Sói xám

Phân bố và bảo tồn

Sói xám đã từng là một trong những loài động vật có vú được phân bố rộng rãi nhất trên thế giới, sống ở khắp bắc bán cầu từ Bắc Cực, trải dài khắp phần lớn khu vực Bắc Mỹ và đại lục Á-Âu, đến vĩ độ 15 ° B ở Bắc Mỹ và 12 ° B ở Ấn Độ. Tuy nhiên, sự đàn áp có chủ ý của con người đã làm giảm phạm vi của loài xuống còn khoảng một phần ba, vì chúng đã tấn công và ăn thịt gia súc quá nhiều và lo sợ các cuộc tấn công vào con người. Ngày nay sói xám chỉ sinh sống ở một số khu vực hạn chế trên lãnh địa sinh sống trước đây của chúng. Loài này hiện đã tuyệt chủng ở phần lớn Tây Âu, ở Mexico và phần lớn Hoa Kỳ. Trong thời hiện đại, sói xám chủ yếu chỉ còn sinh sống ở vùng hoang dã và vườn quốc gia, đặc biệt là ở Canada, Alaska và miền bắc Hoa Kỳ, châu Âu và châu Á từ khoảng 75 ° N đến 12 ° N. Sự suy giảm số lượng sói đã được kìm hãm từ những năm 1970, nhờ nỗ lực bảo tồn, những thay đổi về sử dụng đất và dân số nông thôn chuyển sang các thành phố để tránh gây xung đột. Tuy nhiên hiện nay chúng vẫn bị săn bắt ở nhiều khu vực trên thế giới như một môn thể thao hay nhằm loại bỏ nguy cơ đe dọa cho đàn gia súc. Ở một số khu vực nhất định, chó sói xám được liệt vào loài có nguy cơ hay loài bị đe dọa dù nhìn tổng thể thì sói xám vẫn là loài ít quan tâm theo Hiệp hội Bảo tồn Thiên nhiên và Tài nguyên thiên nhiên thế giới.

Châu Âu

Sự phục hồi của quần thể chó sói châu Âu bắt đầu sau những năm 1950, khi nền kinh tế mục vụ và nông thôn truyền thống đã bị bãi bỏ và do đó loại bỏ nguy cơ xung đột giữa nông dân và những con sói. Vào những năm 1980, quần thể sói nhỏ và bị cô lập đã được mở rộng sau sự suy giảm mật độ con người ở các vùng nông thôn và sự phục hồi của những con mồi hoang dã.
Sói xám đã được bảo vệ hoàn toàn ở Ý từ năm 1976, và hiện nay có số lượng hơn 1.269-1.800. Những con sói Ý bước vào Vườn quốc gia Mercantour của Pháp vào năm 1993, và ít nhất năm mươi con sói đã được phát hiện ở dãy Alps phía tây vào năm 2000. Đến năm 2013, 250 con sói ở dãy Alps phía Tây đã gây ra gánh nặng đáng kể cho chăn nuôi cừu và dê truyền thống. vào năm 2012. Có khoảng 2.000 con sói sinh sống ở bán đảo Iberia, trong đó có 150 con ở đông bắc Bồ Đào Nha. Ở Tây Ban Nha, loài này xuất hiện ở Galicia, Leon và Asturias. Mặc dù hàng trăm con sói Iberia bị giết bất hợp pháp hàng năm, số lượng của chúng đã mở rộng về phía nam qua sông Duero và phía đông đến dãy núi Asturias và Pyrenees
Vào năm 1978, quần thể sói bắt đầu phục hồi ở trung tâm Thụy Điển sau 12 năm vắng mặt, và từ đó đã mở rộng sang miền nam Na Uy. Tính đến năm 2005, tổng số sói ở Thụy Điển và Na Uy ước tính có ít nhất một trăm, bao gồm mười một cặp giống. Chó sói xám được bảo vệ hoàn toàn ở Thụy Điển và được kiểm soát một phần ở Na Uy. Quần thể chó sói Scandinavia tiếp tục tồn tại ở 1 nước Bắc Âu khác là Phần Lan với Cộng hòa Kareliya của Nga, nơi có một số lượng lớn những con sói. Sói ở Phần Lan chỉ được bảo vệ ở miền nam của đất nước, và có thể bị săn ở các khu vực khác trong mùa cụ thể, mặc dù săn trộm vẫn còn phổ biến, với 90% số sói bị giết là để lấy thịt của con người, và số lượng những con sói bị giết vượt quá số lượng giấy phép săn bắn, ở một số khu vực bởi một nhân tố là hai. Hơn nữa, sự suy giảm trong quần thể nai đã làm giảm nguồn cung cấp thức ăn cho chó sói. Kể từ năm 2011, Hà Lan, Bỉ và Đan Mạch cũng đã báo cáo việc nhìn thấy chó sói có lẽ là do di cư tự nhiên từ các nước lân cận. Vào năm 2016, một con sói cái được theo dõi đã di chuyển 550 km từ một vùng phía tây nam Berlin để định cư ở Jutland, Đan Mạch, nơi những con sói đực được báo cáo xuất hiện lần đầu tiên vào năm 2012 trong 200 năm. Chó sói cũng đã bắt đầu sinh sản ở vùng Waldviertel của Hạ Áo lần đầu tiên trong hơn 130 năm.
Quần thể sói ở Ba Lan đã tăng lên khoảng 800–900 cá thể kể từ khi được phân loại là loài cần bảo vệ vào năm 1976. Ba Lan đóng một vai trò cơ bản trong việc cung cấp các số lượng mở rộng sang các nước láng giềng Trung Âu. Ở phía đông, phạm vi của nó trùng lặp với các quần thể ở Litva, Belarus, Ukraina và Slovakia. Một quần thể ở miền tây Ba Lan mở rộng sang miền đông nước Đức và vào năm 2000, những chú sói con đầu tiên được sinh ra trên lãnh thổ Đức. Năm 2012, ước tính có 14 đàn sói đã sống ở Đức (chủ yếu là ở phía đông và phía bắc) và một đàn với sói con đã được nhìn thấy trong vòng 15 dặm của Berlin; số lượng tăng lên đến 46 đàn vào năm 2016. Sói xám được bảo vệ ở Slovakia, mặc dù một ngoại lệ được thực hiện cho những con sói đã giết chết gia súc. Một vài con sói Slovakia phân tán vào Cộng hòa Séc, nơi chúng được bảo vệ hoàn toàn. Những con sói ở Slovakia, Ukraine và Croatia có thể phân tán sang Hungary. Mặc dù chó sói cũng được bảo vệ ở Hungary, nhưng chúng có thể bị săn đuổi bằng giấy phép quanh năm nếu chúng gây ra vấn đề.
Romania có một số lượng lớn những con sói, khoảng 2.500 cá thể. Sói đã là một con vật được bảo vệ ở Romania từ năm 1996, mặc dù luật pháp không được thi hành. Số lượng sói ở Albania và Macedonia phần lớn là không rõ, mặc dù tầm quan trọng của hai quốc gia trong việc liên kết quần thể sói từ Hy Lạp với 2 nước khác là Bosnia và Herzegovina và Croatia. Mặc dù được bảo vệ, đôi khi sói vẫn bị giết bất hợp pháp ở Hy Lạp, và tương lai của chúng không chắc chắn. Số sói đã giảm ở Bosnia và Herzegovina từ năm 1986, trong khi loài này được bảo vệ hoàn toàn ở các nước láng giềng Croatia và Slovenia.

Châu Á

Có rất ít dữ liệu đáng tin cậy về tình trạng của sói ở Trung Đông, chủ yếu sống ở Israel và Ả Rập Saudi, mặc dù con số của chúng dường như ổn định, và có khả năng vẫn như vậy. Chính sách bảo tồn của Israel và thực thi pháp luật hiệu quả duy trì một quần thể sói ở lượng vừa phải, phát tán sang các nước láng giềng, trong khi Ả Rập Xê-út có những vùng sa mạc rộng lớn, nơi có khoảng 300–600 con sói sống không bị xáo trộn. Sói vãn đang tồn tại trong hầu hết phạm vi lịch sử của nó ở Ả Rập Xê Út, có lẽ là do thiếu chủ nghĩa mục vụ và chất thải của con người. Thổ Nhĩ Kỳ có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc duy trì sói trong khu vực, vì sự tiếp giáp của nó với Trung Á. Những ngọn núi của Thổ Nhĩ Kỳ đã phục vụ như một nơi trú ẩn cho vài con sói còn lại ở Syria. Một quần thể sói nhỏ xảy ra ở Cao nguyên Golan, và được bảo vệ tốt bởi các hoạt động bảo tồn ở đó. Những con sói sống ở sa mạc Negev phía nam tiếp giáp với những quần thể sống trong Sinai Ai Cập và Jordan. Ở Trung Đông, loài này chỉ được bảo vệ nghiêm ngặt ở Israel. Ở những nơi khác, nó có thể bị săn lùng quanh năm bởi các bộ lạc du mục.
Ít người biết đến quần thể chó sói hiện tại ở Iran, vốn từng xuất hiện trên toàn quốc với mật độ thấp vào giữa những năm 1970. Các vùng phía bắc của Afghanistan và Pakistan là những "thành trì" quan trọng đối với con sói. Người ta ước tính có khoảng 300 con sói sống trong khoảng 60.000 km2 (23.000 dặm vuông) của Jammu và Kashmir ở miền bắc Ấn Độ, và hơn 50 con sói ở Himachal Pradesh. Nhìn chung, Ấn Độ hỗ trợ khoảng 800-3.000 con sói, rải rác trong một số quần thể còn sót lại. Mặc dù được bảo vệ từ năm 1972, những con sói Ấn Độ được xếp vào loại nguy cấp, với nhiều quần thể kéo dài với số lượng thấp hoặc sống trong các khu vực ngày càng bị con người xạm phạm. Mặc dù hiện diện ở Nepal và Bhutan, không có thông tin về những con sói xuất hiện ở đó.
Quần thể sói trên khắp Bắc và Trung Á phần lớn là không rõ, nhưng được ước tính trong hàng trăm ngàn dựa trên thu hoạch hàng năm. Kể từ khi Liên bang Xô viết sụp đổ, việc tiêu diệt những con sói trên toàn lục địa đã chấm dứt, và số lượng chó sói đã tăng lên khoảng 25.000-30.000 con vật trên khắp Liên Xô cũ. Người ta cho rằng Kazakhstan hiện là quốc gia có số lượng chó sói xám lớn nhất thế giới. Ở Trung Quốc và Mông Cổ, chó sói chỉ được bảo vệ trong khu bảo tồn. Dân số sói ở Mông Cổ ước tính khoảng 10.000–30.000, trong khi tình trạng sói ở Trung Quốc thì mảnh vỡ hơn. Miền bắc có số lượng giảm khoảng 400 con sói, trong khi Tân Cương và Tây Tạng nắm giữ khoảng 10.000 và 2.000 con. Năm 2008, một tài liệu tham khảo có thẩm quyền nói rằng sói xám có thể được tìm thấy trên khắp Trung Quốc đại lục. Vào năm 2017, một nghiên cứu toàn diện đã phát hiện ra rằng sói xám hiện diện trên toàn bộ Trung Quốc đại lục, cả trong quá khứ lẫn ngày nay. Nó thật sự có tồn tại ở miền nam Trung Quốc, qua đó phản bác nhận định của một số nhà nghiên cứu ở thế giới phương Tây rằng sói chưa bao giờ tồn tại ở miền nam Trung Quốc.

Bắc Mỹ

Phạm vi hiện đại của loài ở Bắc Mỹ chủ yếu được giới hạn ở Alaska và Canada, với các quần thể cũng xuất hiện ở miền bắc Minnesota, phía bắc Wisconsin và Bán đảo Thượng Michigan, và các phần nhỏ của Washington, Idaho, bắc Oregon và Montana. Những con sói Canada bắt đầu tự nhiên tái chiếm miền bắc Montana xung quanh vườn quốc gia Glacier (Hoa Kỳ) vào năm 1979, và con sói đầu tiên ở miền tây nước Mỹ trong hơn nửa thế kỷ đã được ghi chép ở đó vào năm 1986. Quần thể chó sói ở tây bắc Montana ban đầu phát triển do sinh sản tự nhiên và phân tán đến khoảng 48 con sói vào cuối năm 1994. Từ 1995-1996, những con sói từ Alberta và British Columbia đã được chuyển đến Vườn quốc gia Yellowstone và Idaho. Ngoài ra, loài sói Mexico (Canis lupus baileyi) đã được đưa trở lại Arizona và New Mexico vào năm 1998. Con sói xám được tìm thấy trong khoảng 80% phạm vi lịch sử của nó ở Canada, do đó biến nó trở thành một thành trì quan trọng đối với loài.
Canada có khoảng 52.000–60.000 con sói, có tư cách pháp lý khác nhau tùy theo tỉnh và lãnh thổ. Cư dân của các quốc gia đầu tiên có thể săn lùng những con sói không hạn chế, và một số tỉnh yêu cầu giấy phép để cư dân săn lùng những con sói trong khi những người khác thì không. Ở Alberta, những con sói trên đất tư nhân có thể bị bóc lột và săn lùng bởi chủ đất mà không cần giấy phép, và ở một số khu vực, các chương trình săn bắt tiền thưởng sói tồn tại. Việc kiểm soát dân số sói quy mô lớn thông qua ngộ độc, bẫy và săn bắn trên không cũng được thực hiện bởi các chương trình do chính phủ uỷ nhiệm để hỗ trợ các quần thể các loài mồi đang bị đe dọa tuyệt chủng như loài tuần lộc rừng.
Ở Alaska, dân số sói xám ước tính khoảng 6.000-7.000, và có thể được thu hoạch hợp pháp trong mùa săn bắn và bẫy, với giới hạn số lượng và các hạn chế khác. Tính đến năm 2002, có 250 con sói trong 28 đàn trong Yellowstone, và 260 con sói trong 25 đàn ở Idaho. Sói xám đã được bảo vệ như loài nguy cấp (ESA) ở Minnesota, Wisconsin và Michigan năm 1974, và được phân loại lại từ nguy cơ bị đe dọa vào năm 2003. Những con sói Mexico ở Arizona và New Mexico được bảo vệ theo ESA và, cuối năm 2002, số 28 cá thể trong tám đàn. Một con sói cái bị bắn hạ vào năm 2013 tại Hart County, Kentucky bởi một thợ săn là con sói xám đầu tiên được thấy ở Kentucky trong thời hiện đại. Phân tích DNA của các phòng thí nghiệm cá và động vật hoang dã cho thấy các đặc tính di truyền tương tự như những con sói ở vùng Hồ Lớn.

Giải phẫu và kích thước

Đây là phân loài sói lớn nhất trong họ nhà Chó. Trọng lượng và kích cỡ sói xám có thể thay đổi lớn trên toàn thế giới, có xu hướng tăng tương ứng với vĩ độ với những con sói lớn của Alaska và Canada đôi khi nặng gấp 3-6 lần so với người anh em của chúng ở Trung Đông và Nam Á. Trung bình, những con sói trưởng thành dài 105–160 cm (41–63 in) và 80–85 cm (31–33 in) ở chiều cao vai. Đuôi dài 29–50 cm (11–20 in). Tai cao 90–110 mm (3,5–4,3 in) và chân sau là 220–250 mm (8,7–9,8 in). Khối lượng cơ thể trung bình của sói xám còn tồn tại là 40 kg (88 lb), với mẫu nhỏ nhất ghi được ở 12 kg (26 lb) và lớn nhất ở 80 kg (176 lb). Trọng lượng sói xám thay đổi theo địa lý; trung bình, những con sói châu Âu có thể nặng 38,5 kg (85 lb), chó sói Bắc Mỹ 36 kg (79 lb) và chó sói Ấn Độ và Ả Rập 25 kg (55 lb). Con cái ở bất kỳ số lượng chó sói nào thường nặng ít hơn 5–10 lb (2,3–4,5 kg) so với đực. Những con sói nặng trên 54 kg (119 lb) là không phổ biến, mặc dù những cá thể đặc biệt lớn đã được ghi nhận ở Alaska, Canada, và các khu rừng phía tây nước Nga. Con sói xám nặng nhất được ghi nhận ở Bắc Mỹ đã bị giết trên sông 70 Mile ở phía đông-trung tâm Alaska vào ngày 12 tháng 7 năm 1939 và nặng 79,4 kg (175 lb).
So với những người anh em họ hoang dã gần nhất (sói đồng cỏ và chó rừng lông vàng), sói xám lớn hơn và nặng hơn, với mõm rộng hơn, tai ngắn hơn, thân ngắn hơn và đuôi dài hơn. Nó là một con vật có ngoại hình thanh mảnh, khỏe khoắn được xây dựng với một xương sườn lớn, sâu giảm dần, lưng dốc và một cổ cơ bắp chắc nịch. Chân của sói dài hơn một chút so với những con canids khác, cho phép con vật di chuyển nhanh chóng, và cho phép nó vượt qua tuyết sâu bao trùm hầu hết phạm vi địa lý của nó. Đôi tai tương đối nhỏ và hình tam giác. Con cái có xu hướng có mõm và trán hẹp hơn, cổ mỏng hơn, chân hơi ngắn hơn và vai ít to hơn so với con đực.
Sói xám thường để đầu của nó ở cùng cấp với lưng, chỉ ngẩng cao lên khi đang cần quan sát xung quanh. Nó thường di chuyển theo kiểu nhảy, đặt bàn chân của nó lên ngay trước mặt kia. Việc đi lại này có thể được duy trì trong nhiều giờ với tốc độ 8–9 km/h (5,0–5,6 dặm / giờ), và cho phép con sói che phủ những khoảng cách lớn. Trên con đường trần, một con sói có thể nhanh chóng đạt được tốc độ 50–60 km/h (31–37 dặm / giờ). Sói xám có dáng đi chạy 55–70 km/h (34–43 dặm / giờ), có thể nhảy 5 m (16 ft) theo chiều ngang trong một ranh giới duy nhất, và có thể duy trì sự rượt đuổi nhanh chóng trong ít nhất 20 phút.
Nói chung, sói có trọng lượng tim cao là 0,93% -1,07% tổng khối lượng cơ thể so với động vật có vú trung bình là 0,59% tổng khối lượng cơ thể. Sói có nhịp tim giảm cho thấy phì đại tim và phì đại. Những con sói xám Tây Tạng, chiếm lãnh thổ lên đến 3.000 trên mực nước biển, đã phát triển trái tim chịu được mức oxy thấp. Cụ thể, những con sói này có một sự lựa chọn cho RYR2, một gen khởi tạo kích thích tim.

Hộp sọ và răng

Đầu sói xám lớn và nặng, với trán rộng, hàm khỏe và một mõm dài, cùn. Hộp sọ có chiều dài trung bình 230–280 mm (9.1–11.0 in) và rộng 130–150 mm (5.1–5.9 in). Răng nặng và to, thích hợp hơn để nghiền xương hơn so với các loại răng khác, mặc dù không chuyên biệt như răng của linh cẩu. Răng hàm của nó có một bề mặt nhai phẳng, nhưng không giống với sói đồng cỏ, chế độ ăn uống của chúng chứa nhiều chất thực vật hơn. Hàm răng sói xám có thể gây ra lực cắn có thể lên đến 10,340 kPa (1.500 psi) so với 5.200 kPa (750 psi) đối với một con chó chăn cừu Đức. Lực này đủ để phá vỡ phần lớn xương. Một nghiên cứu về lực cắn ước tính ở răng nanh của một mẫu lớn các động vật ăn thịt có vú còn sống và hóa thạch của chúng khi được điều chỉnh cho khối lượng cơ thể thấy rằng đối với động vật có vú nhau thai, lực cắn ở răng nanh (tính bằng Newton / kg trọng lượng cơ thể) lớn nhất chính là một con sói hoang dã canis dirus đã tuyệt chủng, sau đó đi theo trong số những con thuộc họ chó còn sống sót của bốn con hypercarnivore thường săn những con mồi lớn hơn chúng: chó săn châu Phi, sói xám, sói đỏ, và dingo. Một xu hướng tương tự đã được tìm thấy với lực cắn răng hàm, nhưng với con sói hoang dã tuyệt chủng và sói xám đều được đo, sau đó theo sau là chó săn châu Phi, sói đỏ và dingo.

Bộ lông

Sói xám có bộ lông rất dày vào mùa đông. Hầu hết lông giữ ấm của chúng bị rụng vào mùa xuân và mọc trở lại vào mùa thu. Những nơi có lông dài nhất bao gồm ở lưng, đặc biệt là ở phần trước và cổ. Đặc biệt là những sợi lông dài ở trên vai, và gần như tạo thành một đỉnh ở phần trên của cổ. Những sợi lông trên má được kéo dài và tạo thành búi. Đôi tai được bao phủ trong những sợi lông ngắn. Những sợi lông ngắn, đàn hồi và liền kề có mặt trên các chi từ khuỷu chân xuống đến gân xương. Lông mùa đông có khả năng chống lạnh cao; Những con sói ở vùng khí hậu phía bắc có thể nghỉ ngơi thoải mái ở những khu vực có nhiệt độ - 40 °C bằng cách đặt mõm giữa hai chân sau và che mặt bằng đuôi. Lông sói cung cấp cách nhiệt tốt hơn lông chó và không hấp thụ băng khi hơi thở ấm áp ngưng tụ với nó. Ở vùng khí hậu ấm áp, bộ lông của chúng thô hơn và mỏng hơn những con sói phía bắc. Sói cái có xu hướng ít lông hơn con đực, và thường phát triển bộ lông mịn nhất khi chúng già đi. Sói già thường có nhiều lông trắng ở chóp đuôi, dọc theo mũi và trên trán. Bộ lông mùa đông được giữ lại lâu nhất ở những con cái đang nuôi con nhỏ, mặc dù có một số rụng lông quanh núm vú của chúng. Chiều dài lông ở giữa lưng là 60–70 mm (2,4-2,8 in). Chiều dài lông từ đầu đến vai nói chung không vượt quá 90 mm (3,5 in), nhưng có thể đạt tới 110–130 mm (4.3.55.1 in).
Màu lông phổ biến của loài sói xám là màu trắng và xám, tuy nhiên trong số đó có một số ít con có bộ lông màu đen vô cùng đặc biệt. Sự thật đây không phải màu sắc tự nhiên của chúng. Một nghiên cứu năm 2008 của Đại học Stanford cho thấy một bộ gen đặc biệt quy định màu lông đen chỉ xuất hiện trên loài chó, do đó loài sói đen dường như là kết quả của sự lai tạo. Gen quy định màu đen của bộ lông này là gen trội, do đó nó được di truyền hầu hết cho các đời con. Tuy rằng loài sói đen không thể hiện là một thợ săn xuất sắc, nhưng chúng lại có hệ miễn dịch tốt hơn. Loài sói đen hầu như chỉ xuất hiện ở vùng lạnh giá của Bắc Mỹ, với khoảng một nửa số sói ở vườn quốc gia Yellowstone có màu đen.
Việc có lông đen mang lại lợi thế đặc biệt cho những con sói sống trong rừng. Sói đen chiếm số đông trong bầy đàn tại những cánh rừng Bắc Mỹ, trong khi sói trắng lại có số lượng nhiều hơn ở các lãnh nguyên trơ trụi vì chó sói phần lớn dựa vào khả năng ngụy trang để bảo vệ mình hay để gia tăng tỷ lệ đi săn thành công.

Lối sống

Sói xám là loài động vật có lối sống xã hội, chúng thường sống theo bầy đàn khoảng từ 5-11 con với 1-2 con đầu đàn bao gồm 1-2 con sói trưởng thành, 3-6 con sói chưa thanh niên và 1-3 sói con hoặc đôi khi hai hoặc ba gia đình như vậy, với các đàn đặc biệt lớn bao gồm lên đến 42 con sói được biết đến. Trong đàn, con sói đầu đàn có quyền lực tối thượng, mọi con sói khác phải tuân theo mệnh lệnh của nó khi sinh hoạt trong đàn hay trong lúc đi săn mồi. Trong điều kiện lý tưởng, cặp phối giống tạo ra những con sói con mỗi năm, với những đứa con này thường ở trong đàn trong 10–54 tháng trước khi phân tán. Các tác nhân kích thích cho sự phân tán bao gồm sự khởi đầu của sự trưởng thành và những cạnh tranh về giao phối, thức ăn. Khoảng cách di chuyển bởi những con sói phân tán rất khác nhau; một số con ở trong vùng lân cận của nhóm bố mẹ, trong khi những cá nhân khác có thể đi xa tới 206 km (128 mi), 390 km (240 mi) và 670 km (420 mi) từ các đàn gốc của chúng. Một đàn mới thường được thành lập bởi một con đực và con cái phân tán không liên quan, đi cùng nhau để tìm kiếm một khu vực không có các đàn thù địch khác. Đàn sói hiếm khi áp dụng những con sói khác vào trong nếp gấp của chúng, và thường giết chúng. Trong những trường hợp hiếm hoi mà những con sói khác được chấp nhận, người được nhận nuôi hầu như không bao giờ là một con vật chưa trưởng thành (1-3 tuổi) không thể cạnh tranh về quyền nhân giống với cặp giao phối. Trong một số trường hợp, một con sói đơn độc được đưa vào một đàn để thay thế một con đầu đàn đã chết. Trong thời gian phong phú của các động vật móng guốc (), các đàn sói khác nhau có thể tạm thời tham gia lực lượng. Các nghiên cứu về mức độ cortisol của chó sói cho thấy chúng tăng lên đáng kể khi một thành viên trong đàn chết, cho thấy sự hiện diện của stress. 
Chó sói là loài động vật có tập tính lãnh thổ cao, và thường thiết lập các vùng lãnh thổ lớn hơn nhiều so với chúng cần để đảm bảo nguồn cung cấp con mồi ổn định. Kích thước lãnh thổ phụ thuộc phần lớn vào số lượng con mồi có sẵn và độ tuổi của con cái, có xu hướng tăng kích thước ở những khu vực có số lượng con mồi thấp hoặc khi con cái đạt đến 6 tháng tuổi, do đó có nhu cầu dinh dưỡng tương tự một con trưởng thành. Đàn sói đi liên tục để tìm kiếm con mồi, chiếm khoảng 9% lãnh thổ của chúng mỗi ngày (trung bình 25 km / d (16 dặm / ngày)). Cốt lõi của lãnh thổ của họ là trung bình 35 km2 (14 dặm vuông), trong đó chúng dành 50% thời gian. Mật độ con mồi có xu hướng cao hơn nhiều ở các khu vực xung quanh lãnh thổ, mặc dù chó sói có xu hướng tránh đi săn ở những vùng rìa phạm vi của chúng trừ khi cạn kiệt nguồn thức ăn, vì khả năng dễ xảy ra xung đột với các đàn sói lân cận. Lãnh thổ nhỏ nhất trong kỷ lục được tổ chức bởi một đàn sáu con sói ở đông bắc Minnesota, chiếm khoảng 33 km2 (13 dặm vuông), trong khi lớn nhất được đánh dấu bởi một nhóm mười con sói Alaska bao gồm 6,272 km2 (2,422 sq mi) khu vực. Đàn sói thường sẽ cố gắng ở trên lãnh thổ đã chọn một cách lâu dài, và thường chỉ từ bỏ phạm vi quen thuộc của chúng trong tình trạng thiếu thức ăn nghiêm trọng. 
Sói bảo vệ lãnh thổ của chúng từ các đàn khác thông qua một sự kết hợp của đánh dấu mùi hương, tấn công trực tiếp và hú. Đánh dấu mùi hương được sử dụng cho tuyên bố lãnh thổ, và bao gồm đi tiểu, đại tiện và đào đất. Dấu vết mùi hương thường được để lại 240 m (260 yd) trên khắp lãnh thổ trên các tuyến đường và các nút giao thông thường xuyên. Những dấu hiệu như vậy có thể kéo dài 2-3 tuần, và thường được đặt gần đá, tảng đá, cây cối, hoặc bộ xương của những động vật lớn. Chiến đấu lãnh thổ là một trong những nguyên nhân chính gây tử vong do sói, với một nghiên cứu kết luận rằng 14–65% số ca tử vong do sói ở Minnesota và Vườn quốc gia và khu bảo tồn Denali là do những con sói khác ăn thịt.

Trực quan

Hành vi biểu cảm của sói xám phức tạp hơn so với sói đồng cỏ và chó rừng lông vàng, như được đòi hỏi bởi thói quen sống và săn mồi theo nhóm. Trong khi những loài canid ít nói thường có những động thái đơn giản của tín hiệu thị giác, những con sói có nhiều tín hiệu đa dạng hơn, phụ thuộc rất nhiều vào cường độ. Khi trung lập, chân không bị cứng lại, đuôi treo xuống lỏng lẻo, khuôn mặt mịn màng, đôi môi không bị che khuất, và tai không hướng theo một hướng cụ thể nào. Giao tiếp tư thế ở sói bao gồm một loạt các biểu hiện trên khuôn mặt, vị trí đuôi và độ xù của lông. Những con sói hung hăng, hay tự quyết đoán được đặc trưng bởi những chuyển động chậm và có chủ ý, tư thế cơ thể cao và tai dựng lên, trong khi những con phục tùng mang thân hình thấp, và hạ thấp tai và đuôi. Khi một con đực sinh sản gặp một thành viên gia đình cấp dưới, nó có thể nhìn chằm chằm vào nó, đứng thẳng đứng và vẫn với những cái đuôi nằm ngang cột sống của nó. Hai hình thức hành vi phục tùng được công nhận: thụ động và chủ động. Thụ động thường xảy ra như là một phản ứng với cách tiếp cận một con vật chiếm ưu thế, và bao gồm các con sói phục tùng nằm một phần trên lưng của nó và cho phép con sói thống trị để đánh hơi hậu môn của nó. Hoạt động đệ trình thường xảy ra như một hình thức chào hỏi, và liên quan đến con sói phục tùng tiếp cận con sói khác trong tư thế thấp, và liếm khuôn mặt của con sói kia. Khi sói ở bên nhau, chúng thường thưởng thức các hành vi như đẩy mũi, đấu vật, má cọ xát và liếm mặt. Việc mút mõm của nhau là một cử chỉ thân thiện, trong khi kẹp vào mõm bằng răng trần là một cách thể hiện sự thống trị.
Tương tự như con người, những con sói xám có các mẫu màu mặt mà theo đó hướng nhìn có thể được xác định dễ dàng, mặc dù điều này thường không xảy ra ở các loài canid khác. Trong năm 2014, một nghiên cứu so sánh mô hình màu da mặt trên 25 loài canid. Kết quả cho thấy mô hình màu da mặt của các loài canid có liên quan đến giao tiếp nhìn của chúng, và đặc biệt là những con sói xám sử dụng tín hiệu nhìn trong giao tiếp riêng biệt.

Tiếng hú

Những con sói xám tru lên để tập hợp các đàn lại (thường là trước và sau khi săn), để đi trên một báo động (đặc biệt là trong hang), để xác định vị trí của nhau trong một cơn bão hoặc lãnh thổ không quen thuộc và để giao tiếp trên một khoảng cách rất lớn. Có thể nghe thấy tiếng hú trong những điều kiện nhất định trên diện tích lên đến 130 km2 (50 dặm vuông). Tiếng hú của sói thường không thể phân biệt được với những con chó lớn. Những con sói đực cho giọng nói qua quãng tám, đi đến một âm trầm sâu với một sự nhấn mạnh vào "O", trong khi con cái tạo ra một baritone mũi điều chế với sự căng thẳng về "U". Sói con hầu như không bao giờ hú, trong khi những con sói chưa thành niên thường tạo ra tiếng hú kết thúc trong một loạt tiếng kêu giống chó. Tiếng hú bao gồm một tần số cơ bản có thể nằm giữa 150 và 780 Hz, và bao gồm lên đến 12 âm bội liên quan đến hài hòa. Sói từ các địa điểm khác nhau có thể hú lên theo những kiểu khác nhau: tiếng hú của những con sói châu Âu kéo dài và du dương hơn những con sói Bắc Mỹ, tiếng hú to hơn và chú trọng mạnh hơn vào âm tiết đầu tiên. Tuy nhiên, hai loài sói này rất thông minh, vì những con sói Bắc Mỹ đã được ghi lại đã phản ứng tốt với những tiếng hú kiểu châu Âu do các nhà sinh vật học thực hiện. Những con sói đơn độc thường tránh hú trong khu vực nơi các đàn khác có mặt, dù chúng thường có xu hướng tru nhiếu hơn để bày tỏ nỗi nhớ sau khi cách xa bầy đàn.
Sói cũng sử dụng tiếng hú để bảo vệ lãnh thổ của chúng. Nếu cả đàn sói cùng hú đồng thanh, đó chính là lời cảnh báo với những con sói lạ hãy tránh xa lãnh thổ của chúng nếu không muốn gặp rắc rối.

Ăn thịt đồng loại

Ăn thịt đồng loại là điều khá phổ biến trong thế giới của loài sói. Do sống trong một môi trường cực kỳ khác nghiệt, thường là các vùng lạnh giá với nguồn thức ăn khan hiếm, hơn nữa phải cạnh tranh với nhiều loài ăn thịt khác, do đó đôi khi chúng buộc phải ăn thịt các con sói bị thương hoặc bị bệnh trong một bầy. Khi hai bầy sói tranh giành lãnh thổ, thường sẽ xảy ra một cuộc chạm trán khốc liệt và kẻ bại trận sẽ làm mồi cho những kẻ chiến thắng. Có một sự thật là đôi khi chúng buộc phải ăn thịt chính con đẻ của mình.

Môi trường sinh sống

Là những động vật săn mồi siêu hạng, sói xám là một bộ phận không thể tách rời của hệ sinh thái mà nó sinh sống. Sói xám sống trong các khu vực: rừng, sa mạc, núi, lãnh nguyên, rừng taiga, và thảo nguyên và cả những vùng băng tuyết lạnh lẽo. Việc sử dụng môi trường sống của những con sói xám tương quan chặt chẽ với sự phong phú của con mồi, điều kiện tuyết, sự vắng mặt hoặc mật độ vật nuôi thấp, mật độ đường xá, sự hiện diện của con người và địa hình.
Ở vùng khí hậu lạnh, sói xám có thể làm giảm lưu lượng máu gần da để bảo tồn nhiệt độ cơ thể. Hơi ấm của bàn chân được điều chỉnh độc lập với phần còn lại của cơ thể, và được duy trì ở ngay phía trên điểm đông của mô, nơi các miếng đệm tiếp xúc với nước đá và tuyết. Những con sói xám sử dụng những nơi khác nhau để nghỉ ngơi trong ngày: những nơi có lớp phủ được ưa thích trong thời tiết lạnh, ẩm và gió, trong khi những con sói ở thời tiết khô thường chọn những nơi có không gian mở để nghỉ ngơi. Trong thời gian mùa thu-xuân, khi những con sói hoạt động tích cực hơn, chúng sẵn sàng nằm ngoài trời, bất kể vị trí của chúng.
Các hang động thực tế thường được xây dựng cho các sói con trong thời gian mùa hè. Khi xây dựng các hang, con ái sử dụng các nơi trú ẩn tự nhiên như vết nứt trên đá, vách đá nhô ra bờ sông và các lỗ được bao phủ bởi thảm thực vật. Đôi khi, đây là hang động thích hợp của các loài động vật nhỏ hơn như cáo, lửng hoặc marmota. Một hang thích hợp thường được mở rộng và một phần làm lại. Trong những dịp hiếm hoi, những con sói cái tự đào hang, thường nhỏ và ngắn với 1-3 lỗ. Hang thường được xây dựng không quá 500 m (550 yd) so với nguồn nước, và thường quay mặt về hướng nam, do đó đảm bảo đủ ánh sáng mặt trời, giữ cho khu vực phủ nhận tương đối không có tuyết.
Nơi nghỉ ngơi, khu vực chơi cho chó con và thức ăn vẫn thường được tìm thấy xung quanh các hang sói. Mùi nước tiểu và thức ăn thối rữa phát ra từ khu vực cấm thường thu hút những con chim nhặt rác như chim muông và quạ. Vì có rất ít nơi thuận tiện cho hang, hang sói thường được nuôi bởi những con vật của cùng một gia đình. Mặc dù chủ yếu là tránh các khu vực trong tầm nhìn của con người, những con sói đã được biết đến đã làm nơi trú ngụ gần nơi cư trú của người, đường trải nhựa và đường sắt.

Chế độ ăn uống

Mặc dù chó sói chủ yếu ăn những con thú có kích thước trung bình đến lớn, chúng không phải là những người ăn kiêng. Động vật có kích thước nhỏ hơn có thể bổ sung chế độ ăn của chó sói bao gồm marmota, thỏ rừng, lửng, cáo, chồn, sóc đất, chuột, chuột đồng, chuột Hamster và các động vật gặm nhấm khác, cũng như động vật ăn cỏ. Chúng thường ăn ngỗng và cả trứng của nó. Khi các nguồn thức ăn như vậy không đủ, chúng săn luôn thằn lằn, rắn, ếch, hiếm khi cóc và côn trùng lớn khi có cơ hội. Vào những thời điểm khan hiếm, những con sói dễ dàng ăn thịt, thăm viếng những bãi chôn cất gia súc và những lò mổ. Ăn thịt người không phải là không phổ biến ở sói: trong mùa đông khắc nghiệt, các đàn thường tấn công những con sói yếu hoặc bị thương, và có thể ăn cả con sói đã chết trong đàn. Đàn sói ở Astrakhan săn hải cẩu Caspi trên bờ biển Caspi và một số đàn sói ở Alaska và Tây Canada đã được quan sát đã ăn cá hồi. Con người hiếm khi, nhưng thỉnh thoảng bị chúng xâm hại. Những loài linh trưởng khác thỉnh thoảng bị sói săn lùng bao gồm voọc xám ở Nepal và khỉ đầu chó Hamadryas ở Ả Rập Saudi.
Ở châu Âu, nhiều quần thể sói xám buộc phải sống chủ yếu trên chăn nuôi và rác thải ở những khu vực có hoạt động dày đặc của con người, mặc dù động vật móng guốc hoang dã như nai, hươu đỏ, hoẵng châu Âu và lợn rừng vẫn là nguồn thức ăn quan trọng nhất của chúng ở Nga và vùng miền núi Đông Âu. Thức ăn của sói xám ở những khu vực châu Âu chủ yếu là những loài động vật móng guốc cỡ lớn như dê rừng, cừu Argali, cừu Mouflon, linh dương Saiga, Capra, hươu đuôi trắng, sơn dương Chamois, mochus, hươu hoang, tuần lộc, bò bison châu Âu,. Các động vật săn mồi của những con sói ở Bắc Mỹ phần lớn sống trong các môi trường sống thích hợp với mật độ con người thấp hơn, và các trường hợp sói sống chủ yếu trên rác hoặc gia súc rất hiếm. Động vật được ưa chuộng của những con sói Bắc Mỹ bao gồm nai sừng tấm, hươu đuôi trắng, nai sừng xám, hươu la, cừu sừng lớn, cừu Dall, bò rừng bizon Bắc Mỹ, bò xạ hương, và tuần lộc. Tuy nhiên khi con mồi khan hiếm, chúng vẫn có thể đến các lò mổ, trang trại để săn gia súc hoặc thậm chí sẽ ăn xác thối.
Sói bổ sung chế độ ăn uống của chúng với các chất dinh dưỡng từ trái cây và rau. Chúng sẵn sàng ăn những quả mọng từ thanh lương trà, linh lan, việt quất đen, việt quất xanh và Vaccinium vitis-idaea. Các loại trái cây khác bao gồm lu lu đực, táo và lê. Chúng dễ dàng đến thăm cánh đồng dưa trong những tháng mùa hè. Một con sói đang no có mỡ dưới da, xung quanh tim, ruột, thận và tủy xương, đặc biệt là vào mùa thu và mùa đông.

Thiên địch

Trong quá trình săn mồi, sói xám sẽ phải thường xuyên cạnh tranh miếng ăn với những dã thú ăn thịt khác, đặc biệt là các loài gấu như gấu nâu, gấu xám Bắc Mỹ hay gấu đen Bắc Mỹ. Dù thông thường sói sẽ cố gắng tránh phải xung đột với những con gấu do bất lợi về thể hình, sức mạnh. Tuy nhiên, nếu như sói đi săn theo đàn lớn, chúng sẽ sẵn sàng huy động cả đàn để đuổi đánh kẻ thù. Ngoài ra, trong thời điểm khan hiếm thức ăn, bầy sói đôi khi sẽ coi gấu sẽ là mục tiêu săn bắt nếu có cơ hội. Những con sói thường sẽ nhắm đến những con gấu con hoặc những con gấu già, bị thương để dễ dàng hạ gục nó.
Loài gấu nâu thường chiếm ưu thế trước các đàn sói khi tranh chấp con mồi, trong khi sói chủ yếu chiếm ưu thế với gấu khi bảo vệ lãnh thổ của chúng. Cả hai loài đều đủ sức giết chết nhau. Những con sói ăn những con gấu nâu chúng giết, trong khi gấu nâu dường như chỉ ăn những con sói chưa trưởng thanh. Tương tác sói với gấu đen Bắc Mỹ hiếm hơn nhiều so với gấu nâu vì sự khác biệt về sở thích môi trường sống. Phần lớn các cuộc chạm trán giữa gấu đen Mỹ và sói xảy ra ở miền bắc của lục địa Bắc Mỹ, không có tương tác nào được ghi nhận ở Mexico. Những con sói đã được ghi lại là đã nhiều lần chủ động tìm kiếm những con gấu đen trong hang của chúng và giết chúng nhưng không ăn chúng. Không giống như gấu nâu, gấu đen thường xuyên thua sói khi đánh giết nhau. Trong khi cuộc gặp gỡ với gấu nâu và đen dường như là phổ biến, gấu trắng Bắc Cực hiếm khi gặp phải bởi những con sói, mặc dù có hai hồ sơ cho rằng đàn sói giết chết những con gấu trắng còn non. Sói cũng giết chết những con non của loài gấu ngựa.
Với kích thước vượt trội so với những thành viên khác của họ Chó, những con sói xám thường thống trị các loài canid khác ở những khu vực mà chúng sinh sống. Ở Bắc Mỹ, sự cố sói xám giết chết sói đồng cỏ là phổ biến, đặc biệt là vào mùa đông, khi sói đồng cỏ được xem là con mồi cơ hội của sói xám. Những con sói xám có thể tấn công nơi trú ngụ của sói đồng cỏ, đào bới và giết chết những con non của chúng, mặc dù hiếm khi ăn chúng. Không có hồ sơ nào của sói đồng cỏ giết sói xám, mặc dù sói đồng cỏ có thể đuổi theo sói xám nếu chúng đi theo đàn và đối đầu một con sói xám đơn lẻ.
Các tương tác gần giống nhau đã được quan sát thấy ở Châu Âu giữa sói xám và chó rừng lông vàng, với số lượng tương đối nhỏ ở những vùng có mật độ sói cao. Sói xám là kẻ săn mồi nguy hiểm nhất của những con lửng chó khi nhiều lần giết chết với số lượng lớn loài lửng này trong mùa xuân và mùa hè. Sói xám cũng gây hấn và giết những con cáo như cáo đỏ, cáo tuyết Bắc Cực và cáo corsac, thường là do hai loài này tranh giành nguồn thức ăn nhưng đôi khi sói có thể tấn công và ăn thịt cáo như một con mồi thông thường. Ở châu Á, chúng có thể cạnh tranh với sói đỏ, mặc dù có ít nhất một kỷ lục của một con sói xám đơn độc liên kết với một cặp sói đỏ ở Ấn Độ.
Sói có thể gặp phải những linh cẩu vằn ở Israel, Trung Á và Ấn Độ, thường là trong các tranh chấp về xác chết. Linh cẩu sọc chỉ ăn xác chết và loài sói ở đây cũng vậy. Một đối một, linh cẩu thừa sức đánh thắng sói, và có thể săn mồi chúng, nhưng những con sói nếu hợp sức lại có thể đẩy lùi những con linh cẩu đơn lẻ hoặc nhiều hơn một chút. Tuy nhiên, có một trường hợp một con linh cẩu sọc cái thống trị 12 con sói Ả Rập. Tuy nhiên, hai trường hợp được biết đến từ miền nam Israel, nơi những con sói và linh cẩu sọc liên kết chặt chẽ với nhau theo một cách rõ ràng.
Số lượng chó sói lớn giới hạn số lượng cá thể từ nhỏ đến trung bình. Sói gặp phải các con báo sư tử dọc theo các phần của dãy núi Rocky và dãy núi liền kề. Sói và báo sư tử nói chung thường tránh gặp nhau bằng cách săn mồi trên các độ cao khác nhau. Tuy nhiên, vào mùa đông, khi sự tích tụ tuyết buộc con mồi của chúng vào các thung lũng, tương tác giữa hai loài trở nên có khả năng hơn. Những con sói trong đàn thường chiếm ưu thế và có thể giết chết báo sư tử. Chúng được báo cáo đã giết chết những con cái và con non của chúng. Những con sói săn lùng những con mèo manul, và có thể ăn phần thức ăn thừa từ những con báo tuyết. Sói cũng có thể làm giảm quần thể linh miêu Á-Âu. Những con sói có thể giết chết linh miêu bằng cách đẩy chúng xuống, hoặc giết chúng trước khi chúng có thể trốn thoát lên cây. Các báo cáo tương tự về cuộc đụng độ giữa sói và linh miêu đuôi cộc đã được ghi nhận.
Thức ăn thừa của những con sói đôi khi được ăn nốt bởi những con chồn Gulô. Chồn Gulô thường chờ đợi cho đến khi những con sói ăn xong và để phần thừa lại, nhưng phải ẩn nấp để không bị sói phát hiện vì nếu thấy thì chúng sẽ đuổi theo và giết chết. Tuy nhiên, đã có những báo cáo được xác nhận về những con sói đã giết chết những con chồn Gulô.
Khác với loài người, hổ dường như là những kẻ săn mồi có ảnh hưởng nghiêm trọng duy nhất đối với những con sói. Chạm trán giữa sói và hổ cũng được ghi chép ở vùng Sikhote-Alin tại Viễn Đông Nga, nơi hổ thường tấn công sói hoặc đến mức tuyệt chủng cục bộ hoặc sói bị hổ chế ngự với số lượng thấp như vậy làm cho chúng trở thành một thành phần không đáng kể của hệ sinh thái nơi đây. Những con sói có khả năng thoát ra khỏi sự diệt trừ mang tính cạnh tranh của loài hổ chỉ khi những cuộc săn hổ con người làm giảm số lượng hổ. Trong tự nhiên, các trường hợp đã được xác minh rằng loài hổ giết sói để ăn thịt rất hiếm và các cuộc tấn công có vẻ là để loại trừ đối thủ cạnh tranh tiềm tàng hơn là ăn thịt với ít nhất bốn bằng chứng cho thấy hổ đã giết chết những con sói mà không hề ăn thịt chúng.