Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam

Tình hình tài chính

Theo báo cáo của Chính phủ về tình hình tài chính và kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh năm 2013 của các doanh nghiệp nhà nước, đứng đầu bảng lỗ phát sinh là Vinalines với 6.958,4 tỷ đồng, đứng đầu danh sách lỗ lũy kế theo báo cáo hợp nhất, Vinalines lỗ 19.110 tỷ.
Báo cáo với Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Đinh La Thăng, Tổng giám đốc Vinalines Lê Anh Sơn cho hay, dư nợ gốc đến 31/3/2015 của Vinalines vẫn còn tới 8.739,51 tỷ đồng.

Vụ Vinalines mua ụ nổi 83M

Cơ quan CSĐT - Bộ Công an khởi tố vào đầu tháng 2.2012 7 bị can, trong đó có nhiều cán bộ chủ chốt của Vinalines: Dương Chí Dũng, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị; Mai Văn Phúc, nguyên Tổng giám đốc và ông Trần Hữu Chiều, nguyên Phó tổng giám đốc...

năm 2007, mặc dù chưa được Chính phủ phê duyệt, nhưng lãnh đạo Vinalines đã quyết định đầu tư xây dựng nhà máy sửa chữa, đóng tàu với tổng mức đầu tư 6.489 tỷ đồng; trong đó có ụ nổi 83M (thành phần không tách rời của dự án) với tổng mức đầu tư 14,136 triệu USD. Tuy nhiên, khi đưa về Việt Nam thì chi phí thiết bị này bị đội lên thành 24,3 triệu USD. Trong quá trình điều tra, cơ quan công an xác định ụ nổi 83M sản xuất năm 1965, đã bị hư hỏng nặng, không còn hoạt động, bị Cơ quan Đăng kiểm Nga dừng cấp phép kiểm định, quá thời hạn theo quy định là 22 năm, không đủ điều kiện nhập khẩu về VN.
Trước đó, trong quá trình khảo sát để mua ụ nổi, Vinalines đã có văn bản đề nghị và được Cục Đăng kiểm VN cử Lê Văn Dương, đăng kiểm viên tham gia cùng cán bộ của Vinalines gồm Trần Hữu Chiều, Trần Hải Sơn, Mai Văn Khang... sang Liên bang Nga để giám định tình trạng kỹ thuật và hồ sơ pháp lý của ụ nổi 83M. 
Tại đây, những người này biết ụ nổi đã "quá đát", không sử dụng được. Chủ sở hữu ụ nổi là Công ty Nakhodka, Liên bang Nga chào bán ụ với giá dưới 5 triệu USD. Khi về nước, Chiều, Sơn và Khang đã báo cáo Dương Chí Dũng và Mai Văn Phúc về tình trạng kỹ thuật của ụ nổi 83M đã khảo sát, nhưng Dũng và Phúc chỉ đạo phải lập báo cáo kết quả khảo sát đủ điều kiện mua được ụ nổi 83M và thông qua công ty môi giới với giá thành cao hơn chứ không mua trực tiếp của Công ty Nakhodka.
Tháng 6.2008, ụ nổi 83M được đưa về VN và làm thủ tục nhập khẩu qua Chi cục Hải quan Tân Phong, Khánh Hòa. Quá trình kiểm tra thực tế, Lê Ngọc Triện biết hồ sơ không đầy đủ, ụ nổi đã cũ, hoen gỉ, hư hỏng nhiều, máy phát điện không hoạt động, không đủ điều kiện nhập khẩu nhưng vẫn đề nghị cho nhập khẩu thông quan. Khi kiểm tra hồ sơ, đối chiếu các quy định của nhà nước, Huỳnh Hữu Đức, Phó chi cục trưởng biết rõ ụ nổi không đủ điều kiện nhập khẩu nhưng vẫn cho làm thủ tục nhập khẩu.
Về thủ tục thanh toán dù có nhiều điểm mâu thuẫn, nhưng Bùi Thị Bích Loan vẫn chấp thuận để Vinalines thanh toán tiền mua ụ nổi trái luật cho Công ty AP - Singapore (công ty môi giới), gây thiệt hại tài sản nhà nước. Mai Văn Khang, thành viên Ban Quản lý dự án đã có hành vi thực hiện ý kiến chỉ đạo của Dương Chí Dũng, Mai Văn Phúc cùng các bị can Trần Hữu Chiều, Trần Hải Sơn lập báo cáo kết quả khảo sát phản ánh sai trạng thái kỹ thuật ụ nổi 83M để Vinalines mua ụ nổi.
Ngoài ra, cơ quan điều tra còn xác định, trong quá trình sửa chữa ụ nổi, Trần Hải Sơn đã yêu cầu nhà thầu nâng giá vật liệu sửa chữa và đưa lại cho Sơn cùng một số cán bộ trong công ty hơn 2,5 tỷ đồng, riêng Sơn được gần 1 tỷ đồng.

Được mua về để phục vụ công việc sửa chữa tàu biển cho đội tàu của Vinalines nhưng đã gần bốn năm nay, ụ nổi này chưa sửa chữa được cho bất kỳ một con tàu nào mà vẫn đang trong quá trình... sửa chữa.

Vụ án Vinalines & SK E&C

Hội đồng trọng tài thuộc Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) phán quyết hồi tháng 1, sau đó sửa chữa số liệu hồi tháng 2 năm 2014 đã buộc Vinalines phải bồi thường cho nhà thầu Hàn Quốc SK Engineering & Construction (nguyên đơn), gọi tắt là SK E&C 65,2 tỷ đồng (chưa tính tiền phí trọng tài) do Vinalines vi phạm hợp đồng thi công xây dựng cầu tàu cảng trung chuyển quốc tế Vân Phong (Khánh Hòa). Ngày 3 tháng 10, Toà án nhân dân TP Hà Nội đã ra quyết định giữ nguyên phán quyết. Trong lúc vụ án kéo dài chờ toà Hà Nội xét xử, tàu của Vinalines đã bị bắt giữ tại Hàn Quốc khiến doanh nghiệp này phải chi ra 70 tỷ đồng để giải phóng tàu về.

Tình trạng tàu bè và cảng của Vinalines

Theo báo Tuổi Trẻ ngày 15.12. 2013 lấy tin từ Cục Hàng hải VN, các công ty con, công ty thành viên thuộc Vinalines hiện có rất nhiều tàu già, quá tuổi được mang quốc tịch VN, phải mang quốc tịch nước ngoài và phải nằm ụ, không khai thác được. các tàu này hầu hết do các công ty con của Vinalines mua sắm từ thời Dương Chí Dũng, hoặc được chuyển giao từ Vinashin.

Việc khai thác các cảng trong số 14 cảng do Vinalines đầu tư cũng gây nhiều lỗ lã.