Cabiria

Yapım

Bu tarihi macera filmi o yıllar için alışılmadık bir uzunluk olan üç saat sürüyordu, yani film sinemanın ilk yıllarında kullanılan uzunluk ölçüsüne göre 14 makara (Bazı kaynaklara göre 12 makara) uzunluğundaydı. Oysa o yıllarda ABD ve Avrupa'da filmlerin ortalama uzunluğu birkaç makarayı geçmiyordu. Film buna paralel olarak yine o yıllar için astronomik bir fiyata malolmuştu, çekimleri 2 yıl süren filme tam 210,000 dolar harcanmıştı. Bu miktar 2010 yılının değerleriyle 4,7 ilâ 83,6 milyon dolara denk gelmektedir.
Filmin tanıtım sloganlarından birinde "Filmde 5000 figüran, 1000 at, 200 fil ve 200 deve kullanıldığı" belirtilmiş, başka bir sloganda filmin "1200 değişik sahneden oluştuğu" ve "Tam 12 makara" uzunluğunda olduğu ilan edilmiş, bir başkasında da "Filme 250.000 dolar harcandığı" vurgulanmıştır.
Kılıç-Sandalet Filmleri (Sword and sandal) olarak da adlandırılan İtalyan yapımı tarihi filmlerin öncüsü sayılan bu film, bu filmlerin uzun yıllar değişmez karakteri olarak kalacak olan ve aynı zamanda bu tür filmlere (Masist Filmleri) adını da vermiş olan ünlü hayali karakter Masist (Maciste)'in de ilk kez beyazperdede göründüğü filmdir.
Filmin, hepsi de yönetmenin bizzat kendisi tarafından hazırlanmış en az dört versiyonu vardır. İlki 181 dakika süren ilk orijinal kurgudur. Sonraki önemli versiyon ise 1931'deki 137 dakikalık sesli (müzik) kurgudur ki bu versiyona 2007 yılında radikal bir restorasyon yapılmıştır. Bu iki versiyon da 2007 yılında Berlin Film Festivali'nde gösterilmiştir. Aslında bu 181 dakikalık tam versiyonun Berlin'den bir yıl önce de, 2006 yılında Cannes Film Festivali'nde özel bir gösterimi yapılmıştı. Bu gösterimden önce, aynı zamanda bir film tarihçisi de olan yönetmen Martin Scorsese'nin filmin önemi üzerine bir konuşması da seyircilere sunulmuştu.

Etkilediği filmler

D.W. Griffith'in, 1916'da ünlü filmi Intolerance (Hoşgörüsüzlük)'ı çekerken büyük ölçüde "Cabiria"'dan esinlendiği söylenmektedir. "Cabiria"'yı seyreder seyretmez yönetmen o sırada başladığı The Mother and the Law'ın çekimlerine derhal ara vererek "Cabiria" ile eşdeğer olabilecek bir tarihi film olan Intolerance'ın çekimlerine başlamıştı. The Mother and the Law'ı daha sonra 1919'da bitirecektir.
Federico Fellini'nin 1958 tarihli Oscar'lı filmi Cabiria'nın Geceleri, yönetmenin "Cabiria" filmine bir selâm duruşudur. Cabiria'nın Geceleri filminin Giulietta Masina tarafından canlandırılan naif fahişesinin filmdeki adı da Cabiria'dır ve filmde kendi anlattığına göre, bu takma ismini, mahallelerindeki bir sinemada bıkmadan usanmadan defalarca seyrettiği 1914 yapımı bu filmden ve filme de adını veren, hayranlık duyduğu baş karakterinden almıştır.

Politik arka plân

Amerikalı yönetmen D.W. Griffith'in başyapıtı olan 1915 tarihli Birth of a Nation (Bir Ulusun Doğuşu) gibi, politik yapısından ötürü "Cabiria" da zamanında oldukça tartışma yaratmış bir filmdi. "Bir Ulusun Doğuşu" sinema sanatı açısından zamanına göre çok ileri bir üstün yapımken, taşıdığı ırkçı temalar yüzünden eleştirilmişti.
Benzer bir şekilde "Cabiria" da eleştirilerden nasibini almıştı. Filmin çekimlerine 1911 - 1912 Türk - İtalyan Savaşı olarak da bilinen Trablusgarp Savaşı bittiği yıl başlanmıştı. Bu savaşta Kuzey Afrika'da şimdiki Libya topraklarında yer alan Sirenayka ve Trablusgarp Osmanlılardan İtalyanlara geçmişti. Filmde anlatılan Kartaca ile Roma Cumhuriyeti arasındaki M.Ö. 238 - M.Ö. 203 tarihleri arasında geçen 2. Pön savaşları (Kartaca Savaşları) yeni yaşanmış olan bu Trablusgarp Savaşı'na çok benzemektedir.
İtalyanların büyük opera geleneklerinden aldıkları ilham ve ülkenin kazandığı bu Emperyalist zaferin rüzgârıyla I. Dünya Savaşı'na kadar olan dönemde İtalyan film endüstrisi düzinelerce tarihi epik film üretti. "Truva'nın Düşüşü", "Pompeii'nin Son Günleri", "Neron" ve "Quo Vadis" bunlar arasında en dikkat çekici olanlardır. "Cabiria" ise bunların arasında en başarılısıdır ve Dünya çapında birçok yönetmene ilham kaynağı olmuştur.
"Cabiria" nın hamasi şiirsel ara yazılarını da aşırı milliyetçi bir yazar olan Gabriele D'Annunzio yazmıştır. Aynı zamanda bir gazeteci ve şair de olan D'Annunzio (1863-1938) İtalya'da filizlenecek olan Faşist hareketin de ilham kaynağı olmuştur. D'Annunzio'nun Benito Mussolini'nin ideolojisini de büyük ölçüde etkilediği ileri sürülmektedir. D'Annunzio'nun o yıllardaki bu büyük ününden dolayı da filmin bazı afişlerinde onun adı tek başına en üste yazılmıştır.