Gia Khánh

Chấp chính

Năm Gia Khánh nguyên niên (1796), ngày mùng 1 tháng giêng, Càn Long Đế tuyên chiếu thiện nhượng cho Hoàng thái tử Vĩnh Diễm, sử gọi [Gia Khánh Đế]. 
Càn Long Đế sau khi thiện nhượng đã lên làm Thái thượng hoàng, cư ngụ tại Ninh Thọ cung, cung điện mà Khang Hi Đế dành riêng cho Nhân Hiến Hoàng thái hậu, nay được Càn Long Đế tu sửa quy mô hơn nhiều, còn Gia Khánh Đế tạm cư Dục Khánh cung (毓庆宫). Trong ba năm sau đó, Gia Khánh Đế chỉ làm Hoàng đế trên danh nghĩa, vì Càn Long Thái Thượng hoàng đế vẫn là người ra quyết định chính; phàm công văn quan trọng, tuyển bổ quan lại đại thần, Gia Khánh Đế phê duyệt xong đều phải đưa cho Thái Thượng hoàng xem xét, sau khi Thượng hoàng đồng ý mới quyết định. Đó gọi là "Huấn chính" biện pháp.
Năm Gia Khánh thứ 4 (1799), Thái Thượng hoàng băng hà, Gia Khánh Đế mới làm lễ lên ngôi, khi ấy đã 40 tuổi.
Sau khi Càn Long Đế băng hà, Gia Khánh Đế nắm triều chính và xử tội Hòa Thân. Với tội danh tham nhũng và lạm dụng chức quyền, Hòa Thân bị tước hết quan tước và ban cho tự sát. Con dâu của Hòa Thân, em gái của Gia Khánh Đế, là Cố Luân Hoà Hiếu Công chúa được miễn tội và ban cho một số tài sản của Hòa Thân.Bát Kỳ sinh nhai kế gặp vấn đề
Vào năm Gia Khánh thứ 8 (1803), phát sinh cuộc nội loạn của Trần Đức xông vào Tử Cấm Thành. Và năm Gia Khánh thứ 18 (1813), lại phát sinh loạn bởi Thiên Lý giáo (天理教) đột nhập vào hoàng cung. Những người trực tiếp tham gia bị xử tử, hàng trăm người khác bị lưu đày sau hai vụ ám sát này.
Triều đại của Gia Khánh Đế tuy tiễu trừ Hòa Thân, thi hành tiết kiệm, cải tổ bè đảng, song vấn đề tham ô không một khởi sắc mà thậm chí còn nặng nề thêm. Trong suốt thời kì Gia Khánh Đế trị vì, bạo loạn xã hội bởi Bạch Liên giáo (1796-1804) và Thiên Lý giáo (1795-1806) đã làm tình hình trở nên nghiêm trọng. Bộ luật Đại Thanh bao gồm một đạo luật có tiêu đề "Những điều cấm liên quan đến các Phù thủy và Pháp sư". Năm 1811, một điều khoản đã được thêm vào nó với tham chiếu đến Cơ đốc giáo. Nó được sửa đổi vào năm 1815 và 1817, định cư ở dạng cuối cùng vào năm 1839 dưới thời Đạo Quang, và bị bãi bỏ vào năm 1870 dưới thời Đồng Trị. Bộ luật kết án tử hình người châu Âu vì truyền bá đạo Công giáo giữa người Hán và người Mãn Châu. Kitô hữu, những người không ăn năn hối cải đã được gửi đến các khu vực theo Hồi giáo ở Tân Cương, để được trao làm nô lệ cho các nhà lãnh đạo và các nhà thờ Hồi giáo. 
Nha phiến lưu nhập Trung Quốc, cũng như một kho bạc của đế quốc trống rỗng. Gia Khánh Đế tham gia vào việc bình định và dập tắt các cuộc nổi loạn. Ông nỗ lực để đưa Trung Quốc trở lại sự thịnh vượng và quyền lực từng có của thế kỷ 18. Tuy nhiên, một phần do dòng chảy bạc lớn từ nước này khi thanh toán cho thuốc phiện nhập lậu vào Trung Quốc từ Ấn Độ thuộc Anh, nền kinh tế tiếp tục suy giảm. Đối với ngoại giao với Việt Nam, Gia Khánh Đế từ chối yêu cầu của Vua Gia Long đổi tên quốc gia của mình thành Nam Việt. Thay vào đó, ông đổi tên thành Việt Nam. Sách Đại Nam thực lục của Gia Long chứa các thư tín ngoại giao về việc đặt tên.
Các thành viên của hoàng tộc nhà Thanh đã cố gắng ám sát ông hai lần - vào năm 1803 và năm 1813. Các hoàng tử tham gia vào các nỗ lực thí nghịch trong thời ông trị vì đã bị xử tử. Các thành viên khác của gia đình hoàng gia, đánh số hàng trăm người, đã bị lưu đày.

Băng hà

Năm Gia Khánh thứ 24 (1820), ngày 25 tháng 7 (tức ngày 2 tháng 9 dương lịch), Gia Khánh Đế băng hà tại Hành cung Nhiệt Hà, cách Bắc Kinh 230 km về hướng đông bắc.
Gia Khánh Đế trị vì được 24 năm, miếu hiệu là Nhân Tông (仁宗), thụy hiệu là Thụ Thiên Hưng Vận Phu Hóa Tuy Du Sùng Văn Kinh Vũ Quang Dụ Hiếu Cung Cần Kiệm Đoan Mẫn Anh Triết Duệ Hoàng đế (受天興運敷化綏猷崇文經武光裕孝恭勤儉端敏英哲睿皇帝). Thanh Nhân Tông được an táng tại tổ hợp Xương lăng (昌陵) ở Tây Thanh Mộ, cách Bắc Kinh 120 km về hướng tây nam.