Hoàng Oanh

Phát triển và nổi tiếng

Tốt nghiệp Đại học Văn khoa Sài Gòn với bằng Cử nhân văn chương, tạm gác ước mơ làm nghề dạy học, Hoàng Oanh bước vào con đường ca sĩ chuyên nghiệp, xuất hiện trong nhiều chương trình nhạc và thơ uy tín của đài phát thanh cũng như đài truyền hình Sài Gòn thời bấy giờ: Tiếng Tơ Đồng của Hoàng Trọng, chương trình Phạm Mạnh Cương, Tiếng Hát Đôi Mươi của Nhật Trường, Trường Sơn của Duy Khánh, Nhạc Vàng của Phó Quốc Lân, Tiếng Thùy Dương của Châu Kỳ, Tao Đàn của Đinh Hùng, Tiếng Thơ của Thanh Nam, Ly Tao của Thái Thủy...
Về khía cạnh băng đĩa, cô được đánh giá là một trong những nữ ca sĩ được mời thâu dĩa nhiều nhất thời bấy giờ. Suốt sự nghiệp của mình, cô đã thâu khoảng hơn 200 dĩa với các hãng Asia, Sóng Nhạc, Việt Nam, Sơn Ca, Thiên Thai, Continental v.v… 
Đầu thập niên 60, Hoàng Oanh vượt lên, chói sáng đặc biệt trong dòng nhạc Boléro. Các bản nhạc thâu dĩa đầu tiên của cô trong thời gian nầy vẫn luôn nằm trong danh sách các bản Nhạc Vàng được yêu thích cho đến hiện nay: Sầu Lẻ Bóng (Anh Bằng), Chuyến Tàu Hoàng Hôn (Minh Kỳ - Hoài Linh), Đôi Bóng (Lê Dinh - Anh Bằng), Ai Cho Tôi Tình Yêu (Trúc Phương), Sao Chưa Thấy Hồi Âm (Châu Kỳ), Chuyện Tình Lan Và Điệp 1 (Mạc Phong Linh - Mai Thiết Lĩnh), Cánh Buồm Chuyển Bến (Hoài Linh - Minh Kỳ), Ngày Sau Sẽ Ra Sao (Vân Tùng)…
Cô Hoàng Oanh có lợi thế so với các ca sĩ khác vì cô là ca sĩ chủ lực của Đài phát thanh. Cô có mặt ở hầu hết các ban lớn của Đài, vừa ban nhạc vừa ban ngâm thơ. Ngày đó, Đài phát thanh giữ vai trò phổ biến âm nhạc rộng rãi nhất, hiệu quả nhất, vì Đài phát thanh phủ sóng toàn miền Nam (và ở miền Bắc, có những gia đình vẫn lén mở "đài địch" để nghe được các giọng hát Hoàng Oanh, Thanh Thúy, Nhật Trường...). Ở đâu trên đất nước nầy cũng nghe được dễ dàng, thường xuyên tiếng ca của cô. Vì thế, không lạ khi tiếng hát của cô trở nên quá quen thuộc với công chúng trước 75.
Trong sự nghiệp trình diễn của mình, Hoàng Oanh không trình diễn tại các vũ trường, phòng trà. Cô giải thích điều này như sau: "Hồi nhỏ, Oanh ở với ông cậu rất nghiêm khắc nên ông không cho Oanh hát phòng trà hay vũ trường, thỉnh thoảng chỉ cho hát đại nhạc hội mà thôi."  Người yêu nhạc không được nhìn thấy cô vì cô không hát phòng trà, vũ trường, chỉ vài lần hiếm hoi xuất hiện trên sân khấu Đại nhạc hội. Đến nửa đầu thập niên 60 chưa có Đài truyền hình, người ta không thấy bóng dáng cô đâu. Nếu cô Thanh Thúy là tiếng hát liêu trai thì cô Hoàng Oanh là ca sĩ liêu trai, vì hình bóng của cô ẩn ẩn, hiện hiện. Phần lớn người hâm mộ chỉ nghe tiếng ca mà tưởng tượng ra cô thôi.

Vang danh tại hải ngoại

Rời Việt Nam ngày 28 tháng 4 năm 1975, Hoàng Oanh cùng gia đình kịp thời di tản sang Hoa Kỳ, bỏ cuộc đời hào quang tại Việt Nam để bắt đầu những năm tháng tha hương ở Hải Ngoại. Biến cố 1975 làm mất hết các phần thu thanh và trình diễn của Hoàng Oanh trên các đài phát thanh và truyền hình. Khi ra đi, cô chỉ kịp mang theo một ít tư liệu đến Hoa Kỳ, trong niềm tiếc thương khôn nguôi cho quê hương bỏ lại.
Ban đầu Hoàng Oanh định cư ở một thành phố gần New York, tiểu bang New Jersey, nhưng sau đó cô chuyển về hoạt động tại tiểu bang California. Cô mở trung tâm âm nhạc và vạch cho mình một lối đi: "Làm sao để bảo tồn văn hóa cổ truyền và nuôi dưỡng tâm hồn Việt Nam trong cộng đồng người Việt cũng như trong lớp ca nhạc sĩ trưởng thành ở hải ngoại". 
Giọng hát của cô có nhiều ảnh hưởng đối với thế hệ sau. Nhiều ca sĩ đàn em từng phát biểu với truyền thông rằng cô là thần tượng của họ: Hương Lan, Như Quỳnh, Tâm Đoan, Mai Thiên Vân, Hương Thủy, Hà Thanh Xuân, Bảo Khánh… Cách hát của cô, do vậy sẽ được lan tỏa và tiếp nối đến nhiều năm sau nầy.
Từ khoảng năm 2010, Hoàng Oanh đã được một số khán giả mộ điệu gần xa góp ý để thành lập trang cá nhân trên mạng xã hội Facebook. Từ đây, hình ảnh và thông tin về cô được cập nhật liên tục; đây cũng là nơi cô dùng để giao lưu và chia sẻ với khán giả về những thông tin cá nhân hoặc những hoạt động văn nghệ mà cô sắp tham gia. 
Hoàng Oanh xuất hiện thường xuyên nhất trong loạt chương trình của trung tâm Asia từ năm 1996 đến nay và "Paris by Night" của trung tâm Thúy Nga.
Các màn trình diễn gần đây nhất trên sân khấu có thu hình là:

Nhận định

Hoàng Oanh được đánh giá là một giọng hát đa diện, có khả năng trình diễn tất cả các loại nhạc cũng như lối ngâm. Từ những nét sang trọng, dịu dàng, quý phái của nhạc tiền chiến đến những bản dân ca ba miền, những côi tình tứ quê hương, từ những câu hò mái đẩy miền Trung đến côi vọng cổ miền Nam hay câu "sa mạc", hát ví của miền Bắc. Cô cũng được biết đến là một ca sĩ chuyên hát Thánh ca ở Việt Nam.
Cô là một trong số ít nghệ sĩ có sự nghiệp và đời tư không sóng gió: đi hát, đi học, sống êm đềm trong hạnh phúc gia đình, trong tình thân bằng hữu và trong cảm tình nồng hậu của thính giả; có được nhiều tác phẩm thành công như "Chuyến đò vĩ tuyến", "Anh tiền tuyến em hậu phương", "Một người đi", "Sao chưa thấy hồi âm", "Về đâu mái tóc người thương"...
Là một ca sĩ nổi tiếng và được săn đón, nhưng Hoàng Oanh từ xưa đến nay vẫn luôn dè dặt, khiêm tốn và giữ được phẩm hạnh sáng ngời của mình, đúng như lời nhà văn Hồ Trường An từng nói: "Trong hàng ngũ các nữ ca sĩ nổi tiếng thuở xa xưa chỉ có Lệ Thanh, Thanh Thúy và Hoàng Oanh là nhu mì, khiêm tốn, ngoan hiền và biết tự trọng".
Nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9 đã từng so sánh Hoàng Oanh với Chế Linh để lột tả sự cao đẹp trong nhân cách của cô. Ông nói: "Hoàng Oanh thật là một con người trung hậu, nghĩa là cô nghĩ đến mình và cả đến người khác. Thêm một yếu tố quan trọng nữa là những cuộn băng, những đĩa hát, những CD, một khi cô đã phát hành cô đều lưu giữ lại và gìn giữ cẩn thận như đó là những đứa con tinh thần của cô.
Hoàng Oanh thường trình diễn thể loại nhạc có chất dân ca, những tình khúc Huế, bolero hay nhạc của Trần Thiện Thanh và Trầm Tử Thiêng cùng thể hiện rất nhiều tác phẩm rất thành công như "Mưa trên phố Huế", "Trộm nhìn nhau", "Anh đi chiến dịch" hay "Hai vì sao lạc"... Để vinh danh bà, Trung tâm Asia từng phát hành CD "Truyện ca cổ tích" với phần trình diễn của cô ca chung với bác sĩ Trung Chỉnh trong nhạc phẩm "Hòn Vọng Phu" và những nhạc phẩm khác như "Trầu Cau", "Thiên Thai"... Ngoài ra còn có trường ca "Hội Trùng Dương" hát chung với Thanh Tuyền và Thanh Lan thể hiện rõ nét đặc trưng chất âm đặc biệt của cô.
Hiện nay, Hoàng Oanh vẫn xuất hiện thường xuyên trong các chương trình Paris by Night, Asia cũng như các hoạt động nghệ thuật ở hải ngoại.