Mùa vải nhung

Mùa vải nhung (tiếng Nga: Бархатный сезон, tiếng Ukraina: Оксамитовий сезон) là một thuật ngữ thường lệ trong tiếng Nga để chỉ một trong những thời kỳ dễ chịu nhất trong năm để mọi người nghỉ mát và giết thời gian ở vùng cận nhiệt đới, đặc biệt là trong điều kiện khí hậu Địa Trung Hải. Trong mùa vải nhung, thời tiết không nóng như vào các tháng giữa mùa hè nhưng vẫn khá ấm áp, ngay cả vào ban đêm. Ở các vĩ độ phía bắc bị chi phối bởi khí hậu ôn đới, tương tự như "mùa vải nhung" là "mùa hè bà già" (бабье лето) ở Nga hay mùa hè Anh-điêng (Indian summer) ở Bắc Mỹ.

Nguồn gốc của thuật ngữ

Thuật ngữ này xuất hiện vào cuối thế kỷ XIX hoặc đầu thế kỷ XX ở Đế quốc Nga gắn với mốt thời thượng là nghỉ mát ở Krym. Theo Alexander Levintov, vào đầu thế kỷ XX, "mùa vải nhung" được nhắc đến vài tuần vào tháng 4 và tháng 5, khi triều đình và hoàng gia chuyển từ Sankt-Peterburg đến Krym. Quần áo lông thú được thay thế bằng đồ vải nhung, vì Krym vào thời điểm này vẫn còn mát mẻ. Mùa hè ở Krym được gọi là mùa vải trúc bâu (ситцевый сезон) và tháng 9 được gọi là mùa vải nhung lông (плисовый сезон), do vào tháng 9, sau hội chợ Makaryev và các hội chợ khác thì giới thương nhân sẽ tới đây.
Mặc dù nguồn gốc của nó liên quan đến giới quý tộc, mùa vải nhung đã có một ý nghĩa tổng quát hơn. Nó được xác định tốt hơn bằng thị hiếu, hành vi và đạo đức của công chúng chứ không phải những gì được gán cho giới quý tộc. Vào những năm 1900, mọi người đi du lịch vào mùa vải nhung vì đó là mốt thời thượng và họ hy vọng sẽ gặp gỡ nhiều người, thay vì triều đình cũng đang đi du lịch.
Tác giả nổi tiếng người Nga Aleksandr Ivanovich Kuprin (1870-1938) đã mô tả mùa vải nhung trong truyện ngắn Thùng rượu (Винная бочка) viết năm 1914:
… Cần phải nói rằng, ở Yalta không chỉ có một mùa, mà là ba: mùa vải trúc bâu, mùa vải lụa và mùa vải nhung. Mùa vải trúc bâu — dài nhất, nhạt nhẽo nhất và tĩnh mịch nhất. Nó được tạo ra bởi những nam, nữ sinh vãng lai tầm thường, quan lại bậc trung và chủ yếu là bệnh nhân … Mùa vải lụa — hào nhoáng hơn và giàu có hơn. Công chúng của mùa này là giới thương nhân giàu có hơn mức trung bình, giới quý tộc tỉnh lẻ, quan lại lớn hơn và v.v.. Như thế cuộc sống đã được trải ra rộng hơn... Nhưng mùa vải nhung! Đó là những ngày vàng đối với Yalta, và, có lẽ, đối với tất cả bờ biển Krym. Nó kéo dài không quá một tháng và thường trùng với tuần cuối cùng của Mùa Chay Lớn, Lễ Phục Sinh và Chủ Nhật Thánh Thomas. Một số người đến để thoát khỏi sự cần thiết buồn tẻ phải đi thăm viếng; những người khác, như những cặp vợ chồng mới cưới, thực hiện kỳ nghỉ trăng mật của họ; và nhóm thứ ba, chiếm đa số, bởi vì theo mốt thời thượng, vào thời điểm này tập hợp mọi thứ quyền quý và giàu có ở Yalta, để có thể thể hiện bản thân với trang phục và sắc đẹp, để thiết lập những mối quan hệ có lợi. Bản chất này, tất nhiên, không ai để ý. Và phải nói rằng, chính vào thời điểm đầu xuân này, tất cả đều trong khung màu trắng và hồng của những cây táo, hạnh, lê, đào và mơ đang nở hoa, không bụi bặm, không hôi hám, được làm tươi mát bởi không khí biển diệu kì —  Krym quả thực là tuyệt vời.
Mặc dù đã được chứng minh là không thể xác định thời điểm chính xác, nhưng tại một thời điểm nào đó, có lẽ là vào những năm cuối thời kỳ đế quốc Nga hoặc trong thời kỳ Xô viết, mùa vải nhung đã chuyển từ mùa xuân sang mùa thu, trùng với mùa vải len/vải lụa vào tháng 8 tới tháng 9 hoặc tháng 10.

Đặc trưng khí hậu và thời tiết

Trong khu vực ven Địa Trung Hải và Hắc Hải mùa vải nhung kéo dài từ cuối tháng 8 đến giữa tháng 10, tại các quốc gia khu vực Maghreb và vùng ven phía bắc vịnh Mexico (như Florida) — đến đầu tháng 11 (dao động khá mạnh tùy từng năm). Theo quy tắc, mùa vải nhung được phân biệt bằng thời tiết khô và không mây, nhiệt độ không khí ban ngày khoảng 23 – 26 °C, ban đêm khoảng 17–21 °C, nhiệt độ nước biển trong giới hạn 22—26 °C, những cơn gió không mạnh, nhưng dần dần xấu đi tới giữa tháng 10. Tại Nga, mùa vải nhung có thể quan sát trên vùng duyên hải Biển Đen, cụ thể là trong đoạn Gelendzhik — Anapa trong vùng khí hậu Địa Trung Hải và xa hơn về phía nam, đặc biệt là trong đoạn Tyapse - Sochi/Adler trong vùng khí hậu cận nhiệt đới ẩm duy nhất tại Nga, còn tại Ukraina - trên bờ biển nam Krym trong dải hẹp các ngọn đồi ven biển. Từ các quốc gia SNG — ở Azerbaijan, Turkmenistan, Tajikistan, Kyrgyzstan, nam Kazakhstan. Trong khoảng thời gian này tại các khu vực nói trên cũng có khá nhiều hoa quả giá rẻ, đặc biệt là nho, dưa hấu, dưa bở.

Lợi ích kinh tế

Các ưu điểm của mùa vải nhung khó được đánh giá cao do lượng du khách sụt giảm mạnh sau ngày 1 tháng 9 (gắn với khai giảng năm học mới của học sinh và sinh viên), dẫn tới giá cả dịch vụ du lịch cũng sụt giảm trong điều kiện khí hậu được cải thiện tốt hơn. Đường sắt Nga cũng giảm giá đáng kể cho các chuyến tàu đến Anapa, Novorossiysk và Adler bắt đầu từ 10 ngày đầu tháng 10.
Tại Nga, trong nửa sau tháng 9 và đầu tháng 10 có thể mua được các tua du lịch với giá giảm. Các hướng phổ biến là tương tự như trong mùa cao điểm: tỉnh Krasnodar, Krym, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Bulgaria, Hy Lạp,  Tunisia, Síp, Croatia, Montenegro, Tây Ban Nha và Israel.