Amadeus (phim)

Nội dung

Phim mở đầu với cảnh Antonio Salieri lúc này đã cao tuổi thú tội rằng mình là kẻ sát hại người đồng nghiệp Wolfgang Amadeus Mozart, rồi cố gắng tự sát bằng cách rạch cổ họng nhưng bất thành. Hai người hầu đưa ông đến một nhà thương điên, nơi vị linh mục là Cha Vogler cầu khẩn Salieri thú tội. Salieri bắt đầu kể lại cuộc đời mình, rằng hồi ông còn nhỏ, ông mong ước trở thành một nhà soạn nhạc, nhiều đến mức làm cha mình phiền lòng. Ông cầu nguyện Chúa rằng nếu Ngài làm Salieri trở thành một nhà soạn nhạc nổi tiếng, ông hứa sẽ dâng cho Ngài sự trong sạch của mình. Không lâu sau người cha qua đời, Salieri coi đó là dấu hiệu cho thấy Chúa đã chấp nhận lời thề ước của ông. Ông được theo học tại Vienna và trở thành nhà soạn nhạc chính phục vụ cho Hoàng đế Joseph II.
Mozart đến Vienna để biểu diễn theo lời đề nghị của vị chủ nhân, Hoàng tử Archbishop của Salzburg. Salieri cũng dự buổi diễn để gặp Mozart, ông phát hiện ra Mozart là một kẻ tục tĩu và non nớt, nhưng lại có tài năng thiên bẩm. Hoàng đế muốn ủy nhiệm cho Mozart để viết một vở opera, và bất chấp sự hạn chế tán thành từ các cố vấn, Hoàng đế đã triệu anh vào cung điện. Mozart vui vẻ nhận việc và khiến Salieri ngày càng khó chịu. Mozart đã ra mắt sáng tác của mình là Die Entführung aus dem Serail và nhận được đánh giá trái chiều từ Hoàng đế. Salieri nghi ngờ rằng Mozart đã ngủ với ngôi sao vũ công Caterina Cavalieri, dù cho anh đã đính ước với Constanze Mozart.

Sản xuất

Trong cuốn tiểu sử mang tên Beginning, Kenneth Branagh cho biết ông là một trong những ứng viên cuối cùng cho vai Mozart, nhưng sau đó đã rời bỏ dự án khi Forman quyết định làm phim với một dàn diễn viên người Mỹ. Để hóa thân vào vai Mozart, diễn viên Tom Hulce phải tập luyện chơi piano năm giờ mỗi ngày. Có nguồn tin cho biết Hulce đã sử dụng tâm trạng thất thường của John McEnroe làm nguồn cảm hứng để miêu tả một Mozart rất khó đoán trước.
Meg Tilly được tuyển vai vợ của Mozart là Constanze, nhưng cô đã bị rách một dây chằng ở chân ngay trước khi phim khởi quay. Cô được thay thế bởi diễn viên Elizabeth Berridge. Simon Callow, người thủ vai Mozart trong vở kịch sân khấu gốc Amadeus ở Luân Đôn cũng được chọn vào vai Emanuel Schikaneder, người viết lời nhạc kịch của The Magic Flute.
Quá trình quay phim diễn ra tại các địa điểm ở Prague và Kroměříž. Trong quá trình quay tại Prague đoàn làm phim được bảo hộ từ cảnh sát mật. Đặc biệt là Forman đã có thể quay các phân cảnh ở Nhà hát Count Nostitz, Prague, nơi hai vở opera của Mozart là Don Giovanni và La clemenza di Tito ra mắt hai thế kỉ trước. Một vài cảnh được quay tại Barrandov Studios. Trong quá trình quay Forman cũng hợp tác với nhà biên đạo mùa người Mỹ Twyla Tharp.

Đánh giá chuyên môn

Sau khi công chiếu, Amadeus được giới phê bình đánh giá rất cao. Tính đến ngày 5 tháng 7 năm 2018, Amadeus nhận được 94% lượng đồng thuận trên hệ thống tổng hợp kết quả đánh giá Rotten Tomatoes, dựa trên 86 bài đánh giá, với điểm trung bình là 8.7/10. Trên trang Metacritic, phim nhận số điểm 93 trên 10, dựa trên 12 bài nhận xét, chủ yếu là những lời khen ngợi. Cũng tính đến ngày 5 tháng 7 năm 2018, Amadeus được những người yêu phim chấm 8,3/10 điểm tại trang web điện ảnh IMDb, đứng thứ 82 trong top 250 phim có điểm cao nhất của trang web này.

Giải thưởng và đề cử

Năm 1985, Amadeus nhận được 11 đề cử Oscar, trong đó có hai đề cử nam diễn viên chính xuất sắc nhất cho Hulce và Abraham lần lượt cho các vai Mozart và Salieri. Phim đoạt 8 tượng vàng Oscar, gồm các hạng mục lớn: Phim hay nhất, đạo diễn xuất sắc nhất (Forman), nam diễn viên chính xuất sắc nhất (Abraham), kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất (Shaffer) và các giải phụ như thiết kế sản xuất xuất sắc nhất, thiết kế phục trang đẹp nhất, hóa trang xuất sắc nhất và hòa âm hay nhất. Phim có hai đề cử nhưng không giành chiến thắng là dựng phim xuất sắc nhất và quay phim xuất sắc nhất. Amadeus, The English Patient, The Hurt Locker, Nghệ sĩ và Birdman là những tác phẩm thắng phim hay nhất chưa bao giờ lọt vào top 5 doanh thu phòng vé của tuần kể từ khi thống kê xếp hạng bắt đầu vào năm 1982. Phim cũng nhận được bón đề cử Quả cầu vàng (Hulce và Abraham tiếp tục cùng nhau nhận đề cử diễn xuất) và đoạt bốn giải, trong đó có giải dành cho Forman, Abraham, Shaffer và phim chính kịch hay nhất. Diễn viên Jeffrey Jones còn nhận một đề cử Quả cầu vàng cho nam diễn viên điện ảnh phụ xuất sắc nhất.