Thổ Tang

Lịch sử

Ban đầu, những người đến Thổ Tang khai hoang làm ăn sinh sống đầu tiên ở ven bờ sông Phan, trải qua nhiều năm phát triển họ đã sử dụng các công cụ thô sơ đồ đá để phục vụ lao động sản xuất, duy trì cuộc sống hàng ngày. Về sau dần dần họ thiên di định canh định cư ở xóm Cả (khu Đông ngày nay). Để củng cố và phát triển thế lực, thủ lĩnh Nguyễn Khoan, lúc bấy giờ hùng cứ suốt một dải từ Bạch Hạc qua Thổ Tang đến huyện Yên Lạc, đã lệnh cho một số làng thuộc khu vực mình cai quản phải di chuyển đến nơi khác, do đó cư dân Thổ Tang lúc đó phải di chuyển ra cánh đồng Ma Trám để lập thành làng mới. Tại đây dân làng đã dựng lên ngôi đình đầu tiên, nay nơi đó chỉ còn lại dấu tích gọi là bãi Nền Đình. 
Sau khi Đinh Bộ Lĩnh dẹp xong loạn cát cứ 12 sứ quân, lập nên triều đình nhà Đinh thống nhất, các làng thiên di trước được lệnh trở về chỗ cũ, do đó dân cư sống ở cánh đồng Ma Trám đã quay trở lại xóm Cả. Từ xóm Cả, làng Thổ Tang tiếp tục phát triển mở rộng ra khu Đông, khu Bắc, khu Nam và Phương Viên ngày nay.

Hành chính

Thị trấn Thổ Tang được chia thành 6 thôn: Trúc Lâm, Nam Cường, Bắc Cường, Lá Sen, Đông Cả, Phương Viên.

Di tích

Tại Thổ Tang hiện còn lưu giữ và bảo tồn được nhiều di tích lịch sử có giá trị như Chùa Tùng Vân, Đền Trúc Lâm, Đình Thổ Tang, Miếu Nhà Nuôi.
Và đặc biệt là di chỉ Ma Cả nằm trên địa bàn Thổ Tang khai quật năm 1978 đã khẳng định Thổ Tang cũng là một trong những điểm cư trú làm ăn sinh sống của các cư dân người Việt cổ, cách chúng ta ngày nay khoảng trên dưới 3.500 năm, vào nửa đầu thiên niên kỷ thứ hai trước Công nguyên, thuộc thời kỳ vành đai văn hóa Phùng Nguyên.

Kinh tế

Thổ Tang (土桑 - Đất Tơ Tằm) trước kia vốn là một vùng đất thuần nông, chuyên "trồng dâu, nuôi tằm". Với dân số đông và diện tích nông nghiệp khá eo hẹp, người dân dù cần mẫn lao động trên quỹ đất đồng ruộng ít ỏi quanh năm cũng không đủ nuôi sống gia đình. Vì vậy, người dân Thổ Tang bắt đầu đổ đi tứ xứ để làm ăn, buôn bán kiếm sống, lập nghiệp... Nghiệp buôn bán của Thổ Tang bắt nguồn từ đó...
Nói về truyền thống buôn bán, tuy không có thuận lợi (cận thị, cận giang) và cũng không được hưởng chính sách hỗ trợ của Chính phủ để phát triển như nhiều địa phương khác... Nhưng nhờ đức tính cần mẫn, chăm chỉ, người dân Thổ Tang vẫn ngày đêm miệt mài tìm hướng lao động, sản xuất, kinh doanh làm giàu cho bản thân và quê hương.
Thế mạnh về kinh tế của Thổ Tang là kinh doanh nông sản, ngoài ra còn có dịch vụ vận tải, thương mại và sản xuất. Trong những năm gần đây cơ cấu kinh tế của Thổ Tang được xác định theo hướng: công nghiệp - dịch vụ - thương mại - nông nghiệp.
Thổ Tang có nhiều tiềm năng, lợi thế để thu hút đầu tư phát triển kinh tế xã hội, đặc biệt là nguồn lực đầu tư từ chính người dân Thổ Tang làm ăn xa xứ trở về phát triển quê hương. Kinh tế Thổ Tang luôn đạt mức tăng trưởng cao trong 10 năm gần đây. Tốc độ tăng trưởng kinh tế của thị trấn luôn cao hơn mức bình quân chung của cả huyện và toàn Tỉnh. Cơ cấu kinh tế của Thổ Tang trong những năm vừa qua chuyển biến theo hướng tích cực, có sự chuyển dịch phù hợp với xu thế chung của toàn tỉnh và xã hội, tăng tỷ trọng ngành công nghiệp, thương mại và dịch vụ, giảm dần tỷ trọng ngành nông nghiệp.