Độc Cô quý phi (Đường Đại Tông)

Tiểu sử

Độc Cô quý phi là người Kinh Triệu (京兆; nay là Thiểm Tây, Tây An), xuất thân từ đại gia tộc lớn Kinh Triệu Độc Cô thị (京兆独孤氏), một gia tộc người Tiên Ti. 
Gia tộc Độc Cô thị vốn là họ Lý, là Lũng Tây Lý thị - xuất xứ của hoàng tộc họ Lý của triều Đường. Sang đến đời Độc Cô Tín, Hoàng đế nhà Tùy ban chữ [Độc Cô], do đó gia tộc đổi sang họ Độc Cô. Văn Hiến hoàng hậu Độc Cô Già La của Tùy Văn Đế Dương Kiên cũng xuất thân từ gia tộc này. Cha của bà là Độc Cô Dĩnh (獨孤穎), khi ấy đang giữ chức Tả uy vệ lục sự tham quân, sai tặng làm Thượng thư bộ Công. Trong nhà bà có anh trai là Độc Cô Trinh (獨孤禎) và Độc Cô Lương Tái (獨孤良佐), về sau đều làm những chức quan cao trong hệ thống nhà Đường.
Theo Đường Hội yến (唐会要), Độc Cô thị trở thành phi thiếp của Đại Tông khi ông còn là Quảng Bình quận vương (廣平郡王). Độc Cô thị được miêu tả rất xinh đẹp, độc sủng sự sủng ái của Đại Tông trong tất cả các vương phi, Cựu Đường thư trịnh trọng ghi là [Bế hạnh chuyên phòng; 嬖幸专房], cho thấy sự sủng ái của Đại Tông đối với Độc Cô thị vào lúc này là không nghi ngờ gì. Trong thời gian này, bà hạ sinh cho Đại Tông hai con, là Lý Huýnh (李迥)  và một cô con gái, tức Hoa Dương công chúa.
Đương thời, chính thê của Đại Tông là Vương phi Thôi thị, do gia thế hiển hách nên trong vương phủ cực kì hung hãn, chèn ép đến cả Độc Cô phi. Tuy nhiên, Loạn An Sử xảy ra, mẫu gia bị thất thế, Thôi phi ưu buồn tự thu mình và qua đời sau khi về lại kinh sư. Chính phi Thôi thị không còn, Thẩm phu nhân (sinh mẫu của trưởng tử Lý Quát của Đại Tông) thì bị thất lạc trong biến loạn, chính vị lại khuyết, Độc Cô phi so với các các vương phi khác ở ngôi đầu.
Năm Càn Nguyên nguyên niên (758), Quảng Bình quận vương Lý Thục được lập làm Hoàng thái tử, đổi tên thành [Lý Dự]. Sang năm Thượng Nguyên thứ 2 (761), con trai của Độc Cô phi tức Hoàng tôn Lý Huýnh do có thân phận là con trai thứ ba của Thái tử, được hoàng tổ phụ là Đường Túc Tông phong làm Diên Khánh quận vương (延慶郡王).

Độc sủng không lập Hậu

Năm Bảo Ứng nguyên niên (762), sau khi Đường Túc Tông Lý Hanh giá băng, Thái tử Lý Dự đăng cơ trở thành Hoàng đế Đại Đường, tức Đường Đại Tông. Cùng năm đó, con trai bà là Diên Khánh quận vương Lý Huýnh được cải phong làm Hàn vương (韩王). Lúc này thời cuộc chưa định, Độc Cô thị vẫn chỉ là [Hậu cung; 後宮] - không rõ danh phận, chưa chính thức sách phong.
Năm Đại Lịch thứ 3 (768), tháng 2, ngày Canh Tý, Đại Tông chính thức sách phong Hậu cung Độc Cô thị làm Phi, vị Chính nhất phẩm Quý phi, địa vị cao nhất tại thời điểm đó trong hậu cung do Đại Tông không sách lập ai làm Hoàng hậu. Mặc dù là sủng phi, thế nhưng Độc Cô Quý phi không được Đại Tông chủ ý lập Hoàng hậu, triều đại của Đại Tông trải dài hơn 10 năm trời vĩnh viễn để trống ngôi vị này. Về vấn đề này, sử gia hiện đại Bá Dương suy đoán Đại Tông không lập Hoàng hậu do lo lắng cho vị trí Hoàng thái tử của con trưởng là Đường Đức Tông Lý Quát, con trai duy nhất do Thẩm phu nhân sinh ra. Bởi vì nếu Độc Cô phi là Hoàng hậu, Lý Huýnh sẽ là Đích tử - có chính danh hơn là Lý Quát dù thực tế triều Đường có truyền thống chọn con trưởng kế vị. Có tin đồn rằng, hoạn quan Lưu Trung Dực (劉忠翼) được Đại Tông tin dùng, từng cố gắng thuyết phục Đại Tông lập Độc Cô Quý phi làm Hoàng hậu, lập Hàn vương Huýnh làm Thái tử nhưng thất bại. Không rõ việc Lưu Trung Dực kiến nghị việc này, là cá nhân của ông hay là do Độc Cô phi ngầm sắp xếp mà thành, nhưng cuối cùng thì Đường Đại Tông vẫn gạt đi.
Đường Đại Tông đối đãi dòng họ Độc Cô thị khá hậu hĩnh, truy phong thụy hiệu cao quý cho cha bà, Độc Cô Dĩnh; ban thưởng cao cho chú bà, Thái Thường thiếu khanh Độc Cô Trác (獨孤卓) làm Thiếu phủ giám, anh bà là Độc Cô Lương Tá làm Thái tử trung doãn. Nhưng bù lại, Đại Tông không có vẻ gì là cho Độc Cô thị ân sủng ngang hàng Hoàng hậu, như Đường Huyền Tông đã gia ân cho Võ Huệ phi lẫn Dương Quý phi khi trước. Từ đây về sau, triều Đường duy trì truyền thống không lập Hoàng hậu, kéo dài đến tận Đường Chiêu Tông vào cuối thời Đường.