Thới Bình

Điều kiện tự nhiên

Là một huyện thuộc bán đảo Cà Mau, Thới Bình có địa hình đặc trưng của khu vực này là đồng bằng, ngập mặn. Huyện có một phần nằm trong rừng U Minh.
Toàn huyện là đồng bằng, độ cao trung bình từ 0,4m đến 0,8m so với mặt nước biển. Tầng địa chất tương đối đồng nhất, cấp tải trọng yếu. Đất được chia thành 2 nhóm đất chính: nhóm đất mặn ít chiếm 27%; nhóm đất phèn chiếm 73%.
Huyện Thới Bình mang đặc trưng của khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, nhiệt độ trung bình 26,5oC, tháng có nhiệt độ trung bình cao nhất là tháng 4 (27,6oC), tháng có nhiệt độ trung bình thấp nhất là tháng 1 (24,9oC). Một năm có 2 mùa: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11 (trung bình chiếm 90% lượng mưa hàng năm), mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau. Lượng mưa trung bình hàng năm 2.390mm.
Diện tích tự nhiên 63.997 ha, diện tích trồng lúa 27.832 ha (trong đó diện tích lúa hè thu 3.065 ha, lúa lắp vụ 2 3.065 ha, lúa - tôm 21.702 ha); diện tích nuôi tôm 45.340 ha (trong đó diện tích nuôi cá 1.309 ha, diện tích nuôi tôm 44.031 ha); diện tích mía 1.500 ha

Hành chính

Huyện Thới Bình có 12 đơn vị hành chính cấp xãtrực thuộc, bao gồm thị trấn Thới Bình (huyện lỵ) và 11 xã: Biển Bạch, Biển Bạch Đông, Hồ Thị Kỷ, Tân Bằng, Tân Lộc, Tân Lộc Bắc, Tân Lộc Đông, Tân Phú, Thới Bình, Trí Lực, Trí Phải.

Diện tích và dân số

Diện tích tự nhiên 636,39 km², bằng 12,02% diện tích tự nhiên của tỉnh. 
Đến 01/01/2017, dân số có 31.857 hộ, với 135.966 người, chiếm 11,11% dân số của tỉnh. Trong đó, có 68.175 nam và 67.791 nữ. Ở khu vực thành thị có 2.530 hộ, với 10.782 người. Ở khu vực nông thôn có 29.370 hộ, với 125.184 người. Trên địa bàn huyện có 03 dân tộc: Kinh - Hoa – Khmer sinh sống.

Giáo dục

Trên địa bàn huyện có 3 trường THPT: Thới Bình, Nguyễn Văn Nguyễn và Tân Bằng cùng hệ thống các trường Mầm non, Tiểu học và THCS.

Y tế

Huyện có 2 Trung tâm Y tế lớn là trung tâm y tế huyện Thới Bình và phòng khám đa khoa Gia Đình cùng hệ thống trạm y tế rải điều khắp các xã, đủ đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người dân.

Kinh tế xã hội

Kinh tế chủ yếu của huyện là trồng lúa ở các xã vùng ngọt hóa như Tân Lộc, Tân Lộc Bắc, Tân Lộc Đông, Tân Phú, Trí Phải. Trong khi đó, nuôi tôi tôm sú và tôm càng xanh tập trung tại Thị trấn Thới Bình và các xã: Thới Bình, Biển Bạch, Biển Bạch Đông, Tân Bằng, Hồ Thị Kỷ.

Giao thông

Sông Trẹm, một chi lưu của sông Ông Đốc là sông duy nhất chảy qua huyện. Còn một tuyến đường thủy quan trọng khác là kênh xáng Chắc Băng, nối với sông Trẹm tại ngã ba sông (thuộc Thị trấn Thới Bình) đi về các tỉnh Hậu Giang và Thành phố Cần Thơ.
Có hai tuyến quốc lộ đi qua địa bàn huyện Thới Bình: tuyến quốc lộ 63 và tuyến Hành Lang Ven Biển Phía Nam (còn gọi là đường Xuyên Á). Hai tuyến đường trên là hai tuyến đường huyết mạch nối liền 2 tỉnh Cà Mau và Kiên Giang.
Ngoài ra còn có các tuyến đường tỉnh (ĐT): Đường tỉnh 961 nối trung tâm huyện với Quốc lộ 63, Đường tỉnh 983, Đường tỉnh 983B.

Nguồn gốc địa danh

Triều Nguyễn, Thới Bình được chia thành 4 thôn: Tân Thới, Kiến An, Cửu Vạn và Tân Bình. Sau khi thực dân Pháp đánh chiếm Thới Bình, 4 thôn nhỏ trở thành 4 làng và sau này được sáp nhập thành một làng mới, gọi là làng Thới Bình. Năm 1924, làng Thới Bình chỉ là vùng đất hoang sơ, khắc nghiệt nên rất ít cư dân sinh sống. Chỉ một số người từ vùng trên xuống mưu sinh bằng nghề chính là trao đổi mua bán. Dần dần, Thới Bình trở nên đông đúc và nhộn nhịp. Thấy được sự phát triển của ngã ba sông Thới Bình thuận lợi cho việc giao thương, buôn bán, nên quan lại phong kiến tranh nhau cất phố, lập thôn và hình thành nên chợ Thới Bình.
Ban đầu, dãy phố chỉ được cất tạm bợ, đến năm 1940, thực dân Pháp cai trị, cất lại khu phố bằng gỗ dầu, lợp ngói, cột được xây bằng gạch. Khu phố có tất cả trên 100 căn, mỗi căn rộng 4m và dài 12m, chia làm hai dãy, được che mát bởi hàng cây còng to. Khu phố sau khi cất xong được bán lại cho những thương lái người Việt, người Hoa. Từ đó, khu phố lầu bên bờ sông Trẹm được hình thành. Gọi là phố lầu nhưng thật ra cả dãy phố chỉ được khoảng hai hoặc ba căn có gác cao, được xây cất khang trang hơn so với những căn khác. Khu phố được hình thành bởi hai dãy phố đối mặt và cách nhau bằng một con đường, mỗi dãy đều có kiến trúc riêng và rất thuận tiện cho việc trao đổi buôn bán.

Giai đoạn 1945-1976

Thới Bình là quận của tỉnh Bạc Liêu từ ngày 5 tháng 4 năm 1944, được lập mới trên cơ sở địa bàn tổng Thới Bình. Ngày 6 tháng 10 năm 1944, quận Thới Bình đổi tên thành quận Cà Mau Bắc. Sau đó, lại giải thể quận Cà Mau Bắc, sáp nhập vào địa bàn quận Cà Mau thuộc tỉnh Bạc Liêu. Ngày 9 tháng 3 năm 1956, chính quyền Việt Nam Cộng hòa thành lập tỉnh Cà Mau, tách ra khỏi tỉnh Bạc Liêu. Tuy nhiên đến ngày 22 tháng 10 năm 1956 tỉnh Cà Mau lại đổi tên thành tỉnh An Xuyên.
Sau năm 1956, chính quyền Việt Nam Cộng hòa đặt quận Thới Bình thuộc tỉnh An Xuyên, gồm 4 xã: Thới Bình, Tân Phú, Khánh An, Khánh Lâm. Quận lỵ đặt tại xã Thới Bình.
Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, Thới Bình là huyện của tỉnh Cà Mau và sau đó là tỉnh Minh Hải từ năm 1976.