Phaolô Nguyễn Thanh Hoan

Thân thế và tu tập

Giám mục Nguyễn Thanh Hoan sinh ngày 11 tháng 11 năm 1932 tại Giáo xứ Phi Lộc, Giáo phận Vinh (thuộc xã Diễn Quảng, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An), là con thứ tám trong gia đình gồm 9 anh em trai. Song thân của ông là ông Phaolô Nguyễn Bá Linh và bà Maria Vũ Thị Ða.
Ngày 13 tháng 8 năm 1944, gia đình đưa cậu bé Hoan đi nhập học tại trường Tập Xuân Phong. Ba năm sau đó, tháng 8 năm 1948, Nguyễn Thanh Hoan nhập học tại  vào Tiểu chủng viện Xã Ðoài. Sau đó, cậu được chuyển vào học tại Tiểu chủng viện Di cư vào năm 1954. Sau quá trình học tập, từ năm 1957 đến năm 1959, ông dạy tại Tiểu chủng viện Thánh Phêrô Nguyễn Khắc Tự, Thủ Ðức (Chủng viện Vinh di cư). Sau đó, tháng 8 năm 1959, chủng sinh Nguyễn Thanh Hoan tiếp tục con đường tu học bằng việc nhập học tại Ðại chủng viện Xuân Bích Thị Nghè (Sàigòn), Huế, Vĩnh Long.

Linh mục

Nguyễn Thanh Hoan được thụ phong linh mục ngày 29 tháng 4 năm 1965 tại Vương cung Thánh đường Đức Bà Sài Gòn. Sau khi chịu chức, vị linh mục trẻ tuổi được bổ nhiệm làm linh mục phó xứ Ðông Hà, Quảng Trị. Hai năm sau đó, sau khi nhận được chuẩn thuận của Tổng giám mục Philípphê Nguyễn Kim Điền, linh mục Hoan khi mở một Cô nhi viện và trường Tư thục cấp III Ðắc Lộ để giúp đỡ các trẻ em mồ côi nạn nhân chiến tranh vùng giới tuyến.
Năm 1968, linh mục Phaolô Hoan tốt nghiệp chương trình Ðại học Văn khoa Huế với bằng Cử nhân Giáo khoa Triết học. Năm 1972, ông di chuyển trường Ðắc Lộ và 202 em mồ côi từ Quảng Trị vào Bình Tuy (bây giờ thuộc huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận) lập làng thiếu nhi Bồ Câu Trắng. Năm 1978, chính quyền Việt Nam tiếp quản cơ sở trường học và làng thiếu nhi, linh mục Hoan được điều chuyển phụ trách Giáo xứ Bồ Câu Trắng (nay là giáo xứ Thánh Linh), sau đó làm tiến đến làm linh mục Hạt trưởng hạt Hàm Tân.
Từ năm 1994, linh mục Hoan liên tục tổ chức nhiều chương trình từ thiện bác ái xã hội, xoá đói giảm nghèo, đồng thời thực hiện việc truyền giáo đến những người nghèo khó ở nông thôn.

Giám mục

Ngày 14 tháng 7 năm 2001, linh mục Phaolô Nguyễn Thanh Hoan được Tòa Thánh Vatican bổ nhiệm làm Giám mục phó Giáo phận Phan Thiết, với quyền kế vị. Cùng trong đợt bổ nhiệm này, Tòa Thánh còn bổ nhiệm hai tân giám mục khác là Giuse Hoàng Văn Tiệm, giám mục chính tòa Giáo phận Bùi Chu và giám mục phụ tá Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh Giuse Vũ Duy Thống. Các tân giám mục là kết quả vòng đàm phán vào tháng 6 cùng nam giữ Vatican và chính quyền Việt Nam. Lễ tấn phong cho Tân giám mục Nguyễn Thanh Hoan được cử hành sau đó vào ngày 11 tháng 8 cùng năm. Phần nghi thức truyền chứ chính yếu được cử hành bởi Chủ phong là Giám mục chính tòa Phan Thiết Nicôla Huỳnh Văn Nghi và hai vị phụ phong là Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, giám mục chính tòa Giáo phận Đà Lạt và giám mục Tôma Nguyễn Văn Trâm, giám mục phụ tá Giáo phận Xuân Lộc. Khẩu hiệu Giám mục của Giám mục Hoan là "Tin Mừng cho người nghèo khó". Lễ tấn phong giám mục cho ông được tổ chức ngày 11 tháng 8 năm 2001. 
Ngày 1 tháng 4 năm 2005, ông kế nhiệm Giám mục Nicôla Huỳnh Văn Nghi làm giám mục chính tòa Giáo phận Phan Thiết, Việt Nam. Từ ngày 25 tháng 7 năm 2009, ông nghỉ hưu dưỡng tại Tu đoàn Bác ái Xã hội do ông sáng lập tại Giáo phận Phan Thiết. Ngày 25 tháng 7 cũng là lễ kỷ niệm tấn phong giám mục của cả giám mục Huỳnh Văn Nghi và Giám mục Nguyễn Thanh Hoan, giám mục Hoan đã chia sẻ rằng dù tuổi cao nhưng ông vẫn quyết định đứng ra lãnh đạo giáo phận dù thời gian không dài là vì đạt được thỏa thuận giữa chính quyền Việt Nam và Giáo hội Công giáo là rất khó. Nay ông vui mừng khi vị kế nhiệm là một giám mục trẻ tuổi.
Giám mục Nguyễn Thanh Hoan qua đời tại Tu đoàn Bác Ái Xã Hội vào ngày 18 tháng 8 năm 2014, thọ 82 tuổi. Tang lễ của ông diễn ra vào ngày 21 tháng 8, do Giám mục Giuse Vũ Duy Thống chủ sự, cùng với 14 Giám mục, hơn 200 linh mục từ các giáo phận khác nhau.