Mây trắng bay về

Bối cảnh

Năm 1991, Quốc Trung bắt đầu chính thức cộng tác với Thanh Lam. Họ lập gia đình không lâu sau đó, có hai người con là Thiện Thanh và Đăng Quang vào năm 1995 và 1997. Chính nhờ cộng tác với Quốc Trung và ban nhạc Phương Đông, Thanh Lam đã trở thành ca sĩ đầu tiên của làng nhạc nhẹ Việt Nam có ban nhạc riêng. Họ cùng nhau trở thành người khai phá những show diễn nhạc nhẹ ở Việt Nam với 'Đêm huyền diệu' (1996), 'Thiện thanh' (1996), 'Cho em một ngày' (1997), 'Em và tôi' (1999)... Thanh Lam từ vị trí ca sĩ trẻ tiềm năng đã có trong tay những sản phẩm thành công vang dội và trở thành diva được tấn phong sớm nhất.
Quốc Trung vẫn là người tham gia vào các dự án của Thanh Lam, song anh chưa từng sản xuất hay sáng tác nhiều ca khúc cho cô mà chỉ được biết tới nhiều trong vai trò hòa âm phối khí. Tuy nhiên, tới năm 2001 sau 10 năm chung sống, cuộc hôn nhân giữa họ bắt đầu có nhiều bất đồng không thể hàn gắn. Có lẽ vì thế, họ cùng nhau đi tới thực hiện album duy nhất, như món quà lớn cuối cùng mà Quốc Trung dành tặng Thanh Lam. Cũng vì những lý do riêng của bộ đôi, album dù được hoàn thiện từ năm 2000 song đã buộc phải rời ngày phát hành tới tận cuối năm 2001.

Phát hành và đón nhận của công chúng

Mây trắng bay về được coi là đỉnh cao của sự nghiệp Thanh Lam, là cột mốc chói lọi của bộ đôi giữa cô và Quốc Trung. Tuy nhiên vì nhiều lý do chuyên môn cũng như cá nhân, số lượng phát hành lại khá hạn chế. Không lâu sau khi phát hành album, gia đình Thanh Lam - Quốc Trung chính thức tan vỡ, đánh dấu quãng thời gian gián đoạn tới 10 năm giữa họ về mặt âm nhạc. Thanh Lam để lại nhiều tiếc nuối về cuộc chia tay này: "15 năm với Quốc Trung tôi chỉ có duy nhất Mây trắng bay về, mà lúc ấy chúng tôi trẻ trung, đầy năng lượng, ăm ắp hoài bão, thách thức và ngông cuồng. Nghĩ lại tôi vẫn tiếc, quá phí phạm thời gian cho cả hai... Quốc Trung tài năng, anh ấy đáng lẽ làm được nhiều hơn, tôi rất tiếc cho anh ấy."
Cho dù từng tham gia thực hiện biên tập album đầu tay của Trần Thu Hà mang tên Em về tinh khôi (1999), song phải đến Mây trắng bay về, người yêu nhạc mới thấy được sự xuất hiện ấn tượng của Quốc Trung trong vai trò sáng tác cũng như sản xuất. Đây cũng là tiền đề để anh thực hiện thành công những album xuất sắc khác sau đó, như Ngày không mưa (2001), Khu vườn yên tĩnh (2004), Vòng tròn (2011) của Hồng Nhung hay Giấc mơ tôi (2012) của Uyên Linh. Giải thích về thành công của Mây trắng bay về, nhạc sĩ Dương Thụ nói: "Mây trắng bay về có khuynh hướng world music. Màu sắc Việt Nam và phương Đông trong việc khai thác chất liệu: thang năm âm Bắc Bộ, cách vận hành giai điệu với những quãng đặc thù, âm sắc của bộ gõ dân gian, tiết tấu chèo cộng với âm thanh của dàn nhạc thính phòng và nhạc cụ điện tử, tạo nên sự pha trộn làm nền cho giọng hát Thanh Lam đằm thắm, duyên dáng, mãnh liệt, một Thanh Lam rất Việt Nam mà vẫn hiện đại mới mẻ. Đó có thể là lý do để công chúng nhớ lâu chăng?" Ông cũng đánh giá rất cao phần thể hiện của Thanh Lam các ca khúc của mình: "Lam hát rất nhiều bài của tôi và là người hát đầu tiên.... Và khi Lam hát "Gọi anh", tôi hiểu rằng mình đã gặp thêm một người tri kỷ." Nhạc sĩ Quốc Bảo từng nói rằng: "Đây là đĩa nhạc hay nhất Việt Nam".
Báo Gia đình xã hội mô tả album đầy đặn và kết hợp được những gì tinh tuý nhất của Thanh Lam và Quốc Trung, là viên ngọc sáng có được sau cả một quá trình làm việc. Tuy nhiên họ cũng chỉ ra việc ly hôn đã khiến cho không gian của album bị khép lại. "Thanh Lam lại trở về với bản tính vụng về, không đến đầu đến đũa." BBC viết: "Mỗi lần trình bày một album mới, Thanh Lam đem đến một cảm giác khác cho người nghe, nhưng vẫn giữ được những chất riêng chỉ mình chị có". Tạp chí Đẹp so sánh giữa Nắng lên - album nhạc Lê Minh Sơn, phát hành năm 2004: "Nắng lên là một bước ngoặt, nhưng chưa đủ đẩy Lam lên thêm một nấc mới trong sự nghiệp của mình, không đẩy được Lam cao xa hơn sau những gì đã thực hiện giai đoạn Mây trắng bay về". Báo Cảnh sát toàn cầu phân tích: "...đến thời điểm này nhìn lại, Mây trắng bay về vẫn là một sản phẩm âm nhạc có chất lượng tuyệt hảo nhất của Thanh Lam. Ở đó, toàn bộ tài năng, sở trường của chị được phô diễn. Bản năng và kỹ thuật được hòa trộn hoàn hảo, đủ 'điên' để mê dụ khán giả, nhưng cũng đủ tinh tế để những ai khó tính nhận ra Thanh Lam thực sự đã chín muồi cả trong tâm hồn lẫn giọng hát".
Mây trắng bay về đã trở thành nguồn cảm hứng cho các nghệ sĩ thực hiện những album nhạc theo dạng album chủ đề; như Nhật thực (2002), Khu vườn yên tĩnh (2004), Suối & cỏ (2006), Khởi hành (2014), Gặp tôi mùa rất đông (2014) hay Bản nguyên (2016),...
Năm 2011, album trở thành 1 phần trong chương trình kết hợp giữa Quốc Trung và Thanh Lam, 'Đường xa... Mây trắng', được tổ chức bởi Không gian âm nhạc, đạo diễn bởi Việt Tú. Là sự cộng hưởng của Đường xa vạn dặm và Mây trắng bay về, được đánh giá cao về mặt chuyên môn và cũng đánh dấu sự trở lại hợp tác của bộ đôi nghệ sĩ nổi tiếng của nhạc nhẹ Việt Nam. Chương trình có sự xuất hiện của nhiều nghệ sĩ như Thanh Hoài, Kiều Anh, và đặc biệt của 2 người con chung của gia đình Thanh Lam - Quốc Trung.
Hầu hết các ca khúc trong Mây trắng bay về được phối lại và đưa vào 2 album tuyển tập sau đó của Thanh Lam là Giọt Lam (2006) và Lam xưa (2008).
Kể từ năm 2011, Quốc Trung trực tiếp đạo diễn chương trình Cầm tay mùa hè – lấy tên theo ca khúc mở đầu album. Đây là chương trình thường niên, được tổ chức mỗi năm 1 lần với các nghệ sĩ khách mời như Thanh Lam, Mỹ Linh (cùng ban nhạc Anh Em), Uyên Linh, Tùng Dương, Hà Trần, Phạm Hà Linh,...
Trực tiếp Quốc Trung đã thực hiện việc tái bản và chỉnh âm Mây trắng bay về vào năm 2013 với số lượng cũng hạn chế mặc dù được rất nhiều người hâm mộ quan tâm. Anh nói: "Mây trắng bay về không còn bán trên thị trường dù có rất nhiều lời đề nghị phát hành tiếp... Remastered là một cách để chúng tôi mix lại chất lượng âm thanh tốt hơn. Điều này đáp ứng nhu cầu của người nghe bây giờ, nhưng vẫn giữ lại phần thu âm trước đây của Thanh Lam bởi đó là cảm xúc, không thể thay thế được... Hi vọng đây là món quà cho những người yêu Thanh Lam."

Mây trắng bay về 2: Tự tình

Tự tình là dự án thứ hai kể từ Mây trắng bay về, do Quốc Trung sản xuất từ năm 2013 là sự kết hợp giữa world music và nhạc điện tử. Album bao gồm các ca khúc như "Bụi trời", "Tự tình" (Lưu Thiên Hương); "Tò vò", "Ru hời ru", "Này chân đất ơi" (Lưu Hà An); "Biển cười" (Niels Lan Doky, lời: Trung Kiên); các sáng tác của nhạc sĩ Quốc Trung và Nguyễn Hải Phong. Dự án đã gần được hoàn thiện sau những thử nghiệm thành công với 6 ca khúc tại chương trình Cầm tay mùa hè ngày 4-5 tháng 5 năm 2013, sau đó được giới thiệu trong liveshow Người đàn bà yêu ngày 30 tháng 11 năm 2013, và cuối cùng là trình diễn thử nghiệm Monsoon Music Festival 2014. Ngày 1-2 tháng 12 năm 2018, các ca khúc lần nữa được biểu diễn theo một phong cách mới tại liveshow Bình minh.
Thanh Lam chia sẻ: "Dự án này chúng tôi đã làm xong công việc chọn bài và một số việc khác, tôi chỉ còn đợi anh Trung hòa âm để tôi có thể bước vào phòng thu." Lam cho rằng đĩa nhạc sẽ vượt xa Mây trắng bay về. Tự tình được ấn định phát hành vào ngày 8 tháng 3 năm 2014. Ngày 9 tháng 12 năm 2014, cô thông báo việc sẽ hoàn thiện album khi liveshow Bản tình ca cha viết kết thúc, nhưng tính đến năm 2018 nó vẫn chưa được phát hành.