Pansori

Tổng quan

Là một hình thức hát ả đào phổ biến của Triều Tiên thế kỷ 19, Pansori thường bao gồm các truyện châm biếm hoặc truyện tình. Một truyện hoàn chỉnh, gọi là madang (tiếng Hàn: 마당) thường kéo dài cả vài tiếng đồng hồ mới hết. Một ví dụ là "Bài ca nàng Jang Ok Jung" dài đến 8 tiếng biểu diễn không tính thời gian ngừng nghỉ. Một vở madang bao gồm các phiên bản của các aniri (tiếng Hàn: 아니리, bài hùng biện) và changs (tiếng Hàn: 창, bài hát).
Chỉ có 5 trong số 12 madang này còn lại đến ngày nay. Chúng bao gồm: Hưng Phu ca, Người con gái hiếu thảo Trầm Thanh (Trầm Thanh ca), Xuân Hương ca, Xích bích ca (lấy tác phẩm Tam Quốc Diễn Nghĩa của nhà văn Trung Quốc La Quán Trung làm cốt chuyện) và Thuỷ cung ca.
UNESCO đã công nhận ả đào Pansori là Kiệt tác truyền khẩu và di sản phi vật thể của nhân loại vào ngày 7 tháng 11 năm 2003.

Thế kỷ 17

Pansori được cho là có nguồn gốc từ cuối thế kỷ 17 trong triều đại Joseon . Những người biểu diễn pansori sớm nhất rất có thể là pháp sư và người biểu diễn đường phố , và khán giả của họ là những người thuộc tầng lớp thấp hơn. Không rõ pansori trên bán đảo Triều Tiên bắt nguồn từ đâu, nhưng khu vực Honam cuối cùng đã trở thành địa điểm phát triển của nó.

Mở rộng: Thế kỷ 18

Người ta tin rằng pansori được giới thượng lưu đón nhận vào khoảng giữa thế kỷ 18. Một bằng chứng ủng hộ niềm tin này là Yu Jin-han, một thành viên của giới thượng lưu yangban , đã ghi lại văn bản của Xuân Hương ca, một bài ả đào pansori nổi tiếng mà ông thấy được biểu diễn ở Honam vào năm 1754, cho thấy giới thượng lưu tham dự các buổi biểu diễn pansori vào thời điểm này.

Giai đoạn đầu thế kỷ 20

Đầu thế kỷ 20, ả đào pansori đã trải qua một số thay đổi đáng chú ý. Nó được biểu diễn thường xuyên hơn trong nhà và được dàn dựng tương tự như các vở opera phương Tây . Nó đã được ghi lại và bán trên các bản ghi vinyl lần đầu tiên. Số lượng nữ ca sĩ tăng nhanh, được hỗ trợ bởi các tổ chức của cô đầu Triều Tiên. Và những bài ả đào pansori chứa giai điệu bi thương đã được tăng cường, do ảnh hưởng của sự chiếm đóng của Nhật Bản đối với công chúng và người biểu diễn Hàn Quốc. Trong nỗ lực đàn áp văn hóa Hàn Quốc, chính phủ Nhật Bản thường kiểm duyệt pansori đề cập đến chế độ quân chủ hoặc chủ nghĩa dân tộc Hàn Quốc.

Bảo tồn: cuối thế kỷ 20

Ngoài sự kiểm duyệt của Nhật Bản, sự trỗi dậy của điện ảnh và changgeuk , và sự hỗn loạn của Chiến tranh Triều Tiên đều góp phần làm giảm mức độ phổ biến của pansori vào giữa thế kỷ 20. Để giúp bảo tồn truyền thống của pansori, chính phủ Hàn Quốc tuyên bố đây là tài sản văn hóa phi vật thể vào năm 1964. Ngoài ra, những người biểu diễn pansori bắt đầu được chính thức công nhận là " báu vật quốc gia còn sống ". Điều này góp phần làm hồi sinh mối quan tâm đến thể loại này bắt đầu từ cuối những năm 1960.

Thành phần trình diễn

Trong một buổi trình diễn Pansori, ca nương hay kép hát (là nam) đứng hát với cây quạt xếp trên tay. Chiếc quạt được múa theo cảm xúc của ca nương và dấu hiệu gấp quạt lại là để báo đã đến màn chuyển cảnh. Kép trống gosu giữ nhịp không chỉ bằng tiếng trống mà còn bằng các thanh âm chuimsae (tiếng Hàn: 추임새) khác. Một âm thanh chuimsae có thể đơn giản là một nguyên âm vô nghĩa nhưng là một từ ngắn diễn tả sự khích lệ người hát, nghĩa là đánh trống  sau khi ca nương hát hết câu trước khi xòe quạt chuyển cảnh và biểu lộ chỗ đắc ý bằng tiếng trống. Khán giả cũng được khuyến khích tạo ra các tiếng chuimsae trong suốt buổi biểu diễn tương tự như tiếng kakeegoe trong các buổi diễn cổ nhạc Nhật Bản
hoặc các tiếng la ó "Olé" trong buổi diễn flamenco. Đối với lối hát ả đào pansori có sử dụng đàn tranh gayageum được hát và gảy đàn bởi ca nương, nó gọi là hình thức gayageum byeongchang (가야금 병창).
Pansori từng được so sánh với sức ảnh hưởng của dòng nhạc Blues của Mỹ. Có rất nhiều phong cách hát, ví dụ như phong cách nữ tính sopyonje của miền Tây Nam Triều Tiên (được gợi cảm hứng từ bộ phim Sopyonje tiếng Hàn: 서편제) và phong cách nam tính tongp'yonje tiếng Hàn: 동편제.