Vương Ngạn Chương

Vương Ngạn Chương (chữ Hán: 王彦章, 863 – 15/11/923), tự là Hiền Minh hay Tử Minh, người Thọ Trương, Vận Châu , thường được gọi là "Vương thiết thương", là danh tướng nhà Hậu Lương thời Ngũ đại Thập quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Tuổi trẻ tòng quân

Ông nội của Vương Ngạn Chương là Vương Tú, cha là Vương Khánh Tông, đều không làm quan. Sau khi Vương Ngạn Chương làm quan, ông nội được tặng chức Tả tán kỵ thường thị, cha được tặng chức Hữu vũ vệ tướng quân.
Vương Ngạn Chương tòng quân từ thuở thiếu thời, làm bộ hạ dưới trướng Chu Ôn, nhờ kiêu dũng thiện chiến mà nổi danh, được Chu Ôn đề bạt trọng dụng.

Nổi danh "Vương thiết thương"

Từ lúc này, ông theo Chu Ôn đánh trận nhiều nơi, thường lập được chiến công, liên tục được thăng thưởng, bắt đầu soái lĩnh thị vệ thân quân.
Vương Ngạn Chương ra trận thường sử dụng hai cây thương sắt, một cây treo trên yên ngựa, một cây cầm trên tay. Ông xung phong phá trận, ngựa phi như bay, múa thương sắt cũng như bay, không ai địch nổi. Có thuyết cho rằng thương sắt của Vương Ngạn Chương nặng đến 100 cân.

Thăng quan

Nhờ lập chiến công hiển hách, Vương Ngạn Chương được triều đình Hậu Lương trọng dụng, liên tiếp thăng quan tiến chức. Ban đầu ông làm Khai Phong phủ Áp nha. Tháng 10 năm Khai Bình thứ 2 (908), dời sang làm Tả long tướng quân sứ, năm sau kiêm nhiệm Tả giám môn vệ thượng tướng quân.
Năm Càn Hòa thứ nhất (911), ông lại đảm nhiệm Hành doanh tả tiên phong mã quân sứ, lại gia phong làm Kim tử quang lộc đại phu, Kiểm hiệu tư không. Năm sau ông được Chu Hữu Khuê gia phong Kiểm hiệu tư đồ.
Hậu Lương Mạt đế Chu Hữu Trinh lên ngôi, năm Càn Hóa thứ 3 (913) Vương Ngạn Chương được phong làm Thứ sử Bộc Châu, năm sau lại được điều sang nhậm chức thứ sử Thiền Châu, được tấn phong Khai Quốc bá.

Trung với nước, mất cả nhà

Tháng 3 năm Càn Hóa thứ 5 (915), Ngụy Bác tiết độ sứ Dương Sư Hậu mất, Chu Hữu Trinh muốn thừa cơ chia nhỏ Ngụy Bác quân, tiêu trừ sự uy hiếp đối với triều đình. Ông ta nghe theo kiến nghị của Triệu Nham, sau khi hạ chiếu, lại phái Vương Ngạn Chương soái lĩnh 500 kỵ binh tinh nhuệ đi trước đến Kim Ba đình, ở phụ cận Nghiệp Đô  đóng quân, tiến hành phòng bị.
Ngày 29, quân đội ở Ngụy Châu quả nhiên không nghe theo sắp đặt, trong đêm nổ ra binh biến. Đầu tiên họ tấn công quán xá của Vương Ngạn Chương, ông thảng thốt vội trốn về phía nam.
Người Tấn  vì muốn chiếm lấy Ngụy Châu, đã phái binh cứu viện, đánh chiếm mất Thiền Châu, cả nhà Vương Ngạn Chương bị bắt.
Trong đêm Thiền Châu bị tập kích, Vương Ngạn Chương đang ở trong quân doanh của Lưu Tầm, vì vậy quân Tấn mới đột kích thành công. Tấn Vương Lý Tồn Úc đưa cả nhà ông đến Tấn Dương , đãi ngộ rất trọng hậu, lại phái người bí mật đến gặp Ngạn Chương, dụ ông quy hàng Hà Đông. Ngạn Chương lập tức giết chết người ấy, chặn đứng ý định chiêu hàng của Tồn Úc, nhưng ông ta vẫn chưa từ bỏ. Sau thời gian mấy năm, thấy Ngạn Chương xác thật không chịu quy hàng, Tồn Úc hạ lệnh giết cả nhà của ông.
Tháng 9 cùng năm, Vương Ngạn Chương được ủy nhiệm làm Nhữ Châu phòng ngự sứ, kiểm hiệu thái bảo. Tháng 4 năm Trinh Minh thứ 2 (916), dời sang làm Trịnh Châu phòng ngự sứ.

Gian thần gièm pha

Chính vào lúc đôi bên đang cầm cự ở hai bên bờ Hoàng Hà chưa phân thắng bại, Chu Hữu Trinh đã bãi miễn binh quyền của Vương Ngạn Chương, lấy Đoạn Ngưng làm soái. Sau khi bị bãi chức, ông trở về kinh thành, trước mặt Mạt đế, dùng hốt vẽ địa đồ trên mặt đất, trình bày hình thế quân sự, phân tích sách lược thoái địch thủ thắng. Nhưng Triệu Nham lại sai người đàn hặc ông đối với hoàng đế bất kính, buộc ông phải lui về.
Trong triều đình Hậu Lương, nắm quyền chính là con rể của Chu Ôn, Triệu Nham và Trương Hán Kiệt. Vương Ngạn Chương đối với bọn họ căm ghét vô cùng, lại thêm ông xuất thân từ quân ngũ, tính tình ngay thẳng, không biết ăn nói kiêng dè, vào lúc xuất chinh đã nói với những người đi theo đưa tiễn rằng: "Đợi sau khi ta thoái địch lập công, vào ngày trở về kinh sư, nhất định giết sạch gian thần, để tạ thiên hạ."
Triệu Nham và Trương Hán Kiệt nghe được lời ấy, bàn với nhau rằng: "Bọn ta thà chết trong tay người Sa Đà, cũng không thể để Vương Ngạn Chương giết bọn ta." Bọn họ tìm đủ mọi cách để gièm pha Vương Ngạn Chương, lại cấu kết với Đoạn Ngưng vốn là kẻ bất tài, ghen tị với công lao của ông. Vào lúc Ngạn Chương tác chiến thất lợi, bọn họ vu hãm ông vì khinh địch, say rượu lại bất tài, nên tình thế mới không xoay chuyển. Chu Hữu Trinh tin lời ấy, bãi miễn chức vụ của ông, lấy Đoạn Ngưng thay thế. Không đến 100 ngày sau, Hậu Lương cũng diệt vong.

Bị bắt

Tháng 9 năm ấy, mùa thu, triều đình Hậu Lương nghe tin quân Đường từ Duyện Châu ra quân, Mạt đế vội vàng phái Vương Ngạn Chương lĩnh binh từ Biện Châu tiến về phía đông đánh trả. Ông chọn lấy vài ngàn kỵ binh vốn là thị vệ của cung đình, Mạt đế còn phái Trương Hán Kiệt làm giám quân đi theo.
Sau khi tiến quân, Vương Ngạn Chương muốn tiến đánh Vận Châu đang bị quân Đường chiếm cứ, nhưng bị tập kích ở trấn Đệ Phường. Ông vì ít quân nên thất bại, buộc phải lui về giữ Trung Đô .
Ngày 14 tháng 10, Lý Tồn Úc đưa đại quân đến tấn công, Vương Ngạn Chương đành soái lĩnh hơn 100 thân quân nổi tiếng của ông, liều chết cố thủ. Tướng Hậu Đường là Hạ Lỗ Kỳ, vốn là tướng cũ của Chu Ôn, có quan hệ rất tốt với ông, vào lúc quân Lương thất bại, nhận ra tiếng của Ngạn Chương đang kêu gọi sĩ tốt, liền nói: "Đây là Vương thiết thương." Ông ta thừa dịp Vương Ngạn Chương không phòng bị mà khoa sóc đâm ra một nhát, Ngạn Chương bị đâm trúng, trọng thương, ngựa cũng đổ nhào ra, nên bị Hạ Lỗ Kỳ bắt được.
Lý Tồn Úc đến gặp Vương Ngạn Chương, nói với ông: "Nhà ngươi luôn xem thường ta là một đứa trẻ con, nay đã phục chưa?" Thấy Ngạn Chương không nói gì, ông ta lại hỏi rằng: "Ta nghe nói ngươi giỏi dùng binh, sao không giữ chắc Duyện Châu? Trung Đô chỉ là một tòa thành nhỏ không có tường lũy, cố thủ thế nào được?"
Vương Ngạn Chương đáp rằng: "Thời thế đã mất đi, không phải trí lực của một mình thần có thể xoay chuyển được." Lý Tồn Úc nghe xong, tỏ ra đau lòng thay cho ông. Tồn Úc tự mình đem thuốc đến cho Ngạn Chương chữa vết thương.

Bị giết

Lý Tồn Úc biết Vương Ngạn Chương mạnh mẽ thiện chiến, muốn để ông quy hàng, sai người đến khuyên nhủ Ngạn Chương. Ông nói: "Ta xuất thân bình dân, tại bản triều nhiều lần được đề bạt trọng dụng, ta lại cùng các ngươi đánh nhau đến 15 năm rồi, hôm nay thua trận bị bắt, chết cũng là lẽ thường, hoàng đế (chỉ Lý Tồn Úc) có thể xem trọng ta, khoan dung ta, ta còn mặt mũi nào gặp người khác! Nào có cái đạo lý làm thần làm tướng, sớm lo việc nhà Lương, tối lo việc nhà Đường kia chứ! Ta chết cũng là rất vinh hạnh rồi!"
Lý Tồn Úc nói với Lý Tự Nguyên: "Người lại đến khuyên ông ta xem sao!?" Bấy giờ Vương Ngạn Chương bị thương không thể đi lại, Lý Tự Nguyên đến trước giường gặp ông. Ngạn Chương chỉ Tự Nguyên nói: "Nhà ngươi chẳng phải là Mạc Cát Liệt đó sao?" Ông không thèm ngồi dậy, lại xưng hô bằng tên lúc nhỏ của Tự Nguyên, nhằm tỏ ra khinh miệt ông ta.
Không lâu sau, Lý Tồn Úc sai người dùng kiệu đưa Vương Ngạn Chương theo quân lên đường, đến Hưng Thành, ông nói vết thương đau nhức không chịu được, nhất định xin ở lại. Lý Tồn Úc thấy không có cách nào khiến ông quy thuận, bèn hạ lệnh đem Ngạn Chương giết đi. Khi chết, Vương Ngạn Chương được 61 tuổi.

Đánh giá

Vương Ngạn Chương bản tính trung dũng phi thường, có đôi tay cực khỏe, khi lâm trận đối địch, thường hăng hái không quản đến thân, đưa sĩ tốt đi xung sát. Ông không phục Lý Tồn Úc không dám hành động mạo hiểm, thường nói với mọi người rằng: "Lý á tử chẳng qua chỉ là đứa trẻ chơi gà chọi, sao phải sợ hắn ta." Khi Lý Tồn Úc đưa quân đến Đức Thắng khẩu, thì Ngạn Chương đã chiếm mất thành nam, Tồn Úc thấy ông dùng binh thần tốc, từng nói rằng: "Người này thật đáng sợ, nên tránh mũi nhọn của ông ta."
Thạch Kính Đường sau khi kiến lập nhà Hậu Tấn, ca ngợi lòng trung thành của Vương Ngạn Chương, truy phong ông làm Thái sư, tìm kiếm con cháu của ông ban cho quan chức.
Âu Dương Tu nhận xét Vương Ngạn Chương tận trung với chức vụ mà chết, khi viết "Tân Ngũ Đại sử", đặc biệt vì ông mà chép riêng một truyện, gọi là "Tử tiết truyện".

Truyền thuyết

Tương truyền khi Vương Ngạn Chương và Lý Tồn Úc đối địch ở hai bên bờ Hoàng Hà, có một ngày, Lý Tồn Úc đưa quân áp sát trại Phan Trương. Vì quân đội cách sông Hoàng Hà, không thể cứu viện, Vương Ngạn Chương bèn nắm lấy thương sắt nhảy lên thuyền, lớn tiếng quát thuyền phu cởi dây neo mà chèo đi, ai can ngăn cũng không được. Lý Tồn Úc nghe nói ông đến, đưa quân bỏ chạy. Qua chuyện này có thể thấy được sự kiêu dũng thiện chiến của Vương Ngạn Chương.
Sách "Ngũ Đại sử bổ" chép, Vương Ngạn Chương có thể chân trần chạy trên mặt đất đầy gai góc, nên được Chu Ôn để mắt đến.
Trong "Thủy hử truyện" – hồi 70, Tống Giang nói Vương Ngạn Chương từng trong thời gian rất ngắn đánh bại 36 danh tướng Hậu Đường.
Trong "Xạ Điêu anh hùng truyện" hồi 35 kể rằng, ở thôn Gia Hưng có miếu "Vương thiết thương" nhằm tưởng nhớ Vương Ngạn Chương.