Hùm xám

Hùm xám hay cọp xám, hổ xám hay hổ lam, hổ xanh là một thuật ngữ dùng để mô tả về những con hổ có biến đổi về màu sắc bộ lông chuyển thành màu xanh xám không như các cá thể hổ khác mà chúng thường có màu cam đậm hoặc nâu vàng tùy theo từng phân loài. Chúng được xếp vào nhóm các sinh vật kỳ bí và được cho là đã ghi nhận tại các tỉnh Phúc Kiến của Trung Quốc (hổ Hoa Nam), tại Hàn Quốc (hổ Siberia) và Việt Nam (Trong dân gian và quan niệm của người dân). Loài hổ này bị đột biến với một bộ lông xanh nhạt với sọc màu xám tối hay xám bạc. Hầu hết các con hổ xám này cực kỳ hiếm gặp và xếp vào nhóm loài nguy cấp. Đây cũng là một trong những biến thể màu lông của loài hổ, như những cá thể hổ trắng (bạch hổ) và hổ đen (hắc hổ).
Khoảng năm 1910, Harry Caldwell, một thợ săn, nhà truyền giáo và nhà thám hiểm Mỹ đã phát hiện và săn lùng một con hổ màu xanh xám ở Phúc Châu. Ở Trung Quốc, con hổ xanh khổng lồ là con vật mà nhiều người kể họ đã nhìn thấy ở tỉnh Phúc Kiến. Chúng có bộ lông màu xanh dương và to hơn con hổ bình thường. Tuy nhiên, tới nay vẫn chưa có ai trong số các nhân chứng đưa ra bằng chứng về sự tồn tại của hổ xanh. Ở Việt Nam, vào những năm 1950 tại Chí Linh, Hải Dương, du kích đã từng bắn được một con hổ xám nặng 1,2 tạ, trước đó nó đã bắt một con lợn sề và đàn lợn con, làm bị thương đến chết 1 người phụ nữ. Những câu chuyện khác ở tỉnh Tuyên Quang cũng có kể về một con hổ xám bị thọt chuyên ăn thịt người và đặc biệt là câu chuyện về Thần Hổ xám khổng lồ ăn thịt người ở Thanh Hóa.

Văn hóa Việt Nam

Dân gian Việt Nam có truyền tụng câu chuyện Thiền sư Vạn Hạnh cưỡi hổ, theo đó người ta đồn đại vua Lý Công Uẩn là con đẻ của Thiền sư Vạn Hạnh. Thiền sư lên chùa chỉ tay vào con Hổ (đắp đất) ở trước cổng chùa mà thề độc rằng: "Nếu kẻ tu hành này có tà tâm và luyến ái trần tục thì con Hổ đất kia mãi mãi là Hổ đất. Nhược bằng không phải như thế thì con Hổ đất sẽ hóa thành Hổ thật". Lời cầu ứng nghiệm, Hổ đất bỗng gầm lên biến thành Hổ xanh để cho Thiền sư Vạn Hạnh cưỡi. Nếu loại trừ đi những lớp vỏ bọc huyền hoặc thần bí có thể giải mã hình tượng Hổ xanh thể hiện khung cảnh thiên nhiên, ngoại cảnh ngoại vật của đời sống lúc bấy giờ (vùng Từ Sơn nhất là khu vực chùa Tiêu vốn là rừng rậm, đầm lầy có thú dữ) và hành động cưỡi Hổ tượng trưng cho công quả tu hành của bậc cao tăng trí giả biết chế ngự tâm ý vô thường, bất ổn trong quá trình Thiền định.
Tại Việt Nam, Hùm xám được nhắc đến nhiều trong dân gian chẳng hạn như câu chuyện cổ tích thỏ rừng và hùm xám. Trong bức tranh Ngũ hổ của các nghệ nhân Đông Hồ có vẽ hình một con hổ xanh. Trong tâm thức người Việt, thuật ngữ Hùm xám còn là tên gọi đặt biệt hiệu cho nhiều anh hùng, hảo hán ở Việt Nam, với cấu trúc cụm từ là Hùm xám cộng với địa phương nơi thành danh. Hoàng Hoa Thám được tôn xưng là Hùm xám Yên Thế, Nguyễn Minh Kỳ nguyên Chủ tịch Quảng Trị còn được đặt biệt hiệu là Hùm xám đường 9-Nam Lào, Anh hùng lực lượng Vũ trang nhân dân Việt Nam Nguyễn Đình Bảy (tự Bảy Khiêm) được gọi là Hùm xám Trị Thiên, ông Đặng Văn Việt, Chỉ huy trưởng các trận đánh trên đường số 4 của Việt Minh được người Pháp gọi là Con hùm xám trên đường số 4, Anh hùng Lao động Nguyễn Phong Lưu được gọi là Hổ xám Trường Sơn, Nahria Ya Duck đệ nhất Phó Thủ tướng Fulro được mệnh danh là Hùm xám Tây Nguyên.
Trong võ học, những cao thủ võ thuật Việt Nam danh chấn cũng được đặt biệt danh là hùm xám. Võ sư Mã Thanh Long cũng được đặt biệt danh là Hùm xám Hòa Hưng, võ sư Huỳnh Long Hổ được mệnh danh là Hùm xám Quảng Ngãi võ sư Hà Trọng Ngự với tuyệt kỹ quyền ba chân hổ được tôn xưng là Hùm xám miền Nam, võ sư Hà Trọng Sơn cũng có biệt danh là Hùm xám miền Trung cùng với võ sư Lý Xuân Hỷ người được mệnh danh là Hùm xám cao nguyên. Người Việt còn dùng thuật ngữ hùm xám để đặt tên cho các nhân vật nước ngoài như Đội bóng Bayern Munich được báo giới Việt Nam đặt tên là Hùm xám xứ Bavaria, thủ môn José Luis Chilavert được gọi là Con hùm xám Nam Mỹ.

Ở Tuyên Quang

Tại vùng Tuyên Quang có những câu chuyện kể về sự xuất hiện của những cá thể hổ xám. Câu chuyện về một thợ săn bắn rơi con voọc thì có con hổ to xông đến quắp xác con voọc tha đi mất. Có hai người xách súng vào Lũng Chuột ở Tuyên Quang, phục kích dưới chân núi để bắn voọc lấy thịt nấu giả cầy và dùng xương nấu cao vì chiều nào đàn voọc cũng về hang trú ngụ, nên từ trưa, trèo lên vách đá, chọn điểm phục kích, khoảng 5 giờ chiều thì đàn voọc ríu rít kéo nhau về. Chúng chuyền cành trên vách đá làm náo động cả khu rừng, một con voọc trúng đạn rơi xuống sườn núi thì từ phía con voọc rơi xuống, cây cối xao động, nhân chứng rùng mình khi thấy cọp xám to như bò, cắn con voọc trên miệng, phốc một cái, con cọp biến mất trong cánh rừng rậm rạp, nhân chứng chờn chợn, không dám đuổi theo con hổ. Hôm sau, mò vào rừng lần theo dấu chân hổ thì thấy trong khe núi cách Lũng Chuột độ 500m, dấu tích máu me, lông lá và vài mẩu xương voọc vẫn còn đó. Con cọp đã tha xác con voọc đến địa điểm đó và ăn sạch, con voọc nặng độ 10kg, nên chỉ đủ một bữa cho hổ xám.
Một tường trình khác tại thung lũng Lũng Chuột, trong khu rừng phòng hộ thuộc bản Nà Tông (Thượng Lâm, Lâm Bình, Tuyên Quang), đã diễn ra câu chuyện về cuộc chiến giữa một người và con cọp xám rất lớn, trước sự chứng kiến của nhiều người. Một lần có con lợn nặng chừng 70kg đang phá nương, bị phục kích bắn. Phát súng trúng đầu khiến lợn chết tại chỗ. Lợn vừa gục xuống, khói súng vừa tan, thì con cọp xám rất lớn xộc đến quắp con lợn. Một người dân tiếp tục giương súng bắn hổ. Thế nhưng, phát súng này xịt liền bỏ súng, vác dao xông vào chém hổ. Cú chém rất mạnh vào lưng, nhưng dường như con hổ chẳng việc gì, nó quay lại giương tay tát một cái rách da mặt người đó, mấy người làm nương, nghe tiếng súng, tiếng hổ gầm thì kéo đến xem, nhìn thấy đánh nhau với hổ, nhưng không ai dám đến gần, vì con hổ to quá. Mặc dù máu me đầm đìa mặt, thấm đỏ vai áo, nhưng vẫn vác dao tiếp tục xông đến. Tuy nhiên, con hổ quắp lợn chạy tót vào rừng
Ở ngôi làng bên bờ sông Lô, thôn Việt Hương (xã Thái Bình, huyện Yên Sơn, Tuyên Quang) có một câu chuyện rùng rợn về cọp thọt chân khổng lồ, đã ăn thịt nhiều người, có người trong làng Việt Hương bị con cọp thọt tấn công kinh hoàng, một nam nạn nhân lên nương vào sáng sớm và bất ngờ bị con cọp vồ. Hổ thường bắt người lúc nhập nhoạng tối và sáng sớm, nên mọi người không dám lên nương, vào rừng sáng sớm và thường về nhà trước khi mặt trời lặn. Hổ xám thường trèo qua dãy núi về xã Thái Bình. Hôm đó, khi trời mờ sương, đang phát nương, thì con cọp thọt xông ra gầm gừ, rồi nhảy xổ vào tát vào nạn nhân, nạn nhân liên tiếp tránh cú tát của nó, rồi vùng dao chém tới tấp về phía con cọp.
Con cọp trúng mấy nhát dao, song càng bị thương nó càng hăng máu, liên tiếp giương móng vuốt vả về phía nạn nhân. Nghe tiếng cọp gầm, người dân cùng bộ đội vác súng chạy về phía nương sắn. Khi mọi người đến, thì thấy đang đánh nhau với cọp, toàn thân bê bết máu. Nghe tiếng súng nổ, con cọp chạy tót vào rừng, biến mất hút. Con cọp tát, cào khiến da thịt tơi tả, da lột nhiều chỗ, toàn thân choe choét máu me, nhiều thầy lang trong vùng đến đắp thuốc, cứu chữa, nhưng vết hổ cào rất độc, khiến thịt thối, dòi bọ lổm ngổm bò trong da. Khoảng nửa tháng sau thì nạn nhân chết, người nhà phải đào mộ rất sâu, vùi xác ông xuống, rồi đắp đá dày, cắm nhiều cọc nhọn, để hổ không moi xác lên báo thù
Tại khe núi hổ xám thường về bắt người, loài hổ biết báo thù. Nếu ai tấn công nó, thì nó sẽ nhớ dai, thù lâu và tìm cách sát hại. Nếu ai là kẻ thù của nó, thì dù chết rồi, nó vẫn moi xác lên ăn, chuyện hổ moi xác người lên ăn, thì xảy ra thường xuyên ở vùng Yên Sơn ngày xưa. Do người dân chôn xác khá sơ sài, chỉ bó chiếu rồi vùi xuống đất, chứ không đóng áo quan. Khoái khẩu của hổ là thịt thối, nên chúng thường tìm cách quật mộ moi xác người lên ăn. Nhiều gia đình bị mất xác người thân vì chôn sơ sài, hổ thường mò về nghĩa địa, và thấy có đất mới đắp, là chúng biết mộ mới, liền đào lên ăn xác, vì thế, người dân vùng Yên Sơn thời điểm đó phải đào huyệt rất sâu, rồi đắp nhiều đá tảng lớn bên trên, tránh việc hổ ăn mất xác
Tại vùng Tuyên Quang, đường mòn qua xã Thái Bình cũng là con đường hành quân lên Điện Biên có những câu chuyện về hổ ăn thịt người, ngay cả bộ đội cũng bị hổ vồ ăn thịt. Hổ thường núp bên đường mòn rình mồi để vồ. Nếu gặp đông người thì nó bỏ đi, thấy một người là nó xông ra chụp. Có nạn nhân bị hổ xám cắn rách chân. Trong làng Việt Hương có 4 bộ đội trong giữ kho quân lương nhưng, vào năm 1957, một bộ đội, không rõ người ở đâu, đã bị con hổ thọt vồ, tha vào rừng mất xác. Những người còn lại cùng dân quân vào rừng truy tìm mà không thấy xác, chỉ thấy dấu chân con hổ thọt và dấu máu. Tin hổ thọt khổng lồ ăn thịt nhiều người dân, bắt cả bộ đội để ăn thịt lan truyền rộng rãi. Để bắt nó người ta đặt bẫy ở khắp nơi, các đường đi lối lại trong rừng đều giăng bẫy, ở mỗi cạm beo, đều nhốt một con chó làm mồi. Cọp thấy chó xông đến quắp, sẽ dính bẫy.
Vào một buổi sáng sớm có người bị đánh thức bởi tiếng hùm gầm vang động cả núi rừng, họ chưa bao giờ nghe tiếng hùm kêu to như thế, rồi tiếng la hét đã tóm được hùm lớn, thấy mấy ông thợ diệt hùm trói nghiến 4 chân con hùm, chính là con hùm thọt. Con hùm này đã bị dính bẫy. Con hùm to như con bò, dài ngoẵng, lông vàng xám, một chân sau của nó teo lại, nhỏ hơn các chân khác. Sau khi tóm được con cọp thọt khổng lồ, thì ở làng Việt Hương không ai bị cọp ăn thịt nữa. Thi thoảng cọp vẫn từ đại ngàn hoang rậm Trung Sơn mò về bắt trộm trâu bò của dân, nhưng không dám bắt người vì loài mãnh chúa rừng xanh đã biết sợ con người.

Thần hổ xám

Ở miền Trung Việt Nam còn đồn về câu chuyện Thần hổ xám ăn thịt người ở Thanh Hóa hay còn gọi là Thần hổ xám Thanh Hóa hay hổ khổng lồ là một huyền thoại về oai linh thần hổ ở vùng Thạch Thành thuộc tỉnh Thanh Hóa. Nó đã tạo nên Cuộc tàn sát người khắp xứ Thanh của hổ xám khổng lồ, đặc biệt là những vụ việc tấn công và ăn thịt người của nó thường xuyên nhắm vào những người trong gia tộc họ Đinh qua nhiều thế hệ trong vùng này, những câu chuyện kể lại có nhiều yếu tố thêu dệt của những người dân địa phương.
Câu chuyện về thần hổ ăn thịt người ở Thạch Thành là chất liệu để nhà văn Đái Đức Tuấn (bút danh Tchya) viết ra cuốn truyện liêu trai Thần Hổ đầy hấp dẫn và Ai hát giữa rừng khuya. Chuyện Ai hát giữa rừng khuya viết về những con ma trành, là người bị hổ ăn thịt mà biến thành. Chuyện Thần Hổ nói về sự trả thù khủng khiếp của con hổ xám khổng lồ với gia tộc họ Đèo, bởi tổ tiên gia tộc lớn nhất vùng Thạch Thành này đã lỡ tay xúc phạm thần hổ. Cách trả thù của hổ ứng với cách của tổ tiên họ Đèo đã làm với hổ. Nghĩa là người nào của nhà họ Đèo đã bị hổ bắt thì cũng bị móc mất đôi mắt và bị cắn mất hai hòn ngọc hành để phải tuyệt đường sinh dục, truyền giống.

Mô tả

Theo những truyền thuyết của người Mường vùng Thạch Thành, thì trước kia trong đại ngàn Thành Yên có rất nhiều hổ sinh sống nhưng trong đó có một con hổ thành tinh, hay còn gọi là hổ thần, là chúa tể của loài hổ, nó là vị chỉ huy tối cao, là thủ lĩnh của khu rừng này và thường xuyên gây ra những vụ tàn sát người ghê gớm, những người dân địa phương thường tổ chức săn hổ nhưng chỉ săn được những con hổ thườngvà cho rằng chúng chỉ là lính, là tay sai của thần hổ xám. Thần hổ xám là chúa của các loài hổ, nó hiệu lệnh bầy hổ tìm mọi cách giết hại dòng họ Đinh ở đất Thành Yên để trả thù vì sự kiện một người thợ săn trong gia đình này bắn chột một mắt của nó. Nó chỉ tìm sơ hở là bắt người trong gia đình họ Đinh ăn thịt.
Đây là một con hổ khổng lồ, thân to như bò, dài tới 4 mét lông xám, con hổ này có màu lông xám xịt, to lớn, dữ dằn, thân nó to lớn bằng con bò đực, dài bằng cả cây sào. Nó to gấp rưỡi, thậm chí gấp đôi hổ đồng loại, thân nó dài khoảng hơn 4 mét, mình to như con trâu, nó có bộ da vằn nhưng màu xám hơn, chứ không vàng như hổ bình thường. Hai mắt hổ thần đỏ lòm như cục than nóng rẫy lúc ban đêm. Khi nhìn vào nạn nhân ánh mắt đỏ rực, nhìn như thôi miên với ánh mắt rực lửa căm hận. Nó có vuốt dài và sắc như dao chọc tiết lợn, người ta mô tả rằng con hổ này vả một cái, nửa thân cây cổ thụ toác ra, nên nếu con người trúng cú tát của nó, thì sẽ rơi đầu mất mạng. Nó dùng đôi tay khỏe như thép, móng vuốt như dao vả vào thân cây roang roác, khiến cây cổ thụ rung lên bần bật hay nó vả vào thân cây sú khiến thân cây toác ra.
Ngoài ra, móng vuốt và răng loài hổ xám thành tinh rất độc, nên chỉ cần cào xước da người, nếu không được giải độc, thì sẽ mất mạng. Khi nó há miệng ngáp một cái, mà miệng rộng tưởng như đến ngót một mét. Mùi hôi từ cái ngáp của nó xộc ra, người ta mô tả một cách thậm xưng rằng nó chỉ cần đớp một cái con dê mất hút trong miệng, chỉ còn lại cái chân dê, hay như có thợ săn kể lại một cảnh tượng khủng khiếp ngay cả con trâu mồi bị cột lại, con cọp khổng lồ nhảy xổ từ rừng ra, con trâu rống lên thảm thiết, tìm cách thoát thân nhưng bị sợi thừng chắc giữ lại. Con cọp quan sát tứ phía, rồi tiến đến đớp thẳng vào họng trâu. Da loài trâu dày và dai, nhưng cú đớp mạnh khiến họng trâu đứt toác, máu phun ồng ộc. Hạ sát con trâu rồi, con hổ xám chúi đầu xé bụng, moi bộ lòng ra ăn.
Tiếng kêu của nó trầm, đục, sâu, lại vọng cả trăm dặm, khiến ai nghe thấy cũng bủn rủn tay chân, mất hết sinh lực, những người thợ săn kẻ rằng khi cả cánh rừng đang náo nhiệt bởi tiếng kêu hót của các loài, mà bỗng im bặt, thì hổ đã xuất hiện, oai linh của loài vật này khiến các loài phải kinh sợ, khiếp đảm, mà im re. Hàng đêm, con hổ xám khổng lồ vẫn lượn lờ ở những cánh rừng quanh thung lũng gầm lên như sấm, khiến không ai ngủ được với những tiếng “à ưm” hay “à uồm” của loài hổ vẫn vang lên đêm đêm từ phía rừng già và sau tiếng “à uồm” trầm đục đặc trưng của con hổ xám khổng lồ, là tiếng “à ưm” của bầy hổ lâu la tiếng “à uồm” trầm đục vang động rất lớn, sau đó là hàng loạt tiếng “à ưm” vang dậy từ trong rừng. Dàn âm thanh kinh hãi của bầy hổ khiến tất thảy mọi người đều dựng tóc gáy, cảm giác như mất hết sinh lực. Trong đêm tối, trong rừng, thần hổ xám gọi lâu la của chúng kéo đến rất đông, đến cả trăm con Ngoài tiếng gầm như sấm rung, Thần hổ xám có biệt tài kêu giống các con vật. Có lúc nó kêu “uôm uôm” như tiếng ếch, có lúc nó tác như con nai, hoặc gáy như gà rừng. Nó tìm cách dụ các con vật đến để ăn thịt, dụ cả con người đến để quắp đi.
Một điểm đặc biệt là đôi tai của nó rất to, lúc nào cũng vểnh lên để lắng nghe thiên hạ bàn tán về nó. Người ta cho rằng con cọp thành tinh ở cánh rừng Thạch Thành là loài “thiên lý nhĩ”, tức là nó có thể nghe được ngàn dặm, nên cúng tế ở đâu nó cũng biết để tìm đến thưởng thức đồ dâng, vì sợ “thiên lý nhĩ” của con cọp thành tinh này, mà chẳng ai dám mạo phạm, nói xấu hổ thần, bởi người bản xứ tin rằng, hễ nói xấu, thì hổ thần ắt xuất hiện ăn thịt. Đặc biệt, trong lỗ tai ấy có hơn 100 vết đỏ như nốt ruồi son, chứng tỏ nó đã ăn thịt hơn 100 người. Truyền thuyết của người Mường kể rằng, loài hổ hễ ăn thịt một người, thì trên tai sẽ có một vết đỏ. Mỗi vết đỏ tượng trưng cho một linh hồn. Những linh hồn bị con hổ ăn thịt sẽ đi theo nó, chịu sự sai khiến của nó. Khi trên tai loài hổ đã có 100 vết đỏ, thì con hổ đó đã thành tinh. Khi hổ đã thành tinh, thì màu lông vàng sặc sỡ đặc trưng của loài hổ sẽ biến thành màu xám xịt, nhìn rất hung dữ, ghê rợn. Đó cũng chính là lúc nó trở thành chúa các loài hổ trong rừng, thần hổ thường có số lượng nốt đỏ trên tai ứng với số người mà nó ăn thịt và màu lông của nó xám hơn, mắt đỏ hơn, thân thể lực lưỡng hơn.
Hổ ăn thịt người thường nhìn trăng, mặc dù có thể giết nhiều người một lúc, nhưng nó lại ăn làm nhiều lần. Vào những ngày trăng tròn (ngày rằm), thì nó sẽ ăn phần giữa cơ thể. Đầu tháng thì nó ăn đầu người. Cuối tháng thì ăn chân. Khi đó đang là giữa tháng, nó xé bụng, phanh ngực ăn phần nội tạng, ăn không hết, nó bỏ đi, khi nào đói tiếp tục quay lại ăn. Hổ rất thích ăn xác thối. Khi cắn chết ai, nó thường tha vào rừng để ăn thịt. Khi ăn thịt người, nó thường nhìn trăng. Nếu là trăng đầu tháng, nó ăn đầu, giữa tháng ăn phần bụng và cuối tháng ăn phần chân. Ăn no, nó giấu xác để hôm sau tìm đến ăn tiếp. Xác người càng thối, nó càng khoái khẩu. Vì thế, nếu con mồi bị cướp, đem chôn, nó sẽ tìm cách bới lên để ăn tiếp Hổ ăn thịt ai, thì người đó biến thành ma trành, không siêu thoát được. Chỉ có cách giết hổ, thì những ma trành bị hổ ăn thịt mới được đầu thai.
Cũng theo truyền thuyết ở xứ Mường nơi miền tây Thanh Hóa này, hổ thành tinh có thể sống vài trăm tuổi. Nó ăn hết con trâu một lúc, nhưng cũng có thể ẩn trong hang đá vài năm không cần ăn. Trong tâm thức của người Mường, những con hổ đã ăn thịt trên 100 người, thì nó đã thành tinh và người Mường gọi nó là hổ thần. Người Mường còn tin rằng nó sống lâu ngàn tuổi và có thể biến hóa khôn lường. Con hổ xám này rất ác, giống hổ tật nguyền lại thường ác hơn. Nó thường phục ở những con đường mòn gần bản, nơi con người hay đi lại, rồi ào ào chụp lấy, trút mọi oán hờn lên thân thể người vô tội. Cứ vài ngày, nó lại mò về bản vồ một người. Ăn thịt không hết, nó cào cấu, xé nát thân thể, moi lòng xả ruột rất thương tâm. Thậm chí, ăn thịt người no rồi, gặp người nữa, nó lại tấn công giết chết, hành hạ xác chết cho bấy thịt tan xương, cho hả dạ rồi mới bỏ đi. Nó làm thế là để lại dấu hiệu cho loài người biết rằng nó đang báo thù loài người. Con hổ xám thành tinh này là hổ thần, nó đi lại hàng đêm quanh nhà nhưng điều đặc biệt là không bao giờ nó dính bẫy, sáng ra, đi kiểm tra quanh nhà, thấy những vết chân hổ to bằng miệng bát tô và mặc dù tiếng gầm của nó như sấm, nhưng khi thợ săn vào rừng, thì lại chẳng thấy bóng dáng nó.
Loài hổ có mùi rất hôi. Nó xuất hiện ở chỗ nào, lập tức xung quanh khu vực rất hôi hám. Nhiều chỗ nó đi qua, người thính mũi, đến hôm sau vẫn còn thấy mùi hôi đặc trưng của hổ. Giống hổ tinh mắt, nhưng lại thính mũi. Vì thế, phải phục kích nó ở xuôi chiều gió, để mùi cơ thể người không bay đến mũi nó, mà chính mùi hôi nồng nặc của nó sẽ đánh thức thợ săn. Ở vùng rừng thẳm, người ta cho rằng con hổ bị thương sẽ biến thành con hổ dữ, hay bắt người. Hổ thương càng nặng thì càng dữ dằn. Đặc biệt, nếu hổ bị thương bởi con người, thì cả đời nó sẽ tìm cách ăn thịt người. Khi đã ăn thịt người quen mùi, nó không ăn thứ gì khác ngoài con người. Hổ là loài nhớ dai, thù lâu, nên nó sẽ trả thù đến tận cùng, đến tàn khốc.

Biến hóa

Nhiều người còn khẳng định rằng, khi trốn vào trong rừng, thần hổ biến thành một ông già. Vì nó bị chột mắt, nên ông già này cũng chột. Xung quanh hổ thần, còn có một câu chuyện vừa kinh dị vừa lãng mạn là ma trành. Ma trành chính là linh hồn những người bị thần hổ ăn thịt. Những người bị hổ ăn thịt thường chết một cách tàn khốc, oan ức, nên linh hồn không siêu thoát được, cứ luẩn quẩn trong rừng, hoặc đi theo con hổ và bị nó sai khiến làm những việc nhũng nhiễu dân gian. Với người dân ở vùng đất này, thần hổ vẫn là một thứ gì đó ám ảnh khủng khiếp với cuộc sống của họ.
Con hổ này biết biến hóa, lúc nó thành hổ, lúc thành cụ già râu dài chột mắt. Việc con hổ biến thành cụ già chột mắt chỉ là lời đồn, có thể do nhìn gà hóa cuốc mà suy diễn ra, nhưng con hổ xám khổng lồ, chột một mắt, ăn thịt không biết bao nhiêu người là có thật, gây sợ hãi cho toàn bộ dân cư Thạch Thành và những vùng lân cận. Có câu chuyện khi một người thợ săn ngắm trúng con mắt đỏ như cục than của thần hổ xám, thì phát hiện nghe thấy tiếng cười rúc rích, rõ ràng là tiếng con gái có một đàn con gái, thân thể trắng muốt, quấn những tấm vải trắng mỏng manh đi lên từ dưới vũng nước, đến bên thần hổ xám, đó chính là ma trành. Lời đồn của dân gian rằng, khi hổ ăn thịt người, thì người đó biến thành ma trành, hay còn gọi là hổ trành. Những người con gái này bị hổ ăn thịt, bị biến thành ma, không siêu thoát được, mà tiếp tục phải đi theo thần hổ để hầu hạ.
Khi những nữ ma trành như những bóng trắng thướt tha di chuyển đến cạnh thần hổ, thì thần hổ xám đã biến thành một cụ già, râu tóc bạc phơ, chột một mắt. Điều kỳ dị là con mắt vẫn đỏ rực. Đầu hổ biến thành đầu người, hai chân trước biến thành tay, hai chân sau biến thành chân, ngồi trên tảng đá, nhưng phần lưng vẫn vằn vện màu xám của hổ. Mấy con ma trành đến bên thần hổ hầu hạ ông cụ. Con thì vạch lưng bắt chấy, con thì bóp vai, con vuốt râu trêu đùa thần hổ. Thời gian đó, người dân Thạch Thành vẫn đồn rằng, vào những ngày rằm mùa hạ, khí trời nóng nực, trăng sáng, quang cảnh lặng lẽ âm thầm, thì thần hổ xám sẽ hiện ra hình người để đùa giỡn với ma trành. Con hổ đã thành tinh, đã thành thần hổ, vô cùng khôn ngoan, nên nhiều thợ săn đã mất mạng mà vẫn không giết được nó
Hổ xám khổng lồ đã ăn thịt vô số lương dân, mà theo lời đồn, thì trên tai của nó có hơn 100 nốt đỏ, bởi cứ ăn thịt một người, thì lại có một nốt đỏ mọc trên tai. Người Mường nơi đây cũng tin rằng, khi bị hổ ăn thịt, thì linh hồn người đó quẩn quanh bên con hổ, biến thành ma trành oan trái lẩn khuất trong rừng, phục dịch hổ và chịu sự sai khiến của nó. Có thợ săn vào rừng bắn thú, khi đến gần khu vực đó, nghe thấy tiếng hát của người con gái, nhưng đến gần thì chẳng thấy ai. Cất tiếng gọi, thì tiếng hát im bặt chị gái ông bị hổ dữ ăn thịt. Thần hổ xám không chỉ biến thành cụ già, mà còn biến cả thành rắn hổ khổng lồ để cắn chết người. Thần hổ xám không chỉ ăn thịt người, cắn chết người, mà còn có cả phép thuật khiến gia đình người ta điêu đứng, người chết bệnh, người chết trẻ, người tai biến chết, rồi bản thân ông cũng mù lòa… Nhiều người tin rằng, hổ xám đã biến thành rắn hổ chúa. hổ chúa là do thần hổ xám hóa thành, nên giết hổ chúa thì chỉ giết được thân xác hổ chúa, còn linh hồn hổ xám thì không giết nổi.

Tâm niệm

Từ nhiều năm, những bản làng người Mường ở miền tây Thanh Hóa, kéo dài từ vùng Thạch Thành lên đến Quan Hóa, Mường Lát, ngoài việc thờ cúng tổ tiên, thần rừng, thần núi, thì họ còn cúng Ông Hổ. Người Mường ở vùng này ngoài việc tôn trọng thần rừng, thần núi, thì sợ thần hổ, không dám vào rừng lấy que củi, và không chặt phá rừng. Người dân địa phương quan niệm rằng, rừng là chốn hổ thần ở, nên không ai dám kinh động. Chỉ có thợ săn, bất chấp tính mạng mới dám mò vào rừng. Nhưng những người vào rừng ăn cắp của rừng, đều chẳng ra sao, không nghèo đói thì cũng gặp tai họa là do thần hổ trừng phạt. Dù có quan điểm coi hổ là kẻ thù truyền kiếp vì đã có nhiều người trong dòng họ bị hổ ăn thịt, nhiều người dù có mối thâm thù với họ hàng nhà hổ, nhưng vẫn phải thờ hổ trong miếu, những mong loài hổ sẽ tha mạng cho con cháu hay bị hổ ăn thịt. Những câu chuyện kinh dị về hổ thần đã ám ảnh cuộc sống của người dân đến mức họ chẳng dám đặt chân vào rừng, hoặc có đi vào thì cũng rón rén. Trong truyện Thần Hổ của nhà văn Đái Đức Tuấn, cũng mô tả rằng, người Mường vùng Thạch Thành tin rằng, khi ai đó bị hổ ăn thịt, sẽ biến thành ma trành vất vưởng ở nhân dân. Ma trành thường dẫn dụ người sống để hổ ăn thịt, thì mới được siêu thoát. Vì nỗi sợ mơ hồ ấy, mà người dân không dám đến những nơi có người bị hổ vồ
Truyền thuyết người Mường kể rằng, người Mường đến định cư ở vùng Thạch Thành này đã mấy trăm năm. Khi đó, vùng đất này chỉ có rừng già, khỉ vượn và là lãnh địa của cọp, người Mường nơi đây đã xâm phạm đến lãnh địa tôn nghiêm của cọp, nên cọp mới báo thù mà giết hại nhiều người, từ xưa đến nay, một số họ tộc người Mường ở vùng đất này vẫn thờ một con cọp, mà trong suy nghĩ của họ, nó là con cọp đã thành tinh. Nhiều gia đình xưa kia còn kinh sợ đến nỗi đặt hương án để thờ con hổ đó với niềm tin rằng, hễ thờ nó, nó sẽ không làm hại, thậm chí còn phù hộ cho làm ăn, cày cấy được phát đạt, dễ dàng. Trước kia mỗi năm 4 lần, đủ 4 mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông, các bản làng người Mường đều phải sắm trâu, bò, hoặc ít nhất cũng phải là dê, lợn, đem vào rừng cúng tế. Họ dựng ban thờ bằng tre, cắt tiết mổ gà, bày cả xôi thịt, rượu ngon cúng bái.
Thầy cúng làm xong phận sự, thì lễ vật là trâu, bò, dê, lợn sẽ được cột vào gốc cây, rồi mọi người kéo về làng. Chiều xuống, cả làng cửa đóng then cài, đèn đuốc tắt hết. Từ cánh rừng nơi bày lễ cúng bái, tiếng “à ừm” vang lên từ cánh rừng hoang thẳm, tĩnh mịch, khiến tất thảy đều hãi sởn da gà. Tiếng trâu, bò rống thảm thiết rồi tắt lịm sau một cú đớp rung chuyển núi rừng. Sớm hôm sau, dân bản kéo vào rừng, chỉ thấy còn cặp sừng trâu, bò, hoặc vài mẩu xương lợn. Hổ thành tinh đã về thưởng thức lễ vật. Năm nào dân bản cúng bái đầy đủ, thì không có ai mất mạng, còn không cúng thần hổ, thì mạng người phải thế. Thậm chí, người dân còn đồn rằng, năm nào không cúng hổ thần, mùa màng sẽ thất bát, lúa trồng chẳng thành hạt, cây cối chẳng chịu trổ hoa. Nhắc đến hổ xám, tất thảy mọi người đều sợ hãi, kính cẩn.