Vương quốc Pontos

Những nét đặc trưng của Pontos

Vương quốc Pontus đã được chia làm hai khu vực khác biệt. Khu vực ven biển có biên giới là biển Đen được phân chia với khu vực nội địa miền núi bằng dãy núi Parhar chạy song song với bờ biển. Các thung lũng sông của Pontus cũng chạy song song với bờ biển và khá phì nhiêu hỗ trợ việc chăn nuôi gia súc và trồng kê, cùng với cây ăn quả bao gồm cả anh đào (đặt tên cho thành phố Cerasus), táo và lê. Các khu vực ven biển chủ yếu là các đô thị Hy Lạp trong đó có Amastris và Sinope, với đô thị thứ hai này sau đó đã trở thành thủ đô của Pontos sau khi nó bị chiếm đóng. Vùng bờ biển rất giàu về gõ,cá và buôn bán ôliu. Pontos còn giàu sắt và bạc mà đã được khai thác gần bờ biển phía nam Pharnacia, sắt từ các ngọn núi Chalybia đã trở nên khá nổi tiếng tại Hy Lạp. Ngoài ra còn có đồng, kẽm, chì, và asen. Vùng nội địa Pontos cũng đã có những thung lũng sông màu mỡ của nó như sông Lycus và Iris. Thành phố quan trọng nhất là Amasia, thủ đô thời kì đầu của Pontos, nơi các vị vua Pontos có các cung điện và lăng ngôi hoàng gia. Sau Amasia và một vài thành phố khác, vùng nội địa chủ yếu chi phối bởi các ngôi làng nhỏ. Vương quốc của Pontus được chia thành các vùng do Eparchies đặt tên.
Việc phân chia giữa bờ biển và nội địa cũng là do văn hóa. Vùng ven biển chủ yếu là người Hy Lạp và tập trung vào thương mại đường biển. Nội địa bị chiếm đoạt bởi cư dân Anatolia, người Cappadocia và người Paphlagonia cai trị bởi một tầng lớp quý tộc Iran mà đã tới cùng với đế quốc Ba Tư.

Nhà Mithridates của Cius

Pontos từng là một phần của vùng đất của phó vương Ba Tư của Cappadocia (Katpatuka). Khi triều đại Ba Tư mà đã thành lập vương quốc này trong thế kỉ thứ 4 TCN cai trị thành phố Hy lạp Cius (hoặc Kios) thuộc Mysia, với thành viên đầu tiên được biết đến có tên là Mithridates của Cius. Con trai ông Ariobarzanes II đã trở thành phó vương của Phrygia. Ông đã trở thành một đồng minh mạnh của Athena và nổi loạn chống lại vua Artaxerxes. Tuy nhiên Ariobarzanes đã bị phản bội bởi con trai Mithridates II của Cius. Mithridates II (337-302) vẫn làm vua sau cuộc chinh phục của Alexandros và là một chư hầu của Antigonos Monophthalmos người đã được quy định cai trị Tiểu Á sau cuộc phân chia ở Triparadisus. Mithridates đã bị giết bởi Antigonos trong năm 302 TCn bởi nghi ngại rằng ông ta làm việc với kẻ thù của ông là Kassandros. Antigonos còn lên kế hoạch để giết con trai của Mithridates, cũng được gọi là Mithridates (sau này được đặt tên là Ktistes, 'sáng lập'), nhưng Demetrios I đã cảnh báo cho ông và ông trốn thoát về phía đông với sáu kị binh. Mithridates đầu tiên đi tới thành phố Cimiata thuộc Paphlagonia và sau đó tới Amasia thuộc Cappadocia. Ông chống lại Seleukos I và vào năm 281 hoặc 280 TCN, tự mình tuyên bố là vua của một quốc gia nhỏ ở miền Bắc Cappadocia và đông Paphlagonia, ông cai trị từ 302 đến 266. Ông đã tiếp tục mở rộng vương quốc của mình tới dòng sông Sangrius ở phía tây và con trai ông Ariobarzanes chiếm Amastris năm 279 TCN, nó là hải cảng quan trọng đầu tiên của biển Đen. Mithridates cũng liên minh với người Galatia mới đến và đánh bại một đội quân được Ptolemaios I gửi đến chống lại ông. Ptolemaios đã mở rộng lãnh thổ của mình ở Tiểu Á từ lúc bắt đầu cuộc chiến tranh Syria lần thứ nhất chống lại Antiokhos ở giữa năm 270 TCN và đã liên minh với kẻ thù của Mithridates,Heraclea Pontica.

Vương quốc Pontos

Chúng ta biết rất ít về triều đai cai trị của Ariobarzanes, khi ông mất con trai ông Mithridates II(khoảng 250 - 189 TCN) đã trở thành vua và đã bị tấn công bởi người Galatia. Mithridates II đã nhận được viện trợ từ Heraclea Pontica người cũng đang chiến tranh với người Galatia vào thời điểm này. Mithridates đã tới hỗ trợ Antiokhos Hierax chống lại anh trai mình Seleukos II Kallinikos. Seleukos đã bị đánh bại ở Tiểu Á bởi Hierax, Mithridates và người Galatians. Mithridates cũng tấn công Sinope vào năm 229 TCN nhưng bị thất bại khi đánh chiếm thành phố. Ông đã kết hôn với em gái của Seleukos II và gả con gái mình cho Antiokhos III. Các nguồn đều ít nói về Pontus những năm sau khi Mithridates II mất, khi con trai ông Mithridates III cai trị (khoảng 220 - 198/88 TCN).
Pharnaces I(189 - 159 TCN) đã đạt niều thành công trong những cuộc viễn chinh chống lại các thành bang Hy Lạp ven biển. Ông tham gia cuộc chiến tranh cùng với Prusias của Bithynia chống lại Eumenes của Pergamon trong năm 188 TCN, nhưng cả hai đã lập lại hòa bình sau khi Bithynia chịu một loạt các điều thay đổi. Ông đã chiếm Sinope vào năm 188 TCN bất chấp người Rodós phàn nàn với La Mã. Pharnaces còn chiếm các thành phố ven biển của Cotyora, Pharnacia và Trapezus ở phía đông, một cách hiệu quả trong việc kiểm soát vùng bờ biển phía Bắc của Tiểu Á. Mặc dù La Mã nỗ lực để giữ hòa bình, Pharnaces đã gây chiến chống lại Eumenes của Pergamon và Ariarathes của Cappadocia. Trong khi ông bước đầu thành công thì dường như ông đã bị chặn lại vào năm 179 TCN. Khi ông bị ép buộc phải ký một hiệp ước. Ông đã phải giao nộp toàn bộ đất đai ở Galatia, và Paphlagonia mà ông đã có được, và những thành phố của Tium, nhưng ông giữ được Sinope. Tìm kiếm sự mở rộng ảnh hưởng của mình ở phía bắc, Pharnaces đã liên minh với các thành phố thuộc Chersonesus và các thành phố ven bờ biển đen như Odessus trên bờ biển Bulgaria. Em trai của Pharnaces, Mithridates IV Philopator Philadelphos thông qua một chính sách hòa bình với La Mã. Ông đã gửi viện trợ cho đồng minh của La Mã là Attalus II của Pergamon chống lại Prusias II của Bithynia trong năm 155 TCN.
Người thừa kế của ông, Mithridates V Euergetes còn là một người bạn của La Mã và đã gửi tàu và một lực lượng quân phụ trợ nhỏ giúp La Mã trong chiến tranh Punic lần thứ ba năm 149 TCN. Ông còn gửi quân cho cuộc chiến tranh chống lại Eumenes III (Aristonicus), người đã lật đổ ngai vàng của Pergamene sau cái chết của vua Attalus III. Sau khi La Mã nhận được Vương quốc Pergamon từ Attalus III, họ sáp nhập một phần của nó vào hành tỉnh châu Á, trong khi phần còn lại đem nhượng cho các vị vua đồng minh địa phương. Vì sự trung thành của mình, ông ta nhận được phần lớn đất đai của Phrygia. Vương quốc Cappadocia nhận được Lycaonia và Mithridates nhận được Phrygia.
Có thể ông đã được thừa kế một phần của Paphlagonia sau cái chết của vua Pylaemenes. Mithridates V đã gả con gái của mình, Laodice, cho vua Cappadocia, Ariarathes VI và ông còn xâm lược Cappadocia, mặc dù các chi tiết của cuộc chiến tranh này là không rõ. Nền văn minh Hy Lạp hóa tiếp tục phát triển dưới thời Mithridates V, ông vua đầu tiên tuyển mộ rộng rãi những đội quân đánh thuê Hy Lạp ở Agean, ông đã được tôn vinh tại Delos và đã tự miêu tả mình như thần Apollo trong những đồng tiền. Mithridates đã bị ám sát tại Sinope vào khoảng 121/120 TCN, chi tiết của việc này không rõ ràng.
Bởi vì cả hai con trai của Mithridates V, Mithridates VI và Chrestus, vẫn còn là những đứa trẻ nên Pontos lúc này nằm dưới quyền nhiếp chính của vợ ông, Laodice. Bà ủng hộ Chrestus và Mithridates VI bỏ trốn khỏi triều đình Pontos. Truyền thuyết sau đó sẽ nói rằng vào thời gian này ông đi khắp Tiểu Á. Ông trở lại vào năm 113 TCN để hạ bệ mẹ của mình và bà bị nhốt vào tù, cuối cùng ông cũng giết chết em trai ông.