google/wiki40b huggingface dataset:
Maebashi

Thành phố Maebashi (tiếng Nhật: 前橋市, Maebashi-shi, Tiền Kiều thị) là một thành phố thuộc tỉnh Gunma và là một đô thị trung tâm vùng Kantō, Nhật Bản.
Thành phố rộng 241,22 km², ở phía Nam của tỉnh, và có 317.144 dân (ước ngày 1/8/2008).
Có 21 ga của 3 tuyến đường sắt đô thị phục vụ giao thông của thành phố.
Trong thành phố có 5 cơ sở giáo dục bậc đại học và 2 trường trung cấp nghề.
Châtillon-sur-Chalaronne (tổng)

Địa lý

Tổng này được tổ chức xung quanh Châtillon-sur-Chalaronne ở quận Bourg-en-Bresse. Độ cao ở đây từ 179 m (Biziat) đến à 291 m (Saint-Georges-sur-Renon) với độ cao trung bình 243 m.
Decebalus

Bối cảnh

Sau cái chết của vị vua vĩ đại Burebista, Dacia bị chia thành bốn năm nước nhỏ hơn. Tình hình này kéo dài cho đến khi Diurpaneus cố gắng để củng cố vùng trung tâm của Dacia xung quanh Sarmizegetusa, ngày nay là tỉnh Hunedoara. Mặc dù vẫn chưa là vua, ông đã tổ chức quân đội Dacia, và vào năm 85, ông bắt đầu các cuộc tấn công nhỏ vào tỉnh Moesia của La Mã vốn đã được củng cố rất nhiều, nằm ​​ở phía nam của sông Danube dưới thời vua Dacia Duras.
Năm 86, Duras đã ra lệnh tấn công mạnh mẽ hơn vào phía nam tỉnh Moesia của La Mã. Bản thân Hoàng đế Domitianus đã tiến vào tỉnh này với các quân đoàn và quân nhu tiếp viện, ông đã tổ chức lại nó, và lên kế hoạch một cuộc tấn công vào Dacia trong mùa chiến dịch tiếp theo.

Lần thứ nhất

Decebalus đã bị đánh bại bởi những người La Mã khi họ xâm chiếm Dacia bắt đầu vào ngày 25 tháng 3 năm 101 CN, một lần nữa trong các công sự của Tapae. Sau khi chấp nhận các điều kiện hòa bình khắc nghiệt, bao gồm cả việc mất lãnh thổ, ông được để lại như một vị vua chư hầu dưới sự bảo hộ của La Mã và một đơn vị đồn trú địa phương nhỏ.

Cái chết của Decebalus

Khiếp sợ vì bị săn đuổi cùng với quân đội của mình đã bị đánh bại và cuối cùng bị dồn vào đường cùng bởi những đội quân La Mã săn tìm đầu ông, không muốn bị bắt để bị trưng bày và làm nhục tại Rome, Decebalus đã tự sát bằng cách cứa cổ họng của mình, như mô tả trên cột trụ của Trajan.
Tuy nhiên, có khả năng là trong khi đang hấp hối, Decebalus đã bị bắt bởi một lính kỵ binh trinh sát La Mã có tên là Tiberius Claudius Maximus từ Legio VII Claudia như những tuyên bố trên bia mộ được phát hiện tại Gramini ở Hy Lạp. Đầu và tay phải của ông sau đó được mang đến chỗ Trajan ở "Ranisstorium" (một ngôi làng Dacia không biết rõ, có lẽ là Piatra Craiului) bởi Claudius Maximus, khi ông ta được tặng thưởng huy chương bởi hoàng đế.

Di sản của Decebalus

Decebalus được coi là người anh hùng dân tộc của nước Romania và ông đã được miêu tả trong nhiều tác phẩm văn học, phim ảnh (ví dụ như bộ phim Dacii, của đạo diễn Sergiu Nicolaescu), các tác phẩm điêu khắc. Bức chân dung đầu tiên của ông được biết đến vẫn đang được giữ gìn trên cột trụ của Trajan, một trụ đá tưởng niệm được hoàn thành vào năm 113. Cột trụ của Trajan đã mô tả những khoảnh khắc quan trọng trong hai cuộc chiến tranh cuối cùng giữa Dacia và Đế quốc La Mã bằng những phù điêu chạm khắc. Trong suốt những năm 1990, một nhóm các nhà điêu khắc đã tạc một bức tượng Decebalus cao 40 mét từ một khối đá trồi ra gần thành phố Orşova, România.
Phó nguyên soái Quân đội Nhân dân Triều Tiên

Lược sử

Hệ thống cấp bậc quân hàm của Quân đội Nhân dân Triều Tiên được thành lập ngày 8 tháng 2 năm 1948, tham chiếu hầu như hoàn toàn hệ thống quân hàm của Hồng quân Liên Xô, có bổ sung thêm, gồm 5 nhóm với 18 bậc quân hàm nhưng không đặt quân hàm cấp soái. Đến tháng 2 năm 1953, mới đặt thêm 2 cấp quân hàm là Nguyên soái và Thứ soái (còn gọi là Phó nguyên soái). Cấp bậc Nguyên soái Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên (Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk Wonsu) phong cho Kim Nhật Thành với vị thế thống soái các lực lượng vũ trang giống như Đại Nguyên soái Stalin của Liên Xô. Cấp bậc Thứ soái Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên (조선 민주주의 인민 공화국 차수, Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk Chasu) có vị thế tương đương với cấp bậc Nguyên soái Liên Xô, phong cho Bộ trưởng Quốc phòng Choi Yong-kun. 
Năm 1992, nhân dịp sinh nhật 80 tuổi của Kim Nhật Thành, cấp bậc Đại nguyên soái được đặt ra để tôn phong cho ông. Đồng thời con trai ông, Kim Chính Nhật, cũng được tôn phong lên bậc Nguyên soái nhà nước. Bộ trưởng Quốc phòng bấy giờ là Thứ soái O Jin-u cũng được phong lên cấp bậc Nguyên soái, nhưng phân biệt với danh xưng Nguyên soái Quân đội Nhân dân Triều Tiên. Ông cũng là người đầu tiên giữ cấp bậc này. Vị Thứ soái đầu tiên và là tiền nhiệm của ông Choi Yong-kun đã qua đời trước đó. Cấp bậc Thứ soái vì vậy cũng được đổi thành Thứ soái Quân đội Nhân dân Triều Tiên (조선인민군 차수, Chosŏn Inmingun Chasu).
Cấp hiệu Ch'asu hiện tại có dạng quốc huy của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên đặt trong một ngôi sao nguyên soái. Trước đây, cấp hiệu Thứ soái có dạng quốc huy của Triều Tiên đơn thuần cho đến khi cấp hiệu hiện tại được thành lập vào năm 1985.
Bolbitius titubans

Miêu tả

Mũ nấm có đường kính 1,5 - 5 cm, khi mới mọc mũ hình bầu dục, sau đó dần lồi lên và cuối cùng trở nên dẹt. Mũ nấm ban đầu có màu vàng hoặc vàng sáng, khi lớn chuyển sang trắng hoặc xám. Cuống nấm dài từ 3 - 10 cm, đường kính thân cuống từ 2 - 4 mm, màu vàng trắng.
Thây ma điện thoại

Thây ma điện thoại (tiếng Anh: smartphone zombie, hay còn gọi là smombie) là một người đi bộ mà thường dạo bước chậm chạp và không chú ý vào bối cảnh xung quanh bởi vì họ đang quá tập trung vào điện thoại thông minh của họ. Điều này đã được cảnh báo như một mối nguy hiểm tiềm ẩn đáng chú ý khi những người đi bộ bị phân tâm gây nên các vụ tai nạn. Nhiều thành phố như Trùng Khánh và Antwerpen đã giới thiệu các làn đường đặc biệt dành cho những người dùng điện thoại thông minh trong năm 2014 cũng như năm 2015 để chỉ dẫn hướng đi và quản lý họ.
Năm 2014, Trung Quốc có hơn năm trăm triệu người dùng điện thoại thông minh và hơn một nửa trong số đó có thói quen nghiện sử dụng điện thoại. Ở Hồng Kông, họ được gọi là dai tau juk ("lũ cúi đầu").
Những người đi bộ quá tập trung vào điện thoại có thể trật bước khỏi lề đường, đụng phải phần phía trước ô tô và va vào những người đi bộ khác. Trường thị giác của một người dùng điện thoại thông minh đã được ước đoán chỉ bằng 5% so với những người đi bộ không bị phân tâm.

Biện pháp an toàn

Một ứng dụng sử dụng máy ảnh của điện thoại làm cho cho nó [điện thoại] trông trong suốt để có thể được sử dụng cho việc đưa ra một số cảnh báo về những mối nguy hiểm. Tại Augsburg và Cologne, các đèn giao thông mặt đất được nhúng xuống vỉa hè đã được giới thiệu để chúng xuất hiện trong tầm mắt những người đi bộ bận rộn. Tại Seoul, các ký hiệu cảnh báo đã được đặt trên vỉa hè tại các giao lộ nguy hiểm sau hơn 1000 vụ tai nạn đường bộ do điện thoại thông minh gây ra tại Hàn Quốc vào năm 2014.
Quốc kỳ Montenegro

Quốc kỳ Montenegro (tiếng Serbia: Застава Црне Горе) là một lá cờ có nền đỏ với một con đại bàng hai đầu ở trung tâm.
Kawanishi H6K

Thiết kế và phát triển

Chiếc máy bay được thiết kế theo một yêu cầu của Hải quân Nhật vào năm 1933, và tổng hợp những kiến thức lượm lặt được do một nhóm kỹ sư của Kawanishi đã đến thăm xưởng của Short Brothers tại Anh Quốc, lúc đó là một trong những nhà sản xuất thủy phi cơ hàng đầu của thế giới. Chiếc Kiểu S, như Kawanishi hay gọi nó, là một máy bay cánh đơn bốn động cơ, cánh đuôi kép, và thân được treo bên dưới cánh dạng ô bằng một mạng lưới các thanh chống. Ba chiếc nguyên mẫu được chế tạo, mỗi chiếc có những tinh chỉnh dần dần nhằm cải thiện khả năng điều khiển cả ở dưới nước lẫn trên không, và cuối cùng được trang bị động cơ mạnh hơn. Chiếc thứ nhất bay chuyến bay đầu tiên vào ngày 14 tháng 7 năm 1936, và ban đầu được đặt tên là Thủy phi cơ Hải quân Kiểu 97, sau đó có tên H6K. Có tổng cộng 217 chiếc được chế tạo.

Lịch sử hoạt động

Chiếc H6K được đưa vào hoạt động từ tháng 1 năm 1938, trước tiên là trong Chiến tranh Trung-Nhật, và được sử dụng rộng rãi khi chiến tranh diễn ra trên diện rộng tại Thái Bình Dương. Nó có thời gian bay trên không xuất sắc, có khả năng tuần tra đến 24 giờ, và còn được sử dụng trong các vụ tấn công tầm xa tận Rabaul và Đông Ấn thuộc Hà Lan.
Chiếc máy bay nhanh chóng trở nên mong manh khi các thế hệ máy bay tiêm kích mới xuất hiện, nhưng nó tiếp tục được sử dụng cho đến hết chiến tranh tại các khu vực mà nguy cơ bị đánh chặn thấp. Trong hoạt động tại tuyến đầu, nó được thay thế bởi chiếc Kawanishi H8K.

Đặc điểm kỹ thuật (H6K4)

Tham khảo:

Trình tự thiết kế

H3K - H4H - H5Y - H6K - H7Y - H8K - H9A
Nguyễn Minh Quang (đại biểu quốc hội)

Nguyễn Minh Quang (sinh ngày 23/2/1960) là đại biểu Quốc hội Việt Nam khoá 13 thuộc đoàn đại biểu thành phố Hà Nội. Khi trúng cử thì ông là bí thư Đảng ủy Đảng cộng sản Việt Nam, Ủy viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc Tổng công ty đầu tư phát triển hạ tầng đô thị - UDIC. Ông trúng cử với tỷ lệ phiếu là 70,13 phần trăm. Ông ở đoàn đại biểu Quốc hội từ Hà Nội.

Xuất thân vào giáo dục

Nguyễn Minh Quang sinh ngày 23 tháng 2 năm 1960, người dân tộc Kinh, không theo tôn giáo nào, quê quán tại xã Thái Hưng, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình.
Nguyễn Minh Quang có bằng Tiến sỹ Quản trị kinh doanh.

Sự nghiệp

Ngày 28 tháng 1 năm 1988, Nguyễn Minh Quang gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam.
Ông có trình độ chính trị là Cao cấp lý luận chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam.
Năm 2011, Nguyễn Minh Quang trúng cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13 nhiệm kì 2011-2016 thuộc đoàn đại biểu thành phố Hồ Nội. Lúc này ông là Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Ủy viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc Tổng công ty đầu tư phát triển hạ tầng đô thị - UDIC, Ủy viên Uỷ ban Đối ngoại của Quốc hội khóa 13.
Lech Poznań

Điệu nhảy Poznań

Lech Poznań nổi tiếng với Điệu nhảy Poznan. Các CĐV của đội bóng này đã khoác vai nhau và đồng loạt nhún nhảy rất đẹp mắt. Rất nhiều CĐV Manchester City đã rất ấn tượng với màn cổ vũ ấy và từ đó về sau, họ đã "bắt chước" các CĐV của Poznan để ăn mừng cùng các cầu thủ đội nhà mỗi khi họ ghi bàn.

Fan

Lech Poznań có lực lượng CĐV đông đảo và cuống nhiệt nhất Ba Lan. Cùng với đó Hooligan của đội bóng này cũng nguy hiểm nhất châu Âu cùng với Sao Đỏ Beograd, Liverpool, Millwall,Lazio,Galatasaray,Dinamo Zagreb hay Panathinaikos.
Họ Cá ép

Ứng dụng trong ngư nghiệp

Đôi khi cá ép được các ngư dân sử dụng để bắt rùa biển. Đại để, người ngư dân sẽ cột một sợi dây vào đuôi cá và thả nó xuống nước khi họ phát hiện ra sự hiện diện rùa biển. Lúc đó, theo tập tính cá ép sẽ bơi tới chỗ rùa biển và bám dính vào rùa; thế là người ngư dân cầm dây kéo cả cá lẫn rùa lên. Những con rùa nhỏ có thể được dễ dàng lôi vào thuyền, nhưng đối với những con rùa lớn, người ngư dân chỉ có thể khống chế nó trong khoảng gần thuyền để sử dụng lao móc bắt rùa. Phương pháp đánh cá này được sử dụng trên vùng Ấn Độ Dương, đặc biệt là ở bờ biển Đông Phi gần Zanzibar, Mozambique, và ở phía Bắc Úc gần Bán đảo Mũi York và eo biển Torres.
Một số ghi nhận cho thấy phương pháp tương tự cũng được sử dụng ở Nhật Bản và châu Mỹ. Một số ghi nhận đầu tiên của phương Tây về những con "cá bắt cá" nằm trong các ghi chép về chuyến hải hành thứ hai của Christopher Columbus. Tuy nhiên, theo, Leo Wiener, những ghi chép của Columbus tỏ ra không chính xác, vì what was taken for accounts of the Americas may have in fact been notes that Columbus derived from accounts of the East Indies, his desired destination.
John Glenn

Tiểu sử

John Herschel Glenn, Jr., sinh ngày 18 tháng 7 năm 1921 ở Cambridge, Ohio, con của John Herschel Glenn, Sr., (chủ của Công ty Hệ thống Nước Glenn), và giáo viên Clara Teresa (nhũ danh Sproat),  và được nuôi nấng ở New Concord cùng với em gái nuôi Jean. Cậu theo học tại Trường cơ sở New Concord .

Sau khi tốt nghiệp trường trung học New Concord năm 1939, Glenn học kỹ thuật tại Muskingum College. Ông đã nhận được một giấy phép thí điểm riêng cho tín dụng trong một khóa học vật lý vào năm 1941. Glenn đã không hoàn thành năm cuối cấp ở của mình hoặc tham gia một kỳ thi thắc mắc, cả hai đều được trường yêu cầu bởi bằng Cử nhân Khoa học. Muskingum được trao bằng cấp năm 1962, sau chuyến bay không gian Mercury. của Glenn.
Chromis alta

Phân bố và môi trường sống

C. alta có phạm vi phân bố tương đối rộng rãi ở vùng biển Đông Thái Bình Dương. Chúng được tìm thấy từ phía nam bang California, phía tây và đông nam vịnh California trải dài về phía nam đến miền nam Mexico, bao gồm tất cả các hòn đảo ngoài khơi nước này, và ở quần đảo lobos de Afuera ngoài khơi Peru. C. alta sống xung quanh những rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu khoảng 20 - 200 m.

Mô tả

C. alta trưởng thành dài khoảng 17 cm. Cơ thể màu nâu sáng, vảy viền sẫm. Cá con có màu xanh lam với các sọc màu xanh sáng quanh mắt, và một dải trắng dọc theo gốc vây lưng đến rìa trên của cuống đuôi. 
Số ngạnh ở vây lưng: 13; Số vây tia mềm ở vây lưng: 12 - 14; Số ngạnh ở vây hậu môn: 2; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 12 - 13; Số vây tia mềm ở vây ngực: 19 - 21.
Thức ăn của C. alta là những sinh vật phù du. Chúng thường bơi thành những nhóm nhỏ hoặc sống đơn lẻ. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc những quả trứng.
Irii Kazuhisa

Sự nghiệp câu lạc bộ

Kazuhisa Irii đã từng chơi cho Honda, Kashima Antlers, Kashiwa Reysol và Brummell Sendai.
Sririta Jensen

Tiểu sử và sự nghiệp

Cô sinh ra ở Thái Lan, mẹ là người Thái bố là một kiến trúc sư người Đan Mạch, Rita bắt đầu bước vào làng giải trí Thái Lan bằng việc nhận lời làm người mẫu cho một công ty thời trang. Với vẻ đẹp vừa mang nét quyến rũ của phương Tây vừa phảng phất nét dịu dàng, bí ẩn của người phụ nữ phương Đông Rita nhanh chóng đạt được nhiều thành công trong lĩnh vực mà cô đã lựa chọn. Ảnh của cô liên tục xuất hiện trên các tạp chí lớn trong và ngoài nước.
Ngoài việc biểu diển thời trang Rita còn tham gia đóng phim truyền hình. Cô từng tham gia rất nhiều bộ phim nhưng nổi tiếng nhất vẫn là Woon Wai Sabai Dee, Gae Roy Ruk, Cô nàng độc thân, Đừng quên em, Độc kế giai nhân, Vương miện mặt trăng… 
Cô nàng cũng tạo được dấu ấn trong làng thời trang khi từng là người mẫu quảng cáo cho hãng mỹ phẩm nổi tiếng Pond's vào năm 2003, liên tục được mời làm gương mặt trang bìa các ấn phẩm tạp chí thời trang nổi tiếng và là gương mặt được nhiều người yêu thích trên sàn catwalk.
Năm 2004 cô tham gia diễn xuất trong bộ phim Slipt Second bên cạnh một loạt ngôi sao của Hồng Kông và Thái Lan như Phương Trung Tín, Đàm Diệu Văn, Mông Gia Tuệ, Chatchai Plengpanich... Chính nhờ vai diễn trong bộ phim này đã giúp khán giả trong khu vực biết nhiều hơn đến tên tuổi của cô...
Tính đến nay, cô tham gia hơn 20 phim truyền hình với vai trò nữ chính. Cô luôn là ngôi sao nữ có tên trong bảng xếp hạng những minh tinh nóng bỏng nhất và có thu nhập cao nhất.
Toàn quốc kháng chiến

Bối cảnh

Sau khi giành được độc lập từ tay Nhật, Chính phủ Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà gặp khó khăn với những đoàn quân giải giáp phát xít của Đồng Minh. Đặc biệt là đằng sau đó là quân đội Pháp, được coi là "ông chủ cũ" của xứ Đông Dương. Chính phủ Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà tìm mọi cách cứu vãn hòa bình, chí ít cũng làm chậm lại chiến tranh để chuẩn bị đối phó, đồng thời khéo léo tìm được thế bắt đầu chiến tranh tốt nhất có thể (hay là ít xấu nhất). Hiệp định sơ bộ Việt-Pháp (6/3/1946) rồi Tạm ước Việt - Pháp (14/9/1946) lần lượt được ký kết, Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp đàm phán. Quân Tưởng Giới Thạch phải theo các điều ước rút về nước.
Phía Pháp đã gây ra nhiều vụ xung đột về cả chính trị lẫn quân sự và không chỉ ở phía nam vĩ tuyến 16. Các vụ xung đột liên tiếp xảy ra ngay ở cả bắc vĩ tuyến 16 do quân Pháp gây hấn: Lai Châu, Bắc Ninh, Hải Phòng, Lạng Sơn, Hồng Gai, Hải Dương và ngay cả tại Thủ đô Hà Nội. Đặc biệt quân Pháp gây ra nhiều vụ thảm sát ở khu vực Hải Phòng, và các khu Hàng Bún, Yên Ninh, Hà Nội.
Ngày 20 tháng 11 năm 1946, người Hải Phòng tổ chức biểu tình phản đối các nhân viên hải quan Pháp tại thành phố. Để giải quyết tình hình Hồ Chí Minh đề nghị phía Pháp phương án nhân sự hỗn hợp Việt - Pháp trong các cơ quan hải quan nhưng phía Pháp kiên quyết từ chối. Ngay 22 tháng 11, tướng Jean Étienne Valluy, Tư lệnh Pháp tại Đông Dương đánh điện ra lệnh cho Đại tá Dèbes, Tư lệnh quân đội Pháp tại Hải Phòng bằng mọi giá phải giành quyền làm chủ Hải Phòng. Tới ngày 23 tháng 11, Dèbes huy động 3 chiến hạm nã pháo vào Hải Phòng. Sau đó, Paul Mus (cố vấn chính trị của tướng Leclerc) thông báo với đô đốc Battet rằng vụ pháo kích đã khiến 6000 người thiệt mạng, chủ yếu là dân thường. Đây chính là sự kiện làm bùng bổ Toàn quốc kháng chiến ở Việt Nam.
Sau đó, ngày 18 tháng 12, tướng Pháp Molière gửi hai tối tối hậu thư liên tiếp đòi tước vũ khí của bộ đội và tự vệ Việt Nam, nắm quyền kiểm soát thành phố. Trước tình hình đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh triệu tập khẩn cấp Ban thường vụ Trung ương Đảng Cộng sản (bí mật) họp tại Vạn Phúc, Hà Đông. Hội nghị thông qua quyết định phát động chiến tranh. Đối với Quốc hội, do Hiến pháp Việt Nam quy định Chủ tịch nước trong trường hợp khẩn cấp có thể phát động chiến tranh mà không cần phải thông qua Nghị viện. Do vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bàn bạc với Chính phủ và Ban thường trực Quốc hội và nhanh chóng được đồng ý.
20 giờ 3 phút ngày 19 tháng 12 năm 1946, nhà máy điện Yên Phụ bị phá, tiếng súng nổ ra tại Hà Nội. Tiếp đó, ngày 20 tháng 12 tại Hang Trầm (huyện Chương Mỹ, Hà Tây), Đài Tiếng nói Việt Nam đã phát đi Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Hồ Chủ tịch. Đây được coi là mệnh lệnh phát động kháng chiến và cuộc chiến tranh bắt đầu.

Kết quả

Toàn quốc Kháng chiến đã mở đầu cuộc Chiến tranh Đông Dương giữa Pháp và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Umma

Lịch sử

Trong văn bản Sumer nguyên gốc Dòng dõi của Inanna đến âm tào địa phủ, Inanna can ngăn lũ quỷ dữ từ âm phủ tới bắt Shara, người bảo trợ của Umma đang sống trong cảnh nghèo khổ. Cuối cùng chúng đành bắt Dumuzid vua của Uruk sống trong cảnh giàu sang phú quý để thay thế.
Nổi tiếng với cuộc xung đột biên giới lâu dài với Lagash, thành phố đạt tới đỉnh cao vào khoảng năm 2275 TCN, dưới thời trị vì của Lugal-Zage-Si, nhà vua còn kiểm soát cả Ur và Uruk. Dưới triều đại Ur III, Umma đã trở thành một trung tâm tỉnh lị quan trọng. Hầu hết các bảng trên 30.000 chữ hình nêm được tìm thấy từ khu di chỉ khảo cổ có chứa các văn bản hành chính và kinh tế vào thời đó. Chúng đưa ra một cái nhìn sâu sắc tuyệt vời về công việc nội trị ở Umma. Bộ lịch Umma của Shugi (khoảng thế kỷ 21 TCN) là tiền thân trực tiếp của lịch Babylon về sau, và gián tiếp của lịch Do Thái sau thời kỳ lưu đày. Umma dường như đã bị bỏ hoang từ sau thời đại Đồ Đồng trung kỳ.

Khảo cổ học

Khu di chỉ Tell Jokha từng được William Loftus viếng thăm vào năm 1854 và John Punnett Peters thuộc Đại học Pennsylvania vào năm 1885. Vào đầu những năm 1900, nhiều bảng chữ khắc Umma đã bị khai quật bất hợp pháp thuộc Triều đại thứ ba của Ur bắt đầu xuất hiện trên thị trường cổ vật. Vào cuối những năm 1990, một số đợt khai quật giải cứu liên quan đến dự án đường bộ đã được các nhà khảo cổ Iraq tiến hành tại Tell Jokha.
Kể từ đó, Tell Jokha đã được xác định là Gisha nước phụ thuộc của Umma (hoặc Kissa), trong khi khu di chỉ khảo cổ của chính Umma đã được đặt khoảng 6,5 km về phía đông nam, ở Umm al-Aqarib. Tại Umm al-Aqarib, những người khai quật đã phát hiện những tầng niên đại ngay từ cái gọi là thời kỳ triều đại đầu tiên (khoảng 2900-2300 TCN), bao gồm nhiều công trình hoành tráng, một trong số chúng được xác định khác nhau như là một ngôi đền hay cung điện.

Cướp bóc

Trong cuộc tấn công Iraq năm 2003, sau khi Liên quân bắt đầu ném bom, những kẻ hôi của đã tràn xuống khu di chỉ khảo cổ mà bây giờ lỗ chỗ với hàng trăm hào rãnh và hố bom. Những triển vọng cho việc khai quật và nghiên cứu chính thức trong tương lai đã bị tổn hại nghiêm trọng trong quá trình này. Hoạt động cướp bóc các hào rãnh đã được đào trên một khu vực rộng 3.000 sân bóng đá ở những di chỉ khác nhau tại Iraq, theo một báo cáo năm 2007 của The Independent.
Vào năm 2001, Mạng lưới Di sản Toàn cầu cho phép quan sát các mối đe dọa đến những khu di chỉ di sản văn hóa tại các quốc gia đang phát triển, phát hành không ảnh so sánh Umma vào năm 2003 và 2010, cho thấy một cảnh quan bị tàn phá bởi các hào rãnh của những kẻ cướp bóc vào lúc đó — khoảng 1,12 km vuông trong tổng số. Những hình ảnh khác có liên quan đến tình hình tại Umm al-Aqarib bao gồm trong bài báo của Tucker về sự tàn phá các di sản khảo cổ Iraq.
Núi La Hiên

Rặng núi La Hiên thuộc dãy Trường Sơn, ở địa phận xã Phú Mỡ, huyện Đồng Xuân, có độ cao trên 1.318 mét so với mặt nước biển, nhìn từ xa La Hiên như một mái nhà doi ra chắn gió mưa. Núi La Hiên nằm ở toạ độ 12°25′57″B 108°52′37″Đ. Rặng núi La Hiên nằm kề bên thị trấn La Hai huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên có độ cao trên 1300 mét so với mặt nước biển. Trên rặng La Hiên có 2 hòn núi nhỏ mà dân trong vùng gọi là Hòn Ông và Hòn Bà. Các thành phố lân cận núi La Hiên là Thành phố Quy Nhơn, Thành phố Nha Trang, Thành phố Cam Ranh.

Lịch sử

Rặng La Hiên xưa kia là nơi Nguyễn Hào Sự dùng làm căn cứ luyện tập binh sĩ, đồng thời là chiến lũy chống Pháp rất vững chắc, bởi trước mặt là dòng sông Cái (hạ lưu của sông Trà Bương, Cà Bương) ba bên là núi rừng trùng điệp. Pháp đã nhiều lần mang quân tấn công, nhưng tất thảy đều bị ngăn chặn khiến họ mất nhiều lính nhưng cuối cùng Pháp vẫn đàn áp thành công cuộc khởi nghĩa của Nguyễn Hào Sự. Ông Phan Lưu Thanh thành lập chi bộ Đảng Cộng sản Việt Nam đầu tiên của Phú Yên tại núi La Hiên.

Truyền thuyết

Khi Nguyễn Hào Sự cùng nghĩa binh thất bại thì quân đội Pháp đã tiến hành xây dựng cứ điểm quân sự trên núi, dân trong vùng gọi là thành Bồ. Trong quá trình xây dựng, Pháp huy động dân địa phương và tù binh khiêng những tảng đá lớn từ chân núi lên nhưng khi lên được tới lưng chừng núi thì trời bỗng tối sầm lại khiến các dân công và chỉ huy Pháp không thể tìm thấy đường đi nữa. Khi họ bỏ cuộc đi xuống khỏi núi thì trời bỗng nhiên bừng sáng trở lại.
Sau hàng chục lần khiêng đá lên núi không thành, người Pháp đành cho xây 4 trụ đá quanh hòn Ông và cho trồng bồ lên chính giữa 4 trụ nhằm yểm tướng, làm cho hào kiệt nước Nam mất nhuệ khí, không còn sức phản kháng chống lại họ. Khi vừa mới xây xong, trời đang nắng bỗng tối sầm lại và mưa lớn làm nghiêng ngả các cột trụ đá. Gió to lại nổi lên làm cuộn bay chiếc bồ, đá lăn từ trên núi xuống rất nhiều khiến lính Pháp bỏ chạy tán loạn.
Mấy ngày sau, người Pháp lại kéo binh lính lên núi La Hiên đóng quân, nhưng trưa đó trời bỗng nổi cơn cuồng phong kéo họ lăn xuống chân núi, cờ Pháp bị gió thổi biến mất trong rừng sâu. Họ đành bỏ cuộc, thôi không lên đóng quân trên núi nữa, nhưng lại bố trí đồn binh chung quanh chân núi. Đêm đến, những lúc tối trời, khi vừa mới canh hai thì có hàng đoàn binh sĩ nước Nam với gươm giáo, súng hỏa mai bước đi rầm rập, hô vang "xung phong" khiến người Pháp phải bao phen kinh hoàng. Hiện tượng này cứ lặp lại mãi đến nỗi họ phải cho dời trại binh đóng ra xa hơn.