Trung Quốc tại Thế vận hội

Lần tham dự sớm nhất và khoảng thời gian gián đoạn

Sau sự thành lập nước CHND Trung Hoa vào năm 1949, một đoàn thể thao của nước Trung Quốc mới đã được gửi tới Olympic lần đầu tiên tại Thế vận hội Mùa hè 1952 tổ chức ở Helsinki, Phần Lan; trong đó có tuyển bóng đá nam, tuyển bóng rổ nam và 1 VĐV bơi lội; tổng cộng là 38 nam và 2 nữ (bao gồm cả VĐV và các quan chức). Chỉ VĐV môn bơi đến kịp và tham gia thi đấu chính thức, trong khi đội tuyển bóng đá nam đá giao hữu 2 trận. Đoàn Trung Quốc đã ở lại Helsinki 10 ngày và dự lễ bế mạc. THDQ đã rút khỏi đại hội vào ngày 17 tháng 7 nhằm phản đối quyết định của IOC cho phép các VĐV của cả CHND Trung Hoa và THDQ cùng tranh tài tại Olympic. Vụ việc này đánh dấu cuộc đối đầu giữa "hai nhà nước Trung Quốc" ở Olympic, dẫn đến kết quả là Ủy ban Olympic Trung Quốc rút khỏi IOC vào tháng 8 năm 1958.
Tới những năm 1970, Trung Quốc bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ thông qua cuộc Ngoại giao bóng bàn, và hai nước thiết lập quan hệ chính thức vào ngày 1 tháng 1 năm 1979. Ủy ban Olympic Trung Quốc tái gia nhập IOC vào ngày 25 tháng 10 năm 1979. Ba tháng sau, Trung Quốc tham dự Thế vận hội Mùa đông 1980 ở Lake Placid, Hoa Kỳ sau 28 năm vắng bóng kể từ lần xuất hiện đầu tiên (1952) tại đấu trường thể thao lớn nhất hành tinh. Trung Quốc tẩy chay Thế vận hội Mùa hè 1980 tổ chức ở Moskva, Liên Xô. Từ Thế vận hội Mùa đông 1984 tới nay, Trung Quốc liên tục tham gia các kỳ Thế vận hội Mùa hè và Mùa đông.

Tổng quan

Cho đến 2012, Trung Quốc đã giành được 3/4 tổng số huy chương vàng (152/201) và 2/3 tổng số huy chương (311/473) của 6 môn: bóng bàn, cầu lông, nhảy cầu, thể dục dụng cụ, cử tạ và bắn súng.
Trung Quốc gần đây đã áp đảo về số huy chương vàng thuộc 3 môn kể trên, là bóng bàn, cầu lông và nhảy cầu. Trung Quốc bốn lần đoạt toàn bộ huy chương vàng môn bóng bàn, và một lần đối với môn cầu lông cũng như 3/4 số huy chương vàng môn nhảy cầu tính từ năm 1992.
Tuy nhiên, ưu thế vượt trội tại môn bóng bàn và cầu lông này cũng dẫn tới những hệ lụy. Do tỉ lệ tham gia thấp của các quốc gia không thuộc châu Á, hai môn này có khả năng bị loại khỏi Thế vận hội Mùa hè, giống như trường hợp của bóng chày và bóng mềm.
Song, các VĐV Trung Quốc cũng đã đạt những bước tiến vượt bậc ở những môn thể thao vốn bị xem là còn yếu của nước này. Trong đó, bơi lội là môn có tiềm năng lọt vào top 5 môn có thành tích cao nhất của Trung Quốc thời gian tới.

1984

Trung Quốc đoạt 15 huy chương vàng và xếp ở vị trí thứ 4 tại Thế vận hội Mùa hè 1984 ở Los Angeles. Thành tích có được này một phần do việc Liên Xô và các nước Khối Đông Âu tẩy chay, không dự Thế vận hội này.
Hứa Hải Phong mang về tấm huy chương vàng Olympic đầu tiên cho Trung Quốc với nội dung 50 mét súng ngắn. Sự kiện này đã đem lại niềm hân hoan lớn cho dân tộc Trung Hoa.
Lý Ninh giành 6 huy chương môn thể dục dụng cụ, 3 vàng, 2 bạc và 1 đồng; được người Trung Quốc đặt biệt hiệu "Hoàng tử thể dục dụng cụ". 6 tấm huy chương tại một kỳ Thế vận hội tới nay vẫn là kỷ lục của các VĐV Trung Quốc.
Đội tuyển bóng chuyền nữ Trung Quốc đánh bại tuyển nữ Hoa Kỳ trong trận chung kết và giành tấm huy chương vàng.

1988

Trung Quốc đoạt 5 huy chương vàng và đứng thứ 11 tại Thế vận hội Mùa hè 1988 ở Seoul, Hàn Quốc. Sự sụt giảm thành tích so với kỳ vận hội trước này là bởi Liên Xô và các nước Khối Đông Âu đã quay trở lại sân chơi Olympic.
Lý Mai Tố giành tấm huy chương đầu tiên của Trung Quốc ở môn điền kinh.
Trung Quốc cũng lần đầu tiên giành huy chương môn chèo thuyền: 1 bạc nội dung chèo thuyền bốn người (nữ) và 1 đồng nội dung chèo thuyền tám người (nữ).

1992

Trung Quốc đoạt 16 huy chương vàng và xếp thứ 4 tại Thế vận hội Mùa hè 1992 ở Barcelona, Tây Ban Nha.
Trần Dược Linh giành tấm huy chương vàng điền kinh đầu tiên cho Trung Quốc ở nội dung đi bộ 10 kilômét (nữ).
Các VĐV bơi lội nữ Trung Quốc đã tỏa sáng với 4 vàng và 5 bạc. Nhưng 2 năm sau đó, thành công này bị lu mờ vì vụ sử dụng doping của các VĐV bơi Trung Quốc tại ASIAD 1994, dù sự cố này không liên quan tới những người trước đó giành huy chương Olympic Mùa hè 1992.
Đặng Á Bình giành 2 huy chương vàng bóng bàn ở các nội dung đơn và đôi nữ. Chủ tịch IOC Juan Antonio Samaranch đã trao huy chương vàng cho cô sau lời hứa cách đó 1 năm tại Giải vô địch bóng bàn thế giới 1991.
Trang Hiểu Nham giành huy chương vàng judo đầu tiên cho Trung Quốc ở hạng cân +72 kg (nữ).
Trương Tiểu Đông giành huy chương bạc - tấm huy chương thuyền buồm đầu tiên của Trung Quốc.
Đội tuyển bóng rổ nữ Trung Quốc thua đội tuyển Thống nhất và có tấm huy chương bạc, cũng là thành tích tốt nhất của Trung Quốc ở môn bóng rổ.

1996

Trung Quốc đoạt 16 huy chương vàng và tiếp tục đứng thứ 4 tại Thế vận hội Mùa hè 1996 ở Atlanta, Hoa Kỳ.
Phục Minh Hà giành 2 huy chương vàng môn nhảy cầu nội dung 3 mét cầu mềm (nữ) và 10 mét cầu cứng (nữ), trở thành VĐV nhảy cầu nữ đầu tiên lập được kỳ tích này kể từ năm 1960.
Đặng Á Bình một lần nữa giành 2 huy chương vàng bóng bàn, là VĐV Trung Quốc đầu tiên bảo vệ thành công 2 chức vô địch với 4 tấm huy chương vàng Olympic. Chủ tịch IOC Juan Antonio Samaranch lại trao huy chương vàng cho cô sau một lời hứa khác nữa cách đó 4 năm, tại Olympic 1992.
Lưu Quốc Lương cũng mang về 2 huy chương vàng bóng bàn ở các nội dung của nam. Trung Quốc lần đầu giành tất cả huy chương vàng môn bóng bàn.
Vương Quân Hà giành vàng nội dung 5000 mét (nữ) và giành bạc nội dung 10000 mét (nữ).
Đội tuyển bóng đá nữ Trung Quốc thua tuyển Hoa Kỳ trong trận chung kết, lấy huy chương bạc - huy chương đầu tiên của Trung Quốc ở môn bóng đá.

2000

Trung Quốc đoạt 28 huy chương vàng và xếp thứ 3 tại Thế vận hội Mùa hè 2000 ở Sydney, Úc.
Vương Nam giành 2 vàng môn bóng bàn. Trung Quốc tiếp tục có được toàn bộ huy chương vàng thuộc môn này.
Trần Trung mang về tấm huy chương vàng taekwondo đầu tiên cho Trung Quốc tại hạng cân +67 kg (nữ).
Khương Thúy Hoa giành huy chương đồng đua xe đạp tính giờ (nữ), đây là tấm huy chương đầu tiên của Trung Quốc ở môn xe đạp.
Các tuyển bóng chuyền, bóng đá Trung Quốc đều không lọt vào bán kết.

2004

Trung Quốc đoạt 32 huy chương vàng và xếp thứ 2 tại Thế vận hội Mùa hè 2004 ở Athens, Hy Lạp.
Lưu Tường trở thành vận động viên nam đầu tiên của Trung Quốc giành huy chương tại một nội dung chạy của Olympic, 110 mét vượt rào, thành tích bằng với kỉ lục thế giới lúc đó là 12.91 giây. Anh trở thành vận động viên cầm cờ cho đoàn Trung Quốc tại lễ bế mạc. Lưu Tường lại phá kỉ lục thế giới vào 2 năm sau ở Lausanne, Thụy Sĩ với thời gian 12.88 giây.
Vương Nghĩa Phu đã tham gia Olympic sáu lần liên tiếp tính tới kỳ vận hội này. Vận động viên này giành vàng nội dung 10 mét súng ngắn hơi; đây là huy chương vàng thứ hai và là tấm huy chương thứ tư của anh tại nội dung này.
Mạnh Quan Lương và Dương Văn Quân mang về tấm huy chương vàng canoeing đầu tiên cho Trung Quốc ở nội dung C-2 500m (nam).
Lý Đình và Tôn Điềm Điềm mang về tấm huy chương vàng quần vợt đầu tiên cho Trung Quốc ở nội dung đôi nữ.
Vương Húc mang về tấm huy chương vàng đấu vật đầu tiên cho Trung Quốc ở nội dung vật tự do hạng cân 72 kg (nữ).
Đội tuyển bóng chuyền nữ Trung Quốc từ thế bị dẫn 0-2 đã lội ngược dòng và đánh bại tuyển nữ của Nga với tỉ số 3-2 ở trận chung kết, qua đó giành tấm huy chương vàng bóng chuyền lần hai sau 20 năm.

2008

Là nước chủ nhà, Trung Quốc đoạt 48 huy chương vàng, 21 huy chương bạc và 29 huy chương đồng, tất cả là 98 huy chương, xếp thứ nhất tại Thế vận hội Mùa hè 2008 ở Bắc Kinh.
Quách Tinh Tinh giành 2 huy chương vàng nhảy cầu, trở thành vận động viên nhảy cầu nữ Trung Quốc đầu tiên bảo vệ thành công ngôi đầu ở hai nội dung cô đã tham gia.
Trương Di Ninh giành 2 huy chương vàng bóng bàn, là vận động viên bóng bàn thứ hai của Trung Quốc bảo vệ thành công vị trí quán quân ở hai nội dung đã tham dự, sau Đặng Á Bình.
Mã Lâm cũng mang về 2 huy chương vàng bóng bàn nội dung nam. Đoàn Trung Quốc lần thứ 3 có được toàn bộ 4 vàng của môn bóng bàn tại Olympic.
Trọng Mãn đoạt tấm huy chương vàng đầu tiên của Trung Quốc môn đấu kiếm nam với nội dung kiếm chém, 24 năm sau khi Loan Cúc Kiệt mang về tấm huy chương vàng đấu kiếm nữ đầu tiên (1984).
Trương Quyên Quyên giành huy chương vàng đầu tiên cho Trung Quốc môn bắn cung nội dung đơn nữ, chấm dứt vị thế số một của Hàn Quốc trong một thời gian khá dài trước đó ở môn này.
Trâu Thị Minh và Trương Tiểu Bình mang về các tấm huy chương vàng đầu tiên của Trung Quốc môn quyền Anh, nội dung dành cho nam.
Ân Kiếm giành huy chương vàng đầu tiên cho Trung Quốc môn thuyền buồm, nội dung ván lướt có buồm (nữ).
Trung Quốc có được huy chương vàng chèo thuyền đầu tiên nội dung bốn mái chèo đôi (nữ).
Các vận động viên thể dục dụng cụ Trung Quốc giành được 11 vàng, đây là thành tích tốt nhất trong lịch sử. Trâu Khải mang về 3 tấm huy chương vàng (1 nội dung đồng đội, 2 nội dung cá nhân).
Ngôi sao hàng đầu của Trung Quốc, Lưu Tường, rút khỏi vòng thi đấu đầu tiên nội dung 110m vượt rào với lý do chấn thương.

2012

Trung Quốc đoạt 38 huy chương vàng và xếp thứ 2 tại Thế vận hội Mùa hè 2012 ở Luân Đôn, Anh.
Tôn Dương, lúc đó đang nắm giữ kỷ lục thế giới nội dung bơi tự do 1500 mét (nam), trở thành VĐV bơi lội Trung Quốc đầu tiên giành vàng tại đấu trường Thế vận hội. Anh mang về các tấm huy chương vàng bơi tự do 400 mét (nam) và bơi tự do 1500 mét (nam), lần lượt phá kỷ lục Olympic và kỷ lục thế giới do chính anh thiết lập trước đó.
Diệp Thi Văn trở thành VĐV bơi lội nữ Trung Quốc đầu tiên chinh phục 2 tấm huy chương vàng trong một kỳ Olympic. Chị về nhất các nội dung 200 mét hỗn hợp (nữ) và 400 mét hỗn hợp (nữ), lần lượt phá kỷ lục Olympic và kỷ lục thế giới.
Trần Định giành vàng đi bộ 20 kilômét (nam), là VĐV nam Trung Quốc thứ hai đạt vàng môn điền kinh, sau Lưu Tường (2004).
Trần Nhược Lâm giành 2 vàng nhảy cầu, trở thành VĐV nhảy cầu Trung Quốc thứ hai bảo vệ thành công 2 nội dung Olympic, sau Quách Tinh Tinh.
Ngô Mẫn Hà đoạt vàng 3 mét cầu mềm nghệ thuật (nữ), trở thành VĐV Trung Quốc duy nhất từng giành 3 huy chương vàng trong một nội dung thi đấu. Ngoài ra, chị cũng mang về tấm huy chương vàng 3 mét cầu mềm (nữ); đây là tấm huy chương thứ ba sau 3 lần Ngô Mẫn Hà tham gia nội dung này ở Thế vận hội, các lần trước chị đã có bạc (2004) và đồng (2008).
Trâu Khải mang về 2 tấm huy chương vàng thể dục dụng cụ, là VĐV Trung Quốc duy nhất có 5 tấm huy chương vàng Olympic.
Từ Lị Giai giành vàng thuyền laser radial (nữ), đây là tấm huy chương vàng đầu tiên của Trung Quốc ở nội dung thuộc môn thuyền buồm này. Từ Lị Giai sau đó là VĐV cầm cờ cho đoàn Trung Quốc tại lễ bế mạc.
Lâm Đan giành huy chương vàng đơn nam cầu lông, đồng thời trở thành VĐV đầu tiên bảo vệ thành công danh hiệu vô địch này trong lịch sử thi đấu môn cầu lông của Olympic.
Triệu Vân Lôi giành 2 vàng cầu lông các nội dung đánh đôi, trở thành VĐV duy nhất giành 2 tấm huy chương vàng môn cầu lông trong một kỳ Thế vận hội.
Tào Trung Vinh mang về huy chương bạc năm môn phối hợp hiện đại nội dung của nam, lần đầu tiên Trung Quốc có huy chương ở môn này.
Đội tuyển bóng bàn Trung Quốc lần thứ 4 giành toàn bộ 4 vàng. Tuyển cầu lông Trung Quốc lần đầu giành 5 vàng, nhưng niềm vui lại không được trọn vẹn bởi 2 VĐV tham gia đánh đôi nữ đã bị truất quyền thi đấu do cố tình chơi không đúng phong độ.
Ngôi sao Trung Quốc Lưu Tường tiếp tục rút khỏi vòng đầu nội dung 110 mét vượt rào do chấn thương. Hai trên tổng số ba lần rút thi đấu trong 12 năm sự nghiệp của VĐV này đều vì sức nóng áp lực vòng thứ nhất của đấu trường Olympic.
Các tuyển bóng đá, bóng chuyền đều không vào bán kết.

2016

Trung Quốc đoạt 26 huy chương vàng và xếp thứ 3 tại Thế vận hội Mùa hè 2016 ở Rio de Janeiro, Brasil.
Tôn Dương giành vàng 200 mét bơi tự do (nam), trở thành VĐV bơi lội nam Trung Quốc duy nhất có vàng tại 2 kỳ Olympic.
Cung Kim Kiệt và Chung Thiên Sử mang về huy chương vàng đua xe đạp đầu tiên cho Trung Quốc nội dung đua nước rút đồng đội (nữ).
Phùng San San giành huy chương vàng môn golf đầu tiên cho Trung Quốc.
Đội tuyển bóng chuyền nữ Trung Quốc đã chinh phục được tấm huy chương vàng thứ ba sau 12 năm.

Tổng quan

Trung Quốc đã có huy chương ở 6 trong tổng số 15 môn thi đấu của Thế vận hội Mùa đông. Hầu hết huy chương vàng và một nửa số huy chương thuộc về trượt băng tốc độ cự ly ngắn.

1980-1988

Không giành được huy chương nào.

1992-1998

Diệp Kiều Ba mang về tấm huy chương Thế vận hội Mùa đông đầu tiên cho Trung Quốc môn trượt băng tốc độ.

2002

Dương Dương (A) giành huy chương vàng Thế vận hội Mùa đông đầu tiên cho Trung Quốc môn trượt băng tốc độ cự ly ngắn.

2006

Hàn Hiểu Bằng là VĐV nam đầu tiên giành vàng môn trượt tuyết tự do.

2010

Vương Mông tỏa sáng với 3 vàng môn trượt băng tốc độ cự ly ngắn.
Thân Tuyết và Triệu Hoành Bác cuối cùng đã đạt vàng trượt băng nghệ thuật nội dung đôi sau 4 lần tham gia.

2014

Trương Hồng mang về cho Trung Quốc huy chương vàng đầu tiên môn trượt băng tốc độ.

2018

Lưu Giai Vũ mang về cho Trung Quốc huy chương đầu tiên môn trượt ván trên tuyết.
Võ Đại Tĩnh trở thành VĐV nam đầu tiên của Trung Quốc đoạt ngôi vô địch Thế vận hội môn trượt băng tốc độ cự ly ngắn khi phá kỷ lục thế giới nội dung 500 mét.

Thế vận hội Mùa hè

Do các VĐV Trung Quốc có xu hướng thi đấu hơn một nội dung ở các môn nhảy cầu, thể dục dụng cụ, bóng bàn, bơi lội, và tranh tài môn bắn súng tại hơn một kỳ Thế vận hội, hầu như các VĐV đoạt nhiều huy chương nhất được liệt kê trong ba bảng sau đều thuộc 5 môn này.
Trong 6 môn thể thao khác có khả năng có VĐV nằm trong top giành nhiều huy chương, các môn đấu kiếm và xe đạp có thể sẽ tạo ra bước đột phá; trong khi đó điền kinh, canoeing, chèo thuyền và đua ngựa lại ít hy vọng hơn.