Aişe

Kimliği

Baba tarafından soyu: Aişe bint-i Ebû Bekir-i Sıddîk, b. Ebu Kuhâfe, b. Amir, b.Ömer, b.Kâb, b. Sa'd, b. Teym, b. Mürre, b.Kâb, b. Lüey, b. Galib, b. Fihr, b. Mâlik'tir.
Anne tarafından soyu: Aişe bint Ümmü Rûman, bint Amir, b. Uveymir, b. Abdşems, b. Attâb, b. Üzeyne, b. Sübey', b. Dehmân, b. Hâris, b. Ğanem, b. Mâlik, b. Kinâne'dir.
Aişe, babası tarafından Kureyş, Temîmî, annesi tarafından Kenanî'dir. İslam Peygamberi Muhammed ile nesepleri baba tarafından yedinci-sekizinci kuşakta; anne tarafından nesepleri ise, on bir-on ikinci kuşakta birleşmektedir.
Aişenin künyesi, Abdullah'ın annesi demek olan "Ümmü Abdullah" tır. Bu künyenin kendisine Muhammed tarafından verildiği ifade edilmektedir. Sözkonusu edilen Abdullah, Aişe'nin kız kardeşi Esma'nın ve eniştesi Zübeyr'in oğlunun ismidir.

Erken dönem hayatı

Aişe'nin erken dönem hayatı hakkında fazla bilgi bulunmamaktadır. Doğumu 613 yılı sonlarında veya 614 yılı başlarındadır. Babası ilk halife Ebû Bekir Annesi Ümmü Rûmân'dır. Aişe Muhammed'in 3. sırada evlendiği en genç eşidir.

Evlilik yaşı ile ilgili yorum ve tartışmalar

Aişe'nin evlilik yaşı ile ilgili olarak farklı kişi ve kaynaklarda birbirinden farklı ifadeler yer almaktadır. Muhammed'in kızı Fatıma ve Aişe'nin kızkardeşi Esma'ya ait rivayetler üzerinden Aişe'nin doğumu ve evlilik yaşı ile ilgili farklı rakamlar elde edilen çıkarımlar şeklinde yapılmaktadır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nde 614 yılında doğduğu, 624 senesinde evlendiği ve on dört, on sekiz yaşlarında evlendiğini söyleyen çağdaş araştırmacıların kaynaklarının sağlam olmadığı yazar.
Yaşar Nuri Öztürk Aişe'nin evlilik yaşının 17 ile 20 yaş aralığında olduğunu ifade etmektedir.
Süleyman Ateş, Aişe'nin evlilik yaşı ile ilgili olarak "Tarihçilerin ve bibliyografların tespitine göre Hz. Ayşe, Peygamberimizin kızı Hz. Fatıma'dan beş yaş küçüktür. Hz. Fatıma Peygamberlikten 5 yıl önce doğmuştur. Demek ki Hz. Ayşe, Peygamberliğin başlangıç yılında doğmuştur. Hz. Muhammed Peygamber olduktan itibaren 13 yıl Mekke'de kaldı. Peygamber hicret ettiği zaman Ayşe 13 yaşında olmalıdır. Peygamber Medine'ye göçtükten iki yıl sonra Ayşe ile evlendiğine göre (el-İsâbe: 4/359) demek ki evlendiği zaman Hz. Ayşe en az 15 yaşında idi. Ayrıca Hz. Ayşe, Peygamber'le nişanlanmadan önce Cübeyr ibn Mut‘im’e nişanlı veya sözlü idi. Bu da onun, Peygamber, kendisini istemeden önce evlenecek yaşta olduğunu göstermez mi? Bu yaş da her hâlde dokuz yaş değildir. Demek ki Peygamber istediği zaman Ayşe, en azından evlenecek çağ olan 15 yaşlarında idi. [...] Hz. Ayşe'yi direkt olarak Peygamber istememiş, halası onu Peygamber'e önermiş, o da uygun görmüştü. Bir başka rivayete göre Hz. Ayşe Peygamberimizin kızı Fatma ile yaşıttır. Fatma’nın doğumunda babası 35 yaşında idi. Bu durumda Ayşe evlendiğinde 20 yaşlarındadır." ifadesini kullanmaktadır.
Aişe'nin evlilik yaşı ile ilgili günümüzde ileri sürülen görüşlerden birisi de o dönemde kızların yaşının âdet görmeye başladıktan itibaren sayılmaya başlanmasıdır. Buna göre rivayetlerde belirtilen 6 ve 9 yaş Aişe'nin âdet gördükten sonraki yıllarını ifade etmektedir. Ahmet Tekin ve Mustafa İslamoğlu'nun da dile getirdiği bir görüşe göre, Arapça belagatinde 10'dan sonraki rakamların sayım biçimine istinaden bu rakamların 16 ve 19 olarak anlaşılması gerekir.

Kişisel hayatı

Aişe ilk dönem İslam tarihinde Muhammed'le tartışmaları, 15 yaşında iken zina ile suçlanması, halife seçimindeki rolü, hadis rivayetleri, Muhammed'in ölümü sonrasında da Ali ile olan Cemel Vak'ası ile önemli bir figürdür.