Khánh Vĩnh

Hành chính

Huyện Khánh Vĩnh có 14 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Khánh Vĩnh (huyện lỵ) và 13 xã: Cầu Bà, Giang Ly, Khánh Bình, Khánh Đông, Khánh Hiệp, Khánh Nam, Khánh Phú, Khánh Thành, Khánh Thượng, Khánh Trung, Liên Sang, Sơn Thái, Sông Cầu.

Địa hình

Khánh Vĩnh có địa hình chủ yếu là đồi núi và phân thành 2 khu vực chính. Khu vực phía Đông, dọc theo lưu vực các phụ lưu của sông Cái chủ yếu là các đồi thấp, khu vực phía tây và phía Nam chủ yếu là các núi cao với nhiều đỉnh núi cao từ 1500  m đến trên 2000  m, trong đó có Đỉnh Hòn Giao (2062  m) là đỉnh núi cao nhất tỉnh Khánh Hòa. Do nằm ở thượng nguồn của sông Cái Nha Trang, huyện Khánh Vĩnh có mật độ sông suối cao hơn so với các huyện khác trong tỉnh, Mật độ sông suối bình quân là 0,65 km/km². Hầu hết sông suối đều xuất phát từ các dãy núi cao ở phía Nam, Tây và Bắc rồi tập trung về sông Thác Ngựa và sông Chò chảy về sông Cái Nha Trang
Tài nguyên khoáng sản của Khánh Vĩnh chủ yếu gồm thiếc, cao lanh... và các loại gỗ quý hiếm. Khánh Vĩnh có 87.198,99 ha đất rừng. Độ che phủ thường xuyên chiếm 75% diện tích tự nhiên của huyện với tổng trữ lượng gỗ lên đến 10 triệu m3, trong đó khoảng 9 triệu m3 tập trung ở rừng rậm và rừng trung bình.

Kinh tế

Khánh Vĩnh là một trong 2 huyện nghèo nhất của tỉnh Khánh Hòa. GDP bình quân đầu người của huyện chỉ đạt 10,25 triệu đồng/người chỉ bằng 1/4 GDP bình quân của toàn tỉnh. Tỉ lệ hộ nghèo theo chuẩn mới của tỉnh đến cuối năm 2012 giảm còn 26%. Cơ cấu giá trị sản xuất các ngành kinh tế có khuyng hướng giảm nhanh tỷ trọng Nông nghiệp và tăng tỷ trong Công nghiệp và dịch vụ. Trong đó dịch vụ là ngành có mức tăng mạnh nhất. Năm 2010, Tỷ trọng nông – lâm – thuỷ sản chiếm 44,36%, công nghiệp – xây dựng chiếm 27,77% và Tỷ trọng dịch vụ là 27,87%.
Nông nghiệp Khánh Vĩnh là ngành có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế của huyện. Ngành Trồng trọt trong các năm qua phát triển ổn định, sản xuất tập trung vào các cây lương thực như lúa, ngô; cây công nghiệp ngắn ngày như mía, khoai mì. Ngoài ra huyện cũng trồng các loại rau phục vụ cho thị trường trong tỉnh. Về chăn nuôi, tổng đàn gia súc, gia cầm toàn huyện năm 2010 là 49.870 con, Chăn nuôi tập trung phát triển chủ yếu vào các đàn Bò, Lợn và gia cầm. Trâu, Dê và Cừu chỉ có số lượng nhỏ và không phải thế mạnh của huyện. Tổng sản lượng thịt các loại năm 2010 là 520,24 tấn. Lao động trong lĩnh vực nông nghiệp của Khánh Vĩnh năm 2010 là 13.222. Trong 10 năm từ 2000 đến 2010, tỷ trọng lao động nông nghiệp của huyện đã giảm từ 84.8% xuống chỉ còn 71.53% nhưng vẫn chiếm một tỷ trọng cao trong cơ cấu lao động của huyện.

Lịch sử

Khánh Vĩnh là huyện mới của tỉnh Khánh Hòa được tách ra từ huyện Diên Khánh cũ theo quyết định số 189 HĐBT ngày 27 tháng 6 năm 1985 của Hội đồng Bộ trưởng. Trong chiến tranh Việt Nam, Khánh Vĩnh là căn cứ địa cách mạng của Khánh Hòa với các địa danh quan trọng như sân bay dã chiến Hòn Xã, Hòn Nhạn, Soi Mít, Hòn Dù, buôn Gia Lê, Hòn Bà và căn cứ lịch sử Hòn Dữ.
Huyện Khánh Vĩnh khi mới tách ra gồm có 7 xã: Khánh Bình, Khánh Lê, Khánh Minh, Khánh Phú, Khánh Thành, Khánh Thượng, Khánh Vinh.
Ngày 13-9-1985, chia xã Khánh Lê thành 4 xã lấy tên là xã Sơn Thái, xã Giang Ly, xã Liên Sang và xã Cầu Bà; chia xã Khánh Minh thành 2 xã lấy tên là xã Khánh Nam và xã Khánh Trung; chia xã Khánh Bình thành 3 xã lấy tên là xã Khánh Bình, xã Khánh Hiệp và xã Khánh Đông.
Ngày 27-6-1989, chuyển xã Khánh Vinh thành thị trấn Khánh Vĩnh - thị trấn huyện lị huyện Khánh Vĩnh.
Ngày 9-12-1998, chia xã Khánh Phú thành 2 xã: Khánh Phú và Sông Cầu.