SMS Rheinland

Sĩ quan chỉ huy

Thoạt tiên Rheinland được chỉ huy bởi Đại tá Hải quân (Kapitän zur See) Albert Hopman, từ lúc nó đi vào hoạt động cho đến tháng 8 năm 1910. Ông được thay thế tạm thời bởi Thiếu tá Hải quân (Korvettenkapitän) Wilhelm Bunnemann khi thủy thủ đoàn của con tàu bị cắt giảm nhằm phục vụ cho tàu chiến-tuần dương mới Von der Tann vào tháng 9 năm 1910. Hopman quay lại con tàu vào cuối tháng đó, và chỉ huy cho đến tháng 9 năm 1911. Đại tá Richard Engel thay thế Hopman vào năm 1911 và chỉ huy con tàu cho đến tháng 8 năm 1915, khi ông bàn giao con tàu cho Đại tá Heinrich Rohardt. Ông này phục trong hơn một năm, cho đến tháng 12 năm 1916, khi được thay thế bởi Thiếu tá Theodor von Gorrissen. Gorrissen chỉ huy con tàu cho đến tháng 9 năm 1918, khi ông được thay thế bởi Đại tá Ernst Toussaint, người chỉ huy con tàu trong vòng không đầy một tháng. Trung tá Hải quân (Fregattenkapitän) Friedrich Berger là vị chỉ huy sau cùng của Rheinland, từ tháng 9 năm 1918 cho đến khi con tàu ngừng hoạt động vào ngày 4 tháng 10.

Lịch sử hoạt động

Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy vào ngày 30 tháng 8 năm 1910, Rheinland được đưa đến Wilhelmshaven, nơi một phần đáng kể thủy thủ đoàn được chuyển sang chiếc tàu chiến-tuần dương mới Von der Tann. Sau đợt cơ động hạm đội mùa Thu vào tháng 9, thủy thủ đoàn được bổ sung bởi thành viên của chiếc tiền-dreadnought cũ Zähringen vốn được cho ngừng hoạt động cùng lúc đó. Sau đó Rheinland được phân về Hải đội Thiết giáp I thuộc Hạm đội Biển khơi Đức. Đến tháng 10, hạm đội tiến hành chuyến đi mùa Đông, tiếp nối bằng cuộc thực tập trong tháng 11. Con tàu đã tham gia các chuyến đi mùa Hè đến Na Uy vào tháng 8 của những năm 1911, 1913 và 1914.

Chiến tranh Thế giới thứ nhất

Rheinland tham gia hầu hết các đợt tiến quân của hạm đội vào Bắc Hải trong suốt cuộc chiến. Chiến dịch đầu tiên được tiến hành chủ yếu bởi các tàu chiến-tuần dương dưới quyền Chuẩn Đô đốc Franz von Hipper; các con tàu đã tiến hành bắn phá Scarborough, Hartlepool và Whitby vào ngày 15-16 tháng 12 năm 1914. Một hạm đội chiến trận Đức với 12 thiết giáp hạm dreadnought, trong đó có Rheinland và ba chiếc tàu chị em với nó, cùng tám thiết giáp hạm tiền-dreadnought, nằm trong thành phần hỗ trợ từ xa cho các tàu chiến-tuần dương. Chiều tối ngày 15 tháng 12, chúng đã tiếp cận ở khoảng cách 10 nmi (19 km; 12 mi) với một hải đội biệt lập Anh chỉ bao gồm sáu thiết giáp hạm. Tuy nhiên, các cuộc đụng độ lẻ tẻ trong đêm tối giữa hai lực lượng tàu khu trục hộ tống đối địch đã khiến cho vị Tư lệnh hạm đội Đức, Đô đốc Friedrich von Ingenohl, tin rằng toàn bộ Hạm đội Grand đã được bố trí đối diện với lực lượng của ông. Theo chỉ thị của Kaiser Wilhelm II không mạo hiểm hạm đội một cách không cần thiết, von Ingenohl rút ra khỏi cuộc chiến và quay hạm đội trở về Đức. Một đợt tiến quân của hạm đội vào Dogger Bank diễn ra vào ngày 24 tháng 4 năm 1915. Trong chiến dịch này, xy lanh áp lực cao của động cơ bên mạn phải của Rheinland bị hỏng; công việc sửa chữa kéo dài cho đến ngày 23 tháng 5.

Quay trở lại Bắc Hải

Vào cuối tháng 8, Rheinland cùng phần còn lại của Hạm đội Biển khơi quay trở về nơi neo đậu tại Bắc Hải. Hoạt động tiếp theo được tiến hành là một cuộc càn quét Bắc Hải vào ngày 11-12 tháng 9, cho dù nó kết thúc mà không mang lại kết quả. Một chuyến đi khác được tiếp nối vào ngày 23-24 tháng 10, trong đó Hạm đội Đức không chạm trán với bất kỳ lực lượng Anh nào. Vào ngày 12 tháng 2 năm 1916, Rheinland được đưa vào ụ tàu cho một đợt đại tu rộng rãi kéo dài cho đến ngày 19 tháng 4. Nó quay trở lại hạm đội kịp lúc để tham gia một cuộc tiến quân vô sự khác vào Bắc Hải diễn ra vào ngày 21-22 tháng 4 năm 1916. Một nhiệm vụ bắn phá được tiếp nối hai ngày sau đó: Rheinland tham gia lực lượng thiết giáp hạm hỗ trợ cho các tàu chiến-tuần dương của Hipper khi chúng bắn phá Yarmouth và Lowestoft vào ngày 24-25 tháng 4. Trong chiến dịch này, chiếc tàu chiến-tuần dương Seydlitz bị hư hại do trúng phải một quả thủy lôi Anh và phải quay trở về cảng sớm. Do tầm nhìn kém, chiến dịch nhanh chóng bị triệu hồi trước khi hạm đội Anh có thể can thiệp.

Các hoạt động tiếp theo

Một cuộc tiến quân khác của hạm đội được tiếp nối từ ngày 18 đến ngày 22 tháng 8, trong đó các tàu chiến-tuần dương thuộc Lực lượng Tuần tiễu I dự định bắn phá thị trấn duyên hải Sunderland với ý định thu hút nhằm tiêu diệt các tàu chiến-tuần dương của Đô đốc Beatty. Do chỉ có hai trong số bốn tàu chiến-tuần dương Đức ở trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu, ba thiết giáp hạm dreadnought được điều về Lực lượng Tuần tiễu cho chiến dịch: Markgraf, Großer Kurfürst và chiếc Bayern vừa mới đưa vào hoạt động. Hạm đội Biển khơi, bao gồm Rheinland, được bố trí phía sau hàng chiến trận sẽ theo sau để bảo vệ. Người Anh đã nhận ra kế hoạch của Đức nên cho xuất phát Hạm đội Grand để đối phó. Đến 14 giờ 35 phút, Đô đốc Scheer được cảnh báo về việc Hạm đội Grand đến gần, và vì không sẵn lòng tiếp chiến với toàn bộ Hạm đội Grand chỉ trong vòng 11 tuần sau trận Jutland, đã quay mũi lực lượng của mình rút lui về các cảng Đức.
Rheinland hỗ trợ cho một đợt càn quét bằng tàu phóng lôi vào Bắc Hải trong các ngày 25-26 tháng 9. Sau đó nó tham gia một đợt tiến quân của hạm đội vào ngày 18-20 tháng 10. Sang đầu năm 1917, con tàu đảm trách nhiệm vụ canh phòng tại German Bight. Thủy thủ đoàn tỏ thái độ bất mãn do chất lượng thực phẩm kém trong tháng 7 và tháng 8 năm đó. Con tàu đã không trực tiếp tham gia vào Chiến dịch Albion chống lại lực lượng Nga, nhưng tiếp tục ở lại khu vực Tây Baltic phòng ngừa khả năng một cuộc xâm nhập của lực lượng Anh nhằm hỗ trợ cho đồng minh Nga của họ.

Viễn chinh Phần Lan

Ngày 22 tháng 2 năm 1918, Rheinland cùng Westfalen được phân công như hạt nhân của một Đơn vị Đặc biệt biển Baltic (Sonderverband Ostsee), và được giao nhiệm vụ đi đến Phần Lan hỗ trợ cho các đơn vị Lục quân Đức được bố trí đến đây. Phần Lan đang ở trong một cuộc nội chiến: phe Bạch vệ tìm kiếm một chính phủ bảo thủ không bị ảnh hưởng bởi Liên Xô vừa mới thành lập, trong khi phe Cận vệ Đỏ ưa chuộng chế độ Cộng sản theo kiểu Xô Viết. Ngày 23 tháng 2, Tiểu đoàn Tác chiến 14 được chuyển lên hai con tàu, và vào sáng sớm ngày 24 tháng 2 chúng lên đường hướng đến quần đảo Åland, vốn được chuẩn bị như một căn cứ hoạt động tiền phương, từ đó cảng Hanko sẽ được củng cố, rồi tiếp nối bằng một cuộc tấn công vào chính thủ đô Helsingfors (ngày nay là Helsinki). Lực lượng đặc nhiệm tiến đến quần đảo Åland vào ngày 6 tháng 3, nơi vị chỉ huy của nó trở thành Tư lệnh Hải quân Cấp cao, một vị trí ông tiếp tục giữ cho đến ngày 10 tháng 4.
Vào ngày 11 tháng 4, con tàu khởi hành từ Ålands hướng đến Helsingfors, với ý định tiếp tục đi đến Danzig để tiếp nhiên liệu. Tuy nhiên, trên đường đi nó gặp phải thời tiết sương mù dày đặc, và bị mắc cạn tại đảo Lagskär lúc 07 giờ 30 phút. Hai người đã bị thiệt mạng trong tai nạn này, và con tàu bị hư hại nghiêm trọng; ba phòng nồi hơi bị ngập nước, và vách ngăn lườn tàu bên trong bị xé rách. Các nỗ lực nhằm cho nổi trở lại vào ngày 18-20 tháng 4, có sự hỗ trợ của Posen, đã bị thất bại. Thủy thủ đoàn được cho chuyển đi tạm thời hầu có thể đưa ra hoạt động trở lại chiếc thiết giáp hạm tiền-dreadnought Schlesien. Vào ngày 8 tháng 5, một cần cẩu nổi được gửi đến từ Danzig; các khẩu pháo chính, một số vỏ giáp của tháp pháo cùng vỏ giáp của mũi tàu và thành trì chỉ huy được tháo dỡ. Con tàu được làm nhẹ bớt 6.400 tấn (6.300 tấn Anh; 7.100 tấn thiếu), hơn một phần ba trọng lượng choán nước thông thường; và với sự trợ giúp của các phao nổi, cuối cùng nó cũng nổi trở lại vào ngày 9 tháng 7. Con tàu được kéo đến Mariehamn, nơi một số sửa chữa giới hạn được tiến hành. Vào ngày 24 tháng 7, con tàu lên đường đi Kiel có sự trợ giúp của hai tàu kéo; nó đến nơi ba ngày sau đó. Người ta xác định việc sửa chữa triệt để con tàu là không khả thi, thay vào đó con tàu được cho xuất biên chế vào ngày 4 tháng 10 và được sử dụng như một tàu trại binh tại Kiel.

Số phận

Sau khi Đức thua trận vào tháng 11 năm 1918, một phần đáng kể Hạm đội Biển khơi bị chiếm giữ tại Scapa Flow theo những điều khoản của Thỏa thuận Ngừng bắn. Rheinland và ba chiếc tàu chị em, vốn là những thiết giáp hạm dreadnought cũ nhất của Hải quân Đức, không nằm trong danh sách những con tàu bị lưu giữ, và tiếp tục ở lại các cảng Đức. Đang khi bị chiếm giữ, một bản in của báo The Times đã cung cấp thông tin cho Tư lệnh của Hạm đội Đức, Chuẩn Đô đốc Ludwig von Reuter, rằng Thỏa thuận Ngừng bắn sẽ hết hiệu lực vào giữa trưa ngày 21 tháng 6 năm 1919, thời hạn cuối mà Đức phải ký vào Hiệp định hòa bình. Von Reuter đưa đến kết luận người Anh sẽ tìm cách chiếm hữu các con tàu Đức sau khi Thỏa thuận Ngừng bắn hết hiệu lực. Để ngăn cản điều này, ông quyết định đánh đắm các con tàu của mình vào cơ hội thuận tiện đầu tiên có được. Sáng ngày 21 tháng 6, Hạm đội Anh rời Scapa Flow tiến hành thực tập huấn luyện; và đến 11 giờ 20 phút Reuter truyền mệnh lệnh này đến các con tàu của mình.
Do hậu quả của việc đánh đắm các con tàu tại Scapa Flow, các cường quốc Đồng Minh đòi hỏi sự thay thế cho những chiếc đã bị đánh đắm. Số này bao gồm Rheinland, vốn được rút khỏi Đăng bạ Hải quân Đức vào ngày 5 tháng 11 năm 1919, và sau đó được giao cho các nước Đồng Minh. Con tàu bị bán cho xưởng tháo dỡ tại Dordrecht, Hà Lan dưới hợp đồng "D" vào ngày 28 tháng 6 năm 1920. Nó được kéo đến đây một tháng sau đó, vào ngày 29 tháng 7, nơi công việc tháo dỡ được tiến hành vào cuối năm tiếp theo. Chiếc chuông của Rheinland hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Liên bang ở Dresden.