SMS König Albert

Thiết kế và chế tạo

Được đặt hàng dưới cái tên trong hợp đồng Ersatz Ägir như là sự thay thế cho chiếc hải phòng hạm Ägir đã lạc hậu, König Albert được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Schichau-Werke ở Danzig vào ngày 17 tháng 7 năm 1910. Nó được hạ thủy vào ngày 27 tháng 4 năm 1912, và công việc trang bị hoàn tất được tiếp nối sau đó. Nó được đưa ra hoạt động cùng hạm đội vào ngày 31 tháng 7 năm 1913.
Con tàu có chiều dài chung 172,4 m (566 ft) và trọng lượng choán nước tối đa 27.000 tấn (27.000 tấn Anh; 30.000 short ton); mạn thuyền rộng 29 m (95 ft), độ sâu của mớn nước trước mũi là 9,1 m (30 ft) và sau đuôi là 8,8 m (29 ft). König Albert được dẫn động bởi ba bộ turbine Schichau, được cung cấp hơi nước từ 16 nồi hơi đốt than, cho phép đạt được một tốc độ tối đa 22,1 hải lý một giờ (40,9 km/h; 25,4 mph). Nó mang theo 3.600 tấn (3.500 tấn Anh; 4.000 short ton) than, cho phép có được tầm hoạt động tối đa 7.900 hải lý (14.600 km; 9.100 mi) ở tốc độ đường trường 12 kn (22 km/h; 14 mph).
König Albert được trang bị dàn pháo chính gồm mười khẩu pháo SK 30,5 cm (12,0 in) L/50 đặt trên năm tháp pháo nòng đôi. Con tàu từ bỏ cách sắp xếp dàn pháo chính hình lục giác không hiệu quả trên các lớp thiết giáp hạm Đức trước đây; thay vào đó, ba trong số năm tháp pháo được bố trí trên trục giữa con tàu, với hai chiếc sắp xếp bắn thượng tầng phía đuôi. Hai tháp pháo còn lại được đặt lệch hình thang giữa tàu, có thể bắn qua mạn. Con tàu còn được trang bị mười bốn khẩu pháo SK 15 cm (5,9 in) L/45 trong các tháp pháo ụ giữa tàu, tám khẩu 8,8 cm (3,5 in) SK L/45 trong các tháp pháo ụ và bốn khẩu 8,8 cm L/45 phòng không. Ngoài ra còn có năm ống phóng ngư lôi 50 cm (20 in), tất cả đều được bố trí trong lườn tàu.

Trước chiến tranh

Mặc dù König Albert là chiếc cuối cùng trong lớp của nó được hạ thủy, nó lại là chiếc thứ ba được đưa vào hoạt động do sự cố hư hại turbine trên chiếc Kaiserin và những trì hoãn động cơ diesel trên chiếc Prinzregent Luitpold. Nó cùng với tàu chị em Kaiser và tàu tuần dương hạng nhẹ Strassburg được đưa vào một "Phân đội đặc biệt" dưới quyền chỉ huy của Chuẩn Đô đốc von Rebeur Paschwitz để thực hiện một chuyến đi dài ngày đến Nam Mỹ nhằm thử nghiệm độ tin cậy của hệ thống động lực turbine mới, cũng như biểu dương sự lớn mạnh của Hải quân Đế quốc Đức. Ba con tàu đã rời Wilhelmshaven vào ngày 9 tháng 12 năm 1913, hướng đến các thuộc địa Đức tại Tây Phi, nơi chúng thăm Lomé ở Togoland, Duala và Victoria tại Kamerun; rồi lại đi đến Swakopmund và Lüderitzbucht tại Tây Nam Phi thuộc Đức. Sau đó các con tàu vượt Đại Tây Dương hướng sang Nam Mỹ, ghé qua St. Helena trên đường đi, đến Rio de Janeiro vào ngày 15 tháng 2 năm 1914, nơi lễ hội được tổ chức để chào đón sự viếng thăm của những con tàu Đức.
Từ Rio de Janeiro, Strassburg được cho tách ra viếng thăm Buenos Aires, Argentina trong khi König Albert và Kaiser viếng thăm Montevideo, Uruguay. Strassburg quay trở lại gặp hai chiếc thiết giáp hạm tại Montevideo trước khi các con tàu đi vòng quanh mũi Horn rồi đi lên phía Bắc hướng đến Valparaiso, Chile. Chúng ở lại Valparaiso từ ngày 2 đến ngày 11 tháng 4, đánh dấu điểm xa nhất của hành trình. Trong chuyến quay trở về, ba con tàu đã ghé thăm thêm nhiều cảng, bao gồm Bahía Blanca tại Brazil, trước khi quay lại Rio de Janeiro. Ngày 16 tháng 5, các con tàu rời Rio de Janeiro cho chặng vượt Đại Tây Dương, ghé qua mũi Verde, Madeira và Vigo, Tây Ban Nha trên đường quay trở về Đức. Các con tàu đã về đến Kiel vào ngày 17 tháng 6 năm 1914, sau khi di chuyển khoảng 20.000 hải lý (37.000 km; 23.000 mi) mà không gặp sự cố gì. Một tuần sau, vào ngày 24 tháng 6, Phân đội đặc biệt được giải tán và Kaiser cùng König Albert quay trở về Hải đoàn Thiết giáp hạm số 3 của Hạm đội Biển khơi. Sau đó König Albert tham gia các cuộc thực tập hải đội trong tháng 7. Nó tham gia cùng Hạm đội Biển khơi trong chuyến đi mùa Hè hàng năm đến Na Uy vào tháng 7 năm 1914, khoảng hai tuần sau vụ Ám sát Quận công Franz Ferdinand tại Sarajevo; nhưng do sự căng thẳng trong quan hệ quốc tế ngày càng leo thang, chuyến đi được cắt ngắn và Hạm đội Đức quay trở về Wilhelmshaven vào ngày 29 tháng 7. Đến nữa đêm 4 tháng 8, với một Hạm đội Grand hùng hậu, Anh Quốc tuyên chiến với Đức.

Mở màn Chiến tranh Thế giới thứ nhất

Hạm đội Biển khơi, bao gồm König Albert, thực hiện một số cuộc càn quét và xuất quân vào Bắc Hải. Lượt đầu tiên diễn ra vào ngày 2-3 tháng 11 năm 1914, cho dù không bắt gặp lực lượng Anh nào. Đô đốc Friedrich von Ingenohl, Tư lệnh Hạm đội Biển khơi, áp dụng một chiến lược trong đó các tàu chiến-tuần dương thuộc Đội Tuần tiễu 1 dưới quyền Chuẩn Đô đốc Franz von Hipper sẽ bắn phá các thị trấn dọc theo bờ biển Anh nhằm thu hút một phần lực lượng của Hạm đội Grand Anh Quốc ra xa, nơi chúng sẽ bị Hạm đội Biển khơi tiêu diệt. Cuộc bắn phá Scarborough, Hartlepool và Whitby vào ngày 15–16 tháng 12 là hoạt động đầu tiên như thế. Vào chiều tối ngày 15 tháng 12, hạm đội chiến trận Đức với khoảng 12 thiết giáp hạm dreadnought, trong đó có Kaiser và bốn tàu chị em với nó, cùng 8 thiết giáp hạm tiền-dreadnought, đã tiếp cận ở khoảng cách 10 nmi (19 km; 12 mi) với một hải đội Anh biệt lập bao gồm sáu thiết giáp hạm. Tuy nhiên, các cuộc đụng độ lẻ tẻ giữa lực lượng tàu khu trục hộ tống của hai bên trong bóng tối đã khiến Đô đốc von Ingenohl tin rằng ông đang phải đối đầu với toàn bộ Hạm đội Grand. Tuân theo chỉ thị của Kaiser Wilhelm II tránh không được mạo hiểm hạm đội một cách không cần thiết, von Ingenohl ra lệnh tách ra khỏi trận chiến và quay mũi hạm đội đội chiến trận trở về Đức.
Sau việc chiếc Blücher bị mất trong Trận Dogger Bank vào tháng 1 năm 1915, Kaiser cách chức Đô đốc von Ingenohl vào ngày 2 tháng 2, được Đô đốc Hugo von Pohl thay thế trong vai trò tư lệnh hạm đội. Von Pohl tiến hành một loạt các cuộc tiến quân hạm đội trong năm 1915 có sự tham gia của König Albert; chuyến đầu tiên là vào ngày 29–30 tháng 3, khi hạm đội tiến lên phía Bắc Terschelling và quay về mà không gặp sự cố gì. Một cuộc xuất quân khác được tiếp nối vào ngày 17-18 tháng 4, khi König Albert và phần còn lại của hạm đội hỗ trợ cho một hoạt động rải mìn của Đội Tuần tiễu 2. Ba ngày sau, vào ngày 21-22 tháng 4, Hạm đội Biển khơi tiến về hướng Dogger Bank, nhưng đã không bắt gặp lực lượng Anh nào. Vào ngày 15 tháng 5, một vòng bi bị long ra tại turbine bên mạn phải, buộc thủy thủ đoàn phải ngừng động cơ và tách nó ra; dù sao các trục giữa và mạn trái vẫn có thể tiếp tục đẩy con tàu đi với vận tốc 18 kn (33 km/h; 21 mph). Hạm đội dự định thực hiện một cuộc càn quét ra Bắc Hải vào ngày 29-30 tháng 5, nhưng thời tiết khắc nghiệt đã buộc Đô đốc von Pohl phải hủy bỏ chiến dịch ở khoảng 50 nmi (93 km; 58 mi) ngoài khơi Schiermonnikoog. Hạm đội ở lại trong cảng cho đến ngày 10 tháng 8, khi chúng di chuyển đến phía Bắc Helgoland hỗ trợ cho chuyến quay về của chiếc tàu tuần dương phụ trợ Meteor. Một tháng sau, vào ngày 11-12 tháng 9, hạm đội hỗ trợ cho một hoạt động rải mìn khác ngoài khơi Swarte Bank. Hoạt động cuối cùng trong năm là vào ngày 23-24 tháng 10, khi hạm đội xuất quân về hướng Horns Reef mà không gặp sự kiện gì.
Ngày 12 tháng 1 năm 1916, Đô đốc Reinhard Scheer đảm nhiệm chức vụ tư lệnh hạm đội thay thế cho von Pohl vốn mắc phải bệnh ung thư gan. Scheer đề xuất một chiến lược tích cực tấn công hơn nhằm đưa đến một cuộc đối đầu với Hạm đội Grand Anh Quốc; ông nhận được sự chuẩn thuận của Kaiser vào tháng 2. Chiến dịch đầu tiên của Scheer được thực hiện trong tháng tiếp theo, vào ngày 5-7 tháng 3, với một cuộc càn quét Hoofden không mang lại kết quả. Ngày 25-26 tháng 3, Đô đốc Scheer dự định tấn công lực lượng Anh vốn đã bắn phá Tondern, nhưng không tìm thấy đối thủ. Một đợt tiến quân khác đến Horns Reef được tiếp nối vào ngày 21-22 tháng 4.
Ngày 24 tháng 4, các tàu chiến-tuần dương thuộc Đội Tuần tiễu 1 của Đô đốc tiến hành cuộc bắn phá Yarmouth và Lowestoft, trong khi König Albert và phần còn lại của hạm đội sẵn sàng hỗ trợ từ xa. Tàu chiến-tuần dương Seydlitz trúng phải mìn trên đường đi đến mục tiêu, bị hư hại và bị buộc phải rút lui. Các tàu chiến-tuần dương còn lại tiến hành bắn phá Lowestoft mà không bị kháng cự, nhưng đang khi trên đường đi đến Yarmouth, chúng đụng độ với các tàu tuần dương Anh thuộc Lực lượng Harwich. Một cuộc đấu pháo ngắn diễn ra trước khi Lực lượng Harwich rút lui; nhưng những báo cáo về hoạt động của tàu ngầm Anh tại khu vực đã buộc Đội Tuần tiễu 1 phải rút lui. Vào lúc này, Scheer nhận được cảnh báo rằng Hạm đội Grand đã lên đường từ căn cứ của chúng ở Scapa Flow, nên cũng đã rút lui về vùng biển Đức an toàn hơn.
Sau trận bắn phá Yarmouth, nhiều thiết giáp hạm thuộc Hải đoàn Thiết giáp hạm số 3 phát sinh những vấn đề về bộ ngưng tụ của động cơ, trong đó có König Albert, khi ống dẫn cần phải được thay trên tất cả ba bộ ngưng tụ chính, đòi hỏi một thời gian dài bảo trì. Nó đi vào ụ tàu của Xưởng tàu Đế chế tại Wilhelmshaven vào ngày 29 tháng 5, hai ngày trước khi hạm đội lên đường tham gia trận Jutland. Công việc chỉ hoàn tất vào ngày 15 tháng 6, nên kết quả là König Albert là thiết giáp hạm Đức duy nhất bỏ lỡ trận này. Ngày 18 tháng 8 năm 1916, König Albert tham gia một chiến dịch bắn phá Sunderland. Đô đốc Scheer dự định lặp lại kế hoạch như vào ngày 31 tháng 5; hai chiếc tàu chiến-tuần dương còn hoạt động được của Đức Moltke và Von der Tann, được hỗ trợ bởi ba thiết giáp hạm dreadnought, sẽ tham gia cuộc bắn phá thị trấn ven biển Sunderland nhằm lôi kéo và tiêu diệt các tàu chiến-tuần dương của Beatty. Scheer cùng với phần còn lại của hạm đội sẽ theo sau bảo vệ. Trên đường đi đến bờ biển Anh, Scheer chuyển hướng lên phía Bắc sau một báo cáo sai lầm từ một khí cầu zeppelin về một đơn vị Anh trong khu vực. Vì vậy việc bắn phá đã không được tiến hành; và đến 14 giờ 35 phút, Scheer được cảnh báo về sự xuất hiện của Hạm đội Grand, nên đã quay mũi lực lượng của mình rút lui trở về các cảng Đức.
Một cuộc tiến quân hạm đội khác được tiếp nối vào ngày 18-20 tháng 10, nhưng nó kết thúc mà không bắt gặp đơn vị Anh nào. Một cuộc huấn luyện đơn vị được tiến hành tại biển Baltic, và trên đường về Hải đội 3 được lệnh chuyển hướng để hỗ trợ cho hai chiếc tàu ngầm U-boat U-20 và U-30 bị mắc cạn tại bờ biển phía Tây Đan Mạch. Hạm đội Biển khơi được tái tổ chức vào ngày 1 tháng 12: bốn chiếc lớp König tiếp tục ở lại Hải đoàn Thiết giáp hạm số 3 cùng với thiết giáp hạm Bayern vừa mới đưa vào hoạt động, trong khi năm chiếc lớp Kaiser bao gồm König Albert được chuyển sang Hải đoàn Thiết giáp hạm số 4 vừa mới được thành lập. König Albert không có hoạt động nào đáng kể trong nữa đầu năm 1917, và vào ngày 18 tháng 8 nó vào ụ tàu của Xưởng tàu Đế chế tại Kiel để bảo trì định kỳ, vốn kếo dài cho đến ngày 23 tháng 9.