Uchu Keiji Gyaban

Tên gọi và nguồn gốc

Tiếng Nhật là ngôn ngữ có phụ âm đứng trước 5 nguyên âm chính là a, i, u, e và o nên để ghi lại tên riêng của người Tây phương hay các nước khác thì nó luôn không đủ dẫn tới hiện tượng biểu ký không chính xác lắm. Cùng một tên gọi có thể biểu ký theo nhiều kiểu khác nhau và cùng một kiểu biểu ký có thể "diễn" ra nhiều tên gốc khác nhau. Tiếng Nhật cũng không có phụ âm "v" nên thay nó bằng "b". Vì vậy ギャバン, Gyaban, cũng có thể hiểu là Gyavan, Gavan, Gaban, Gavin, Gabin..... Và thực tế bộ phim này cũng được gọi bằng nhiều tên như vậy. Nhưng chính thức thì cái tên Gyaban được nhà sản xuất gán cho nhân vật trong phim theo tên của Jean Gabin (ジャン・ギャバン), diễn viên, ca sĩ Pháp quốc sinh năm 1904. Bộ phim trong giai đoạn phát triển dự định mang tên là Uchukeiji Ginjirou (宇宙刑事ギンジロウ). Uchukeiji Ginburiddo (宇宙刑事ギンブリッド) nhưng sau đổi thành Gyaban. Bộ này được dịch sang tiếng Anh là Space Sheriff Gavan. Vì sự phổ biến của cộng đồng Anh ngữ nên trong bài này, từ chỗ này trở về sau cũng gọi Gyaban là Gavan khi bàn về nhân vật trong phim (vẫn giữ lại cách gọi Gyaban khi nói về tên phim), dù gọi là Gabin thì chính xác hơn. Bộ cảnh sát hình sự tiếp theo là Uchukeiji Shaidaa cũng tiếp tục truyền thống đặt tên theo các nhân vật nổi tiếng ngoài đời.

Nội dung

Bộ phim bắt đầu khi tổ chức tội phạm vũ trụ Maku (宇宙犯罪組織マクー, Uchu hanzai soshiki Maku) do tên Don Horror (ドン・ホラー, Don Horaa) cầm đầu đã tiêu diệt một trạm không gian gần Địa cầu và muốn xâm chiếm luôn hành tinh này. Hắn muốn cai trị toàn bộ vũ trụ và Địa cầu là một chướng ngại hắn phải vượt qua nhưng không cần thiết phải hủy diệt nó. Thế là Don Horror gửi binh đoàn của mình tới Địa cầu để gây hoảng loạn cho loài người. Trước tình hình đó, cảnh sát hình sự vũ trụ Gavan được liên bang cảnh sát ngân hà (銀河連邦警察- Ginga Rempou keisatsu) có bản địa ở hành tinh Bird (バード星) phái đến Địa cầu để giữ gìn trị an, chống lại bọn Maku. Tình cờ đây cũng là quê hương của mẹ Gavan. Gavan là con trai của Voicer (ボイサー), cảnh sát hình sự vũ trụ tiền nhiệm và là một người trên hành tinh Bird, có mẹ là một phụ nữ Trái Đất tên là Ichijouji Tamiko. Vì lẽ đó mà khi đến Địa cầu, Gavan lấy họ mẹ là Ichijouji, lấy tên là Retsu và hoạt động ở câu lạc bộ cưỡi ngựa Abaron (Avalon). Tại đây Gavan gần gũi với bọn trẻ con trong câu lạc bộ, vừa bảo vệ Địa cầu khỏi tay bọn Maku trong khi truy tìm tung tích người cha Voicer đã mất tích trước đó.

Hoàn cảnh ra đời

Năm 1981, các series Tokusatsu ăn khách như Ultraman và Kamen Rider đã lần lượt chiếu hết và lúc đó chỉ còn lại mỗi chương trình Tokusatsu là Super Sentai. Năm 1982, người ta muốn bắt đầu một chương trình Tokusatsu mới với hình tượng nhân vật mới, khác với trước đây, và từ đó dẫn tới sự ra đời của Uchukeiji Gyaban. Đây cũng là bộ đầu tiên trong bộ 3 Uchukeiji, mở đầu cho cả loạt seri Metal Heroes kéo dài đến tận năm 1999.
Uchukeiji Gyaban được bắt đầu từ một tấm hình minh họa của Murakami Katsushi, một nhân viên thiết kế của hãng Bandai, người đã để lại tên tuổi mình trong lịch sử ngành đồ chơi với nhiều sản phẩm độc đáo. Theo Yoshimoto Susumu của hãng Toei thì đây là một sáng tạo về người hùng đơn độc vượt qua cả Kamen Rider. (người hùng trong series Super Sentai thường là một nhóm)
Diễn viên chính là Ôba Kenji, một thành viên của JAC (Japan Action Club) và là người từng tham gia diễn các series Super Sentai trước đó như Battle Fever J và Denshi Sentai Denjiman. Theo Kenji thì đây là tác phẩm mà cả nhà sản xuất Toei lẫn phía đài Asahi đều đánh cược bằng cả "mạng sống" của mình. Theo ông Suzuki Takeyuki, nhà sản xuất phim truyền hình của hãng Toei cho biết thì Uchukeiji Gyaban là bộ phim được đầu tư kinh phí lớn nhất cho tới thời điểm đó, nếu có rủi ro thì sẽ không bao giờ đánh cược vào những người hùng kiểu mới này nữa. Lúc này các nhân viên bên cục truyền hình cũng buộc chặt với điều kiện là nếu tỉ lệ xem đài không tăng lên được thì coi như mất việc. Nhưng chương trình Tokusatsu này đã thành công rực rỡ, đạt tỉ lệ xem là 14.9%, cao hơn cả chương trình thành công trước đó là Halo! Sundy Bell. Trong đó tập 24 chiếm tỉ lệ xem cao nhất là 18.6%. Thành công của Uchukeiji Gyaban không chỉ giới hạn trong nước Nhật. Ở Mã Lai, nó được nhà đài phát sóng lại và thành công tới mức danh từ riêng Gaban trở thành danh từ chung chỉ tính chất, mang nghĩa cực kỳ to lớn, hoành tráng trong tiếng lóng Mã Lai. Kiểu như Sở Khanh từ tên riêng biến thành danh từ chung trong tiếng Việt. Chẳng hạn trong tiếng Mã Lai, nếu nói "Besar gaban rumah itu!" thì có nghĩa là "ngôi nhà đó thiệt là to, thiệt là bự bà cố,..."