Giuse Phạm Văn Thiên

Tu tập và thời kì làm linh mục

Giám mục Phạm Văn Thiên sinh ngày 2 tháng 5 năm 1907 tại Đất Đỏ, Bà Rịa, Vũng Tàu.
Năm 1918, ông vào Tiểu chủng viện Sài Gòn và nhập đại chủng viện năm 1927.
Ngày 17 tháng 3 năm 1934, ông được thụ phong linh mục. Sau đó, ông làm phó xứ Cái Mơn, Bến Tre.
Từ năm 1935 đến năm 1946, ông làm Giáo sư giảng dạy tại Tiểu chủng viện Sài Gòn.
Từ năm 1946 đến năm 1960, ông lần lượt giúp các xứ đạo trong Tổng giáo phận Sài Gòn: Giồng Má, Bảo Thạch, Bảo Thuận, An Hòa Tây, Bà Rịa, Chí Hòa, Vũng Tàu và Nhà thờ chính tòa Sài Gòn. Năm 1958, khi đi dự đại hội Thánh Mẫu ở Vatican, ông đã đặt tạc một tượng Đức Mẹ Hòa Bình bằng đá cẩm thạch và vào ngày 16 tháng 2 năm 1959, lễ dựng tượng và dâng tước hiệu Nữ Vương Hòa Bình đã diễn ra, do bức tượng này mà từ đó nhà thờ chính tòa Sài Gòn có tên gọi là Nhà thờ Đức Bà.
Ngày 24 tháng 11 năm 1960, Tòa Thánh thiết lập Hàng Giáo phẩm Việt Nam. Vào tháng 7 năm 1961, Tổng Giám mục Sài Gòn Phaolô Nguyễn Văn Bình đã bổ nhiệm ông làm Giám đốc Đại chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn, đây là vị Giám đốc người Việt Nam đầu tiên của Đại chủng viện. Trước đó với vai trò là giáo sư Tiểu chủng viện Sài Gòn và sau này là Giám đốc đại chủng viện, ông đã có công sức rất lớn trong việc đào tạo nhiều linh mục của Tổng giáo phận Sài Gòn.

Giám mục

Khi Giáo phận Phú Cường được thành lập, ngày 14 tháng 10 năm 1965, ông được Vatican bổ nhiệm làm giám mục đầu tiên của tân giáo phận Phú Cường. Lễ tấn phong Giám mục ngày 6 tháng 1 năm 1966 tại Đại chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn do Tổng Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình chủ phong cùng với hai Giám mục phụ phong là Gioan Cassaigne Sanh và Simon Hòa Nguyễn Văn Hiền. Ông chính thức nhận Giáo phận Phú Cường ngày 12 tháng 01 năm 1966.
Ông là người đã có nhiều công lao trong việc xây dựng cơ sở vật chất ban đầu của Giáo phận Phú Cường. Năm 1967, ông cho xây dựng Tiểu Chủng viện ở Gò Cầy, lập Trung tâm Bác Ái ở Lái Thiêu; năm 1968, xây dựng trường Thánh Giuse; năm 1970 tiếp nhận dòng Con Đức Mẹ từ Campuchia về định cư tại Phú Cường; năm 1972, xây dựng Tòa Giám mục và năm 1974 xây dựng Tu viện Lời Chúa lo cho công cuộc truyền giáo, sau đó tu viện này được sát nhập vào Hội dòng Thừa Sai Đức Tin tại Rôma. Năm 1972, với vai trò giám mục, ông bổ nhiệm linh mục Antôn Maria Phan Sĩ Nguyên làm Giám đốc Đệ tử Viện Truyền giáo (Tu viện Lời Chúa) thuộc phường Phú Thọ Hòa (Bình Dương). Ngày 28 tháng 6 năm 1992, ông đã phê chuẩn bản tường trình "Tu hội Tâm hồn Sống Thánh Thể" và cho phép thử nghiệm. Quyết định phê chuẩn này đã đặt nền tảng cho hoạt động của Tu hội Sống Thánh Thể .
Năm 1970, Ủy ban Phụng vụ - Thánh nhạc - Mỹ thuật Tôn giáo do Giám mục Giuse Phạm Văn Thiên làm chủ tịch, có xuất bản tập san Phụng vụ (số đầu tiên ra vào tháng 12 năm 1970, trong đó có 3 phần: Phụng vụ, Thánh nhạc, Mỹ thuật Tôn giáo) nhưng chưa kể là tờ báo chuyên về thánh nhạc.Ông cũng là tác giả của cuốn sách có tính chất suy niệm "Từ Thánh Thể đến Chúa Ba Ngôi." 
Ông được coi là một người ít nói, nhưng có nếp sống kỷ luật, nghiêm khắc và rất đúng giờ.
Ông được chấp thuận nghỉ hưu ngày 10 tháng 5 năm 1993 sau 28 năm cai quản giáo phận Phú Cường và qua đời tại Tòa Giám mục Phú Cường ngày 15 tháng 2 năm 1997, thọ 91 tuổi.