Doraemon tại Việt Nam

Doraemon là series manga Nhật Bản được sáng tác bởi họa sĩ Fujiko F. Fujio dành cho thiếu nhi vào năm 1969. Tác phẩm kể về một chú mèo máy từ thế kỉ 22 với những bảo bối thần kì trở về quá khứ giúp cậu bé Nobita cải thiện cuộc sống. Sau đó tác phẩm được chuyển thể thành anime, trò chơi điện tử, nhạc kịch... và được xuất sang nhiều quốc gia trên thế giới. Vào cuối năm 1992 tác phẩm được ông Nguyễn Thắng Vu mang về Việt Nam và đem đến hiện tượng Doraemon về kỉ lục xuất bản của truyện tranh nước ngoài tại Việt Nam. Được đánh giá là một trong những tác phẩm gắn bó với tuổi thơ nhiều thế hệ độc giả Việt Nam. Với bề dày lịch sử hơn 25 năm ở Việt Nam bộ truyện đã để lại những dấu ấn và ảnh hưởng rất lớn. Ngoài ra tác phẩm còn đóng góp cho lĩnh vực giáo dục khi trao tặng những suất học bổng cho trẻ em nghèo hiếu học.
Riêng với hoạt hình, phim từng được thuyết minh tiếng Việt và phát hành bởi Hãng phim Phương Nam (bản lồng tiếng và phụ đề tiếng Trung) từ năm 1997 dưới định dạng băng hình VHS & đĩa VCD và cũng được phát sóng trên Đài truyền hình Việt Nam VTV1, VTC1, VTC11 trong thập niên 2000 và gần đây nhất là kênh truyền hình HTV3 với hàng trăm tập phim đã lên sóng từ năm 2010 đến nay. Điểm qua lĩnh vực điện ảnh, xê-ri từng được giới thiệu tại Liên hoan phim Nhật Bản 2008 và bắt đầu từ năm 2013 thì chính thức ra rạp và xê-ri này cũng được phát sóng trên HTV3 từ tháng 12 năm 2012 với hàng chục tập phim đã được lên sóng. Trên Youtube, loạt phim được mua bản quyền phát hành trên kênh POPS Kids từ ngày 12 tháng 8 năm 2017.

Đón nhận

Tại đại hội phát hành sách 1993, Bộ Văn hóa đã đánh giá việc ra bộ sách Đôrêmon là sự kiện chấn động đối với việc lành mạnh hóa thị hiếu của thiếu nhi, cả thanh niên và người lớn. Bộ truyện đã để lại dấu ấn trong lòng nhiều thế hệ độc giả. Doraemon cũng xuất hiện trong nhiều hoạt động văn hóa, nhân vật Doraemon cũng là Đại sứ văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam. Tác giả Fujiko F. Fujio được Bộ văn hóa thông tin Việt Nam trao tặng huy chương "Chiến sĩ văn hóa" vào năm 1996 do đã đóng góp vào công tác giáo dục trẻ em qua truyện Doraemon. Quỹ học bổng Doraemon, còn gọi là quỹ hỗ trợ giáo dục trẻ Việt Nam do ông Nguyễn Thắng Vu và tác giả Fujiko Fujio sáng lập ngày 31 tháng 8 năm 1996, với số tiền ban đầu là 1 tỷ đồng, từ số tiền bản quyền trong ba năm từ 1992 đến 1995 (do chính tác giả Fujimoto Hiroshi trao tặng) và một phần lợi nhuận từ việc phát hành bộ truyện, nhà xuất bản Kim Đồng. Quỹ Doraemon liên tục được bổ sung hằng năm từ lợi nhuận của việc xuất bản Doraemon. Đến năm 2010, tổng số vốn của quỹ lên đến 4 tỷ đồng, quỹ này đã trao trên 6000 suất học bổng cho các học sinh nghèo trên khắp Việt Nam. Nguyễn Thắng Vu đã trao tặng cho quỹ học bổng này 1 tỷ đồng tiền cá nhân trong khoảng thời gian bệnh ung thư trở nặng trước lúc qua đời. Đến năm 2017, quỹ đã trao hơn 10000 học bổng với trị trên 7 tỷ đồng. Quỹ Doraemon được đánh giá là một quỹ văn hóa - giáo dục phi chính phủ vào loại sớm nhất ở Việt Nam.

Ảnh hưởng

Nhân vật Doraemon còn được nghệ sĩ hài Xuân Hương hoá trang và dẫn chương trình cùng nghệ sỹ,MC Thanh Bạch và Tất My Ly trong chuỗi liveshow Ca nhạc thiếu nhi Tuổi thần tiên do Hãng phim Phương Nam và Nhà hát Hoà Bình, thành phố Hồ Chí Minh thực hiện trong những năm 1995 - 1999 vô cùng vui nhộn cho các bạn nhỏ Việt Nam lúc bấy giờ.
Dế Rôbốt Nhân tài ảo thuật là một loạt truyện tranh Việt Nam được xuất bản bởi công ty Phan Thị. Tuy nhiên từ khi loạt truyện này được giới thiệu (chưa phát hành) thì bị "Nghi án đạo truyện Doraemon" do sự giống nhau đến "lộ liễu" khiến nhiều fan hâm mộ Doraemon bức xúc. Ngay sau khi truyện này phát hành ngày 20 tháng 2 năm 2014 thì mối hoài nghi này càng tăng khi nhân vật, bảo bối trong "DếRôbốt-Nhân tài ảo thuật" được chỉnh sửa, thêm thắt từ "Doraemon". Sau đó nhóm tác giả này đã thừa nhận rằng đã học hỏi từ "Doraemon" nhưng trên nguyên lý "Innovation" và đã gặp một trào lưu phản đối trên các diễn đàn, mạng xã hội.
Đầu năm 2011, phong trào chế truyện Doraemon nở rộ trên cộng đồng mạng Việt Nam. Nhiều hội chế truyện trên các mạng xã hội, các diễn đàn được thành lập, các cuộc thi chế được tổ chức. Nội dung của các truyện chế xoay quanh nhiều vấn đề mang tính thời sự, những câu chuyện thường ngày trong cuộc sống và những quan điểm của giới trẻ dưới góc nhìn hóm hỉnh. Nhiều video clip âm nhạc chế truyện Doraemon cũng lần lượt xuất hiện và được gọi là Doraemon Music Video (DMV).
Tháng 9, 2012, công ty Ajinomoto Việt Nam đã lấy hình ảnh Doraemon vào quảng cáo sản phẩm Aji-Mayo của công ty này.
Doraemon cũng được Công ty Tập đoàn Văn phòng phẩm Thiên Long mua hình ảnh để sản xuất các mặt hàng văn phòng phẩm như bút sáp màu, bút bi, bút chì,...
Vào ngày 7 tháng 12 năm 2012 lễ hội "Doraemon và những người bạn" đã diễn ra tại Thảo Cầm Viên, Thành phố Hồ Chí Minh do Nhà Xuất bản Kim Đồng để kỷ niệm 20 năm "Mèo ú đến Việt Nam" thu hút hàng ngàn du khách thập phương đến với lễ hội.
Ngày 14 tháng 2 năm 2014, Bích Phương cho ra mắt MV Mình yêu nhau đi của Tiên Cookie nhân dịp Valentine. Nội dung video ca nhạc xoay quanh mối tình giữa cặp đôi có ngoại hình đối lập qua trung gian là những cuốn manga Doraemon bởi cả hai đều có cùng sở thích. Nội dung này được các bạn trẻ gọi là Mối tình Doraemon.
Cuối tháng 5 năm 2015, chương trình “Cùng Doraemon chu du thế giới” diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Nha Trang, Cần Thơ do Acecook tổ chức nhằm quảng bá món "Mì Doraemon" - một sản phẩm mới của công sau khi chính thức mua bản quyền hình ảnh nhân vật. Đồng thời nhà sản xuất mì này cũng là nhà tài trợ chính cho phần ba và phần bốn cho loạt phim "Doraemon - Chú mèo máy đến từ tương lai"  trên HTV3.
Cục Cảnh sát Giao thông, Bộ Giao thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng với Tập đoàn Mainichi Nhật Bản đã hợp tác với nhau phát động chương trình "Doraemon với An toàn giao thông" nhằm tuyên truyền phổ biến, giáo dục Trật tự an toàn giao thông cho trẻ em Việt Nam từ 20 tháng 4 năm 2016.