Lịch sử hành chính Hòa Bình

Hòa Bình là một tỉnh thuộc vùng trung du và miền núi Bắc Bộ. Phía bắc giáp tỉnh Phú Thọ, phía nam giáp các tỉnh Hà Nam, Ninh Bình và Thanh Hóa, phía đông giáp thành phố Hà Nội, phía tây giáp tỉnh Sơn La.

Sau năm 1945

Sau Cách mạng tháng 8 năm 1945, bỏ cấp phủ, gọi chung là huyện. Tổ chức hành chính trên địa bàn gồm thị xã Hòa Bình và 5 huyện: Đà Bắc, Kỳ Sơn, Lạc Sơn, Lương Sơn, Mai Châu.
Năm 1946, đổi tên một số xã thuộc huyện Lạc Thủy.
Năm 1947, các xã: Thịnh Lang, Yên Mông, Hòa Bình của huyện Kỳ Sơn được sáp nhập về huyện Đà Bắc quản lý.
Năm 1948, hợp nhất một số xã thuộc huyện Kỳ Sơn; sáp nhập 2 xã Tiến Xuân và Yên Quang của huyện Lương Sơn vào huyện Kỳ Sơn.
Năm 1950, các xã: Thịnh Lang, Yên Mông, Hòa Bình của huyện Đà Bắc được sáp nhập lại về huyện Kỳ Sơn quản lý; hợp nhất huyện Mai Châu và huyện Đà Bắc thành một huyện lấy tên là huyện Mai Đà.
Năm 1953, huyện Lạc Thủy của tỉnh Hà Nam được sáp nhập vào tỉnh Hòa Bình, sáp nhập 5 xã: Quang Minh, Phú Thịnh, Đoàn Kết, Bảo Lương, Yên Sơn thuộc huyện Nho Quan của tỉnh Ninh Bình sáp nhập vào huyện Lạc Thủy.
Năm 1954, chia tách một số xã thuộc các huyện Kỳ Sơn, Lạc Thủy.
Năm 1955, chia tách một số xã thuộc các huyện Kỳ Sơn, Lạc Sơn.
Năm 1956, chia tách một số xã thuộc các huyện Mai Đà, Lạc Sơn, Lương Sơn.
Năm 1957, chia tách một số xã thuộc các huyện Đà Bắc, Kỳ Sơn, Mai Châu.
Năm 1959, chia huyện Lương Sơn thành hai huyện lấy tên là huyện Lương Sơn và huyện Kim Bôi.
Năm 1960, sáp nhập 5 xã: Yên Quang, Yên Bình, Yên Trung, Tiến Xuân, Đông Xuân của huyện Kỳ Sơn vào huyện Lương Sơn.
Năm 1963, chia tách một số xã thuộc các huyện Kim Bôi.
Năm 1964, chia huyện Lạc Thủy thành hai huyện lấy tên là huyện Lạc Thủy và huyện Yên Thủy.
Năm 1967, thành lập thị trấn nông trường Thanh Hà.
Năm 1968, thành lập thị trấn nông trường Cao Phong thuộc huyện Kỳ Sơn. Cùng năm, sáp nhập xã Đào Lâm vào xã Cao Răm thuộc huyện Lương Sơn.
Năm 1971, sáp nhập 8 xã: Tân Thành, Hợp Châu, Cao Dương, Cao Thắng, Long Sơn, Thanh Lương, Hợp Thanh, Thanh Nông của huyện Lương Sơn về huyện Kim Bôi.
Năm 1975, hợp nhất tỉnh Hà Tây và tỉnh Hòa Bình thành một tỉnh lấy tên là tỉnh Hà Sơn Bình.
Năm 1978, thành lập thị trấn Bo và hợp nhất một số xã thuộc huyện Kim Bôi. Cùng năm, sáp nhập các xã Hòa Bình và Thịnh Lang của huyện Kỳ Sơn vào thị xã Hòa Bình.
Năm 1983, sáp nhập xã Thái Bình của huyện Kỳ Sơn vào thị xã Hòa Bình.
Năm 1985, chia tách một số xã thuộc huyện Đà Bắc. Cùng năm, điều chỉnh địa giới các huyện Đà Bắc, Tân Lạc, Kỳ Sơn.
Năm 1986, thành lập thị trấn Lương Sơn thuộc huyện Lương Sơn.
Năm 1988, thành lập thị trấn Mường Khến thuộc huyện Tân Lạc. Cùng năm, sáp nhập 4 xã: Dân Chủ, Sủ Ngòi, Thống Nhất, Yên Mông của huyện Kỳ Sơn vào thị xã Hòa Bình.
Năm 1990, chia tách một số xã, thị trấn thuộc các huyện Đà Bắc, Lạc Sơn, Lạc Thủy và thị xã Hòa Bình.
Năm 1991, tỉnh Hòa Bình được tái lập. Hòa Bình có 10 đơn vị hành chính gồm thị xã Hòa Bình và 9 huyện: Đà Bắc, Kim Bôi, Kỳ Sơn, Lạc Sơn, Lạc Thủy, Lương Sơn, Mai Châu, Tân Lạc, Yên Thủy.
Năm 1994, thành lập một số thị trấn thuộc các huyện Kỳ Sơn và Yên Thủy.
Năm 1999, điều chỉnh địa giới và thành lập một số xã, thị trấn thuộc các huyện Kim Bôi, Mai Châu, Lạc Sơn, Yên Thủy. Cùng năm, giải thể thị trấn nông trường Sông Bôi thuộc huyện Kim Bôi.
Năm 2001, chia huyện Kỳ Sơn thành huyện Kỳ Sơn và huyện Cao Phong
Năm 2002, thành lập các phường Thái Bình và Thịnh Lang thuộc thị xã Hòa Bình.
Năm 2006, thành lập thành phố Hòa Bình.
Năm 2008, chuyển 4 xã: Yên Bình, Yên Trung, Đông Xuân, Tiến Xuân thuộc huyện Lương Sơn về thành phố Hà Nội quản lý (nay là một phần các huyện Thạch Thất và Quốc Oai).
Năm 2009, điều chỉnh địa giới các huyện Kỳ Sơn, Lương Sơn, Kim Bôi, Lạc Thủy, Đà Bắc, Mai Châu và thành phố Hòa Bình.