Phước Long (huyện)

Nguồn gốc địa danh Phước Long

Ban đầu, địa danh Phước Long chỉ là tên một làng thuộc tỉnh Rạch Giá. Sau này, thực dân Pháp thành lập quận và đặt tên là quận Phước Long do lấy theo tên gọi làng Phước Long vốn là nơi đặt quận lỵ.

Thời Pháp thuộc

Quận Phước Long thuộc tỉnh Rạch Giá được thực dân Pháp thành lập vào ngày 20 tháng 5 năm 1920, gồm có hai tổng: Thanh Bình và Thanh Yên với tổng cộng 14 làng. Quận lỵ đặt tại làng Phước Long.
Ngày 24 tháng 11 năm 1925, quận Phước Long nhận thêm tổng Thanh Biên từ quận Gò Quao chuyển sang. Ngày 1 tháng 1 năm 1936, thực dân Pháp lập đại lý hành chánh An Biên thuộc tỉnh Rạch Giá, trụ sở đặt tại chợ Thứ Ba, gồm 1 tổng có tên là Thanh Biên trên cơ sở tách đất từ quận Phước Long trước đó. Ngày 1 tháng 8 năm 1939, Toàn quyền Đông Dương ban hành Nghị định nâng lên thành quận An Biên, đặt dưới quyền một quan chức người Pháp.
Năm 1947, quận Phước Long được chính quyền thực dân Pháp giao cho tỉnh Bạc Liêu. Cũng trong năm này, chính quyền kháng chiến của lực lượng Việt Minh quyết định đổi tên huyện Phước Long thành huyện Hồng Dân, ban đầu thuộc tỉnh Rạch Giá, do lấy theo tên người chiến sĩ cộng sản Trần Hồng Dân (1916 - 1946) đã hy sinh tại địa phương trước đó. Năm 1952, huyện Hồng Dân được giao cho tỉnh Bạc Liêu. Tháng 10 năm 1954, huyện Hồng Dân trở lại thuộc tỉnh Rạch Giá.
Tuy nhiên, chính quyền Quốc gia Việt Nam của Bảo Đại và sau đó là Việt Nam Cộng hòa không công nhận tên gọi "Hồng Dân" mà thay vào đó, vẫn sử dụng tên gọi quận Phước Long như cũ cho đến năm 1975.

Chính quyền Cách mạng

Trong giai đoạn 1956-1975, địa bàn quận Phước Long của chính quyền Việt Nam Cộng hòa vẫn chính là huyện Hồng Dân của chính quyền Cách mạng. Tháng 10 năm 1957, do tỉnh Bạc Liêu bị giải thể, huyện Hồng Dân thuộc tỉnh Sóc Trăng. Tháng 11 năm 1973, Khu uỷ Tây Nam Bộ quyết định tái lập tỉnh Bạc Liêu, khi đó huyện Hồng Dân lại thuộc tỉnh Bạc Liêu cho đến năm 1976.
Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, chính quyền quân quản Cộng hòa miền Nam Việt Nam lúc bấy giờ đã giải thể quận Phước Long, đồng thời vẫn duy trì huyện Hồng Dân thuộc tỉnh Bạc Liêu cho đến đầu năm 1976. Lúc này, chính quyền Cách mạng cũng bỏ danh xưng "quận" có từ thời Pháp thuộc và lấy danh xưng "huyện" (quận và phường dành cho các đơn vị hành chánh tương đương khi đã đô thị hóa).

Phát triển đô thị

Năm 2020, thị trấn Phước Long đạt chuẩn đô thị loại IV, đô thị Phó Sinh, Chủ Chí đạt chuẩn đô thị loại V, dự kiến thành lập thêm thị trấn Phó Sinh (từ xã Phước Long) và thị trấn Chủ Chí (từ xã Phong Thạnh Tây B). Trong năm 2020, thị xã Phước Long dự kiến kết nối với đô thị Ninh Quới A hình thành thị xã Phước Long là đô thị trung tâm của vùng phía Bắc. 
Năm 2030, thị xã Phước Long là đô thị loại IV. 
Năm 2050, thị xã Phước Long nâng cao chất lượng đô thị hướng tới tăng trưởng kinh tế xanh, đáp ứng 100% các tiêu chí phân loại đô thị.

Nông thôn mới

Phước Long là một trong 5 huyện (cùng với Nam Đàn - Nghệ An, Hải Hậu - Nam Định, Phú Ninh - Quảng Nam, K'Bang - Gia Lai) được chọn làm điểm chỉ đạo điểm của cả nước về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 – 2015.
Tháng 1 năm 2018, huyện Phước Long được công nhận là huyện đạt chuẩn nông thôn mới.
Dự kiến đến cuối năm 2019, huyện sẽ có 4 xã đạt chuẩn xã nông thôn mới kiểu mẫu, gồm: Hưng Phú, Vĩnh Thanh, Vĩnh Phú Đông và Vĩnh Phú Tây. Đến cuối năm 2020, xã Phước Long và 2 xã cuối cùng của huyện là Phong Thạnh Tây A và Phong Thạnh Tây B sẽ trở thành xã nông thôn mới kiểu mẫu.

Kinh tế

Phước Long là huyện vùng nông thôn sâu của tỉnh Bạc Liêu, được tái lập và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 16/10/2000, theo Nghị định số 51 của Chính phủ. Huyện có 7 xã, 1 thị trấn; diện tích tự nhiên 41.619 ha, 26.079 hộ, dân số 119.411 người, gồm 3 dân tộc chủ yếu là Kinh, Hoa và Khmer.
Trong những năm qua, kinh tế xã hội của huyện có những bước phát triển vượt bậc. Từ một huyện khó khăn, Phước Long trở thành đơn vị cấp huyện có nền kinh tế phát triển thứ ba của tỉnh, xếp sau thành phố Bạc Liêu và thị xã Giá Rai.
Thị trấn Phước Long không chỉ là trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội của huyện mà còn là trung tâm của tiểu vùng tây - bắc tỉnh Bạc Liêu. Thị trấn Phước Long cùng với thành phố Bạc Liêu, thị trấn Hòa Bình (huyện Hòa Bình), phường Hộ Phòng (thị xã Giá Rai) tạo thành tứ giác kinh tế, động lực phát triển kinh tế của cả tỉnh.
Huyện có khá nhiều chợ tương đối lớn trong tỉnh như: Phước Long, Phó Sinh, Chủ Chí, Trưởng Tòa hình thành tại các đầu mối giao thông quan trọng của tỉnh.
Năm 2018, tăng trưởng kinh tế của huyện Phước Long đạt 8,25% (vượt 0,51% chỉ tiêu nghị quyết) và tổng giá trị sản xuất đạt gần 13.000 tỷ đồng (vượt 4,85%). Thu nhập bình quân đầu người đạt 48,9 triệu đồng/năm (vượt 7,47% chỉ tiêu nghị quyết đề ra)… Kết quả đó tạo tiền đề tốt để Phước Long tiếp tục tăng trưởng nhanh, trở thành địa phương đi đầu của tỉnh trong thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp - nông thôn.

Giáo dục

Nền giáo dục và y tế huyện Phước Long phát triển nhất nhì trong các đơn vị của tỉnh Bạc Liêu. Về giáo dục, tỉ lệ học sinh tốt nghiệp THPT hàng năm của huyện điều thuộc top đầu của tỉnh. Theo thống kê của trường Đại học Cần Thơ trong 3 năm 2008, 2009, 2010 số học sinh Phước Long trúng tuyển vào trường nhiều nhất tỉnh Bạc Liêu. Hiện tại huyện có 2 trường THPT là THPT Võ Văn Kiệt và THPT Trần Văn Bảy, hơn 50 trường Trung học cơ sở, tiểu học và mầm non đạt chuẩn.

Y tế

Huyện có 1 bệnh viện đa khoa đặt tại thị trấn huyện lị với đội ngũ y, bác sĩ giỏi không chỉ đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh cho người dân trong huyện mà còn cả huyện Hồng Dân trong những năm qua, mặt khác 100% xã của huyện có trạm y tế thường xuyên cấp phát thuốc và chữa bệnh cho người dân.

Giao thông

Cơ sở hạ tầng giao thông của huyện phát triển tương đối toàn diện. Trên địa bàn huyện có các tuyến giao thông quan trọng như quốc lộ Quản Lộ - Phụng Hiệp nối thẳng từ Thị xã Ngã Bảy đến tỉnh Cà Mau (không đi qua Thành phố Bạc Liêu như Quốc lộ 1A), kênh xáng Quản Lộ - Phụng Hiệp - một trong những kênh xáng quan trọng nhất Đồng bằng sông Cửu Long được đào từ thời Pháp thuộc. Tỉnh lộ Vĩnh Mỹ - Phước Long nối liền đến thị trấn Ngan Dừa (huyện Hồng Dân), tỉnh lộ Phước Long - Phong Thạnh Tây B và hơn 90% đường nông thôn được trải nhựa, bê tông hóa. Hệ thống cầu cũng tương đối hoàn thiện.