Nguyễn Phúc Miên Hoành

Vĩnh Tường quận vương Nguyễn Phúc Miên Hoành (永祥郡王阮福绵宏, 12 tháng 7 năm 1811 - 23 tháng 11 năm 1835), trước tên là Nguyễn Phúc Thự (阮福曙), là con trai thứ năm của Hoàng đế Minh Mạng, mẹ là Nhất giai Hiền phi Ngô Thị Chính, người huyện Đăng Xương, tỉnh Quảng Trị, con gái quan Chưởng cơ Ngô Văn Sở.
Ông chào đời ngày 12 tháng 7 năm 1811, tức 22 tháng 5 năm Tân Mùi theo Âm lịch khi Minh Mạng còn là hoàng tử dưới trào vua Gia Long, ban đầu tên là Nguyễn Phúc Thự, năm 1823 đổi thành Miên Hoành dựa theo bài thơ Đế hệ thi của Minh Mạng. Khi ông còn trẻ ham thích học tập, đến tuổi mở phủ thì có biết kinh sử qua loa. Tháng 5 năm 1823, ông cùng 4 hoàng tử khác (Miên Tông, Miên Định, Miên Nghi, Miên Áo) được vua cha ban thưởng mỗi người 1 lạng vàng, 20 lạng bạc. Sau định lương bổng mỗi năm tiền 800 quan gạo 600 phương, nhỉnh hơn đãi ngộ của các hoàng tử bé tuổi hơn (từ Miên Thần trở xuống). Khi văn thần Trịnh Hoài Đức chết (1825), ông thay mặt nhà vua đến nhà ông Đức dự tang và tế rượu.
Năm 1830, ông được vua Minh Mạng phong là Vĩnh Tường quận công, mở công phủ ở vùng đất mà nay là phường Phú Cát, thành phố Huế, khuôn viên 700 dặm. Một ngày trước lễ đại khánh (sinh nhật) tứ tuần của nhà vua (1830), Miên Hoành cùng anh là Thọ Xuân công Nguyễn Phúc Miên Định và Phú Bình quận công Nguyễn Phúc Miên Áo chia đến làm lễ cáo ở các miếu và điện Phụng Tiên. Hôm sau lễ Đại khánh, vua sai Miên Định, Miên Hoành chia nhau đi khoản đãi các cụ già 80 tuổi trở lên. Năm 1831, vì trong kinh kỳ ít mưa, vua thân hành ăn chay thì trời giáng mưa xuống. Vua mừng, sai Miên Hoành đem hương và lụa đến đền Long vương làm lễ tạ ơn.
Khoảng tháng 9 năm 1833, tướng Phan Văn Thúy qua đời, Miên Hoành được vua cha cử đi làm lễ ban rượu tế cho ông Thúy và lập đàn ở sông Hương. Nhìn vào thực lục, có thể thấy rằng đãi ngộ của Miên Hoành không hề thua kém Hoàng trưởng tử là Trường Khánh công, tức vua Thiệu Trị sau này.
Tháng 5 năm 1834, vua Minh Mạng đi tuần du tỉnh Quảng Trị, Miên Hoành được đi theo xa giá. Khi nhà vua ngự vào hành cung, sai Miên Hoành hỏi tuổi các cụ già, có năm người hơn 100 tuổi. Vua mừng, sai ban ngân tiền Phi long hạng lớn 5 đồng cho những người 100 tuổi trở lên, 4 đồng cho những người 90 tuổi trở lên, 3 đồng cho những người 80 tuổi trở lên, 2 đồng cho những người 70 tuổi trở lên. Duy người 107 tuổi được đặc cách ban cho 1 đồng kim tiền Phi long hạng lớn. Mùa hạ tháng 5 năm 1835, ông được thay mặt vua cha đi cày tịch điền. Ngày 1 tháng 7 âm lịch cùng năm, nhân gặp nhiều mưa lụt, vua sai Miên Hoành đến lễ ở Thái miếu. Theo lệ cũ hằng năm, hai lễ xuân hưởng và thu hưởng, vua thân đến Thái miếu làm lễ; còn Thế miếu thì sai hoàng tử tế thay. Kỳ thu tế năm đó, vua bị bệnh không tới được, phủ Tôn nhân và bộ Lễ xin tạm quyền làm lễ ở Thế miếu, lầm xin cho Thân công đi tế thay. Nội các cũng làm phiếu y theo. Sau đó, vua phát giác ra, nên đổi thành phái Hoàng tử đi tế. Cũng vì vậy mà các quan bộ Lễ, viên quyền coi Tôn nhân phủ và ấn quan Nội các đều phải bị phạt.
Sử nhà Nguyễn chép rằng hoàng tử Hoành tính vốn hiếu hữu, hiền lành, hoà thuận, cẩn thận, trung hậu và giữ phép tắc, rất được Minh Mạng yêu thương nồng hậu. Từ khi ông mắc bệnh, vua ban cho sâm quế vốn là đồ vua dùng, và sai ngự y tìm nhiều cách điều trị, cuối cùng vẫn không công hiệu. Những ngày cuối cùng của ông vua thường đến tận nơi thăm nom, dỗ bảo ôn tồn, ngày ngày ban cho vàng ngọc để được vui lòng. Đến ngày 23 tháng 11 năm 1835, ông chết, tuổi mới 25. Vua rất đau xót, nghỉ chầu 5 ngày, cho tế một tuần. Sai Thống chế Tôn Thất Bằng trông nom tang lễ. Chuẩn cho bộ Lễ ghi tên người con trưởng là Hồng Hi, đợi đến 15 tuổi cho tập phong làm Vĩnh Tường quận công. Con trai, con gái và vợ lẽ đều được cấp lương gấp đôi, các con trai đợi đến đủ tuổi cũng sẽ phong tước cho. Từ thuộc lại đến bà vú trong phủ, đầy tớ trai gái đều được hằng tháng cho tiền và gạo. Mả táng ở địa phận xã Kim Ngọc. Ngày an táng, lại nghỉ chầu 1 ngày, cho 2 tuần tế.
Sau đó ông được truy tặng hàm Quận vương, ban thụy là Trang Mục. Dựng đền thờ ở xã Vạn Xuân huyện Hương Trà, sau đổi dựng ở Đông Trì, nay là phường Phú Cát, thành phố Huế. Ông có bốn con trai, hai con gái. Con trưởng Hồng Duy tập phong Quận công, sau có tội bị mất tước nhưng rồi khai phục là Phụng quốc lang. Con thứ là Hồng Kỷ được ân phong làm Bình Trạch Đình hầu, sau đổi phong làm Vĩnh Tường hầu. Cháu ông là Ưng Tấn được tập phong làm Kỳ ngoại hầu.