Samarkand

Thời sơ khai

Cùng với Bukhara, Samarkand là một trong những thành phố cổ nhất ở Trung Á, phát triển từ vị trí của nó trên tuyến đường thương mại giữa Trung Quốc và  các nước phương Tây (Con đường tơ lụa).
Các cuộc khai quật khảo cổ được tổ chức trong giới hạn thành phố (Syob và Midtown) cũng như các khu vực ngoại thành (Hojamazgil, Sazag'on) đã tìm ra những bằng chứng từ 40000 năm trước về hoạt động của con người, có từ thời kỳ đồ đá cũ. Một nhóm thời kỳ đồ đá mới (thiên niên kỷ 12 - 7 TCN) đã được phát hiện tại Sazag'on-1, Zamichatosh và Okhalik (vùng ngoại ô của thành phố). Các kênh Syob và Darg'om, cung cấp thành phố và vùng ngoại ô nguồn nước, xuất hiện khoảng thế kỷ thứ 7 đến thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên (thời kỳ đồ sắt sớm). Không có bằng chứng trực tiếp khi Samarkand được thành lập. Các nhà nghiên cứu của Viện Khảo cổ học Samarkand tranh luận về sự tồn tại của thành phố giữa thế kỷ thứ 8 và thứ 7 trước Công nguyên.
Samarkand là một trong những trung tâm chính của nền văn minh Sogdiana từ những ngày đầu. Vào thời của triều đại nhà Achaemenes của Ba Tư, nó đã trở thành thủ đô của Sogdiana.

Thời Hellenistic

Alexander Đại đế chinh phục Samarkand vào năm 329 TCN. Thành phố này được người Hy Lạp gọi là Maracanda. Các nguồn văn bản cung cấp những manh mối nhỏ cho hệ thống chính quyền tiếp theo. Họ kể về một người Orepius đã trở thành người cai trị "không phải từ tổ tiên, mà là một món quà của Alexander".
Trong khi Samarkand bị thiệt hại đáng kể trong cuộc chinh phục ban đầu của Alexander, thành phố đã phục hồi nhanh chóng và phát triển mạnh dưới ảnh hưởng Hellenic mới. Cũng có những kỹ thuật xây dựng mới lớn; gạch hình chữ nhật được thay thế bằng hình vuông và các phương pháp cao cấp của khối xây và trát được giới thiệu.
Cuộc chinh phục của Alexander quảng bá văn hóa Hy Lạp cổ điển vào Trung Á; trong một thời gian, thẩm mỹ Hy Lạp ảnh hưởng nặng nề đến nghệ nhân địa phương. Di sản Hy Lạp này tiếp tục khi thành phố trở thành một phần của các bang kế thừa khác nhau trong nhiều thế kỷ sau cái chết của Alexander, bao gồm vương quốc Seleukos, vương quốc Hy Lạp-Bactria và đế quốc Quý Sương (mặc dù bản thân Nguyệt Chi có nguồn gốc ở Trung Á). Sau khi nhà nước Quý Sương mất quyền kiểm soát Sogdia, trong thế kỷ thứ 3 sau Công Nguyên, Samarkand đã đi vào suy tàn và đánh mất vị thế trung tâm kinh tế, văn hóa và quyền lực chính trị. Nó đã không còn hồi sinh đáng kể cho đến thế kỷ thứ 5 sau Công Nguyên.

Trước khi Mông Cổ đến

Samarkand đã bị nhà Sassanid của Ba Tư chinh phục vào khoảng năm 260 sau Công Nguyên. Dưới sự cai trị của người Sassan, vùng này trở thành một địa điểm quan trọng cho chủ nghĩa Mani giáo, và tạo điều kiện cho việc phổ biến tôn giáo khắp Trung Á.
Sau khi Hephtalites (Huns) chinh phục Samarkand, họ kiểm soát nó cho đến Göktürks, trong một liên minh với người Sassanid mà họ đã thắng trong trận Bukhara. Người Thổ Nhĩ Kỳ cai trị Samarkand cho đến khi họ bị đánh bại bởi người Sassanids trong cuộc Chiến tranh Göktürk - Ba Tư.
Sau khi người Ảrập chinh phục Iran, người Thổ chiếm được Samarkand và giữ nó cho đến khi người Khaganate của Turkic sụp đổ do các cuộc chiến tranh với nhà Đường của Trung Quốc. Trong thời gian này thành phố đã được bảo hộ và tỏ lòng tôn kính đối với vua nhà Đường. Quân đội của Umayyad Caliphate dưới quyền giám hộ của Qutayba ibn chiếm được thành phố trong khoảng 710 người Thổ Nhĩ Kỳ.
Trong thời gian này, Samarkand là một cộng đồng tôn giáo đa dạng và là nơi có một số tôn giáo, bao gồm Phật giáo, Hỏa giáo, Ấn Độ giáo, Do Thái giáo và Kitô giáo Nestorian. Tuy nhiên, sau khi người Ảrập chinh phục Sogdiana, Hồi giáo trở thành tôn giáo thống trị, với phần lớn dân số đổi sang đạo này.
Truyền thuyết kể rằng trong thời gian nhà Abbas cai trị, đã bí mật làm giấy được lấy từ hai tù nhân Trung Quốc từ trận Đát La Tư năm 751, dẫn đến nền tảng của nhà máy giấy đầu tiên của thế giới Hồi giáo ở Samarkand. Sáng chế sau đó lan truyền đến phần còn lại của thế giới Hồi giáo, và từ đó đến châu Âu.
Việc kiểm soát Samarkand của Abbasid sớm tan biến và được thay thế bằng Samanids (862–999), mặc dù cần lưu ý rằng người Samanids vẫn là những chư hầu danh nghĩa của Caliph trong sự kiểm soát của họ đối với Samarkand. Dưới sự cai trị của Samanid, thành phố đã trở thành một trong những thủ đô của triều đại Samanid và một mối quan hệ thậm chí còn quan trọng hơn giữa nhiều tuyến thương mại. Các Samanids bị lật đổ bởi Karakhanids vào khoảng 1000 năm. Trong vòng hai trăm năm tới, Samarkand bị cai trị bởi một loạt các bộ lạc Thổ Nhĩ Kỳ, bao gồm cả nhà Seljuk và Khwarazm-Shahs.

Thời Mông Cổ cai trị

Người Mông Cổ chinh phục Samarkand vào năm 1220. Mặc dù Thành Cát Tư Hãn "không làm phiền người dân của thành phố theo bất kỳ cách nào", theo Juvaini, ông đã giết tất cả những người tị nạn trong thành và trong nhà thờ Hồi giáo, cướp phá thành phố hoàn toàn và cưỡng bách 30.000 đàn ông trẻ cùng với 30.000 thợ thủ công. Samarkand phải chịu ít nhất một đợt cướp phá khác của Mông Cổ từ Khan Baraq để có được kho báu mà anh ta cần để trả cho một đội quân. Nó vẫn là một phần của hãn quốc Sát Hợp Đài (một trong bốn vương quốc Mông Cổ) cho đến năm 1370.
Marco Polo du ký của Marco Polo, nơi Polo ghi lại hành trình của mình dọc theo con đường tơ lụa, mô tả Samarkand là "một thành phố rất lớn và lộng lẫy..."
Khu vực Yenisei có một cộng đồng những người thợ dệt có nguồn gốc Trung Quốc. Cả Samarkand và Ngoại Mông đều có các nghệ nhân gốc Trung Quốc mà Trường Xuân là nơi có thể nhìn thấy rõ nhất. Sau khi người Mông Cổ chinh phục Trung Á bởi Thành Cát Tư Hãn, người Mông Cổ được chọn làm giai cấp cai trị và đồng quản lý với người Trung Quốc và Qara-Khitays (Khitans) của vườn và cánh đồng ở Samarqand được giao cho người Hồi giáo theo yêu cầu bởi vì người Hồi giáo không được phép quản lý khi không có chúng.

Thời Timurid

Ibn Battuta đến thăm Samarkand vào năm 1333 và gọi thành phố này là "một trong những thành phố lớn nhất và tốt nhất, và hoàn hảo nhất trong số đó về vẻ đẹp". Ông cũng lưu ý các vườn cây được cung cấp nước thông qua norias (bánh xe nước).
Năm 1365, một cuộc nổi dậy chống lại sự kiểm soát Chagatai Mongol xảy ra ở Samarkand.
Vào năm 1370, người chinh phục Thiếp Mộc Nhi (Timur hay Tamerlane), người sáng lập và cai trị Đế quốc Timurid, đã làm cho Samarkand trở thành thủ đô của ông. Tamerlane là một trong những vị hoàng đế đáng sợ nhất của thế giới, người đã chinh phạt phần lớn Tây và Trung Á. Vào khoảng cuối thế kỷ 14, thời gian hùng mạnh nhất của đế chế mà ông đứng đầu, các chuyên gia lịch sử cho biết ông đã giết chết 5% dân số thế giới. Tuy nhiên, những di sản mà Tamerlane để lại cho đời sau lại rất đẹp đẽ. Cho đến ngày nay, sau 25 năm độc lập, Uzbekistan vẫn là một đất nước gây nên nhiều tranh cãi vì vị vua nổi tiếng này cùng với các công trình cổ đang được gìn giữ.
Trong 35 năm tiếp theo, ông xây dựng lại hầu hết thành phố và dân cư với các nghệ nhân và thợ thủ công tuyệt vời từ khắp đế quốc. Timur giành được danh tiếng là người bảo trợ nghệ thuật và Samarkand đã trở thành trung tâm của vùng Transoxiana. Timur cam kết với nghệ thuật là điều hiển nhiên trong cách ông tàn nhẫn với kẻ thù của mình nhưng thương xót đối với những người có khả năng nghệ thuật đặc biệt, tiết kiệm cuộc sống của nghệ sĩ, thợ thủ công và kiến ​​trúc sư để ông có thể mang lại cho họ cải thiện và làm đẹp thủ đô của mình. Ông cũng trực tiếp tham gia vào các dự án xây dựng của mình và tầm nhìn của ông thường vượt quá khả năng kỹ thuật của công nhân của mình. Hơn nữa, thành phố đang trong tình trạng xây dựng liên tục và Timur thường yêu cầu các tòa nhà được thực hiện và làm lại nhanh chóng nếu ông không hài lòng với kết quả. Timur đã làm cho nó để thành phố chỉ có thể đạt được bằng những con đường và cũng có thể ra lệnh xây dựng mương sâu và tường, mà có thể chạy năm dặm (8,0 km) trong chu vi, tách thành phố từ phần còn lại của các nước láng giềng xung quanh của nó. Trong thời gian này thành phố có dân số khoảng 150.000 người. Thời kỳ tái thiết vĩ đại này được đóng gói trong tài khoản của đại sứ Henry III, Ruy Gonzalez de Clavijo, người đóng quân ở đó giữa 1403 và 1406. Trong thời gian ông ở lại, thành phố thường ở trạng thái xây dựng không đổi. "Nhà thờ Hồi giáo mà Timur đã gây dựng để tưởng nhớ mẹ của vợ... dường như chúng tôi là người cao quý nhất trong số những người chúng tôi đến thăm ở thành phố Samarkand, nhưng không sớm hoàn thành hơn ông ta bắt đầu tìm lỗi với cổng vào, mà bây giờ anh ta nói là quá thấp và phải được kéo xuống. "
Từ năm 1424 đến năm 1429, nhà thiên văn học vĩ đại Ulugh Beg đã xây dựng Đài thiên văn Samarkand. Kính lục phân dài 11 mét và một lần vươn lên đỉnh của cấu trúc ba tầng xung quanh, mặc dù nó được giữ dưới lòng đất để bảo vệ nó khỏi động đất. Hiệu chỉnh dọc theo chiều dài của nó, nó là góc phần tư 90 độ lớn nhất thế giới vào thời điểm đó. Tuy nhiên, đài quan sát đã bị phá hủy bởi những người cuồng tín tôn giáo quá khích năm 1449.

Hậu Timurid

Năm 1500, các chiến binh du mục người Uzbek chiếm quyền kiểm soát Samarkand. Shaybanids nổi lên như những người lãnh đạo Uzbek vào khoảng thời gian này.
Trong quý 2 của thế kỷ 16, các Shaybanids chuyển kinh đô của họ đến Bukhara và Samarkand đã đi vào suy giảm. Sau một cuộc tấn công của Nader Shah,  thành phố bị bỏ hoang vào thế kỷ 18, khoảng chừng năm 1720 hoặc vài năm sau đó.
Từ 1599 đến 1756, Samarkand được cai trị bởi Ashtrakhanid của Khanate Bukhara.
Từ 1756 đến 1868, Samarkand được cai trị bởi Manghud (Mông Cổ) Emirs Bukhara.

Sự can thiệp của Nga và chính quyền Xô viết

Thành phố này nằm dưới quyền cai trị của đế quốc Nga sau khi thành trì bị chiếm bởi một lực lượng dưới quyền Đại tá Konstantin Petrovich von Kaufman năm 1868. Ngay sau đó, đồn trú nhỏ của Nga bao gồm 500 binh sĩ Nga đã bị bao vây. Cuộc tấn công, được lãnh đạo bởi Abdul Malik Tura, con trai lớn của Bukharan Emir, cũng như Baba Beg của Shahrisabz và Jura Beg của Kitab, bị quân Nga đẩy lùi với những tổn thất nặng nề. Alexander Abramov trở thành Thống đốc đầu tiên của quân đội Okrug, mà người Nga đã thiết lập dọc theo dòng sông Zeravshan, với Samarkand là trung tâm hành chính. Phần của thành phố Nga được xây dựng sau thời điểm này, phần lớn ở phía tây của thành phố cổ.
Năm 1886, thành phố trở thành thủ đô của tỉnh Samarkand mới được thành lập của Turkestan thuộc Nga và tăng tầm quan trọng hơn nữa khi tuyến đường sắt xuyên Caspian đến thành phố vào năm 1888.
Nó trở thành thủ đô của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Uzbekistan năm 1925, trước khi được thay thế bởi Tashkent vào năm 1930. Trong Thế chiến II, sau khi Đức Quốc xã xâm lược Liên Xô, một số công dân của Samarqand được gửi đến vùng đất của Smolensk, để chống lại kẻ thù. Nhiều người đã bị bắt giữ hoặc bị giết bởi Đức Quốc xã.

Địa lí

Samarkand nằm ở vị trí trung tâm của Uzbekistan. Thị trấn Qarshi cách đó 135 km. Đường M37 kết nối với thành phố Bukhara, cách đó 240 km. Đường M39 kết nối với thủ đô Tashkent, cách đó 270 km. Biên giới Tajikistan cách Samarkand khoảng 35 km và con đường dẫn đến thủ đô nước này là Dushanbe cách đó 210 km. Đường M39 kết nối với Mazar-i-Sharif ở Afghanistan, cách đó 340 km.

Nhân khẩu

Theo phiên bản chính thức, phần chính của cư dân Samarkand là Uzbeks, người Thổ Nhĩ Kỳ. Nhưng hầu hết những người Uzbeks trên thực tế là người Tajik (người Iran), nhưng trên hộ chiếu, trong cột, dân tộc được liệt kê là Uzbeks. Trên thực tế, khoảng 70% cư dân Samarkand là người Tajik (người Ba Tư) có tiếng Tajik. Tajiks đặc biệt tập trung ở phía đông của thành phố, nơi có các di tích kiến ​​trúc chính của Samarkand.
Theo nhiều nguồn độc lập khác nhau, người Tajik (người nói tiếng Ba Tư) là nhóm dân tộc chính trong thành phố, trong khi dân tộc người Uzbeks tạo thành một nhóm thiểu số ngày càng tăng. Những con số chính xác khó đánh giá, vì nhiều người ở Uzbekistan xác định là thuộc chủng "Uzbek" mặc dù tiếng Đông Ba Tư mới là ngôn ngữ đầu tiên của họ, hoặc bởi vì họ được chính quyền trung ương đăng ký là Uzbeks mặc dù vẫn mang trong mình ngôn ngữ và bản sắc của người Ba Tư. Theo giải thích của Paul Bergne:
Trong cuộc điều tra dân số năm 1926, một bộ phận đáng kể dân số Tajik đã được đăng ký là người Uzbekistan. Do đó, ví dụ, trong cuộc điều tra dân số năm 1920 tại thành phố Samarkand, người Tajik được ghi nhận là số 44.758 và người Uzbek chỉ có 3301. Theo điều tra dân số năm 1926, số lượng dân Uzbek được ghi nhận là 43.364 và người Tajik chỉ là 10.716. Trong một loạt các kishlaks [làng] ở Khojand Okrug, có dân số được đăng ký là Tajik vào năm 1920, ví dụ: ở Asht, Kalacha, Akjari Tajik và những nơi khác, trong cuộc điều tra dân số năm 1926, họ đã được đăng ký là Uzbeks. Những sự thật tương tự cũng có thể được thêm vào liên quan đến Ferghana, Samarkand, và đặc biệt là Bukhara. 
Uzbeks trên thực tế là một thiểu số ở Samarkand, nhưng là quốc gia lớn thứ hai sau Tajiks, và tập trung nhiều nhất ở phía tây Samarkand. Nhóm dân tộc lớn thứ ba ở Samarkand là người Iran, hầu hết sống ở phía tây và tây nam Samarkand, trong một số khu phố lớn của Iran, lớn nhất và nổi tiếng nhất là khu phố Panjab của Iran. Người Iran gốc Samarkandian chủ yếu nói tiếng Uzbekistan, với giọng Iran. Người Iran bắt đầu chuyển đến Samarkand từ thế kỷ 17, và dòng chảy của họ đến thành phố này tăng cường vào thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. Do đó, khoảng 100 nghìn người Iran hiện đang sống ở Samarkand. Họ chủ yếu đến từ các thành phố Khorasan (Mashhad, Nishapur, Sabzevar, Astrabad), Iran của Iran (Tabriz, Zanjan, Ardabil) và Merv.
Ngoài ra ở Samarkand còn có một cộng đồng người Nga, người Ukraina, người Belarus, người Armenia, người Azerbaijan, người Tatar, người Hàn Quốc, người Ba Lan, người Đức, những người chủ yếu sống ở trung tâm và phía tây Samarkand. Ngôn ngữ chính của các quốc tịch này là ngôn ngữ Nga. Những dân tộc này đã đến Samarkand từ cuối thế kỷ 19, và đặc biệt là vào thời Xô Viết, và đã ở lại đây mãi mãi.
Ở cực tây và tây nam Samarkand, người Ả Rập Trung Á cũng sống, những người chủ yếu nói tiếng Uzbek và chỉ một phần nhỏ của thế hệ cũ nói tiếng Ả Rập Trung Á. Ngoài ra ở phía đông Samarkand còn có một người Do Thái Bukharian (Trung Á) lớn, nơi chỉ còn lại một vài gia đình Do Thái. Hàng trăm ngàn người Do Thái còn lại rời khỏi Uzbekistan từ những năm 1970 đến Israel, Hoa Kỳ, Canada, Úc và Châu Âu.
Ngoài ra ở phần phía đông của Samarkand còn có một số khu vực, nơi các dân tộc khác ở Trung Á (Luli, Djugi, Mugat, Parya và các nhóm khác) từng sinh sống ở các vùng lãnh thổ hiện đại của Ấn Độ và Pakistan, đã bắt đầu đến Samarkand từ nhiều thế kỷ trước . Họ chủ yếu nói một phương ngữ đặc biệt của ngôn ngữ Tajik, cũng như ngôn ngữ của họ (ngôn ngữ Parya được biết đến nhiều nhất).

Ngôn ngữ

Ngôn ngữ chính thức ở Samarkand, như trong cả nước Uzbekistan, là tiếng Uzbek, là một trong những ngữ hệ Turk. 95% các dấu hiệu và chữ khắc trong thành phố bằng ngôn ngữ tiếng Uzbek (chủ yếu theo bảng chữ cái tiếng Latin của người Uzbekistan). Chính thức, người ta tin rằng ngôn ngữ phổ biến nhất ở Samarkand là tiếng Uzbek, nhưng trên thực tế, theo một số dữ liệu, ngôn ngữ này có nguồn gốc từ khoảng 30% cư dân của Samarkand. Các cư dân khác của Samarkand nói tiếng Uzbekistan là ngôn ngữ thứ hai. Không có dữ liệu chính xác về điều này, vì không có điều tra dân số ở Uzbekistan kể từ năm 1989. Ngôn ngữ tiếng Uzbek là tiếng mẹ đẻ của Uzbeks, Turkmens, Samarkandian Iran và hầu hết người Ả Rập Samarkandian sống ở Samarkand.
Như trong phần còn lại của Uzbekistan, tiếng Nga thực tế là ngôn ngữ chính thức thứ hai ở Samarkand, và khoảng 5% các dấu hiệu và chữ khắc trong Samarkand là ngôn ngữ này. Người Nga, Bêlarut, Ba Lan, Đức, Hàn Quốc, phần lớn người Ukraine, phần lớn người Armenia, Hy Lạp, một phần của Tatars và một phần người Đức nói tiếng Nga ở Samarkand. Một số tờ báo bằng tiếng Nga được xuất bản ở Samarkand, trong đó phổ biến nhất là "Samarkandskiy vestnik" (tiếng Nga: Самаркандйй естник - Samarkand Herald), kênh truyền hình Samarkandian STV phát sóng một phần bằng tiếng Nga.
Trên thực tế, ngôn ngữ bản địa phổ biến nhất trong Samarkand là tiếng Tajik (Tajiki), là một trong những phương ngữ hoặc biến thể của ngôn ngữ Ba Tư (Farsi). Samarkand là một trong những thành phố nơi ngôn ngữ Ba Tư phát triển. Ở đây, vào những thời điểm khác nhau, nhiều nhà thơ và nhà văn cổ điển Ba Tư đã sống hoặc đến thăm, Abulqasem Ferdowsi, Omar Khayyam, Abdurahman Jami, Abu Abdullah Rudaki, Suzani Samarqandi, Kamal Khujandi và những người khác nổi tiếng nhất.
Theo một số người, ngôn ngữ bản địa của khoảng 70% cư dân Samarkand là ngôn ngữ Tajik. Những người này khoảng 70% nói tiếng Uzbek như ngôn ngữ thứ hai và tiếng Nga là ngôn ngữ thứ ba. Mặc dù thực tế rằng ngôn ngữ Tajik thực sự là một trong hai ngôn ngữ phổ biến nhất (cùng với tiếng Uzbek) ở Samarkand, ngôn ngữ này không có tư cách là ngôn ngữ chính thức hoặc khu vực. Ở thành phố Samarkand, chỉ có một tờ báo được xuất bản bằng ngôn ngữ Tajik (theo bảng chữ cái Cyrllic Tajik), được gọi là "Ovozi Samarqand" (Tajik: ấn định) - Tiếng nói của Samarkand). Các kênh truyền hình Samarkandian STV và "Samarqand" địa phương cũng phát sóng một phần bằng ngôn ngữ Tajik, cũng là một đài phát thanh khu vực phát sóng một phần bằng ngôn ngữ Tajik
Ngoài các ngôn ngữ tiếng Uzbek, tiếng Tajik và tiếng Nga, đối với một số cư dân Samarkand, ngôn ngữ bản địa là tiếng Ukraina (đối với một số người Ukraine), tiếng Armenia (chỉ tiếng Đông Armenia), tiếng Azerbaijan, tiếng Tatar, tiếng Tatar Krym, tiếng Ả Rập (cho một tỷ lệ rất nhỏ của người Ả Rập ở Samarkand), và các ngôn ngữ khác.

Tôn giáo

Trong lịch sử, Samarkand là một cộng đồng tôn giáo đa dạng. Từ thế kỷ thứ 8, khi người Ả Rập vào Trung Á, Hồi giáo đã trở thành tôn giáo chính. Theo một số nguồn tin, khoảng 90% người Hồi giáo theo dòng Hồi giáo Sunni trong khi Hồi giáo Shia, Kitô giáo và Do Thái giáo là những tôn giáo nhỏ.
Kể từ sự ra đời của Hồi giáo, nhiều thánh đường Hồi giáo, madrasas và lăng mộ đã được xây dựng và tất cả những điều này làm cho thành phố rất hấp dẫn cho khách du lịch đến tham quan. Nhiều tượng đài được xây dựng trong thế kỷ 14-15 bởi Tamerlane bao gồm quảng trường Registan và madrasas, Nhà thờ Hồi giáo Bibi-Khanum, Shakhi-Zinda và quần thể Gur-Emir, cũng như Đài thiên văn Ulugh-Beg.
Mặc dù 90% dân số Uzbekistan là người Hồi giáo Sunni, Hồi giáo không được theo dõi nghiêm ngặt. Du khách nói rằng trong phong cách ăn mặc và thái độ đối với người tôn giáo của Samarkand đang trở nên phương Tây hơn là giữ truyền thống và văn hóa của tổ tiên họ. Mặc dù theo Hồi giáo, nhiều người Hồi giáo Sunni ở Samarkand uống rượu đặc biệt là trong các đám cưới, ngày lễ và sinh nhật. Ngoài ra, có 14 nhà sản xuất rượu vang nhỏ ở Uzbekistan, với một trong những nhà sản xuất rượu lâu đời nhất và nổi tiếng ở Samarkand. Mọi người có thói quen uống vodka để kỷ niệm ngày tốt lành với người thân, bạn bè và hàng xóm của họ.

Shia

Có rất nhiều thị trấn Shia trong khu vực chung Samarkand, nơi người Hồi giáo Shia được sáng tác gần như hoàn toàn của Mervis bị trục xuất; cũ, khoảng 100.000 dân số của thành phố Merv và ốc đảo (bây giờ ở Turkmenistan), những người bị trục xuất bởi vua Manghit Shah Murad Beg trong suốt những năm 1780 đến lưu vực Zarafshan. Chúng được biết đến tại địa phương và được xác định bởi các cuộc tổng điều tra của Liên Xô là "Irani". Họ có nhà thờ Hồi giáo và lăng mộ của riêng họ.

Kitô giáo

Kitô hữu bao gồm: người Nga, người Hàn Quốc, người Ukraina và người Armenia. Chỉ có một vài nhà thờ giữ các dịch vụ cho tôn giáo này.

Kiến trúc

Timur khởi xướng việc xây dựng Bibi Khanum sau chiến dịch quân sự của ông ở Ấn Độ năm 1398-1399. Trước khi tái thiết sau một trận động đất năm 1897, Bibi Khanum có khoảng 450 cột đá cẩm thạch được xây dựng nhờ sức của 95 con voi mà Timur đã mang về từ Ấn Độ. Cũng từ Ấn Độ, các nghệ nhân và thợ đã xây dựng mái vòm của nhà thờ Hồi giáo, tạo cho nó sự khác biệt giữa các tòa nhà khác.
Cấu trúc nổi tiếng nhất ở Samarkand là lăng mộ được gọi là Gur-i Amir. Nó trưng bày nhiều nền văn hóa và ảnh hưởng từ các nền văn minh trong quá khứ, những người láng giềng, và đặc biệt là những người Hồi giáo. Bất chấp sự tàn phá của Mông Cổ đã gây ra trong quá khứ đối với tất cả kiến ​​trúc Hồi giáo đã tồn tại trong thành phố trước khi Timur kế vị, phần lớn các ảnh hưởng Hồi giáo bị hủy diệt đã được hồi sinh, tái tạo và phục hồi dưới thời Timur. Kế hoạch chi tiết và cách bố trí của nhà thờ Hồi giáo theo sau niềm đam mê Hồi giáo về hình học và các yếu tố khác của cấu trúc đã được đo chính xác. Lối vào Gur-i Amir được trang trí bằng thư pháp Ả Rập và chữ khắc, sau này là một đặc điểm chung trong kiến ​​trúc Hồi giáo. Sự chú ý đến từng chi tiết và bản chất tỉ mỉ của Timur đặc biệt rõ ràng khi nhìn vào bên trong tòa nhà. Bên trong, các bức tường đã được bao phủ trong gạch thông qua một kỹ thuật, ban đầu được phát triển ở Iran, được gọi là "khảm faience", một quá trình mà mỗi ngói được cắt, tô màu, và phù hợp với vị trí riêng. Các viên gạch cũng được sắp xếp theo một cách cụ thể để khắc họa các từ liên quan đến tính tôn giáo của thành phố; những từ như "Muhammad" và "Allah" đã được viết trên tường bằng gạch.
Các đồ trang trí và đồ trang trí của các bức tường bao gồm các biểu tượng hoa và thực vật được sử dụng để biểu thị các khu vườn. Vườn thường được hiểu là thiên đường trong tôn giáo Hồi giáo và cả hai đều được ghi trong các bức tường mộ và được trồng trong chính thành phố. Tại thành phố Samarkand, có hai khu vườn lớn, New Garden và Garden of Heart's Delight, và chúng trở thành khu vực giải trí trung tâm cho các đại sứ và những vị khách quan trọng. Một người bạn của Genghis Khan năm 1218 tên là Yelü Chucai, đã báo cáo rằng Samarkand là thành phố đẹp nhất của tất cả mọi nơi, nơi nó được bao quanh bởi rất nhiều khu vườn. cung cấp nước cho các ao tròn hoặc hình vuông. Cảnh quan bao gồm các hàng cây liễu và cây bách, và vườn đào và mận có vai. Các tầng của lăng được phủ toàn bộ hoa văn không bị gián đoạn, nhấn mạnh sự hiện diện của Hồi giáo và nghệ thuật Hồi giáo trong thành phố. Ngoài ra, thảm Ba Tư với bản in hoa đã được tìm thấy trong một số các công trình thời Timurid.
Ảnh hưởng của Turko-Mongol cũng rõ ràng trong kiến ​​trúc của các tòa nhà ở Samarkand. Ví dụ, những người du mục trước đây đã sử dụng yurt (lều tròn), lều Mông Cổ truyền thống, để trưng bày xác chết của người chết trước khi họ tham gia vào các thủ tục chôn cất thích hợp. Tương tự như vậy, người ta tin rằng các mái vòm hình dưa hấu của các buồng mộ là bắt chước những yurts. Timur sử dụng các vật liệu mạnh hơn, như gạch và gỗ, để thiết lập các lều này, nhưng mục đích của chúng vẫn không thay đổi nhiều.
Màu sắc của các tòa nhà ở Samarkand cũng có ý nghĩa quan trọng đằng sau nó. Ví dụ, màu xanh là màu phổ biến nhất và chi phối nhiều nhất, sẽ được tìm thấy trên các tòa nhà, được sử dụng bởi Timur để tượng trưng cho một loạt các ý tưởng. Đối với một, các sắc thái màu xanh nhìn thấy trong Gur-i Amir là màu sắc của tang. Màu xanh là màu tang ở Trung Á vào thời điểm đó, vì nó có nhiều nền văn hóa ngay cả ngày nay, do đó, sự thống trị của nó trong lăng của thành phố chỉ xuất hiện hợp lý. Ngoài ra, màu xanh cũng được coi là màu sắc sẽ ngăn chặn "mắt ác" ở Trung Á và khái niệm hiển nhiên trong số lượng cửa ra vào trong và xung quanh thành phố có màu xanh trong thời gian này. Hơn nữa, màu xanh là đại diện của nước, vốn là một nguồn tài nguyên đặc biệt hiếm gặp ở Trung Đông và Trung Á; tô màu các bức tường màu xanh tượng trưng cho sự giàu có thịnh vượng của thành phố.
Vàng cũng có một sự hiện diện mạnh mẽ trong thành phố. Niềm đam mê của Timur với vaulting giải thích việc sử dụng quá nhiều vàng trong Gur-i Amir cũng như việc sử dụng vải thêu vàng ở cả thành phố và các tòa nhà của ông. Người Mông Cổ có lợi ích lớn trong hàng dệt lụa vàng kiểu Trung Quốc và Ba Tư cũng như dệt ở Iran và Transoxiana. Các nhà lãnh đạo Mông Cổ trước đây, như Ogodei, đã xây dựng các xưởng dệt tại các thành phố của họ để có thể tự sản xuất các loại vải vàng.
Có bằng chứng cho thấy Timur đã cố gắng bảo tồn văn hóa Mông Cổ của mình. Trong căn phòng mà ông ngủ, "tuqs" đã được tìm thấy - đó là những cột có đuôi ngựa treo ở trên đỉnh, tượng trưng cho truyền thống Thổ Nhĩ Kỳ cổ xưa, nơi những con ngựa, là những mặt hàng có giá trị, đã hy sinh để tôn vinh người chết, và một loại tiêu chuẩn kỵ binh được chia sẻ bởi nhiều người du mục, xuất hiện ở cả người Thổ Nhĩ Kỳ thời đế quốc Ottoman.

Giao thông

Giao thông công cộng được phát triển ở Samarkand. Xe buýt thành phố (chủ yếu là xe buýt SamAuto và Isuzu) là phương tiện giao thông phổ biến và phổ biến nhất trong thành phố. Cũng trong thành phố từ năm 2017, có một số tuyến xe điện ở Samarkand (xe điện tồn tại ở Samarkand cũng vào năm 1947-1973), chủ yếu là xe điện Vario LF.S Séc. Ngoài ra, thành phố có rất nhiều xe taxi do chính quyền thành phố quản lí (chủ yếu là xe Chevrolet và Daewoo), thường có màu vàng. Ngoài ra trong thành phố rất nhiều taxi khác, thường có màu vàng. Cũng trong thành phố, điều hành cái gọi là "Marshrutka", đó là xe buýt nhỏ Daewoo Damas và GAZelle.
Vào thời Xô Viết, cho đến năm 2005, tại Samarkand cũng đã đi theo xe điện bánh hơi. Vào thời Xô Viết, cũng như ngày nay, xe buýt và taxi thành phố (GAZ-21, GAZ-24, GAZ-3102, VAZ-2101, VAZ-2106 và VAZ-2107) hoạt động ở Samarkand. Xe điện tồn tại ở Samarkand vào năm 1947-1973 và năm 1924-1930 có xe điện hơi nước ở Samarkand. Cho đến năm 1950, phương tiện di chuyển chính ở Samarkand là xe ngựa và "arabas" với ngựa và lừa.
Ở phía Bắc Samarkand là Sân bay Quốc tế Samarkand, được mở vào thời Liên Xô, vào những năm 1930. Vào mùa xuân năm 2019, Sân bay Quốc tế Samarkand có các chuyến bay đến Tashkent, Nukus, Moskva, Saint Petersburg, Yekaterinburg, Istanbul và Dushanbe, và cũng thực hiện các chuyến bay Charter đến các thành phố khác.
Ngày nay Samarkand là một trung tâm đường sắt quan trọng của Uzbekistan. Tất cả các chuyến tàu chạy từ Đông sang Tây của Uzbekistan và quay trở lại qua Samarkand. Tuyến đường sắt quốc gia quan trọng nhất và dài nhất là Tashkent-Kungrad, đi qua Samarkand. Các đoàn tàu Afrasiyab (Talgo 250) tốc độ cao chạy giữa Tashkent, Samarkand và Bukhara. Samarkand cũng có kết nối đường sắt quốc tế Saratov-Samarkand, Moskva-Samarkand, Nur-Sultan-Samarkand.
Vận tải đường sắt đến Samarkand vào năm 1888 là kết quả của việc xây dựng tuyến đường sắt xuyên Caspian vào năm 1880-1891 bởi quân đội đường sắt của Đế quốc Nga trên lãnh thổ Turkmenistan hiện đại và khu vực trung tâm của Uzbekistan hiện đại. Tuyến đường sắt này bắt đầu từ Krasnovodsk (nay là Türkmenbaşy) trên bờ biển Caspi và kết thúc tại nhà ga Samarkand. Ga Samarkand là ga cuối cùng của tuyến đường sắt xuyên Caspian. Trạm đầu tiên của trạm Samarkand được khai trương vào tháng 5 năm 1888.
Sau đó, do việc xây dựng tuyến đường sắt ở các khu vực khác của Trung Á, nhà ga được kết nối với phần phía đông của tuyến đường sắt Trung Á và sau đó tuyến đường sắt này được gọi là Đường sắt Trung Á. Trong những năm Samarkand bị Liên Xô thôn tính, không có tuyến mới nhưng đồng thời, đây là một trong những trạm lớn nhất và quan trọng nhất của SSR Uzbekistan và Trung Á Liên Xô.