều, Đại tướng quân Lương Ký nắm đại quyền, Lương hoàng hậu trong nội cung quyền bá áp chế toàn bộ cung nhân khác. Bà tự quy định chỉ có duy nhất bản thân được diện kiến riêng Hán Hoàn Đế, lại cho dùng các loại phục sức xa hoa, trang trí lộng lẫy, số tiền bà chi dùng cho việc sắm tư trang lên đến mức khổng lồ. Dù là độc chiếm chốn ngự cung, nhưng Lương hoàng hậu vẫn không có con, nên rất đố kỵ với các cung nhân nào hoài thai, thường tìm cách giết đi. Hán Hoàn Đế bất mãn với nhà họ Lương, nhưng vẫn không dám đổ lộ cơn giận, chỉ có thể dần dần xa lánh Lương hoàng hậu.
Năm Diên Hi thứ 2 (159), ngày 9 tháng 8, Hoàng hậu Lương thị vì quá cô đơn và uất ức nên qua đời đột ngột, không rõ bao nhiêu tuổi. Bà được tổ chức lễ an táng với danh dự của một Hoàng hậu với thụy hiệu là Ý Hiến hoàng hậu (懿獻皇后). Ngày 21 tháng 7, an táng vào Ý lăng (懿陵).
Cuối năm đó, Hán Hoàn Đế kết hợp với hoạn quan lật đổ Lương Ký trong một cuộc đảo chính. Cả gia tộc họ Lương bị thảm sát. Ngày 29 tháng 9, ngôi mộ của Lương hoàng hậu tên gọi Ý lăng bị cải thành một ngôi mộ của một Quý nhân, có nghĩa Hán Hoàn Đế tước bỏ danh hiệu Hoàng hậu của bà.