Truyền thông Nga

Về quyền lực của báo chí

Trong hệ thống quan hệ quyền lực của xã hội, báo chí có một vai trò đặc biệt. Báo chí có sức lan toả, có sức tác động mạnh mẽ đến toàn bộ các tầng lớp nhân dân, toàn bộ các lĩnh vực của đời sống. Quyền lực của báo chí có lúc còn vượt qua các quyền lực của chính trị và kinh tế. Quyền lực đó đến từ đâu?
Quan điểm của nhà lý luận Nga Prôkhôrốp cho rằng: báo chí thực hiện ý chí và quyền lực của nhân dân và một nền báo chí dựa vào nhân dân là một nền báo chí mạnh và dân chủ.

Nhiệm vụ của nền báo chí Nga

Vẫn là nhà lý luận Prôkhôrốp, trong tài liệu "Cơ sở lý luận của báo chí", đã khẳng định: "Các phương tiện thông tin đại chúng là một lực lượng đoàn kết mọi người, hành động vì lợi ích của nhân dân, phục vụ những nhu cầu kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội của nhân dân".

Báo in

Nền báo in Nga ra đời từ cuối thế kỷ 17 đầu thế kỷ 18.
Hiện nay, những tờ báo nổi tiếng và có số lượng phát hành cao ở Nga là những tờ báo ngày như: Komsomolskaya Pravda (http://www.kp.ru), Moskovsky Komsomolets (http://www.mk.ru), và Argumenty i Fakty (http://www.aif.ru). Đây là những tờ báo giải trí với đa số các bài viết là các bài quảng cáo và PR. Một tờ báo khác cũng có số lượng phát hành rất cao là tờ Trud.
Còn trong những tờ báo chất lượng cao thì nổi tiếng nhất là Vedomosti (http://www.vedomosti.ru),  Kommersant (http://www.kommer- sant.ru và một phiên bản bằng tiếng Anh phát hành trên mạng http://www.kommersant.com) và Izvestia (http://www.izvestia.ru).

Truyền hình

Truyền hình là ngành truyền thông có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất tại Nga. Hai đài truyền hình chính là ORT và RTR. Chính phủ sở hữu phần lớn cổ phần ở hai đài truyền hình này. Mặc dù vậy hai đài này vẫn có những ý kiến chỉ trích, châm biếm các chính sách của Chính phủ.
Một đài truyền hình khác là NTV, đài truyền hình đã từng rất lớn mạnh ở Liên bang Nga dưới sự nắm quyền của Tập đoàn MOST. Nhưng sau một giai đoạn khủng hoảng về tài chính và phải đối mặt với nguy cơ phá sản thì NTV, nay đã đổi chủ, không còn được như xưa.
TV6 - một đài truyền hình Nga đã bị Chính quyền Nga đóng cửa vào năm 2002 và chủ của nó thì bỏ chạy sang Anh – nay đã chuyển thành một Đài Thể thao (Sport Channel) và thay đổi nội dung chương trình từ nhạc opera và các talkshows sang chủ đề thể thao với hình ảnh các vận động viên thể thao.
Một đài truyền hình chính thức của Matxcơva và là một đài truyền hình khá thú vị - Kultura (Văn hoá) – ra đời với mục đích thúc đẩy văn hoá và giáo dục thông qua phương tiện thông tin đại chúng.
Các đài truyền hình giải trí của Nga là REN TV, TNT, STS, Muz TV và MTV. Trong số đó REN TV được đánh giá cao nhất, bởi đài này thường hay chiếu nhiều bộ phim đặc sắc.
Cách duy nhất để xem được các kênh truyền hình tiếng Anh ở Nga là phải kết nối với các vệ tinh hoặc với các nhà cung cấp truyền hình qua vệ tinh (chẳng hạn Kosmo TV hay Divo TV ở Matxcơva). Nếu bạn muốn kết nối vệ tinh cho riêng tivi nhà bạn, bạn sẽ phải trả phí cài đạt là 500 đôla. Còn nếu bạn kết nối qua nhà cung cấp, bạn sẽ phải trả 100 đôla phí cài đặt và tiền thuê bao mỗi tháng là 20 đôla. Một số kênh truyền hình nước ngoài được yêu thích nhất là CNN, BCC World, Bloomberg, Discovery và Euronews.

Phát thanh

Phương tiện thông tin đại chúng rất phổ biến ở Nga từ thời Liên Xô cho đến ngày nay. Mỗi gia đình ở Nga đều có ít nhất một chiếc rađiô và chắc chắn là bắt được sóng của đài AM. Tuy nhiên nước Nga rất rộng lớn và vì vậy, tần số sóng của các đài phát thanh là khác nhau ở các khu vực khác nhau trên toàn Liên bang Nga. Ví dụ như tần số sóng của FM là từ 60 đến 108 tuỳ khu vực. Phát thanh ở Nga còn phát triển ở cả trên mạng Internet.

Báo in

Nền báo chí XHCN rất phát triển dưới sự chỉ đạo và kiểm soát của Đảng Cộng sản và Chính quyền Xô Viết.

Số lượng phát hành

Vào năm 1988 nền báo chí Xô Viết phát hành khoảng 8000 tờ báo ngày với gần 60 ngôn ngữ khác nhau, với một số lượng phát hành lên đến 170 triệu bản Ttính theo bản tiếng Nga).

Đội ngũ nhà báo

Hầu hết tất cả những nhà bình luận và biên tập báo chí Liên Xô đều là đảng viên Đảng Cộng sản và là thành viên của Hiệp hội nhà báo Liên Xô, tổ chức gồm khoảng 74.000 nhà báo. Đến năm 1988, có 80% số nhà báo là đảng viên Đảng Cộng sản. Bởi vậy, nền báo chí Liên Xô là nền báo chí XHCN.
Đảng Cộng sản Xô Viết rất đề cao việc giáo dục nghiệp vụ để đào tạo nên những nhà báo tài năng và có bản lĩnh chính trị vững vàng. Các lĩnh vực đào tạo rất đa dạng từ phóng viên báo viết đến phát thanh và truyền hình, phóng viên báo ảnh và biên tập văn học, nghệ thuật. Trường Đại học Matxcơva là nơi đã đạo nên nhiều nhà báo xuất chúng của nền báo chí XHCN Liên Xô. Vào những năm cuối thập kỷ 80, trường có khoảng 2500 sinh viên theo học báo chí. Bên cạnh những kiến thức chuyên ngành báo chí, sinh viên còn được đào tạo về Đảng Cộng sản Liên Xô. Một số môn học trong đào tạo báo chí ở Nga như sau: Lý thuyết và thực hành của báo chí Đảng Cộng sản, Lịch sử nền báo chí Cộng sản, Truyền hình và Phát thanh, Làm phim và biên tập – xuất bản, Báo chí và Văn học nước ngoài, Báo chí và Văn học Nga, Tu từ trong ngôn ngữ Nga, Kỹ thuật trong nghiệp vụ báo chí và truyền thông. Cuối những năm 1980, có đến 100.000 nhà báo Xô Viết tốt nghiệp từ Trường Đại học Báo chí Matxcơva.

Quá trình phát triển

Báo chí Liên Xô dần dần cải tiến thay đổi khổ báo và cách phát hành.
Nhiều báo thử nghiệm cách in những bài báo ngắn hơn và ra báo tuần.
Dưới thời Govbachev, báo chí phát triển trong việc cung cấp nhiều thông tin về quan điểm của Chính phủ về các sự kiện trong và ngoài nước. Sau khi lên nắm quyền năm 1985, Chính phủ của Govbachev đã thực hiện một chính sách cởi mở hơn để giúp nền báo chí có tính tự do hơn.
Trong Nhà nước Xô Viết, bên cạnh báo chí của toàn Liên bang còn có báo chí địa phương để phân phối đến các tỉnh, thành phố, quận, huyện của Liên bang Xô Viết. Đảng Cộng sản đã tạo mọi điều kiện để các tờ báo địa phương được in ấn và phát hành bằng tiếng địa phương của họ. Điều đó thể hiện tính chất của báo chí thời Stalin, "hình thức mang tính quốc gia, nội dung mang tính xã hội". Tuy vậy số lượng phát hành của báo chí địa phương cũng chỉ giới hạn trong một địa phương nhất định. Mặc dù vậy, càng về sau báo chí địa phương càng phát triển hơn và thu hút được số đông công chúng.

Phát thanh

Yuri Levitan đã trở thành tiếng nói của Chính phủ Liên Xô trong suốt Thế chiến II khi anh là người phát thanh cho mọi tin tức quan trọng trên đài phát thanh.
Phát thanh cũng như mọi lĩnh vực khác của truyền thông Liên Xô, ra đời và phát triển dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản. Ủy ban truyền hình và phát thanh Xô Viết chịu trách nhiệm về cả truyền hình và phát thanh của Liên Xô.
Có rất nhiều chương trình khoa học và văn hóa được phát sóng. Bên cạnh tuyên truyền đường lối và chính sách của Đảng Cộng sản, phát thanh Liên Xô còn định hướng cho người dân về nghĩa vụ và lòng trung thành của họ đối với Đảng và Nhà nước Xô Viết. Mỗi ngày đài phát sóng gần 1400 giờ với khoảng 70 thứ tiếng đi khắp cả nước.
Chính phủ không hoàn toàn kiểm soát nền phát thanh Liên Xô. Phát thanh, cũng như các lĩnh vực truyền thông khác, có vai trò rất quan trọng đối với Chính phủ trong thời kỳ Thế chiến II cũng như trong thời kỳ Chiến tranh lạnh.

Truyền hình

Truyền hình Liên Xô được phân chia thành: truyền hình trung ương, cộng hòa và địa phương.

Lịch sử

Truyền hình Liên Xô ra đời năm 1938, ban đầu chỉ có trụ sở ở Matxcơva và Lêningrad.

Hãng tin

TASS là hãng tin lớn nhất của Liên Xô, ngày nay chính là hãng tin ITAR-TASS lừng lẫy của nước Nga.