Tân Thủy, Lệ Thủy

Lịch sử hình thành - Tên gọi

Vào khoảng cuối TK 16 - đầu TK 17, chiến tranh Trịnh - Nguyễn xảy ra, sông Gianh được chọn làm ranh giới phân chia giữa Đàng Trong - Đàng Ngoài. Một phần dân cư ở vùng sông Gianh di cư vào vùng đất Tân Thuỷ ngày nay để khai hoang, lập đồn điền và sinh sống tại đây. Người dân Tân Thuỷ ngày nay có nguồn gốc từ vùng sông Gianh.
Năm 1913, dưới Triều đại thuộc địa nửa phong kiến nhà Nguyễn, xã Duy Tân chính thức được thành lập. Với hai làng là làng Trong (sau là làng Trung Lực) và làng Ngoài (sau là làng Mỹ Thổ). Địa giới xã Duy Tân ngày đó cơ bản được giữ nguyên cho đến tận ngày nay.
Trước năm 1945, xã Duy Tân là nơi sinh sống của cư dân hai làng: Trung Lực (tổng Mỹ Trạch) và Mỹ Thổ (tổng Thuỷ Liên). Thuộc phủ Phong Lộc, tỉnh Quảng Bình.
Từ năm 1913, sau khi được thành lập với tên gọi là xã Duy Tân (tên của một vị vua yêu nước Triều Nguyễn). Đến tận năm 1975, khi đất nước hoàn toàn thống nhất, xã Duy Tân mới được đổi tên thành xã Tân Thuỷ như ngày nay.
Tên gọi xã Tân Thuỷ như ngày nay là tên gọi thứ 2 kể từ khi xã chính thức được thành lập. Như vậy, qua 103 năm hình thành và phát triển thì tên gọi Duy Tân tồn tại qua 62 năm và tên gọi Tân thuỷ tồn tại đến nay là 41 năm.

Đất đai

Phân lớn đất là đất Feralit tập trung ở các thôn phía trên và đất phù sa tập trung các đồng bằng lớn phía dưới của xã. Đất đai có độ an toàn tương đối cao và chưa hề xảy ra vụ lở đất hay sập lún nào trên toàn xã.

Tài nguyên rừng

Diện tích rừng của toàn xã rất lớn, chiếm khoảng 35% tổng diện tích trồng các loại cây như Tràm, Keo, Thông, Bạch Đàn... Rừng tập trung nhiều ở vùng Tiền Phong và thôn Tân Bằng, Tân Thái. Rừng có vai trò vô cùng quan trọng, cũng là nguồn sống của rất nhiều hộ gia đình sống trong những thôn kể trên. Những năm vừa qua, diện tích rừng không ngừng được tăng lên.

Nông nghiệp & Tiểu thủ công nghiệp

Kinh tế xã Tân Thuỷ còn phụ thuộc vào nông nghiệp. Nông nghiệp chiếm khoảng 80% GDP trong tổng nền kinh tế.

Nông nghiệp

Xã Tân Thuỷ có những cánh đồng lớn như đồng Trường, đồng Nen, khe Tuynh, đồng Cây đa, đồng Biền, đồng Hói, đồng Vũng Lùng, đồng Chùa,... Một năm bà con gieo trồng lúa hai vụ Đông Xuân và Hè Thu. Vì nguồn nước của xã chủ động nên việc mất mùa là rất hiếm gặp. Những năm gần đây, cùng với sự tiến bộ về khoa học kỹ thuật. Rất nhiều máy gặt đập liên hoàn xuất hiện tại các cánh đồng của xã Tân Thuỷ để phục vụ bà con. Cũng như lúa, các loại ngũ cốc như ngô, khoai lang, sắn, đậu lạc... cũng được trồng hằng năm. Lúa và ngũ cốc toàn xã hầu như bà con thôn nào cũng trồng.
Hồ tiêu, điều, cao su... cũng được trồng mới cũng như mở rộng quy mô lên rất nhiều trong những năm gần đây ở khu vực HTX Tiền Phong. Mỗi năm một vụ, mướp đắng là loài cây rất dễ trồng lại có giá trị kinh tế cao nên cứ đến vụ khắp xã đâu đâu cũng trồng

Chăn nuôi hộ và chăn nuôi trang trại

Gần đây trên toàn 12 thôn, những trang trại xuất hiện ngày càng nhiều. Bà con nuôi gà, vịt, ngan, nuôi lợn, nuôi ếch, nuôi cá,...rất nhiều, thậm chí còn nuôi cả thỏ. Nhiều hộ gia đình áp dụng sáng tạo mô hình VAC trông nông nghiệp phát huy hiệu quả kinh tế cao.

Nuôi trồng và đánh bắt thuỷ sản

Rất nhiều hộ nuôi cá xen kẽ với mùa vụ lúa. Đơn giản nhưng đem lại hiệu quả kinh tế rất cao. Những trang trại nuôi ếch quy mô lớn như ở Tân Hạ và Tân Thái hằng năm thu về hàng tỷ đồng. Việc đánh bắt cá trên sông Đâu Giang và các Hồ chứa nước ngày càng ít đi. Vì tài nguyên thuỷ sản ngày càng ít, đi kèm với đó là sự đa dạng trong nông nghiệp đã giúp bà con có thêm nhiều nguồn thu mới.

Công nghiệp và Xây dựng

Công nghiệp còn chưa phổ biến. Xây dựng còn chưa nhiều. Công nghiệp - Xây dựng chiếm khoảng 10% GDP trong tổng nền kinh tế.

Dịch vụ

Ngành thương mại dịch vụ còn nhỏ lẻ và thiếu liên kết chiếm khoảng 10% GDP toàn nền kinh tế. Tuy nhiên, những động thái gần đây cho thấy có dấu hiệu tích cực của ngành này.

Niềm tự hào cổng làng

Mỗi thôn đều có cổng làng riêng và mang nét đẹp riêng đối với người dân từng thôn. Việc hằng ngày đi lại qua cổng làng khiến mọi người cảm thấy có điều gì đó tự hào, bình dị
Cổng chào xã Tân Thuỷ do nhân dân toàn xã góp tiền của và công sức xây dựng Tổng giá trị lên đến gần 500.000.000đ. Đó là công trình ghi dấu ấn đậm nét trong lòng mỗi người con Tân Thuỷ xa quê. Khiến mỗi người dân đều cảm thấy tự hào mình là người con của Tân Thuỷ.

Tín ngưỡng - Tâm linh

Tín ngưỡng của người dân xã Tân Thuỷ cũng như mọi gia đình Việt. Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên. Những bữa cơm giỗ ông bà vừa thể hiện sự thành kính biết ơn của con cháu, cũng là dịp để con cháu, anh em tụ hội, chia sẻ. Nét gì đó tình cảm mộc mạc và bình yên của quê hương.
Người dân Tân Thuỷ không mê tín dị đoan, không có các hủ tục lạc hậu, không có các lễ hội cổ hủ lạc hậu.
Người dân muốn đi chùa thì đến chùa Hoằng Phúc - xã Mỹ Thuỷ cũng rất gần

Việc làm - Thất nghiệp

Nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp nên người dân quanh năm gắn bó với rừng, với đồng áng, với vườn nhà. Một số người làm cán bộ nhà nước, có lương. Nhiều thanh niên đủ tuổi xin nhập ngũ. Số còn lại lên thành phố làm đủ mọi nghề kiếm sống. Thất nghiệp ở Tân Thuỷ là rất ít, gần như không có

Quan hệ xã hội

Quan hệ xã hội ở đây rất bình đẳng. Mọi người dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá địa phương

Trường TH số 1 Tân Thuỷ - Trường chuẩn Quốc gia

Nằm ở thôn Tân Ninh. Ngày trước tại đây là trường cấp 2-3 Tân Thuỷ
Trường là nơi giáo dục cho học sinh của 7 thôn phía dưới
Một trong những trường Tiểu học Top đầu của tỉnh

Trường TH số 2 Tân Thuỷ

Nằm ở thôn Tân Lộc. Là nơi giáo dục cho học sinh của 5 thôn phía trên.

Bậc THCS

Trường THCS Tân Thuỷ nằm tại trung tâm xã Tân Thuỷ. Là ngôi trường có chất lượng cao. Đạt giải cao trong các kì thi văn hoá cũng như thể thao cấp tỉnh, cấp huyện. Có nhiều học sinh đỗ vào các trường chuyên như Quốc học Huế, Chuyên Võ Nguyên Giáp. Trường là điểm đến hứa hẹn cho học sinh 12 thôn. Nơi ươm mầm tương lai cho xã nhà.

Bậc THPT

Hiện tại học sinh xã Tân Thuỷ học cấp 3 tại trường THPT Trần Hưng Đạo, xã Hưng Thuỷ. Một số lại đến trường THPT Lệ Thuỷ, THPT Nguyễn Chí Thanh, THPT Kỹ thuật Lệ Thuỷ. Không thể không nhắc đến là có học sinh học tại các trường chuyên như Quốc học Huế, Chuyên Võ Nguyên Giáp Quảng Bình.

Trung tâm y tế

Trạm y tế xã Tân Thuỷ nằm ở trung tâm xã. Có 9 y bác sĩ thường trực. Trưởng trạm: Bác sĩ Lê Thuận Sướng. Là nơi khám chữa bệnh cho nhân dân toàn xã. Hiện nay, đã có nhiều trang thiết bị hiện đại như Máy siêu âm, máy chụp X-quang,... nhằm phục vụ người bệnh tốt hơn
Xã Tân Thuỷ có một phòng khám tư nhân ở thôn Tân Lộc, bác sĩ Lê Thuận Sướng

Y tá thôn bản

Đội ngũ y tá thôn bản gồm 12 người. Mỗi thôn có một người.

Cán bộ thú y

Toàn xã có 2 cán bộ thú y

An ninh trật tự

Có tất cả 15 công an đảm bảo an ninh cho toàn xã Tân Thuỷ.

Đường thuỷ

Tân Thuỷ có dòng sông Đâu Giang chảy qua, dễ dàng di chuyển ra sông Kiến Giang bằng tàu thuyền

Kênh mương hoá

Nhiều km đường kênh mương được xây dựng phục vụ cho nhu cầu tưới tiêu

Nhiều trang trại quy mô lớn

Nhiều trang trại theo mô hình VAC, quy mô lớn có doanh thu hàng năm hàng tỷ đồng

Nhiều công ty tạo công ăn việc làm tốt cho người dân

Nhiều công ty, đại lý và cả trang trại tạo công ăn việc làm tốt cho người dân trong làng xã

Văn hoá, ý thức người dân ngày càng được nâng cao

Cùng với sự phát triển về kinh tế và đời sống vật chất, thì đời sống tinh thần và văn hoá cũng được người dân tự giác cải thiện, nâng cao

Thu nhập bình quân của người dân tăng nhanh

Thu nhập bình quân đầu người năm 2015 là 76,08 triệu đồng (6,34 triệu đồng/ người/ tháng)

Miếu Thành Hoàng - Di tích cấp quốc gia Đặc biệt

Tại Miếu Thành Hoàng - thôn Tân Lực, ngày 17/11/1931, chi bộ Đảng đầu tiên ở Nam Quảng Bình được thành lập - Chi bộ Đảng Mỹ Thổ - Trung Lực, gọi tắt là chi bộ Mỹ Trung. Ban đầu gồm 3 đồng chí: Lê Thuận Chất (bí thư), Lê Thuận Sản, Nguyễn Đông
Đây là bước ngoặt quan trọng, tiền thân của một chi bộ Đảng vững mạnh sau này, góp phần lãnh đạo nhân dân đi đến thắng lợi năm 1945 tại Nam Quảng Bình
Đặc biệt: Miếu Thành Hoàng (cùng với Đại đội Nữ pháo binh Ngư Thuỷ) từng vinh dự được Nhà Lãnh đạo cách mạng CuBa Fidel Castrol ghé thăm vào năm 1973 trong chuyến thăm Việt Nam của ông, ông đã đến thăm Quảng Bình, Quảng Trị.
Từng được nhà thơ Tố Hữu đến hoạt động trong năm 1943-1944 trong những lần nhà thơ Tố Hữu đưa tin từ Đảng đến với nhân dân Bình Trị Thiên
Miếu Thành Hoàng hiện nay được tu bổ, cải tạo. Trở thành một khu di tích có ý nghĩa đặc biệt to lớn. Được Nhà nước công nhận là di tích Quốc gia Đặc biệt.

Lăng Quan Hữu

Lăng Quan Hữu tại thôn Tân Lộc, là một trong những căn cứ cách mạng thời kì chống Pháp, chống Mỹ. Nơi đây diễn ra những cuộc họp lúc nửa đêm của các đồng chí đưa tin cách mạng từ Hà Nội đến với Bình Trị Thiên. Cũng là nơi huấn luyện chiến sĩ cách mạng trong thời gian dài.

Bia đá khoảng 500 năm tuổi - thời Hậu Lê

Có một tấm bia đá có tuổi đời khoảng 500 năm tuổi hiện đang được tu sửa, bảo tồn. Tấm bia đá này nằm trước một phần mộ ở thôn Tân Đa

Lăng mộ Đại tướng Quân thời nhà Hậu Lê

Khu lăng mộ được xây dựng từ vài trăm năm trước vẫn còn lưu lại cho đến ngày nay. Đó là khu mộ của Hùng Binh Đại tướng Quân Lê Thuận Chiếu - Quan Võ Đại Thần nhà Hậu Lê

Miếu Lòi Am

Nằm gần bờ sông Đâu Giang trong một vùng rừng rậm ở thôn Tân Thịnh. Nơi đây là cơ quan cách mạng của xã Duy Tân thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Đây là căn cứ bí mật của các cán bộ Đảng viên hoạt động cách mạng thời kỳ bấy giờ. Từ nơi đây, những công văn, những mệnh lệnh của Đảng bộ chi bộ Mỹ Trung cũng như xã Duy Tân gửi đến với nhân dân và các chiến sĩ, góp phần đến thắng lợi cách mạng tháng 8 năm 1945

Miếu Xóm Làng

Đây là một ngôi miếu cổ nằm cạnh bờ sông Đâu Giang, ở cuối thôn Tân Thịnh. Miếu này tương truyền là nơi ở của Trăn Tinh, ngày xưa vì có Trăn Tinh phá hoại làng nên nhân dân đã lập Miếu thờ.

Bóng đá

Giải bóng đá hằng năm dịp Quốc khánh 2/9 của các thôn trong xã do thôn Tân Ninh hoặc Tân Truyền tổ chức cũng là sân chơi lành mạnh cho thanh niên nhân dịp này

Hội trại 26/3

Hội trại 26/3 do xã Đoàn Tân Thuỷ tổ chức hằng năm với nhiều hoạt động sôi nổi

Trạng cờ Tân Thuỷ

Nơi giao lưu cờ tướng cho người dân hưu trí dịp tết đến xuân về. Có 32 kỳ thủ thi đấu loại trực tiếp theo hình thức World Cup. Mục đích là giao lưu học hỏi. Mặt khác góp phần quyên góp tiền tặng cho học sinh nghèo, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn

Giải bóng chuyền U19 xã Tân Thuỷ mở rộng

Tổ chức vào các hoạt động ngày thành lập đoàn

Đại hội Sinh viên toàn xã

Tổ chức vào mồng 6 tết cổ truyền

Hội thi sắc màu tri thức cho học sinh Trung học toàn xã

Tổ chức vào dịp nghỉ hè

Gặp mặt giao lưu các Hội đồng Hương Tân Thuỷ

Là dịp để người đồng hương giao lưu, gặp mặt, chia sẻ và hợp tác mỗi dịp về quê ăn tết. Từ đó đóng góp vật chất và tinh thần xây dựng quê hương

Lễ Mít tinh kỉ niệm ngày thành lập chi bộ Mỹ Trung

Tổ chức vào ngày 17 tháng 11 hằng năm

Đại hội thể dục thể thao toàn xã Tân Thuỷ

Tổ chức vào dịp Quốc khánh 2/9

Lễ hội trò chơi dân gian

Được tổ chức vào dịp tết Dương lịch để chào đón năm mới