Final Fantasy IX

Khái yếu

FF9 là tác phẩm cuối cùng của series Final Fantasy (FF) trên hệ máy PlayStation của Sony và nhận được nhiều giải thưởng. FF9 nhận được giải nhất trong khuôn khổ giải thưởng cho game Nhật Bản lần thứ 5, nhận giải thưởng PlayStation Adwards cho các mặt đồ họa, âm thanh, nhân vật, phong cảnh. Ngoài ra, tác phẩm này còn đứng nhất trong khuôn khổ "The PlayStation of the year" năm 2000.
Chủ đề chính của FF9 là "quay về điểm gốc", "bài ca ca ngợi sinh mệnh". Hình ảnh viên thủy tinh thể (crystal) xuất hiện trong logo của game cho thấy sự quay lại của nó trong FF9. Đây cũng là phiên bản FF chứng kiến sự quay lại của nhiều yếu tố truyền thống của dòng FF như hình ảnh nhân vật ở dạng đầu to thân ngắn (SD) từ FFVI trở về trước, sự phục hồi của khái niệm thủy tinh thể (crystal) vốn là căn bản của thế giới FF. Nếu như các phiên bản FFVI, FFVII và FFVIII trước đó vốn nặng về yếu tố khoa học giả tưởng (SF) thì FF9 có bước chuyển đổi lớn sang thế giới cổ tích nhi đồng. Tuy nhiên, đằng sau thế giới cổ tích mơ mộng đó lại là những nội dung mang tính triết học phức tạp. Các nhân vật, địa danh, giai điệu từng xuất hiện trong các phiên bản FF trước cũng có mặt trong FF9. Trong game còn có một đoạn kể về một sự kiện trong FFII. Phần âm nhạc trong trận đấu cũng giống các tác phẩm từ trước FFVII, phục hồi phần sau giai điệu chiến thắng giống các phiên bản FFVII trở về trước.
Tất cả hình ảnh minh họa và thương phẩm liên quan đều sử dụng ảnh chụp màn hình những đoạn phim trong game và không hề có hình ảnh CG chuyên dụng nào.
Cùng với FFVII và FFVIII, tác phẩm này từng được dự định remake cho PlayStation 2 (PS2) nhưng bị hủy bỏ. Nhưng để đáp ứng yêu cầu của nhiều người chơi, bắt đầu từ tháng 5-2010, hãng Square đã cho phép tải FF9 từ PlayStation 3 và PlayStation Portable. Thống kê toàn Thế giới cho thấy đã có 15 vạn lượt tải về, sánh ngang với FFVII.

Hệ thống

FF9 có một yếu tố cách tân so với truyền thống, đó là "tổng hợp". Qua đó, người chơi có thể kết hợp hai món Item để tạo thành món Item quý. Trong số đó có những món binh giáp cực kỳ hiếm bằng cách tổng hợp những món đồ đã được tổng hợp. Người chơi cần nguyên liệu, tiền để tổng hợp tại các cửa hiệu tổng hợp xuyên suốt game. Theo tiến triển nội dung, càng về sau càng tổng hợp được nhiều món đồ. Trong số vũ khí tổng hợp được ở phần cuối, có những món đòi hỏi phải có nguyên liệu chỉ có thể có được ở phần đầu và phần giữa, nên đòi hỏi người chơi phải giữ lại những Item ban đầu này, không được bán đi.
FF9 vẫn tồn tại hệ thống ATB (Active Time Battle) quen thuộc của series FF, nhưng lần này nó nhận được nhiều đánh giá khắt khe. Tuy là game cho PSX nhưng phụ tải trong bộ nhớ rất lớn và có nhiều xử lý nặng đòi hỏi khả năng xử lý của PS2 nên ảnh hưởng rất nhiều đến độ khó trong những màn đấu trùm đầu tiên. Vì thanh ATB cũng được lấp đầy trong khi nhân vật dùng ma pháp hay các tuyệt kỹ nên xảy ra hiện tượng toàn bộ nhân vật đều đến lượt hành động sau khi sử dụng thú chiêu hồi vốn có thời gian diễn xuất kéo dài, mặc dù ngay trước đó các nhân vật này đã hành động hết lượt. Trong chiến đấu, mỗi nhân vật được thiết lập một hệt thống lệnh (command) riêng. Ngoài ra, bên cạnh thanh ATB còn có thanh Trance. Khi bị địch tấn công, thanh Trance của nhân vật dần đầy lên, và đến khi đầy thì nhân vật gây sát thương lên địch 1.5 lần so với bình thường, cũng như sử dụng được năng lực đặc biệt trong suốt thời gian Trance. Theo đạo diễn Itō Hiroyuki thì hệ thống chiến đấu của FF9 được nâng độ khó một tí, khi tấn công nhược điểm thuộc tính hay lệnh Jump giảm sát thương từ 2 lần xuống 1.5 lần.

Hệ thống Ability

Bằng việc trang bị Item, nhân vật có thể học được Ability và ma pháp từ chúng. Nhân vật vẫn có thể sử dụng Ability ngay cả khi tháo Item nếu đã học thành công thông qua việc nhận Ability Point (AP) sau trận đấu. Về cơ bản thì Command Ability của từng nhân vật là riêng biệt, thể hiện "cá tính" của nhân vật đó và không tồn tại Ability tránh đụng độ như FFVIII nhưng lại hỗ trợ rất nhiều Support Ability cho phép tùy chỉnh chiến thuật và năng lực của nhân vật, khiến cách chiến đấu của người chơi khác nhau rất nhiều và tính tự do cao độ trong chiến thuật. Với hệ thống Support Ability, người chơi được tự do cân bằng công-thủ hay tập trung vào một mặt nào đó. Nhưng số lượng Ability trang bị được bị giới hạn, nên dù có Level up cũng không thể trang bị hết Ability. Hệ thống Ability này được kế thừa trong Kingdom Heart và yếu tố học Ability từ Item còn được kế thừa trong Final Fantasy Tatics Advance.

Câu truyện

Mở đầu game là cảnh Vương nữ thành Alexandria là Garnet gặp một cơn ác mộng không hề có trong ký ức. Khi tỉnh giấc thì kịch đoàn Tantalus trên phi thuyền Prima Vista từ Vương quốc Lindbulm cũng vừa bay đến. Thực chất, Tantalus là nhóm trộm cướp xưng danh kịch đoàn, lợi dụng việc diễn kịch trong ngày sinh nhật thứ 16 của Garnet để bắt cóc Vương nữ. Thật bất ngờ khi Garnet cũng biết trước việc này và chủ động để Zitane, một thành viên của Tantalus bắt cóc. Sau bao nguy hiểm cùng Steiner, chàng hiệp sĩ có nhiệm vụ bảo vệ Garnet, nhân vật bí ẩn Vivi gặp được trên đường thì nhóm Zitane và Dagger cũng đến được Vương quốc Lindbulm. Tại đây, Garnet gặp được Cid Fabool, người cai trị của đất nước này đồng thời cũng là bạn thân của cha mình ngày trước. Garnet tiết lộ rằng sau khi cha mất thì mẹ mình là Nữ vương Brahne bỗng có những biểu hiện khác thường cùng với sự xuất hiện của một nhân vật bí hiểm, nên tìm đến Lindbulm để cầu cứu Cid. Rồi từ đó, họ làm quen với nhiều nhân vật khác nhau và khám phá ra âm mưu hủy diệt của nhân vật đang đứng sau giật dây Nữ vương Brahne...

Bối cảnh

Thế giới trong FF9 là một thế giới hình thành do Terra thất bại trong việc chiếm đoạt Gaia, một thế giới có quy mô văn minh nhỏ hơn. Terra là thế giới vừa trôi nổi trong vũ trụ vừa xâm chiếm các thế giới khác để phục vụ cho sự phồn thịnh của mình. Vốn ban đầu, Terra đặt mục tiêu xâm chiếm là thế giới có nền văn minh nhỏ hơn và hình thành chưa được bao lâu, nhưng vì không tìm thấy đối tượng tương ứng nên chuyển mục tiêu sang Gaia. Vì vậy mà ở Gaia tồn tại nhiều cơ sở liên quan đến Terra, hiện tại Gaia có tới 2 mặt trăng. Trung tâm của cả thế giới Gaia và thế giới Terra là khối thủy tinh thể hút ký ức được khắc sâu vào hồn người chết để phát triển. Trong vòng tuần hoàn của linh hồn, nếu ký ức hút được ít đi thì thế giới đó tăng trưởng chậm lại và chẳng bao lâu sẽ đến chỗ hoại diệt. Terra đã nhiều lần lâm vào trạng thái này, nhưng mỗi lần như vậy đều chiếm đoạt thủy tinh thể của những thế giới mới hình thành mà duy trì thọ mạng. Sau khi chiếm đoạt Gaia thất bại, kẻ quản lý Terra là Garland đã gửi rễ cây ma pháp Iifa ở Terra lên bề mặt Gaia nhằm phân ly tuần hoàn của linh hồn. Trong quá trình đó, biết được ảnh hưởng của linh hồn lên sinh vật, Garland đã cố tình phát tán tuần hoàn của linh hồn, khiến đại lục bị bao phủ trong "sương mù".