Hiệp hội Điều Việt Nam

Lịch sử

1988, Ngành chế biến điều xuất khẩu được hình thành.
1990, Hiệp hội cây điều Việt Nam chính thức được thành lập theo Quyết định số 346 NN -TCCB/QĐ ngày 29/11/1990 của Bộ Nông nghiệp và Công nghiệp Thực phẩm Việt Nam (nay là Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam). Tên giao dịch: "Vietnam Cashew Association". Tên viết tắt: "VINACAS".
1992, Việt Nam bắt đầu xuất khẩu điều nhân qua thị trường Trung Quốc - thị trường láng giềng quan trọng với dân số lớn nhất thế giới.
1994, Những lô hàng điều nhân đầu tiên "Made in Vietnam" được xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ - thị trường tiêu thụ nhân điều lớn nhất thế giới.
1996, Những hạt điều thô xuất xứ châu Phi đầu tiên nhập khẩu vào Việt Nam. Việt Nam chấm dứt xuất khẩu điều thô qua Ấn Độ.
1999, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 120/1999/QĐ-TTg ngày 07/5/1999, phê duyệt Đề án phát triển ngành điều đến năm 2010.
Từ 2002 đến 2003, Ngành điều Việt Nam có bước phát triển nhảy vọt. Việt Nam trở thành quốc gia sản xuất, chế biến và xuất khẩu điều nhân lớn thứ hai thế giới, sau Ấn Độ.
2005 là năm ngành điều gặp khó khăn lớn nhất đầu tiên trong lịch sử. Vượt qua khó khăn, Việt Nam đạt kim ngạch xuất khẩu điều nhân 418 triệu USD, tiếp tục là quốc gia sản xuất, chế biến và xuất khẩu điều nhân lớn thứ hai thế giới, sau Ấn Độ.
2006, Ngành điều Việt Nam tiếp tục phát triển. Việt Nam trở thành quốc gia xuất khẩu điều nhân lớn nhất Thế giới, vượt qua Ấn Độ.
2007, Việt Nam đạt kim ngạch xuất khẩu điều nhân 651 triệu USD, năm thứ hai liên tiếp Việt Nam giữ vị trí xuất khẩu điều nhân lớn nhất Thế giới. Sản xuất, chế biến và xuất khẩu điều đi vào ổn định. Năm này là năm có sự chuyển dịch mạnh trong cơ cấu đầu tư vào kỹ thuật, công nghệ chế biến điều, đặc biệt ở khâu bóc vỏ lụa tự động.
2008, Giá điều nhân tăng kỷ lục, phá vỡ ngưỡng 3,5 USD/Lb FOB đã giúp ngành điều hoàn thành kế hoạch xuất khẩu trước 2 tháng, kim ngạch xuất khẩu điều nhân đạt 920 triệu USD, giữ vững ngôi vị xuất khẩu điều nhân lớn nhất Thế giới năm thứ ba liên tiếp. VINACAS triển khai Dự án SXTN KH-CN cấp Nhà nước: “Hoàn thiện công nghệ, thiết kế, chế tạo máy tự động tách vỏ hạt điều và máy bóc vỏ lụa nhân điều trong dây chuyền chế biến điều xuất khẩu”. Mã số: KC.07.DA13/06-10.
2009 là năm của những khó khăn, thử thách với cộng đồng doanh nghiệp ngành điều do những tác động của khủng hoảng tài chính toàn cầu. Vượt qua khó khăn, thử thách, Việt Nam tiếp tục duy trì vị trí xuất khẩu điều nhân lớn nhất Thế giới năm thứ tư liên tiếp. Công nghệ, thiết bị chế biến điều được hoàn thiện, đặc biệt ở khâu tách vỏ cứng hạt điều.
2010, Lần đầu tiên Việt Nam đạt kim ngạch xuất khẩu điều nhân trên 1 tỷ đô la – năm này là năm thứ năm liên tiếp Việt Nam giữ vững vị trí xuất khẩu điều nhân lớn nhất thế giới. Lễ hội Quả Điều Vàng Việt Nam - Bình Phước 2010 được tổ chức. Hội đồng Điều toàn cầu (GCC) được thành lập và VINACAS là một trong những thành viên sáng lập.
2011, Đây là năm ngành điều Việt Nam gặp khó khăn lớn nhất trong lịch sử. Vượt qua khó khăn, thử thách, Việt Nam tiếp tục duy trì vị trí xuất khẩu điều nhân lớn nhất thế giới năm thứ sáu liên tiếp. VINACAS hoàn thành Dự án KC.07.DA13/06-10 với kết quả xuất sắc, phong trào cải tiến công nghệ, thiết bị chế biến điều phát triển mạnh mẽ. Hai khâu cơ bản cắt tách vỏ cứng và bóc vỏ lụa được hoàn thiện. Thiết bị phân loại màu tự động được sử dụng rộng rãi góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm cho nhân điều xuất khẩu.
2012, Sản xuất, chế biến, xuất khẩu điều dần hồi phục. Năm này là năm thứ bảy liên tiếp, Việt Nam là quốc gia xuất khẩu điều nhân lớn nhất thế giới. VINACAS tăng cường hợp tác quốc tế thông qua việc tổ chức thành công Hội nghị khách hàng điều quốc tế tại Nha Trang với quy mô lớn nhất từ trước đến nay.
2013, Lần đầu tiên, xuất khẩu các sản phẩm điều của Việt Nam cán mốc 2 tỷ USD. Năm này là năm thứ tám liên tiếp, Việt Nam là quốc gia xuất khẩu điều nhân lớn nhất thế giới. Lần đầu tiên, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam phối hợp cùng VINACAS tổ chức Hội nghị tuyên dương nông dân trồng điều giỏi toàn quốc. Năm này cũng là năm khởi động chương trình Giá trị điều Việt Nam với mục tiêu kích cầu tiêu dùng nhân điều trong nước thông qua việc quảng bá các giá trị dinh dưỡng của hạt điều.
2014, VINACAS triển khai thành công dự án khuyến nông Ghép cải tạo vườn điều tại 2 tỉnh Bình Phước và Đồng Nai với mục tiêu đạt tối thiểu 3 tấn/ ha điều sau ghép cải tạo. Diễn đàn Giá trị điều Việt Nam lần đầu tiên được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh. Phong trào chế biến sâu và quảng bá tiêu dùng hạt điều trong nước có bước phát triển mới. Chế biến điều có bước nhảy vọt do những thành tựu trong công nghệ, thiết bị chế biến điều. Việt Nam tiếp tục duy trì vị trí xuất khẩu điều lớn nhất thế giới với kim ngạch xuất khẩu kỷ lục 2,2 tỷ USD các sản phẩm điều.
2015, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam ban hành Quyết định số 579 /QĐ-BNN-TT ngày 13/2/2015 về việc phê duyệt Quy hoạch phát triển ngành điều đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030. Hiệp hội Điều Việt Nam được Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam quan tâm tham gia hỗ trợ kinh phí phát triển dự án ghép cải tạo vườn điều. Đây cũng là năm xuất khẩu điều nhân đạt kỷ lục mới với kim ngạch xuất khẩu 2,5 tỷ USD các sản phẩm điều.
2016, Việt Nam tiếp tục là quốc gia chế  biến và xuất khẩu nhân hạt điều số  1 thế giới với sản lượng chế  biến 1,58 triệu tấn hạt điều thô, xuất khẩu 348 ngàn tấn nhân điều, đạt kim ngạch xuất khẩu trên 2,86  tỷ  USD (cao nhất từ  trước tới nay), vượt qua kim ngạch xuất khẩu lúa gạo. Thị  trường trong nước tiếp tục khởi sắc, dòng sản phẩm chế  biến sâu được được đẩy mạnh, tiêu dùng trong nước và xuất khẩu có mức tăng trưởng  ấn tượng. Các doanh nghiệp chế  biến điều bắt đầu đẩy mạnh chương trình hợp tác sản xuất  và tiêu thụ nông sản thông qua các mô hình như hợp tác xã, gắn với tiêu chí liên kết 4 nhà: Nhà nước - Nhà Khoa học - DN - Nhà nông. Một  số  doanh  nghiệp  Hội viên VINACAS và Việt Nam bắt đầu mở rộng đầu tư vùng nguyên liệu ở nước ngoài, nhận lại một số doanh nghiệp, tập đoàn lớn trên thế giới tham gia đầu tư vào các nhà máy chế biến điều tại Việt Nam.
2017, (1) Việt Nam tiếp tục là quốc gia chế biến và xuất khẩu nhân hạt điều số 1 thế giới với sản lượng chế biến 1,56 triệu tấn hạt điều thô, xuất khẩu 362,7 ngàn tấn nhân điều, đạt kim ngạch xuất khẩu 3,62 tỷ USD (cao nhất từ trước tới nay). Hạt điều Việt Nam được xuất khẩu tới 95 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, tiếp tục duy trì thị phần trên 60% tổng giá trị XK nhân điều toàn cầu (khoảng 5,5 tỷ USD), tiếp tục giữ vị trí số 1 thế giới về chế biến, XK nhân điều. Hạt điều giữ vị trí số 1 trong nhóm hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, xếp trên rau quả - cà phê - lúa gạo - hồ tiêu. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng giữa ngành chế biến và trồng trọt ngày càng cách xa nhau khi sản lượng trong nước năm 2017 chỉ đáp ứng được khoảng 20% nhu cầu chế biến xuất khẩu. (2) Tại Hội nghị Điều Quốc tế VN 2017 tại Phú Quốc, lần đầu tiên Việt Nam chào đón 500 đại biểu đến từ 40 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới về dự Hội nghị. Hội nghị có chủ đề “Nói tới hạt điều, nghĩ đến Việt Nam” đã làm nổi bật lên vai trò, vị thế của ngành điều Việt Nam trên trường quốc tế. VINACAS tiếp tục đẩy mạnh quan hệ hợp tác song phương và đa phương với các tổ chức quốc tế, các tổ chức điều đại diện cho những nước sản xuất chế biến và tiêu thụ điều lớn trên thế giới như: GCC, INC, AFI, ACA (Úc), ACA (châu Phi), CCA, AEC-CI, NCAN,… (3) Mặt hàng điều được lựa chọn là 1 trong 3 nhóm hàng thế mạnh xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam tham gia Chương trình xây dựng chiến lược thương hiệu ngành thực phẩm Việt Nam, “Cashews of Vietnam” nhằm quảng bá hình ảnh, thương hiệu điều Việt Nam trên phạm vi toàn cầu thông qua các chương trình xúc tiến thương mại quốc gia. (4) Chương trình đồng hành cùng nhà nông (với nội dung cốt lõi là thâm canh và cải tạo vườn điều theo hướng thực hành sản xuất tốt và sản xuất hữu cơ) tiếp tục nhận được sự quan tâm của Lãnh đạo Bộ Ngành TW và địa phương, các cơ quan báo chí và bà con nông dân trồng điều. Các doanh nghiệp chế biến điều tiếp tục đẩy mạnh chương trình hợp tác sản xuất và tiêu thụ nông sản thông qua các mô hình hợp tác xã kiểu mới, gắn với tiêu chí liên kết 5 nhà: Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp - Nhà nông - Ngân hàng. (5) Mở rộng đầu tư vùng nguyên liệu ở Cămpuchia: Bộ Nông Lâm Ngư nghiệp Cămpuchia ký biên bản ghi nhớ với VINACAS, đề nghị Việt Nam hỗ trợ giống và kỹ thuật để hướng tới mục tiêu gia tăng sản lượng lên đến 1 triệu tấn điều trong vòng 10 năm tới. Tổ công tác điều Việt Nam - Cămpuchia và Quỹ hỗ trợ phát triển điều với Cămpuchia được thành lập. 
2018, (1) Năm 2018 là năm rất nhiều khó khăn đối với ngành điều: tình hình kinh tế - xã hội thế giới diễn biến phức tạp; cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung; sau giai đoạn tăng trưởng ấn tượng từ năm 2011 - 2017 ngành điều đã có một năm điều chỉnh giảm giá. Tuy nhiên với nỗ lực chung của toàn ngành, Việt Nam tiếp tục là quốc gia chế biến và xuất khẩu nhân điều hàng đầu thế giới với sản lượng chế biến 1,65 triệu tấn hạt điều thô, xuất khẩu 391 ngàn tấn nhân điều, đạt kim ngạch xuất khẩu 3,52 tỷ USD chưa bao gồm các sản phẩm phụ (tăng 7,8% về lượng nhưng giảm 3% về trị giá so với cùng kỳ 2017). Hạt điều Việt Nam được xuất khẩu tới trên 90 quốc gia và vùng lãnh thổ khắp thế giới, tiếp tục duy trì thị phần trên 60% tổng giá trị xuất khẩu nhân điều toàn cầu (khoảng 5,7 tỷ USD), duy trì vị trí số 1 thế giới về chế biến, xuất khẩu nhân điều. Hạt điều dự kiến giữ nguyên vị trí số 1 trong nhóm hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, xếp trên các mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực khác (rau quả, cà phê, lúa gạo, hồ tiêu) trong năm 2018. Về sản xuất điều, mặc dù được cải thiện trong niên vụ 2017 - 2018 nhưng tổng sản lượng của Việt Nam cũng mới chỉ đáp ứng được khoảng 28% nhu cầu chế biến xuất khẩu của toàn ngành, số còn lại phải nhập khẩu từ nước ngoài. (2) Tại chương trình XTTMQG - Hội nghị Điều Quốc tế VN lần thứ 10/ 2018 tại Tp. Hạ Long, VINACAS chào đón khoảng 400 đại biểu đến từ 50 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới về dự Hội nghị. Với chủ đề “Hội ngộ tại Hạ Long” – “Nói tới hạt điều, nghĩ đến Việt Nam”, Hội nghị đã giúp các doanh nghiệp có cơ hội gặp gỡ và sẻ chia những khó khăn của tình hình kinh doanh năm nay, hướng tới tương lai tốt đẹp. Đây cũng là hoạt động nhằm xúc tiến thương mại, quảng bá thương hiệu ngành điều Việt Nam và phát triển xuất khẩu. Thông qua sự kiện này, VINACAS tiếp tục đẩy mạnh quan hệ hợp tác song phương và đa phương với các tổ chức quốc tế, các tổ chức điều đại diện cho những nước sản xuất chế biến và tiêu thụ điều lớn trên thế giới như: INC, AFI, CCA, AEC-CI, NCAN, INCAJU,… (3) VINACAS phối hợp cùng Bộ NN&PTNT (thông qua Cục Chế biến & Phát triển Thị trường Nông sản) và một số cơ quan chức năng đã hoàn chỉnh dự thảo Tiêu chuẩn Quốc gia (TCVN) về hạt điều thô, dự kiến ban hành chính thức vào đầu năm 2019. Đây là bộ tiêu chuẩn quốc gia đầu tiên về hạt điều thô. Việc ban hành tiêu chuẩn quan trọng này có thể giúp doanh nghiệp ngành điều giảm thiểu được rủi ro về chất lượng khi giao dịch, mua bán, nhập khẩu điều thô nguyên liệu trong thời gian tới. (4) Năm 2018 có một “kỷ lục buồn” trong lịch sử ngành điều, đây là năm mà thị trường nguyên liệu điều thô quốc tế có biến động mạnh, hàng trăm ngàn tấn điều thô nhập khẩu về Việt Nam và Ấn Độ trong Quý 2/ 2018 đã phải nằm chờ tại cảng và các kho ngoại quan trong thời gian dài mà nguyên nhân chủ yếu là vấn đề chất lượng hàng hóa và khó khăn về tín dụng của doanh nghiệp nhập khẩu, bên cạnh đó là sự biến động quá nhanh và mạnh của thị trường điều nhân thế giới. Năm nay cũng là năm ngành tài chính và hải quan đẩy mạnh các hoạt động kiểm tra, giám sát doanh nghiệp trong việc thực hiện Luật thuế xuất, thuế nhập khẩu (đặc biệt là nhập khẩu nguyên liệu để gia công hàng xuất khẩu). (5) Về việc mở rộng đầu tư vùng nguyên liệu ở Cămpuchia, căn cứ Biên bản ghi nhớ đã ký giữa Bộ Nông Lâm Ngư nghiệp Cămpuchia và VINACAS, trong năm Hiệp hội đã đẩy mạnh các hoạt động hợp tác bao gồm hỗ trợ tư vấn, đào tạo, cử chuyên gia hỗ trợ kỹ thuật sang Cămpuchia, trao tặng phía Cămpuchia 18 ngàn cây điều giống ưu tú của Việt Nam (được tuyển chọn từ các nhà vườn uy tín tại Bình Phước và Đồng Nai) với mục tiêu hỗ trợ Chính phủ Cămpuchia mở rộng và phát triển vùng nguyên liệu điều chất lượng cao.
2019, [đang cập nhật]