SU-85

Lược sử phát triển

Từ nửa sau chiến dịch Barbarossa, hai loại tăng mới của Liên Xô là T-34 và KV được nhân rộng sản xuất và áp đảo được lực lượng thiết giáp Đức-nắm lấy ưu thế trên chiến trường. Nhưng đến mùa thu năm 1942, một dòng tăng mới của Đức Quốc xã là Tiger-I được trang bị một lớp giáp quá dày để có thể bị xuyên thủng bởi pháo của xe tăng T-34 và KV ở khoảng cách an toàn. Mùa xuân năm 1943, một dòng hạng trung mới nữa của Đức Quốc xã tiếp tục được đưa ra chiến trường là tăng Panther(con báo) (mặc dù không có báo cáo nào của Đức là Panther tham chiến vào thời gian này-thực ra đến tận tháng 7/1943, Panther mới chính thức hoạt động). Hai loại tăng trên chính là một hồi chuông báo động cho lực lượng Xô-Viết là đã đến lúc họ cần phải thiết kế thêm một mẫu pháo tự hành diệt tăng mới để có thể đáp trả lại người Đức.
Vào tháng 5/1943, dự án sửa chữa và nâng cấp vũ khí được thành lập nhằm thay thế pháo chính cho pháo tự hành diệt tăng SU-122. Hãng sản xuất cố gắng tìm các loại pháo phòng không có cỡ nòng trên 80 mm để có thể đối đầu được với Tìger I và Panther. Cuối cùng pháo 122 mm A-19 được chọn làm pháo chính cho SU-122. Tất cả các bản thiết kế và cấu tạo được chuyển đến nhà máy Uralmash, tuy nhiên nhà máy này đã từ chối vì chi phí sản xuất quá đắt. Ngoài lý do trên, còn một lý do nữa khiến cho Uralmash từ chối sản xuất đó chính là việc phải thiết kế lại toàn bộ thân tăng do thiếu chỗ trống lắp pháo 122 mm A-19. Dự án sản xuất SU-122 tạm thời bị đình trệ.
Một mẫu pháo tự hành chống tăng khác cũng nằm trong dự án là SU-85 được đưa ra xem xét thay thế cho SU-122. SU-85 có kết cấu đơn giản hơn, lắp ráp dựa trên khung tăng T-34 và trang bị pháo 85 mm D-5T. Sau một vài lần sửa chữa, SU-85 được đưa vào sản xuất chính thức. Cùng thời điểm, các kĩ sư Liên Xô đang nghĩ đến việc thay thế pháo D-5T bằng pháo D-5S (có độ xuyên giáp cao và tầm bắn xa-chính xác) và cuối cùng loại pháo này đã được trang bị cho biến thể của SU-85 là SU-85-II.

Mô tả

SU-85 là một phiên bản sửa chữa lại từ SU-122, thay thế pháo chính 122 mm M-30S (của SU-122) bằng pháo D-5T với độ xuyên giáp cao và tầm bắn xa. Pháo 85 mm D-5T có thể xuyên giáp Panther và Tiger-I từ khoảng cách 500 - 1000 mét với độ chính xác cao. SU-85 có trọng lượng trung bình, tốc độ di chuyển cao và được bọc giáp khá tốt.

Lược sử sản xuất

SU-85 được bắt đầu sản xuất từ giữa năm 1943 với chiếc đầu tiên được giới thiệu vào tháng 8. Vào mùa xuân năm 1944, khi tăng hạng trung T-34-85 bắt đầu được sản xuất hàng loạt, dự án sản xuất SU-85 chính thức dừng lại. Có tổng cộng 2050 chiếc đã được sản xuất từ giữa năm 1943-cuối năm 1944. SU-85 được thay thế bởi SU-100 với pháo chính 100 mm D-10S mạnh và vỏ giáp dày hơn.
Năm 1945, chi phí sản xuất mỗi chiếc SU-85 vào khoảng 169.000 rúp.

Lịch sử hoạt động

SU-85 chính thức bắt đầu hoạt động trên chiến trường vào tháng 8/1943. Nó hoạt động ở Liên Xô, Ba Lan và Czechoslovak. SU-85 chính thức dừng hoạt động vào năm 1945, không lâu sau đó nó được chuyển về các bảo tàng.
Ngoài Liên Xô, Việt Nam và Bắc Triều Tiên là hai nước còn sử dụng SU-85 thêm một khoảng thời gian sau thế chiến II. SU-100 cũng được Liên Xô chuyển cho Việt Nam và hoạt động cho đến khi kết thúc chiến tranh Mỹ-Việt Nam.