Yeniköy, Mahmudiye

Tarihçe

Yeniköy (Kırım Tatarcası'nda Cañköy), Romanya Dobruca'dan 1917 Yılında Zeydullah ATLI İstanbul’a Kazım, Akif, Habib, Ibram, Kadir, Sıtkı (Lütfü atlı,nın babası)adında altı yaramaz oğluyla gelir. Bir sene sonra bu cigitleri burada da zaptedemeyeceğini düşünerek bir köye yerleşmeye karar verir, önce Eskişehir’in Yellice mahallesine gelir, ama sonradan arazi için hükümete başvurur. Haracılık yapılan Mahmudiye ilçesine yakın Kaymazyayla civarında bir yerde köy kurmaya karar verir. Ama sivrisinekler burada çok olduğundan, bugünkü Yıldızören (Tatarmecidiye olarak da bilinir) mahallesine yakın yüksek, poyrazlı bir tepede, 1919 sesinde Yeniköy mahallesini kurar. Yeniköy civardaki Tatar köylerinden en son kurulanıdır, o yüzden bu adı almıştır. Kurak bir mahalledir, okulun ön tarafındaki kuyudan erkekler uzun yıllar su taşımışlardır.
Zeydullah ATLI başta Mahmudiye’de ikamet ederek köy olarak belirlediği yerin meralarından 1000 dekara yakın yeri sürmüş. 6 hayvanla (4 öküz, 2 at) çekiyorlarmış Dobruca’dan getirttikleri iki sokulu sabanlarını. Mahmudiye’de baskın olan Çerkesler onları bu köye oturtmak istememişler, ama kardeşlerden en yamanı olan Akif tabancayla musallat olanlardan birini vurmuş ve en sonunda Yeniköy mahallesi arazisini ele geçirmişler. Yunanlar geldiğinde Zeydullah ve oğullarının ilk mahsüllerini tamamen yakmışlar. O sıralar daha henüz “zemlik”te (yer altına kazılan barınak) yaşıyorlarmış, evlerini yapıp bitirememişler. Yunanlar geldiğinde bu yerlerden çıkıp saklanmışlar, Yunanlar da zemlikleri ateşe vemişler, ama köylüler yetişip söndürmüş. Hükümet yine de resmen köy kurulması için belli sayıda hane olmasını şart tutmuş, bu yüzden Selanik ve Deliorman tarflarından 93 Harbi nedeniyle gelip başka yerlere yerleşen muhacir Türkleri de köye kabul etmişlerdir. 1950’de de 17 hane Bulgaristan muhaciri de köye yerleştirilmiş. 1963'te üç hane daha Bulgaristan muhaciri Konya’dan gelip yerleşmişler. Mahallede böylece muhacir Türklerin sayısı Tatarları aşmış, ama bu Türkler Kırım Tatarcası öğrenmişler, Tatarlar da muhacir dillerini. 1954, 1955’te mahallede kıtlık olmuş, 50 hane göçmüş. Tatarlardan da bir iki hane Eskişehir’e gitmiş.
Mahallenin ilk okulunda dersleri eğitmenler yaparken, 1949 yılında ilk defa "öğretmen" olarak Hamidiye köy enstitüsü mezunu Abdullah GÖÇMEN tayin edilmiştir.
2010 yılının mart ayında yaklaşık 3.000 adet sertifikalı badem fidanı dikilerek Orta Anadolu'nun en büyük, Türkiye'nin de ilk 10 sırasında yer alan badem tarlası oluşturulmuştur. Zeydullah Atlı'nın torunları şu an Eskişehir, Mahmudiye ve çoğu bu civarlarda ikâmet etmektedir.

Coğrafya

Eskişehir iline 61 km, Mahmudiye ilçesine 8 km uzaklıktadır.

İklim

Mahallenin iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Ekonomi

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Altyapı bilgileri

Mahallede, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamasının yanı sıra taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Mahallenin içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur.Aile hekimi haftanın bir günü köye gelmektedir.Mahalleye 2009 yılında süt toplama merkezi, selektör ve kantar yapılmıştır. Mahalleye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup mahallede elektrik ve sabit telefon vardır.