google/wiki40b huggingface dataset:
Vadisseyl Muharebesi

Öncesi

1574’te Mevlây Abdullah’ın ölümünden sonra oğlu Ebu Abdullah (Muhammed el-Mütevekkil) tahta çıktı. Bunun üzerine sultanlıkta hak iddia eden amcaları Abdülmelik ile Abdülmelik' in küçük kardeşi Ahmed el Mansur İstanbul’a gittiler ve Osmanlı Sultanı III. Murad’dan yardım istediler. Ertesi yıl padişahın emriyle harekete geçen Cezayir Beylerbeyi Ramazan Paşa Miknâs civarında Ebu Abdullah’ ı yenerek Fas’a girdi ve 8 Mart 1576' da Abdülmelik’i tahta çıkardı. Abdülmelik daha sonra kendi kuvvetleri ve Osmanlı' dan aldığı takviye ile Ebu Abdullah’ ın çekildiği Marekeş’e 16 Temmuz 1576 yılında girerek “Mu‘tasım-Billâh es-Sa‘dî” lakabıyla bütün Fas ülkesinin sultanı oldu.
Osmanlı nüfuzunun Fas’a yayılması Portekizliler’i rahatsız etmesi, Tanca dolaylarına kaçan Ebu Abdullah’ ın da devamlı şekilde yardım istemesi üzerine Portekiz Kralı I. Sebastião askeri harekata karar verdi.

Savaş

I. Sebastião, Faslı müttefikleri ile birlikte; 60 bin kişilik ordu ve çok sayıda topla Tanca'ya çıktı. Lukkos Irmağı ile bu ırmağın kollarından biri arasında, Ksar'el-Kebir (Alcazar-quivir) yakınlarındaki Vadiü'l-Mehazin'de Abdülmelik ile kardeşi Ahmed ve müttefik Osmanlı kuvvetleri ile karşılaştı. Piyadelerle süvarilerden oluşan ve sayıları 50 bin kişiyi bulan Müslüman kuvvetleri Sebastião'nun ordusunu kıyıdaki Larache'a (El-Araiş) çekilmeye zorladılar. Portekiz ordusu mağlup oldu. Müslüman askerlerin bir kısmı o sırada gelgit yükselmesinin etkisindeki Vadiü'l-Mehazin'i geçmeye çalışırken boğuldu. Ayrıca Sebastião ile el-Mütevekkil de boğularak öldüler; böylece savaş Osmanlı desteğindeki Abdülmelik güçlerinin zaferiyle  sona erdi. Savaş esnasında hasta olan Abdülmelik' te öldü.

Sonrası

Savaş sonucunda Portekizliler bölgedeki üstünlüklerini kaybettiler. Öte yandan genç kral Sebastião'nun bir varis bırakmadan ölmesi, Portekiz Krallığı'nın sonraki 60 yıl boyunca İspanyol denetimine girmesine neden oldu. Abdülmelik' in savaş sırasında ölmesi üzerine yerine kardeşi Ahmed el Mansur tahta geçti. Ayrıca bu savaş sonucunda Osmanlı İmparatorluğu' nun Fas üzerindeki etkinliği daha da arttı.
Toplama

Toplama, matematikte iki veya daha fazla çokluğun nicel değerlerinin bir arada ifade edilmesidir. Temel matematik işlemlerinden biridir. Artma veya çoğalma anlamı taşır.

Aritmetik'te toplama işlemi

Aritmetik'te "+" işaretiyle gösterilir. Yapılan toplama işaretinin sonucu da eşittir işareti ile gösterilir.
Örneğin:
 (sözlü olarak "üç artı üç eşittir altı")
 (değişme özeliğine bakınız)

Özdeşlikler

Aşağıdaki formüller, sonlu toplamlar için geçerlidir.
Ba'rin Muharebesi

Ba'rin Muharebesi, 1137’de Kudüs Kralı Fulk tarafından kumanda edilen bir güç Musul ve Halep atabeği Nureddin Zengi tarafından hezimete uğrayıp dağıldı. Bu yenilgi haçlı Ba'rin Kalesinin daimi kayıbına neden oldu.

Muharebe

1137 başlarında Nureddin Zengi Hums’un yaklaşık 15 km kuzeyindeki Barin Kalesini kuşattı. Kral Fulk ve avanesi kuşatmayı kaldırmak için kaleye doğru ilerleyince, ordusu Nureddin Zengi’nin ordusu tarafından saldırıya uğradı ve dağıtıldı. Muharebe hakkında pek bilinmiyor. Hristiyan tarihçi Surlu Vilyam savaş hakkında “taktik ile ilgili bilgi vermemiştir, Arap tarihçiler de vermemiştir.”
Hezimetleri sonrasında Fulk ve kalan askerler Barin Kalesine iltica etti. Nureddin Zengi kaleyi yine kuşattı. “Yiyecekleri bitince atlarını yemek zorunda kaldılar, anlaşma koşulları rica ettiler.” Bu meyanda, büyük bir seyyah (hacı) kitlesi Bizans İmparatoru II. İoannis, Antakyalı Raymond ve Urfalı II. Joselin ordusuna yardım adına yola çıktı.
Kaleye yaklaşan düşmanların haberini alan Nureddin Zengi, Fulk ve diğer Frenklere aniden teslim şartlarını verdi. Kaleyi bırakıp hürriyetlerine kavuşmak için 50,000 dinarlık fidye talep edildi. Yaklaşan imdat ordusu hakkında haberi olmayan Frenkler Nureddin Zengi’nin koşullarını kabul ettiler.

Sonrası

Nisan 1137’de II. İoannis Komnenos Şayzar’ı kuşattı, ama boşuna uğraşmış oldu ki Nureddin Zengi Mayıs ayında kale muhasarasını kaldırdı. Barin hiçbir zaman Frenkler tarafından geri alınamadı.
Taşkıran (bitki)

Adlandırma

Azeriler taş-delen (daşdələn) adını verirler. Çoğu dilde Türkçedeki gibi taş-kıran anlamına gelir: İngilizce (stone-breakers), Almanca (Steinbrech), Felemenkçe (steenbreek), Danca (stenbræk), Rusça (камнеломка), Bulgarca (каменоломка); Lehçe (skalnica). Latince bilim adı da taş (saxum) ile kırmak (frangere) sözlerinden kuruludur.

Morfoloji

Çoğunlukla çok yıllık nadiren bir yıllık veya iki yıllık otsu bitkilerdir. Gövde öbekli ya da basit yapılıdır. Bulunduğu yere göre taban ve gövde yaprakları olmak üzere iki tip yaprak bulunur. Yaprak saplı veya değildir. Yaprak ayası basit; kenarı dişli veya lopludur. Gövde yaprakları almaşık dizilişli olup nadiren karşılıklıdır.
Çiçek kurulu, tek çiçekli ya da talkımlarda çok sayıda çiçekten oluşur. Çiçekler genellikle er dişi bezen tek cinsli, bir yanlı bakışımlı nadiren iki yanlı bakışımlıdır. (zigomorfik) Çiçek tablası kupa veya fincan biçimindedir. 4 ila 8 arasında çanak yaprak görülür. Taç yaprakların sayısı 4 veya 5'dir, rengi sarı, turuncu, beyaz ya da mordur, belirgin damarlı ve kenarı genellikle tamdır. Erkek organlar 8-10 kadardır. İplikçik biz ya da sopa biçiminde olur.
Meyve yaprağı (karpel) plesanta bölgesinde az miktarda birbiriyle bitişmiştir. Yumurtalık çoğunlukla 2 gözlü; plesanta genellikle köşede yer alır; 1 veya 2 zarlıdır. Diskli bal özü bezi kimi zaman iyi gelişmiştir dairesel ya da yarı dairesel yapıdadır. Meyve 2 kapakçıklı kapsül yapısında olup içerisinde çok sayıda tohum bulunur.
Çukurova BK

Tarihçe

Yakın Doğu Üniversitesi, Kıbrıs merkezli bir takım olmasına rağmen 2014-15 sezonunda TKB2L'de maçlarını Kıbrıs'ta oynamış ve tarihinde ilk kez Kadınlar Basketbol Süper Ligi'ne yükselmiştir. Ancak KKTC'nin siyasi durumu nedeni ile gerek FIBA gerek TBF maçlarını KKTC'de oynaması yerine başkent Ankara'da oynamasına karar kılınmış olup 2015-16 sezonunda ligdeki tüm iç saha maçlarını Mamak Belediyesinin spor salonunda oynamıştır. Takım ligdeki ilk sezonunda kümede kalma mücadelesini başarı ile sağlamıştır. Mayıs 2016 tarihi itibarı ile kendisini Girne Üniversitesi'ne devretmiş takımın adı Girne Üniversitesi olmuştur. Temmuz 2017'de Girne Üniversitesi'nin lig haklarının satın alınmasıyla adı Çukurova Basketbol olmuştur.
Senirkent Meslek Yüksekokulu

Senirkent Meslek Yüksekokulu Süleyman Demirel Üniversitesi'ne bağlı olarak 24 Mart1994 tarihinde Isparta'nın Senirkent ilçesinde kurulmuştur.

Tarihçe

Senirkent Meslek Yüksekokulu ’nun kurulması Süleyman Demirel Üniversitesi Senatosunun 24.03.1994 ve 26/3 Sayılı yazısı ile Yükseköğretim Kuruluna teklif edilmiştir. Yüksek Öğretim Yürütme Kurulu 21.07.1994 tarihli toplantısında Senirkent Meslek Yüksekokulu’nun 2547 Sayılı Kanunun 2080 sayılı kanunla değişik 7/d-2 ve 7/4 maddeleri uyarınca açılmasına karar vermiştir. 08.09.1994 tarihli toplantısında da aynı kurul öğrenci alınmasına karar vermiş ve Milli Eğitim Bakanlığının Üniversitemize geçici olarak vermiş olduğu Turan İlköğretim Okulu’na ait taş binadaMeslek Yüksekokulumuz 1994-1995 Eğitim-Öğretim Döneminde 31 Ekim 1994 tarihinden itibaren 3 programda 87 öğrenci ile öğretime başlamıştır ve ülkemizin bilimine, sanayi ve teknolojisine başarıyla hizmet sunmaktadır.

Ulaşım

Isparta il merkezine 76 kilometre uzaklıktadır.
Edison–Lalande pili

Edison–Lalande pili Thomas Edison tarafından Felix Lalande ve Georges Chaperon tarafından daha önceki bir tasarımda geliştirilen bir çeşit alkalin pili idi. Bir potasyum hidroksit solüsyonunda bakır oksit ve çinkodan oluşan tabaklardan oluşuyordu. Hücre voltajı düşük (yaklaşık 0.75 volt) idi, ancak iç direnç de düşük olduğundan bu hücreler büyük akımlar verebiliyordu.

Tarihi

1880'de, Paris'te bulunan De Branville ve Company adlı 25 rue de la Montagne Sainte-Geneviève firması, Lalande ve Chaperon'un patentini kullanarak bakır oksit pilleri üretti. 1887'de Fransız denizaltısı Gymnote (Q1) yapıldı. Tekneye başlangıçta Coumelin, Desmazures ve Baillache tarafından üretilen potasyum hidroksit elektrolit ile çinko ve bakır oksit elektrotları kullanılan 540 Lalande-Chaperon alkalin hücresi takıldı. Edison, toz halindeki bakır oksitin bakır oksit briketlerinin yerine geçerek Lalande-Chaperon hücresinde geliştirildi.
Lalande tipi hücrenin bir başka modifikasyonu, 1905 yılında İngiliz patent GB190416751'de Heinrich Poerscke ve Gustav Wedekind tarafından patentlendi. Bu hücrede bakır oksit depolarizörü bir dökme demir potanın içine yapıştırılmıştır. Depolarizer bittiğinde, hücre sökülmüş ve sıvı dökülmüştür. Ardından pot, bakır okside bakırın tekrar oksitlenmesi için havada ısıtıldı. Siemens'in Neotherm hücresine benzerdi.
Udmurt Cumhuriyeti Ulusal Marşı

Udmurt Cumhuriyeti milli marşı (Шунды сиос ӝуато палэзез/Şundı sios cuato palezzez) 2002 yılında yazıldı.
Bert Cooper

Bertram Cooper (bilinen adıyla: Smokin Bert Cooper ; d. 10 Ocak 1966 –ö. 10 Mayıs 2019), Siyahi Amerikalı profesyonel boksör.

Kariyeri

Ring adı; "Smokin Bert Cooper" adıyla bilinen sporcu boks klasmanında ağır siklet müsabakalarında mücadele etmiştir. Ringe tanınmış boksörler; Evander Holyfield, George Foreman, Riddick Bowe, Michael Moorer, Chris Byrd, Ray Mercer ve Corrie Sanders gibi isimlerle mücadele etti. Cooper kariyeri boyunca üç defa Dünya Şampiyası'nda şampiyonluk elde etti. Çıktığı toplamda 63 profesyonel boks maçından 38 tanesini kazanmış (31'i nakavtla) ve 25'ni kaybetmiştir.

Ölümü

Sharon Hill, Pennsylvania'da 10 Ocak 1966'da doğan Siyahi Amerikalı profesyonel boksör Bert Cooper yakalandığı pankreas kanseri sonucu 10 Mayıs 2019'da 53 yaşında ölmüştür.
Sevde Bayazıt Kaçar

Sevde Bayazıt Kaçar (d. 2 Mart 1974, Kahramanmaraş), Türk siyasetçi.
Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Halkla İlişkiler Bölümü mezunudur. Belgesel film yapımcılığı, İstanbul Bahçelievler Belediye Meclisi Üyeliği, Kahramanmaraş ve İlçeleri Eğitim, Kültür, Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Genel Başkan Yardımcılığı yapmıştır. TBMM XXIV.ve XXV. Dönem Kahramanmaraş milletvekilidir. 24. Dönem Parlamentolararası Birlik Türk Grubu Üyesidir. Şair Adil Erdem Bayazıt'ın kızıdır. Evli ve iki çocuk annesidir.
Denizli Milletvekili Nurcan Dalbudak, Konya Milletvekili Gülay Samancı ve Mardin Milletvekili Gönül Bekin Şahkulubey ile birlikte 31 Ekim 2013 tarihinde TBMM oturumuna baş örtüsü ile girmiştir.
Tasavvuf'ta Şehâdet

Tasavvuf'ta Şehâdet

“Şehâdet” kavramının hazır olma, bilme ve bildirme gibi lügavî anlamları, disiplinlerarasında bir değişme göstermezken terim olarak farklılıklar arzetmektedir. Tasavvuf ilmine de yansıyan şehadet kavramı burada da farklı bir anlam kazanmıştır. Buna göre, şehâdet, Allah’ın zâtını müşâhade etmek ve onda fenâ olmaktır. Çünkü Allah’tan başka şâhit ve görülen yoktur. Bir tek o vardır; fark birleşmekle anlaşılabilir. Ayrıca Tasavvufta dile getirilen "şehâdet alemi" terimi dünya alemine delâlet eder.

Tasavvuf’ta “Şâhit”in Çeşitli Tanımlamaları

Tasavvufta “şâhit”, temel olarak yukarıda belirttiğimiz anlamını yansıtmakla birlikte görülenin sûreti, lezzet, bilgi, fenâ vb. şekilde tanımlamaları veya anlamları da vardır. Bunlara kısaca bakacak olursak:

1- Müşâhade Sonucunda Nefste Kalan Sûret

Şâhit, müşâhade edenin nefsinde müşâhade ettiği şeyin sûretinin kalmasıdır. Şâhit, görülenin müşâhade esnasında nefste meydana gelen şeydir. Böylece o görmenin verdiğinden başka bir izlenim verir.

2- Lezzet ve Bilgi

Şâhit, müşâhadenin lezzetini veren şeydir. Tanrı’nın kalpteki şâhitleri, ilâhi ilimler ve rabbâni tavsiyelerdir. Bu şâhitler, müşâhade makamından ayrıldıktan sonra kulun kalbinde kalan şeylerdir. Ayrıca bu şâhit sayesinde ârifler için lezzet meydana gelir. Böylece kalplarinde vecdlerini idrak etmeleri sayesinde kendilerindeki hitap farklılaşır.

3- Fenâ

Fenâ iki türlüdür: kendisi gittikten sonra şâhdidini bulduğumuz şey, doğru fenâ; ardında şâhit bırakmayan ve kalbin uyuması olarak adlandırılan doğru olmayan müşâhade/fenâ. Fenâ, Allah’tan başka ne gören/şâhit ne de görülen olmadığını müşâhde etmektir. Mümkünlerin zâtlarındaki ilâhî tecelli, nitelikleri verir. Ne şâhit vardır ne de görülen. Şeriatların lisanları, tecellilerin delilleridir. Tecelliler ilâhî isimlerin delilleridir.
Anak İyesi

Anak İyesi veya Toplağ İyesi (Tatarca: Mäçet İyäse "Mescit İyesi"), Türk, Tatar ve Altay halk inancında caminin koruyucu ruhu. Toplağ İyesi de denir.

Özellikleri

İslam inancıyla birlikte yerleşmiştir. Daha sonra ise İslama aykırı olduğu düşüncesiyle her caminin bir meleği olduğu söylenip İye kavramı yerine melek tercih edilmiş. Daha sonra da bütünüyle terkedilmiştir bu inanç. Ancak sınırlı da olsa bazı yörelerde geçerliliğini sürdürmektedir. Bu yaratık daha çok şakacı biri olarak anılır; cami kapılarını açar kapatır, ayakkabıları gizler, namaz kılan kimsenin seccade ucundan çeker fakat insanlara zarar vermez. Aksine camiyi kötü ruhlardan korur. Onun yakında olduğunun farkına varınca, sadece bildiğin duaları okumak gerekir. Bazı insanlar bu mitolojik varlığı, eline değnek alan, başında sarığı olan beyaz giysili bir cami ihtiyarı olarak “gördüklerini” söylerler.

Etimoloji

(An) kökünden türemiştir. Anmak fiilinden türemiştir. Eski Türk halk kültüründeki Anank/Anang adlı kutlu ruhlar ile de yakından bağlantılıdır. Toplak sözcüğü ise toplanılan yer demektir. Halk kültüründe Arapça toplanmak kökünden gelen Cami kelimesi karşılığında Toplak sözcüğü kullanılmıştır. Türk kültüründe İslamın ilk yıllarında İslami terminolojiyi halk anlayışı Türkçeleştirmiştir.
Letaif

Letaif. Arapça Latife'nin çoğulu. Latifeler anlamına gelir.
İnsan on latifeden (letaif-i aşara) meydana gelmiştir: Kalp, Ruh, Sır, Hafi, Ahfa; Nefs, ateş, hava, su ve toprak.. Bunlardan ilk beşi (letaif-i hamse) âlem-i emirden, son beşi de âlem-i halktandır. Bunlardan ilk altısına letaif-i sitte (altı latife), son dördüne cesed veya dört unsur (anasır-ı erbaa) adı da verilir. Letaif-i sitte ve cesede toplu olarak letaif-i seb'a (yedi latife) de denir. Kalp sol, ruh sağ memenin iki parmak altında; sır sol, hafi sağ memenin iki parmak üstünde; ahfa göğsün ortasında; nefs alnın ortasında; dört unsur ise cesede dağılmış olarak bulunur. Allah Teala insanın cesedini yaratmış ve diğer latifeleri bedendeki yerleriyle irtibatlandırmıştır.

Seyr u Sulûk ve Letaif

Seyr u sulûk sırasında âlem-i emirden olan beş latife imkân dairesi, velayet-i sugra ve velayet-i kübranın ilk kısmı olan akrebiyyet dairesi'nde; nefs velayet-i kübranın iki, üç ve dördüncü kısımları olan muhabbet daireleri'nde; ateş, hava ve su unsurları (anasır-ı selase, üç unsur) velayet-i ulya'da, toprak unsuru ise kemalat-ı nübüvvet'te muamele görür. On latife, tasfiye ve tezkiyelerinden sonra bir araya toplanırlar ve hey'et-i vahdaniyye ismini alırlar. Kemalat-ı risalet mertebesinden itibaren seyr u sulûkun sonuna kadar feyzin geldiği yer hey'et-i vahdaniyye'dir.
Max Lejeune

Max Lejeune (d. 19 Şubat 1909, Flesselles (Somme) - ö. 23 Kasım 1995, Abbeville (Somme)) Fransız sol siyasetçi.
Sorbonne'da edebiyat alanında lisans yapmıştır. Coğrafya alanında yüksek lisans yapmıştır. Genç yaşta, 1929'da, SFIO'nun militanları arasına dahil olmuştur. 1936 yılında milletvekili seçilmiş ve Halk Cephesi'nin  en genç milletvekillerinden birisi olmuştur.
İkinci Dünya Savaşı sürecinde harekete geçmiş ve 1940 yılında tutuklanmıştır. Daha sonralarda Vichy Hükümeti yetkilileri tarafından kamplara sürülmüş en son Lübeck kampına yollanmıştır ve burada direniş hareketi ile bir bağ sağlayabilmiştir. Savaş sonrası parlamenter hayata devam etmiştir. Geçici Danışma Meclisi ve Kurucu Meclis'te görev almıştır. Dördüncü Cumhuriyet boyunca milletvekilliği yapmıştır. 1946-1951 ve 1956-1959 yıllarında çeşitli hükümetlerde görev almış ayrıca mecliste ulusal savunma komisyonu başkanlığı yapmıştır. 1954 yılında SFIO'dan, Avrupa Savunma Topluluğu'na muhalefet etmesi nedeniyle, ihrac edilmiş ve 1955 yılında tekrar partisine dönmüştür.
Sosyalist Parti üyesi olmuş, 1971'de Épinay Kongresi'nde benimsenen çizgiyi reddetmiş ve Sol birliğe yani Komünist Parti ile ittifaka karşı çıkarak merkeze ve Reformcu Harekete yakınlaşmıştır. 9 Aralık 1973'te Sosyalist Demokrat Hareketi kurmuştur. Bu parti daha sonra Sosyal Demokrat Parti (PSD) adını almış ve sonradan UDF'e dahil olmuştur. 1977-1995 yılları arasında da senatörlük yapmıştır.
Gölbaşı, Adıyaman

Spor

İlçede ilk resmî kulüp, 1974 yılında "GÖLBAŞI SPOR  KULÜBÜ" adıyla kurulmuştur. Renkleri kırmızı-beyaz olan kulüp Adıyaman Amatör kümede mücadele etmeye başlamıştır. İlçede 500 kişilik prtatif tribünlü stad ve 500 kişilik de Kapalı Spor salonu bulunmaktadır. 1996 yılında adını "GÖLBAŞI BELEDİYE SPOR KULÜBÜ" olarak değiştirmiştir. Kulüp, Futbol, Voleybol, Yüzme, Karate ve Kıck Box dallarında faaliyetlerini sürdürmektedir. Halen, 70 civarında lisanslı sporcusu mevcuttur. Şu an kulüp bünyesinde sadece futbol bulunmaktadır. Takımın A. ve B. takımı bulunmaktadır. Özellikle son beş yıla bakıldığında takımda büyük bir gençleştirme başlamıştır.
Mustafa Malay

Mustafa Malay (d. 1948, Malatya, Türkiye), Türk bürokrat
Polis Akademisi ve Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirdi. Degisik ilçelerde Kaymakamlik yaptı. İstanbul Emniyet Müdürlüğünde Şube Müdürlüğü, Mülkiye Müfettişliği, Şırnak, Ordu, Erzurum Valiliği yaptı. 25 Ağustos 2004 tarihinde Aydin Valisi oldu. 1994 yılında TBMM karma komisyonu ve kamuoyu yoklamaları sonucunda yılın bürokratı seçildi. 2013 yılında yaş haddinden emekliye ayrıldı. Evli ve iki çocuk babasıdır.
Mozaik pasta

Mozaik pasta (çikolata salamı, çikolatalı salam, piramit pasta adlarıyla da bilinen), kökeni Sicilya'ya dayanan, kakao ve bisküvinin yanı sıra tereyağ veya margarin, pudra şekeri veya toz şeker, süt, tercihe göre yumurta, vanilya, dövülmüş ceviz, hindistan cevizi, fındık, badem, portakal veya limon rendesi ve likör de ilave edilen tatlı. Hazırlaması tamamlandıktan sonra şekil alması için birkaç saat dondurucuda muhafaza edilmesi gereken bu pasta pişirilmez.

Etimoloji

İtalyancada salame di cioccolato (çikolata salamı), salame al cioccolato (çikolatalı salam), salame turco (Türk salamı), salame vichingo (Viking salamı) ve salame inglese (İngiliz salamı) adlarıyla da anılan pasta, İngilizcede hedgehog slice (kirpi dilimi), Almanca ve Rusçada soğuk köpek anlamına gelen sırasıyla kalter Hund ve xолодная собака isimleriyle bilinir. Türkçede mozaik pasta adını dışı kakao içi ufalanmış bisküviler dilimlendiğinde aldığı mozaik görüntüsüne dayanıyor.
Kartal ile avcılık

Avrasya bozkırları genelinde bulunan doğancılık geleneksel biçiminde kartal ile olan av, çağdaş Kazakistan ve Kırgızistan'da Kazak ve Kırgız insanlar tarafından uygulanmaktadır, hem Bayan-Ölgii, Moğolistan hem de Xinjiang, Çin'de diasporalarda uygulanmaktadır. Bu Türk halklarının altın kartal ile avcılığı ünlü olmasına rağmen, bayağı çakır kuşu, bayağı doğan, ulu doğan ve dahasını eğittiği bilinmektedir.

Terimler

Her iki Kazak ve Kırgız, Orta Asya'da doğancılığın iki ana dilinde genel olarak yırtıcı kuşlar ile avlanmak ve Kartal ile avlamak isteyenler için ayrı terimler vardır. Kazakça, "qusbegi" (kuşbeyi) ve "sayatshy": yakalamak, tren ve yırtıcı çeşitli kuşlar ile avlamakta kişiler için iki genel terim vardır. Qusbegi olarak tercüme anlamıyla "kuş", ve "bek", yani "efendi", başlığında, yani kelime "kuşların efendisi" anlamındadır. Eski Türkçede, "kush begi" bir hükümdarın doğancı kortu ve değerli rolünü yansıtan kağanın en saygın danışmanları için kullanılan bir tanımlamadır. "Sayat" Türk dillerinde profesyonel başlıklar için kullanılan bir son ekle biten -shy ekleyerek oluşturulan "doğancı" için genel olarak falconry terimini tanımlamak için kullanılan bir ad ve sözcüktür. Benzer şekilde, altın kartal için Kazak kelimesi "bürgüt" ve "kartallı avcı" için sözcük "bürgütçü" olmaktadır. Benzetme, "çakırdoğanlı avcı" sözcüğü için qarshyghashy olmaktadır.

Hitaylar

M.S. 936-45'te Mançurya'da göçebe bir halk olan Hitaylar, kuzey Çin'in bir bölümünü fethetti. M.S. 960'ta Çin, Song hanedanı tarafından fethedildi. Başından itibaren, Song hanedanı zaten Çin kültüründe çok asimile olan Hitaylar'ı kontrol edemedi. Çin'in 300 yıllık iktidarı boyunca, Song hanedanı Song topraklarının fethinde onları tutmak için Hitaylar'a haraç ödemek zorunda kaldı. Hitaylar, Çin kültürüyle asimile olmalarına rağmen, kartal ile av konusunda (Song hanedanından bilinmeyen Çin resmine bakınız) birçok göçebe gelenekleri korudu.
CIA gizli hapishaneleri

CIA gizli hapishaneleri, CIA'nin Amerika Birleşik Devletleri adına kurulmuş varlığı bilinen gizli yerlerdir. CIA'ya göre tutuklular yalnızca teröristlerden ibarettir. 2 Kasım 2005 tarihinde bu gizli yerleri basına sızdıran Washington Post cezaevlerinde insan hakları ihlal eden uygulamaları Amerikan basınına sızdırmıştır. Tahminen bu cezaevlerinden Doğu Avrupa ülkelerinden Polonya ve Romanya'da, Haziran 2004'te İngiliz gazetesi The Observer'in belirttiği üzere el-Tamara cezaevi Fas'ta, "Mulhak el-Mazra" Mısır'da, ayrıca Litvanya, Polonya, Ukrayna, Katar, Suudi Arabistan, Tayland ve diğer ülkelerde de bulunmaktadır. İnsan hakları savunucuları "el-Tamara" ve "el-Masri Mulhak"daki mahkûmların işkenceye uğradığını belirtmektedir. Yaklaşık 100 esirin tutulduğu Afganistan'daki Bagram Üssü, 600 esirden bazılarının serbest kaldığı Küba'daki Guantanamo Kampı ve binlerce esir bulunan Bağdat Havaalanı bilinen merkezlerden bazılarıdır.
2002 yılında CIA'nın gizli cezaevlerinde tutuklulara uyguladığı işgenceler açığa çıkmış ve derin bir yankı uyandırmıştır. Mahkûmlara su içgencesi, dayak, zorbalık, çıplak bırakma, hücrede tutma, yüksek sesle müzik sağır yapma, uyku yoksunluğu, elektronik aygıtlarla işgence uygulandığı anlaşılmıştır.
2007 yılında Avrupa Konseyi Polonya ve Romanya'nın Amerikan merkezi haber alma teşkilatı CIA'nin terörle savaş zanlısı olarak adlandırılan kişileri sorguladığı gizli cezaevlerine ev sahipliği yaptığını kanıtlandığını açıklamıştır.
23 Ocak 2009 tarihinde ABD başkanı Barack Obama'nın "CIA tarafından yürütülen tüm gizli hapishaneler kapatılacaktır" emrine rağmen 2012 yılında Rus TVK kanalı gizli CIA hapishanelerinin bu güne dek gizli olarak halen bulunduğunu iddia etmiştir. Yine Nisan 2009 da 2011'e dek CIA başkanlığı yapan Leon Panetta ABD dışındaki hapishanelerin kapatıldığını bildirmiştir.
Hamster

Yaşam alanı

Hamsterler, Avrupa'da ve Asya'nın batısındaki tarım alanlarında ya da bozkırlarda toprağın altında kazdıkları karmaşık yuvalarda yaşarlar. Yuvada tabanı otlarla kaplı odalar ve kışlık yiyeceklerin saklandığı depolar vardır. Genellikle meyve, sebze ve tahılla beslendikleri için bazen tarım alanlarına zarar verebilirler. Öte yandan baykuş, atmaca, kakım ve gelincik gibi hayvanlara yem oldukları gibi insanlar tarafından da avlanırlar.

Özellikleri

Hamsterin derisi vücuduna tam yapışmamış olup esnek ve gevşek bir yapısı vardır. Âdetâ derisi, vücuduna bol gelen bir elbise gibidir. Gözleri parlak ve tam yuvarlak, ayakları tutmaya ve kavramaya uygundur. Bu yüzden iyi birer tırmanıcıdırlar. Ön ayaklarında dört, arka ayaklarında beş parmakları vardır. Kuyruk 1 cm den kısa ve küttür. Uzun tüylü varyetelerde kuyruk tamamen tüylerin altında gizlenmiştir. Boyları 15–20 cm, ağırlıkları 200 g civarındadır. Hamsterlar omnivor canlılardır. Fakat evcil türleri genellikla arpa, yulaf, buğday gibi kuru gıdalar ile beslenirler.

Yaşam şekli

Hamsterler yaklaşık iki yıl yaşarlar. Renk göremedikleri gibi, uzağı görme yetenekleri de fazla gelişmemiştir; buna karşılık koku alma ve özellikle işitme duyuları çok iyidir. Hamsterleri diğer kemirgenlerden ayıran en ilginç özellikleri yanaklarındaki keseleridir. Hamsterler, yiyeceklerini bu keselerde toplar ve yuvalarına taşıyarak depolarlar. Bu keseler yanaktan başlar ve omuz üstünde biter. Bir hamster, kesesinde kendi vücut hacminin yarısı kadar yiyeceği taşıyabilir.