Bản thảo Voynich

Khái quát

Bản thảo có kích thước 23,5 nhân 16,2 nhân 5 xentimét (9,3 nhân 6,4 nhân 2,0 in), với hơn hai trăm trang giấy da phân thành 18 tay sách, tổng cộng bản thảo có khoảng 240 trang, nhưng số trang chính xác phụ thuộc vào việc các tờ gập bất thường được tính như thế nào. Các tay sách được đánh số từ 1 đến 20 ở các vị trí khác nhau, sử dụng các chữ số phù hợp với thế kỷ 15. Ở góc phải đầu mỗi trang tay phải có đánh số 1 tới 116, sử dụng các chữ số có niên đại muộn hơn. Từ những chỗ bị gián đoạn trong việc đánh số tại các tay sách và các trang người ta đoán rằng trong quá khứ thì bản thảo đầy đủ có ít nhất 272 trang chia thành 20 tay sách, vài trang trong số đó đã bị mất trước khi Wilfrid Voynich có được bản thảo năm 1912. Có bằng chứng cho thấy nhiều tờ gập đôi của bản thảo đã bị hoán đổi vị trí nhiều lần trong lịch sử của nó, và vị trí gốc có thể rất khác so với ngày nay.
Theo phân tích, bút lông ngỗng và mực sắt mụn cây được dùng để viết và vẽ đường viền các hình minh họa; sơn màu được tô thêm (hơi thô) vào hình, có lẽ là sau đó.
Tuy là bản thảo chép tay song các nhà khoa học khẳng định rằng, không có một lỗi chính tả hay gạch xóa trong bản thảo Voynich. Điều đó chứng tỏ tác giả cuốn sách đã cân nhắc rất kĩ lưỡng trước khi đặt bút. Chủ đề trong cuốn sách cũng đa dạng, phong phú với nhiều hình ảnh về các lĩnh vực chiêm tinh, y khoa, sinh vật… Nhiều người cho rằng, đây có thể là tác phẩm của các tu sĩ dòng Phan-xi-cô và nhà bác học đại tài Roger Bacon.

Cuốn sách là một sự "chơi xỏ"?

Khi "định cư" tại ngôi nhà đại học Yale, Bản thảo Voynich trở thành cuốn sách quý nhất nơi đây nhờ cái khó hiểu của nó. Theo quan sát của nhà nghiên cứu Gordon Rugg, một số từ thông dụng thường được lặp đi lặp lại nhiều lần. Để nắm rõ hơn về bản chất của cuốn sách, Rugg đã vận dụng cả kỹ thuật tình báo thời nữ hoàng Elizabeth.
Ông Rugg phát hiện ra rằng, bản thảo Voynich vô cùng dễ hiểu nhờ một hệ thống mã hóa chế tạo vào khoảng năm 1550, có tên là bảng chữ Cardan. Áp dụng bảng chữ Cardan với các âm tiết có trong bản thảo Voynich, Rugg đã tạo ra một thứ ngôn ngữ với rất nhiều đặc điểm trùng với ngôn ngữ trên cuốn sách. Theo Rugg, chỉ cần 3 tháng là ông có thể tạo ra một cuốn sách hoàn chỉnh dựa trên Voynich.
Rugg tuyên bố: "Chắc chắn tác giả cuốn sách đã dùng bảng chữ Cardan để chơi khăm Rudolph II. Tôi đoán rằng, người muốn chơi xỏ Rudolph II nhất chính là Edward Kelley, một thợ rèn giỏi, một ảo thuật gia, đồng thời là nhà giả kim thuật người Anh. Có lẽ giữa Kelly và Rudolph có một hiềm khích lớn, cả hai dường như là những kẻ thù không đội trời chung của nhau. Năm 1584, ông ta đã đến Prague để gặp Rudolph và có lẽ không ngoài mục đích bán cuốn sách.
Với một tay bịp bợm vào tù ra tội như Kelly, chẳng có gì khó khăn khi tạo ra cuốn sách như thế. Hơn nữa, Rudolph lại là người tương đối cả tin và cuồng với những món đồ cổ nên việc Kelly phát tài nhờ Rudolph là điều dễ hiểu".
Tuy nhiên, đó vẫn hoàn toàn chỉ là phán đoán của nhà nghiên cứu Rugg, chưa có bằng chứng nào chứng minh được đây là một trò chơi khăm hay là một văn bản nghiên cứu về các giống cây cỏ lạ đã từng tồn tại trên trái đất.

Xuất bản

Sau 10 năm nỗ lực thương lượng với Đại học Yale, Nhà xuất bản Siloe ở miền bắc Tây Ban Nha mới giành được quyền nhân bản cuốn sách. Theo thỏa thuận, Siloe được quyền làm 898 bản sao giống y hệt bản thảo Voynich, trung thực tới từng vết ố, từng vết rách của bản gốc. Nhà xuất bản dự định sẽ bán mỗi bản sao Voynich giá từ 7.000 - 8.000 euro.