Quân chủ Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland

Bổ nhiệm Thủ tướng

Trong bất cứ khi nào cần thiết, Quân vương có thể chỉ định Thủ tướng mới (theo quy định người có quyền bổ nhiệm hoặc bãi nhiệm Bộ trưởng do đó là người kiểm soát chính phủ). Luật bất thành văn dựa theo hiến định, quân vương chỉ định Thủ tướng là người xứng đáng và được Viện Thứ dân ủng hộ, thường là lãnh đạo đảng đa số hoặc liên minh đa số trong viện. Thủ tướng nhậm chức có sự hiện diện của quân vương trong cuộc hội kiến riêng, sau khi được chấp thuận "hôn tay" quân vương, chính thức trở thành Thủ tướng mà không cần có bất cứ thủ tục hoặc văn kiện nào.
Trong một Quốc hội treo tức không có đảng hoặc phe liên minh nào đủ kiểm soát, quân vương có thể hỗ trợ gia tăng việc lựa chọn, mặc dù nó thường là lãnh đạo của các đảng lớn nhất. Từ năm 1945 tới nay chỉ có 2 Quốc hội treo. Quốc hội lửng đầu tiên sau cuộc tổng tuyển cử 1974 khi Harold Wilson được bổ nhiệm làm Thủ tướng sau khi Edward Heath từ chức lãnh đạo đảng sau khi thất bại trong việc hình thành liên minh. Mặc dù Wilson của Công đảng không chiếm đa số, nhưng lại là đảng lớn nhất 301 so với bảo thủ 297 ghế. Quốc hội lửng thứ 2 năm 2010 sau cuộc tổng tuyển cử cùng năm, trong đó đảng Bảo thủ và Dân chủ Tự do đồng ý thành lập chính phủ liên minh đầu tiên từ năm 1945.

Giải tán Quốc hội

Năm 1950 thư ký riêng của nhà vua viết trên The Times khẳng định hội nghị lập hiến: theo nguyên tắc Lascelles, nếu một chính phủ thiểu số yêu cầu giải tán Quốc hội để kêu gọi bầu cử sớm thay đổi vị thế, vua có quyền từ chối với 3 tình trạng. Khi Thủ tướng Wilson yêu cầu giải tán Quốc hội cuối năm 1974, Nữ hoàng đã chấp thuận lời đề nghị khi Heath thất bại trong việc thành lập liên minh. Cuộc tổng tuyển cử tháng 10/1974 đã cho Wilson đa số (319 ghế, khi quá bán là 318 ghế). Quân vương theo lý thuyết có thể bãi nhiệm Thủ tướng khi thất bại trong bầu cử, qua đời hoặc từ chức. Vị vua cuối cùng bãi nhiệm Thủ tướng là William IV người đã bãi nhiệm Huân tước Melbourne năm 1834. Năm 2011 đạo luật Kỳ hạn Quốc hội loại bỏ quyền giải tán Quốc hội của quân vương.

Đặc quyền Hoàng gia

Một vài quyền hành pháp cai trị về mặt lý thuyết và trên danh nghĩa được trao cho quốc vương và được coi là đặc quyền hoàng gia. Quân vương được hành động trong giới hạn của quy ước và điều lệ, thi hành đặc quyền theo tư vấn của bộ trưởng chịu trách nhiệm trước Nghị viện, thường thông qua Thủ tướng hoặc Hội đồng cơ mật. Trên thực tế đặc quyền là sự thi hành của Thủ tướng, và không phải quốc vương, có kiểm soát. Quân vương tiếp kiến Thủ tướng hàng tuần. Biên bản ghi chép cho cuộc tiếp kiến được giữ bí mật. Quân vương có thể bày tỏ quan điểm của mình, như được hiến định, và cuối cùng phải chấp nhận quyết định của Thủ tướng và Nội các (miễn là được Quốc hội ủng hộ). Bagehot nói "Quân vương trong chế độ quân chủ lập hiến...có tam quyền, quyền được thảo luận, quyền phải ủng hộ, quyền phải cảnh cáo".
Mặc dù đặc quyền rộng rãi và nghị viện tán thành là không chính thức yêu cầu sự thi hành, và bị giới hạn. Nhiều đặc quyền đã bị loại bỏ hoặc chuyển cho Quốc hội. Ví dụ các quân vương không có áp đặt và thu thuế mới, một hành động như vậy đòi hỏi sự chấp thuận từ Quốc hội. Theo báo cáo của Quốc hội "Ngôi vua không thể sáng chế đặc quyền mới", và Quốc hội có quyền gạt một đặc quyền bằng cách thông qua luật pháp.
Đặc quyền Hoàng gia bao gồm quyền hạn để bổ nhiệm và miễn nhiệm các bộ trưởng, kiểm soát dịch vụ dân sự, vấn đề hộ chiếu, tuyên chiến, giảng hoà, điều khiển hành động của quân đội, và thương lượng và phê chuẩn hiệp ước, các liên minh, và thoả thuận quốc tế. Tuy nhiên các hiệp ước không thể thay đổi luật của nước Anh, một đạo luật của Quốc hội cần thiết trong trường hợp như vậy. Quân vương là Tổng tư lệnh của lực lượng vũ trang (Hải quân Hoàng gia, Quân đội Hoàng gia, và Không quân Hoàng gia), ủy nhiệm Cao ủy Anh và các đại sứ, và nhận quốc thư từ đại sứ các nước.
Ngoài gia còn có đặc quyền triệu tập Quốc hội. Mỗi phiên họp được bắt đầu bằng giấy triệu tập của quân vương. Các phiên họp mới còn đánh dầu bằng đại lễ khai mạc Quốc hội, khi đó vua sẽ đọc diễn văn khai mạc từ ngôi vua trong Viện Quý tộc, phác thảo chương trình nghị sự lập pháp của chính phủ. Tạm ngừng phiên họp Quốc hội thường xảy ra trong khoảng 1 năm bắt đầu, và chính thức kết thúc phiên họp.  Giải thể nhiệm kỳ Quốc hội và theo sau là cuộc tổng tuyển cử toàn bộ ghế trong Viện Thứ dân. Một cuộc tổng tuyển cử thường được tổ chức 5 năm sau khi có đạo luật Kỳ hạn Quốc hội 2011, nhưng có thể được tổ chức sớm hơn khi Thủ tướng mất khả năng lãnh đạo hoặc 2/3 hạ viện bỏ phiếu chấp thuận tổng tuyển cử sớm.
Trước khi dự thảo luật chính thức được công bố, sự chấp thuận của Hoàng gia là bắc buộc. Theo lý thuyết các dự thảo có thể được tán thành hoặc bác bỏ, chuyển lại, nhưng kể từ năm 1707 chấp thuận là bắc buộc.
Quân vương có mối quan hệ phân cấp với chính quyền Scotland, xứ Wales, bắc Ireland. Vua bổ nhiệm Bộ trưởng thứ nhất của Scotland thông qua sự đề cử của Nghị viện Scotland, Bộ trưởng thứ nhất của xứ Wales thông qua sự đề cử của Quốc hội xứ Wales. Tại Scotland, vua hoạt động theo sự tư vấn của Chính phủ Scotland. Tuy nhiên tại xứ Wales thì hạn chế hơn, vua hoạt động theo của Thủ tướng và Nội các Vương quốc Liên hiệp. Vua có thể bác bỏ mọi đạo luật được thông qua bởi Nghị viện Bắc Ireland nếu nó được coi là trái với Hiến pháp bởi Ngoại trưởng Bắc Ireland.
Vua được coi là "nguồn sống của tư pháp", mặc dù Vua không quyết định cá nhân trong trường hợp xét xử, chức năng xét xử được thực hiện dưới tên của quân vương. Chẳng hạn như, bên nguyên được thay mặt vua, và án có quyền hành của họ từ Vương miện. Việc phổ biết luật pháp cho rằng Vua" không bao giờ sai trái"; vua không thể bị truy tố vì tội hình sự. Tố tụng theo đạo luật Vương miện kiện tụng năm 1947 cho phép vụ án dân sự chống lại Ngôi vua trong các khả năng công cộng (nghĩa là, vụ kiện chống lại chính phủ), nhưng không có vụ kiện chống lại cá nhân vua. 
Vua sử dụng "đặc quyền khoan dung", được dùng để ân xá cho kẻ phạm tội hoặc giảm án.
Vua là "nguồn sống của danh dự", nguồn gốc tất cả danh dự và huân chương ở Vương quốc Anh. Ngôi vua tạo ra tất cả giới quý tộc, bổ nhiệm thành viên huy chương phong cách hiệp sĩ (Hiệp sĩ), ban cho tước hiệp Hiệp sĩ và danh hiệu khác. Mặc dù giới quý tộc và hầu hết mọi huân chương khác được cấp theo sự tư vấn của Thủ tướng, một số huân chương được xem là món quà cá nhân của Vua, và không buộc phải nghe theo sự tư vấn cấp bộ. Vua một mình bổ nhiệm Huân chương Ga-tơ (Order of the Garter), Huân chương hoa kế (Order of the Thistle), Huân chương Hoàng gia Victoria (Royal Victorian Order) và huân chương công lao (Order of Merit).

Vai trò tôn giáo

Vua là lãnh tụ tối cao chính thức của Giáo hội Anh. Tổng giáo mục và giáo mục được vua bổ nhiệm theo sự tư vấn của Thủ tướng được chon lựa theo danh sách các ứng viên được Ủy ban Giáo hội cung cấp. Vai trò Ngôi vua trong Giáo hội chỉ trên danh nghĩa, giáo sĩ cấp cao nhất Tổng giáo mục của Canterbury là lãnh đạo tình thần của Giáo hội và cộng đồng Anh giáo toàn thế giới. Quân vương có lới hứa bảo toàn Giáo hội Scotland và chỉ định Huân tước Cao ủy cho Tổng Hội Giáo hội Scotland, mặt khác không đóng vai trò cai quản và không có quyền hành. Vua không đóng vai trò chính thức bãi bỏ thiết lập tại Giáo hội xứ Wales và Giáo hội Ireland.

Kế vị

Quan hệ giữa Vương quốc Khối thịnh vượng chung là sự thay đổi bất cứ việc gì liên quan đến kế vị đòi hỏi sự đồng thuận của tất cả các vương quốc. Sự kế vị chịu sự chi phối của các đạo luật bộ luật về quyền 1689 (Bill of Rights), đạo luật kế vị 1701 (Act of Settlement), đạo luật Liên minh 1707 (Acts of Union). Các đạo luật chỉ được thay đổi bởi một đạo luật của Quốc hội; người không thể bỏ quyền thừa kế của mình. Đạo luật kế vị quy định việc kế vị chỉ cho các hậu duệ hợp pháp theo đạo Tin lành của Sophia của Hanover (1630-1714), cháu gái James I.
Sau khi vua qua đời, ngay lập tức Thái tử trở thành quân vương ngay lập tức (nên mới có cụm từ "Vua qua đời, Vua sống mãi" (tiếng Anh: The King is dead. Long live the King!) và sự lên ngôi sẽ được thông báo công khai bởi Hội đồng đăng cơ tại Điện St James's. Quân vương được trao vương miện tại Westminster Abbey do Tổng giáo mục Canterbury phụ trách. Một lễ đăng quang chỉ mang tính chất lễ nghi diễn ra, buổi lễ thường diễn ra sau vài tháng khi chuẩn bị cho lễ tang của quân vương tiền nhiệm và chuẩn bị cho buổi lễ đăng cơ.
Sau khi một cá nhân lên ngôi người đó sẽ nằm quyền đến khi mất. Sự thoái vị tự nguyện khi,  Edward VIII đã phải ủy quyền Quốc hội thông qua văn kiện đặc biệt, Văn kiện Tuyên bố Thoái vị của Quân vương 1936. Vị vua cuối cùng bị truất phế là vua James II người đã lưu vong năm 1688 sau cách mạng Vinh quang.

Hạn chế giới tính và tôn giáo

Việc kế thừa phần lớn được truyền trưởng nam như tại Nhật Bản, Thái Lan hay các nước châu Á khác. Ngày 28/10/2011 cuộc họp chung giữa Thủ tướng Anh David Cameron và các thủ tướng của 16 vương quốc khối thịnh vượng chung đã tuyên bố xóa bỏ quy tắc dòng nam theo đó bất cứ ai cũng có thể nối ngôi nghĩa là trưởng không xác định giới tính. Hội nghị cũng đồng ý quân vương tương lai cũng không bị cấm kết hôn với người Công giáo La Mã kể từ đạo luật kế vị 1701. Kể từ khi quân vương cũng là lãnh đạo của Giáo hội Anh, pháp luật vẫn ngăn cấm việc kết hôn với người công giáo. Việc thay đổi được chấp thuận được Hoàng gia ngày 25/4/2013 và đã được áp dụng tháng 3/2015 sau khi cũng được phê chuẩn tại các vương quốc thịnh vượng chung.
Chỉ có người theo Tin lành mới được kế vị. Tất cả người Công giáo đều bị cấm. Một người bị vô hiệu hóa kế vị khi "qua đời" cho mục đích kế vị, và truất quyền không mở rộng tới hậu duệ của người đó.

Nhiếp chính

Trường hợp nhiếp chính xảy ra trong trường hợp quân vương không đủ tuổi thành niên, chưa đủ khả năng hay tinh thần. Người nhiếp chính là người kế tiếp trong dòng nối ngôi, trừ khi chính họ là người không đủ khả năng hay tinh thần hoặc đủ tuổi thành niên. Văn kiện đặc biệt được Nữ hoàng Elizabeth II ban bố trong Luật Kế vị 1953 trong đó Công tước xứ Edinburgh (chồng Elizabeth II) là người sẽ nhiếp chính trong các trường hợp.
Trong lúc vắng mặt của quân vương bị bệnh hoặc thương tạm thời, ngôi vua tạm thời được ủy quyền một số chức năng cho Cố vấn Nhà nước, người hôn phối với quân vương và 4 người con đầu của quân vương. Các cố vấn Nhà nước hiện nay là: Công tước Edinburgh, Thân vương xứ Wales,Công tước Cambridge,Hoàng tử Harry và Công tước York.

Tài chính

Cho đến năm 1760 tất cả chi phí của quân vương đều từ lợi nhuận doanh thu di truyền, bao gồm cả Crown Estate (công ty đầu tư bất động sản Hoàng gia). Vua Geogre III đồng ý từ bỏ doanh thu di truyền của Ngôi vua để đổi lấy tiền nghị viện cấp cho hoàng gia Anh hàng năm, và sự sắp xếp này tiếp tục kéo dài cho đến năm 2012. Tiền trợ cấp Tài sản dùng để trả tiền bảo dưỡng của dinh thự hoàng gia, và trợ cấp Hoàng gia Du lịch dùng để trả cho chi phí du lịch. Tiền nghị viện cấp cho hoàng gia Anh hàng năm bao gồm hầu hết chi phí, bao gồm các cho tuyển dụng nhân viên, chuyến thăm cấp nhà nước, công việc công cộng, và giải trí chính thức. Kích thước đã được xử lý bằng Quốc hội 10 năm một lần; bất cứ tiền tiết kiệm đã được mang sang đến thời gian 10 năm tiếp theo. Từ năm 2012 cho đến năm 2020, tiền nghị viện cấp cho hoàng gia Anh hàng năm và tiền trợ cấp sẽ là được thay thế bằng trợ cấp tối cao, sẽ được xác lập ở mức 15% của doanh thu tạo ra bởi công ty Crown Estate.
Crown Estate một trong những sở hữu bất động sản lớn nhất ở Vương quốc Anh, với sản của 7.3 tỷ bảng Anh vào năm 2011. Nó được uỷ thác, và không thể được bán hoặc thuộc quyền sở hữu của Vua trong tư cách cá nhân. Hiện nay, lợi nhuận đầu hàng từ Crown Estate đến Bộ Tài chính đã vượt quá tiền nghị viện cấp cho hoàng gia Anh hàng năm và tiền trợ cấp. Ví dụ như, Crown Estate tạo ra 200 triệu bảng Anh trong năm tài chính 2007-8, trong khi báo cáo quốc hội tài trợ cho vua là 40 triệu bảng Anh trong cùng kỳ. Đảng Cộng Hòa ước tính rằng chi phí thực sự của chế độ quân chủ bao gồm an ninh là từ 134-184 triệu bảng Anh năm.
Giống như Crown Estate, đất và tài sản của Công tước xứ Lancaster, danh mục đầu tư bất động sản định giá 383 triệu bảng Anh vào năm 2011, được uỷ thác. Doanh thu của Công tước trực thuộc quỹ riêng của nhà vua, và được sử dụng cho các chi phí không phải phát sinh các khoản tài trợ của quốc hội. Tài sản Công tước xứ Cornwall tương tự giữ uỷ thác chi phí cho con trai trưởng của vua. Bộ sưu tập hoàng tộc, bao gồm tác phẩm nghệ thuật và vương miện của vua, không phải của riêng cá nhân vua và được uỷ thác, như cung điện đang ở tại Vương quốc Anh như là cung điện Buckingham và lâu đài Windsor.
Quân vương phải tuân thủ thuế gián tiếp thu như thuế trị giá gia tăng, và từ năm 1993 Nữ hoàng đã nộp thuế thu nhập và thuế trên thặng dư vốn trên thu nhập cá nhân. Trợ cấp quốc hội đến Vua không được xem như thu nhập của hoàng gia chỉ xét chi phí chính thức.
Ước tính sự thay đổi của cải của Nữ hoàng, tuỳ theo tài sản thuộc quyền sở hữu của cá nhân Nữ hoàng hay là uỷ thác cho quốc gia. Tạp chí Forbes ước tính của cải Nữ hoàng khoảng $450 triệu vào năm 2010, nhưng không có số liệu cung cấp chính thức. Vào năm 1993, Huân tước Chamberlain đã nói ước tính 100 triệu bảng Anh là "biến dạng và cường điệu". Jock Colville, cựu thư ký và giám đốc ngân hàng Coutts của nữ hoàng, ước tính tài sản vào năm 1971 là 2 triệu bảng Anh (tương đương với khoảng 25 triệu bảng Anh hiện nay).

Dinh thự

Nơi ở chính thức của Vua ở Luân Đôn là cung điện Buckingham. Đó là nơi tổ chức hầu hết quốc yến, lễ phong chức, lễ rửa tội hoàng gia và các nghi thức khác. Nơi ở chính thức khác là Lâu đài Windsor, lâu đài lớn nhất có người ở trên thế giới, được sử dụng chủ yếu vào cuối tuần, Lễ Phục sinh và Royal Ascot, cuộc đua ngựa hàng năm theo mùa. Nơi ở chính thức của Vua ở Scotland là Cung điện Holyroodhouse ở Edinburgh. Vua ở Holyrood ít nhất một tuần mỗi năm, và khi đi thăm cấp nhà nước đến Scotland.
Trước đây, Cung điện Westminster và Tháp Luân Đôn dinh thự chính của Quân vương Anh cho đến Henry VIII đã mua Cung điện Whitehall. Whitehall bị phá huỷ do hoả hoạn vào năm 1698, dẫn đến chuyển sang Cung điện St.James. Mặc dù thay thế nơi ở chính thức hoàng gia tại Luân Đôn là Buckingham vào năm 1837, nhưng St James vẫn là cung điện cao cấp và vẫn là nơi tổ chức các nghi lễ Hoàng gia. Chẳng hạn như, đại sứ nước ngoài trình quốc thư tại St.James,  và Cung điện nơi tổ chức cuộc họp của Hội đồng kế vị. Nó cũng được sử dụng bởi khác thành viên hoàng tộc.
Dinh thự khác bao gồm Dinh Clarence và Cung điện Kensington. Cung điện thuộc về Ngôi vua; được tiến hành uỷ thác cho người cai trị trong tương lai, và không thể được vua bán. Dinh thự Sandringham ở Norfolk và lâu đài Balmoral ở Aberdeenshire thuộc sở hữu cá nhân của Nữ hoàng.