google/wiki40b huggingface dataset:
Kohezyon (kimya)

Kohezyon (Latince: cohaerere, bir arada bulunma anlamındadır) molekül çekim kuvveti demektir. Aynı cins moleküllerin arasındaki çekim kuvvetine denir.
Kohezyon sıvı ve katı (gazlarda ihmal edilebilecek kadar küçüktür) maddelerde görülür. Bu maddelerin moleküllerindeki pozitif ve negatif yükler arasında oluşur. Bağların ömrü saniyenin trilyonda biri kadardır; ancak komşu moleküller arasında sürekli yeni bağ kurulur ve bu da bileşiği bir arada tutar.
Bu olgu sonucunda sıvılardaki yüzey gerilimi adı verilen olgu meydana gelir.

Bitkilere etkisi

Hidrojen bağlarının sonucunda gerçekleşen kohezyon, bitkilerde suyun zıt yönde taşınmasını mümkün kılar. Su bitkilerdeki odun borularından yukarı çıkarılırken kohezyon ve adhezyon sonucu oluşan hidrojen bağları rol oynar.
Ayrancılar, Bitlis

Tarihçe

Köyün adının nereden geldiği ve geçmişi hakkında bilgi yoktur.

Kültür

Köyün gelenek, görenek ve yemekleri hakkında bilgi yoktur.

Coğrafya

Bitlis merkezine 43 km uzaklıktadır.

İklim

Köyün iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Ekonomi

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Altyapı bilgileri

Köyde ilköğretim okulu yoktur. Köyün içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi vardır. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.
IS-LM modeli

IS-LM modeli mal ve para piyasalarındaki faiz oranı ile reel çıktı arasındaki ilişkiyi göstermeye yarayan makroekonomik bir araçtır. IS ve LM eğrilerinin kesişme noktası Genel Denge olarak adlandırılır. Bu noktada tüm ekonominin mal ve para piyasalarında eş zamanlı olarak eşitlik söz konusudur. IS/LM sırasıyla Yatırım (Investment) Tasarruf (Saving) / Likidite Tercihi(Liquidity preference) Para arzı (Money supply) anlamına gelmekte ve ingilizce anlamının baş harflerinden türetilmiştir.
Modelin dışa açık küçük ekonomiler için geliştirilmiş olanı Mundell-Flemming Modeli diye de adlandırılır.
IS Eğrisi I ve S eğrilerinin eşitliğine dayanır. Mal piyasasında dengeyi ifade etmektedir. Basit keynesyen modelin aksine faiz haddinin sabit olmadığı durumlarda geçerlidir.IS eğrisinin eğimi ile yatırımın faize duyarlılığı (b ne kadar büyükse IS eğrisi o kadar eğiktir.) arasında doğru orantı vardır.
Mysia Stratonikea

Günümüzde Manisa'nın Kırkağaç ilçesine bağlı Siledik mahallesinde bulunan antik kenttir. Selevkos İmparatorluğu zamanında kurulan ve Batı Anadolu'da Stratonikea ismini taşıyan 2 kentten biridir. (Diğeri Muğla Yatağan'da bulunan Karia Stratonikea'sıdır) Mysia'da 1. Anthiokos tarafından eşinin adına kurulan Stratonikeia, Helenistik çağda "ordunun zaferi" anlamına da gelmektedir. Kırkağaç'ın Gelenbe kasabası yakınlarında bulunan mahallede kazı çalışmaları başlatılmıştır.
Turks ve Caicos Adaları

Ülke ismi

Takımadalardan birinin isminin kökeni İngilizce'de Turk's-cap cactus (Melocactus communis) yani "Türk kavuğu kaktüsü"nün (tepesinde o zamanki Türklerin başlığı, yani adının verildiği dönemin Osmanlı kavuk ya da fesine benzer yünlüce kırmızı bir yumak bulunan bu kaktüs türünün) ana vatanı olmasıdır.
Takımadalardan öbürünün isminin kökeni bir teoriye göre adalar yerlilerinin dili Lukayancada bir terim olan "caya hico" yani bir adalar dizisi olmasıdır. Diğer bir teoriye göre o zamanlar (İspanyolcada "Caicos" kelimesi Fransızcada kayık karşılığı "caiques" ile aynı anlama geldiği için) çok kayık kullanılan yer olarak bilinmesidir.

Coğrafya

Turks ve Caicos Adaları, Karayipler'de, Kuzey Atlas Okyanusu'nda, Bahamalar'ın güneydoğusunda yer alırlar. Koordinatları; 21° 45' Kuzey enlemi, 71° 35' Batı boylamı. 389 km sahil şeridine sahiptir.
Tropikal iklime sahip olup, arazi yapısı alçak, düz kireçtaşları, büyük bataklıklar arazi yapısını oluşturlar.
38 adadan oluşur. Bunlardan sadece 8'inde yerleşim vardır. 1962'de Jamaika'nın bağımsızlığını ilân etmesinden sonra bu adalar Birleşik Krallık'a bağlı kalmayı tercih etti.

Nüfus

Toplam nüfusu 32.000'dir.

Başkent

Bu adalar zincirinin idari ve siyasi başkenti dolayısıyla tüm hükûmet binaları ve bakanlıklar Grand Turk adasındaki Cockburn Town şehrindedir.

Ekonomi

Turks ve Caicos Adaları'nın ekonomisi genel olarak turizme dayanmaktadır. Ekvatoral bölgede olması nedeniyle ülke yıl boyu turist çekmektedir. Bunun yanında küçük çaplı tropikal meyve ihracatları da ülke ekonomisine katkı sağlayan etkenlerdendir. 1999 verilerine göre, GSYMH'si 128 milyon dolar. İhracatı 4.7 milyon dolar olan adanın en büyük ihracat ortakları ABD ve Birleşik Krallık'tır. Adanın başlıca ihracat ürünü ise ıstakozdur. Adanın en büyük ithalat ortakları arasında yine ABD ve İngiltere. Bu iki ülkeden 50 milyon dolar civarında gıda, meşrubat, tütün, giyecek, sanayi malları ve yapı malzemeleri ithal ediliyor.
Altısöğüt, Sarız

Tarihçe

Mahallenin kuruluş tarihi 1820'dir. Köy Avşar mahallesidir.
Daha önceden Yaklaşık 110 haneye yakın ev varmış. Ancak çıkan kan davası yüzünden birçok köylü mahalleden ayrılmak zorunda kalmıştır. Mahallede kan davası yüzünden birçok insan ölmüş. Mahallede 30 hane ev kalmıştır. Bunlar Avşar Türkmenleri kökenlidir. Şu anda mahallede kan davalıların çoğu barışmıştır. (Ali Haydar Nergis, Kan davasının kuruttuğu köy Altısöğüt, Yazko, 1984.)

Kültür

Yemekler; Mantı , İçli Köfte, Avşar Pilavı, Tarhana Çorbası , Kömbedir.

Coğrafya

Kayseri iline 134 km, Sarız ilçesine 8 km uzaklıktadır.

İklim

Mahallenin iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Ekonomi

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Tarım alanları 6830 dekar büyüklüğündedir. Başlıca tarım ürünü tahıllardır. Mahallede 501 Büyükbaş hayvan bulunmaktadır. Mahalleye bir kooperatif vardır. Darıdere ve Gümüşali ile ortaklaşa kurulmuştur. Üye sayısı sadece kurucu üyelerle sınırlı.

Altyapı bilgileri

Mahallede, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamasının yanı sıra taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Mahallenin hem içme suyu şebekesi hem kanalizasyon şebekesi vardır. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Mahalleye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup mahallede elektrik ve sabit telefon vardır.
Ömerli, Ereğli

Tarihçe

Mahallenin tarihçesi hakkında bilgi yoktur.

Kültür

Köyde, aileler içerisinde türlü türlü yemekler bulunur. Örneğin Patatesli Mancar Ekmeği, Ömerli Yöresine özgü bir yemektir.

Coğrafya

Zonguldak iline 40 km, Ereğli ilçesine 8 km, Soğanlı Suyuna 5 km, Devrek ilçesine 11 km uzaklıktadır.

İklim

Köyün iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir. Ayrıca köy tarıma elverişlidir.

Ekonomi

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Altyapı bilgileri

Köyde ilköğretim okulu vardır. Köyün içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi vardır. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur ancak ilçenin devlet hastanesi Ömerli'de bulunmaktadır. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.
Mollahasan, Tutak

Tarihçe

Köyün adının nereden geldiği ve geçmişi hakkında bilgi yoktur.

Kültür

Köyün gelenek, görenek ve yemekleri hakkında bilgi yoktur.

Coğrafya

Ağrı iline 62 km, Tutak ilçesine 22 km uzaklıktadır.

İklim

Köyün iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Ekonomi

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Altyapı bilgileri

Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamaktadır. Köyün içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi vardır ancak PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.
Richard Estes

Hayatı

Estes 14 Mayıs 1932 tarihinde Kewanee (Illinois, ABD)'de dünyaya gelmiştir. Chicago sanat enstitüsünde okumuş, 1956 yılında buradan mezun olmuştur. 1959 yılında New York'a taşınmış, kendi resimlerini satarak geçimini sağlamaya başlayana kadar reklam ve diğer ticari alanlarda çizer olarak çalışmıştır. 
Çeşitli sürelerle İspanya ve Fransa'da yaşamıştır.
Gaston Lachaise

Gaston Lachaise (d. 19 Mart 1882 - ö. 18 Ekim 1935), Fransız asıllı Amerikalı figüratif heykelci.
Büyük boyutlu çıplak kadın heykelleriyle tanınır.
Bir marangozun oğluydu. 13 yaşındayken girdiği zanaat okulunda çeşitli dekoratif sanat tekniklerini öğrendi. 1898'de Güzel Sanatlar Yüksekokuluna girdi ve kendisi gibi heykelcilik eğitimi gören Charles Despiau'yla tanıştı. Başlangıçta René Lalique için art nouveau üslubunda dekoratif eşya tasarımları yaptı. Karısı Amerikalı olduğundan 1906'da ABD'ye göç etti. Bir süre Boston'da askeri anıtlar yapan akademik heykelci Henry Hudson Kitson'ın yanında çalıştıktan sonra 1912'de New York'a giderek heykelci Paul Manship ile birlikte çalışmaya başladı.
En ünlü yapıtı olan Ayakta Duran Kadın (1912-1917, Albright-Knox Sanat Galerisi, Buffalo), Lachaise'in iri göğüslü ve kalçalı çıplak kadın tipinin tipik bir örneğidir. ABD'deki birçok müzede bu heykelin tunç dökümleri bulunur; New York kentindeki Modern Sanat Müzesi'nde de 1932 tarihli bir uyarlaması vardır. Lachaise ayrıca iyi bir portre heykelcisi olarak tanınır. John Martin, Marianne Moore ve E. E. Cummings gibi birçok ünlüün büstünü yapmıştır.
Sungur, Çaldıran

Tarihçe

Mahallenin adının nereden geldiği ve geçmişi hakkında bilgi yoktur. Mahallenin başlıca geçim kaynağı Hayvancılık,Çaldıran ovasından da yüksek bir rakıma sahiptir.Tam bir doğa harikasıdır özelikle ilkbaharları her taraf yemyeşil.
yemekleri-_keledoş-avsirk. kahvaltılıkları:otlu peynir,organik tereyağı,koyun yoğurdu,tandır ekmeği

Coğrafya

Van iline 141 km, Çaldıran ilçesine 24 km uzaklıktadır.

İklim

Mahallenin iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Ekonomi

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Altyapı bilgileri

Mahallede ilköğretim okulu vardır. Mahallenin içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Mahalleye ulaşımı sağlayan yol vardır mahallede elektrik vardır sabit telefon yoktur.
Bozdoğan, Mut

Coğrafya

Mersin merkezine 195, Mut merkezine ise 30 km uzaklıktadır.

İklim

Mahallenin iklimi, Akdeniz iklimi'dir.

Ekonomi

Mahallenin ekonomisi, tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Altyapı bilgileri

Kanalizasyon şebekesi yoktur. İçme suyu şebekesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. İlköğretim okulu vardır ve faaliyettedir. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Yolları asfalttır.
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Olimpik Yüzme Havuzu

Kullanım koşulları

Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Olimpik Yüzme Havuzu ücretlidir ve havuza girmeden önce kayıt yapılmaktadır.
Üniversite öğrencileri ve personeli dışında da herkese açık olan Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Olimpik Yüzme Havuzu'na yönetimin belirlediği kurallara uymak koşuluyla kullanım saatlerine uygun olarak girilebilir.
Anagallis foemina

Biyolojisi

Bol güneşli ortamlarda ve kum-kil karışımı topraklarda yetişen bir yıllık bitkidir. Ekin tarlaları ve yol kenarlarında görülebilir. Bitki 15–45 cm boyundadır. Genel olarak Anagallis arvensis ile aynı morfolojik özellikleri taşır.

Yayılımı

Anavatanı Akdeniz, Anadolu ve Kuzey Afrika civarlarıdır. Fakat Orta ve Kuzey Avrupa'dan Kuzey ve Doğu Asya'ya kadar yayılım gösterir. Avrasya dışında Orta Amerika, Güney Brezilya ve Batı Avustralya'da da rastlanır.
Umurca, Lüleburgaz

Tarihçe

1934 yılında Umurbey tarafından verilen arazi üzerine kurulmuştur.Köyün en önemli gelişmesi 1981 yılında kurulan ve hala duran barajıdır.2014 yılında barajı genişletmek ve altyapıyı geliştirmek amacıyla dar olan yerler genişletilmiştir.

Kültür

Ciğer aşı, keşkek ve lahana aşı yöresel tarzıyla köyün baş yemekleridir. Ölüm,doğum ve düğünlerde kurban kesilir, halk tarafından meşhur yemekler yapılır.

Coğrafya

Kırklareli iline 67 km,Sakızköy beldesine 3 km,Lüleburgaz ilçesine 7 km uzaklıktadır. Köy insanlarına göre köy ikiye bölünmüştür. Aşağı ve yukarı olarak adlandırırlar.Aşağı taraf olarak adlandırılan yerde daha farklı yemekler yapılır. Örneğin aşağıda pilav kurufasülye etli yemek yapılırken yukarıda ciğer aşı keşkek ve lahana aşı yapılır.

İklim

Köyün iklimi, Trakya Karasal iklimi etki alanı içerisindedir.

Ekonomi

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Altyapı bilgileri

Köyde, ilköğretim okulu vardır fakat aktif olmadığından dolayı taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi ve kanalizasyonu vardır. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde internet,elektrik ve sabit telefon vardır.
Freddy Jason'a Karşı

Konusu

Polisin ve medyanın çabaları ile Elm Sokağı'nda yaşayan gençler arasında Freddy korkusu unutulmaya başlamıştır. Freddy'nin eski gücüne kavuşabilmesi için ise tek şansı tekrar etrafa korku salacak şekilde gündeme gelmesidir.
Freddy bunu başarmak için, Elm Sokağı'nda küçük çapta bir katliam yapması için 13. Cuma serisinin katili Jason'ı gönderir. Böylece cinayetleri duyan herkes Freddy'nin geri döndüğünü zannetmeye, dolayısıyla büyük bir korku yaşamaya başlar.
Bu korku sayesinde Freddy eski gücünü kazanır. Ancak kontrolden çıkan Jason, Freddy'nin kurbanlarını da öldürmeye başlamıştır. Artık birbirleri için tehlike unsuru olan iki cani, göl kıyısında yaşanacak büyük düelloda kozlarını paylaşacaklardır.
2018 Türkvizyon Şarkı Yarışması

Format

Yarışma iki yarı final ve bir finalde oluşacak. 2013 yılından beri düzenlenen yarışma ilk kez iki yarı finalden oluşacak. Finalde yer alacak ülke sayısı daha sonra açıklanacak. Yarışmayı kazanan ülkenin şarkıcısına altın heykelcik, dereceye giren diğer 2 solist de para ödülü  takdim edilir.

Ev sahibi yayıncı

Yarışmanın kurucu kanalı TMB TV tarafından düzenlenecek. Düzenlendiği ülkeye göre diğer kanal daha sonra açıklanacaktır.
Aelurillus

Morfoloji

Cins teşhis karakteri : Siyah opisthosoma uzunlamasına bantlı, erkek bireyde baş bölgesinde V şekilli kıl sırası mevcut.

Habitat

Sıcak kuru taşlık alanlarda ya da yerdeki çalı çırpı kırıntıları arasındaki açık alanlarda rastlanır.

Yayılımı

Esas olarak Palearktik bölgede ve Afrika'da yayılım gösterse de, Hindistan (A. improvisus, A. minimontanus) ve Sri Lanka'da (A. kronestedti, A. quadrimaculatus) da yaşayan türleri bulunmaktadır. Aelurillus subfestivus türü ise Japonya'da görülür.
Mustafa Ünaldı

Mustafa Ünaldı, (d. 1945, Ararım/Beyşehir, Konya), Türk siyasetçi.
İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunudur. Tıbbi Biyokimya konusunda Profesör Doktordur. Cüngüş, Hezan, Hani, Lice ve Kulp Sağlık Ocakları Doktorlukları, Ergani Devlet Hastanesi Başhekimliği, Akşehir ve Taşkent Hükümet Tabiplikleri, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Doçent Doktorluğu, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Profesör Doktorluğu ve Biyokimya Anabilim Dalı Başkanlığı, TBMM XIX., XX. ve XXII. Dönem Konya Milletvekilliği, Parlamentolararası Birlik Grubu Üyeliği yapmıştır. Evli ve altı çocuk babasıdır.
Bozkaş, Tutak

Tarihçe

Köy M.Ö. Urartular hakimiyetinde kalmıştır ve sonra ise sırasıyla Romalılar ve Bizans hakimyetine girmiştir. Malazgirt Zaferi'nden sonra Selçuklular hakimiyetine girmiştir Selçuklular'dan sonra Çaldıran Seferi'nden sonra Osmanlı hakimyetine girmiştir. Daha sonra 2 kez Rus işgaline girmiştir en son Birinci Dünya Savaşı'nda 1914 yılında bölgenin gönüllü Hamidiye savaşçılarından Sipkanlı Mustafa Bey Tarafından kurtarılmıştır. Köy ondan oğlu Halef Beye miras kalmıştır. Köyün Muhtar'ı Halef Beyin oğlu İsmet Harsak'tır.

Kültür

Köyün gelenek, görenek ve yemekleri hakkında bilgi yoktur.

Coğrafya

Ağrı iline 46 km, Tutak ilçesine 26 km uzaklıktadır.

Ekonomi

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Altyapı bilgileri

Köyde, ilköğretim okulu vardır . Köyün içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol stabilize olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.
Yako

Yako （Japonca: 野狐, lit. "vahşi tilki"）, Kyūşū Bölgesi'nde bulunduğu söylenen ve insanlara musallat olan bir tilki cini, veya ruhudur. Bu cin tarafından çarpılmaya "yakotsuki" (野狐憑き) denmektedir.
Yakonun görünüşü halk hikâyelerinde aşağı yukarı aynıdır. Gerçek tilkilerden farklı olarak, renginin siyah olduğu da beyaz olduğu da, fareden büyükçe, veya kediden ufakça olduğu da söylenir. Yakoların gözle görülemediği de söylenmektedir. Nagasaki'deki Hirado şehri civarında, yakoların hep sürüler halinde dolaştıkları düşüncesinden "bin tilki ile dolaşmak" diye bir deyim üremiştir.
Kuzey Kyūşu'da bulunan Nagasaki ve Saga gibi eyaletlerde yako tarafından çarpılanların hastalık semptomları gösterdikleri söylenir. İkinoşima adasında "yakoo" da denip gelinciğe benzetilen bu cinler birinin koltuk altına saklanırlarsa o insana musallat oldukları düşünülür. İnsanlar, vücutlarındaki çiçek bozuklarını ve yanık izlerini bir yakooya yalatırlarsa öleceklerine inandıklarından, çiçek hastalığı geçirdiklerinde bir cibinliğin altına girerler ve iki şekilde cinleri uzak tutmaya çalışırlardı: Ya çevrelerine asagara ağacının küllerini serperler, ya da cibinliğin içine bıçaklar yerleştirip yakoların giriş yollarını tıkarlardı.
Güney Kyūşu'da yakoların bir haneye yerleşip, soy boyunca aktarıldığından bahsedilir. Düşünülene göre, bu sülaleler yakoya yeterli gelmezlerse, yako bu sefer hanenin at ve sığırlarına musallat olurdu. Bu "yako sahibi" hanelerin, cinleri kışkırtıp sevmedikleri insanlara musallat ettiklerinden bahsedilmektedir. Kagoşima Bölgesi'ndeki Kiire kentinde, böyle durumlarda yakonun insanı yatalak, ve neredeyse hareket edemez bir hale getirdiği söylenirdi.
Victoria Pratt

Victoria Ainsle Pratt ya da Victoria Pratt (d. 18 Aralık 1970, Ontario) , Kanadalı aktris.
Düğünyurdu, Güçlükonak

Tarihçe

Köyün adının nereden geldiği ve geçmişi hakkında bilgi yoktur.

Kültür

Köyün gelenek, görenek ve yemekleri hakkında bilgi yoktur.

Coğrafya

Şırnak iline 79 km, Güçlükonak ilçesine 9 km uzaklıktadır.

İklim

Köyün iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Ekonomi

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Altyapı bilgileri

Köyde, 8 derslikli bir okul hizmete girmiştir. Köyün içme suyu şebekesi yoktur ancak kanalizasyon şebekesi vardır. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.
Ériş Kül Kağan

Ériş Kül Kağan (Pinyin:乙毗射匮可汗Yǐ pí shè kuì kè hán, yanlış olarak İrbis Seguy), 7. yüzyılda Batı Göktürk Kağanlığı'nda hüküm süren Göktürk Kağanı. Kimi tarihçilere göre ise adı, "kar kaplanı" anlamına gelen "İrbiz"dir. Bazı tarihçiler tarafından Hazarların ilk kağanı olarak gösterilmiştir.

Adlandırma

Çince latinizasyonu yorumlama konusunda çeşitli fikir ayrılıkları oluşabilmektedir. İsmin latinizasyonu Yǐ pí shè kuì kè hán şeklindedir. İngilizce kaynaklardaki yaygın adlandırma Irbis Seguy'dur. Ancak, bu adlandırmada shè fonemi hem ilk adda hem de son adda kullanılmaktadır. Bu durumda, bu adın doğruluğu şüphelidir. Bunun yerine İlteriş isminin Çinceleştirilmiş hâlindeki denklikler dikkate alındığında ismin Ériş Kül Kağan (Modern Türkçe: Erişmiş Gür Kağan) şeklinde aktarılması gerektiği görülmektedir.

Yaşamı

İşbara Teriş Tunga Kağan, Ériş'in dedesidir. 642'de, Ériş; Doğu Göktürk yabgusu Yukuk Şad'ın bölgedeki kontrolünü, ele geçirmiş ve kendini kağan ilan etmiştir. Buna rağmen, Yukuk Şad bölgedeki etkisini tam olarak yitirmemiştir. Ériş, On-Okların desteğini alarak tahtta kalmaya çalışmıştır. Onun iktidar yıllarından Dulo ailesi ile On-Oklar arasındaki rekabetin doğurduğu soğuk ilişkiler devam etmiştir. Ériş Kül Kağan, 646'da Tang Hanedanı'na Çin prensesi ile evlenmek istediğini bildirmiştir. İmparator Li Şimin, bunu kabul etmiş ancak Göktürklerin baskı altında tuttukları İpek Yolu'ndaki hâkimiyetlerinden taviz vermelerini istemiştir. Bu koşulu kabul eden Ériş Kül Kağan, Çin ile kısa sürede barış yapmıştır. Ancak bu olaydan iki yıl sonra birçok Dulo ailesi beyi Çin'e sığınmıştır. Batı Kağanlığı, bugünkü Doğu Türkistan topraklarını kapsayan Çungarya'dan çekilmek zorunda kalmıştır. 651'de, Dulo ailesine destek veren dedesinin yeğeni Kalık İşbara Kağan'a yenilerek, öldürülmüştür.
Tunus Muharebesi

Muharebe öncesi

Paralı asker olan (muhtemelen Sparta'lı) General Xanthippus, Roma ile Kartaca arasındaki sert geçen barış görüşmeleri ardından Kartaca tarafından kiralanmıştı. Beraberinde bulunan Yunan paralı askerler grubu, Kartaca tarafından kiralanan paralı askerler grubu içinde önemli bir grup oluşturmuştur.
General Xanthippus, Roma lejyonlarıyla açık alanda çatışmaya girmeyi seçmiştir. Böylece üstün Kartaca süvarisini ve savaş fillerini etkin bir biçimde kullanabilmiştir.
Marcus Atilius Rugulus komutasındaki Roma ordusu, Tunus'ta (bugünkü Tunus) bulunuyordu. Konsül'lük süresinin dolması yakın olan Regulus, nihai zaferin şanının, yerine geçecek konsüle kalmasındansa yenilenmiş Kartaca güçleriyle çarpışmaya hazırdı. Tarihçi Polybius, Regulus'un komutası altında 15 bin piyade ve 500 süvari olduğunu yazmaktadır.

Konuşlanma

Xanthippus, merkeze sivillerden yeni teşkil edilen falanksları, onların sağına paralı asker piyadeleri, önlerine bir hat savaş fillerini yerleştirdi. Süvarisini de bu dizilişin iki yanına bölüştürdü. Roma ordusu ise alışılageldik düzende dizildiler, lejyonların piyadeleri merkezde, sayıca üstün süvari ise kanatlarda.

Muharebe

İlk saldırı Kartaca savaş filleri tarafından başlatıldı. Bu taarruz, Roma piyadelerini oldukları yere tespit etti. Sekize bir sayıca zayıf olan Roma süvarisi kısa sürede yenildi. Roma ordusunun sadece sol kanadında bir başarı sağlandı. Bu kesimdeki 2 bin kadar piyade, ki muhtemelen Roma'nın müttefiklerine bağlı birliklerdi, karşılarındaki paralı askerleri kamplarına kadar sürdüler. Bu arada merkezde savaş fillerinin saldırısına karşı konuldu. Bazı küçük Roma piyade grupları filleri geçip falanksa saldırdılar ama kısa sürede tükendiler.
Kartaca süvarisi kanatlarda Roma süvarisini attıktan sonra merkezdeki piyadeye geriden taarruz etmiştir. Aslında Roma tertiplenmesinin maniple düzenindeki üç hat halinde düzenlenme, herhangi bir taarruzdan korunmayı sağlayabilirdi. Ancak bu olayda Roma birliklerinin kuşatılmasını önleyemedi.
Sonuçta Kartaca süvarisi zaten hırpalanmış Roma piyadesine her iki kanattan hücum etti. Dağılmadan kalabilmiş birlikler de burada imha edildi. Sadece 2 bin Romalı asker kaçmayı başarabildi ve filoya ulaştı. Bu arada Rugulus da esir düşenler arasındaydı. Bazı Romalı yazarlar Regulus'un göz kapaklarının kesildiğini ve bir file ezdirilerek öldürüldüğünü yazmıştır. Ancak iki Yunan tarihçi Polybius ve Diodorus, bu olaydan söz etmezler ve bir bakıma doğal nedenlerle öldüğünü ima ederler. Son yenilgi ve denizde karşılaşılan birkaç fırtına, Roma Cumhuriyeti'nin Kartaca'yı Kuzey Afrika'da yenme girişimine son verdi. Birinci Pön Savaşı'nın daha sonraki muharebeleri Sicilya'da ve denizlerde yürütülmüştür.
Köseler, Ezine

Tarihçe

Köyün adının nereden geldiği ve geçmişi hakkında bilgi yoktur.

Coğrafya

Çanakkale iline 63 km, Ezine ilçesine 18 km uzaklıktadır.

Altyapı bilgileri

Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamasının yanı sıra taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.
Manfred Schnelldorfer

Manfred Schnelldorfer (d. 2 Mayıs 1943, Münih) Olimpiyat ve dünya şampiyonu Alman buz patenci.