Yeniköy, Yumurtalık

Tarihçe

1841 yılında bugün Demirtaş-Zeytinbeli yol kavşağının kuzeyinde Hacı Kevik denilen yerde ahşap sazlıktan yapılma evlerle inşa edilmiş olan mahallesimüz çıkan bir yangın sonucu tamamen yok olmuş ve şu anda kurulduğu yere çiftlik şeklinde ev yaptıran Kahyaoğulları evleri yanan köylüleri davet ederek misafir etmiştir. Burada bulunan devlet arazileri istimlak edilerek yerleşim alanına çevrilmiştir. Köy yeniden inşa edildiğinden dolayı adı da "YENİKÖY" olarak belirlenmiştir.
Mahallenin yedi asıl kurucusu vardır. Bu ailelerden bazıları: Kahya soyadını alan Hafız Osmanlar, Hacı Hüseyinler, Selim Ağalar; Ünal soyadını alan Yusuf Onbaşılar, Dağ soyadını alan Gavurdağlı Sülalesi, Kara soyadını alan Hayrullah Dede silsilesi ile gelen Mustafa - Kara Osman - Kara Mustafalar; Doğan soyadını alan Beytullah ve Hüsnü Ağalar; Nur soyadını alan Hacıoğulları'dır. Yedi asıl kurucu aileden sonra gerek bu kurucu aile akrabalıkları gerek sonradan yerleşmeler yoluyla bugün Yeniköy'de Aksoy, Aktaş, Akyar, Akyol, Alkan, Ay, Aydoğan, Aysu, Berber, Coşkun, Çankaya, Erzin, Ildıran, İncekara, Keskin, Özcan, Pınar, Serçe, Taşkıran, Tekbasan, Tekin, Yavaş, Yılmaz vd. soyadını taşıyan aileler mahallede yaşamlarını sürdürmektedir. Dini inanç ve geleneklerine sıkı sıkıya bağlı olan muhacirler (Balkan Türkleri) köye geldikten kısa bir süre sonra, 1920’li yıllarda cami, 1946 yılında da ilkokul yaptırdılar. 1990’lı yıllarda yeniden yaptırılan caminin avlusunda mahallenin kurucuları olan Hafız Osman ile Hafız Kasım’ın mezarları bulunmaktadır. 1951 yılında ülkemize gelen muhacirlerden 27 hane bu köye devlet tarafından yerleştirilmiştir. Mahallenin çevresinde Lidyalılar ve Romalılar dönemine ait antik yerleşimler bulunmaktadır. Halen bu yerler turizme kazandırılmak üzere beklenmektedir. Yöre çevresinde yeraltı şehirleri olduğu bilinmektedir, ancak herhangi bir kazı çalışması yapılmamıştır. Bu yeraltı şehirlerinin birbirlerine geçişi sağlayan yeraltı tüneller mevcuttur. Bu tünellerde halen demir parmaklıklar mevcuttur, ancak hiçbir arkeolojik çalışma yapılmamıştır.

Kültür

Beyaz badanalı ve çinko çatılı evler dikkat çekmektedir. Kültür açısından mahallede kısmen de olsa halen muhacir (Balkan Türkleri) gelenek görenekleri yaşatılmaktadır. Düğünlerde eğer kız tarafı mahallede ise kız almaya halay eşliğinde gidilir. Bayramdan bir gün önce (arife günü) konu komşuya peksimet (gıygaşa) dağıtılır. Mahallede kullanılan bazı yöresel kelimeler şunlardır: bocut (Sürahi anlamında), tırapazan (Korkuluk, tırabzan anlamında), sundurma (Hol anlamında), helke (Bakraç anlamında).
Yemekleri: Göçmen ekmeği (Kubbeli toprak fırında pişirilen mayalı ekmek), biberli paça, yüssük (yüzük) çorbası, analı kızlı, tarhana çorbası, Papara, kıvırma pide (büzmeli pide), dızmana, mantı, sarmısaklı köfte (fellah köftesi), mercimekli köfte, içli köfte, erişte, gözleme, bazlama (sıkma), borana (çılbır), baklava, muska tatlısı, irmik tatlısı, sütlaç, vb. geleneksel ve vazgeçilmez yemekleridir.

Coğrafya

Adana iline 86 km, Yumurtalık ilçesine 5 km uzaklıkta olup, rakım 70 m'dir. Kuzeyinde Tahtalı Dağı etekleri, güneyinde Yumurtalık ilçesi ve Akdeniz, doğusunda Demirtaş mahallesi, batısında Zeytinbeli kasabası mevcuttur. Tahtalı Dağı etekleri 1983 yılında ağaçlandırılmaya başlanmış, bugün ise yaklaşık 23.000 dekar alan çam dikilerek ağaçlandırılmış durumdadır. Düz bir ovada kurulu olan Yeniköy temiz havasıyla ilgi çekmektedir.

İklim

Mahallenin iklimi, Akdeniz iklimi etki alanı içerisindedir.

Ekonomi

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Topraklarında, 2006 yılında Devlet Su İşleri tarafından yapılan sulama sistemi sayesinde sulu tarım önemli yer tutmakta olup yörenin tarımında seracılık dikkat çekmektedir. 1995 yılından sonra mahallenin tarım işçisi tamamen dışarıdan gelmektedir. Ondan önce kendi ve çevre köylülerden gelen işçiler çalıştırılırdı. Mahallede eğitim oranı yüksek olduğundan 1985 ve sonrası yıllarda eğitim gören gençler devlet memurluğu başta olmak üzere birçok kurum ve kuruluşta çalışmak için göç etmiştir. Bayramlarda köye ziyaret için gelindiğinde ise mahalle nüfusu 2400 civarına çıkmaktadır.

Altyapı bilgileri

Mahallede, ilköğretim okulu vardır, ancak genç nüfusun şehir merkezlerine gitmesinden dolayı yeterli miktarda öğrenci olmaması nedeniyle taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Mahallede 1980'li yıllardan bu yana içme suyu şebekesi bulunmaktadır. PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur, Mahalleye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup, yaz kış ulaşım sorunu bulunmamaktadır. Mahallede elektrik ve sabit telefon olup, GSM operatörlerinin tamamı sorunsuz bir şekilde hizmet vermektedir. Kanalizasyon şebekesi 2013'ten beri bulunmaktadır.