Kẻ thả chất độc điên cuồng ở Mattoon

Kẻ thả chất độc điên cuồng ở Mattoon (tiếng Anh: Mad Gasser of Mattoon) (còn gọi là "Kẻ rình mò gây mê," "Kẻ gây mê ma quái," hay đơn giản là "Kẻ thả chất độc điên cuồng") là cái tên trao cho người được cho là chịu trách nhiệm về một loạt các vụ tấn công bằng khí độc rõ ràng xảy ra ở Mattoon, Illinois, vào giữa thập niên 1940. Hơn hai chục vụ thả chất độc riêng biệt đã được báo cáo với cảnh sát trong suốt hai tuần lễ, ngoài ra cảnh sát còn nhận được báo cáo nhiều hơn về kẻ tấn công khả nghi. Những nạn nhân được cho là của kẻ thả chất độc đã trình báo ngửi thấy mùi lạ trong nhà của họ và sau đó là các triệu chứng như liệt chân, ho, buồn nôn và nôn mửa.
Cảnh sát vẫn tỏ ra hoài nghi về các câu chuyện của nạn nhân trong suốt vụ việc. Không có bằng chứng vật lý nào được tìm thấy, và nhiều vụ báo cáo về chất độc đã được giải thích đơn giản, chẳng hạn như đổ sơn móng tay hoặc mùi hôi phát ra từ động vật hoặc các nhà máy địa phương. Các nạn nhân mau chóng phục hồi thoát khỏi triệu chứng của họ và không bị ảnh hưởng lâu dài. Tuy vậy, báo chí địa phương lại đăng tải những bài viết về các vụ tấn công được trình báo và xem những câu chuyện này là có thật.
Những vụ tấn công này mà nhiều người coi đơn giản chỉ là trường hợp của chứng cuồng loạn tập thể. Tuy nhiên, những người khác cho rằng kẻ thả chất độc điên cuồng thực sự tồn tại, hoặc cảm thấy các vụ tấn công có một lời giải thích khác, chẳng hạn như ô nhiễm công nghiệp hoặc hoạt động huyền bí.

Hình dáng

Hầu hết các mô tả đương thời của Kẻ thả chất độc điên cuồng đều dựa trên lời khai của ông bà Bert Kearney đường 1408 Marshall Avenue, nạn nhân của vụ Mattoon đầu tiên được các phương tiện truyền thông đưa tin. Họ mô tả kẻ thả chất độc là một người đàn ông cao to, ốm yếu mặc quần áo màu tối và đội cái mũ bó sát. Một báo cáo khác, được thực hiện vài tuần sau đó, mô tả kẻ thả chất độc là một phụ nữ ăn mặc như một người đàn ông. Kẻ thả chất độc cũng được mô tả đang cầm một khẩu súng phun, một dụng cụ nông nghiệp để phun thuốc trừ sâu, mà hắn ta đã từng sử dụng để thả khí.

Giải thích

Có ba lý thuyết chính về sự kiện kẻ thả chất độc điên cuồng ở Mattoon: rối loạn phân ly tập thể, ô nhiễm công nghiệp, hoặc một kẻ tấn công thực tế. Các sự kiện này cũng được một số tác giả khác viết về sự huyền bí nào đó.

Rối loạn phân ly tập thể

Gần hai tuần sau khi các cuộc tấn công ở Mattoon bắt đầu, Ủy viên Y tế Công cộng, Thomas V. Wright, tuyên bố rằng đây chắc chắn là một số sự cố rò rỉ khí, nhưng nhiều trường hợp có thể là do chứng cuồng loạn: người dân nghe các sự kiện làm cho sợ hãi, và sau đó hoảng loạn khi đối mặt với một mùi ngoài hiện trường hoặc một cái bóng ở cửa sổ; Wright cho rằng:
Không còn nghi ngờ gì nữa về một kẻ thả chất độc điên cuồng và đã thực hiện một số vụ tấn công. Tuy nhiên, nhiều vụ tấn công được báo cáo không khác gì hơn là chứng cuồng loạn. Nỗi sợ hãi của con người hoàn toàn không cân xứng với mối nguy hiểm của loại khí tương đối vô hại mà kẻ đó đang phun. Toàn bộ thị trấn đều mắc chứng cuồng loạn.
Vào ngày 12 tháng 9, cảnh sát trưởng C. E. Cole đã đưa giả thuyết của Wright tiến thêm một bước nữa, thông báo rằng có thể không có vụ tấn công bằng khí nào cả và các vụ việc đượ trình báo khả năng là do hóa chất bị gió thổi từ các cơ sở công nghiệp lân cận và sau đó làm trầm trọng thêm bởi sự hoảng loạn của cư dân địa phương.
Chẩn đoán của Wright và Cole được tiếp tục có hiệu lực vào năm 1945 khi nhật báo Journal of Abnormal and Social Psychology đã xuất bản bài viết "'Bóng ma gây mê' ở Mattoon: một nghiên cứu thực địa về chứng cuồng loạn tập thể" của Donald M. Johnson, lấy dẫn chứng về vụ Mattoon như một trường hợp nghiên cứu về chứng cuồng loạn tập thể. Năm 1959, ý kiến ​​của ông được nhà tâm lý học James P. Chaplin tán thành, và tiếp tục làm cơ sở cho một số nghiên cứu tiếp theo về hiện tượng rối loạn phân ly tập thể.
Hầu hết các triệu chứng thể chất đều được ghi nhận trong các vụ Botetourt và Mattoon (bao gồm nghẹt thở, sưng màng nhầy, và gây suy nhược/tê liệt tạm thời) đều được gợi ý là triệu chứng của rối loạn phân ly tập thể.
Một số chuyên gia tin rằng chứng cuồng loạn tập thể đã được thúc đẩy bởi tiêu đề trong nhật báo Mattoon Journal-Gazette, "Bà Kearney và con gái những nạn nhân đầu tiên," giả định rằng sẽ có nhiều vụ tấn công hơn nữa.

Chất thải độc hại hoặc ô nhiễm

Ngày 12 tháng 9, cảnh sát trưởng Cole đã nói trong một cuộc họp báo rằng mùi hương và triệu chứng báo cáo có thể là kết quả của các chất gây ô nhiễm hoặc chất thải độc hại do các nhà máy công nghiệp gần đó thải ra, và đoán rằng carbon tetraclorua hay trichloroethylene, cả hai đều có mùi ngọt và có thể gây ra các triệu chứng tương tự như những người trình báo là nạn nhân lọt vào tầm ngắm kẻ thả chất độc, có thể là chất do hung thủ phun.
Để đáp lại tuyên bố của Cole, Atlas-Imperial, công ty đầu tiên liên quan đến vụ việc này, đã đưa ra một tuyên bố riêng của họ nói rằng cơ sở của họ chỉ có 5 gallon chất carbon tetrachloride nằm trong kho, được chứa trong các thiết bị chữa cháy. Giới chức Atlas-Imperial cũng phủ nhận rằng bất kỳ lượng trichloroethylene (một dung môi công nghiệp mà Atlas sử dụng) có thể chịu trách nhiệm về bệnh tật trong thị trấn, lý luận rằng nó sẽ lấy một lượng đáng kể chất hoá học để gây bệnh cho người dân ở đó và các công nhân nhà máy sẽ phải trải qua các triệu chứng tương tự từ lâu trước khi bất cứ ai bên ngoài nhà máy bị ảnh hưởng.
Vào thời điểm phun khí độc, nhà máy Atlas đã được Sở Y tế tiểu Bang chứng nhận là an toàn.

Kẻ tấn công thực tế

Sau khi phân tích các sự kiện, một số nhà nghiên cứu đã kết luận rằng ít nhất một số vụ xả khí là công việc của một kẻ tấn công thực tế, người đã thực hiện một loạt các vụ thả chất độc theo báo cáo của các nhân chứng.

Các đề xuất khác

Một số nhà văn chuyên viết về chủ đề huyền bí đã bao trùm các sự kiện này. Clark (1993) miêu tả một bức tranh minh hoạ về Kẻ thả chất độc điên cuồng từ cuốn Mysterious America của Loren Coleman: "[họa sĩ] miêu tả hắn ta như một thực thể không phải là con người, có thể là người ngoài hành tinh".