Farhud

Erken tarih

Babil Sürgünü'nde bölgeye yerleşen Yahudiler Babil'de 2500 seneden daha uzun bir süredir yaşıyordu (bkz. Irak'taki Yahudilerin tarihi). 1941'e kadar yaklaşık 150,000 Irak Yahudisi tarımda, bankacılıkta, ticarette ve hükümet bürokrasisinde yani Irak yaşamının her alanında aktif rol alıyordu.
Osmanlı İmparatorluğu'nun I.Dünya Savaşını kaybetmesiyle Milletler Cemiyeti Irak'ı İngilizlerin hakimiyetine bıraktı. Krallık koltuğunu Faysal bin Hüseyin'den alan Gazi bin Faysal 1939'da bir araba kazasında hayatını kaybedince İngilizler başa Abdullah'ı getirdi.
Bu tarihe kadar modern Irak Yahudi tarihinde buna benzer iki pogrom gerçekleşmişti; biri 1776'da Basra'da, diğeri 1828'de Bağdat'ta. Yahudiler, Irak'taki tarihleri boyunca çeşitli saldırılara maruz kaldılar, birçok kere sinagoglarının yıkılması kararı verildi ve bazen de İslam dinine geçmeleri için zorlandı.

Propaganda

1932 ila 1941 yılları arasında Irak'ın Almanya elçiliğinin başında bulunan Fritz Grobba antisemit ve faşist hareketleri destekledi. Entelektüeller ve ordu yetkilileri Nazi partisinin misafiri olarak Almanya'yı ziyaret ettiler, ve gazetelerde antisemit makaleler yayınlandı. Alman elçiliği Al-alam Al-arabi ("Arap dünyası") isimli gazeteyi satın alıp antisemit propagandalara devam ettiler ve Mein Kampf'ın Arapça tercümesini yayınladılar. Alman elçiliği, Hitler Gençliğini model alan El-Fetva isimli gençlik örgütünü destekledi.

Farhud'dan önce antisemit olaylar

Farhud görgü tanıklarından Sami Michael şunu aktarmıştır: "Amtisemit propaganda yerel radyodan ve Arapça yayın yapan Berlin Radyosundan düzenli olarak yapılmaktaydı. Okula giden yolda, duvarlarda 'Hitler Yahudi mikropları öldürüyordu' şeklinde çeşitli anti-Yahudi sloganlar yazılmıştı. Müslüman dükkân sahipleri, olası bir anti-Yahudi ayaklanmasında kendilerine zarar gelmesini önlemek için dükkânlarına 'Müslüman' yazmıştı."
Bağdat Yahudi cemaati sekreteri Şalom Derviş'in anlattığına göre, Farhud olayından birkaç gün önce Yahudi evleri kırmızı palmiye baskılarıyla ("Hamsa") El-Fetva gençliği tarafından işaretlenmişti.
Farhud'dan iki gün önce hükümet bakanı Yunus Sabavi kendini Bağdat valisi ilan etti, cemaat lideri haham Sasson Khduri'yi yanına çağırtıp güvenlik gereği üç gün boyunca evden çıkmamalarını tavsiye etti. Araştırma komisyonu, Yunus'un niyetinin Yahudileri öldürmek olduğunu ortaya çıkardı. Yunus'un Bağdat'taki hakimiyeti sadece birkaç saat sürdü.
Raşid Ali hükümetinin düştüğü sırada yalan dedikodu çıkarılıp Yahudilerin İngiliz hava kuvvetlerine aynalarla işaret verdiği duyuruldu.

Farhud (1-2 Haziran 1941)

Irak hükümeti ve İngiliz kaynaklarına göre saldırılar, Irak Yahudilerinden oluşan bir delegenin Abdullah'ı ziyaret etmek için Çiçekler Sarayı'na (Kasr el Zuhur) gittiği sırada Al Khurr Köprüsünda bir güruhun delegeye saldırısıyla başladı. Saldırılar El Rusafa ve Abu Sifyan'da devam etti ve ertesi gün polislerin saldırganlara katılmasıyla şiddetlendi. Yahudilere ait dükkânlar yakıldı ve sinagog harabeye çevrildi.
Prof. Zvi Yehuda'ya göre El Geylani Camisi'nin kışkırtmasıyla başlayan olaylar önceden tasarlanmıştı. Prof. Yehuda, bu sonuca varmak için görgü tanıklarının yorumlarını ve uygulanan metotları inceledi.
Ayaklanmanın ikinci gününde, 2 Haziran'da, İngiliz kuvvetleri saldırıları sokağa çıkma yasağı koyarak bastırdı ve yasağı ihlal edenlere ilk görüşte ateş açtı. London Sunday Times'da gazeteci Tony Rocca'nın araştırmalarına göre saldırılara müdahalenin geç kalınmasının sebebi dönemin İngiliz elçisi Kinahan Cornwallis'in kişisel kararıdır; altında çalışan memurların ayaklanmayı bastırması için istekte bulunmasına rağmen Londra'dan gelen emirleri hiçe sayarak beklemeye karar vermiştir. Diğer bazı görüşlere göre ise İngilizler olayların yatışmasını beklemiştir çünkü Yahudiler ile Müslümanlar arasındaki bir çatışma işlerine gelmekteydi.

Sonuç

Farhud sonucunda 180 Yahudi öldü, 240'ı yaralandı, 586 Yahudilere ait işyeri yağmalandı ve 99 Yahudi evi yıkıldı. Aralarında ordu yetkilileri ve polislerin de bulunduğu sekiz saldırgan Irak hükümetince ölüme mahkûm edildi. Bazı kaynaklar rakamları farklı göstermektedir: 200 Yahudi ölü, 2000'den fazla yaralı, 900 Yahudi evi ve yüzlerce işyeri yağmalanıp yıkıldı. Bernard Lewis'a göre "resmi" istatistiklerde 600 Yahudi ölü, 240 yaralı vardır fakat resmi olmayan rakamlar daha da yüksektir.
Farhud, Irak Yahudileri için dönüm noktalarından biridir. Yahudiler, saldırıların, boykotların, el koymaların ve 1951'de neredeyse tamamiyle kovulmanın hedefi haline geldi.
2003 itibarıyla Irak'taki Yahudi nüfusu 100'den azdır. 2008'de ise bu sayı yedi kişi daha azaldı.