Opera (trình duyệt web)

Lịch sử

Opera được bắt đầu phát triển vào năm 1994 trong một dự án nghiên cứu của Telenor, một công ty truyền thông lớn nhất Na Uy. Năm 1995 dự án trên tách ra thành lập một công ty độc lập với Telenor tên là Opera Software ASA.
Các phiên bản 2.0 của trình duyệt Opera trở về trước được đặt tên là MultiTorg Opera và chưa được phổ biến công khai — tuy nhiên tài liệu trực tuyến của nó có thể xem được tại Hội nghị Quốc tế III WWW vào năm 1995 (The Third International WWW Conference). Vào thời điểm đó Opera được biết đến do có giao diện đa tài liệu (multiple document interface — MDI), một danh sách nóng (sidebar) giúp cho việc duyệt web cùng một lúc nhiều trang dễ dàng hơn và là trình duyệt đầu tiên tích hợp chặt chẽ với chuẩn W3C.
Năm 1996, Phiên bản Opera đầu tiên phát hành công khai là Opera 2.0 cho hệ điều hành Windows. Phiên bản này được phát hành dưới dạng shareware  Ngày 10 tháng 10 năm 1997, dưới sự đòi hỏi của công chúng, công ty Opera Software bày tỏ sự quan tâm vào việc lập trình trình duyệt của họ cho các hệ điều hành khác nhau như Apple Macintosh, QNX và BeOS bằng cách triển khai Dự án thần kỳ để khảo sát thị trường xem ai sẽ sẵn sàng mua trình duyệt có thể chạy trên các hệ điều hành trên. Ngày 30 tháng 11, công ty ngừng cuộc khảo sát. Trước khi Opera phiên bản 4 ra đời Dự án thần kỳ trở thành một cột mốc mới cho việc viết phần mềm có khả năng chạy trên các hệ điều hành khác nhau.
1998, Opera 3 được phát hành có thể chạy trên nhiều hệ điều hành khác nhau. Phiên bản này giới thiệu tính năng Cascading Style Sheets — CSS.
Ngày 28 tháng 6 năm 2000, Opera 4 cho hệ điều hành Windows được phát hành. Phiên bản này có nhân có khả năng chạy trên nhiều hệ điều hành khác nhau, và một chương trình thư điện tử được tích hợp sẵn.
Ngày 6 tháng 12 năm 2000, Opera 5 là phiên bản đầu tiên miễn phí nhưng có chứa nội dung quảng cáo thay vì chỉ cho dùng thử một thời gian.
Ngày 29 tháng 11 năm 2001, Opera 6 được phát hành với nhiều tính năng mới bao gồm hỗ trợ Unicode, đề nghị sử dụng giao diện đơn tài liệu (single document interface — SDI) cùng với giao diện đa tài liệu (multiple document interface — MDI).
Tháng 1 năm 2003, Opera 7 được phát hành, giới thiệu động cơ layout "Presto" — một cải tiến từ CSS, tập lệnh phía máy khách (client-side scripting), và hỗ trợ DOM (Document Object Model). Tháng 8 năm 2004: Opera 7.6 bắt đầu giới hạn bản kiểm thử alpha. Phiên bản này có nhiều tính năng cao cấp hơn các bản trước như hỗ trợ giọng nói, và giọng nói XML. Phiên bản này cũng có tính năng tương tác với tivi, tự động căn chỉnh độ rộng phù hợp (fit to width). Fit to width là một công nghệ ban đầu sử dụng CSS, nhưng hiện tại nó là một công nghệ nằm hẳn trong Opera. Công nghệ Fit to width giúp trang web đang hiển thị có thể tự động thay đổi độ rộng cho phù hợp với màn hình bằng cách giảm kích cỡ của ảnh và chữ nhỏ đi, cũng có thể loại bỏ hẳn cả ảnh với khổ cho trước để nó vừa với màn hình có độ rộng bất kỳ. Nhưng Opera 7.6 không bao giờ được phát hành như một phiên bản chính thức.
Ngày 12 tháng 1 năm 2005, Opera Software tuyên bố họ sẽ cung cấp trình duyệt Opera miễn phí cho các trường đại học  — một sự thay đổi từ 1000 đô la Mỹ đến giấy phép không giới hạn. Các trường được cấp giấy phép miễn phí bao gồm: Massachusetts Institute of Technology (MIT), Đại học Harvard, Đại học Oxford, Georgia Institute of Technology và Đại học Duke. Trước đây trình duyệt Opera bị chỉ trích vì chứa quảng cáo nhưng từ phiên bản mới Opera cho phép người dùng lựa chọn nội dung quảng cáo là ảnh hoặc chữ. Nếu người dùng trả tiền mua phần mềm thì nội dung quảng cáo sẽ được loại bỏ.
Ngày 19 tháng 4 năm 2005, phiên bản 8.0 được phát hành, hỗ trợ SVG Tiny, tính năng đa phương thức (multimodal) và mã JavaScript người dùng, giao diện người dùng trong sáng và thân thiện hơn. Trang chủ mặc định của Opera cải tiến cổng tìm kiếm . Tuy nhiên có một vài thay đổi nhỏ gây khó chịu cho người đã dùng các phiên bản trước như một vài thiết lập nâng cao bị ẩn đi. Ngày 20 tháng 9 năm 2005 với sự ra đời của phiên bản 8.50, Opera Software công bố là trình duyệt của họ sẽ được phát hành free of charge và không có quảng cáo trên trình duyệt, tuy nhiên công ty vẫn hỗ trợ cho các đối tác. Phiên bản này có các tính năng tăng cường sau: tự động sửa lỗi trang web phía máy khách nếu trong quá trình nhận trang web từ máy chủ có lỗi xảy ra, và sửa một số lỗi bảo mật trong trình duyệt.
Ngày 7 tháng 2 năm 2006, Opera Labs được thành lập để cung cấp công nghệ hậu cảnh (behind-the-scenes) tân tiến nhất, các phiên bản Opera xem trước/beta sẽ được tải về tại đây.
Ngày 16 tháng 2 năm 2006, Opera cùng với Nintendo công bố rằng sẽ cùng phát triển và phát hành trình duyệt cho DS, một thiết bị trò chơi cầm tay của Nintendo. Ngày 10 tháng 5 năm 2006, Opera công bố rằng họ là đối tác của Nintendo trong việc phát triển phiên bản mới của trình duyệt cho thiết bị trò chơi mới của hãng có tên là Wii. Phiên bản Opera dành cho Wii gọi là Internet Channel, được tung ra vào ngày 12 tháng 4 năm 2007 và cho phép tải xuống miễn phí cho tới ngày 30 tháng 7 năm 2007, sau thời gian này khách hàng phải trả 500 Wii Point để tải về. Vào ngày 2 tháng tháng 9, công ty đã tiếp tục cho phép tải miễn phí. Các khách hàng phải trả tiền trước đó đã được tặng một NES game với giá trị tương đương.. Phiên bản dành cho Nintendo DS là phiên bản trả phí, được bán ra dưới dạng thẻ cắm vật lý. Đối với máy chơi game Nintendo DSi, người dùng có thể tải miễn phí thông qua Internet, từ DSi shop.
Động cơ JavaScript mới gọi là Carakan, được tích hợp trong phiên bản 10.50, thay thế động cơ cũ Javanese Alphabet. Theo Opera Software, Carakan giúp Opera 10.50 chạy nhanh gấp bảy lần Opera 10.10, từ các cuộc kiểm định của SunSpider. Vào ngày 16 tháng 12 năm 2010, Opera 11 được tung ra, bổ sung thêm các tính năng phần mở rộng (extensions), gộp các tab (tab stacking), gợi ý sử dụng cử chỉ chuột (visual mouse gestures) và thay đổi cách hiển thị của thanh địa chỉ. Opera 12 được tung ra vào ngày 14 tháng 6 năm 2012.

Opera Turbo

Tăng tốc độ duyệt web trên những Wi-Fi hotspot có nhiều người sử dụng.

Phần mở rộng

Mở rộng các chức năng của Opera bằng cách truy cập danh mục các phần mở rộng của chúng tôi. Tải video xuống, tự động dịch các ngôn ngữ và nhiều tính năng khác. Các phần mở rộng cũng có thể hiển thị thông tin tóm tắt trong Quay Số Nhanh.

Cử chỉ chuột trực quan

Thực hiện các thao tác trình duyệt bằng cách nhấn nhanh chuột. Giữ nút chuột phải trên một trang web để hiển thị hướng dẫn bằng hình ảnh cho biết cách thực hiện các cử chỉ khả dụng.

Quay Số Nhanh

Xem trước các trang yêu thích của bạn mỗi khi bạn mở một tab mới và mở các trang đó bằng một cú nhấp. Chọn bố cục và hình nền bạn thích và bổ sung các phần mở rộng gọn nhẹ có thể hiển thị thông tin hữu ích, trực tiếp.

Opera Link

Đồng bộ hóa các mục Quay Số Nhanh, bookmark, mật khẩu và những dữ liệu hữu ích khác giữa tất cả các máy tính và thiết bị của bạn.

Trình quản lý mật khẩu

Lần đầu tiên bạn đăng nhập vào một trang web, Trình Quản lý Mật Khẩu có thể lưu lại mật khẩu đó. Lần sau, chỉ cần nhấn Ctrl + Enter và bạn sẽ được đăng nhập. Mật khẩu cũng có thể được đồng bộ hóa an toàn bằng Opera Link.

Opera Unite

Đây là hệ thống cho phép bạn chia sẻ nội dung với người khác, mà không phải tải bất kỳ thứ gì lên một trang web. Các ứng dụng Opera Unite có thể truy xuất nhạc trực tuyến, chia sẻ hình ảnh hoặc thậm chí lưu trữ các trang web.

Chỉnh tỷ lệ

Phóng to các trang web để đọc dễ hơn hoặc thu nhỏ để vừa hơn trên màn hình. Chức năng thu phóng của Opera sẽ điều chỉnh lại kích cỡ của mọi thứ, không chỉ văn bản. Bạn cũng có thể ẩn hình ảnh để dễ đọc và tải trang nhanh hơn.

Phiên làm việc

Opera cho phép người dùng lưu trữ nhiều trang web như là một phiên làm việc. Tập hợp các trang web này có thể được mở sau đó và người dùng tiếp tục công việc đang dang dở. Opera cũng cho phép thiết lập cho phép người dùng mở lại trang web mà lần trước đó đang mở. Thông tin về phiên làm việc bao gồm lịch sử và thiết lập của từng trang, như kích thước chữ, độ phóng to, nhỏ được lưu trữ trong một tệp đặc biệt, tệp này có thể được truyền đến máy vi tính khác qua thư điện tử hoặc các thiết bị lưu trữ.

MDI và Tabs

Opera hỗ trợ duyệt tab và một giao diện đa tài liệu (MDI). Điều này có nghĩa là Opera có thể mở cùng lúc nhiều trang web trong một cửa sổ chương trình Opera, và các trang web này như một cửa sổ chương trình con trong Opera, các cửa sổ này có thể thay đổi kích thước, di chuyển trong Opera, thu nhỏ chỉ hiển thị thanh tiêu đề, sắp xếp các trang web theo tầng.
Năm sau, thiết lập mặc định của Opera thay đổi từ MDI sang giao diện đơn giản hơn bằng cách dùng thanh tab. Từ phiên bản 6.0, Opera đề nghị người dùng lựa chọn 3 phương thức sắp xếp các cửa sổ trang web: tab, MDI và SDI (giao diện đơn người dùng, không có tab).

Chặn cửa sổ quảng cáo Pop-up

Opera để người dùng điều lựa chọn có mở quảng cáo pop-up hay không. Mặc định Opera sẽ chặn tất cả các quảng cáo pop-up, nhưng cách xử lý có khác nhau, như mở cửa sổ quảng cáo ở cửa sổ nền, hoặc chặn quảng cáo khi cửa sổ này không phải là kết quả của việc người dùng nhắp chuột vào một liên kết. Một cửa sổ quảng cáo đã bị chặn vẫn có thể mở được vào lần sau, tuỳ thuộc vào lựa chọn của người dùng.

Trình quản lý tải về

Opera hỗ trợ tải tệp về cho người dùng, tệp đang tải về có thể tạm dừng, hoặc nếu trong quá trình tải bị lỗi có thể khôi phục để tải tiếp mà không cần tải lại từ đầu. Nó cũng lưu một danh sách các tệp được tải về gần đây và cho phép mở tệp đã tải về xong từ chính trong trình duyệt. Tệp được tải về cũng có thể mở từ ngoài trình duyệt.

Tìm kiếm dễ dàng

Opera cung cấp một số tính năng cho phép tìm kiếm nhanh và dễ dàng bằng cách sử dụng nhiều động cơ tìm kiếm của các trang web tìm kiếm nổi tiếng và các trang thương mại như Google, Amazon.com, Ebay. Nó cũng cho phép dịch một đoạn văn bản hoặc tìm kiếm nghĩa của một từ bằng cách nhắp chuột phải vào trực tiếp từ đấy.

Themes người dùng định nghĩa

Opera cho phép người dùng tự chỉnh sử và tự tạo một giao diện của chính mình, người dùng có thể thay đổi vị trí và kiểu của thanh công cụ, nút và menu. Chức năng kéo và thả cho phép đặt một liên kết và nút lên thanh công cụ rất đơn giản.

Chuẩn

Kể từ phiên bản 3.5 Opera đã hỗ trợ CSS, và hiện nay một thành viên của nhóm sáng lập ra CSS đang làm việc tại công ty Opera Software. Đến phiên bản 6.0 Opera hỗ trợ hầu hết các chuẩn web phổ biến bao gồm: các công cụ bổ sung của Netscape và một số chuẩn mới được áp dụng gần đây như WAP, chuẩn WML cho thiết bị không dây, hỗ trợ hoàn toàn ECMAScript (hay còn gọi là JavaScript), chuẩn HTML DOM hỗ trợ yếu.
Phiên bản 7.0 giới thiệu một động cơ layout mới nhanh hơn và mạnh hơn có tên là Presto. Với phiên bản này Opera là một trình duyệt hoàn toàn mới, hỗ trợ các chuẩn cũ như Elektra layout engine và hỗ trợ hoàn toàn HTML DOM.
Phiên bản 8.0 ra đời Opera là trình duyệt đầu tiên hỗ trợ chuẩn Scalable Vector Graphics (SVG) 1.1 Tiny.  Phiên bản 8.0 Opera có chế độ biểu diễn gọi là Opera Show, cho phép sử dụng tài liệu dạng HTML hoặc XML đối với màn hình lớn và duyệt web. Hình thức của trang web khi hiển thị toàn màn hình được thay đổi trong CSS với đoạn mã media="projection"

Thư điện tử

Trong một thời gian dài người dùng không thể đổ rác của hòm thư Hotmail, do lỗi phía máy chủ trong việc xác định trình duyệt. Với các phiên bản hiện tại Opera giới thiệu tính năng ua.ini để các trang web có nhu cầu định danh trình duyệt có thể phân biệt giữa nó và trình duyệt khác.
Khi Google phát hành Gmail vào tháng 4 năm 2004, Opera không hỗ trợ Gmail. Do Gmail sử dụng giao thức XMLHttpRequest, một giao thức chưa chuẩn hóa và các trình duyệt như Internet Explorer, Firefox và Safari không hiểu được chuẩn này. Ngày 18 tháng 4 năm 2005, Opera phiên bản 8 phát hành hỗ trợ hoàn toàn Gmail. Tuy nhiên vẫn có một số vấn đề giữa Opera và Gmail, ví dụ khi rich-text editor được xây dựng trong một form mới định nghĩa thì ô rich-text editor không thể sử dụng trong trình duyệt Opera, phiên bản Opera 9 preview 2 sử dụng được nhưng vẫn còn một vài lỗi.
Có rất nhiều vấn đề với Yahoo! Mail, đầu tiên là đứt liên kết của nút Move (nguyên nhân do định danh trình duyệt). Sau khi Yahoo! Mail nâng cấp giao diện mới, vấn đề này không còn nữa, nhưng nút Move có vẻ lớn hơn so với các trình duyệt khác. Do Yahoo! cũng sử dụng ô văn bản rich text, vì vậy Opera cũng bị lỗi trang Yahoo! tương tự như lỗi trang Gmail.

MSN

Trang MSN của Microsoft cũng bị một vài lỗi trên trình duyệt Opera:
Năm 2001, trang MSN thay đổi sau khi Windows XP và trình duyệt Internet Explorer 6 ra đời, việc thay đổi của MSN nhằm ngăn chặn các trình duyệt khác như Opera và Mozilla. Người dùng Windows được khuyến khích nâng cấp trình duyệt lên Intenet Explorer 6 để hiển thị trang MSN tốt hơn và tránh lỗi. Khi được hỏi là tại sao ngăn chặn Opera, Microsoft trả lời do Opera chưa hỗ trợ chuẩn XHTML mới nhất. Đáp lại Opera trả lời rằng trình duyệt của họ đã hỗ trợ chuẩn XHTML, và dưới sự tranh luận gay gắt Microsoft phải để MSN có thể truy cập bởi tất cả các trình duyệt.
Tháng 2 năm 2006, Công ty Opera Software khám phá ra rằng máy chủ của trang web MSN đã gửi thông tin hiển thị trang web cho người dùng Opera khác với thông tin nó gửi cho người dùng Internet Explorer. Hai trình duyệt phổ biến nhất lúc bấy giờ là Internet Explorer và Netscape đều phù hợp với thông tin hiển thị này. Nhưng trình duyệt Opera được trang web MSN phục vụ thông tin hiển thị theo phương thức của các bản Netscape cũ và Opera sử dụng phương thức giải mã khác Internet Explorer nên trang web MSN hiển thị không đúng.
Đoạn mã mà công ty Opera Software tố cáo máy chủ của trang web MSN cung cấp dẫn đến lỗi hiển thị như sau:
ul {list-style-position: outside; margin: -2px 0px 0px -30px;}
Việc kiểm thử cho thấy khi trang web MSN phát hiện trình duyệt đang yêu cầu thông tin từ nó là trình duyệt Opera, nó sẽ gửi thông tin hiển thị cho trình duyệt Opera theo một chuẩn cũ đã lỗi thời. Nếu người dùng sử dụng user agent như oprah thì trang web MSN hiển thị tốt. Opera tố cáo đây là hành động có chủ ý nhằm làm mất uy tín của trình duyệt Opera. Microsoft bác bỏ lời cáo buộc này và cho rằng đây là lỗi lập trình và sửa lỗi này ngay sau đó.
Bất chấp lời bào chữa của Microsoft, Opera làm công khai chuyện Microsoft này bằng cách tạo ra một phiên bản trình duyệt có tên là Bork, cắt xén một đoạn nội dung trang web www.msn.com vào bài phát biểu của Swedish Chef. Opera giải thích rằng đây là một trò đùa cho thấy sự dễ dàng của việc thay đổi trang web nếu muốn. Trong phiên bản press-release họ lặp lại câu thần chú trang web có thể mở bởi tất cả trình duyệt.
Một sự việc bất ngờ xảy ra vào tháng 5 năm 2003, khi máy chủ của trang web MSN thông báo lỗi server error khi người dùng thay đổi lựa chọn ngôn ngữ ưa thích của họ. Mặc dù lỗi này cũng ảnh hưởng đến người dùng Internet Explorer, nhưng do trình duyệt Opera giúp người dùng thay đổi ngôn ngữ dễ dàng hơn nên người sử dụng Opera nhận được thông báo lỗi này nhiều hơn. Bộ phận hỗ trợ của Opera lại tố cáo đây là sự cố gắng của Microsoft làm mất uy tín của họ. Công ty Opera Software đã viện dẫn các trường hợp trên làm chứng cứ để kiện Microsoft vi phạm luật chống độc quyền.
Tháng 5 năm 2004, một người (hay công ty) (entity) không xác định trả cho công ty Opera Software 12,75 triệu đô la Mỹ. Opera CTO Håkon Wium Lie giải thích về sự kiện này là: "Resolved an issue close to his heart", nhưng không có một lời giải thích rõ ràng rằng ai (công ty nào) trả khoản tiền này cho công ty Opera Software, và tại sao lại phải trả. Rất nhiều người cho rằng đây là khoản tiền của Microsoft trả cho công ty Opera Software để tránh phải ra hầu tòa.

Phiên bản xem thử

Phiên bản beta cho hệ điều hành Microsoft Windows, Linux, Mac OS X được kiểm thử bởi nhóm kiểm thử beta. Thông tin kỹ thuật chi tiết về bản xem thử có thể tìm thấy tại nhóm tin của Opera, diễn đàn  và mailing-list. Ngày 20 tháng 4 năm 2006, Opera phiên bản 9 beta được phát hành.
Phiên bản 9.0 là trình duyệt cho hệ điều hành Windows đầu tiên vượt qua kiểm tra trình duyệt theo chuẩn Acid2.

Phiên bản hàng tuần

Từ ngày 13 tháng 2 năm 2006, Opera bắt đầu phát hành xây dựng mới vào thứ sáu hàng tuần. Các phiên bản cho hệ điều hành Windows, Mac OS X và Unix-like (Linux hoặc FreeBSD) sẽ được xây dựng mỗi tuần, nhưng có thể sẽ có tuần bỏ qua phiên bản cho một hệ điều hành nào đó. Việc xây dựng hàng tuần như trên có thể tìm thấy tại blog của nhóm Desktop . Nhóm này có kinh nghiệp trong xây dựng Technical Preview và chỉ sử dụng cho mục đích kiểm thử.

Tốc độ duyệt

Trình duyệt Opera đã xuất sắc vượt qua các đối thủ trong phần thi này trở thành trình duyệt nhanh nhất. Opera đã tải trang không có Flash về trong vòng 1.64 giây, có Flash trong vòng 2.21 giây. Kết quả này nhanh hơn Google Chrome (1.8 giây và 2.33 giây) và Mozilla Firefox (2.6 giây và 5.59 giây).