Irkutsk

Địa lý và khí hậu

Thành phố nằm bên sông Angara, nhánh của sông Enisei, 72 km (45 dặm Anh) phía nam nó là hồ Baikal, và bên bờ đối diện với ngoại ô của Glaskovsk. Con sông này có bề ngang 579 m (1.900 ft) có cầu treo bắc ngang qua. Sông Irkut, tên mà thành phố được đặt theo, là một con sông nhỏ hòa vào Angara đối diện trực tiếp thành phố. Là một thành phố ở Siberi, Irkutsk có một khí hậu cận Bắc Cực với sự chênh lệch lớn về nhiệt độ giữa các mùa trong năm. Tháng 7 là tháng ấm nhất của Irkutsk với nhiệt độ 18 °C (64 °F), và tháng lạnh nhất là tháng 1 khi nhiệt độ trung bình là -40 °C (-2 °F). Lượng mưa cũng thay đổi với lượng mưa lớn nhất vào tháng 7 với lượng mưa trung bình 119 mm (4,70 inch). Tháng khô nhất là tháng 2, với lượng mưa trung bình chỉ 7,6 mm (0,30 inch), phần lớn là do tất cả lượng giáng thủy trong mùa đông là do tuyết bông có độ ẩm nhỏ. Irkutsk nằm trong một vùng đồi dốc của rừng taiga rậm, đặc trưng của Đông Siberi, trái với vùng Tây Siberi bằng phẳng hơn. Theo quy hoạch, vùng đô thị Irkutsk cùng với các thành phố công nghiệp Shelekhov và Angarsk sẽ có dân số 1 triệu người.

Lịch sử

Thành phố Irkutsk được thành lập năm 1661 và được nâng cấp địa vị thành thị xã từ năm 1686, nằm trên độ cao khoảng 440 m so với mực nước biển. Trong nhiều thế kỷ qua, với thời tiết khắc nghiệt, Siberi đã nổi danh là nơi lưu đày. Trong quân đội của Thành Cát Tư Hãn, hình phạt dành cho người phạm tội là giết chết hoặc lưu đày đến Siberi. 
Vào đầu thế kỷ 19, nhiều nghệ sĩ, quan chức và quý tộc đã bị biệt đày đến Siberi do đã tham gia vào cuộc cách mạng tháng Mười hai chống lại Nga hoàng Nikolai I. Irkutsk trở thành trung tâm chính của cuộc sống xã hội và trí thức của những người bị biệt đày, và phần lớn các di sản văn hóa của thành phố do những người này mang lại.
Giữa thế kỷ 19, tỷ lệ người bị lưu đày trên dân bản xứ là 1/2. Những người khác nhau từ các thành viên của cuộc nổi dậy tháng 12 cho tới những người Bolshevik đã ở lại Irkutsk trong một thời gian dài. Những người này đã có ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển và văn hóa của thành phố, khiến cho thành phố cuối cùng đã trở thành một trung tâm văn hóa giáo dục phát đạt của Đông Siberi.
Trong thời kỳ nội chiến nổ ra sau cuộc Cách mạng Bolshevik, Irkutsk trở thành địa điểm của nhiều cuộc xung đột đẫm máu và mãnh liệt giữa "Bạch vệ" và "Hồng quân".
Ngày của thành phố là chủ nhật đầu tiên trong tháng 6.

Khoa học

Hoạt động nghiên cứu khoa học được đặt nền móng từ năm 1851 bởi Tổ chức địa lý của Nga thuộc chi nhánh Siberia. Năm 1949 thành lập chi nhánh Đông Siberia của Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô. Học thuật nghiên cứu ở thành phố Irkutsk bao gồm 9 trung tâm nghiên cứu của Viện Hàn lâm khoa học Nga và chi nhánh Đông Siberia tọa lạc tại quận Akademgorodok.
Trung tâm nghiên cứu khoa học của Viện Hàn lâm khoa học Nga tại Irkutsk lớn thứ hai ở Siberia với đội ngũ hơn 1000 người trong đó có 229 tiến sĩ khoa học và 654 tiến sĩ chuyên ngành. Bao gồm nhiều tổ chức nghiên cứu: địa lý, hóa học, địa hóa, năng lượng vật lý trái đất và vũ trụ, hệ thống năng lượng, vỏ Trái Đất, sinh lý thực vật và sinh hóa, hệ thống động học và lý thuyết điều khiển...

Văn học

Irkutsk là quê hương của nhà văn Nga nổi tiếng Valentin Rasputin; nhiều tiểu thuyết và truyện ngắn của ông có địa điểm là thung lũng Angara. Bài tiểu luận về lịch sử văn hóa của Irkutsk (và một bài khác về hồ Baikal cận kề) được tập hợp trong hợp tuyển các tác phẩm không viễn tưởng của Rasputin Siberi, Siberi bằng tiếng Nga, đã được dịch sang tiếng Anh.

Năng lượng

Nhà máy thủy điện Irkutsk là trạm thủy điện đầu tiên trong khu vực Irkutsk. Công việc xây dựng đập ngăn nước khởi đầu vào năm 1950 và kết thúc năm 1958.

Công nghiệp

Công ty công nghiệp quy mô lớn nổi tiếng nhất tại Irkutsk là Irkut. Irkut  (MICEX:IRKT RTS:IRKT) là Hiệp hội Công nghiệp Hàng không Irkutsk, được thành lập năm 1932 tại khu vực Ngoại Baikal ở Liên bang Nga.

Giao thông

Tuyến giao thông quan trọng nhất nối thành phố này với phần còn lại của nước Nga là tuyến đường sắt xuyên Siberi. Irkutsk có 2 sân bay là sân bay quốc tế Irkutsk và sân bay nhỏ hơn, sân bay Tây Bắc Irkutsk. Đường liên bang tới Vladivostok đi qua ngoại ô Irkutsk.