Dubrovnik

Tên gọi

Hai tên Dubrovnik và Ragusa đồng tồn tại trong hàng thế kỷ. Ragusa, được ghi chép trong nhiều dạng ít nhất kể từ thế kỷ thứ 10, vc là tên chính thức của Cộng hòa Ragusa cho tới năm 1808, và là tên của thành phố trong Vương quốc Dalmatia cho tới năm 1918, trong khi Dubrovnik, được ghi chép lần đầu vào thế kỷ 12, được sử dụng rộng rãi từ cuối thế kỷ 16 hoặc đầu thế kỷ 17.
Tên Dubrovnik của thành phố được ghi chép lần đầu trong Hiến chương Ban Kulin (1189). Nó được giải thích nhiều nhất là "dubron", một từ trong ngữ tộc Celt cho nước (tiếng Gaul dubron, tiếng Ireland dobar, tiếng Wales dubr/dwfr, tiếng Cornwall dofer), gần giống các tên địa danh Douvres, Dover, và Tauber.
Tên cũ Ragusa được ghi chép trong dạng tiếng Hy Lạp Ῥαούσιν (Rhaousin, La tinh hóa Ragusium) trong thế kỷ thứ 10. Nó được ghi chép trong nhiều dạng khác nhau trong thời trung cổ,  Rausia, Lavusa, Labusa, Raugia, Rachusa. Đã có nhiều cố gắng trong việc tìm nguồn gốc tên gọi này. Những gợi ý bao gồm bắt gồm từ tiếng Hy Lạp ῥάξ, ῥαγός "nho"; ῥώξ, ῥωγός "lối đi hẹp"; ῥωγάς  "gồ ghề (đá)", ῥαγή (ῥαγάς) "khe nứt"; từ tên của bộ lạc Epirote Rhogoi, từ một chất nền không xác định tiếng Illyria. Có ý kiến cho rằng nó có liên quan đến Ragusa, Ý. Putanec (1993) đưa ra một đánh giá về nguồn gốc tên gọi, và ủng hộ giải thíhc về tên tiền-Hy Lạp ("tiếng Pelasgia"), từ gốc tiếng Hy Lạp ῥαγή "khe nứt", với hậu tố -ussa cũng được tìm thấy trong tên tiếng Hy Lạp của Brač, Elaphousa.

Nguồn gốc

Theo De Administrando Imperio (k. 950) của Konstantinos VII, Ragusa được thành lập vào thế kỷ thứ 7, được đặt tên theo "hòn đảo nhiều đá" Lausa, bởi người tị nạn đến từ Epidaurum (Ragusa Vecchia), một thành phố Hy Lạp nằm ở khoảng 15 km về phía nam, khi thành phố đó bị phá hủy trong cuộc tấn công của người Slav.
Những khai quật năm 2007 cho thấy một vương cung thánh đường Đông La Mã từ thế kỷ thứ 8 và những phần của tường thành thành phố.
Kích thước của vương cung thánh đường cổ cho thấy có một khu dân cư khá lớn vào thời gian đó.
Cũng có bằng chứng về sự tồn tại của một khu dân cư thời kỳ tiền Công giáo.
Antun Ničetić, trong cuồn sách Povijest dubrovačke luke ("Lịch sử cảng Dubrovnik") của ông năm 1996, giải thích lý thuyết rằng Dubrovnik được thành lập bởi thủy thủ người Hy Lạp, là một trạm giữa hai khu dân cư của Hy Lạp là Budva và Korčula, cách nhau 95 hải lý (176 km; 109 mi).

Ngôn ngữ

Ngôn ngữ chính thức cho tới năm 1472 là tiếng Latinh. Sau đó, Thượng nghị viện của nước này quyết định ngôn ngữ chính thức là phương ngữ Dubrovnik của tiếng Dalmatia La Mã, và ngăn cấm việc sử dụng tiếng Croatia trong tranh luận thượng nghị viện. Gospari (tầng lớp quý tộc) giữ được ngôn ngữ của họ hàng thế kỷ, nhưng dần dần biến mất.
Tiếng Ý được sử dụng tại nước này bị ảnh hưởng lớn bởi Tiếng Veneto và phương ngữ Toscana. Tiếng Ý bắt nguồn từ các tầng lớp thương gia nói tiếng Dalmatia, là kết quả của sự ảnh hưởng từ Veneto.

1918–1991

Với sự sụp đổ của Đế quốc Áo-Hung năm 1918, thành phố được sáp nhập vào Vương quốc mới của người Serbia, Croatia, và Slovenia (sau này là Vương quốc Nam Tư). Dubrovnik trở thành một trong 33 vùng của vương quốc này. Năm 1929 Yugoslavia được chia thành 9 Banovina, thành phố này trở thành một phần của Banovina Zeta. Năm 1939 Dubrovnik trở thành một phần của Banovina Croatia.
Trong Thế chiến thứ II, Dubrovnik trở thành một phần của Nhà nước Độc lập Croatia là chính phủ bù nhìn của Quốc xã, ban đầu bị chiếm bởi quân đội Ý, và bởi quân đội Đức sau ngày 8 tháng 9 năm 1943. Vào tháng 10 năm 1944 Quân đội viên đội biệt động Nam Tư chiếm Dubrovnik, bắt trở hơn 300 công dân và hành hình 53 người không qua xét xử; sự kiện này được biết đến theo tên gọi của hòn đảo nhỏ nơi nó xảy ra Daksa Massacre. Lãnh đạo cộng sản trong vài năm sau đó tiếp tục các cuộc truy tố chính trị, lên tới đỉnh điểm vào ngày 12 tháng 4 năm 1947 với việc bắt giữ và giam cầm hơn 90 công dân Dubrovnik.
Dưới thời cộng sản Dubrovnik đã trở thành một phần của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Croatia và Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Nam Tư. Năm 1979, thành phố gia nhập danh sách Di sản thế giới của UNESCO.

Giao thông vận tải

Dubrovnik có một sân bay quốc tế. Nó nằm ở khoảng 20 km (12 mi) về phía đông nam trung tâm thành phố Dubrovnik, gần Čilipi. Có xe buýt kết nối sân bay với bến xe buýt cổ chính tại Gruž. Ngoài ra, có một hệ thống xe buýt địa phương hiện đại kết nối tất cả các khu tại Dubrovnik chạy thường xuyên từ bình minh đến nửa đêm. Tuy nhiên, Dubrovnik, không như các thành phố lớn khác của Croatia, không tiếp cận được bằng tàu; cho tới năm 1975 Dubrovnik được kết nối với Mostar và Sarajevo bởi một đường sắt khổ hẹp (760 mm) được xây trong thời kỳ Áo-Hung cai trị Bosnia và Hercegovina.
Đường cao tốc A1, được sử dụng để kết nối giữa Zagreb và Ploče, được dự kiến sẽ mở rộng tới tận Dubrovnik. Bởi vì vùng này không tiếp giáp với phần còn lại của lãnh thổ Croatia, đường cao tốc sẽ đi qua cầu Pelješac, nhưng việc xây dựng cầu đang bị đình trệ, hoặc đi qua Neum tại Bosna và Hercegovina và kéo dài tới Dubrovnik.

Giáo dục

Dubrovnik có một số cơ sở giáo dục. Bao gồm Đại học Quốc tế Dubrovnik, Đại học Dubrovnik, Trường Cao đẳng Hàng hải, Trường Cao đẳng Du lịch, Trung tâm sau đại học của Đại học Zagreb, Trường Cao đẳng Quản lý và Công nghệ Mỹ, Trung học Giáo khu Cổ điển "Ruđer Bošković" tại Dubrovnik và Viện Lịch sử của Học viện Khoa học và Nghệ thuật Croatia.

Trong văn hóa đại chúng

Phim truyền hình Game of Thrones của HBO sử dụng Dubrovnik làm địa điểm quay phim cho các thành phố King's Landing và Qarth. Những địa điểm được sử dụng trong phim bao gồm Vườn cây gỗ Trsteno, Đường St. Dominic, Đảo Lokrum, cung điện Knežev dvor và Sponza, Lovrijenac, Khách sạn bị bỏ hoàng Belvedere, Fort Bokar, và tháp Minčeta. Một phần của Star Wars: The Last Jedi được quay tại Dubrovnik vào tháng 3 năm 2016, trong đó Dubrovnik được sử dụng làm bối cảnh cho thành phố casino city Canto Bight. Dubrovnik là một trong các địa điểm tại châu Âu được sử dụng trong phim Fan (2016) của Bollywood, có diễn phim Shah Rukh Khan tham gia. Đầu năm 2017, Robin Hood được quay tại một số nơi tại Dubrovnik.
Trong vài hát "Ring Them Bells" của Kander và Ebb, người đóng vai chính, Shirley Devore, đến Dubrovnik để tìm chồng và gặp hàng xóm của cô đến từ New York.