Vương Tuấn (cuối Tây Tấn)

Vương Tuấn (chữ Hán: 王浚; 252-314) là tướng nhà Tây Tấn trong lịch sử Trung Quốc. Ông tham gia vào loạn bát vương và trở thành lực lượng quân phiệt khi Ngũ Hồ tràn vào trung nguyên.

Thân thế

Vương Tuấn có tên tự là Bành Tổ, người Tấn Dương, Thái Nguyên. Họ Vương ở Thái Nguyên là một trong những đại tộc phương bắc. Cha Vương Tuấn là Vương Thầm làm quan nhà Tào Ngụy. Nhờ tài văn học, Vương Thầm được vua Ngụy là Tào Mao tín nhiệm.
Năm 260, Tào Mao không cam chịu bị quyền thần Tư Mã Chiêu ức hiếp nên bàn mưu với Vương Thầm mang quân túc vệ đánh Chiêu. Thầm mang việc này tiết lộ với Tư Mã Chiêu. Kết quả Tào Mao bị Chiêu giết chết.

Tham chiến trong loạn bát vương

Do Vương Thầm có công với họ Tư Mã nên khi con Tư Mã Chiêu là Tư Mã Viêm cướp ngôi nhà Ngụy, lập ra nhà Tấn, Vương Tuấn nhanh chóng được thăng tiến. Thời Tấn Huệ Đế (290-306), ông làm Trung lang tướng trấn thủ Hứa Xương.
Năm 300, vì được lòng Giả hoàng hậu, Vương Tuấn được phong làm Ninh Bắc tướng quân, thứ sử Thanh châu. Sau đó ông được đổi làm Ninh Sóc tướng quân, đô đốc các quân U châu.
Các vương thất nhà Tấn hỗn chiến trong loạn bát vương. Tư Mã Ngung và Tư Mã Dĩnh về một phe, chống lại Tư Mã Việt. Vương Tuấn không giúp Dĩnh, cấm ngặt dân trong vùng mình cai quản đến đầu quân cho Dĩnh. Thấy các bộ lạc Tiên Ty mạnh mẽ hung hãn, ông gả con gái cho thủ lĩnh bộ lạc bộ Đoàn là Đoàn Vụ Vật Trần và gả người con gái khác cho thủ lĩnh bộ Vũ Văn là Tố Nộ Diên để liên minh mở rộng thế lực.
Biết ông mâu thuẫn với Tư Mã Dĩnh, Tư Mã Việt bèn sai ông và thứ sử Kinh châu là Tư Mã Đằng mang quân đánh Tư Mã Dĩnh. Ông sai người liên hợp với các bộ tộc Ô Hoàn, Tiên Ty cùng đánh Dĩnh. Dĩnh bí thế bèn triệu tướng Hung Nô là Lưu Uyên tới giúp sức.
Nhưng Lưu Uyên lo phát triển lực lượng riêng để ly khai nhà Tấn. Tư Mã Dĩnh bị Vương Tuấn và Tư Mã Đằng vây ngặt bèn phá vây chạy về Lạc Dương. Vương Tuấn tiến vào chiếm giữ Nghiệp Thành. Từ đó Vương Tuấn có ý nhân thời loạn để cát cứ, mưu đồ phát triển lực lượng riêng.
Đông Hải vương Tư Mã Việt giao chiến ác liệt với Hà Gian vương Tư Mã Ngung, bèn gọi ông tới trợ chiến. Vương Tuấn sai Kỳ Hoằng đánh phá Quan Trung, chiếm được Trường An. Tư Mã Ngung bỏ chạy. Kỳ Hoằng cướp bóc Trường An, giết hại hơn 2 vạn người.

Làm chủ U châu, Ký châu

Loạn bát vương chấm dứt, Tư Mã Việt thắng thế, duy nhất còn sống sót, nắm quyền trong triều đình. Nhưng lúc đó nhà Tấn suy yếu trầm trọng, trung nguyên bắt đầu loạn lạc do các tộc Ngũ Hồ gây ra. Bộ tướng của Tư Mã Dĩnh là Lưu Uyên người Hung Nô khởi binh phản nhà Tấn, lập ra nước Hán Triệu ngay khi loạn bát vương chưa chấm dứt, nhưng các vương thất nhà Tấn mải thanh trừng nhau nên không dẹp ngay từ đầu.
Loạn Ngũ Hồ lan rộng, trong lúc nhà Tấn nguy ngập ở Lạc Dương, Vương Tuấn không trợ giúp triều đình mà tiếp tục tính phát triển thế lực. Năm 309, ông sai Kỳ Hoằng hợp binh với Đoàn Vụ Vật Trần đánh bại tướng của Lưu Uyên là Thạch Lặc ở Thạch Ấp. Cùng năm, nhân lúc Thạch Lặc đánh Tín Đô, ông mang quân giết chết thứ sử Ký châu là Vương Bân để mở rộng địa bàn.
Năm 310, Kỳ Hoằng đánh bại tướng Hán Triệu là Lưu Linh ở Quảng Tông, giết chết Lưu Linh. Vương Tuấn lại làm chủ hoàn toàn Ký châu.
Năm 311, Tư Mã Việt chết, Tư đồ Vương Diễn bị quân Hán Triệu đánh bại ở Thang Âm, Tấn Hoài Đế kêu gọi Vương Tuấn trung thành với triều đình, bèn phong ông làm Đại Tư mã, thị trung, Đại đô đốc, Đô đốc các châu U, Ký. Nhưng ông vẫn không hề mang quân trợ chiến cho Hoài Đế.