Ōsaka (thành phố)

Từ nguyên

Ōsaka có nghĩa là "ngọn đồi lớn" hoặc "độ dốc lớn". Không rõ khi nào cái tên này trở nên nổi bật hơn Naniwa, nhưng bằng chứng bằng văn bản lâu đời nhất cho tên này có từ năm 1496.
Tên bằng tiếng Kanji là 大阪, nhưng viết lại thành 大坂 cho đến năm 1870, khi các đảng phái cho Minh Trị Duy tân thay đổi nó, dường như để tránh chữ Hán thứ hai bị hiểu sai là 士反, có nghĩa là "cuộc nổi loạn của samurai". Điều này yêu cầu trong cách đánh vần trang trọng hiện nay, tên cũ đó phải được sử dụng rất cẩn thận. Chữ Hán cũ vẫn còn được sử dụng nhưng rất hạn chế, thường là trong bối cảnh lịch sử, nhưng trong tiếng Nhật thì chữ Hán 阪 hay đứng một mình, đề cập đến thành phố Osaka hoặc tỉnh Osaka.

Thời tiền sử đến thời Kofun

Một số dấu hiệu cư trú sớm nhất của con người ở khu vực Osaka là ở Morinomiya ruins (森ノ宮遺跡 Morinomiya iseki) bao gồm các gò vỏ, hàu biển và bộ xương người bị chôn vùi từ thế kỷ thứ VI - thế kỷ thứ V trước Công nguyên. Người ta tin  ngày nay, khu vực Uehonmachi bao gồm một vùng đất bán đảo với một vùng biển nội địa ở phía đông. Trong thời Yayoi, cư dân thường trú trên đồng bằng phát triển khi việc trồng lúa trở nên phổ biến.
Đến thời Kofun, Osaka đã phát triển thành một cảng trung tâm kết nối khu vực với khu vực phía tây của Nhật Bản. Số lượng lớn các ngôi mộ ngày càng lớn hơn được tìm thấy ở đồng bằng Osaka được coi là bằng chứng của sự tập trung quyền lực chính trị, dẫn đến sự hình thành của một nhà nước.

Thời Asuka và Nara

Kojiki ghi lại rằng trong năm 390-430 sau Công nguyên có một cung điện hoàng gia ở Osumi, ngày nay là quận Higashiyodogawa, nhưng nó có thể là một nơi ở của hoàng gia thứ cấp hơn là một thủ đô.
In 645, Thiên hoàng Kōtoku xây Cung điện Naniwa Nagara-Toyosaki nơi ngày nay là Osaka và dời đô từ Asuka (tức Nara) về Ōsaka, biến nó thành thủ đô của Nhật Bản. Khu vực hiện nay gồm cả thành phố Ōsaka, vốn có tên gọi là Naniwa (viết là 難波, 浪華 hay 浪花), và hiện nay ở Ōsaka vẫn có một phường tên là Naniwa (浪速) và Namba (難波). Naniwa được Thiên hoàng Temmu thành lập năm 683, trên vùng đất mà bây giờ là phường Hōenzaka thuộc Osaka. Mặc dù thủ đô đã được chuyển lại đến Asuka (tại tỉnh Nara ngày nay) vào năm 655, Naniwa luôn luôn là đường liên kết có tính sống còn, cả trên bộ lẫn dưới biển, giữa Yamato (tỉnh Nara ngày nay), Hàn Quốc và Trung Quốc.
Những nghiên cứu lịch sử cho rằng người Yamato (người Nhật) đã đến cửa sông Yodo lần đầu vào năm 663. Vào thế kỉ thứ 7 và 8, có khi Naniwa là nơi xây cung điện của một vài thiên hoàng. Thành phố này cũng là một trong những hải cảng đầu tiên có sự giao lưu văn hoá và kinh tế với nhà Đường ở Trung Quốc.
Naniwa đã được tuyên bố trở lại thủ đô vào năm 744 theo lệnh của Thiên hoàng Shōmu và duy trì như vậy cho đến năm 745, khi Tòa án Hoàng gia chuyển trở lại Heijō-kyō (nay là Nara). Đến cuối thời Nara, vai trò cảng biển của Naniwa đã dần dần bị xóa nhòa bởi các khu vực lân cận, nhưng nó vẫn là một trung tâm của sông, kênh và giao thông đường bộ giữa Heian-kyō (Kyoto ngày nay) và các điểm đến khác.

Thời Heian đến Edo

Năm 1496, Phật tử Jodo Shinshu đã thành lập tổng hành dinh, chùa Ishiyama Hongan-ji trên những cung điện Hoàng gia Naniwa cũ đã bị phá huỷ. Năm 1570, Oda Nobunaga bao vây ngôi chùa này vào năm 1570. Các nhà tu hành cuối cùng phải bỏ chùa đi vào năm 1580. Ngôi chùa đã bị Toyotomi Hideyoshi san bằng để lấy chỗ xây lâu đài của mình, thành Ōsaka năm 1583.
Osaka từ lâu đã được coi là trung tâm kinh tế chính của Nhật Bản, với tỷ lệ lớn dân số thuộc tầng lớp thương gia (xem Bốn tầng lớp của xã hội). Trong suốt thời Edo (1603-1867), Osaka đã phát triển thành một trong những thành phố lớn của Nhật Bản và trở lại vai trò như một hải cảng sống quan trọng. Văn hóa phổ biến của nó có liên quan chặt chẽ với ukiyo-e 'trong thời Edo. Đến năm 1780, việc phát triển song song với nền văn hoá đô thị của Kyōto và Edo, Osaka cũng có những nhà sản xuất bunraku và kabuki đặc trưng, và một cộng đồng nghệ thuật sống. Vào năm 1837, Ōshio Heihachirō, một cấp bậc thấp samurai, đã dẫn đầu một cuộc nổi dậy của nông dân để đáp lại sự không sẵn lòng của thành phố trong việc hỗ trợ nhiều gia đình nghèo và đau khổ trong khu vực. Khoảng một phần tư của thành phố đã bị san bằng trước khi các quan chức của tướng quân dập tắt cuộc nổi loạn, sau đó Ōshio tự sát. Osaka được chính phủ của Bakufu mở cửa ngoại thương chung với Hyōgo (hiện tại là Kobe) vào ngày 1 tháng 1 năm 1868, ngay trước khi Chiến tranh Boshin và Minh Trị Duy tân xảy ra.
Không có tài liệu rõ ràng về việc cái tên Ōsaka thay thế tên Naniwa, nhưng những tài liệu viết tay cũ nhất có xuất hiện cái tên này, khoảng những năm 1496, được tìm thấy trong chùa Ishiyama Hongan-ji. Lúc đó, tên này được phát âm là Ōzaka. Dần dần, âm "z" phát âm nhẹ dần, đồng thời âm "o" (ō) dài cũng phát âm ngắn đi.
Cư dân Osaka đã rập khuôn trong văn học Edo từ khoảng vào thế kỷ 18. Jippensha Ikku vào năm 1802 miêu tả người Osaka là keo kiệt. Năm 1809, thuật ngữ xúc phạm "Kamigata zeeroku" được cư dân Edo sử dụng để mô tả cư dân của khu vực Osaka về thói tính toán, sự sắc sảo, thiếu tinh thần công dân và sự thô tục của phương ngữ Osaka. Các nhà văn Edo đã xem "zeeroku" là những người học việc ngoan cố, keo kiệt, tham lam, háu ăn và dâm dục. Ở một mức độ nào đó, cư dân Osaka vẫn bị các nhà quan sát Tokyo kỳ thị theo cách tương tự như ngày nay, đặc biệt là về sự háu ăn, được chứng minh trong cụm từ, "Cư dân Osaka ăn cho đến khi họ ngán" (大阪は食倒れ "Ōsaka wa kuidaore").

Thế kỷ XIX đến nay

Đô thị quốc gia được thành lập vào năm 1889 theo pháp lệnh chính phủ, với diện tích ban đầu là 15 km², ngày nay thuộc quận Chūō và Nishi. Sau đó, thành phố đã trải qua ba lần mở rộng lớn để đạt được quy mô hiện tại là 223 km². Osaka là trung tâm công nghiệp của chủ nghĩa tư bản ở Nhật Bản. Nó được biết đến như là "Manchester phương Đông".
Sự công nghiệp hóa nhanh chóng đã thu hút nhiều người nhập cư Hàn Quốc. Hệ thống chính trị đa nguyên với sự tập trung vào việc thúc đẩy công nghiệp hóa và hiện đại hóa. Tỷ lệ biết chữ cao và hệ thống giáo dục tăng cao, tạo ra một tầng lớp trung lưu có sở thích về văn học và sẵn sàng hỗ trợ nghệ thuật. Năm 1927, General Motors vận hành một nhà máy gọi là Osaka Assembly cho đến năm 1941, sản xuất xe Chevrolet, Pontiac, Oldsmobile và Buick, được vận hành và có các nhân viên Nhật Bản. Tại thành phố gần đó Ikeda ở tỉnh Osaka là văn phòng trụ sở của Daihatsu, một trong những nhà sản xuất ô tô lâu đời nhất của Nhật Bản.
Giống như châu Âu và châu Mỹ, Osaka có các khu ổ chuột cùng thất nghiệp và nghèo đói. Tại Nhật Bản, chính quyền thành phố lần đầu tiên giới thiệu một hệ thống xóa đói giảm nghèo toàn diện, được sao chép một phần từ các mô hình của Anh. Các nhà hoạch định chính sách Osaka nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ban hành và hỗ trợ lẫn nhau là cách tốt nhất để chống lại nghèo đói. Điều này giảm thiểu chi phí của các chương trình phúc lợi.
Trong Thế chiến II, Osaka bị oanh tạc vào năm 1945 bởi Không quân Quân đội Hoa Kỳ như một phần chương trình không kích vào Nhật Bản. Vào ngày 13 tháng 3 năm 1945, tổng cộng có 329 máy bay ném bom hạng nặng Boeing B-29 Superfortress đã tham gia cuộc đột kích trên không vào Osaka. Theo một tù nhân chiến tranh người Mỹ bị giam trong thành phố, cuộc không kích gần như cả đêm và phá hủy 65 km² diện tích thành phố. Hoa Kỳ đã ném bom thành phố một lần nữa vào tháng Sáu năm 1945 và một lần nữa vào ngày 14 tháng 8, một ngày trước khi Nhật Bản đầu hàng.
Chính phủ đã ra sắc lệnh công nhận Ōsaka là đô thị cấp quốc gia vào ngày 1 tháng 9 năm 1956.

Địa lý

Phía tây của thành phố giáp vịnh Osaka và hoàn toàn bị bao bởi hơn mười thành phố vệ tinh, tất cả đều ở tỉnh Ōsaka. Thành phố chiếm diện tích lớn hơn (khoảng 13%) so với bất kỳ thành phố hoặc làng nào khác trong tỉnh Osaka. Khi thành phố được thành lập vào năm 1889, nó chiếm khoảng diện tích ngày nay là các phường Chuo và Nishi, chỉ 15,27 km² rồi cuối cùng ngày nay mở rộng ra thành 222,30 km², trong đó lớn nhất là lần mở rộng 126,01 km² vào năm 1925. Điểm cao nhất của Osaka là ở Tsurumi-ku cao 37,5 mét và điểm thấp nhất là ở Nishiyodogawa-ku thấp so với mực nước biển -2,2 mét .

Cảnh quan thành phố

Cảnh quan thành phố rộng lớn của Osaka đã được mô tả là "chỉ chưa bằng Tokyo do điển hình của hiện tượng đô thị ở Nhật Bản".

Neighborhoods

Trung tâm Osaka được chia thành khu kinh doanh và khu thượng lưu được gọi là Kita (北, "bắc") và Minami (南, "nam").
Kita gồm khu Umeda và các khu vực lân cận, một trung tâm kinh doanh và bán lẻ lớn cùng Ga Ōsaka và một mạng lưới mua sắm lớn dưới mặt đất. Kita và Nakanoshima gần đó có các tòa nhà chọc trời.
Minami, mặc dù có nghĩa là "phía nam", về cơ bản là ở phường Chūō (中央区 Chūō-ku) và về mặt địa lý nó ở trung tâm thành phố. Các khu nổi tiếng ở đây bao gồm các khu vực mua sắm Namba và Shinsaibashi, khu giải trí Dōtonbori, Nipponbashi, cũng như các khu vực văn hóa, nghệ thuật và thời trang như Amerikamura và Horie.
Các khu kinh doanh giữa Kita và Minami như Honmachi và Yodoyabashi, được gọi là Semba (船場), nơi trụ sở khu vực của nhiều ngân hàng và tập đoàn quy mô lớn. Đại lộ Midōsuji chạy qua Semba và kết nối Kita và Minami.
Xa hơn về phía nam của Minami là các khu phố như Shinsekai (với tòa tháp Tsūtenkaku), Tennoji và Abeno ( với Sở thú Tennoji, Shitennō-ji và Abeno Harukas) và khu ổ chuột Kamagasaki, khu ổ chuột lớn nhất ở Nhật Bản.
Phía tây của thành phố là vịnh Osaka nổi bật đóng vai trò là cảng chính cũng như một địa điểm du lịch với các điểm tham quan như Kyocera Dome, Universal Studios Japan và Làng cảng Tempozan. Đông Osaka được phân vùng thành một thành phố riêng biệt, mặc dù phía đông của thành phố Osaka có rất nhiều khu bao gồm Tsuruhashi (Thị trấn Hàn Quốc), cũng như Công viên lâu đài Osaka, Khu thương mại Osaka và trung tâm Ga Kyōbashi.
Osaka có nhiều kênh và cầu, nhiều trong số đó đóng vai trò là tên gọi cho các khu vực lân cận. Cụm từ "808 cây cầu của Naniwa" là một thành ngữ ở Nhật Bản cũ được sử dụng để chỉ sự ấn tượng và "không thể đếm được". Osaka có khoảng 200 cây cầu vào thời Edo và 1629 cây cầu vào năm 1925. Khi nhiều kênh đào của thành phố dần dần được lấp đầy, con số này giảm xuống còn 872, trong đó có 760 cây cầu hiện đang được quản lý bởi Thành phố Osaka.

Những điểm tham quan

Trung tâm Ōsaka được chia làm 2 phần: phần phía bắc Kita (北) và phía nam Minami (南). Một khu lẻ Umeda (梅田 –Mai Điền) nằm ở Kita, với khu giải trí quanh cầu Dotonbori, Công viên tam giác và Amerikamura ("làng Mỹ") ở Minami. Minami cũng là quê hương của cây cầu Shinsaibashi (心斎橋) và khu mua sắm Ebisubashi. Khu thương mại trung tâm, bao gồm toà án và ngân hàng, nằm ở vùng Yodoyabashi và Honmachi (本町), giữa Kita và Minami. Khu này cũng có ga cuối, ví dụ như ga Tennoji (天王寺駅) và ga Kyobashi (京橋駅).
Ōsaka nổi tiếng với bunraku (nhà hát rối cổ truyền), nhà hát kịch kabuki, và manzai, một hình thức hiện đại của kịch hài đứng. Những điểm thu hút du khách còn có:

Giao thông

Sân bay quốc tế Kansai là sân bay chính: nó nằm trên một hòn đảo nhân tạo hình chữ nhật ngoài khơi vịnh Osaka, phục vụ cho Osaka và các thành phố vệ tinh như Nara, Kobe và Kyoto. Sân bay có kết nối với trung tâm thành phố và ngoại ô.
Sân bay quốc tế Osaka ở Itami và Toyonaka vẫn là nơi đến của phần lớn các chuyến bay nội địa từ các miền khác.
Bên cạnh hệ thống đường tàu điện ngầm của thành phố Osaka, còn có mạng lưới của JR và những đường tàu tư nhân, để đi từ Osaka đến các tỉnh láng giềng. Đường tàu Keihan và Hankyu đi tới Kyoto, Hanshin và Hankyu đi tới Kobe, đường Kintetsu đi đến Nara và Nagoya, và đường Nankai để tới Wakayama.

Văn hoá

Nhiều người cho rằng người dân ở Osaka có được hiểu biết là do những người không phải ở Osaka, đặc biệt là người Tokyo. Phần lớn người dân Osaka cảm thấy một sự chia rẽ lớn giữa họ với những người Nhật vùng Kanto. Nhiều người phát cáu lên khi người Tokyo có thể đem Osaka ra làm trò cười chỉ dựa vào 1 chương trình TV kể về thành phố của họ. Một ví dụ rõ ràng của chuyện này là khi nghệ sĩ hài kịch ở Tokyo (sinh ra ở Shikoku) là Saibara Rieko, trên một chương trình truyền hình, đã cảnh báo rằng ai muốn đến Osaka thì nên biết nước máy ở đó rất dơ bẩn và không nên uống. Điều này đã tác động mạnh tới Công ty cấp nước Osaka. Họ đã mời Saibara đến Osaka để thử một show diễn: bịt mắt bà lại và đố bà có thể nhận ra nước máy ở Osaka với nước máy ở Tokyo và nước khoáng. Trò thử này được chiếu trên tivi, nhưng Công ty cấp nước Osaka đã phải thất vọng vì Saibara đã nhận ra nước ở Osaka. Tuy nhiên, một lời xin lỗi được đưa ra và Saibara nói rằng nước ở Osaka cũng không tệ lắm.
Osaka nổi tiếng với đồ ăn, có một câu dân gian nói là "bạn muốn thấy Kimono thì đến Kyoto, còn muốn ăn thì hãy đến Osaka" (京の着倒れ、大阪の食い倒れ).
Ấm thực vùng Osaka bao gồm okonomiyaki (bánh cake chiên), takoyaki (bạch tuộc tẩm bột nướng), udon (một loại mì), món sushi địa phương và những thức ăn Nhật Bản truyền thống khác. Người ta nói có nguyên một ngành công nghiệp phục vụ ẩm thực ở Osaka, có cả những món ăn trên trung bình, được phục vụ nhanh mà rẻ.
Là một thành phố lớn, thành phố công nghiệp, người Osaka luôn nghĩ lúc nào cũng là giờ làm việc. Một người Osaka điển hình không bao giờ chờ đúng đèn giao thông để qua đường nếu ở đó không nhiều xe cộ. Họ cũng là những người đi bộ nhanh nhất Nhật Bản - tốc độ trung bình 1,6 m/s (hơn cả người Tokyo cũng đi nhanh nhưng với vận tốc 1,56 m/s).