Bet Hamidraş Hagadol

Erken tarih

Bet Hamidraş Hagadol, Bet Hamidraş adıyla 1852'de Doğu Avrupa Yahudileri tarafından kuruldu. Kurucu haham, Polonya Krallığı'na bağlı Siemiatycze şehrinde 1813 veya 1821'de doğan Abraham Joseph Ash idi. New York'a 1851 veya 1852'de taşındı. ABD'deki ilk Doğu Avrupalı Ortodoks haham olan Ash Alman Yahudi cemiyetilerinin reformist eğilimine karşı çıktı. Kısa bir süede aynı görüşteki Polonya Yahudilerinden minyan oluşturmayı başardı ve 1852'de dua hizmetlerine başladı. Her ne kadar üyelerin çoğunluğu Polonya Yahudilerinden oluşsa da bunun yanı sıra Litvanyalılar, iki Alman ve bir İngiliz Yahudisi de bulunmaktaydı. Cemiyetin ilk altı yılında Ash, hahamlık görevi için maaş almayıp geçimini seyyar satıcılıkla sağladı.
Cemiyet ilk yıllarında sıkça taşındı: 1852'de önce 83 Bayard Street sonra Elm ve Canal Street'te, 1853'ten 1856'ya Pearl Street'teki bir holde varlığını sürdürdü. 1856'da, yardımsever üye olan Sampson Simson ile cemiyetin gelenekçi tavrına sempati duyan varlıklı Sefaradların yardımlarıyla Allen Street'teki Galler şapeli satın alındı. "İyi bir İbranice kütüphanesi" olan sinagog, hem dua hem öğrenim için kullanılmaktaydı. Sitede haham ailesinin yaşadığı kort da mevcuttu ve uzun süreli üyelerden biri olan tarihçi Judah David Eisenstein'a göre, "hızla, ülkedeki Ortodoks Yahudiliğine yön veren en önemli merkez haline geldi."
Sinagogun aidatı Gabay tarafından toplanıyordu; Gabay, gelirini camcılık ve sinagogun dehlizinde büfecilik yaparak sağlıyordu. Kadiş okumaya gelen matemliler  10¢ karşılığında (bugünün parasıyla 2.60$) bir kek ve küçük bir bardak brendi alabiliyordu.
Bet Hamidraş, 1870'lerde büyük miktarlarda Amerika'ya gelen Doğu Avrupa göçmenlerinin sinagogları için bir prototipti. Yeni gelenler, kendilerinden öönce gelen Alman göçmenlerinin sinagoglarını, gerek dinen gerekse kültürel olarak aşina bulmuyordu. hem dilsel hem toplumsal nedenlerle Rus Yahudileri Rus cemiyetlerinden, Alman Yahudilerinin Alman cemiyetlerine kıyasla daha da soyutlanmıştı. Alman Yahudilerinin aksine, Bet Hamidraş'ı kuran Yahudiler dinlerini ve sinagogu yaşamlarının merkezi olarak görmekteydi. Bet Hamidraş'ın içinde Avrupa'daki gibi bir sinagog daha yaratmayı denediler.

Bölünme

1859'da, Ash ile sinagogun parnas'ı (başkanı) Joshua Rothstein arasında Allen Street'teki binanın kimin temin ettiğiyle ilgili olarak anlaşmazlık baş gösterdi ve bu konu en sonunda kimin "resmi ve onursal yetkili" olduğu konusunda ihtilafa kadar yükseldi. Bu anlaşmazlıkta üyeler taraf tutunca sinagogda huzursuzluklar belirdi, akabinde seçimlere gidildi ve en nihayetinde Ash, Rothstein'ı cemiyet başkanlığından ihraç edilmesi için ABD mahkemesine verdi. Mahkeme, Ash'in davasını reddedince üyelerin çoğunluğu, cemiyet adının sonuna "Hagadol" (büyük) ekleyerek Ash liderliğinde yeni bir cemiyet kurdu.
Rothstein'in takipçileri ise Allen Street'teki mekanda kalmaya devam edip 1880'lerin ortasına kadar "Bet Hamidraş" ismini kullanmaya devam etti. Üye sayısının ve maddi kaynakların azalması nedeniyle bu cemiyet Holche Josher Wizaner cemiyetiyle birleşmek zorunda kaldı ve yeni ismini "Kahal Adath Jeshurun" olarak benimseyip Eldridge Street Sinagogu'na taşındı.
Eisenstein'a göre, Bet Hamidraş Hagadol "toplumsal din" atmosferi sundu, burada Yahudiler "dindarlıkla keyfi birleştirdiler; sinagoglarına ştibel (oda sinagogu) adı verdiler; Kadrimutlak'a bildikleri gibi tapıp formaliteden uzak durmayı arzuladılar; herkesin mevcut olup dualara eşlik etmesini istediler; hepsinden öte düzenli olarak atanan hazan istemediler." Formalite dışı dua hizmetlerine tezat olarak, cemiyet üyeleri titizlikle kaşerut kurallarına uydular ve Pesah için kendilerine yapılan matsaları gözlemleyerek denetlediler.
Cemiyet ilk olarak Grand Street ile Forsyth Street köşesindeki binanın en üst katına, ardından Clinton Street'teki adliye sarayına taşındı. 1872'de cemiyet Ludlow Street ve Hester Street köşesinde yeni bir sinagog inşa etti. Burada cemiyetin genç üyeleri kontolü ellerine geçirip bazı küçük değişiklikler yaptılar; örneğin parnas adını "başkan" olarak değiştirdiler; yeni üyeler cezbetmek ve resmiyet kazandırılması için 1877'de yıllık 500$ maaşla (bugünkü değeri 10.900$) Judah Oberman isimli bir hazan tuttular. Her ne kadar biraz "Amerikalılaşmış" olsalar da cemiyet geleneksel kalmaya devam etti. Erkeklerle kadınlar ayrı oturdular, geleneksel dua kitabı okundu ve aralarından haham çıkarttılar. Buna ek olarak 1970'lerde sabah ve akşam eğitim veren Talmud ve Mişna çalışma grupları oluşturuldu.
Ash, bu dönemde aralıklarla Bet Hamidraş Hagadol'un hahamlığını yaptı; Amerikan İç Savaşı sırasında kısa bir süreliğine başarılı etek imalatçılığı yapsa da, parasını kaybettikten sonra hahamlığa geri döndü. Cemiyet üyerlerinin Ash ile sorunları vardı; bunun başlıca sebepleri, cemiyet dışında iş hayatı bulunması ve Hasidizm'e yatkın olduğu iddialarıydı. Eğitimli üyeler Ash'in bilgeliğini sorguladılar.  Ash, 1877'de hahamlıktan istifa etti ve 1879'da Bet Hamidraş Hagadol yöneticileri New York'tan bir baş haham getirilmesini teklif etti. New York'ta birkaç sinagog bir araya gelip "Birleşik İbrani Ortodoks Cemiyeti"ni kurdular ve baş hahamlık için Malbim (Meïr Leibush ben Jehiel Michel Weiser)'i uygun buldular. Bu atama Philadelphia'nın Yahudi Kaydı'nda bildirildi fakat Malbim asla göreve gelmedi. Bet Hamidraş Hagadol, boş kalan hahamlık makamının doldurulması için ayda 25$'a (bugünkü değeri yıllık 7000$) Ash'i geri aldı. Ertesi yıl cemiyet, yıllık 1000$'a (bugünkü değeri 25.000$) Simhe Samuelson'ı kantor olarak işe aldı.

Norfolk Street binası

Lower East Side'da Grand Street ile Broome Street arasında bulunan 60-64 Norfolk Street adresindeki cemiyetin binası eskiden Norfolk Street Baptist Kilisesi'ydi. Stanton Street Baptist Kilisesi cemiyetinden 1841'de ayrılan bir grup bu binada ibadetlerini sürdürdü. 1948'de başlayan inşaat Ocak 1850'de ibadete açıldı.
Büyük ölçüde orijinaliyle aynı kalan yapı, kim olduğu bilinmeyen bir mimar tarafından Neogotik stille inşa edildi.
Bina, yapım aşamasındayken kilisenin bulunduğu muhitin etnik yapısı, gelen İrlandalı ve Alman göçmenlerle değişmekteydi. Üyelerin kuzeye taşınmasıyla cemiyet binayı 1860'ta Alanson T. Biggs isimli bir tüccara sattı.
Biggs, binayı bir Metodist kiliseye çevirdi ve 1862'de mülkiyeti Alanson Metodist Episkopal Kilisesi'ne devretti. Başarılı bir dönem geçiren kilisenin 1873'te 572 üyesi vardı. Bu zamandan sonra üye sayısı azalan kilise maddi zorluklarla karşılaştı. 1878'de bina New York City Church Extension and Missionary Society'ye devredildi.
1866'da kurulan Church Extension and Missionary Society'nin görevi "New York'ta kiliseleri, misyonerliği ve pazar okullarını teşvik etmekti". Daha çok fakir veya gelişmekte olan muhitlerde yoğunlaştıp kiliseler kurdular ve bunlardan biri Birinci Rumen-Amerikan cemiyetinin bulduğu binaydı. Norfolk Street binasının alımından kısa bir süre sonra Church Extension and Missionary Society, muhitin daha çok Yahudi ve Alman olduğunu farkına vardı. 1884'te kilisenin çok büyük ve masraflı olduğuna kanaat getirdiler ve satışa sundular.
1885'te Bet Hamidraş Hagadol tarafından 45.000$'a (bugünkü değerle 1.2 milyon $) satın alınan binada 10.000$'lık (bugünkü değerle 260.000$) değişiklik yapıldı fakat açılışa kadar binanın dış cephesine dokunulmadı. Yapılan değişiklikler arasında Tora tomarlarının bulunduğu kemer ile bimanın inşası ve kemerin önüne eklenen "ebedi ışık" yer almaktaydı. Bir süre sonra, binanın üç tarafını çevreleyen kadın galerisi eklendi. Tavan açık mavi renkle ve yıldızlarla dekore edildi.
Yeni ve varlıklı üyeleri cezbetmenin yanı sıra, cemiyetin amacı önemli bir binayla prestij ve nispeten yeni göçmen olan Doğu Avrupa Yahudilerinin saygısını kazanmak ve ayrıca Lower East Side'daki Yahudilerin Manhattan'daki reform mantalitesindeki Yahudiler gibi "modern" olduğunu göstermekti. Aynı nedenle, Lower East Side'daki birkaç cemiyet ya yeni binalar satın aldı ya da inşa ettirdi. Cemiyetler ayrıca pahalı kantorlar tuttu ve bu durum 1886'da Kahal Adat Yeşurun'un yıllık 5000$'a (bugünün değeriyle 129.000$) P. Minkowsy'yi tutana kadar devam etti. Buna cevaben Bet Hamdiraş Hagadol, yüksek ücretle Avrupa'nın meşhur kantorlarından olan Israel Michaelowsky'yi (veya Michalovsky) işe aldı. 1888'de Bet Hamidraş Hagadol üyeleri arasında bankerler, avukatlar, ithalatçılar ve toptancılar bulunuyordu.
Önceden küçük çaplarda değişikliğe uğrayan binada asıl önemli değişiklikler 1890'larda yapıldı. "Muhtemelen Hristiyan motifleri bulunması nedeniyle" binanın ön yüzünda bulunan gül cam kaldırılıp, yine gotik stilli kemerli cam konuldu. Değişikliklerin yapılması için, birçok sinagog üzerinde çalışmalar yapmış olan Alman göçmenlerinin kurduğu Schneider & Herter mimarlık şirketiyle anlaşıldı. 1893'te bakımsızlıktan kaynaklanan "ciddi yapısal sorunlar" tamir edildi. Yapılan işler arasında "ön basamakları stabilize etme, gotik stille yatay destek için payanda ekleme, bodrumdaki orijinal sütunları 15 cm'lik dökme demir kolonlarla değiştirme" yer almaktaydı. Sonradan yapılan renovasyonlarda, bodrum katına inen ahşap merdivenler demir merdivenlerle değiştirildi.
İki Davud yıldızı binanın ön dış cephesine yerleştirildi. Bunlardan biri, eski resimde görüldüğü üzere, kemer camın üzerinde, diğeri ise, daha moden olan resimdeki gibi çatının üzerindeydi. Eski fotoğrafta görülen kubbemsi çatı bugün bulunmamaktadır. Ana kapının üzerinde iri harflerle yazılmış İbranice bir panel bulunmaktadır. Orta bölümün üst kısmındaki dekorasyon en azından 1974'e kadar varlığını sürdürdü.

Jacob Joseph dönemi

Ash 1887'de vefat edince Birleşik İbrani Ortodoks Cemiyetleri, hem Bet Hamidraş Hagadol'da hahamlık yapacak hem de New York'un hahambaşısı olacak kişiyi aramaya koyuldu. Bu arayışa Şearit İsrael cemiyeti hahamı Henry Pereira Mendes tarafından karşı çıkıldı. 1886'da Sabato Morais ile Jewish Theological Seminary of America (JTSA)'yı kuran Mendes, para ve enerjinin JTSA için harcanmasını daha uygun bulmaktaydı. Kuzey Amerika'da güçlenen reformist akımla mücadele eden Mendes'in görüşüne göre, Yidiş dili konuşan hahamlar tutmaktansa, yerli İngilizce konuşan hahamlar tutmak genç nesilleri daha çok cezbedecekti.
Amerikan Ortosoks İbrani Cemiyetleri Birliği, Morais'in duruşunu reddedip "Doğu Avrupa'nın önde gelen hahamlarına" bu makam için teklifte bulundu fakat bu kişilerin hepsi teklifi geri çevirdi. En nihayetinde Zvi Rabinovitch ve Jacob Joseph isimli iki aday üzerine odaklanıldı. Rabinovitch, "Doğu Avrupa'nın önde gelen hahamları" tarafından desteklenmiş olsa da cemiyet Jacob Joseph'i New York'un ilk (ve tek) hahambaşısı olarak seçti.
Litvanya'nın Kroz şehrinde doğan Joseph, Naftaku Zvi Yehuda Berlin'in öğretmenlik yaptığı Volojin Yeşivası'nda eğitim gördü; keskin zekası nedeniyle kendisine Rav Yaakov Harif ("Haham Yakup Keskin") denmekteydi. Kendisi, Yisroel Salanter'in ana takipçilerinden biriydi ve 1883'te Vilna'da magidliğe (vaiz) atandı. Bet Hamidraş Hagadol ve Eldridge Street sinagoglarının yanı sıra Lower East Side'daki 13 sinagog, New York Ortodoks cemaatlerinin merkezi olarak Avrupa stilli bir kehila yaratmak için 2500$'ı bir araya getirip (bugünkü değeriyle 65.000$) başa Joseph'i getirdi. Joseph'in yıllık maaşı 2500$'dı ve buna ek olarak  1000$ kira parası, mobilya ve elektrik, su gibi giderlerin masrafları tedarik edilmektedydi. Her ne kadar Joseph'in başa getirilmesinin kısmi nedeni Ortodoks cemiyetlerine prestij getirmesi olsa da ana sebebi, kaşer endüstrisindeki kaosa çeki düzen vermekti.
Joseph 7 Temmuz 1888'de New York'a vardı ve bu ayın sonunda Bet Hamdiraş Hagadol'da Şabat seremonisiyle göreve başladı. Verdiği konuşma ilgiyle takip edilirken ibadethanede 1500 kişi ve ibadethaneye sığmayan 1000 kişi de dışarıda bulunmaktaydı. Polis güçleri, izdihamı engellemek ve Joseph'in sinagoga girebilmesini sağlayabilmek için ilave birlikler takviye etti. Seçilmesinin sebeplerinden biri Avrupa'da verdiği demeçlerle "harikulade bir hatip" olmasıydı fakat Jospeh'in bu yeteneği New Yorklu Yahudileri beklenilen kadar etkilemedi. Abraham Cahan'a göre, "Vilna'da, onun sözlerini iştahla içen aynı kişiler, buradaki törenin ortasında sinagogu terkettiler."
Ekim 1888'de Joseph, hahambaşı olarak ilk önemli duyurusunu yaptı. Kümes hayvanlarıyla ilgili işletmelerin Yahudi kanunlarına uygun olarak çalışmasını sağlayabilmek için yeni yönetmelikler getirdi. Bu yönetmeliklerin uygulandığını gözlemlemek için kurulan ajansa maddi destek, zamlanan et ve tavuk fiyatlarından tedarik edildi. Bundan etkilenen iş yerleri ve müşteriler bu fazladan vergiyi ödemeyi reddetti. Hoşlarına gitmeyen bu durum Rusya'nın ete uyguladığı korobka vergisine benzetildi ve "Ocak 1889'da 'ithal edilmiş haham'a karşı organize büyük bir toplantı düzenlendi." Joseph, hiçbir zaman kaşer et piyasasını düzenlemede başarı sağlayamadı.
Joseph, insanların Şabat'ta yapmaması gereken işler hakkında demeç verse de bu nutuk halk tarafından pek umursanmadı ve Yidiş dilinde yaptığı seremoniler genç nesil üzerinde etki yaratmadı. Buna ek olarak başka zorluklarla yüzleşti: idari işler konusunda bir deneyimi veya eğitimi yoktu, başta Joshua Seigel olmak üzere yerli Ortodoks hahamlar onun otoritesini kabul etmedi ve Ortodoks olmayan Yahudiler onu eleştirdi. Sorunların alevlenmesiyle birlikte 1895'te beyin kanaması geçiren Joseph kısmen felç oldu ve 1900'da durumun nüksetmesiyle yatalak hale geldi.
19. yüzyılın sonlarında, New York'taki diğer sinagoglar, Rusya, Polonya veya Romanya'nın belirli kasabalarından gelen belli Yahudi zümrelerine hitap etmekteydi. Bet Hamidraş Hagadol ise, kökenleri ne olursa olsun bütün Yahudilere kucak açtı. Sinagogun, Pesah bayramında, bayramın üsullere uygun olarak kutlayabilmeleri için fakir Yahudilere yardım eden Pesah Yardım Komitesi bulunmaktaydı. 20. yüzyıla girildiğinde Bet Hamidraş Hagadol'un yıllık geliri 5000$ (bugünkü değerle 140.000$) ve Pesah yardımı için sunduğu yıllık erzağın bedeli 800$'dı (bugünün değriyle 22.000$). Fakirlere verilen haftalık bağış 15$ yani bugünün değeriyle 400$'dı. 1901 itibarıyla sinagogun yıllık geliri 6000$ (bugünkü değeri 168.000$) ve üye sayısı 150 idi.
Joseph'in görevi sırasında Bet Hamidraş Hagadol, Amerika Ortodoks Yahudi Cemiyetleri Birliği'nin kurulmasına yardımcı oldu. 1898 baharında, aralarında Ohav Zedek Cemiyeti, Eldridge Street Sinagogu, Şearit İsrael Cemiyeti ve Bet Hamidraş Hagadol'un da buluduğu 50 New York Ortodoks cemiyeti, örgütün kurulduğu toplantıda yer aldı. 1980'lerde Ortodoks Birliğinde binden fazla üye cemiyet bulunmaktaydı.
Joseph, ABD'ye geldiği yıl olan 1888'den 62 yaşında öldüğü yıl olan 1902'ye kadar sinagogun hahamlığını yaptı. Maaşını kaşer işletmelerden gelen vergilerle alacağını düşünen Joseph'in ailesi, bu gerçekleşmeyince fakirliğe sürüklendi. Ölümünün ardından, sinagog kendi mezarlığında ona yer ayırıp karısına 1500$ (bugünkü değerle 40.000$) verdi ve ayrıca karısını ayda 15$ maaşa bağladı. Cenazesine, "ona hakketiği gibi davranmadığından pişmanlık duyanlarla birlikte" 100.000 kişi katıldı.

1990'ların sonundan bugüne

1997 yazında çıkan bir fırtınayla, binanın iki kat yükseliğindeki ana camı parçalandı, pencerenin ahşap ve çatlak çerçevesi kurtarılamadı. Hala onarılmayan pencerenin tadilatı için 100 kişiye kadar düşen cemiyet üyeleri yardım isteğinde bulundu. Bu zamanda, cemiyet üyeleri uzun bir zaman boyunca küçük odalarda ibadet ettiler ve ana ibadethaneyi sadece Yüksek Bayramlar'da açtılar. New York Landmarks Conservancy'nin Tehlike Altındaki Binalar fonundan, geçici metal pencere için cemiyete 2500$ verildi, fakat cemiyetin geri ödemek için 10.000$'ı bulunmamaktaydı. Cemiyet 1998'de New York Landmarks Conservancy'nin Kutsal Siteler programından 2000$ aldı. 1999'da National Historical'a yapılan ikinci talep bu sefer kabul edildi ve National Register of Historic Places'a 30 Kasım'da eklendi.
2000'de acil tadilatlar için 40.000$ toplanmasına rağmen 2001'de gerçekleşen yangınla çatı, tavan, müraller ve dekoratif plasterler büyük ölçüde hasar gördü.
National Trust for Historic Preservation, 2003'te binayı tehlike altındaki tarihi site kategorisine ekledi ve bu listedeki tek sinagog oldu.
2006'da, tadilat için gereken 3.5 milyon $'dan 1 milyonu bir araya getirildi. 2007'de tehlikeli olduğundan, bina büyük ölçüde halka kapalıydı ve cemiyetin üye sayısı 15'e kadar düşmüştü. 2008'de bina "kilitlenmiş ve boştu", çatısında delikler vardı ve tavandan plasterler sarkıyordu. Kapanana kadar geçen sürede, "New York'ta tek bir yerde en uzun süreyle Ortodoks cemiyetine ev sahipliği yapan en eski yerdi."
2008 itibarıyla Lower East Side Conservancy, binayı bir eğitim merkezi haline getirmek için 4.5 milyon $ toplamaya çalıştı. ABD Eğitim bakanlığınca 215.000$ verildi ve aynı miktar Lower Manhattan Kalkınma Kurum'unca da karşılandı. Bundan birkaç yıl önce Conservancy'ye New York eyaletinden, Şehir Konseyi'nden, Vali Bloomberg'den ve Manhattan ilçe başkanlığından toplamda 980.000$ verileceği sözü verildiyse de bu paralar halen beklenmektedir. Bu grup ayrıca renovasyonun birinci aşaması için özel sektörlerden 400.000$ toplamaya da çalışmaktaydı. Greenbaum liderliğindeki ABD'nin en eski Ortodoks Rus Yahudi cemiyeti'nin üye sayısı 20'ydi ve Henry Street cemiyetinin tesislerini kullanmaktaydı.