Quân hàm Lực lượng vũ trang Cách mạng Cuba

Quân hàm Lực lượng vũ trang Cách mạng Cuba là hệ thống cấp bậc của Lực lượng vũ trang Cách mạng Cuba (tiếng Tây Ban Nha: Fuerzas Armadas Revolucionarias - FAR). Hệ thống quân hàm gồm 2 hệ thống với danh xưng và cấp hiệu riêng biệt: 1 dùng cho Lục quân và Phòng không Không quân, 1 dùng cho Hải quân. Danh xưng quân hàm Cuba chịu ảnh hưởng từ danh xưng hệ thống cấp bậc quân sự của Tây Ban Nha.

Lịch sử

Sau khi Cách mạng Cuba thành công, công cuộc hợp nhất và cải tổ lực lượng vũ trang của Cuba được thực hiện, dựa trên nòng cốt của quân nổi dậy của Phong trào 26 tháng 7. Tổ chức của quân đội Cuba cũ dưới thời của nhà độc tài Fulgencio Batista nhất loạt bị giải thể. Quân đội Cuba mới không sử dụng hệ thống cấp bậc quân sự cũ nhằm triệt để bãi bỏ sự phân cấp bất bình đẳng trong quân đội. Ngoại lệ duy nhất là danh hiệu Chỉ huy Cách mạng (Comandante de la Revolución), vốn xuất hiện trong Cách mạng Cuba, để tôn vinh cho các chỉ huy cao cấp của quân nổi dậy. Riêng Fidel Castro được tôn phong với danh hiệu Tổng tư lệnh (Comandante en Jefe) trong số các Chỉ huy Cách mạng, một hình thái thừa nhận vị trí chỉ huy tối cao của ông trong lực lượng cách mạng. Cấp bậc này bị bãi bỏ sau khi Fidel Castro qua đời năm 2016.
Sau khi quân đội Cuba mới được thành lập, danh hiệu Chỉ huy Cách mạng được giữ lại cho một số người được tôn phong danh hiệu này trước cách mạng (cho đến năm 1958), và một số ít người đã tôn phong trong những tháng đầu năm 1959. Sau năm 1959, danh hiệu không còn được tôn phong cho bất kỳ ai.

Thập niên 1970

Lực lượng vũ trang Cách mạng Cuba được chính thức thành lập ngày 2 tháng 12 năm 1961. Quy mô của quân đội Cuba mới nhanh chóng mở rộng đến hàng trăm ngàn người. Tuy nhiên, mãi đến năm 1970, một hệ thống cấp bậc quân sự mới được hình thành, dùng cho Lục quân và Hải quân. Tuy nhiên, do quy mô mở rộng, các cấp bậc chỉ huy cao cấp như Chỉ huy Lữ đoàn (Comandante de Brigada), Chỉ huy Sư đoàn (Comandante de División)... gây nhiều nhầm lẫn.
Nếu như hệ thống cấp hiệu của Lục quân chịu ảnh hưởng của truyền thống Tây Ban Nha thì cấp hiệu Hải quân chịu ảnh hưởng của Liên Xô do những hỗ trợ của Liên Xô nhằm giúp Cuba xây dựng lực lượng hải quân.

Giai đoạn 1980-1999

Dưới ảnh hưởng to lớn của Liên Xô, quân đội Cuba cải tổ thành đội quân chuyên nghiệp và chính quy. Hệ thống quân hàm cũng được cải tiến, thay đổi danh xưng để tránh nhầm lẫn ở các cấp bậc cao cấp. Hệ thống cấp hiệu được thay đổi chịu ảnh hưởng rõ nét của cấp hiệu Liên Xô. Quân chủng Phòng không Không quân được thành lập, sử dụng hệ thống cấp hiệu riêng, dù danh xưng quân hàm vẫn dùng chung với Lục quân.

Từ 2000 đến nay

Từ năm 2000, Cuba cải tổ lại hệ thống quân hàm. Hệ thống cấp hiệu thay đổi gần như trở lại giống giai đoạn thập niên 1970, dù vẫn còn một ít ảnh hưởng của cấp hiệu Liên Xô trước đây. Quân chủng Phòng không Không quân không sử dụng hệ thống cấp hiệu riêng mà dùng chung với Lục quân. Danh xưng quân hàm Hải quân có thay đổi chút ít ở cấp bậc Hạ sĩ quan.
Danh hiệu Chỉ huy Cách mạng được công nhận chính thức là một cấp bậc danh dự ngang với cấp Đại tướng, với cấp hiệu riêng. Chỉ còn một số ít Chỉ huy Cách mạng được công nhận cấp bậc danh dự này.