Habakkuk kitabı

Ön bilgi

Kitabın MÖ 7.yy'ın ortalarından sonlarına kadar geçen zaman diliminde peygamber Habakkuk tarafından yazıldığına inanılır. Kitabın yazarı kim olursa olsun Kudüs'ün Babilliler tarafından kuşatılıp fethedilmesinden uzun süre önce yazılmadığı düşünülür.

Tarihsel içerik

Habakkuk'un ne zaman yaşadığı ve vaazlar verdiği bilinmemektedir fakat 1:6-11'de yükselişte olan Keldanilere yapılan atıf göz önüne alındığında MÖ 7.yy'ın son çeyreğinde yaşamış olması muhtemeldir. Bir başka olası zaman dilimlerinden biri de, MÖ 609'dan MÖ 598'e krallık yapan Yehoyakim dönemidir; bunun sebebi, bu zaman diliminde Babillilerin yükselişte olmasıdır. Babilliler MÖ 598'de Kudüs'e yürüdü. Babilliler, Kudüs'e yürüdüğü zaman kral olan Yehoyakim ölünce tahta sekiz yaşındaki oğlu Yekoniya geçti. Babilliler Kudüs'e vardıklarından kısa bir sonra yeni kral ve danışmanları teslim oldu. Krallar arasında geçiş dönemi yaşanması ve yeni kralın çok genç ve deneyimsiz olması sebepleriyle Keldanilere karşı ayakta duramadılar. 1:12-17 arasında Babillilerin gaddarlıklarının anlatıldığı hissedilir.

Tema

Habakkuk'un ana teması, imandaki tereddütten ve Tanrı ya olan mutlak güvenin yüceliğine duyulan şüpheden uzaklaşmaktır. Habakkuk, onun gözünde günahkar sayılan Yehudalıların günahlarının cezalandıralacağını bildirilir.
Habakkuk'u diğer peygamberlerden ayıran bir özelliği, Tanrı'nın bilgeliğini açıkça sınamasıdır. Birinci konunun ilk bölümünde peygamber, halkının işlediği günahlar karşısında Tanrı'nın neden sessiz kaldığını Tanrı'ya sormaktadır. "1:2 Ya RAB, ne zamana dek seni yardıma çağıracağım, Beni duymuyor musun? "Zorbalık var" diye haykırıyorum sana, Ama kurtarmıyorsun!"
Birinci konunun ortalarında Tanrı, halkının cezalandırılması için onların üzerine Keldanileri göndereceğini bildirir. "1:5 Bakın öbür uluslara, Gördüklerinize büsbütün şaşacaksınız. Sizin gününüzde öyle işler yapacağım ki, Anlatsalar inanmayacaksınız. 1:6 Başkalarına ait toprakları ele geçirmek için Dünyanın dört yanına yürüyen o acımasız ve saldırgan ulusu, Kildaniler'i güçlendireceğim."
"İbrani yazıtlarındaki on sekiz düzeltme"den birisinin 1:12'de yapıldığı görülür (bu sayı aslında on sekizden fazladır). Soferim denen profesyonel Yahudi katiplere göre 1:12'de "Sen [Tanrı] ölmeyeceksin" yazısı "Biz ölmeyeceğiz"e değiştirilmiştir çünkü buradaki Sen kelimesinin saygısız bir kelime olduğu düşünülür.
Birinci konunun sonunda ise peygamber, Tanrı'nın halkı yargılayış şekline duyduğu şaşkınlığı dile getirir. "1:15 Kötüye bakamayacak kadar saftır gözlerin. Haksızlığı hoş göremezsin. Öyleyse nasıl hoş görürsün Bu hain adamları? Doğrular kötülere yem olurken Neden susuyorsun?"
İkinci konuda, Tanrı'ya karşı başlattığı münazaranın cevabını bekler. Tanrı, ona Keldanileri daha şiddetli bir şekilde yargılayacağını söyler. "2:8  Birçok ulusu soyduğunuz, Kan döktüğünüz, Ülkelere, kentlere ve oralarda yaşayan herkese zorbalık ettiğiniz için, Halklardan sağ kalanlar da sizi soyacaklar. 2:9 Evini haksız kazançla dolduranın, Felaketten kaçmak için yuvasını yüksek yere kuranın vay haline!"
En nihayetinde, üçüncü konuda Habakkuk, neden olduğunu anlamasa bile Tanrı'ya karşı olan imanının sonsuz olduğunu belirtir. "3:17 Tomurcuklanmasa incir ağaçları, Asmalar üzüm vermese, Boşa gitse de zeytine verilen emek, Tarlalar ürün vermese de, Boşalsa da davar ağılları, Sığır kalmasa da ahırlarda, 3:18 Ben yine RAB sayesinde sevineceğim, Kurtuluşumun Tanrısı sayesinde sevinçten coşacağım."
Son konu Tanrı'yı şiirsel bir biçimde yücelttiği için Habakkuk'un Tapınak korosundaki Levilerden biri olduğu düşünülür. Günümüz uzmanları, son konunun Ölü Deniz parşömenlerinde yer almadığını ve bu konunun Daniel kitabıyla benzerlikler taşıdığını dile getirir. Bu nedenle, Daniel kitabının yazarlarını etkileyen bu son konunun sonradan eklendiği ve dolayısıyla Habakkuk ile ilgili bir bilgi sunmadığı savunulur.

Önemi

Yahudi ve Hristiyanlarca bu kitap, kutsal kitaba ait olarak kabul edilir.

Kanonik derecesi

Habakkuk kitabı İbrani kutsal kitabında Oniki küçük peygamber veya Hristiyan kutsal kitabında Küçük peygamberler olarak bilinen kitaplar serisinin sekizinci kitabıdır. Yunan tercümesi Septuagint'te de yer almaktadır.  Üç konulu kitabın ilk iki konusu Habakkuk Yorumları adı altında Ölü Deniz parşömenleri içinde yer almaktadır.
Habakkuk 2:4'ün ikinci yarısı erken Hristiyan tercümelerinin bazılarında kullanılmıştır. İbranice orijinalinde sadece üç kelime olan bu cümle, Pavlus tarafından hem Romalılar 1:17 hem Galatlılar 3:11'de iki kere tekrarlanmaktadır. Pavlus böyle yaparak Habakkuk'un dürüstlük kavramını geleceğe taşımıştır. Aynı bap İbraniler 10:37-38'de de kullanılmış ve bu Mesih (İsa) ile bağdaştırılmıştır.
Bugün itibarıyla uzmanlar tarafından ayinsel bir parça olarak kabul edilen kitabın üçüncü konusunun kaynağı bağımsız olabilir. İlk iki konunun yazarının Kudüs Tapınağı'ndaki bir kült peygamberi olduğu düşünülür, üçüncü konunun yazarının da aynı kişi olması mümkündür.

Kültürel etki

Bir Hristiyan ilahisi olan "Rab kutsal tapınağındadır" 1900 yılında William J. Kirkpatrick tarafından yazılmış olup 2:20 numaralı baptan esinlenilmiştir.
William Cowper'ın yazdığı "Sometimes a Light Surprises" (Bazen Işık Şaşırtır) ilahisi 3:17-18'den alıntı yapmaktadır.