Các vụ tấn công Paris tháng 11 năm 2015

Hoàn cảnh

Quân đội Pháp đã tham gia các cuộc không kích vào IS tại Iraq và Syria kể từ ngày 19/9/2014, được biết đến với tên Chiến dịch Chammal. Trong tháng 10/2015, Pháp lần đầu tiên tấn công các mục tiêu ở Syria. IS nhấn mạnh đến các vụ không kích này trong nội dung văn bản thừa nhận trách nhiệm của tổ chức này về vụ tấn công.
Pháp đã đề cao cảnh giác kể từ vụ xả súng vào trụ sở tuần báo Charlie Hebdo và các vụ khủng bố khác có liên quan tấn công Île-de-France vào tháng 1 năm 2015. Hơn nữa, Pháp cũng đã bắt đầu thắt chặt an ninh cho Hội nghị biến đổi khí hậu năm 2015 của Liên Hiệp Quốc được tổ chức tại Paris từ 30 tháng 11 đến 11 tháng 12 năm 2015, và biên giới đã được bắt đầu kiểm tra nghiêm ngặt 1 tuần trước khi xảy ra các cuộc tấn công.Vụ thảm sát Charlie Hebdo tháng 1/2015 đã xảy ra tại quận 11, Paris nơi nhà hát Bataclan tọa lạc. Các vụ tấn công khác ở Pháp cũng đã diễn ra trong thời gian gần đây, chẳng hạn như đâm của 3 binh sĩ Pháp đang tuần tra bên ngoài một trung tâm cộng đồng Do Thái ở thành phố Nice, cuộc tấn công nhà máy khí đốt ở thị trấn Saint-Quentin Fallavier và vụ tấn công trên chuyến tàu xe lửa Thalys đi từ Amsterdam sang Paris.

Sân vận động Stade de France

Sân vận động Stade de France Quận Saint-Denis, vào lúc bom nổ có tới 80.000 khán giả đang xem trận đá bóng giao hữu giữa đội tuyển quốc gia Pháp (nước sẽ tổ chức giải bóng đá Euro 2016) và đội tuyển quốc gia Đức (vừa dành chức vô địch World Cup 2014). Tổng thống Pháp François Hollande và ngoại trưởng Đức Frank-Walter Steinmeier cũng có mặt trong số khán giả. Trận đấu được chiếu trực tiếp ở 66 nước.
Một trong số 3 kẻ khủng bố có vé vào cửa và tính vào sân bóng ở cổng D ở Avenue Jules Rimet 15 phút sau khi trận đấu bắt đầu. Nhân viên an ninh kiểm soát hắn, thấy được giây nịt bom,, sau đó vài giây hắn đã lùi ra và cho bom nổ vào lúc 21:20 giờ, giết chết một người ở gần đó. Sau đó cảnh sát đã tìm thấy hắn có mang theo một thẻ hộ chiếu Syria. Kẻ khủng bố thứ 2 định xâm nhập sân bóng ở cổng H nhưng không được, và đã kích nổ bom vào lúc 21:30 giờ. Còn kẻ khủng bố thứ 3 đã cho bom giây nịt nổ cách xa sân bóng ở Rue des Trémies gần quán McDonald’s - vào lúc 21:52 giờ. Không ai bị thương cả.
Cả ba vụ nổ có thể nghe và cảm nhận được trong sân bóng và trong truyền hình (phút đấu 17 và 20). Đa số khán giả theo lời họ sau này cho đó chỉ là pháo đốt. Trong khi Hollande đã bỏ về khi hiệp đầu chấm dứt, Steinmeier ở lại xem hiệp hai. Trận đấu được cho tiếp tục để khán giả khỏi bị hoảng sợ.
Sau khi trận đấu chấm dứt, khán giả được hướng dẫn ra về. Vì không phải cổng nào cũng mở, nhiều khán giả đã tràn xuống sân. Cả hai đội tuyển quốc gia vì lý do an ninh cũng ở lại trong sân. Đội Đức thì ngủ trên đệm ngay tại sân bóng cùng với đội Pháp với tinh thần đồng đội và vào buổi sáng họ được đưa thẳng ra sân bay.
Trước trận đấu vài giờ đội tuyển quốc gia Đức đã phải rời khỏi khách sạn vì khách sạn đối diện Hotel Molitor Paris ở quận 16 bị đe dọa đặt bom.

Le Carillon và Le Petit Cambodge

Cả hai địa điểm này nằm ở góc phố Bichat và phố Alibert, gần Kênh đào Saint-Martin thuộc quận 10, Paris. Những kẻ khủng bố vào lúc 21 giờ 25' tới bằng xe Seat Leon, đã bắn vào những người ngồi bên ngoài quán bar-cà phê Le Carillon vào khoảng 21:20 (CET). Sau đó chúng lao qua phố Bichat tấn công nhà hàng đồ ăn Campuchia có tên Le Petit Cambodge làm hàng loạt người tử vong, tổng cộng 15 người chết, 10 người bị thương. Theo một nhân chứng, một trong các tay súng đã hét lên "Allahu Akbar". Theo các báo cáo những kẻ khủng bố đã "chạy trốn trên 1 hoặc 2 chiếc xe" sau khi xảy ra vụ tấn công. Một trong những chiếc xe bỏ chạy được ghi nhận có giấy phép của Bỉ. Các bác sĩ từ bệnh viện Saint-Louis gần Le Carillon đã tới hỗ trợ khẩn cấp người bị thương.

La Casa Nostra và Cafè Bonne Bière

Những kẻ khủng bố cũng với chiếc xe Seat Leon ngừng tại một ngã tư. khoảng 21:35 Uhr họ bắn vào quán ăn Ý La Casa Nostra ở Rue de la Fontaine au Roi 2 và quán nước Café Bonne Bière ở Rue du Faubourg-du-Temple 32. 5 người đã chết, 8 người bị thương nặng.

Phố Charonne

Vào lúc 21:38 Uhr, các kẻ khủng bố lại dùng AK-47 bắn từ một chiếc xe Seat Leon bắn vào quán nước La Belle Équipe ở 92 Rue de Charonne làm thiệt mạng 19 người. 9 người khác bị thương nặng.

Đại lộ Voltaire

Khoảng 21:43 Uhr một tên khủng bố đã tự dựt bom tự tử tại quán Café Comptoir Voltaire ở 253 Boulevard Voltaire. Một người khác bị thương nặng. Chỗ này chỉ cách nhà hát Bataclan 900 mét.

Xả súng và bắt giữ con tin tại nhà hát Bataclan

Nhà hát Bataclan là nơi có nhiều người thiệt mạng nhất. Vào khoảng lúc 21g40 ngày 13-11 (tức 3g30 sáng 14-11 giờ Việt Nam), 4 kẻ tấn công có trang bị súng AK-47 ra khỏi chiếc xe VW Polo, đột nhập vào khán phòng và bắt đầu xả súng trong khoảng 10 phút vào đám đông. Lúc đó ban nhạc rock người Mỹ Eagles of Death Metal đang trình diễn trước khoảng 1.500 khán giả. Nửa tiếng sau đó, những kẻ tấn công bắt đầu bắt giữ con tin và trấn áp họ suốt hai tiếng đồng hồ cho tới lúc được cảnh sát giải cứu. Một số người đã bị chúng giết trong lúc bắt giữ làm con tin. Tổng cộng những tên khủng bố đã giết ít nhất 89 người ở đây. Cảnh sát khi tràn vào đã bắn chết một tên khủng bố, 3 kẻ còn lại đã dựt bom đeo nịt tự tử.

Nhóm khủng bố

Ngày 14 tháng 11 năm 2015, tổng thống Pháp François Hollande cho biết, hung thủ là những người ủng hộ tổ chức IS; những việc làm đã hoạch định ở ngoài nước Pháp và tổ chức với sự giúp đỡ của đồng bọn ở trong nước Pháp. Vào ngày 15 tháng 11, tổng công tố viên Molins loan báo 7 kẻ khủng bố đã chết. Trong số 7 người này, 6 kẻ đã dựt bom đeo quanh bụng cùng loại, một kẻ đã chết vì đạn của lực lượng an ninh, trước khi anh ta làm được chuyện đó. Nhóm khủng bố chia ra làm 3 đội, tấn công ba nơi – sân vận động, nhà hát và các quán ăn. Những kẻ khủng bố sân vận động đã không được cho vào vì kiểm soát an ninh đã khám phá ra những bất thường trong quần áo của họ. Hiện tại nhà cầm quyền đang điều tra nhóm bắn vào nhà hàng. Tổng cộng trong số các thủ phạm chỉ còn một người sống sót: Salah Abdeslam bị bắt ở Brüssel 4 tháng sau đó và đang bị điều tra ở Pháp.
Tất cả những tên khủng bố cho tới giờ được nhận diện là người Pháp từ 20 tới 31 tuổi gốc Ả Rập, sinh ra và lớn lên ở ngoại ô Paris và Bruxelles, Bỉ. Họ hoặc làm những việc lặt vặt để sinh sống hoặc đang thất nghiệp. Ít nhất một người đã có phạm tội nhẹ. Nhiều người không còn liên lạc với gia đình. Theo các tin tức hiện thời, thì họ chưa bị án tù giam, như vậy họ không thể trở nên quá khích trong khi ở tù. Có lẽ họ trở thành cực đoan khi đã ra nước ngoài: ít nhất 3 người trong nhóm từ cuối năm 2013 đã tới Syria, và ở đó nhiều tháng. Như vậy "thế hệ Syria" có lẽ đã tới châu Âu rồi. Hiện thời (2017) người ta đã nhận diện được 6 trong số 7 kẻ khủng bố.

Xét nhà căn hộ Saint-Denis

Dò theo các cú gọi điện thoại, cơ quan an ninh đã tổ chức một cuộc khám xét tại trung tâm Saint-Denis cách sân vân động Stade de France chỉ một cây số rưỡi vào 4:20 sáng sớm ngày 18 tháng 11 năm 2015. Mục đích là để tìm bắt kẻ tình nghi Abdelhamid Abaaoud và Salah Abdeslam, em trai của kẻ nổ bom tự sát tại quán Comptoir Voltaire song không làm ai thiệt mạng. Kết quả theo bộ trưởng nội vụ Bernard Cazeneuve, 7 kẻ tình nghi bị bắt trong đó 3 người bị bắt trong một căn hộ, một người là người mướn nhà. Ngoài ra có hai người chết, một người đàn bà đã cho bom nổ, một kẻ khủng bố chết vì đạn và lựu đạn. Theo cảnh sát thì có thêm một người thứ ba đã chết. 5 cảnh sát bị thương nhẹ. Theo một nguồn tin nhóm khủng bộ dự định tấn công khu vực thương mại La Défense ở Paris.
Theo tin chính thức vào lúc 19 giờ tối ngày 18 tháng 11, công tố viên Molins khẳng định Abaaoud và Abdeslam đều không nằm trong số 8 đối tượng trên. Tới trưa ngày 19 tháng 11, cảnh sát tuyên bố Abaaoud là một trong số những kẻ bị tiêu diệt trong đợt truy kích ở Saint-Denis
Công tố viên Pháp sau đó đã công nhận là có xác chết thứ ba trong căn hộ, và người dựt bom tự sát không phải là người đàn bà, được cho là chị em họ của Abaaoud mà là một đàn ông chưa xác định được gốc tích. Còn người chị em họ chính là người chết thứ ba.

Bắt giam lãnh tụ Hồi giáo

Gần Toulouse, ngày 24.11, cảnh sát đã bắt được một lãnh tụ Hồi giáo Olivier Corel, người Pháp gốc Syria, bị cho là khích động các cuộc tấn công ở Paris. Theo thông tấn xã AFP, Corel được cho là một Salafist (phái hồi giáo quá khích) và có lẽ là người đỡ đầu cho những Jihadist như Fabien Clain. Giọng của Clain đã được nhận ra trong một clip của ISIS mà thú nhận chịu trách nhiệm cho các vụ tấn công.
Tổng cộng các cơ quan điều tra Pháp đã khám xét hơn 1200 căn hộ. 165 người bị tạm giam và 230 vũ khí đã bị tịch thu. Ngoài ra theo AFP 266 người bị tạm giữ tại nhà.

Bayern

Trước các vụ tấn công ở Paris, vào ngày 5 tháng 11 năm 2015 một người đàn ông 51 tuổi xuất xứ từ Montenegro đã bị cảnh sát kiểm soát. Trong xe có dấu 8 khẩu AK-47 với đạn dược, 3 cây súng ngắn, 2 quả lựu đạn và 200 Gram chất nổ TNT. Khám xét hệ thống chỉ đường GPS xe hơi và điện thoại lưu động cho thấy ông này đang trên đường đi sang Paris.

Phản ứng chính thức

Tổng thống François Hollande đã tuyên bố trên truyền hình "... đối mặt với sợ hãi, một quốc gia biết phải bảo vệ mình thế nào, biết phải huy động các lực lượng thế nào và một lần nữa, sẽ đánh bại khủng bố". Nhà chức trách ngay lập tức ban bố tình trạng khẩn cấp và yêu cầu người dân nước này hãy ở trong nhà. Tổng thống hủy bỏ chuyến đi tới Antalya dự Hội nghị G-20 để ở nhà giải quyết vụ việc. Thay vào đó, Ngoại trưởng Laurent Fabius và Bộ trưởng Tài chính Michel Sapin đại diện tham dự Hội nghị.
Ngày 14 tháng 11, Tổng thống Hollande đã tuyên bố ba ngày quốc tang trên toàn quốc. Ngày 17 tháng 11, ông chủ trì một phiên họp khẩn với lưỡng viện Quốc hội Pháp để thảo luận về vụ tấn công vừa qua cũng như đưa ra một loạt các công cụ pháp lý và ngoại giao mới nhằm đối phó với chủ nghĩa khủng bố. Các biện pháp này bao gồm dự luật gia hạn tình trạng khẩn cấp thêm ba tháng, ngưng cắt giảm ngân sách quốc phòng, đơn giản hoá việc tước bỏ quyền công dân Pháp và trục xuất vĩnh viễn đối với người bị buộc tội khủng bố.

Biện pháp phòng ngừa an ninh

Để đối phó với các cuộc tấn công, Pháp được đặt vào tình trạng khẩn cấp, biên giới của Pháp tạm thời bị đóng cửa, và quân đội Pháp đã được triệu tập để duy trì trật tự tại Paris. Các kế hoạch blanc (vùng Île-de-France) và kế hoạch đỏ (toàn quốc), 2 phương án dự phòng Pháp cho trường hợp khẩn cấp, ngay lập tức được kích hoạt. 1.500 binh sĩ đã được triển khai trên các đường phố của Paris. Paris tuyên bố lệnh giới nghiêm đầu tiên kể từ Thế chiến II.
Các chuyến bay đi và đến từ sân bay Charles de Gaulle và Orly hầu hết đều ​​không bị ảnh hưởng. Hãng American Airlines tạm ngừng các chuyến bay tới Paris cho tới khi có thông báo mở lại. Nhiều bến tàu điện ngầm thuộc hệ thống Métro Paris trong các quận 10 và 11 đã bị đóng cửa vì các cuộc tấn công. Uber cũng dừng hoạt động tại Paris sau khi các cuộc tấn công diễn ra. Tất cả các trường công lập và các trường đại học ở Paris đều phải đóng cửa trong ngày hôm sau, thứ bảy ngày 14 tháng 11.
Bỉ thắt chặt an ninh dọc biên giới với Pháp và tăng kiểm tra an ninh những người đến từ Pháp.

Phương tiện truyền thông xã hội

Sau vụ khủng bố vào trụ sở báo Charlie Hebdo, cụm từ Je Suis Charlie được sử dụng để thể hiện tình đoàn kết với các nạn nhân của các cuộc tấn công, trong lịch sử cụm từ ich bin ein Berliner (tôi là người Berlin) và cụm từ Tonight, we are all Americans (Đêm nay, chúng tôi là tất cả Mỹ) được sử dụng trong diễn văn của Tổng thống Mỹ Kennedy và được nhà báo Nicole Bacharan đài France 2 nói sau cuộc khủng bố ngày 11/9. Các cụm từ như "Hôm nay chúng ta đều là người Paris" và "Je Suis Paris" đã được sử dụng bởi các báo chí và phong trào công cộng.
Trong những giờ sau vụ tấn công, một số người dân Paris đã sử dụng phương tiện truyền thông xã hội, đặc biệt là hashtag #PorteOuverte (#Cửa mở đấy), để cung cấp nơi trú ẩn qua đêm với những người bị mắc kẹt bởi các cuộc tấn công. Các hashtag này sau đó trở thành xu hướng trên toàn thế giới. Một phiên bản cải biên của biểu tượng hòa bình thế giới được sửa đổi để giống tháp Eiffel, cũng được lan truyền rộng rãi. Biểu tượng được chia sẻ rộng rãi trên các phương tiện truyền thông xã hội với các hashtag #PrayForParis, #PeaceForParis và #JeSuisParis.
Du học sinh Pháp tại Hoa Kỳ đã tập trung tại quảng trường Union Square (New York) nơi họ thắp nến và hát bài quốc ca Pháp La Marseillaise. Các cuộc cầu nguyện tương tự cũng diễn ra tại Sydney, Montréal, Luân Đôn và nhiều nơi khác.
Sau cuộc tấn công nhiều công trình trên toàn thế giới được thắp sáng bằng màu sắc của lá cờ quốc kỳ Pháp bao gồm One World Trade Center ở thành phố New York, Tower Bridge ở London, Tòa thị chính thành phố tại San Francisco, Tháp CN ở Toronto, Cổng Brandenburg ở Berlin, Nhà hát Opera Sydney ở Sydney, tháp Oriental Pearl Tower ở Thượng Hải, cổng vòm sân vận động Wembley ở London, Tháp Petrin Lookout ở Prague, Cung Văn hóa và Khoa học tại Warsaw, Matenadaran ở Yerevan, và Bảo tàng Nghệ thuật Đương đại ở Zagreb.
Sáng hôm sau cuộc tấn công, một người đàn ông đã đến bên ngoài nhà hát Bataclan trên một chiếc xe đạp và chơi đàn piano bằng bài hát Imagine (hãy tưởng tượng) của John Lennon. Một đám đông và một số người quay phim đã tập hợp và hoan nghênh hành động đó.
Facebook giới thiệu hệ thống check-in an toàn cho người sử dụng ở Paris, họ có thể thông báo cho bạn bè và gia đình rằng họ được an toàn. Facebook cũng đưa ra tính năng tạo hiệu ứng quốc kỳ Pháp trên hình đại diện.