Thanh tẩy

Ý nghĩa

Khởi nguồn từ Gioan Baotixita, anh em họ với Chúa Giê-xu, theo quan điểm Cơ Đốc giáo, phép Thanh Tẩy là thánh lễ mấu chốt để người thụ lễ bày tỏ ước muốn trở nên xứng hiệp để tham dự vào đời sống giáo hội. Những người tin Gioan Baotixita là nhà tiên tri nối kết phép rửa với thông điệp của ông về sự hối cải và chuẩn bị cho sự xuất hiện của Đấng Messiah. "Gioan đi khắp các vùng gần kề sông Jordan, rao giảng về phép rửa của sự hối cải để được tha thứ tội lỗi, như lời đã chép trong sách của Isaiah nhà tiên tri: 'Có tiếng kêu trong hoang mạc, Hãy dọn đường cho Chúa, ban bằng các lối đi cho Ngài. Mọi thung lũng sẽ được lấp đầy. Mọi núi và đồi sẽ bị hạ thấp. Đường quanh co sẽ được làm thẳng. Đường gập ghềnh sẽ được san bằng. Và toàn thể nhân loại sẽ nhìn thấy sự cứu rỗi của Thiên Chúa'." (Luca 3.3-6)
Gioan rao giảng rằng sự hối cải là cần thiết và đến trước sự tha thứ. Cần phải trở lại với Thiên Chúa, ngụ ý rằng vết nhơ của tội lỗi có thể tẩy xoá được, bằng cách từ bỏ mọi hành vi bất khiết và trở về để bước đi trong đường của Chúa. Đó là những gì mà lễ Thanh Tẩy biểu trưng cho. Theo Tân Ước, Gioan dạy rằng, phép rửa mà ông đang cử hành là chưa trọn vẹn, rằng sự hối cải mà không phân ly hoàn toàn khỏi tội lỗi là không xứng hiệp với một phép thanh tẩy lớn hơn mà chính ông cũng không đủ thẩm quyền cử hành. Theo Phúc âm Luca, Gioan nói: "Tôi làm phép Thanh Tẩy cho anh em bằng nước, nhưng có một Đấng quyền bính hơn tôi sẽ đến, tôi không xứng đáng mở dây giày cho Ngài. Ngài sẽ làm phép Thanh Tẩy cho anh em bằng Chúa Thánh Linh và bằng lửa. Ngài sẽ dùng nia mà giê thật sạch sân lúa mình, rồi thu lúa mì vào kho, nhưng đốt trấu trong lửa không hề tắt." (Luca 3.16-17)
Theo Phúc âm Gioan, sau khi cử hành Thanh Tẩy cho Chúa Giê-xu, Gioan chứng thuật rằng: "Tôi đã thấy Thánh Linh như chim bồ câu từ trời xuống đậu trên Ngài. Tôi không biết Ngài, nhưng Đấng sai tôi làm phép rửa bằng nước bảo tôi rằng: Đấng mà ngươi sẽ thấy Thánh Linh ngự xuống và đậu lên trên là Đấng sẽ làm phép rửa bằng Chúa Thánh Linh. Tôi đã thấy, nên chứng thuật rằng: Ngài là Con Thiên Chúa.". Khi thấy Chúa Giê-xu đến cùng ông, Gioan nói với mọi người xung quanh: "Kìa, Chiên con của Thiên Chúa, là Đấng cất bỏ tội lỗi của thế gian." (John 1:29). Từ đây, cử hành phép Thanh Tẩy bằng nước được gắn kết với các môn đồ của Chúa Giê-xu, đấng đã rao giảng "Hãy hối cải, vì vương quốc của Thiên Chúa đã gần kề.". Vào những ngày cuối cùng khi sống trên đất, Chúa Giê-xu uỷ thác các sứ đồ đi ra làm phép rửa "nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Linh" trong nội dung của "Sứ mạng lớn" (Mat. 28.19), câu nói này trở nên công thức chung khi cử hành lễ thanh tẩy. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý Tân Ước đã ký thuật rằng trong Sách Công vụ, các sứ đồ cũng làm phép rửa chỉ trong danh Chúa Giê-xu mà thôi (Công vụ: 2.38; 8.16; 10.48; 19.5).

Baptist

Tín hữu Baptist mang lấy tên gọi này hoặc vì cớ quan điểm truyền thống của họ về cách thức và đối tượng của nghi lễ báp têm hoặc vì cớ thuật ngữ này là tên rút ngắn của chữ Anabaptist (có nghĩa là làm báp têm lại). Tín hữu Anabaptist cho rằng những người đã thụ lễ báp têm khi còn là trẻ con hoặc bằng cách rảy nước cần phải thụ lễ báp têm lần nữa. Còn tín hữu Baptist tin rằng lễ báp têm chỉ phù hợp với sự dạy dỗ của Kinh Thánh khi được cử hành theo nghi thức dầm mình và người thụ lễ phải đủ hiểu biết về ý nghĩa của thánh lễ. Họ đòi hỏi người thụ lễ phải thành tâm xác chứng đức tin vào Chúa Cơ Đốc với kết quả hiển nhiên trong đời sống. Những người này được xem là đã được tái sinh (Giăng 3.1-8). Tín hữu Baptist tin rằng sự cứu rỗi là sự kiện cụ thể xảy ra trên thập tự giá khi Chúa Giê-xu chịu đóng đinh và chết trên thập tự giá và được thể hiện trong đời sống của người tin nhận Chúa khi họ công khai xưng nhận đức tin của mình.
Cùng với tín hữu thuộc các giáo phái khác nhau chịu ảnh hưởng thần học Baptist, tín hữu Baptist cử hành thánh lễ báp têm trong nhà tại hồ báp têm, hồ bơi, hay ngoài trời nơi sông, suối. Tóm lại, nơi nào có nước là họ có thể cử hành lễ báp têm. Họ nhấn mạnh đến ý nghĩa của nghi lễ là biểu trưng cho sự đồng chết, đồng chôn và đồng sống lại với Chúa Giê-xu (La mã 6) trong ân điển của Thiên Chúa, những điều này là nền tảng cho sự hối cải và sự sống mới dành cho những ai xưng nhận đức tin nơi Chúa Giê-xu. Họ tin rằng báp têm chỉ là dấu chứng bên ngoài và sự xưng nhận của một cá nhân nhằm thể hiện trải nghiệm của người ấy về sự kiện tội lỗi của mình đã được thanh tẩy trên thập giá, và rằng đời sống của họ cũng được thay đổi theo đức tin mới. Lễ báp têm, theo tín hữu Baptist, cũng được hiểu là nghi thức của giao ước (covenant), qua đó, người thụ lễ bước vào một giao ước mới với Chúa Giê-xu (Jemeriah 31.31-34; Hêbrơ 8.8-12, La Mã 6).

Do Thái giáo

Tiền thân của lễ Thanh Tẩy đã có mặt trong nghi lễ và truyền thống Do thái giáo. Trong kinh Tanakh và kinh Torah, nghi thức tắm rửa (mikvah) để được thanh tẩy khỏi sự bất khiết được thực hiện trong một số hoàn cảnh đặc biệt như phụ nữ sau kỳ kinh hoặc sau khi sinh nở để được kể là "tinh sạch" trở lại theo nghi lễ. Nghi thức này biểu trưng cho sự thanh tẩy và phục hồi, những điều kiện cần thiết để gia nhập hoàn toàn vào đời sống cộng đồng. Những người mới qui đạo được yêu cầu phải chịu lễ mikvah. Như thế, ở đây có sự tương đồng giữa Do Thái giáo và Kitô giáo dù thuật ngữ Thanh Tẩy (hay Báp-têm) không hề được sử dụng cho người qui đạo Do Thái giáo.

Chính Thống giáo

Chính Thống giáo cho phép trẻ sơ sinh nhận lễ rửa tội dựa trên lời của Chúa Giêsu chép trong Mátthêu 19,14: "Hãy để các trẻ nhỏ đến với Ta, và đừng ngăn cấm chúng, vì Nước Trời là của những người giống như chúng.". Đổ nước là nghi thức truyền thống trong Công giáo trong khi Chính Thống giáo theo nghi thức dầm mình. Cả Công giáo và Chính Thống giáo đều cử hành lễ thanh tẩy trong danh Ba Ngôi.