SMS Seydlitz

Phát triển

Cho dù thiết kế của các tàu chiến-tuần dương Đức trước đây như Von der Tann và hai chiếc thuộc lớp Moltke, vẫn có sự tranh luận đáng kể về thiết kế của những con tàu mới. Vào năm 1909, Văn phòng Vũ trang Hải quân Đế quốc (Reichsmarineamt) yêu cầu Đô đốc Alfred von Tirpitz cung cấp những đặc tính cải tiến cần cho việc thiết kế lớp tàu chiến-tuần dương tiếp theo. Đô đốc Tirpitz tiếp tục giữ quan điểm sử dụng chúng thuần túy như những tàu trinh sát cho hạm đội và tiêu diệt tàu tuần dương đối phương. Ngược lại, Kaiser Wilhelm II cùng đa số thành viên trong Bộ hải quân cho rằng do sự yếu kém về số lượng của Đức so với Hải quân Hoàng gia Anh, các con tàu này cần có khả năng tác chiến trong hàng chiến trận. Cuối cùng quan điểm của Kaiser và Bộ Hải quân đã thắng thế, nên chiếc tàu chiến-tuần dương chế tạo cho Tài khóa 1909-1910 vẫn tiếp tục xu hướng thiết kế của các lớp Von der Tann và Moltke trước đó.
Khó khăn về tài chính đã buộc phải có sự thỏa hiệp giữa tốc độ, khả năng tác chiến và tải trọng. Các đặc tính thiết kế ban đầu bắt buộc tốc độ phải đạt ít nhất ngang với lớp Moltke, và con tàu được trang bị tám khẩu pháo 305 mm (12,0 in) hoặc mười khẩu pháo 280 mm (11,0 in). Nhóm thiết kế cũng đã cân nhắc đến tháp pháo ba nòng, nhưng ý định này bị hủy bỏ sau khi có quyết định các tháp pháo 280 mm nòng đôi là đủ.
Vào tháng 8 năm 1909, Quốc hội Đức (Reichstag) xác định họ không sẵn lòng tăng thêm ngân khoản cho con tàu mới so với lớp Moltke, nên trong một giai đoạn, Bộ Hải quân phải cân nhắc đến việc xếp lại dự án thiết kế mới, chế tạo một chiếc thứ ba thuộc lớp Moltke thay thế. Tuy nhiên, Đô đốc Tirpitz đã có thể đàm phán một khoản chiết khấu trên chi phí vỏ giáp từ cả hai nhà cung cấp Krupp và Dillingen; ông cũng gây áp lực với hãng Blohm & Voss, xưởng đóng tàu chính, cho một khoản chiết khấu khác. Các chi phí tiết kiệm dôi ra cung cấp đủ kinh phí để cải tiến một số tình trạng vật chất của thiết kế. Cuối cùng vào ngày 27 tháng 1 năm 1910, Kaiser chấp thuận thiết kế của con tàu, và đặt hàng dưới tên gọi tạm thời "Tàu tuần dương J".

Các đặc tính chung

Seydlitz có chiều dài 200 mét (660 ft) ở mực nước, và chiều dài chung là 28,5 m (94 ft). Con tàu có mạn thuyền rộng 200,6 m (658 ft), và sẽ tăng lên 28,8 m (94 ft) nếu được trang bị lưới chống ngư lôi; nó có độ sâu của mớn nước 9,29 m (30,5 ft) ở phía trước và 9,09 m (29,8 ft) ở phía sau. Seydlitz được thiết kế với trọng lượng choán nước bình thường 24.988 tấn (24.593 tấn Anh), và lên đến 28.550 tấn (28.100 tấn Anh) khi đầy tải; nó có một đáy kép chiếm 76% chiều dài con tàu. Chiếc tàu chiến mang theo một số xuồng nhỏ, bao gồm bao gồm một xuồng gác, ba xuồng chỉ huy, hai xuồng đổ bộ, hai xuồng yawl và hai xuồng nhỏ.
Seydlitz được mô tả như một con tàu đi biển tốt, chuyển động nhẹ nhàng. Con tàu bị mất cho đến 60% tốc độ khi bẻ lái gắt, và nghiêng cho đến 9°. Thủy thủ đoàn tiêu chuẩn bao gồm 43 sĩ quan và 1.025 thủy thủ, và khi phục vụ như là soái hạm của Đội Tuần tiễu 1, nó được bổ sung thêm 13 sĩ quan và 62 thủy thủ.

Động lực

Hệ thống động lực của Seydlitz bao gồm 27 nồi hơi ống nước nhỏ Schulz-Thornycroft với 52 lò đốt, được chia thành ba phòng động cơ. Chúng cung cấp hơi nước cho hai bộ turbine hơi nước Parsons dẫn động trực tiếp; mỗi bộ bao gồm một turbine áp lực cao phía ngoài, rồi hơi nước thoát ra tiếp tục đi vào một turbine áp lực thấp phía trong. Mỗi turbine dẫn động một chân vịt ba cánh đường kính 3,88 m (12,7 ft); việc chuyển hướng được thực hiện bằng một cặp bánh lái. Hệ thống động lực được thiết kế để cung cấp công suất 63.000 shp (47.000 kW), đạt được tốc độ tối đa 26,5 hải lý một giờ (49,1 km/h). Khi áp dụng các biện pháp cưỡng bức lúc chạy thử máy, động cơ cung cấp công suất đến 89.738 shp (66.918 kW) và tốc độ tối đa đạt 28,1 hải lý một giờ (52,0 km/h). Với 3.600 tấn (3.500 tấn Anh) than mang theo, Seydlitz có tầm xa hoạt động 4.200 hải lý (7.800 km) khi di chuyển với tốc độ đường trường 14 hải lý một giờ (26 km/h). Điện năng sử dụng trên tàu được cung cấp bởi sáu máy phát turbine công suất 1.800 kW ở điện thế 220 V.

Vũ khí

Seydlitz trang bị dàn pháo chính gần tương tự như cấu hình trên lớp Moltke dẫn trước, bao gồm mười khẩu pháo SK 28 cm (11 in) L/40 đặt trên năm tháp pháo nòng đôi. Các khẩu pháo cũng được bố trí theo sơ đồ tương tự, với một tháp pháo phía trước, hai tháp pháo mạn đặt so le và hai tháp pháo bắn thượng tầng phía đuôi. Chúng được đặt trên kiểu bệ mới Drh. L C/1910, cho phép hạ xuống đến góc −8° và nâng lên cho đến góc 13,5°, tương đương với khoảng nâng của kiểu bệ Drh. L C/1908 trước đó. Ở góc nâng 13,5°, các khẩu pháo có thể bắn xa cho đến 18.100 m (19.800 yd). Vào năm 1916, giống như chiếc Moltke, dàn pháo chính của Seydlitz được cải biến để có thể nâng cho đến góc 16°, cho phép có một tầm bắn tối đa 19.100 m (20.900 yd). Các khẩu pháo trước và sau có thể xoay khoảng 150° trên cả hai hướng của trục giữa; trong khi các tháp pháo bên mạn chỉ có thể xoay 80° trên hai phía của đường vuông góc. Dàn pháo chính được cung cấp 87 quả đạn pháo xuyên thép cho mỗi khẩu pháo, lên đến tổng cộng 870 quả đạn. Ngoài đầu đạn pháo nặng 666 lb (302 kg), mỗi quả đạn pháo có liều thuốc phóng ban đầu nặng 57 lb (26 kg) đựng trong bao lụa và liều thuốc phóng chính nặng 174 lb (79 kg) đặt trong vỏ đồng. Kiểu đạn pháo này được bắn ra với lưu tốc đầu đạn 2.887 ft/s (880 m/s).
Dàn pháo hạng hai của Seydlitz cũng tương đương như thiết kế của lớp Moltke. Con tàu có mười hai khẩu pháo SK 15 cm (5,9 in) L/45 đặt trong các tháp pháo ụ nòng đơn bố trí trên trục giữa. Các khẩu pháo này có khả năng bắn mục tiêu ở khoảng cách 13.500 m (14.800 yd), và sau đợt tái trang bị năm 1916, tầm xa tối đa được tăng lên 16.800 m (18.400 yd). Chúng được cung cấp tổng cộng 1.920 quả đạn pháo, tức 160 quả cho mỗi khẩu pháo. Con tàu còn được trang bị mười hai khẩu pháo 8,8 cm (3,5 in) SK L/45 bắn nhanh, cũng được bố trí trong các tháp pháo ụ. Hai trong số chúng được tháo dỡ vào năm 1916, thay thế bằng pháo 8,8 cm Flak L/45 góc cao phòng không. Giống như thông lệ của mọi tàu chiến chủ lực Đức vào thời đó, Seydlitz được trang bị bốn ống phóng ngư lôi ngầm, gồm một trước mũi, một phía đuôi và hai ống bên mạn tàu; kiểu vũ khí này dùng để phóng ngư lôi đường kính 50 cm (19,7 in), và có tổng cộng 11 quả được mang theo.

Vỏ giáp

Theo tiêu chuẩn của mọi tàu chiến chủ lực Đức vào thời đó, Seydlitz sử dụng thép giáp Krupp cho vỏ giáp của con tàu. Nó có đai giáp dày đến 300 mm (12 in) tại khu vực chắn chắn nhất của thành trì, vuốt mỏng dần còn 100 mm (3,9 in) phía trước mũi và sau đuôi. Đai giáp chính được củng cố bởi một vách ngăn chống ngư lôi dày 50 mm (2,0 in). Tháp chỉ huy phía trước có vỏ giáp bên mặt hông dày 350 mm (14 in) và nóc dày 200 mm (7,9 in). Tháp pháo chính được bảo vệ bởi lớp giáp dày 250 mm (9,8 in) trên các mặt hông và 70–100 mm (2,8–3,9 in) trên nóc. Các tháp pháo ụ được bảo vệ yếu hơn, với lớp giáp dày 150 mm (5,9 in) trên các mặt hông và 35 mm (1,4 in) trên nóc. Vỏ giáp sàn tàu có độ dày thay đổi tùy theo khu vực bảo vệ. Tại các khu vực trọng yếu, sàn tàu dày 80 mm (3,1 in), trong khi các vùng ít quan trọng hơn chỉ được che phủ với độ dày 30 mm (1,2 in). Một lớp đai giáp chéo dày 50 mm (2,0 in) được đặt bên dưới sàn tàu bọc thép chính. Bệ tháp pháo được bảo vệ bởi thép tấm dày 230 mm (9,1 in); phần bệ tháp pháo sau đai giáp được làm mỏng hơn để tiết kiệm trọng lượng, một biện pháp áp dụng trên đa số các tàu chiến Anh và Đức vào thời đó.

Trước chiến tranh

Seydlitz được hạ thủy vào ngày 30 tháng 3 năm 1912, và được đỡ đầu bởi tướng kỵ binh von Kleist. Vào ngày 22 tháng 5 năm 1913 con tàu được đưa ra hoạt động cùng Hạm đội Đức, được vận hành bởi thủy thủ đoàn của chiếc tàu tuần dương bọc thép cũ Yorck, vốn vừa mới được đưa về hạm đội dự bị. Sau các đợt chạy thử máy, Seydlitz tham gia cùng phần còn lại của Hạm đội Biển khơi Đức cho các cuộc cơ động ngoài khơi Helgoland. Chuẩn đô đốc Franz von Hipper, Tư lệnh Đội Tuần tiễu 1, chuyển cờ hiệu của mình sang chiếc Seydlitz vào ngày 23 tháng 6 năm 1914. Con tàu đã phục vụ như là soái hạm của Hipper cho đến ngày 26 tháng 10 năm 1917.

Các hoạt động sau cùng

Công việc sửa chữa Seydlitz được tiến hành tại Xưởng tàu Đế chế ở Wilhelmshaven từ ngày 15 tháng 6 năm 1916, và kéo dài cho đến ngày 1 tháng 10. Con tàu sau đó tiến hành huấn luyện đơn lẻ, rồi gia nhập trở lại hạm đội vào tháng 11. Với soái hạm Lützow giờ đây nằm dưới đáy Bắc Hải, Đô đốc Hipper chuyển cờ hiệu của ông trở lại chiếc Seydlitz. Vào ngày 4 tháng 11, Seydlitz và Moltke cùng với Đội 2, các hải đội chiến trận 1 và 3 cùng thiết giáp hạm mới Bayern lên đường đi Bovbjerg thuộc bờ biển Đan Mạch ứng cứu cho hai chiếc tàu ngầm U-boat U-20 và U-30 bị lâm nạn.
Cuối năm 1917, Hạm đội Biển khơi bắt đầu các hoạt động cướp phá đoàn tàu vận tải tại Bắc Hải giữa Anh và Na Uy. Vào tháng 10 và tháng 12 năm 1917, hai đoàn tàu vận tải Anh đi đến Na Uy đã bị chặn đánh và tiêu diệt bởi các tàu tuần dương và tàu khu trục Đức, buộc đô đốc Beatty, giờ đây là Tổng tư lệnh Hạm đội Grand, phải cho tách ra nhiều thiết giáp hạm và tàu chiến-tuần dương để bảo vệ các đoàn tàu vận tải. Việc này đã phô bày cho đô đốc Scheer cơ hội mà ông đã chờ đợi trong suốt cuộc chiến tranh: khả năng cô lập và tiêu diệt từng phần Hạm đội Grand. Lúc 05 giờ 00 ngày 23 tháng 4 năm 1918, Hạm đội Biển khơi rời cảng với ý định đánh chặn một trong các đoàn tàu vận tải được hộ tống mạnh mẽ. Liên lạc bằng vô tuyến được giữ ở mức tối thiểu nhằm ngăn phía Anh biết được về chiến dịch. Đến 14 giờ 10 phút vẫn không tìm thấy đoàn tàu vận tải Anh, nên Scheer cho quay mũi Hạm đội Biển khơi trở về vùng biển Đức.
Seydlitz được dự định để tham gia hoạt động cuối cùng, một "chuyến đi tự sát" của Hạm đội Biển khơi, vào cuối tháng 10 năm 1918, không lâu trước khi Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc. Phần lớn hạm đội sẽ xuất phát từ căn cứ của chúng ở Wilhelmshaven để đối đầu với Hạm đội Grand của Anh; Reinhard Scheer, lúc này là Đại Đô đốc (Großadmiral) của Hạm đội, dự định gây tổn thất cho Hải quân Anh càng nhiều càng tốt nhằm duy trì một vị thế mặc cả tốt cho việc thương lượng hòa bình của Đức bất chấp tổn thất có thể phải chịu đựng. Tuy nhiên, khi hạm đội đang được tập trung tại Wilhelmshaven, thủy thủ trên các con tàu bắt đầu đào ngũ hàng loạt. Khi Von der Tann và Derfflinger đi qua các âu tàu phân cách cảng phía trong Wilhelmshaven và vũng biển, khoảng 300 người trên cả hai con tàu đã trèo qua mạn tàu và biến mất trên bờ.
Sáng ngày 29 tháng 10 năm 1918, mệnh lệnh được đưa ra để chuẩn bị khởi hành từ Wilhelmshaven để tập trung lực lượng tại Jade Estuary vào ngày hôm sau. Bắt đầu từ đêm 29 tháng 10, thủy thủ trên nhiều tàu chiến làm binh biến. Ba chiếc thuộc Hải đội Chiến trận 3 từ chối nhổ neo, và các hành động phá hoại xảy ra trên các chiếc Thüringen và Helgoland. Sự bất ổn lan rộng ra các tàu chiến khác, và cuối cùng chiến dịch phải bị hủy bỏ; và trong một cố gắng để dập tắt cuộc nổi loạn, Scheer ra lệnh phân tán hạm đội. Vào đầu tháng 11 năm 1918, cuộc Cách mạng Đức bắt đầu; dẫn đến việc đình chiến và kết thúc chiến tranh cũng như lật đổ nền quân chủ tại Đức.