Chiến dịch Viên

Kế hoạch

Yêu cầu về tổ chức một chiến dịch tấn công theo hướng Viên được Đại bản doanh Bộ Tổng tư lệnh Tối cao Liên Xô (STAVKA) nêu ra trong chỉ thị số 11027 ngày 17 tháng 2 năm 1945 gửi cho các Phương diện quân Ukriana 2 và 3. Việc chuẩn bị cho chiến dịch được dự trù là một tháng, và ngày 15 tháng 3 được dự tính là thời điểm mở màn cuộc tấn công. Tuy nhiên, không lâu sau đó, quân đội Liên Xô nhận được các thông tin về một cuộc tấn công lớn của quân đội Đức Quốc xã rất có thể sẽ xảy ra tại khu vực hồ Balaton và hồ Velence trong một tương lai gần. Trước diễn biến mới này, Đại bản doanh yêu cầu Phương diện quân Ukraina 3 - đơn vị hứng chịu cuộc tấn công của quân Đức - tổ chức một trận địa phòng ngự vững chắc nhằm làm hao mòn và chặn đứng mũi tấn công của quân địch. Việc chuẩn bị chiến dịch Viên vẫn tiếp tục và không bỏ, và việc tấn công Viên sẽ diễn ra ngay sau khi mũi công kích của quân Đức bị chặn đứng. Các sự kiện sau đó chứng minh rằng đây là một quyết định đúng: mũi tấn công của quân Đức vào khu vực hồ Balaton mặc dù đã đột phá được 30 cây số vào phòng tuyến quân đội Liên Xô nhưng về chung cuộc, quân Đức đã thất bại. Hình thái chiến tuyến khiến quân Đức đứng trước nguy cơ bị bao vây, và những tổn thất nặng nề trong cuộc tấn công càng đào sâu sự yếu thế về binh lực của họ so với quân đội Liên Xô.
Theo kế hoạch, mũi tấn công chính của quân đội Liên Xô trong chiến dịch Viên sẽ bao gồm hai gọng kìm nhằm bao vây tiêu diệt Tập đoàn quân xe tăng 6 SS tại khu vực giữa hồ Balaton và hồ Velence. Gọng kìm thứ nhất do Tập đoàn quân cận vệ 4 ở phía Bắc Szekesfehervar đảm nhận và gọng kìm thứ hai do Tập đoàn quân cận vệ 9 ở phía Tây Nam Budapest tổ chức. Sau đó, chủ lực của hai phương diện quân Liên Xô sẽ phát triển tấn công lên Pápa, Sopron và xa hơn nữa, lên khu vực biên giới Áo-Hung. Trong hành tiến tấn công, các tập đoàn quân 26 và 27 (Liên Xô) sẽ tiến về Szombathely và Zalaegerszeg hình thành cụm quân phía Bắc đánh vu hồi vào Nagykanizsa. Các tập đoàn quân số 26 và 27 sẽ tấn công vào giai đoạn sau và góp phần vào việc thanh toán quân địch bị bao vây, chia cắt. Tập đoàn quân 57 (Liên Xô) và Tập đoàn quân Bulgaria 1 ở cánh trái của Phương diện quân Ukraina 3 tấn công ở phía Nam hồ Balaton nhằm đánh chiếm vựa dầu ở trung tâm Nagykanizsa.
Tập đoàn quân số 46 (lúc này đang thuộc quyền chỉ huy của Phương diện quân Ukraina 2), được sự hỗ trợ của Tập đoàn quân xe tăng cận vệ số 6 và hai sư đoàn pháo công kích, sẽ tấn công vào phía Nam của sông Danube vào ngày 17-18 tháng 3, phối hợp với Phương diện quân Ukraina 3 bẻ gãy sức kháng cự của quân Đức và phối hợp tấn công về hướng Gyor. Chiến dịch ban đầu dự kiến không có sự tham gia của Phương diện quân Ukraina 2. Tuy nhiên, Bộ Tổng tham mưu Liên Xô thấy cần phải huy động cánh trái của phương diện quân này vào chiến dịch với hai mục tiêu: thứ nhất là tạo một mũi tấn công vu hồi từ phía Bắc vào Viên, thứ hai là đánh chiếm nguồn dầu mỏ cuối cùng của quân Đức tại Zistersdorf, đẩy chế độ Quốc xã Đức vào tình trạng khủng hoảng nhiên liệu hoàn toàn. Để hoàn thành nhiệm vụ tấn công vào Viên, Giang đoàn Danub cũng được huy động làm nhiệm vụ phối hợp với công binh chuyên chở các đơn vị vượt sông. Ngày 16 tháng 3 năm 1945, STAVKA đồng ý với đề nghị của Bộ Tổng tham mưu Liên Xô và lệnh cho Nguyên soái R. Ya. Malinovsky phải sử dụng Tập đoàn quân 46 (được tăng cường) Quân đoàn cơ giới cận vệ 2 và Quân đoàn xe tăng 23 tấn công vào hướng Đông Bắc Viên.

Mũi tấn công của Phương diện quân Ukraina 3

Tình hình khởi động chiến dịch Viên có một số điểm gần giống với sự khởi động Chiến dịch Budapest diễn ra ngay sau Chiến dịch Debrecen, Phương diện quân Ukraina 3 phải bắt đầu tấn công ngay sau khi cuộc phản công của Tập đoàn quân xe tăng 6 SS (Đức) bị chặn đứng. Tuy nhiên, quân đội Đức Quốc xã vẫn còn những lực lượng dự trữ và các tuyến phòng thủ trên hướng đến Viên. Tuyến thứ nhất từ Veszprém đến Tatabanija (Tatabanya) chạy dọc theo các dãy đồi thấp phía tây hồ Balaton và hồ Velence. Tại tuyến này, Tập đoàn quân xe tăng 6 SS và Quân đoàn xe tăng 3 (Đức) đã tạo ra một tấm "lá chắn thép" gồm các xe tăng hạng nặng được chôn âm dưới đất. Tuyến thứ hai dọc theo sông Rába từ Dier (Gyor) đến Maribor. Tuyến thứ ba dọc theo biên giới Áo - Hung.
Lúc 15 giờ 35 phút ngày 16 tháng 3, sau 35 phút bắn pháo chuẩn bị, hai tập đoàn quân cận vệ 4 và 9 tại cánh phải của Phương diện quân Ukraina 3 đồng loạt triển khai tấn công. Tuy nhiên, với mật độ pháo binh còn thấp (chưa đủ 180 khẩu/km) và xe tăng thưa thớt (cả hai tập đoàn quân cận vệ 4 và 9 chỉ có 197 xe tăng và pháo tự hành), quân đội Liên Xô gặp nhiều khó khăn trước các lá chắn thép của xe tăng Đức. Đến trước khi trời sẩm tối, Phương diện quân Ukraina 3 chỉ đột phá được từ 3 đến 7 km vào trong phòng tuyến của quân Đức và đã để mất thế bất ngờ khi định đột phá nhanh vào khu vực Szekesfehervar để bao vây Tập đoàn quân xe tăng 6 SS (Đức).
Sau một ngày chần chừ vì lo rằng quân Đức còn có khả năng phản công, cuối ngày 16 tháng 3 năm 1945, STAVKA mới ra Chỉ thị số 11040 yêu cầu nguyên soái R. Ya. Malinovsky chuyển thuộc Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 6 cho Nguyên soái F. I. Tolbukhin để tăng tốc độ tấn công. Stavka cũng yêu cầu phải bàn giao đủ hơn 400 xe tăng cùng toàn bộ cơ số đạn dược, nhiên liệu dự trữ của tập đoàn quân này và ngay trong đêm 16 tháng 3, Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 6 phải di chuyển từ Budapest đến khu vực Patka - Koher (???) để tấn công từ phía Bắc hồ Velence. Ban đầu, nguyên soái R. Ya. Malinovsky muốn giữ lại một phần xe tăng cho mình nhưng STAVKA không chấp nhận. Sáng 17 tháng 3, Quân đoàn xe tăng cận vệ 5 bắt đầu xuất phát. Dù đã có gắng hết sức nhưng phải mất hai ngày sau, Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 6 mới tập kết xong cũng như hoàn thành việc trinh sát địa hình. Vì các trận đánh còn kéo dài nên Nguyên soái F. I. Tolbukhin không thể sử dụng các xe tăng một cách mạo hiểm.
Trong khi đó thì mỗi phút chậm trễ của Phương diện quân Ukraina 3, dù là do tình thế bắt buộc, đều được quân đội Đức Quốc xã lợi dụng để đưa viện binh tới gia tăng phòng ngự đồng thời với việc chuẩn bị rút quân. Từ ngày 17 đến ngày 22 tháng 3, sức kháng cự của Tập đoàn quân xe tăng 6 SS (Đức) không giảm đi mà còn dữ dội hơn. Chiến sự bùng nổ ác liệt nhất ở Szekesfehervar, một cứ điểm phòng thủ cực mạnh án ngữ con đường thọc sâu vào hậu cứ của quân Đức ở phía Bắc hồ Balaton. Đến cuối ngày 18 tháng 3, Tập đoàn quân cận vệ 4 (Liên Xô) cũng chỉ tiến thêm được 18 km trên một chính diện rộng 36 km. Sáng 19 tháng 3, Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 6 bắt đầu được tung vào cửa đột phá cùng với Tập đoàn quân cận vệ 9. Tuy nhiên, Tập đoàn quân xe tăng 6 SS (Đức) đã kịp thời tập trung tại khu vực này các sư đoàn xe tăng SS 1, 3, 12 và Sư đoàn bộ binh 256 để ngăn cản các xe tăng Liên Xô. Chiến sự lại tiếp tục bùng nổ với cường độ khốc liệt hơn ở khu vực phía Bắc hồ Velence. Bất chấp hỏa lực của hàng rào xe tăng Đức đặt âm trong các chiến hào, trong ngày 19 tháng 3, Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 6 và Tập đoàn quân cận vệ 9 đã tiến thêm được từ 6 đến 8 km. Ngày 20 tháng 3, các tập đoàn quân 26 và 27 cũng tổ chức tấn công lên hướng Veszprém.
Đứng trước nguy cơ bị bao vây, Bộ chỉ huy tối cao Đức Quốc xã buộc phải cho rút các lực lượng xe tăng chủ lực khỏi khu vực hồ Balaton. Cuối ngày 22 tháng 3, Tập đoàn quân xe tăng 6 SS (Đức) bị Phương diện quân Ukraina 3 dồn vào bờ Bắc hồ Balaton và chỉ còn có thể thoát ra bằng một hành lang hẹp rộng 2,5 cây số nằm trong làn lửa đạn của pháo binh Liên Xô. Tuy nhiên sự chống cự dữ dội và có tổ chức cùng việc rút quân kịp thời đã cứu Tập đoàn quân này khỏi thảm họa bị bao vây tiêu diệt. Phương diện quân Ukraina 3 đã không thực hiện được ý định vây hãm các sư đoàn xe tăng Đức vào lòng chảo và tiêu diệt cụm quân này ở giữa hồ Balaton và hồ Velence.
Trong những ngày sau đó, Phương diện quân Ukraina 3 tiếp tục tấn công tại vùng núi Bakony của Hungary. Trước sức ép lớn của quân đội Liên Xô, quân Đức vội vã rút lui về sông Rába. Tại đây, quân Đức đã chuẩn bị sẵn một phòng tuyến mạnh ở bờ Tây con sông với hy vọng có thể cầm chân quân đội Liên Xô trong một thời gian. Tuy nhiên, đà tiến quân quá nhanh của cánh phải Phương diện quân Ukraina đã khiến kế hoạch của phía Đức Quốc xã không thực hiện được. Hồng quân nhanh chóng tràn qua sông Rába và dồn quân Đức về vùng biên giới Hungary-Áo.
Ngày 23 tháng 3, Đại bản doanh Liên Xô phê chuẩn một kế hoạch tấn công tiếp theo của Phương diện quân Ukraina 3. Theo đó, chủ lực của Phương diện quân (tập đoàn quân cận vệ số 4, 9 và xe tăng cận vệ số 6) tiếp tục phát triển tấn công theo hướng Pápa, Sopron, còn Tập đoàn quân số 26 tấn công vào Szombathely và Tập đoàn quân số 17 tấn công theo hướng Zalaegerszeg. Trong khi đó tập đoàn quân số 57 và tập đoàn quân Bulgaria số 1 dự kiến trong các ngày 5 đến 7 tháng 4 sẽ đoạt lấy khu công nghiệp dầu mỏ Nagykanizsa.
Ngày 25 tháng 3, Phương diện quân Ukraina 2 bắt đầu chiến dịch tấn công Bratislava-Brno, găm giữ một lượng lớn binh lực của Cụm Tập đoàn quân Nam (Đức), không cho chúng được điều đến tăng cường cho khu vực Viên.
Trong một nỗ lực cố chống giữ mặt trận tại khu vực Hungary và Áo, Bộ Tư lệnh Đức Quốc xã quyết định rút bớt một phần binh lực của Cụm Tập đoàn quân E chuyển sang cho Cụm Tập đoàn quân Nam. Đồng thời, một Bộ chỉ huy thống nhất và tập trung cho các đơn vị Đức đóng tại khu vực này cũng được thiết lập: từ ngày 25 tháng 3, quyền chỉ huy Cụm Tập đoàn quân F được giao hẳn cho tư lệnh Cụm Tập đoàn quân E là thượng tướng Alexander Löhr.
Ngày 29 tháng 3, cánh trái của Phương diện quân Ukraina 3 - bao gồm Tập đoàn quân số 7 và Tập đoàn quân Bulgaria số 1 - mở một đợt tấn công theo hướng Nam. Tập đoàn quân số 27 được sự hỗ trợ của Quân đoàn xe tăng số 18 và quân đoàn kỵ binh cận vệ số 5 cũng tấn công vào khu vực cánh sườn và sau lưng của Tập đoàn quân thiết giáp số 2 (Đức). Nhằm mục tiêu bảo vệ khu công nghiệp dầu mỏ Nagykanizsa không bị phá hủy, tư lệnh Phương diện quân Ukraina 3 - Nguyên soái F. I. Tolbukhin - đã tung Quân đoàn kỵ binh cận vệ 5 vào khu vực và yêu cầu đơn vị nhanh chóng tiến vòng ra sau lưng của quân Đức, buộc chúng phải tự động tháo lui. Đây là một hành động mạo hiểm vì Quân đoàn kỵ binh cận vệ 5 phải đối mặt với nhiều thách thức khi băng qua một quãng đường dài đến 70 cây số với địa hình hiểm trở. Tuy nhiên nước cờ táo bạo của F. I. Tolbukhin đã thành công và ngày 2 tháng 4, quân đội Liên Xô-Bulgaria đã hoàn toàn làm chủ vựa dầu Nagykanizsa gần như còn nguyên vẹn.
Ngày 1 tháng 4, Đại bản doanh ban hành chỉ thị cho Phương diện quân Ukraina 3 về những mục tiêu cụ thể cho hành động tấn công sắp tới. Chủ lực của Phương diện quân phải đánh chiếm được thủ đô Áo là Viên, và phải tiếp cận tuyến Tulln, Sankt Pölten, NeuLengbach không muộn hơn ngày 12 đến 15 tháng 4, còn các Tập đoàn quân số 26, 27, 57 và Tập đoàn quân Bulgaria số 1 phải giải phóng các điểm dân cư Gloggnitz, Bruk (Bruck), Graz, Maribor và tiếp cận các sông Mürz, sông Mur và sông Drava không muộn hơn ngày 10 đến 12 tháng 4.
Trong thời gian từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4 năm 1945, các mũi tấn công của Phương diện quân Ukraina 3 phát triển rất nhanh. Từ ngày 26 đến ngày 30 tháng 3, các thành phố Pápa (26-3), Dier (28-3), Kapuvar, Sombathely, Zalaegeszeg (29-3) và Szentgotthard (30-3) lần lượt được giải phóng. Ngày 31 tháng 3, quân đội Liên Xô dồn quân Đức về tuyến biên giới Áo-Hung và Hung-Slovakia và bắt đầu tác chiến trên lãnh thổ Áo. Ngày 1 tháng 4, Sopron, Wiener Neustadt, Eisenstadt, Neunkirchen và Gloggnitz cũng được giải phóng. Các tuyến phòng ngự quân Đức tại khu vực biên giới Áo-Hung đã bị chọc thủng. Ngày 4 tháng 4 Phương diện quân Ukraina 3 đã tiếp cận thành phố Viên - thủ đô nước Áo. Diễn biến chiến trường càng ngày càng xấu cho quân đội Đức Quốc xã đã khiến tư lệnh Cụm Tập đoàn quân Nam là Otto Wöhler mất chức. Thay thế ông ta là thượng tướng Lothar Rendulic, một viên tướng gốc Áo được cho là có năng lực trong việc phòng thủ.

Mũi tấn công của Tập đoàn quân số 46 (Phương diện quân Ukraina 2)

Cuộc tấn công của Tập đoàn quân số 46 bắt đầu vào ngày 17 tháng 3. Trong ngày hôm đó, Tập đoàn quân đã đột phá được 10 cây số và tiếp cận phòng tuyến thứ hai của quân Đức. Ngày hôm sau, Tập đoàn quân vượt sông Altalena, đánh quỵ các cuộc chống trả dữ dội của quân Đức và hành tiến về phía Tây. Sáng ngày 19, quân đoàn cơ giới cận vệ số 2 được tung vào trận địa để phát huy chiến quả và đến ngày 10 họ đã tiến đến tuyến sông Danube phía Tây Tovaros và bao vây 17.000 binh sĩ Đức tại khu vực này, bao gồm binh lực của các sư đoàn bộ binh số 96, 711 (Đức), sư đoàn bộ binh số 23 (Hungary), sư đoàn kỵ binh "Fegelein" và lữ đoàn cơ giới hóa số 92. Trong các ngày từ 21 đến 25 tháng 3, số quân này đã nhiều lần tổ chức các đợt tấn công nhằm mở đường máu thoát ra ngoài, trong đó đợt phá vây mạnh mẽ nhất xảy ra vào chiều tối ngày 21 tháng 3 khi một nhóm lớn quân Đức được sự yểm hộ của 130 xe tăng và pháo tự hành đã tấn công dữ dội vào khu vực Tarkany. Trước sức ép của quân Đức, Quân đoàn bộ binh cận vệ 18 thuộc Tập đoàn quân 46 đang phòng thủ tại đây buộc phải dần dần rút lui và vòng vây của quân đội Liên Xô đứng trước nguy cơ bị phá vỡ. Ngay lập tức, các sư đoàn bộ binh 53 và 99 thuộc Quân đoàn bộ binh 68 từ lực lượng dự bị của Tập đoàn quân 46 được điều lên phía trước và bịt lại lỗ hổng. Ngày 23 tháng 3 quân đội Liên Xô đã khôi phục lại được tình hình. Các đợt phá vây sau đó đều bị Tập đoàn quân 46 phối hợp với hải quân đánh bộ và các hạm tàu của Giang đoàn Danub đánh bại. Vào cuối ngày 25 tháng 3, sau 5 ngày chống cự, số quân Đức bị vây tại đây đã hoàn toàn bị tiêu diệt và tan rã.
Tập đoàn quân 46 (Liên Xô) tiếp tục cuộc tấn công theo hướng Györ. Từ ngày 26 tháng 3, quân đội Liên Xô tiếp tục quá trình tảo thanh quân Đức trên đường hành tiến và ngày 28 tháng 3 đã giải phóng Györ và tiếp cận Komárno, quét sạch quân Đức khỏi hữu ngạn sông Danube từ Budapest đến tận nơi hợp lưu với sông Rába. Ngày 30 tháng 3, Tập đoàn quân số 46 giải phóng Komárno. Trong các ngày sau đó, Tập đoàn quân số 46 tiếp cận biên giới Áo-Hung và chọc thủng phòng tuyến của quân Đức tại khu vực biên giới nằm giữa sông Danube và hồ Neusiedler. Ngày 6 tháng 4, Đại bản doanh gửi chỉ thị số 11063 yêu cầu Tập đoàn quân 46 vượt bờ Bắc sông Danube tại Viên để vòng qua phía Bắc thành phố, chia cắt cụm quân Đức đóng tại Viên với khu công nghiệp dầu mỏ Sisterdorff và đánh chiếm cụm công nghiệp này. Quân đoàn cơ giới cận vệ 2 và Quân đoàn xe tăng 23 được giao nhiệm vụ tăng cường sức mạnh đột phá cho mũi tấn công này. Trong cuộc hành quân này, Giang đoàn Danub đã có nhiều đóng góp rất tích cực khi chỉ trong vòng 3 ngày, các tàu bè của giang đoàn đã chuyên chở 46.000 binh sĩ, 138 xe tăng và pháo tự hành. 743 đại bác và súng cối, 542 ôtô, 2.230 ngựa, 1.032 tấn đạn dược. Trong khi đó, trên con đường đến Viên, quân đội Đức Quốc xã vẫn tổ chức chống cự dữ dội. Bộ chỉ huy tối cao Đức Quốc xã trước nguy cơ để mất con đường liên lạc cuối cùng dẫn đến Viên đã đem hết mọi nguồn lực ra để bảo vệ khu vực này. Rất nhiều lực lượng dự bị của Đức đã được điều đến tăng cường cho khu vực xung quanh Viên.

Kết quả

Chiến dịch Viên tiến hành thắng lợi đã giúp quân đội Liên Xô đánh tan một lượng rất lớn binh lực của Đức Quốc xã, giải phóng toàn bộ lãnh thổ Hungary cùng với một phần lớn lãnh thổ Áo và thủ đô của nó, thành phố Viên. Điều này đồng nghĩa với việc quân Đức đã để mất khu vựa dầu quan trọng chiến lược tại Nagykanizsa cùng khu trung tâm công nghiệp Viên và miền Đông Áo.
Chiến thắng tại Viên cũng đã góp phần nên sự hồi sinh của một đất nước Áo dân chủ và độc lập sau thế chiến thứ hai. Ngay sau chiến thắng Viên, dưới sự đồng thuận của phía Liên Xô, chính trị gia Áo Karl Renner đứng ra thành lập chính phủ lâm thời tại thành phố này và tuyên bố Áo ly khai khỏi nước Đức Quốc xã.
Rất nhiều thành phố và điểm dân cư của Áo và Hungary đã được quân đội Liên Xô giải phóng trong chiến dịch Viên, chủ yếu nằm tại miền Đông nước Áo gồm: Bruk, Wiener-Neustadt, Gloggnitz, Korneuburg, Neunkirhen, Floridsdorf, Eisenstadt, Viên (tại Áo), Beguin, Vashvar, Veszprem, Devecher, Esztergom, Zalaegerszeg, Zirts, Kapuvar, Kermend, Koszeg, Kestel, Komárom, Madyarovar, More, Marzano, Nadbayom, Nagykanizsa, Nadyatad, Nesmith, Dad, Szekesfehervar, Szentgotthard, Szombathely, Felshegalla (nay là Tatabánya), Tata, Csorna, Churgo, Sarvar, Sopron, Ening (tại Hungary).
Con số thương vong của quân đội Đức Quốc xã và tàn quân ngụy Hungary trong chiến dịch Viên chưa được thống kê chính xác. Tuy nhiên, trong thời gian 30 ngày quân đội Liên Xô tổ chức tấn công giải phóng Hungary, Áo và Tiệp Khắc (xảy ra trog khung thời gian diễn ra chiến dịch Viên), Hồng quân đã bắt sống được 130.000 tù binh, thu giữ và phá hủy hơn 1.300 xe tăng và pháo tự hành cùng 1.300 pháo cối. Trong giai đoạn bao vây và công kích thành phố Viên, có 19.000 quân Đức bỏ mạng và 47.000 bị bắt làm tù binh. Thương vong của Phương diện quân Ukraina 2 và 3 trong cùng thời điểm khoảng 30 ngày xảy ra chiến dịch Viên là 41.359 người chết và 136.386 người bị thương, trong đó trong giai đoạn bao vây Viên có 18.000 binh sĩ Liên Xô tử trận. Thương vong của Tập đoàn quân Bulgaria số 1 là 2.698 người chết và 7.107 người bị thương.
Thương vong của thường dân trong thành phố cũng không nhỏ. Một phần các công trình kiến trúc trong Viên đã trở thành đống gạch vụn sau trận chiến. Trong thời điểm đó, thành phố không có điện, không có nước máy, không có khí đốt và cũng không có cảnh sát để kiềm chế các hành động hôi của và cướp bóc của một bộ phận dân cư trong thành. Về phía quân đội Liên Xô, các cấp chỉ huy đã ra sức giữ kỷ luật nghiêm ngặt và các lực lượng Liên Xô tấn công vào thủ đô Áo nhìn chung có thái độ hành xử đúng mực và nghiêm túc đối với thường dân; tuy nhiên cũng không tránh khỏi một bộ phận binh sĩ Liên Xô thực hiện các hành động tiêu cực như hôi của và cưỡng hiếp. Một số ý kiến như của Peter Gosztony cáo buộc rằng tình trạng hỗn loạn trong thành phố kéo dài đến vài tuần và có thể so sánh với những thời khắc tồi tệ nhất trong cuộc Chiến tranh Ba mươi năm.
Đẻ giải quyết hậu quả chiến tranh, Chính phủ Liên Xô đã viện trợ cho Chính phủ Lâm thời ở Áo một khối lượng đáng kể các mặt hàng thiết yếu để người dân thành Viên sớm ổn định đời sống gồm có: 45 000 tấn ngũ cốc, 4.000 tấn thịt, 1.000 tấn mỡ, 2.700 tấn đường, 1.800 tấn muối, 225 tấn cà phê. Công binh Liên Xô đã tháo gỡ bom mìn tại 3.500 tòa nhà, sửa chữa 17.000 căn hộ, khôi phục mạng lưới dẫn nước tại 1.447 địa điểm, khôi phục hệ thống dẫn khí đốt tại 1.407 địa điểm, khôi phục hoạt động của 2 hồ chức nước và 21 bể chứa nước sạch; khôi phục cấp điện cho 15.000 địa điểm, san lấp 4.457 hố bom, khôi phục 1.239 km đường sắt, 10 cầu đường sắt và 86 cầu đường bộ. Nhằm giúp người dân Áo khôi phục sản xuất nông nghiệp, từ tháng 4 năm 1945 đến tháng 4 năm 1946, Chính phủ Liên Xô đã viện trợ không hoàn lại cho Chính phủ Áo 70.000 tấn hạt giống lúa mỳ và ngũ cốc, 17.000 tấn hạt giống kiều mạch, 60.000 tấn giống củ cải đường. Phương diện quân Ukraina 3 (Liên Xô) cũng chuyển giao hơn cho Tòa thị chính thành phố Viên hơn 100 ô tô để khôi phục mạng lưới giao thông công cộng của thành phố và các đội cứu hỏa, cứu thương. Hơn 1.300.000 dân thành Viên đã được ổn định đời sống chỉ sau nửa năm.

Đánh giá

Chiến dịch Viên là một trong các chiến dịch bao vây cuối cùng của quân đội Liên Xô tại Trung Âu. Không như chiến dịch Budapest, quân đội Đức Quốc xã rơi vào một vòng vây lỏng hơn và một phần lớn cụm quân Đức tại Viên đã thoát khỏi những đòn tấn công của quân đội Liên Xô. Sở dĩ Tập đoàn quân xe tăng 6 SS (Đức) một lần nữa trốn thoát được là do Phương diện quân Ukraina 2 sau khi đánh chiếm Bratislava đã bị hút theo hướng Brno. Các tập đoàn quân 40 và 53 (Liên Xô) cũng như các tập đoàn quân 1 và 4 (Ronmania) do không trang bị đủ các phương tiện kỹ thuật để tác chiến ở địa hình rừng núi đã tấn công rất chậm. Đến ngày 12 tháng 4, họ mới vượt qua được dãy núi "Tiểu Carpath" và ngày 15 tháng 4 thì bị chặn lại trên sườn phía Nam của dãi "Đại Carpath". Đội hình tấn công xòe rộng trên cánh phải của Phương diện quân Ukraina 2 đã buộc Tập đoàn quân cận vệ 7 và Cụm kỵ binh cơ giới 1 Liên Xô) phải mở rộng chính diện lên hướng Brno để giữ được sự liên tục của chính diện tấn công và không bị hở sườn. Do đội hình bị phân tán mỏng ra, Tập đoàn quân cận vệ 7 và Cụm kỵ binh có giới 1 (Liên Xô) đã bị Tập đoàn quân 8 (Đức) chặn lại trên sông Morava trong ba ngày. Thời gian đó đủ để Tập đoàn quân xe tăng 6 SS (Đức) lách qua vòng vây chưa khép chặt của Tập đoàn quân 46 (Liên Xô) trên hướng bắc Viên và chạy thoát về biên giới Tiệp Khắc - Áo.

Ảnh hưởng

Về chiến tranh và chính trị, Chiến dịch Viên đặt dấu chấm hết cho các nỗ lực của Bộ chỉ huy tối cao của nước Đức Quốc xã muốn biến cả vùng Alpes thành một pháo đài để tiếp tục chống lại quân đội các nước đồng minh. Không lâu sau khi Viên bị chiếm, các thành phố lớn khác của nước Áo như Salzburg, St. Pölten, Wolfsberg, Klagenfurt, Linz, Innsbruck đều bị quân đội đồng minh chiếm đóng. Quân đội Đức Quốc xã không còn đủ lực lượng để phòng thủ tại miền Nam nước Đức và Tiệp Khắc khi phạm vi chiếm đóng của họ ngày một thu hẹp.
Về kinh tế, vùng công nghiệp Viên và khu công nghiệp dầu mỏ Zistersdorf bị đánh chiếm đã tước nốt nguồn cung cấp dầu mỏ cuối cùng của Đế chế thứ ba, đẩy nước này vào cuộc khủng hoảng năng lượng trầm trọng trong tháng cuối cùng của Chiến tranh thế giới thứ hai tại châu Âu và sớm đưa nước Đức Quốc xã đến thất bại hoàn toàn.
Chiến dịch Viên cũng tạo cho quân đội Liên Xô một vùng chiếm đóng ở phía Đông nước Áo bao gồm các bang Burgenland, Hạ Áo, Thượng Áo ở phía bắc sông Danube và phía đông của sông Enns. Mặc dù quân đội Liên Xô chiếm trọn thành phố Viên nhưng theo thỏa thuận giữa các nước đồng minh chống phát xít, Viên cũng có số phận như Berlin, nó bị chia làm 4 khu vực chiếm đóng do chính quyền quân sự Đồng minh quản lý bằng cách thay nhau ủy trị, mỗi nước một tháng. Khu vực chiếm đóng của quân đội Liên Xô bao gồm các quận 2, 4, 10, 20, 21 và 22. Quận 1, quận trung tâm nội đô Viên là vùng quản lý chung, mỗi nước đồng minh quản lý quận này trong một tháng. Ngày 15 tháng 5 năm 1955, tại Cung điện Belvedere (Viên), các nước đồng minh Anh, Mỹ, Pháp, Liên Xô và Chính phủ Áo ký kết Tuyên bố chung công nhận nền độc lập và trung lập của Áo. Ngày 19 Tháng 10 năm 1955, quân đội Liên Xô rút khỏi Áo. Ngày 25 tháng 10 năm đó, những đơn vị quân Anh cuối cùng cũng rút khỏi Áo.

Tưởng niệm và ghi công

50 đơn vị có thành tích chiến đấu xuất sắc trong chiến dịch Viên đã được phong tặng tên hiệu danh dự "Viên" trong tên gọi của mình. Đồng thời, để tưởng thưởng cho chiến công trong trận đánh này, Ngày 9 tháng 6 năm 1945, Chủ tịch đoàn Xô Viết Tối cao Liên Xô đã ban hành huy chương "Vì sự nghiệp giải phóng Viên". Theo thống kê của Ủy ban nhà nước về giải thưởng quốc gia Liên bang Nga, đến ngày 1 tháng 1 năm 1995, đã có 277.380 người được trao tặng huy chương này.
Vào tháng 8 năm 1945, tại quảng trường Schwarzenbergplatz ở Viên người ta đã xây dựng một đài tưởng niệm các chiến sĩ Hồng quân đã hy sinh trong cuộc chiến giải phóng Áo khỏi ách phát xít. Trên tượng đài có bản khắc chìm toàn văn bản nhật lệnh của Tổng tư lệnh tối cao Liên Xô I. V. Stalin chúc mừng Hồng quân giải phóng thủ đô Viên của Áo. Trong chuyến thăm hữu nghị Cộng hòa Áo, ngày 9 tháng 2 năm 2001, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đến đặt vòng hoa tại Đài tưởng niệm này.