Yeniköy, Arsin

Tarihçe

Yeniköy mahallesi eski adı ile Küçük Hara, 1964 yılına kadar Yolüstü mahallesinün (Hara ya da Büyük Hara) bir mahallesi idi. 1964 yılında Muhtarlık olan mahallesin ilk muhtarı Sadık Öztürk'tür. Yeniköy mahallesi sekiz mahalleden ibarettir. Batı sınırı Yanbolu deresi doğal akarıdır. Doğu sunda Araklı Yiğitözü(Zanike) mahallesi olup araklı-ayvadere grup karayolu doğal sınırdır. Kuzeyde Ortaköy (GANZİ)ile sınır olan Yeniköy, güneyde Ayvadere(AHO) mahallesi ile sınırdır. Yeniköy mahallesi eski ismi olan Hara ismini, orta çağda geniş otlaklarında santa yerleşkesi mukimlerine at besleyiciliği ve terbiyesinin yapılmasından almaktadır. Yeniköy de ayrıca ortaçağdan kalma kiremit pişirme kuyuları ve cinicilikte yapıldığının işaretleri olarak çini kırık kalıntıları mevcuttur.

İpek Yolu

Tarihi İpek Yolu: Trabzon-Tebriz/İran hattı, Trabzon limanından başlayıp sahil yolu ile Arsin'e, İsmail Yılmaz caddesi boyunca devam eden ipek yolu Işıklı mahallesi üzerinden çiçekli mahallesi ve yolüstü mahallesinden geçerek yanbolu deresine ulaşır. Yanbolu deresi üzerinde halen ayakta durmakta olan tarihi Hara köprüsü üzerinden geçip Yeniköy mahallesinü tam ortadan ikiye bölerek Kara Dere'ye kavuşmakta, Ayvadere mahallesi kaşıkçı mahallesinden (tarihi konaklama ve pazaryeri) karadere vadisi boyunca (araklı-Dağbaşı-Bayburt Yolu)ilerleyen ipek yolu, Salmangas geçidini aşarak cavdar yaylasından Tohnovi deresi vadisine ulaşır.Vadi boyunca ilerleyen yol Aydıntepe ilçesi Uğrak mevkiinde Bayburt-Gümüşhane yoluna kavuşur. Buradan Bayburt sonra Erzurum ve sonra Iğdırdan Tebriz'e ulaşır. İpek Yolu'nun Yeniköy'den geçiyor olması, mahallesin tarihini değerli kılmaktadır.
Mahallenin tam orta yerinde, İpek Yolu kenarında tarihi üç  mezarlık vardır. Kabirlerdeki mevtaların hangi tarihlerde meftun oldukları meçhuldür. Mezar taşları yazısız, İslami defin kaidelerine uygundur.

Ayazma

Yeniköy mahallesi sınırları içerisinde, merkez mahalle ile hoşamenge mahallesini biribirinden ayıran kayalık mevkiinin kuzeybatı yamacında fındıklık içerisinde bulunan şifalı su tarihin derinliklşerinden günümüze kadar misafirlerini ağırlamakta ve şifa dağıtmaktadır. Şifalı ayazma suyu üç göze halinde bulundukları yerde kaynak olup akarları yoktur. Ayranımsı renkte olan su içilmez ancak bilumum deri hastalıklarında şifa olup mayıs yedisinde ziyaretçi akınına uğramaktadır. Ayazma gözelerinin hemen yanında tarihten günümüze bir hamam harabesi vardır.

Kümbet

lügat manası mezar olan kümbet mahallesimüzde çeşme olarak bilinmektedir.
Yeniköy mahallesi hudutları içinde, İpek Yolu üzerinde, tarihi mezarlıktan bati istikametine 300 metre de kümbet vardır. Kümbetin taş oluğunun yapım tarihi meçhuldür. Ancak 1992 yılında Köy sakinlerinden H. Kemal yılmaz tarafından kümbetin yeri değiştirilerek restore edilmiştir. Kümbetin taş oluğundan akan su  yazları buz gibi soğuk kışın soğuk günlerinde ise ılık akar.

Mahalledeki Sülaleler

Yeniköy mahallesinün ilk mukimleri, Kürt Cemal’lerdir. Kürt Cemal; köye çoban olarak gelmiş, o zamanlarda mahallesin yerlilerinden birine damat olmuş ve mahallede yerleşmiştir. Kürt Cemal’in torunları bugün Hacının Oğulları (hacınnoları) olarak anılıp bilinmekte olup soy isimleri Öztürk'tür. Mahalledeki en eski yapı, Karadeniz'e has mimari ile inşa edilmiş, dolma yapı olup, Kürt Cemal’in ikamet ettiği evdir. Şu anki yerinden önce 2 defa yıkılıp yapılmıştır.Bugün kaderi ile baş başa bırakılmıştır.Soy isimleri öztürk olan ve hacının oğulları olarak bilinen tüm aileler HACIOĞLUDUR
Yeniköy mahallesinün bugünkü mukimleri, arazilerini ya bir Ermeni'den satın almış ya da mübadele sonucu mahallesi terk eden Ermeniler'in arazilerini sahiplenmişlerdir.
Mahallede mukim sülalelerden:
Hacınnoları:                   yukarıda anlatıldığı vecih ile (Öztürk, Genç)
Yazıcı oğulları:               Büyükhara'dan(Yolüstü mahallesi/Arsin) gelme.(Yazıcı)
Cemileliler ve Hurşitler:      Fındıklı (foşadan) göç ile.  (Şahin, Kurt)
Sofu oğulları:                 Pervane den (Araklı’nın mahallesi) göç ile (Pervane)
Bezirgân’lar ve Çil oğulları: Yeniköy mahallesinün sınırları çizilirken köy sınırı içerisinde kalmışlardır. (Çil, Bezirgan)
Kerim oğulları:               Bezirgân ve Çil oğulları gibi (keskin)
Mehmet ağalar:                Ayvadere mahallesinden göç ile Köy sakini olmuş sülalelerdir. (Yılmaz) şecereye   bakmak için tıkla
Çolak oğuları:                Fındıklı (Foşadan)  göç etmişler. (Çolak)

Kültür

Karadeniz kültürü dışında kendine has özel bir kültürü olmayan Yeniköy mahallesinün en önemli güzelliği her yıl dini bayramlarda bayram namazını müteakip hacınnolları’nin geleneksel olarak verdikleri yemektir. Bayram namazını müteakip verilen bu yemek, köy sakinlerinin birbiri ile kaynaşması bakımından çok önemlidir. Bayramlaşma esnasında barışma olanağı yakalayamayan dargın ve küskünler, bu yemek sayesinde barışıp kaynaşmaktadırlar. Tüm geliri köy camisine ait olan vakıf  arazisi mutlaka imece ile hasat edilmekte, bu minvalde imece kültürü Yeniköy’de biteviye yaşamaktadır.

Köy Konağı

2011 Yılı itibarı ile Yeniköy mahallesi Muhtar Ali Pervane ve azalarının gayret ve katkılari ile köy konağına kavuşmuş, açılışı 300 kg hamsi ızgara ile yapılmış, bu açılışa ilçe Kaymakamı ile birlikte çok sayıda bürokrat  ve siyasetçi katılmışlardır. Hamsi ızgara şöleninin geleneksel hale gelmesi için ellerinden gelen gayreti sarf edecekleri doğrultusunda beyanat verildi.

Hamsi Festivali

2011 Yılı Aralık ayı Son Haftasında ilki tertip edilen Geleneksel Yeniköy Hamsi Şöleni 2012 yılı Aralık Ayında 2. Hamsi Şölenini Aralık ayı son haftasında Başta Arsin Kaymakamı olmak üzere Yerel yöneticilerin tamamının iştiraki ve Kaçkar Tv nin Canlı yayını ile kutlanmıştır. Köy Muhtari Ali Pervane ile birlikte ihtiyar heyetinin gayretleri ile Bu festival hayata geçirilmiş ve gelenekselleştirilmiştir. canlı yayın İZLE

Coğrafya

Trabzon iline 36 km., Arsin ilçesine 16 km. uzaklıktadır. Ancak Yeniköy, coğrafi bakımdan Araklı ilçesine daha yakın (7 km.) olduğu için köy sakinleri ticari işlerini umumiyetle Araklı ilçesinde görmektedir. Bağlı bulundukları kaza Arsin'e sadece ve genellikle resmi işler için uğramaktadırlar. .
 Köy merkezi itibarı ile 200 metre rakımada olan köy civar köylere nazaran en geniş düzlüklere sahip bir yerleşkedir.harıtaya bakmak için tıkla

Ulaşım

Mahalleye Ulaşım Trabzon-Rize karayolundan Yanbolu mevkiinde santa harabeleri güzergahı takip edilerek, yolun 10. km den (tarihi Hara köprüsünün olduğu yer)sola saparak 3 km ya da Araklı üzerinden Araklı-Yeşilce-Ayvadere-Karatepe grup karayolunun 7.km sinden sağa saparak köye gidilir

İklim

Mahallenin iklimi, Karadeniz iklimi etki alanı içerisindedir.

Ekonomi

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Köy arazisinin %80'i fındık bahçeleri olup geri kalan %20 lik bölüm ise meşeliktir. Meşelik arazılerde genellikle kestane, kızılağaç, pelit, gürgen gibi ağaçlar, bu ağacların güneşe izin verdikleri bölümlerde ise çeşit çeşit meyveler vardır. Bunların en başında  ligarba (başka yerlerde likapa da deniliyor) gelir. Böğürtlen, mamula gibi lezzetli yemişlerin yanı sıra, kocayemiş (dağçileği) mahallesin en namütenahi yemişlerindendir.
Karayemiş: Karadeniz'de her noktada var olan karayemiş yeni mahallede de her hanenin kapısı önünde mutlaka vardır. Ve gene Karadeniz'e has kokulu üzüm olmazsa olmazlardan dır Yeniköy'de.

Altyapı bilgileri

Mahallede, ilköğretim okulu vardır. Eğitim devlet eli ile taşımalı sisteme geçtiğinden beri iki derslikli köy okulu kullanılmamakta, mahalledeki ilköğretim öğrencileri taşımalı sistemle Araklı ilçesi Yeşilce ilköğretim okulunda eğitimlerine devam etmektedirler. Yeniköy de Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı kız Kuran kursu 2007-2008 eğitim öğretim yılında Arsin Yeşilyalı kız kuran kursunun bir şubesi olarak eğitim vermektedir. Kız Kuran kursunun yenimahallede eğitime başlaması ile birlikte köy mukimi her yaştan hanımlar Kuran okuma seferberliği başlatmış olup mahallede Kuran okumayı bilmeyen bayan kalmamıştır. Mahallenin içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi yoktur. Ancak her hanenin kendi çabaları ile uzak ya da yakın mesafelerden evlerine isale ettikleri su vardır. Haneler modern tarzda dizayn edilmiş olup, atık sular için her hanenin kendine ait kesinlikle izole edilmiş foseptik çukurları vardır. Haddizatında, Yeniköy'de kanalizasyon şebekesi imarı mümkün fakat astarı yüzünden pahalı olacağı için gereksizdir. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. PTT'ye ihtiyaç ta yoktur zira mahallede her hanede telefon vardır. Fiberoptik kablolar ile Arsin'den hizmet almaktadır. ADSL bağlantısı mevcut olup, internet kullanımı yaygındır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. 2009 yılı eylül ayından itibaren Aile hekimliği uygulaması doğrultusunda Salı günleri öğleden sonra İlçe sağlık kurulundan sağlık görevlileri köye gelmekte ve sağlık hizmeti vermektedir. Mahalleye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup mahallede elektrik ve sabit telefon vardır.