Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin dış ilişkileri

Uluslararası toplum ve devletler nezdinde statü

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin, 15 Kasım 1983'te  bağımsızlığını ilan etmesinin ardından BM Güvenlik Konseyi, 18 Kasım’da aldığı bir kararla bağımsızlık kararını kınadı . Türkiye bağımsızlık kararı sonrasında KKTC'yi tanıdı. Pakistan ve Bangladeş, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni tanıdıktan sonra, ABD ve İngiltere’nin baskıları ile bu kararlarından vazgeçtiler . 18 Kasım 1983’te de BM Güvenlik Konseyi 541 sayılı kararı ile üye ülkelere Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ilanını tanımama çağrısı yapıldı . Türkiye ve KKTC, kararda geçen ifadeye ("calls upon", "directs" değil) dayanarak, son kararın üye ülkelerde olduğu görüşünü savunmaktadır.
BM ve AB, bazı KKTC kurum ve kuruluşlarını yasal olarak kabul etmektedir. Örneğin, 1974 sonrası yapılan mübadelede adanın kuzeyinde toprakları kalan Rumlara, bunlara karşılık olarak güneyde kalan Türk arazilerini veren KKTC Taşınmaz Mal Komisyonu; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından resmen bir iç hukuk yolu olarak kabul edilmiştir.
Bazı devletler ve uluslararası kurumlar, KKTC yetkililerini Kıbrıs Türk Toplumu yetkilisi, cumhurbaşkanını Kıbrıs Türk Toplumu Lideri olarak anmaktadır. Türkiye, KKTC yetkililerini daima sıfatlarıyla kabul etmektedir. Bunun dışında 2007 baharında KKTC Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat Pakistan Cumhurbaşkanı Pervez Müşerref tarafından cumhurbaşkanı sıfatıyla davet edildi . Ayrıca KKTC dışişleri bakanları, uluslararası bazı ortamlarda dışişleri bakanı olarak ağırlanmıştır .

Dışişleri Bakanı

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı'nı 2 Şubat 2018 tarihinden itibaren Halkın Partisi'nden Kudret Özersay yürütmektedir.

Petrol ve doğalgaz

Uluslararası yasalara göre (bkz. Uluslararası Anlaşmazlık Mahkemesi - Permanent Court of Arbitration) adaların Münhasır Ekonomik Bölgeleri (Exclusive Economic Zone, EEZ), Ana Kıta'larla karşılaştırıldığında ihmal edilebilecek kadar küçüktür
 
Türkiye Avantajlı: Türkiye, Mısır = Ana Kıta; Rum Kıbrıs, Türk Kıbrıs = Ada. EEZ belirlenirken, Türkiye ve Mısır Ana Kıta olduklarından, Türkiye ve Mısır ortalanmaktadır. Ana Kıtalar, adalara nazaran EEZ bakımından baskın olduğundan, Kıbrıs-Karpatos arasında kalan kısım, Türkiye EEZ'sine dahildir. Türkiye Ana Kıta, Türk Kıbrıs ada olduğundan, Türkiye - Türk Kıbrıs arasında EEZ belirlenirken, EEZ çizgisi Türk Kıbrıs'a daha yakın olmaktadır. 
KKTC Avantajlı: Türkiye'nin EEZ'si Kıbrıs Adası'nın güneyine geçememektedir. Karpaz Yarımadası, boylu boyunca uzandığından, Türkiye'nin EEZ'si Karpaz'ın güneyine geçmemektedir: Karpaz'ın güneyindeki EEZ tamamen Türk Kıbrıs'a aittir. Petrolün çoğu da zaten Karpaz etrafındadır. Karpaz'ın kuzeyindeki petrolü Türkiye, güneyindeki petrolü Türk Kıbrıs işletecektir. 400 Milyar $'lık petrol Türkiye ve KKTC arasında bölüşülecektir. 
Rumların Çabaları: Mülkiyet için birçok kez mahkemelere başvuran Rumlar, petrol için Uluslararası Anlaşmazlık Mahkemesi'nin  referans kararları nedeniyle (adaların EEZ'si Ana Kıtalara göre ihmal edilebilir derecede küçük) hiçbir mahkemeye başvurmamışlardır.

Türkiye

KKTC ile Türkiye yakın ilişkilere sahiptir. KKTC bütçesinin %32.6'si Türkiye'den gönderilen yardımlardan oluşmaktadır.
2005'te KKTC, Türk göçmenleri düzene sokmak için girişimlerde bulundu. Bunun sebebi istihdam açığı ve suç oranlarının artmasından kaynaklanıyordu. Bu KKTC ile Türkiye arasındaki ilk büyük çapta uyuşmazlıktı ve Türk egemenliğinin demografik statükosu etnik Türk göçmenleri ile sürdürülmek isteniyordu.
Kıta Sahanlığı Antlaşması
Güney Kıbrıs Rum Yönetiminin Doğu Akdeniz'de petrol ve doğalgaz sondajına başlamasının ardından, Türkiye ile KKTC de benzer bir adım atılacağını duyurmuştu.
Akdeniz’de yapılacak aramalar için ilk adım atıldı ve KKTC ile Türkiye arasında kıta sahanlığını sınırlandırma anlaşması New York’ta imzalandı.
Anlaşmaya, Türkiye adına Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve Kuzey Kıbrıs adına da Devlet Başkanı Derviş Eroğlu imza koydu.
Rumların Ada’nın güneyindeki 12 nolu parselde başlayan çalışmalarına, fırkateynler ve savaş uçaklarıyla uzaktan izlemeye alan Ankara, benzer arama çalışmaları yapılması yolunda en somut adımı attı.
KKTC ve Türkiye arasında imzalanan kıta sahanlığını sınırlandırma anlaşmasıyla, Akdeniz'de yapılacak arama çalışmaları için engel ortadan kalkmış oldu.

Suriye

KKTC ile Suriye arasındaki ilişkiler bir dönem oldukça iyiydi. 2007 senesinde Lazkiye-Mağusa arası feribot seferleri başlatılmış hatta karşılıklı olarak vizesiz seyahat uygulaması bulunuyordu.

Libya

2011'de Libya Ulusal Geçiş Konseyi'nin Sağlık Bakanı Abd el Rahman Ali El-Kıssa KKTC'ye gitti. Ziyarette Yakın Doğu Üniversitesi ile Libyalı yaralıların tedavileri hakkında bir protokol imzalandı. Bakan ziyareti "Libya ile KKTC arasındaki ilişkilerin gelişmesi için önemli bir fırsat" olarak niteledi.

ABD

Amerika Birleşik Devletleri, resmen tanımamasına rağmen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin başkenti Lefkoşa'da diplomatik resmiyeti olmayan bir ofise sahiptir. Bu ofis Lefkoşa'nın Kıbrıs Cumhuriyeti yönetimi altındaki bölümünde bulunan ABD Büyükelçiliğine bağlı olarak hizmet vermektedir. ABD Lefkoşa Büyükelçileri ya da diğer diplomatik görevliler Kuzey Kıbrıs'ta yaptıkları faaliyetler için bu mekânı kullanmaktadır. Örneğin KKTC Kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın vefatı sonrası bu ofisten ABD adına taziye mesajı yayımlanmıştır. 2005 yılının Ramazan ayında burada KKTC'nin dinî görevlilerine iftar yemeği verilmiştir. Farklı zamanlarda ofiste resepsiyonlar düzenlenmektedir.

Avrupa Birliği

Her iki taraf arasındaki müzakereler, 2004 yılında Avrupa Birliği'nin Kıbrıs Cumhuriyeti'ni kendi topluluğuna katmasıyla daha da karmaşık hale gelmiştir. KKTC, Avrupa Birliği'nin bu yeni üyesini yasadışı olarak görmekte ve kendisine danışılmadan böyle bir katılımın gerçekleştiğini savunmaktadır. Ayrıca Avrupa Birliği'ne katılan Kıbrıs Cumhuriyeti, Kıbrıs Türk halkını temsil etmemektedir (6 milletvekilinden Kıbrıs Türklerine ayrılan 2 milletvekili de Rumlar tarafından doldurulmuştur). Yasal olarak Avrupa Birliği düzenlemeleri tüm ada için geçerli olsa da, uygulamada sadece de jure yönetim Avrupa Birliği müktesebatına tabidir.
Kıbrıs Cumhuriyeti, Avrupa Birliği'nden KKTC'ye gönderilme sözü verilen yardım paketlerininin ulaşımını veto etmek için Avrupa Birliği'ndeki konumunu kullanmakta ve kendi üyeliğini KKTC'ye yapılan desteklere son vermek için kullanmaktadır Türkiye, Avrupa Birliği ile Gümrük Antlaşması'nı imzalamasına rağmen Kıbrıs Cumhuriyeti'ne bu antlaşmayı genişletmemiş, bunu KKTC'ye uygulanan izolasyonların sonlanrılmasıyla ilişkilendirmiştir. 
Avrupa Birliği, KKTC'yi Avrupa Birliği yasa/yasamalarından muaf tutulan bir ülke olarak kabul etmektedir. Kıbrıslı Türklerin seçim sürecine katılamamasına rağmen, Avrupa Meclisi'ndeki milletvekili sayısı (6) Kıbrıs'ın tüm nüfusu temel alınarak Kıbrıs için ayrıldı. 1960 yapısından (Kıbrıslı Rumlar ve Kıbrıslı Türklerin Kıbrıs Meclisi'nde üyelerine ayrı ayrı oy vermesi) farklı olarak Kıbrıs Sorunu'nun çözümüne kadar, geçerli statüko yüzünden, Kıbrıslı Türkler Avrupa Birliği Kıbrıs üyeleri için sadece Kıbrıslı Rumlarla birlikte oy verebilmektedir. 2009 seçimlerinde, 97 Kıbrıslı Türk oy kullanmıştır.
KKTC, Türkiye'nin AB'ye katılma girişimlerini tamamen desteklemektedir. Bu girişimlerin bir parçası olarak, Türkiye yeni AB üyeleri olan Gümrük Birliği'ni genişletmeyi öngören protokolü imzalamıştır. Bu protokole Türkiye'nin hâlâ tanımadığı Kıbrıs Cumhuriyeti de dahildir. Türkiye buna rağmen beyannamede böyle bir tanımlama ile aynı anlama gelmediğini belirtmekte ve de jure yönetimi, "Güney Kıbrıs'ın Kıbrıslı Rum Yönetimi" ifadesi ile betimlemektedir.

Birleşmiş Milletler

1983 yılında BM iki Güvenlik Konseyi kararı aldı: KKTC'nin tek taraflı bağımsızlık kararını yasadışı olarak kabul etti ve diğer BM üyesi ulusların bu hususta KKTC'yi tanımamasını şart koştu. KKTC, 1972'de Pakistan'dan ayrılan Bangladeş'i tanıması nedeniyle Birleşmiş Milletler'in yaptığını çifte standart olarak tanımlamaktadır. Yeşil Hat boyunca barışı koruyan BM Barışı Koruma Gücü hâlâ Kıbrıs'taki varlığını sürdürmektedir.
Türkiye ve KKTC, BM Barışı Koruma Gücü'nün Kıbrıs'taki varlığını devam ettiren BM Güvenlik Konseyi raporunu, KKTC'nin rızası alınmadığı gerekçesiyle veto etmiştir
. Türkiye, BM Güvenlik Konseyi'ne üye olduktan sonra, KKTC adı BM raporlarında geçmeye başlamıştır .
Birleşme müzakerelerinin 40.sının yapılması sonrasında, Türklerle Rumların arasında oldukça büyük yaklaşım farkları olması nedeniyle, artık Birleşmiş Milletler'de B planı hazırlıkları başlamıştır.
Kıbrıs'taki Birleşmiş Milletler Barış Gücü'nün (UNFICYP) statüsü 2009 Kasım ayında, Genel Sekreter Ban ki Moon'un raporuyla gözden geçirilecektir. UNFICYP'nin görev süresini yeniden değerlendirecek olan rapor ise 2009 Aralık ayında yine Ban Ki Moon tarafından hazırlanacaktır.

Dünya Posta Birliği

Dünya Posta Birliği, KKTC'yi ayrı bir ülke olarak tanımamaktadır ve KKTC'ye gönderilen tüm postalar, "ulaştırılamadı" olarak gönderene geri dönmektedir. KKTC bu sorunu çözmek için doğrudan Türkiye'yi alıcı adresi olarak gösterir (bu adres "Mersin 10, Türkiye" olarak belirlenmiştir).

Politik

1 KKTC, İslam Konferansı Örgütü'nün bir gözlemci-devlet üyesidir . 
2 KKTC, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı'nın gözlemci-devlet üyesidir.
3 KKTC, Türk Dili ve Lehçeleri Konuşan Ülke ve Bölgelerdeki Yerel Yönetimler Birliği'nin (TDBB) üyesidir.

Sportif

1: Badminton: KKTC, Dünya Badminton Federasyonu ve Avrupa Badminton Konfederasyon’un gözlemci üyesidir  
2: Bilardo Kuzey Kıbrıs Bilardo Federasyonu (KKBF), Avrupa Bilardo Federasyonu'nun (EPBF)  (ve böylelikle de Avrupa Bilardo Şampiyonası'nın ) üyesidir. 
3: Bocce KKTC, Uluslararası Bocce Birliği'nin üyesidir. 
4: EasyKart KKTC, Uluslararası EasyKart Federasyonu'nun üyesidir. 
5: FutbolTenisi KKTC, Uluslararası FutbolTenisi Birliği Federasyonu üyesidir.

Bilimsel

1 KKTC, Avrupa Ülkeleri Biyolojiciler Birliği (ECBA) üyesidir. 
 
2 KKTC'nin üniversiteleri (6'nın 2'si) (yani,  Doğu Akdeniz Üniversitesi ve Yakın Doğu Üniversitesi), Avrupa Üniversite Birliği'nin üyesidir .

Kültürel ve Turistik

1 KKTC, Ulusal Turist Bürosu Birliği Temsilcileri'nin (Association of National Tourist Office Representatives (ANTOR)) üyesidir. 
2 KKTC, TÜRKSOY'un üyesidir. (Türk Kültür ve Sanatları Ortak Yönetimi)

Uluslararası başarılar

Bağımsız Kuzey Kıbrıs, her ne kadar de jure olarak küresel ölçekte tanınmasa da, son yıllarda birçok uluslararası yarışmalara katılmış ve oldukça büyük başarılar kazanmıştır:

Sportif

1: Bisiklet: 2009: Almanya: 7.Walkirch 24 Saat Uluslararası Dağ Bisiklet Yarışı: Türk Kıbrıs Yıldız Takımı 1., büyükler takımı 3., bayanlarda Şerife Akcan 1. oldu . 
2: Bocce: 2009: Macaristan: Uluslararası Bocce Turnavası'nda Türk Kıbrıs, erkeklerde 2., bayanlarda 3. oldu  . 
3: EasyKart: 2008: İtalya: Dünya EasyKart Şampiyonası: 125cc Light'ta Türk Kıbrıs'tan Zeka Özteknik 1. oldu . 
4: Tekvando: 2009: Malezya: Dünya Taekwondo Şampiyonası: Türk Kıbrıs, 3 altın, 1 gümüş, 2 de bronz madalya aldı. 
5: Golf: 2009: Bulgaristan: Amatör Açık Golf Şampiyonası: Türk Kıbrıs'tan Gülay Garabli bayanlarda 1. oldu.
6: Yamaç Paraşütü: 2009: Bulgaristan: Yamaçparaşütü Dünya Kupası: 9 ülkeden 48 sporcunun mücadele ettiği şampiyonada Türk Kıbrıs'tan Eser Kişmir 17. oldu.

Kültürel

1: Folklör: 2007: İsviçre: 33. Uluslararası Fribourg Festivali: Türk Kıbrıs 1. oldu . 
2: Folklör: 2009: Bulgaristan: Primorsko kentindeki geleneksel Eurofolk Festivali: "Mister ve Miss Academy" yarışmasında Türk Kıbrıs 1. oldu .
3: Müzik: 2010: Çek Cumhuriyeti: 2010 Amadeus 17. Uluslararası Genç Piyanistler Yarışması: Türk Kıbrıs'tan Görsev Tepe, "Onur Ödülü" aldı.