Nhà giả kim (tiểu thuyết)

Tóm tắt cốt truyện

Trong một đoàn người lữ hành, một nhà giả kim thuật lại một câu chuyện mà ông đọc được dọc dường. Đó là một dị bản của truyền  thuyết hoa thủy tiên. Điều độc đáo trong dị bản này là cái hồ nước, nơi Narcissus        rơi xuống và chết, không khóc vì vẻ đẹp của chàng trai, mà bởi vì hồ nước có thể nhìn thấy vẻ đẹp của chính mình phản chiếu trong đôi mắt chàng trai trẻ. Ý này được lấy từ bài thơ ngắn "The Disciple" của Oscar Wilde.
Nhân vật chính là Satigo. Mong muốn của cha mẹ Santigo là muốn cậu trở thành linh mục để mang lại niềm tự hào cho gia đình, nhưng vì ước mơ từ nhỏ của chính mình - đi đây đi đó khắp thế giới, Santigo đã thuyết phục được cha cậu và trở thành một người chăn cừu.
Là người chăn cừu, cậu đã chu du khắp vùng quê Andaluisa, phía nam Tây Ban Nha, trong vài năm, tận hưởng một cuộc sống vô tư lự và phiêu lưu. Trên đường tới một thành phố nhỏ mà một năm trước cậu đã từng tới để bán lông cừu và gặp người con gái của ông chủ tiệm - cô gái mà cậu thầm mến, Santigo có một giấc mơ cậu không thực sự hiểu lặp lại hai lần. Nhớ ra ở Tarifa có một bà thầy bói đoán mộng, Santigo quyết định đi gặp bà lão. Với cái giá là một lời thề, rằng khi tìm được kho tàng của mình ở Kim tự tháp Ai Cập cậu phải chia một phần mười của nó cho bà, song câu giải đáp cậu nhận được từ bà lại không khiến cậu thực sự tin tưởng và hài lòng: hãy đi đến Kim tự tháp Ai Cập… Thế nhưng sự rối rắm về giấc mơ của cậu bé chăn cừu cũng không còn quá xa xôi và rối rắm sau khi cậu gặp một ông lão - Melchizedek, vua của xứ Salem và nhận được chỉ dẫn - dấu hiệu. Cậu bán đi đàn cừu cho một người bạn và đưa cho ông lão sáu con cừu còn lại - một phần mười số cừu của cậu để trả công cho ông lão.  Sau khi nhận được 2 hòn đá - Urim và Thumim từ ông lão, cậu bắt đầu chuyến đi đến Kim tự tháp Ai Cập. Trong vòng một ngày khi vừa đến Moroco, Santigo bị lừa mất hết tiền và mắc kẹt lại tại đó. Mất hết tất cả, Santigo phải làm việc tại một cửa hàng bán pha lê với ý nghĩ Ai Cập chỉ còn là giấc mộng và lên kế hoạch dành dụm tiền trở về Tarifa rồi mua lại đàn cừu.
Sau đó gần một năm, cậu quyết định rời tiệm pha lê vì cậu đã có đủ tiền mua một bầy cừu mới, gấp đôi số cừu cậu bán đi hồi trước. Thế mà Santigo lại không mua một con cừu nào cả mà quyêt định tiếp tục con đường đi tìm kho tàng bí mật ở Kim tự tháp Ai Cập, vì khi thu dọn hành lý cậu một lần nữa nhìn thấy hai hòn đá Urim và Thummim mà cậu nhận được từ vua xứ Salem.
Cậu gia nhập đoàn lữ hành đến một sa mạc nơi gần các kim tự tháp. Trong đoàn người, cậu gặp một anh chàng người Anh - người đã tìm kiếm những nhà giả kim chân chính suốt 20 năm qua. Đoàn người tiến dần về phía ốc đảo. Khi người Anh nọ thử quan sát sa mạc và học ngôn ngữ sa mạc, thì Santigo đọc những cuốn sách của anh ta và học về thuật giả kim.
Khi họ tới ốc đảo, đoàn lữ hành được chào đón, và được khuyên phải dừng bước vì có chiến tranh giữa các bộ tộc phía trước. Ở nơi đây cậu đã cố giúp anh chàng người Anh  tìm một nhà giả kim và cậu gặp được cô gái cậu yêu ngay từ cái nhìn đầu tiên - Fatima. Trong thời gian ở ốc đảo, nhờ vào "dấu hiêu"  mà Santigo đã có thể dự báo trước và giúp bộ tộc tránh được một cuộc tấn công đột ngột vào ốc đảo. Cậu được thưởng rất nhiều tiền vàng, cùng một lời đề nghị trở thành người cố vấn quan trọng cho trưởng tộc. Cũng chính lúc ấy nhà giả kim ở ốc đảo nhận ra rằng ông đã tìm thấy một học trò xuất sắc - Santiago.
Cậu lưỡng lự khi phải rời ốc đảo vì tình yêu với Fatima. Nhà giả kim nói với cậu rằng trái tim cậu ở đâu thì kho báu cũng ở đó, tình yêu thật sự không bao giờ ngăn cản ai theo duổi vận mệnh của mình cả. Sau khi nói chuyện cùng Fatima - người phụ nữ sa mạc sẽ luôn đợi mình, cậu đã rời ốc đảo và lên đường đi tới kim tự tháp cùng nhà giả kim. Tới một vùng sa mạc cai quản bởi những chiến binh hung dữ, để được sống cậu đã "tặng" hết đi số tài sản của mình. Mọi chuyện chưa kết thúc ở đó vì để  lấy lại tự do, trong vòng 3 ngày Santigo phải trổ tài "biến thành gió". Nhờ vào ngôn ngữ của vũ trụ mà mình học được cậu đã trổ tài "biến thành gió" của mình cho những chiến binh và nhận được tự do. Khi quãng đường tới kim tự tháp không còn xa nữa, nhà giả kim từ biệt cậu. Trước khi từ biệt cậu được chứng kiến ông biến chì thành vàng và nhận được 1 phần 4 số vàng.
Đến được kim tự tháp, trong khi đang đào cát để tìm kiếm kho tàng, cậu đụng độ những tên cướp và bị cướp mất số vàng cậu nhận được từ nhà giả kim. Những tên cướp cười lớn khi nghe câu chuyện cậu đã vượt sa mạc để đến kho báu, một tên trong số đó nói rằng ngay tại chỗ này hắn cũng có một giấc mơ về kho tàng tại một nhà thờ ở Tây Ban Nha vào hai năm trước. Cuối cùng Santiago đã lấy được kho tàng, ở ngay nơi mà cậu đã có giấc mơ về kho tàng.

Phong cách

Tiểu thuyết được viết một cách giản dị mang nhiều yếu tố của các câu chuyện thần tiên và các câu chuyện tâm linh, tôn giáo.

Những chuyện tương tự

Cốt truyện được phỏng theo một truyền thuyết Anh The Pedlar of Swaffham (Người bán rong ở Swaffham), nó cũng được sử dụng trong By Night under the Stone Bridge (Trong đêm dưới chân cầu đá) của Leo Peut, hoặc Câu chuyện hai giấc mộng của Jorge Luis Borges.

Bản dịch

O Alquimista được viết bằng tiếng Bồ Đào Nha. Cho đến năm 2004 đã được dịch sang 56 ngôn ngữ, bán được hơn 40 triệu bản tại hơn 150 nước. Đây thực sự là một trong những cuốn sách bán chạy nhất trong mọi thời đại.
Tại Trung Quốc và Úc, cuốn sách đặc biệt được ưa thích. Tờ báo Herald Sun cho sách này vào một trong năm cuốn sách hay bị ăn cắp nhất tại những hiệu sách ở Melbourne.
Tại Việt Nam, cuốn sách được Lê Chu Cầu chuyển ngữ có bản quyền từ bản tiếng Đức của truyện năm 2002, nằm trong "Tủ sách Đông Tây tác phẩm".
Trong lời tựa, Coelho đã giải thích đây là một câu chuyện hình tượng hóa những kinh nghiệm ông có trong cuốn sách Diário de Um Mago (Cuộc hành hương) của mình.