Nguyễn Phúc Tấn

Tiểu sử

Hoàng tử Tấn là con trai thứ 7 của vua Gia Long, mẹ là Chiêu nghi Nguyễn Hữu Thị Điền, không rõ lai lịch, sau khi mất được ban thuỵ là Trinh Nhã (貞雅). Ông dáng mạo khôi ngô, tính tình hiền hậu. Năm Gia Long thứ 16 (1817), vua phong ông làm Diên Khánh công.
Năm Minh Mạng dầu tiên (1820), Diên Khánh công vì việc riêng mà tùy tiện phạt roi viên Thị trung cai đội tên là Lê Văn Hương. Tôn Thất Dịch đem việc ấy tâu lên, lúc ấy vua đang ngự ở Tiện điện (nơi vua nghỉ lúc nhàn rỗi) cùng các hoàng thân. Minh Mạng nhìn ông, trách rằng: "Lê Văn Hương kia cũng là phẩm quan của triều đình, có tội nên tâu lên, sao có thể tự tiện trách phạt bằng roi. Vả phép của Tiên đế lập ra là phép chung của thiên hạ, anh em ta há được mà dùng riêng ư?".
Vua nhắc lại chuyện xưa: "Em không thấy Tiên đế (tức chỉ Gia Long) thiết tha quở trách Định Viễn công là Bính ư? Khi ấy Định Viễn công có lỗi nhỏ, trẫm vì Định Viễn công hai ba lần cầu xin miễn cho, Tiên đế còn không tha, sở dĩ phải làm thế là vì lo các Hoàng thân, các tước công sinh trưởng ở chỗ giàu sang cậy được ân yêu, khinh thường phạm đến hiến pháp, cho nên không thể không nghiêm ngặt trách phạt để làm răn cho sau này. Nay trẫm lấy lòng Tiên đế làm lòng mình mà yêu em, em cũng nên lấy lòng trẫm làm lòng mình mà yêu trẫm, cùng nhau cẩn thận giữ phép đã thành để giữ tiếng tốt đến không cùng, chớ làm việc gì phi pháp thế nữa". Ông nghe thế dập đầu tạ lỗi.
Năm Minh Mạng thứ 13 (1832), Diên Khánh công lầm nghe tên buôn xảo quyệt là Diệp Liên Phong, kêu xin lấy thuyền nước Thanh đổi lại làm thuyền của mình để mưu toan trốn thuế. Việc phát giác, ông sợ hãi xin nhận tội. Vua cho là ông đã biết tự hối hận, không giấu giếm chống chữa chút nào, đặc cách miễn tội. Ông từ đấy quyết tâm rèn luyện, đốc chí học hỏi, đức nghiệp ngày tiến, vua anh càng quý hơn.
Dưới thời Thiệu Trị, Diên Khánh công là vai trên mà giữ việc kính cẩn, theo hầu nhà vua. Khi vua đau ốm, ông thường hầu sớm đêm, không trễ biếng. Chính vì thế mà vua càng thêm quý, dặn Tự Đức sau này nên hậu đãi ông để báo đáp công khó nhọc.
Năm Tự Đức thứ nhất (1848), nhân mừng thọ 50 tuổi của Diên Khánh công, vua đặc cách sai Gia Hưng công Hồng Hưu (con trai thứ 8 của Thiệu Trị) cùng thị vệ đại thần là Lâm Duy Nghĩa ban cho phẩm vật. Năm thứ 3 (1850), vua xuống dụ thưởng cho ông một chiếc thuyền bồng để theo hầu vua. Trong năm đó, vua sách phong cho mẹ ông làm Chiêu nghi, là làm thành chí của Tiên đế. Vì thế, ông càng cảm khích, mưu tính báo đền lại. Năm ấy về nghi lễ tang ma, ông xin trông coi việc ấy.
Diên Khánh công phụng sự mẹ mình hết mực chí hiếu, người đời không ai chê được. Năm Tự Đức thứ 5 (1852), ông để tang mẹ, thương xót quá độ. Sau khi tế đàm (tức lễ hết tang) vài tháng, thì ông ốm nặng, thường nói rằng: "Cả nhà chịu ơn hậu của nước chưa báo đền được một chút nào, một sớm chết đi, nuốt hận lâu mãi mà thôi, không một lời nào nói đến việc nhà cả". Lúc ông bị ốm, vua đặc biệt cho Ngự y xem mạch chữa bệnh, ban cấp thứ thuốc của vua dùng, ngày nào cũng sai trung sứ đến thăm hỏi.

Qua đời

Mùa hạ năm Giáp Dần (1854), Diên Khánh công mất, thọ 56 tuổi. Tự Đức nghe thấy thì thương khóc, nghỉ coi chầu 4 ngày, truy phong ông làm Diên Khánh vương (延慶王), ban thụy là Cung Chính (恭正). Mộ táng ở An Cựu (thuộc Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên), nhà thờ dựng tại Vỹ Dạ (Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên).
Việc tang ma chiếu theo như lễ đưa đám của Kiến An vương mà làm, vua sai Ninh Thuận công Miên Nghi (hoàng tử thứ tư của Minh Mạng) thay mặt mình đến ban trà rượu, sai quan đến tế một đàn. Vua còn cho khắc vào bia những bài ơn dụ và thơ viếng để lưu mãi không phai.