Bột Hải Cao Vương

Bột Hải Cao Vương (? - 719) là người sáng lập của Vương quốc Bột Hải vào năm 698. Ông vốn tên là Dae Jo-Young (대조영, Hán-Việt: Đại Tộ Vinh), con trai của Dae Jung-sang (Phiên âm Hán Việt là Đại Trọng Tượng). Nói về nguồn gốc dân tộc của ông vẫn còn là 1 bí ẩn. Các nhà sử học ngày nay đều theo ý khác nhau, không thống nhất về dân tộc của ông. Các sử gia Triều Tiên cho rằng ông là người Cao Khấu Ly, nhưng các sử gia Trung Quốc lại cho rằng ông là người Mạt Hạt (thổ dân sống tại tỉnh Mãn Châu thuộc Trung Quốc ngày nay). Miếu hiệu: Bột Hải Thái Tổ

Tuổi trẻ

Dae Jo-Young sinh ra vào khoảng cuối đời nhà  Cao Câu Ly. Lúc đó, Tân La quốc liên kết với nhà Đường (lúc bấy giờ, nhà Đường bị Nữ hoàng Võ Tắc Thiên thống trị) đánh và diệt Cao Câu Ly. Cha của ông đã đứng lên anh dũng chống lại quân nhà Đường, đánh nhau với họ nhiều trận. Song vì lực lượng yếu, nên cha của ông không thể chống lại quân Đường được, mặc dù có sự giúp đỡ của tộc trưởng Khiết Đan là Li Jinzhong. Tháng 5 năm 696, cha của Cao Vương dẫn 8000 tàn dân quân gồm người Cao Khấu Ly và người Malgal (Mạt Hạt) chạy đến núi Đông Mưu. Tại đó, Jungsang quyết định phải thành lập 1 nước riêng. Cao Vương - Dae Jo-Young sinh ra trong hoàn cảnh đó, và ông là người tiếp nối cha mình thực hiện giấc mơ đó.

Thành lập nước Bột Hải

Sau khi đến núi Đông mưu,  Đại Trọng Tượng (cha của Dae Jo-Young) nhận được sự giúp đỡ của  Geolsa Biu ( Khất Tứ Bỉ Vũ,乞四比羽) . Nhưng sau đó, Biu bị quân Đường giết, Jungsang sau đó cũng chết. Dae Jo-Young lên thay cha mình làm lãnh đạo, tập hợp những người Cao Khấu Ly, tộc Mạt Hạt cùng những bộ lạc xung quanh cùng nhau nổi dậy, cầm khí giới chống lại quân nhà Đường (chính xác lúc ấy phải gọi là quân Võ Chu). Trận đánh giữa ông và quân nhà Đường rất ác liệt tại Cheonmun-ryeong (Thiên Môn Lĩnh, bính âm Hán ngữ là Tianmenling), và kết quả là quân của Đại đã chiến thắng. Sau đó để thực hiện giấc mơ của cha mình, ông giành lấy 1 miền lãnh thổ rộng lớn của  Mãn Châu ngày nay, lập ra vương quốc Bột Hải, xây dựng kinh thành tại gần núi Đông Mưu, nên thành cũng được đặt tên là Đông Mưu (nay thuộc tỉnh Cát Lâm, Trung Quốc).Đất nước của ông được thành lập vào năm 698. Sau khi lên ngôi vua, hiệu là Cao Vương, Dae Jo-Young mở rộng ảnh hưởng của mình đến nhà Đường, tộc Đột Quyết, tộc Khiết Đan và nước Tân La với những tộc Mạt Hạt độc lập. Khi Đường Trung Tông lật đổ Võ Tắc Thiên, trung hưng lại cơ nghiệp họ Lý Đường vào năm 705, Cao Vương bèn thay đổi chính sách, hòa giải với nhà Đường. Đến năm 712, ông đổi lại quốc hiệu là Bột Hải, vì trước đó nước của ông mang quốc hiệu là Daejin. Năm 713, vua Đường Huyền Tông phong Cao Vương làm Bột Hải quận vương. Cao Vương đối với Tân La cũng giữ quan hệ hòa bình, nhưng thực chất bên trong cũng muốn đánh Tân La. Người kế nghiệp ông là Bột Hải Vũ Vương sau này là người thay ông, đánh cho nước Tân La tan tác, cũng vì đất nước này trước đây đã hợp với quân Đường diệt Cao Cấu Ly - nơi mà cha ông từng sống.

Cái chết

Năm 719, Cao Vương băng hà. Người con trai của ông là Đại Vũ Nghệ lên ngôi, tức là Vũ Vương nhà Bột Hải. Vũ Vương truy hiệu cho cha mình là Hiếu Cao đại vương.

Bí ẩn về nguồn gốc dân tộc

Nói về nguồn gốc dân tộc của Bột Hải Cao Vương - Dae Jo-Young đang là vấn đề mà các sử gia ngày nay bàn cãi, không đi theo một sự thống nhất. Một số nhà sử học Trung Quốc theo sách "Cựu Đường thư" đã cho rằng ông là người Cao Cấu Ly. Nhưng có nhiều người theo sách "Tân Đường thư", cho rằng Dae Jo-Young không phải là người Cao Cấu Ly, mà là người Mạt Hạt sống tại miền Mãn Châu ngày nay, thời đó từng nội thuộc vào Cao Cấu Ly, nhưng sau đó đã tách ra độc lập.
Nhưng nói cho cùng, khả năng ông là người Cao Cấu Ly vẫn là cao nhất. Cha của ông - Dae Jungsang - đã từng lãnh đạo quân người Cao Cấu Ly chống lại nhà Đường, bản thân ông lập ra vương quốc Bột Hải với khẩu hiệu muốn khôi phục lại Cao Cấu Ly. Dưới sự điều khiển của nhà Đường, người Cao Cấu Ly ẩn tại Yingzhou (nay thuộc Trường Xuân, tỉnh Cát Lâm, Trung Quốc). Bột Hải chiếm lấy hầu hết đất đai của cựu vương quốc Cao Cấu Ly, cai trị nhiều năm, coi mình như là vị vua kế tục dân tộc Cao Cấu Ly vậy. Theo sách "Loại Tụ quốc sử" (類聚國史) được viết tại Nhật Bản vào thế kỷ thứ IX, cho rằng vương quốc Bột Hải vốn là dân của Cao Cấu Ly, nên các vua Bột Hải tất cũng là công dân của Cao Cấu Ly. Phần lớn những người dân nước Bột Hải là người Cao Cấu Ly, người Mạt Hạt chiếm số ít hơn. Khi Bột Hải có quan hệ ngoại giao với Nhật Bản, vua Bột Hải cũng nói rằng ông là người kế nghiệp Cao Cấu Ly.

Gia đình

Bột Hải Cao Vương ít ra có hai người vợ được biết đến. Bà đầu tiên sinh cho ông 2 người con trai là Đại Vũ Nghệ (Bột Hải Vũ Vương sau này) và Dae Munye. Ngoài ra, ông có con với bà thứ 2 cùng các bà sau, sinh ra 3 đứa con như Dae Chwi-jin, Dae Ho-bang và Dae Nang-a. Việc vua Cao Vương lập Dae Muye làm Thế tử cũng là tất nhiên. Vì Vũ Nghệ là con trưởng, lại có chí, nên mới được vậy.
Sau này, một người con cháu của ông là Dae Jo-yeong đến sống ở Triều Tiên, đã làm rạng danh cơ nghiệp họ Đại của ông.