Vương hoàng hậu (Đường Đức Tông)

Tiểu sử

Chiêu Đức hoàng hậu Vương thị xuất thân nhà quan lại, cha bà là Vương Ngộ (王遇), đang giữ chức Bí thư Giám (秘書監), mẹ là Trịnh thị (郑氏), truy tặng Thành Quốc phu nhân. Trong nhà bà có một người anh em là Vương Quả (王果). Khi Lý Thích vẫn còn là Phụng Tiết quận vương dưới thời Hoàng tằng tổ phụ là Đường Huyền Tông Lý Long Cơ và Hoàng tổ phụ là Đường Túc Tông Lý Hanh, Vương thị nhập phủ làm tần thiếp cho Quận vương. 
Năm Thượng Nguyên thứ 2 (761), Vương thị hạ sinh con trai lớn nhất của Phụng Tiết quận vương Lý Thích là Lý Tụng, từ đó trở đi bà càng được yêu quý hơn, "Đặc thừa sủng dị" (特承宠异) hoặc "Vưu kiến sủng lễ" (尤见宠礼). Năm Bảo Ứng nguyên niên (762), bà lại hạ sinh trưởng nữ cho Lý Quát, tức Đường An công chúa (唐安公主).
Năm Đại Lịch thứ 14 (779), Lý Thích lên ngôi Hoàng đế, tức Đường Đức Tông, Vương thị được sách phong làm Thục phi (淑妃), địa vị cao thứ 2 trong hậu cung chỉ sau Hoàng hậu. Con trai là Lý Tụng được lập làm Thái tử. Bên cạnh đó, Đức Tông truy phong cha của Vương Thục phi, tức Vương Ngộ làm Dương châu Đô đốc, phong anh bà chức Tư mã Mi Châu.

Hoàng hậu và qua đời

Năm Kiến Trung thứ 4 (783), hoàng tộc nhà Đường rời khỏi Trường An tránh bạo loạn, binh biến bởi quân nổi dậy Kinh Nguyên (涇原) đòi ly khai với triều đình. Vương Thục phi mang ngọc tỷ truyền quốc cùng Đức Tông bệ hạ lẩn trốn đến Phụng Thiên (奉天; nay là Hàm Dương, Thiểm Tây). Trong chuyến chạy nạn này, con gái bà là Đường An công chúa bị chết dọc đường. Năm Hưng Nguyên nguyên niên (784), Vương Thục phi cùng Đức Tông quay trở về thành Trường An.
Năm Trinh Nguyên thứ 2 (786), Vương Thục phi lâm trọng bệnh. Ngày 3 tháng 12, Đức Tông hoàng đế lập bà thành Hoàng hậu. Tuy nhiên, 3 ngày sau đó, tức ngày 6 tháng 12, Hoàng hậu Vương thị giá băng tại Lưỡng Nghi điện (兩儀殿), không rõ bao nhiêu tuổi. Về thời gian này có sai dị, vì Tư trị thông giám cùng Tân Đường thư đều ghi:"Tháng 11, Giáp Ngọ, lập Thục phi làm Hoàng hậu. Ngày Đinh Dậu, Hoàng hậu băng", ý là khoảng 3 ngày sau khi bà được lập thì băng thệ. Tuy nhiên, Cựu Đường thư cả mục Đức Tông bản kỷ cùng Hậu phi liệt truyện - Đức Tông Chiêu Đức hoàng hậu Vương thị lại ghi:"Tháng 11, ngày Giáp Ngọ, lập Thục phi Vương thị làm Hoàng hậu. Cùng ngày, băng ở Lưỡng Nghi điện". Điều này ở sách Tân Đường thư cũng chép tương tự ở mục Hậu phi truyện về bà, cho thấy xuất hiện mâu thuẫn. Thời gian bà được sách lập Hoàng hậu, rất có thể là cùng ngày bà mất là ngày Giáp Ngọ, tức ngày 3 tháng 12 dương lịch.
Đức Tông truy tặng thụy hiệu cho bà là Chiêu Đức hoàng hậu (昭德皇后), quan lại mặc phục tang 3 ngày. Đức Tông đối với lễ sách thụy của Vương hoàng hậu rất trịnh trọng, quan đại thần Lý Thư khi soạn sách văn gọi bà là [Đại Hành hoàng hậu] liền cảm thấy không thỏa đáng, Ngô Thông Huyền sửa thành [Tư hậu Vương thị] cũng không phù hợp. Cuối cùng, ông lấy lệ sách văn cho Trưởng Tôn hoàng hậu khi trước, xưng gọi [Hoàng hậu Trưởng Tôn thị], do đó trong sách văn Vương thị là [Hoàng hậu Vương thị], lúc này Đức Tông mới hài lòng. Lúc đầu, Vương hoàng hậu được an táng vào một lăng mộ riêng biệt là Tĩnh lăng (靖陵). Sau khi Đức Tông băng hà năm 805, lăng mộ Vương hoàng hậu mới di chuyển đi, hợp táng ở Sùng lăng (崇陵).
Sau khi bà qua đời, phải đến hơn 1 thế kỷ sau đó, nhà Đường mới có một Hoàng hậu thật sự được sắc phong khi còn sống, đó là Tích Thiện Hà hoàng hậu của Đường Chiêu Tông Lý Diệp. Trong khoảng thời gian hơn 1 thế kỷ đó, các triều đại chỉ có các vị phi tần hậu cung hoặc Hoàng thái hậu được truy phong ngôi Hoàng hậu khi đã qua đời, chứ không có hoàng hậu chính thức nào được sắc phong lúc còn sống.