Cain và Abel

Cốt truyện Sáng Thế

Phiên bản trong Kinh thánh Hebrew:
¹Adam thân mật với vợ mình Eva, rồi bà có thai và sinh ra Cain. Bà nói, "Ta đã có được một đứa con trai nhờ sự giúp đỡ của Chúa."
²Sau đó, bà hạ sinh thêm một đứa con trai nữa - Abel. Giờ đây, Abel trở thành một người chăn cừu, còn Cain thì canh tác đất đai. ³ Sau một thời gian, Cain dâng lên Chúa những vật phẩm mà mình thu hoạch được. ⁴Và Abel cũng dâng lên một vài lứa sinh đầu của đàn gia súc và mỡ của chúng. Thiên Chúa yêu thích tế phẩm của Abel, ⁵nhưng đối với Cain thì Ngài lại không. Cain tức giận và cảm thấy chán nản.
⁶Rồi Chúa mới hỏi Cain, "Tại sao ngươi tức giận? Và tại sao người lại chán nản? ⁷Nếu ngươi làm điều đúng, chẳng phải sẽ được chấp thuận? Nhưng nếu ngươi làm điều không đúng, tỗi lội sẽ rình rập trước cửa. Nó mong chờ ngươi, nhưng ngươi phải làm chủ nó."
⁸Cain nói với em trai Abel, "Chúng ta ra đồng thôi."
Và khi họ đang ở ngoài đồng, Cain đã tấn công và giết chết người em trai Abel của mình.
— Sáng Thế 4:1–8 (Holman Christian Standard Bible)
Kinh Cựu Ước - bản dịch tiếng Hy Lạp trước đó của Kinh Thánh Hebrew, đã dùng một câu thay thế cho câu thứ 7 như sau:
Nếu ngươi đúng đắn dâng tế lễ, nhưng không đúng đắn phân chia, chẳng phải ngươi đã phạm lỗi? Hãy bình tĩnh; với ngươi cậu ta sẽ quy phục, và ngươi sẽ chỉ dẫn cậu ấy.
Sau này trong chuyện, Chúa có hỏi Cain rằng, "Abel em ngươi đâu?" Cain trả lời, "Tôi không biết. Tôi là người trông nom em tôi sao?"
Rồi Ngài nói, "Ngươi đã làm gì? Tiếng máu của em ngươi khóc than với ta từ mặt đất. Giờ đây ngươi sẽ bị nguyền rủa từ mặt đất, nơi mà chúng mở miệng để hút lấy máu em ngươi từ tay ngươi. Khi ngươi canh tác trên mặt đất sẽ không còn thu được vụ mùa. Ngươi sẽ là kẻ lang thang và vô định trên mặt đất này." — Sáng Thế 4:10–12

Nguồn gốc

Cain và Abel là bản dịch tiếng Anh theo tên Do Thái là Qayin (קין) và Hevel (הבל). Trong văn bản gốc không có nguyên âm. Người ta cho rằng từ nguyên trong tên của hai người có thể là lối chơi chữ theo vai trò của họ trong Sách Sáng Thế. Abel được cho là bắt nguồn từ một từ được tái thiết lập có ý nghĩa là "người chăn bò", cùng với từ cùng gốc ibil trong tiếng Ả Rập đương thời, đặc biệt dùng để chỉ "lạc đà". Còn Cain là từ cùng gốc với từ qyn - tiếng miền Nam Ả Rập giữa Thiên niên kỷ 1 TCN, có nghĩa là "thợ rèn". Theo giả thuyết này, cái tên sẽ diễn tả được vai trò của họ. Abel chăn nuôi gia súc, còn Cain thì làm nông, song song với tên Adam ("đàn ông", אדם) và Eva ("người trao cuộc sống", חוה/Chavah).
Bản sao lâu đời nhất được biết đến trong những câu chuyện Kinh Thánh là từ Các Cuộn Sách Biển Chết, vào những ngày của thế kỷ đầu trước Công Nguyên. Cain và Abel cũng xuất hiện trong một số văn bản khác, và câu chuyện là chủ đề của nhiều diễn giải khác nhau. Abel - nạn nhân của vụ giết người đầu tiên, đôi khi được xem như là những người đầu tiên tử vì đạo; trong khi Cain - tên sát nhân đầu tiên, đôi khi được coi là tổ tiên của [[cái ác]]. Một số học giả cho rằng các đoạn Kinh Thánh có thể được dựa trên câu chuyện của nền văn minh cổ Sumer, câu chuyện đại diện cho những xung đột giữa dân du mục và nông dân định cư. Các học giả đương thời thường xem những câu chuyện về Adam và Eva với Cain và Abel là về sự phát triển của nền văn minh trong thời đại nông nghiệp, không phải là sự khởi đầu của nhân loại, mà là khi con người lần đầu tiên học về nông nghiệp, thay thế cho việc săn bắn hái lượm.

Động cơ

Sách Sáng Thế không nêu được lý do cụ thể về cái chết của Abel. Các nhà bình luận đương đại đưa ra giả định rằng động cơ chính là lòng đố kỵ và căm phẫn do Thiên Chúa từ chối tế phẩm của Cain, trong khi lại chấp nhận Abel. Chú giải trong Kinh Thánh cổ đại, chẳng hạn như Midrash và Xung Đột Của Adam Và Eve Với Satan, có ý kiến cho rằng đằng sau vụ giết người là một điều gì đó hiểm độc hơn. Họ bổ sung thêm rằng động cơ có thể liên quan đến nỗi khát khao có được người phụ nữ đẹp nhất. Theo truyền thống Midrashic, Cain và Abel mỗi người đều có cặp chị em sinh đôi để gả cho. Trong Midrash ghi rằng, Aclima - người vợ hứa hôn cho Abel, là xinh đẹp hơn cả. Biết trước Cain sẽ không đồng ý với sự sắp đặt này, Adam gợi ý việc cúng tế để được Chúa ban phước lành. Người nào được Thiên Chúa chúc phúc sẽ được cưới Aclima. Khi Đức Chúa Trời công khai bác bỏ tế phẩm của Cain, Cain giết chết em trai mình trong cơn thịnh nộ và ghen tức. Các nhà phân tích đã miêu tả mối quan hệ của Cain với em gái mình là mối quan hệ loạn luân.

Tuy nhiên, trong Thư Tín Đầu Của John lại nói như sau:
"Đừng giống như Cain, kẻ thuộc về cái ác và giết chết em trai mình. Tại sao hắn lại giết cậu ấy? Bởi vì những hành động của hắn là xấu xa và của em hắn là đúng đắn." — John 1. 3:12

Trong Kinh Qur'an

Câu chuyện xuất hiện trong Kinh Qur'an, hồi Surah 5, câu 27-31:
[Tiên tri], nói với họ sự thật về câu chuyện hai người con trai của Adam: mỗi người dâng một tế phẩm, và sẽ được chấp nhận bởi một người duy nhất. Người này nói, 'Tôi sẽ giết cậu,' nhưng người kia lại nói, 'Chúa chỉ chấp nhận tế phẩm của những ai quan tâm đến Ngài. Nếu anh ra tay giết em, em sẽ không làm ngược lại. Em sợ Chúa, Thánh Thần của mọi thế giới, và em muốn anh phải gánh chịu tội lỗi của em cũng như của anh và trở thành người của Lửa: món quà đúng với một kẻ làm việc ác.' Nhưng tâm trí thúc giục hắn phải giết đứa em trai kia: hắn giết cậu ta để rồi trở thành một trong những kẻ thua cuộc. Chúa sai một con quạ cào nát mặt đất và chỉ cho hắn cách chôn xác em trai mình, rồi hắn nói, 'Khốn khổ cho tôi! Tôi có thể không giống như con quạ này mà chôn xác em tôi?' Hắn cảm thấy hối hận.
— The QUR'AN (bản dịch tiếng Anh bởi M.A.S. Abdel Haleem)
Câu chuyện của Cain và Abel đã luôn được sử dụng như một thứ để ngăn cản việc giết người trong truyền thống của người Hồi giáo. Abdullah ibn Mas'ud cho biết Muhammad đã nói trong một truyện thánh rằng:
"Không có linh hồn oan trái nào bị giết ngoại trừ một vài gánh nặng rơi xuống vai người con trai của Adam, vì anh ta là người đầu tiên tạo nên thói giết người."
Các học giả Hồi giáo bị chia rẽ về động cơ đằng sau vụ ám sát Abel của Cain, và lý do sâu xa tại sao hai anh em bị buộc phải dâng tế phẩm cho Đức Chúa. Một số học giả tin rằng động cơ của Cain đơn giản là ghen tuông và ham muốn. Cả hai Cain và Abel đều mong được lấy người con gái xinh đẹp của Adam - Aclima (Aqlimia' trong tiếng Ả Rập). Để đặt dấu chấm hết cho cuộc tranh chấp giữa hai người, Adam đề xuất rằng mỗi người sẽ dâng tế phẩm lên Chúa. Tế phẩm của người nào được Chúa chấp nhận sẽ được kết hôn với Aclima. Abel - một chàng chăn gia súc quảng đại, dâng lên Chúa những con cừu béo mộng. Còn Cain - một tên nông dân keo kiệt, chỉ dâng lên một bó cỏ và vài ba hạt giống vô giá trị với hắn. Thiên Chúa chấp nhận tế phẩm của Abel và từ chối Cain, một dấu hiệu cho thấy Abel đúng lý hơn Cain, và do đó xứng đáng có được Aclima. Kết quả là Abel được lấy Aclima. Mặt khác, Cain sẽ phải kết hôn với cô em gái kém xinh đẹp hơn. Bị mù quáng bởi sự giận dữ và ham muốn chiếm đoạt Aclima, Cain đã tìm cách trả thù Abel và bỏ trốn với Aclima.
Theo một truyền thuyết khác, quỷ sứ xuất hiện trước mặt Cain và hướng dẫn hắn làm thế nào để trả thù Abel. "Đập vào đầu Abel bằng một hòn đá và giết chết cậu ta", quỷ sứ thì thầm với Cain. Sau vụ ám sát, quỷ sứ vội vã chạy tới bên Eva và la toáng lên: "Eva! Cain đã ám sát Abel!". Eva không biết giết người là như thế nào, hay cái chết cảm nhận ra sao. Bà bèn hỏi, trong hoang mang và hoảng sợ, "Khốn cho ngươi! Chết là gì?". "Cậu ấy [Abel] không ăn. Cậu ấy không uống. Cậu ấy không cử động. [Đó chính là cái chết]", quỷ sứ trả lời. Eva sốc khủng khiếp, nước mắt chực trào và bà bắt đầu gào khóc điên cuồng. Bà chạy đến bên Adam và cố gắng nói cho ông biết những gì đã xảy ra. Tuy vậy, bà không thể nói được vì bà không thể ngừng khóc. Kể từ đó, phụ nữ khóc lóc thảm thiết hễ có người thân qua đời. Một truyền thuyết khác kể lại rằng trong khi Cain đang cãi nhau với Abel, quỷ sứ giết chết một con vật bằng một hòn đá trong tầm nhìn của Cain để chỉ hắn ta biết cách giết Abel.
Sau khi chôn cất Abel và trốn khỏi gia đình, Cain kết hôn và có con. Con cháu của Cain trở nên trụy lạc và say mê với việc thờ thần lửa. Họ đã chết trong trận Đại Hồng thủy cùng với những tên bạo chúa và những kẻ theo chủ nghĩa hoài nghi.

Mộ của Abel

Theo Hồi giáo tín ngưỡng Shi'a, Abel (tiếng Ả Rập: Habeel) được chôn cất tại nhà thờ Hồi giáo Nabi Habeel, nằm trên dãy núi phía tây của Damascus, gần thung lũng Zabadani, nhìn ra ngôi làng của sông Barada (Wadi Barada), tại Syria. Những người Hồi giáo là khách thường xuyên của nhà thờ Hồi giáo này. Nhà thờ Hồi giáo được xây dựng bởi Ottoman Wali Ahmad Pasha vào năm 1599.