António de Oliveira Salazar

Gia đình

António de Oliveira Salazar sinh ngày 28 tháng 4 năm 1889 ở Vimieiro, gần Santa Comba Dão, Viseu trong một gia đình thuộc tầng lớp trung lưu. Cha của ông, một chủ đất nhỏ, bắt đầu sự nghiệp của mình từ một nông dân rồi sau đó trở thành quản điền trang cho gia tộc Perestrelos, một dòng họ địa chủ giàu có nhất vùng Santa Comba Dão, sở hữu nhiều đất đai trải dài từ Viseu cho đến Coimbra. Ông là người con trai duy nhất của cặp vợ chồng là anh em họ năm đời với nhau, cha ông là António de Oliveira (1839–1932), và mẹ ông là Maria do Resgate Salazar (1845–1926).   Ông có bốn người chị gái, Maria do Resgate Salazar de Oliveira - một giáo viên tiểu học, Elisa Salazar de Oliveira; Maria Leopoldina Salazar de Oliveira; và Laura Salazar de Oliveira - người sau này kết hôn với  Abel Pais de Sousa vào năm 1887, em trai của Mário Pais de Sousa, người giữ chức Bộ trưởng Nội vụ dưới thời Salazar.

Giáo dục

Ông theo học tiểu học ở một ngôi trường nhỏ trong làng rồi sau đó học cấp 2 ở Viseu. Ở tuổi 11, ông nhận được một khoảng học bổng tại một trường dòng ở Viseu, nơi ông theo học 8 năm, từ năm 1900 đến 1908. Salazar từng có ý định trở thành một linh mục, nhưng cũng như các học sinh trẻ tuổi khác theo học trường dòng từ khi rất sớm, ông quyết định không theo đuổi sự nghiệp làm một linh mục sau khi nhận Bí tích Truyền Chức Thánh. Năm 1910, ông đến Coimbra để học luật ở Đại học Coimbra, trong những năm đầu độc lập của chính phủ Đệ Nhất Cộng hòa Bồ Đào Nha. Trong những năm tháng theo học ở Coimbra, Salazar bắt đầu nghiên cứu sâu hơn về lĩnh vực tài chính và tốt nghiệp ngành luật rất xuất sắc, đặc biệt trong chuyên ngành chính sách tài chính và kinh tế.  Ông tốt nghiệp năm 1914 với số diểm 19/20, một thành tích đặc biệt xuất chúng, khiến danh tiếng của ông ở trường được nhiều người biết đến  và giúp ông có được vị trí trợ giảng ở khoa Luật. Năm 1917, ông dược đứng lớp ngành luật kinh tế và tài chính, được bổ nhiệm bởi giáo sư José Alberto dos Reis. Và trong năm tiếp theo, ông đạt được học vị tiến sĩ.

Hoàn cảnh

Salazar mới 21 tuổi vào thời điểm cuộc cách mạng mùng 5 tháng 10 năm 1910, cuộc cách mạng đã lật đổ chế độ quân chủ Bồ Đào Nha và thành lập nền Đệ Nhất Cộng hòa Bồ Đào Nha. Chính thể này tồn tại tới năm 1926, sau đó bị lật đổ bởi chính phủ độc tài quân sự Ditadura Militar, tới năm 1928 đổi tên thành Ditadura Nacional (Chế độ Độc tài Bồ Đào Nha).
Thời kì Đệ Nhất Cộng hòa Bồ Đào Nha được xem là "tiếp diễn những cuộc hỗn loạn, tham nhũng đầy rẫy trong chính phủ, các cuộc bảo loạn và cướp bóc, ám sát và thanh trừng, bắt bớ tùy ý và các cuộc khủng bố tôn giáo" Chính quyền này đã qua tám đời tổng thống, 44 lần tái tổ chức nội các và 21 cuộc cách mạng.  Chính phủ đầu tiên của nền cộng hòa này chỉ trụ được 10 tuần, và chính phủ lãnh đạo lâu nhất cũng chỉ chưa đến 1 năm. Cuộc cách mạng này ở Bồ Đào Nhà được xem là trò cười trên khắp lục địa già. Chí phí để người Bồ Đào Nha sinh sống đã tăng gấp 25 lần, trong khi giá trị đồng tiền rớt xuống còn ¹⁄₃₃  so với giá vàng. Nền kinh tế Bồ Đào Nha vốn đã bị tàn phá nghiêm trọng từ cuộc vỡ nợ ở thập niên 90 của thế kỉ 19, nay càng trầm trọng hơn. Khoảng cách giữa người giàu và nghèo càng tăng lên. Việc Bồ Đào Nha tham chiến ở Thế chiến thứ nhất vào năm 1916 khiến tình hình trong nước càng xấu thêm. Đồng thời, việc các nhà thờ công giáo bị truy lùng bởi các thành viên chống lại giáo hội của Hội Tam Điểm bên trong chính phủ, những cuộc ám sát chính trị và khủng bố triền miên khiến người dân Bồ Đào Nha coi những việc này trở nên quá bình thường. Vào giai đoạn giữa năm 1920 và 1925, theo số liệu của cảnh sát, chỉ tính riêng Lisboa đã có 325 vụ đánh bom. Nhà ngoại giao Anh Quốc, Sir George Rendel miêu tả Bồ Đào Nha giai đoạn này là "không còn gì để nói về tình hình chính trị ngoài sự tồi tệ đáng thương ... rất khác với một Bồ Đào Nha kỷ luật, thịnh vượng và được lãnh đạo tốt bởi chính phủ của Ngài Salazar". Salazar đã lấy thời điểm hỗn loạn này như một bài học để ông có thể lãnh đạo đất nước tốt hơn về sau này.
Sự bất bình của nhân dân dẫn tới cuộc đảo chính ngày 26 tháng 5 năm 1926. Tại thời điểm lúc bấy giờ, xu hướng chính trị ở Bồ Đào Nha là các đảng phái thường hoạt động chia rẽ, khiến thể chế đại nghị bị khủng hoảng nghiêm trọng, và kì lạ là xu hướng này lại rất được xem trọng. Những người Bồ Đào Nha sau khi đã trải qua những bất ổn chính trị từ trước đã khiến họ không còn tin tưởng vào thể chế đại nghị. Họ cho rằng chủ nghĩa tự do và thể chế đại nghị có thể hoạt động tốt ở Hoa Kỳ hay Anh, nhưng ở Bồ Đào Nha thì không phù hợp, cả về văn hóa lẫn về quốc gia.

Sự nghiệp chính trị ban đầu

Là một thanh niên, Salazar bắt đầu tham gia chính trường với quan điểm tôn giáo của mình, điều vốn đã bị đàn áp bởi những kẻ bài giáo hội trong chính phủ Đệ nhất Cộng hòa. Ông là thành viên của một phong trào công giáo Centro Académico de Democracia Cristã ( Viện Dân chủ Công giáo) Ông không ủng hộ chế độ quân chủ vì cho rằng nó sẽ mâu thuẫn với giáo lý được đề ra bởi Đức Giáo hoàng Lêô XIII, người mà ông rất ngưỡng mộ. Ông thường xuyên viết bài cho các tờ báo xã hội, đặc biệt là tuần báo O Imparcial - tờ báo được chủ biên bởi người bạn thân Manuel Gonçalves Cerejeira (sau này là Hồng y Giáo trưởng của Lisbon). Tờ báo địa phương lúc bấy giờ miêu tả ông là "một trong những bộ óc xuất chungnnhhaattss của thế hệ trẻ". 
Năm 1921, Salazar được tiến cử làm ứng cử viên chạy đua vào một ghế trong nghị viện, dù vậy ông không thích điều này nhưng vẫn miễn cưỡng làm theo. Ông chỉ xuất hiện trong nghị viện một lần duy nhất và không bao giờ quay lại, nơi ông cho rằng là cực kỳ hỗn loạn và bắt ông phải chứng kiến sự vô dụng của các nghị sĩ. Ông cho rằng sự tự do và chủ nghĩa cá nhân đã đưa xã hội Bồ Đào Nha chia rẽ và làm quá trình dân chủ ở đây đi sai hướng. 
Sau cuộc cách mạng ngày 26/8/1926, Salazar nhanh chóng gia nhập chính phủ của José Mendes Cabeçadas với vị trị Bộ trưởng Tài chính. Vào ngày 11 tháng 6, một nhóm công chức vài người đã từ Lisbon đến Santa Comba Dão để thuyết phục ông giữ chức Bộ trưởng Tài Chính. Salazar đã dành ra năm ngày ở Lisbon. Dù vậy những ý tưởng ông đề xuất để ổn định lại nền kinh tế đều bị từ chối, khiến ông cực kỳ tức giận và ngay lập tức quyết định từ chức, đi tàu hỏa quay về Trường Đại học Coimbra, ông cho rằng chính phủ mới thật hỗn loạn và liên tục bỏ ngơ những ý kiến của ông, làm ông không thể làm việc hiệu quả. 
Vấn đề quan trọng nhất của Bồ Đào Nha lúc bấy giờ là khoảng nợ công khổng lồ. Liên tục từ năm 1926 đến 1928, Salazar từ chối vị trí Bộ trưởng Tài chính, ông lấy lí do là sức khỏe yếu, cha mẹ ông đã có tuổi và việc ông đã quen dạy học hơn là làm việc trong chính phủ. Năm 1927, dưới thời của chính phủ Sinel de Cordes, nợ công của Bồ Đào Nha tiếp tục tăng. Chính phủ cố gắng để vay một khoản tiền từ ngân hàng Barings ở Anh dưới danh nghĩa Hội Quốc Liên, nhưng những điều khoản mà phía Anh đưa ra được cho là quá sức với Bồ Đào Nha. Với việc nền tài chính của đất nước mình chuẩn bị đến bờ vực phá sản, Salazar cuối cùng cũng chấp nhận vị trí Bộ trưởng Bộ Tài chính thứ 81 của Bồ Đào Nha, ngay sau khi Óscar Carmona được bầu làm tổng thống. Tuy nhiên, trước khi đồng ý nhậm chức, ông đã gặp Carmona dưới danh nghĩa cá nhân và yêu cầu mình phải có toàn quyền kiểm soát các khoản chi tiêu của chính phủ, chứ không chỉ riêng Bộ Tài chính. Điều đó khiến ông gần như kiểm soát toàn bộ nền kinh tế của Bồ Đào Nha ngay sau khi lên nắm quyền.
Chỉ trong vòng một năm, Salazar đã cân bằng lại ngân sách của Bồ Đào Nha và ổn định lại giá trị đồng tiền. Ông khôi phục lại vị thế của ngân hàng quốc gia, thúc đẩy lệnh trừng phạt nghiêm khắc đối với những quan chức tham ô và lãng phí. Cuối cùng các chính sách đúng đắn của Salazar đã tạo nên thặng dư kinh tế, một kỳ tích chưa từng có đối với Bồ Đào Nha lúc bấy giờ. 
Tháng Bảy năm 1929, Salazar lại trình lên quyết định từ chức vì lí do công giáo ở Bồ Đào Nha vẫn tiếp tục bị đàn áp. Bạn ông trong chính phủ, ngài Mário de Figueiredo, Bộ trưởng Tư pháp cuối cùng phải nhượng bộ, ban hành các điều luật nới lỏng các chính sách về tôn giáo. Chính sách mới đã làm những kẻ cộng hòa trong chính phủ nổi giận và gây nên một cuộc khủng hoảng trong nội các, yêu cầu Figueiredo kí đơn từ chức. Salazar khuyên bạn mình nên phản đối yêu sách từ chức, nhưng đồng thời cũng nói rằng nêu Figueiredo từ chức thì ông cũng từ chức theo. Cuối cùng Figueiredo cũng kí đơn từ chức, và Salazar - lúc đấy đang điều trị trong bệnh viện vì ông bị gãy chân, từ chức theo vào ngày mùng 3 tháng 7. Ngay hôm sau, Carmona đã đến bệnh viện gặp riêng Salazar và khuyên ông nên thay đổi suy nghĩ, cùng lúc đó, ngài thủ tướng José Vicente de Freitas - người phản đối các chính sách của Carmona đã rời khỏi nội các. Salazar đồng ý trở lại vị trí cũ nhưng với quyền lực lớn hơn rất nhiều. 
Salazar vẫn tiếp tục công việc trong khi rất nhiều tướng lĩnh đảm nhân vị trí thủ tướng. Vì những thành công ông đạt được trong năm đầu nhiệm kỳ, Salazar được coi là biểu tượng của nền kinh tế và là một giải pháp chính trị cho sự hỗn loạn của chế độ độc tài quân sự, khi mà không một thủ tướng nào có thể đảm nhiệm được nội các. Cuối cùng, ngày mùng 5/7/1932, tổng thống Carmona bổ nhiệm ông làm Thủ tướng thứ 100 của Bồ Đào Nha, ngay sau khi Salazar bắt đầu can thiệp vào những quyết định chính trị của Bồ Đào Nha . Với một chính phủ đầy rẫy nhưng liên minh cánh hữu, ông bắt đầu thực thi những sự kiểm duyệt và đàn áp để ổn định lại chính phủ. Những kẻ được xem là mang tư tưởng phát xít đều bị bỏ tù hoặc bị bắt sống lưu vong . Nhóm Bảo thủ Công giáo là những người ủng hộ nhiệt thành nhất đối với Salazar, trong khi những người Bảo thủ Cộng hòa được xem là đối thủ đáng gờm nhất của ông giai đoạn đầu. Họ đã cố gắng đảo chính nhiều lần, nhưng hầu hết đều thất bại vì đều hoạt động riêng lẻ và thiếu đoàn kết. Cho dù ông chưa bao giờ là một người bảo hoàng, Salazar lại nhận được sự ủng hộ của những người bảo hoàng Bồ Đào Nha và cựu vương Manuel II, vị vua cuối cùng của Bồ Đào Nha đang sống lưu vong sau khi bị những người cộng hòa phế truất. Để đáp lại, sau khi cựu vương băng hà vào ngày 2/7/1932, Salazar đã cho tổ chức quốc tang. Những người theo phong trào Movimento Nacional-Sindicalista - phong trào của những người cánh hữu, theo phong trào phát xít đã rất tức giận trước sự ủng hộ rộng rãi của Salazar, họ cho rằng họ đã nhượng bộ ông rất nhiều nhưng vân bị cảnh sát bắt. Phong trào dần tan rã vào cuối năm 1933 sau khi Salazar thành công trong việc ngăn chặn chủ nghĩa phát xít và quốc xã lan rộng.
Salazar nhanh chóng đạt được quyền lực dễ dàng nhờ vào hình ảnh của một nhà lãnh đạo có học thức và những thành công lớn khi ông còn là bồ trưởng tài chính, cùng với sự ủng hộ của tổng thống Carmona. Tháng Bảy năm 1940, tạp chí Life của Mĩ đã phát hành một ấn phẩm đặc biệt về Bồ Đào Nha, trong đó có cả phần nói về những sự hỗn loạn trước kia "bất kì ai thấy hình ảnh nước Bồ Đào Nha 15 năm trước đều sẵn sàng nói đất nước ấy xứng đáng được biến mất mãi mãi, một đất nước với một chính phủ tàn bạo và yếu kém, nợ nần chồng chất, xã hội thì bẩn thỉu, bị bệnh tật và sự nghèo khổ dẫm đạp lên". Bài báo cũng đề cao Salazar, cho thấy ông khó khăn như thế nào khi "tiếp quản một mỡ hốn loạn rồi phục hưng lại nó".

Sự hình thành của  Estado Novo

Salazar định hình tư tưởng chính trị và quan điểm triết học của mình theo giáo lý công giáo, tương đối giống với thể chế của người Áo lúc bấy giờ được lãnh đạo bởi Engelbert Dollfuss. Hệ thống kinh tế, được biết đền với tên gọi chủ nghĩa nghiệp đoàn, được dựa theo thông tri Rerum novarum (1891)  của giáo hoàng Leo XIII và Quandeagesimo anno (1931) của giáo hoàng Pius XI , ý nghĩa chủ yếu của các thông tri này là ngăn chặn sự xung đột của các tầng lớp xã hội và chuyển đổi cơ cấu ngành kinh tế sản xuất để phục vụ lợi ích chung.