Xe tăng hạng nhẹ kiểu 63

Vũ khí

Type 63 được trang bị 1 pháo 85mm loại 62-85TC cùng một súng máy đồng trục 7,62mm kiểu 59T (2000 viên) và súng máy 12,7mm kiểu 54 chống máy bay.

Đặc điểm cơ bản

Type 63 có một động cơ diesel 12150L-2 12 xi-lanh làm mát bằng chất lỏng, có công suất 20,3 mã lực / tấn (15,1 kW / tấn). Dùng hệ thống treo là thanh xoắn. Tầm hoạt động là 370 km trên đất liền, 340 km khi chiến đấu vượt biên và 12 km khi lội sông, suối. Vận tốc của Type 63 là 64 km/h trên bộ, 12 km/h dưới nước. Kíp chiến đấu gồm 4 người (lái xe, xạ thủ, chiến sĩ nạp đạn và chỉ huy). Kiểu 63 nặng 19,83 tấn, cao khoảng 2,52 đến 3,12 m, rộng 3,2 m và dài 8,44 m.

Bọc giáp

Hàn thép cán 11 mm nghiêng 65 độ (phía trước thân), 14 mm ở phía bên thân, 10 mm thân (phía sau), 10 mm trên.
Nhìn chung, giáp xe được làm khá mỏng để duy trì trọng lượng nhẹ nhằm bơi lội được. Vỏ giáp của xe chịu được đạn súng bộ binh và mảnh đạn pháo, nhưng không thể chịu được đạn pháo (cỡ 20mm trở lên) bắn trúng.

Lịch sử hoạt động

Type 63 vào sản xuất và phục vụ vào năm 1963. Các phiên bản sản xuất ban đầu đã nhanh chóng được thay thế bằng loại Type-63I có một động cơ mạnh mẽ hơn, mô hình động cơ 12150-L2 12 xi-lanh động cơ diesel làm mát bằng chất lỏng. Type 63 được thiết kế nhiều lần nhằm đạt được khả năng vượt mọi địa hình, lội sông - suối, có thể vượt biển với điều kiện khắc nghiệt ở tốc độ cao. Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc nhận được mẫu xe này vào năm 1963-1964. Đặc biệt, vào năm 1966 Type 63 đã đi từ bán đảo Lôi Châu, vượt eo biển Quỳnh Châu rồi đến đảo Hải Nam. Từ đó, Type 63 được thủy quân lục chiến quân giải phóng nhân dân Trung Quốc sử dụng để tuần tra bờ biển.
Type 63 được xuất khẩu sang Albania, Pakistan, Myanmar, Campuchia, Sri Lanka, Bắc Triều Tiên và Việt Nam. Nó cũng xuất hiện trong giai đoạn cuối cùng của cuộc chiến tranh Việt Nam. Suốt chiến tranh biên giới Việt-Trung,Type-63 xuất hiện ở cả hai chiến tuyến. Kiểu 63 cho thấy tính cơ động tuyệt vời trong các địa hình khó khăn cho các xe tăng hạng nhẹ.
Ở Việt Nam, những chiếc Type 63 đầu tiên được Trung Quốc viện trợ cho Việt Nam năm 1971. Type 63 được sử dụng lần đầu tiên trong chiến đấu vào tháng 12/1971 ở chiến dịch Cánh đồng Chum trong đội hình Tiểu đoàn xe tăng 195A. Quân giới Việt Nam trong chiến tranh chống Mỹ đã lắp thêm khẩu đại liên K57 7,62mm ở mũi trước xe để tăng thêm hỏa lực, hai bên thành xe được mở thêm nhiều cửa nhỏ để bộ binh ngồi trên xe có thể sử dụng được súng AK và ném lựu đạn ra ngoài.
Trận đánh nổi tiếng của Type 63 là trận phòng ngự cảng Cửa Việt ngày 27-28/1/1973. Để chống lại 130 xe tăng, xe thiết giáp các loại của đối phương, Quân Giải phóng chỉ có đại đội tăng thiết giáp số 1 gồm 5 xe: 1 xe tăng Type 63 (số hiệu 704), 2 xe thiết giáp K-63 (có trang bị 2 bệ phóng tên lửa chống tăng B-72), 4 xe thiết giáp BTR-50 lắp cao xạ 23mm. Về sau đại đội 1 được chi viện thêm 1 xe tăng T-54 của Trung đoàn 203.
Kíp xe Type 63 số hiệu 704 gồm 4 thành viên: Thiếu úy Nguyễn Văn Khoán – Đại đội trưởng, trưởng xe; Hạ sĩ Nguyễn Thế Tường – lái xe; Hạ sĩ Hoa Xuân Toàn – Pháo thủ; Binh nhất Nguyễn Văn Khanh – nạp đạn kiêm điện đài. Trong đêm tối, xe tăng 704 đã bất ngờ xuất kích đánh vào sườn đội hình địch, với 8 phát đạn đã bắn cháy 5 xe tăng M48 Patton và bắn hỏng 2 xe tăng M48 khác, đồng thời tiêu diệt hàng chục bộ binh. Đến rạng sáng, xe tăng 704 đã trúng đạn pháo của địch, Đại đội trưởng Nguyễn Văn Khoán và nạp đạn viên Nguyễn Văn Khanh hy sinh, pháo thủ Hoa Xuân Toàn và lái xe Nguyễn Thế Tường bị thương nặng. Kết thúc trận đánh, quân Giải phóng đã phòng ngự thành công cảng Cửa Việt. Riêng đại đội 1 đã bắn cháy 16 xe tăng, xe thiết giáp, yểm trợ bộ binh thu giữ 3 xe tăng M48 Patton, 3 xe tăng M41 Walker Bulldog và 5 xe M-113. Phía Đại đội 1 bị bắn cháy 6 xe (1 xe tăng Type-63 và 5 xe thiết giáp).
Ngày 23/9/1973, Đại đội 1 được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Các quốc gia sử dụng

 Campuchia - 20
 Bắc Triều Tiên
 Myanmar - 50
 Pakistan - 50
 Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa - 300 Type 63A, Type 63A-I và Type 63A-II
 Cộng hòa Congo - 8
 Sri Lanka
 Sudan
 Tanzania - 30
 Việt Nam - 150 Sử dụng bởi Hải quân Đánh bộ Việt Nam
Các nước sử dụng cũ
 Albania - 200 (đã cho giải tán)