Armand Jean du Plessis de Richelieu

Thiếu thời

Ông sinh ra tại Paris, là người con thứ tư trong gia đình năm anh chị em và đứa con trai nhỏ nhất trong ba anh em. Từ thuở nhỏ, ông là một đứa trẻ gầy gò và luôn phải hứng chịu các cơn sốt tai quái trong suốt cuộc đời sau này. Mặc dù gia đình ông chỉ thuộc về dòng dõi quý tộc nhỏ ở Poitou, nhưng cha ông, François du Plessis, seigneur de Richelieu, vẫn thăng tiến trở thành trọng thần trong triều đình, từ một người lính và phụ tá của vua Henri IV sau được phong làm quan Đại Thái thú của Pháp;. Mẹ ông là bà Susanne de La Porte, con gái của một luật sư có tiếng ở Nghị viện Paris Khi ông lên năm tuổi, cha ông mất trong chiến tranh tôn giáo Pháp, Sự mất mát này cũng khiến cho gia đình ông lâm vào cảnh nợ nần không lâu sau đó; bất chấp những sự giúp đỡ từ hoàng gia, gia đình ông vẫn không thể tránh khỏi các khó khăn về tài chính. Vào năm chín tuổi, cậu bé Richelieu được gửi tới Trường Đại học Navarre ở Paris để học triết học. Sau đó, người ta bắt đầu dạy quân sự cho ông. Cho tới thời điểm này, cuộc đời của ông có vẻ đi theo con đường tương tự như những bước điển hình của một sĩ quan đương thời. Vào năm 1605, khi 20 tuổi, ông được Theodore de Mayerne chữa bệnh lậu. Do cha của Richelieu từng tham gia chiến tranh tôn giáo, gia đình ông được Quốc vương Henri III giao Giáo phận Luçon cho cai quản.

Trở thành Giám mục Luçon

Năm 1604, người anh trai của ông ốm chết. Người anh này vốn là giám mục của xứ Luçon. Không muốn để mất đi lợi lộc từ mảnh đất này, mẹ của Richelieu đã quyềt định ông sẽ bỏ con đường hiện nay, đi học thần học để thay thế người anh đã chết mà làm Giám mục xứ Luçon.
Học thần học, triết học, luật và chính trị, Richelieu đã tỏ ra một năng khiếu thiên bẩm bởi những lập luận vô cùng sắc bén khiến cho nhiều người phải thán phục. Truyện kể rằng, ông đã viết thư đến Hoàng đế Henry IV của Pháp để xin nhà vua viết thư cho giáo hoàng bổ nhiệm mình làm giám mục xứ Luçon, lời văn đầy tính thuyết phục của người thanh niên đã thuyết phục vị hoàng đế gửi thư đến giáo hoàng. Nhưng do lúc đó ông chưa đủ tuổi để tấn phong giám mục, cho nên Henry IV đã nghe theo ông khai gian tuổi. Và trong lễ gia phong tại Roma năm 1607 (lúc đó ông mới 22 tuổi), ông vẫn giấu kín việc này, mãi đến khi thụ phong, ông mới quỳ xuống và xin Giáo hoàng Paul V (1605-1621) tha cho tội khai gian. Lúc đấy sự việc đã như ván đã đóng thuyền, vị Giáo hoàng khó tính cũng chỉ đành cười mà bỏ qua, kèm theo câu nói với mọi người xung quanh: Con người mồm mép này rồi sẽ vĩ đại.
Trong hội nghị 3 đẳng cấp ở Pháp, trong bối cảnh nước Pháp đang muốn bùng nổ cuộc nội chiến tôn giáo, bằng tài thuyết phục hùng hồn của mình Richelieu đã khiến cho 3 đẳng cấp đều thấy thoả mãn và ký vào hoà ước, làm cho tình hình trở nên êm dịu. Chính nhờ điều này mà ông được Thái hậu Maria di Medicis (mẹ của Louis XIII, vợ của Henry IV, cầm quyền nhiếp chính sau cái chết của chồng) để ý đến. Và con đường vào chính trị của ông đã bắt đầu từ đây, với bàn tay nâng đỡ của vị Thái Hậu đầy quyền lực nhưng hết sức đồng bóng.

Con đường đến đỉnh cao quyền lực

Năm 1614, Richelieu được bổ nhiệm làm đại diện cho hội đồng các đẳng cấp của nước Pháp (États géneraux). Tại đây ông được Thái hậu Medicis bổ nhiệm làm cố vấn cho mình.
Vốn là người Ý, thái hậu Medicis đã mang theo cận thần Concino Concini đến nước Pháp. Sau khi con trai Louis XIII mới 9 tuổi kế vị ngai vàng, Thái Hậu trở thành nhiếp chính nắm hết mọi quyền. Mặc dù năm 1614 khi nhà Vua đã đủ tuổi theo quy định Hoàng gia để nắm quyền, nhưng Thái Hậu và Concini vẫn cố giữ lại mọi quyền hành cho mình.
Do cái nguồn gốc Ý mà lề lối cai trị của họ đã khiến cho dân chúng rất mất lòng. Cuối cùng đại thần Charles de Luynes và nhà vua trẻ đã hợp sức để lật đổ Thái Hậu. Thái Hậu bị cầm tù tại Chateau de blois, còn Concini bị ám sát chết.
Mất đi người bảo hộ, Richelieu bị tước đi mọi chức vụ, và bị lưu đày đến Avignon. Thời gian này được Hồng y Richelieu tả lại trong nhật ký là "quãng thời gian tẻ nhạt, tôi như bị cách ly với thế giới bên ngoài...", khoảng thời gian này ông hầu như chỉ có viết sách và đọc sách.
Năm 1619, Thái hậu lấy lại được quyền hành, dưới sự ủng hộ của các quý tộc, bà rời khỏi Chateau de blois và lên đường về Paris. Trước hoàn cảnh tiên thoái lưỡng nan này, bắt buộc Louis XIII và Charles de Luynes phải nhờ đến Richelieu đi khuyên giải Thái hậu. Ông như là người nối cầu giữa vua và Thái Hậu. Những mối quan hệ đan xen và phức tạp giữa 2 mẹ con đã được Richelieu giải toả một cách tài tình và trọn vẹn. Thái Hậu hoàn toàn được tự do và mối quan hệ mẹ con trở nên rất tốt đẹp. Bây giờ trở ngại duy nhất cho Richelieu đến quyền lực là vị đại thần đầy quyền uy Charles de Luynes.
May mắn cho ông, năm 1621, de Luynes chết đột ngột. Và Richelieu thăng tiến rất nhanh chóng, bởi Thái Hậu đã áp đặt áp lực lên vị Vua nhu nhược bất tài Louis XIII.
Năm 1622, nhà vua đã đề nghị Giáo hoàng Gregory XV (1621-1623) tấn phong chức Hồng y cho Richelieu. Năm 1624 ông được phong hàm Thượng Thư, Quốc vụ khanh đối ngoại, và chỉ 6 tháng sau, dưới sức ép của Thái Hậu, nhà vua đã phải bổ nhiệm Richelieu làm người đứng đầu Nội Các- hay Tể Tướng. Từ đây danh hiệu đầy đủ của ông là Jean Armand du Plessis duc de Richelieu, hay ngắn gọn là Hồng y Tể Tướng Richelieu.
Con đường vươn đến đỉnh cao quyền lực của Richelieu có ảnh hưởng gần như quyết định của Thái Hậu Medicis và khả năng thuyết phục, tài ăn nói của Hồng y. Làm Tể Tướng khi mới 39 tuổi, và nắm quyền lực thật sự của Pháp trong suốt 18 năm, ông được xem như nhân vật quyền lực nhất châu Âu thời đó, thời gian Richelieu tại vị được xem như ảnh hưởng rất mạnh đến toàn châu Âu.