Çin ekonomisi

Anahtar ulusal projeler

"Batı-Doğu Elektrik İletimi", "Batı-Doğu Gaz İletimi" ve "Güney-Kuzey Su Transferi Projesi" hükümetin üç önemli stratejik projesidir ve yılda toplam 12 milyar metreküpü hedefler. "Güneyden Kuzey Su Değişim Projesi" nin inşası resmi olarak 27 Aralık 2002'de başlatıldı ve I. evrenin tamamlanması 2010'da planlandı; bu durum kuzey Çin'deki ciddi su eksikliğini giderecek ve Yangtze, Sarı, Huaihe ve Haihe nehri vadilerinin su kaynaklarının akılcı dağılımını gerçekleştirecektir.

Enflasyon

2007-2008 kış aylarında enflasyon, yıllık bazda yaklaşık %7 seviyesinde gerçekleşirken, Mart 2008'de yayınlanan Şubat 2008 istatistiklerinde %8,7'ye yükselmiştir.
Benzin ve dizel yakıt kıtlıkları, devlet tarafından belirlenen düşük fiyatlarla yakıt üretimi için rafinerilerin isteksizliğinden dolayı 2007 sonbaharında oluştu. Kasım 2007'de bu fiyatlar, bir litre 2.65 dolar seviyesinde yakıt satışı ile hafifçe arttı ve halen dünya fiyatlarından biraz daha düşüktür. Fiyat denetimleri çok sayıda temel ürün ve hizmet üzerinde etkili oldu, ancak fiyatlar Kasım 2007'de yıllık %18.2 oranında artan gıdalardan etkilenmedi. Enflasyon sorunu Çin hükümetinde en üst düzeyde endişe yarattı. 9 Ocak 2008'de, Çin hükümeti resmi internet sitesinde şu ifadeyi yayınladı: "Çin hükümeti Çarşamba günü piyasa fiyatlarını istikrara kavuşturmak için daha fazla tedbir almaya ve stok tutma veya hile yoluyla fiyatları artırmaktan suçlu bulunanların cezalarının ağırlığını artırmaya karar verdi."
Domuz eti, Çin ekonomisinin önemli bir bölümünü oluşturuyor ve kişi başı tüketimi günde bir kilogramın beşte biri kadardır. 2007'de Çin'de mısırdan artan etanol üretimiyle ilişkili hayvan yemi fiyatının dünya çapında yükselmesi sonucunda domuz fiyatlarında ciddi artışlar meydana geldi. Artan üretim maliyeti, hızla yükselen ücretlerden kaynaklanan talep artışı ile kötü etkileşime girdi. Devlet, öğrencilere ve kentsel yoksullara yönelik domuz eti fiyatlarının sübvanse edilmesiyle karşılık verdi ve üreticilerden üretim artışı talep etti. Domuz etinin ulusun stratejik domuz rezervinden salınması değerlendirildi.
Ocak 2008 itibarıyla, enflasyon oranı %7.1'e yükseldi. BBC News Ocak 2008'de kış fırtınalarına bağlı olarak 1997'den bu yana en yüksek enflasyon oranının gerçekleştiğini ilan etti. Hükümet 11 Mart 2008'de yaptığı açıklamada, şiddetli kış fırtınalarının ekonomiyi bozduğunu ve gıda sıkıntısının kötüleşmesinin ardından Çin'in enflasyon oranının, 2008 yılı Şubat ayında yüzde 8.7 oranına yükseldiğini duyurdu. Bununla birlikte, yaz ve sonbahar boyunca, enflasyon Ekim 2008'de tekrar %6.6'ya düştü.
Kasım 2010'a kadar, enflasyon oranı, gıda fiyatlarında yıllık %11,7'lik artışla %5,1'e yükseldi. Büroya göre, sanayi üretimi yüzde 13.3 oranında arttı. Sarf malzemeleri kısa sürede tükendiğinde, yakıt ve diğer emtia fiyatları arttı.

Yatırım döngüsü

Çin yatırımları her zaman son derece döngüsel olmuştur. 1958 Büyük İleri Atılımından bu yana, sabit sermaye oluşumundaki büyüme özgün olarak her beş yılda bir yükseldi. Son doruk noktaları 1978, 1984, 1988, 1993, 2003 ve 2009'da gerçekleşti. Karşılık gelen düşüşler 1981, 1986, 1989, 1997 ve 2005 yıllarında oluşmuştur.
Çin'de, yatırımın çoğunluğu en azından kısmen devlete ait olan işletmeler tarafından gerçekleştirilmektedir. Bunların çoğu yerel yönetimlerin idaresi altındadır. Canlanmalar öncelikle yerel yönetim düzeyinde saptırılmış teşviklerin sonucudur. Serbest girişim ekonomisindeki girişimcilerin tersine, Çinli yerel yetkililer öncelikle siyasi nedenlerle motive edilirler. Başarım değerlendirmeleri büyük oranda kendi yargı alanlarındaki GSYİH büyümesine dayandığından, büyük ölçekli yatırım projelerini desteklemek için güçlü bir teşvik almaktadırlar. Ayrıca gerçek bir iflas riski taşımamaktadırlar. Yerliler sorun sorun yaşadıklarında, her zaman kamu bankaları tarafından kefaletle tahliye edilirler. Bu koşullar altında, aşırı yatırım kaçınılmazdır.
Özgün bir döngü merkezi hükümet kredisinin ve sanayi politikasının gevşetilmesiyle başlar. Bu, yerel yönetimlerin, doğrudan yönettikleri devlet işkolu birimleri aracılığıyla ve kendi yargı alanlarının dışındaki özel yatırımcılara ve şirketlere yatırım teşvikleri sunarak, yatırımları atılgan şekilde güdülemesine olanak tanımaktadır. Ortaya çıkan patlama, fiyatlar üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturmakta ve ayrıca kömür ve elektrik gibi kilit girdilerin sıkışmasına (2003'teki gibi) neden olabilmektedir. Enflasyon sosyal istikrarı tehdit eden bir seviyeye ulaştığında merkezî hükümet, sanayi ve kredi politikasının uygulanmasını sıkılaştırarak müdahale edecek, gerekli onayı almadan ilerleyen projeler durdurulacak ve özel yatırımcı türleri için banka kredileri kısıtlanacaktır. Krediler daha sonra daralır ve yatırım büyümesi azalmaya başlar.
Sonunda merkezi olarak uygulanan bu tür müdahaleler eksiklikleri hafifletmekte ve enflasyonu kabul edilebilir seviyelere indirmektedir. Bu noktada, merkezî hükümet, yerel yönetimlerin daha gevşek politika taleplerine cevap veriyor ve döngü tekrar başlıyor.

Para sistemi

Renminbi ("halkın para birimi"), Çin'in para birimi olup, yuan olarak adlandırılır ve 10 jiao veya 100 fence bölünür. Renminbi, Çin'in para otoritesi olan Çin Halk Bankası tarafından tedavüle sürülür. ISO 4217 kısaltması CNY olup, yaygın şekilde "RMB" olarak kısaltılmaktadır. 2005 yılı itibarıyla yuan, genellikle dış gözlemciler tarafından bildirildiği şekilde yaklaşık %30-40 oranında değer düşüklüğüne uğradı. Ancak IMF, yuan'ın doğru bir şekilde değerlendiğini belirtti.
Renminbi, ağırlıklı olarak Amerikan doları karşısında yönetilen dalgalı döviz kuru sisteminde tutulmaktadır. 21 Temmuz 2005'te Çin, para birimini ABD Doları karşısında %2.1 oranında yeniden değerleme yaptı ve o zamandan beri bir para birimi çemberine atıf veren bir döviz kuru sistemine geçti, Renminbi'nin günde yüzde yarısı kadar dalgalanmasına izin verdi.
31 Temmuz 2008'de döviz kuru (1 ABD doları başına Çin yuanı) 6,846 RMB, 2007'nin ortasında 7.45 RMB, 2006 yılının başında ise 8.07 RMB:1 ABD doları=8.2793 yuan (Ocak 2000), 8.2783 yuan (1999), 8.2790 yuan (1998), 8.2898 yuan (1997), 8.3142 yuan (1996), 8.3514 yuan (1995) oldu.
Çin'in ticaret dengesi, enflasyon, tüketici fiyat endeksi ve para biriminin değeri ile ölçülen karmaşık bir ilişkiye sahiptir. Yuan'ın değerinin "kayda değer" olmasına rağmen, Çin'in merkez bankası değerini diğer para birimleriyle ilişkili olarak kontrol etme konusunda kesin bir yeteneğe sahiptir. Et ve yakıt fiyatlarındaki keskin artışa bağlı olarak 2007'deki enflasyon, büyük olasılıkla hayvan yemi veya yakıt olarak kullanılan emtialardaki artıştan kaynaklanmaktaydı. Aralık 2007'de izin verilen yuan değerinin hızlı bir şekilde yükselmesi, muhtemelen, renminbi değerinin daha fazla olmasına izin vererek enflasyonu hafifletme çabalarıyla ilişkiliydi. Mete Feridun (Greenwich Üniversitesi İş Okulu) ve meslektaşları tarafından 2010'da Uluslararası Ekonomi ve Finans İncelemesinde yayınlanan bir yazıda, maddi kalkınmanın Çin'de ekonomik büyümeyi teşvik ettiğine dair ampirik kanıtlar sunduğunu belirtmiştir.
10 Ağustos 2015 haftasında, Çin ekonomisinin yavaşlaması ve doların değer kazanması karşısında Çin Halk Bankası, renminbinin değerini yaklaşık %5 aşağı çekti. Devalüasyon, resmî payı kapanış piyasa oranlarına perçinleyerek gerçekleştirildi. ABD doları karşısında piyasa temelli bir "temsilen" döviz kuru, Çin'in hedeflerinden biri olan Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından Özel Çekme Hakkı'na (SDR - Special Drawing Rights) sahip bir para biriminin belirlenmesi için bir gereklilikti. 2000'lerin sonlarından bu yana Çin, renminbiyi uluslararasılaştırmaya çalıştı. 2013 itibarıyla, RMB, dünyadaki en çok işlem gören 8. para birimidir. IMF direktörü Christine Lagarde Kasım 2015'te G-20 ve IMF toplantılarından önce, yuan'ı SDR para sepetine ekleme konusundaki desteğini açıkladı. Duyuru ile 30 Kasım'daki IMF toplantısında resmi onay için 'yeşil ışık' verildi.

Madencilik

Eski madencilik ve cevher işleme teknolojileri modern tekniklerle değiştirilmekte, ancak Çin'in hızlı sanayileşmesi, yurtdışından gelen minerallerin ithal edilmesini gerektirmektedir. Avustralya ve ABD'den yapılan demir cevheri ithalatı, 2000'lerin başında artarak, çelik üretiminde hızla yerel demir cevheri üretimini geride bıraktı. Ayrıca Çin, özellikle Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Gabon gibi ülkelerdeki ekonomik büyümeye ilişkin rezervleri toplamak için birçok Afrika ülkesinde giderek daha etkin hale geldi.
2004 yılında başlıca üretim alanları olarak kömür (yaklaşık 2 milyar ton), demir cevheri (310 milyon ton), ham petrol (175 milyon ton), doğal gaz (41 milyon metreküp), antimon cevheri (110.000 ton), kalay konsantreleri (110.000 ton), nikel cevheri (64.000 ton), tungsten konsantreleri (67.000 ton), rafine edilmemiş tuz (37 milyon ton), vanadyum (40.000 ton) ve molibden cevheri (29.000 ton) bulunmaktadır. Büyüklük sırasına göre, üretilen mineraller boksit, alçı, barit, manyezit, talk ve ilgili mineraller, manganez cevheri, fluorspar ve çinko idi. Buna ek olarak, Çin, 2004 yılında 2,450 ton gümüş ve 215 ton altın üretti. 2002 yılında madencilik işkolu toplam istihdamın %0,9'undan azını oluşturmasına karşın, toplam sanayi üretiminin %5,3'ünü oluşturmuştur.

Hidroelektrik kaynaklar

Çin önemli nehir ağı ile ve dağlık arazilerinden dolayı hidroelektrik enerji üretimi için büyük bir olası güce sahiptir. Toplam hidroelektrik yeterliliğinin büyük kısmı, kömür arzının zayıf olduğu ülkenin güneybatısındadır, ancak enerji gereksinimi hızla artmaktadır. Kuzeydoğudaki potansiyel oldukça küçüktür, ancak ilk hidroelektrik yapılarının inşa edildiği yer —Japonların Mançurya'yı işgali sırasında— oradaydı. Yağıştaki önemli mevsimsel dalgalanmalar nedeniyle nehirlerin akışı kış boyunca düşme eğilimi gösterir ve bu birçok enerji santralinin normal kapasitesinden daha azıyla çalışmasına neden olurken yaz mevsiminde sel baskınları sıklıkla müdahale edilecek boyuttadır.
24 milyar dolarlık maliyetle inşaatı on üç yıl süren Yangtze Nehri üzerinde bulunan harika Three Gorges Barajı 2006'da tamamlandı ve bölgedeki elektrikleme ve taşkın kontrolünde devrim yaratmaktadır.

Metaller ve metal olmayanlar

Demir cevheri rezervleri, Hainan dâhil çoğu ilde bulunur. Kansu, Guizhou, güney Siçuan ve Guangdong eyaletlerinin zengin rezervleri bulunmaktadır. En büyük maden rezervleri Yangtze Nehri'nin kuzeyinde bulunur ve komşu demir ve çelik işletmelerince tedarik edilir. Nikel, krom ve kobalt hariç olmak üzere, Çin'de ferro alaşımlar ve manganez tedarik edilmektedir. Tungsten rezervlerinin de oldukça büyük olduğu bilinmektedir. Bakır kaynakları orta derecededir ve yüksek kaliteli cevher sadece birkaç yatakta bulunur. Keşifler Ningxia'dan bildirilmiştir. Kurşun ve çinko mevcuttur ve boksit kaynaklarının bol olduğu düşünülmektedir. Çin'in antimon rezervleri dünyadaki bilinen en büyük rezervlerdir. Kalay kaynakları bol miktarda bulunur ve oldukça zengin altın yatakları vardır. Çin, dünyanın beşinci en büyük altın üreticisi ve 21. yüzyılın başlarında, yüksek teknoloji endüstrisinde ihtiyaç duyulan nadir metallerin önemli bir üretici ve ihracatçısı konumundadır. İç Moğolistan'daki Bayan Obi madenindeki nadir toprak rezervlerinin dünyanın tek bir noktasında en büyük olduğu düşünülmektedir.
Çin, oldukça geniş bir yelpazede metalik olmayan mineraller üretiyor. Bunların en önemlilerinden biri, Jiangsu, Hebei, Shandong ve Liaoning'deki kıyı buharlaştırma alanlarından ve ayrıca Sichuan, Ningxia ve Qaidam Havzasındaki geniş tuz alanlarından türetilen tuzdur. Birçok alanda fosfat kayaçlarının önemli miktarda birikimi vardır. Piritler çeşitli yerlerde bulunur; Liaoning, Hebei, Şandong ve Şansi en önemli yataklara sahiptir. Çin ayrıca önemli derecede fluorit (fluorspar), alçı, asbest ve çimento kaynaklarına sahiptir.

Sanayi ve imalat

Sanayi ve yapı işkolu, Çin'in GSYİH'sının %46.8'ini oluşturmaktadır. 2011-2013 yılları arasında Çin, 20. yüzyıl boyunca Amerika Birleşik Devletleri'nden daha fazla çimento kullandı. 2009'da dünyadaki toplam imalat üretiminin yaklaşık %8'i Çin'de gerçekleşmiş, Çin, o yıl endüstriyel üretimde dünya çapında üçüncü sırada yer aldı (birinci Avrupa Birliği ve ikinci Amerika Birleşik Devletleri idi). IHS Global Insight tarafından yapılan araştırmaya göre, 2010 yılında Çin, dünyanın imalat sanayisi üretiminin %19.8'ine katkıda bulundu ve ABD'nin yaklaşık 110 yıllık bu konumunu takiben o yıl dünyanın en büyük üreticisi oldu.
Kasım 2012'de Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Konseyi, tüm önemli endüstriyel projeler için "sosyal risk değerlendirmesi" görevini üstlenmiştir. Bu gereksinimi planlanan projeler veya açılımlar için bazı yerlerde toplu olarak protesto gösterileri izledi.
Başlıca sanayiler arasında madencilik ve cevher işleme; demir ve çelik; alüminyum; kömür; makine sanayii; silahlar; tekstil ve konfeksiyon; petrol; çimento; kimya sanayii; gübreler; gıda işleme; demiryolu araçları ve lokomotifler, gemi ve uçaklar da dahil olmak üzere otomobiller ve diğer taşımacılık araçları; ayakkabı, oyuncak ve elektronik dahil tüketici ürünleri; telekomünikasyon ve bilgi teknolojisi vardır. Çin, küresel üretim tesisleri için tercih edilen bir yer haline gelmiştir. Bir ihracat sahanlığı olarak ve Çin'in istihdam gücü, gelirlerine katkıda bulunmuştur.
Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşundan bu yana, endüstriyel gelişime büyük önem verilmiştir; 2011 itibarıyla Çin'in millî gelirinin %46'sı yatırıma ayrılmıştır; bu diğer herhangi bir ulusa kıyasla çok daha yüksek bir yüzdedir. Çeşitli sanayi kolları arasında makine-yapı ve metalurji sanayileri en yüksek önceliğe sahiptir. Bu iki alan sadece sanayi üretiminin toplam brüt değerinin yaklaşık yüzde 20-30'unu oluşturmaktadır. Bununla birlikte, çoğu diğer sanayi alanlarında olduğu gibi, yenilikler de genelde çeşitlilik, incelik ve kalitede iyileştirmeler yerine brüt çıktıdaki artışları ödüllendiren bir sistemin elinde olmuştur. Bu nedenle, Çin, önemli miktarlarda özel çelik ithal etmektedir. Ekonomik büyüme ve yenilenme derecesinde diğer işkollarının tümünü aşarak, genel endüstriyel çıktı, yıllık ortalama yüzde 10'dan fazla bir oranda büyümüştür. Ulusal ağırlıklı stratejik önemi taşıdığı düşünülen bazı ağır sanayi ve ürünler kamuya ait olmakla birlikte, hafif ve tüketici odaklı imalat kuruluşlarının bir kısmı özel sektöre aittir veya özel sektör ortak girişimleridir.
Kimya endüstrisindeki gelişmenin ağırlıklı odağı, kimyasal gübrelerin, plastiklerin ve sentetik liflerin üretiminin genişletilmesidir. Bu endüstrinin büyümesi, Çin'i azotlu gübrelerin önde gelen üreticileri arasına sokmuştur. Tüketim malları işkolunda ağırlık noktası, Çin'in ihracatının önemli bir bölümünü oluşturan tekstil ve giyim üzerinedir. Hızla artan oranda sentetiklerden oluşan tekstil imalatı, brüt endüstriyel üretimin yaklaşık yüzde 10'unu oluşturmakta ve önemini korumaya devam etmektedir ancak daha önce hiç olmadığı kadar az ağırlıkta olmaya devam etmektedir. Sanayi, ülkenin her tarafına dağılmış olma eğilimindedir ancak Şanghay, Guangzhou ve Harbin gibi önemli tekstil merkezleri vardır.

Diğer endüstriler

Güneş panelleri ve rüzgar jeneratörleri imalatında, bankalar ve yerel yönetimler tarafından serbest kredilerle desteklenen birçok şirket tarafından önemli yatırımlar yapılmıştır. Bununla birlikte, 2012 yılına gelindiğinde, hem Amerika Birleşik Devletleri hem de Avrupa tarafından anti-damping cezalarına maruz kalan güneş panelleri üretimi olmak üzere, her iki ürün için de yurt içi ve küresel talep fazlasıyla geri kaldı. Küresel aşırı tedarik, hem iç hem de dış ülkelerde iflaslara ve üretimde kesintilere neden olmuştur. Çin, 2015'ten sonra iki on yıl boyunca güneş enerjisi üretimini sübvanse etmek için 50 milyar dolar bütçeye sahipti; ancak 2012'deki aşırı tedarikten kaynaklanan keskin düşüş fiyatında bile, Çin'deki güneş enerjisi maliyeti, geleneksel kömürle çalışan santrallerin ürettiği gücün üç katı kadardı.
Çin dünyanın en büyük seks oyuncak üreticisidir ve dünya seks oyuncakları üretiminin %70'ini karşılamaktadır. Ülkede yılda yaklaşık 2 milyar dolar hacim üreten bu endüstride 1000 üretici etkinlik göstermektedir.
2011 itibarıyla, Çin kişisel bilgisayarlar için dünyanın en büyük pazarını oluşturdu.

Hizmetler

Çin'in 2010 yılındaki hizmetler üretimi, —ABD ve Japonya'nın ardından— dünya çapında üçüncü sırada olmuş ve yüksek güç ve telekomünikasyon yoğunluğunda ülkenin uzun vadede yüksek büyüme eğiliminde olmasını sağlamıştır. 2010 yılında hizmetler işkolu, Çin'in yıllık GSYİH'sının %43'ünü oluşturmuş ve ülke çapında ana işkolları içinde üretimde sadece ikinci sırada yer almıştır. Bununla birlikte, GSYİH'nın oranı daha gelişmiş ülkelerdeki oranla karşılaştırıldığında halen düşüktür ve tarım işkolu hala daha büyük bir iş gücünü istihdam etmektedir. 1978'deki ekonomik yeniliklerin başlangıcından önce, Çin'in hizmetler işkolu, devlet tarafından işletilen dükkânlar, dağıtıcılar ve düzenlenmiş fiyatlar— ile nitelendirilmiş; yenilenen özel pazarlarla ve bireysel girişimcilerle ticari bir işkolu haline gelmiştir. Çok sayıda alışveriş merkezi, perakende mağazalar, restoran zincirleri ve kentsel alanlarda inşa edilmiş otellerin bulunduğu toptan ve perakende ticaret hızla büyümüştür. Turizm, istihdamda önemli bir etmen ve döviz kaynağı olmasına rağmen kamu işkolu hizmet işkolunun ana bileşeni olmaya devam etmektedir.
Chengdu, Çin, dünyanın en büyük binası ile—328 feet (100 m) yüksekliğinde, 1,640 feet (500 m) uzunluğunda ve 1,312 feet (400 m) genişliğinde olan New Century Global Center, perakende satış mağazaları, 14 tiyatro-sinema, bürolar, oteller, cennet Ada su parkı, yapay bir plaj, 164 metre (150 m) uzunluğunda LED ekran, paten pisti, korsan gemisi, sahte Akdeniz köyü, 24 saat suni güneş ve 15.000 spotlu otoparka ev sahipliği yapmaktadır.

Siber suç

2016 yılı itibarıyla, bilgisayar suçları Çin'de kârlı bir yasadışı uygulamadır. Ağustos 2012'de Kaliforniya Üniversitesi (UC) Küresel Çatışma ve İşbirliği Enstitüsü tarafından yayınlanan akademik bir çalışma, Çin'in "siber karaborsa pazarına" 90 bin katılımcının katıldığını, yerel ekonomiye 5.36 milyar yuan (536 milyon £) mal, 110 milyon internet kullanıcısının olumsuz etkilenmesi (%22) ve 2011'de 1.1 milyon internet sitesinin (%20) etkilendiğini iddia etti. Temmuz 2012'de Çin Devlet Konseyi, artan denetleme, güvenlik raporlaması ve izleme ve "internet bağlantı noktalarının sayısını azaltma" konusundaki kararlılığı da içeren siber suçla mücadele tedbiri olarak bir dizi bilgi güvenliği yönergesi yayımlamıştır.

Dış yatırım

Çin'in yatırım ortamı, otuz yılı aşkın yenilik hareketleriyle çarpıcı bir şekilde değişmiştir. 1980'lerin başında, Çin yabancı yatırımları ihracata yönelik operasyonlarla sınırladı ve yabancı yatırımcıların Çinli kuruluşlarla ortak girişim ortaklığı kurmalarını istedi. Cesaretlendirilmiş Sanayi Kataloğu, çeşitli sanayi işkollarında izin verilen yabancı katılım derecesini ortaya koymaktadır. Yabancı yatırımları yasalaştıran yenileşmelerin başlangıcından itibaren, sermaye girişi 1999 yılına kadar her yıl genişledi. Yabancı yatırım yapılan şirketler Çin'in dış alım ve dış satımının %58-60'ını oluşturmaktadır.
1990'ların başından beri, hükûmet yabancı yatırımcıların iç pazarda geniş bir yelpazede ürün imalatı ve satışı yapmasına izin vermiş, ortak girişimlerin kurulması için süre kısıtlamalarını ortadan kaldırmış, ulusallaştırmaya karşı bazı güvenceler sağlamış, yabancı ortaklıkların ortak girişim kurullarının başkanlıklarına izin vermiş ve artık tamamen yabancı sermayeli şirketlerin kurulmasına ve şimdi de tercih edilen DYY'nin kurulmasına izin verilmiştir. 1991'de Çin, tamamen yabancı sermayeli kuruluşlar ve sözleşmeli girişimler için ve seçilmiş ekonomik bölgelere veya devlet tarafından özendirilen, enerji, iletişim ve ulaşım gibi projelere yatırım yapan yabancı şirketler için daha fazla ayrıcalıklı vergi işleyişi yapmıştır.
Çin ayrıca bazı yabancı bankalara Şanghay'da şubeler açma yetkisi verdi ve yabancı yatırımcılara Şanghay ve Shenzhen Menkul Kıymet Borsaları'nda listelenen belirlenen şirketlerin özel "B" türü hisse senetlerini almalarına izin verdi. Yabancılar için sunulan bu "B" türü hisseler bir şirkette sahiplik haklarını taşımadı. 1997'de Çin 21,046 yabancı yatırım tasarısını onayladı ve 45 milyar doların üzerinde doğrudan yabancı yatırım aldı. Çin, 2000 ve 2001 yıllarında tamamen yabancı sermayeli şirketler ve Çin Yabancı Sermaye Ortak Girişimleri hakkındaki yasalarını önemli ölçüde gözden geçirmiş ve ihracat verimlerini ve yerel içerik gereksinimlerini kolaylaştırdı.
Yabancı yatırımlar, Çin'in dünya ticaretindeki hızlı genişlemesinde güçlü bir unsur olmaya devam etmekte ve kentsel işlerin büyümesinde önemli bir etmen olmaktadır. 1998'de yabancı yatırım yapılan şirketler Çin'in ihracatının yaklaşık %40'ını üretmiş ve döviz rezervleri yaklaşık 145 milyar dolar olmuştur. Yabancı yatırım yapılan işletmeler bugün Çin'in ihracatının yaklaşık yarısını ortaya koymakta (Çin'in dış yatırımının çoğunluğu Hong Kong, Makao ve Tayvan'dan gelmekte) ve Çin büyük yatırım akışları çekmeye devam etmektedir. Bununla birlikte, Çin hükümetinin DYY'yi üretime yönlendirmeye verdiği önem, Çin'in hizmet işkollarını az gelişmiş bırakırken bazı işkollarında piyasa doyumuna yol açtı. 1993'ten 2001'e kadar Çin, Birleşik Devletlerden sonra dünyanın ikinci büyük doğrudan yabancı yatırım alıcısıydı. Çin 1999 yılında 39 milyar ABD doları, 2000 yılında ise 41 milyar ABD doları Dyüzyıl aldı. Çin, şimdi Dünya Bankası istatistiklerine göre 2005 yılında neredeyse 80 milyar dolar yatırın çeken, dünyanın önde gelen Dyüzyıl alıcılarından biridir. 2006 yılında Çin, doğrudan yabancı yatırımla 69.47 milyar dolar gelir elde etti. 2011'de ABD, 2008 mali bunalımından sonra yabancı yatırımda bir düşüş görürken, Çin bu yılda 280 milyar doların üzerinde olan doğrudan yabancı yatırım için en iyi varış noktası oldu.
Ekonomik koşulların yavaşlaması ve 2015 yılında yuanın zayıflamasıyla birlikte, o yılın Aralık ayında Çin'de doğrudan yabancı yatırımda %5.8'lik bir düşüş görülmüştür. Çin'in Dyüzyılnin en büyük alıcısı olma sıralaması 2014 yılına kadar devam ederken, 2015'te gelen yatırımın yavaşlamasıyla birlikte Birleşik Devletler, yapılan yabancı yatırımda büyük bir toparlanmayla birlikte, en iyi yatırım varış yeri olma konumunu geri kazanmıştır. Çin'le ilgili 2016 Çin İş Dünyası İklim Araştırması'ndaki Amerikan Ticaret Odası verileri, bu eğilimi doğrulamakla birlikte, Çin'in en iyi yatırım yeri olarak kaldığını da göstermektedir. 500'den fazla üyeyi kapsayan bu araştırma, "On üye şirketten altısı için Çin'in ilk üç yatırım önceliği olmaya devam ettiğini" ortaya çıkardı ancak bu, Çin'i birincil öncelik olarak kabul eden on kişiden sekizinin 2012 yılındaki yüksekliğindeki düşüş anlamına gelmekteydi.
Döviz rezervleri 1999'da 155 milyar dolar, 2000'de 165 milyar dolardı. Döviz rezervleri 2005 yılında 800 milyar doları aştı ve 2003'ten iki katına çıkmıştı. 2005 yılı sonunda döviz rezervleri 819 milyar dolara, 2006 yılı sonunda 1.066 trilyon dolara, Haziran 2008'e kadar da 1.9 trilyon dolara yükselmiştir. Ek olarak Çin, ABD hazine bonolarının en büyük yabancı uyruklu sahibi olarak toplamda 585 milyar dolarla Japonya'nın 573 milyar dolarına karşılık ilk kez Eylül 2008 sonuna kadar Japonya'nın yerini aldı. Çin şu anda Japonya'nın değerini aşarak Çin'in döviz rezervlerini dünyadaki en büyük ihtiyat haline getirdi.
DTÖ üyeliği kapsamında Çin, bazı ticaretle ilgili yatırım önlemlerini ortadan kaldırmaya ve daha önce yabancı yatırıma kapatılan belli işkollarını açmaya söz verdi. Bu taahhütleri uygulamak için yeni kanunlar, yönetmelikler hasırlanmakta ve idari önlemler alınmaktadır. Yabancı yatırımın önündeki başlıca engeller, anlaşılmaz ve tutarsız olarak uygulanan yasa ve yönetmelikleri ve kurallara dayalı bir hukuksal altyapının olmamasını içermektedir. Örneğin, Warner Bros., Çinli yatırımcıların en az %51 hissesini elinde bulundurmasını veya yabancı bir ortak girişimde öncü rol oynamasını gerektiren bir yönetmelikle ilgili olarak Çin'deki sinema işini geri çekmiştir.
Çin'de yabancı yatırım tarihinde bir diğer önemli gelişme, 2013 Eylül ayında Şanghay Serbest Ticaret Bölgesi'nin kurulmasıydı. Bölge, bir takım ekonomik ve sosyal yenilikler için bir deneme alanı olarak görülmektedir. Eleştirici olarak, yabancı yatırım, Şanghay Belediye Hükümeti tarafından yayınlanan Olumsuz Liste'ye belirli bir işkolunun dâhil edilmesi ile açıkça yasaklanmadıkça, tüm işkollarında doğrudan yabancı yatırıma izin verilen "olumsuz liste" yaklaşımı ile denetlenmektedir.

Birleşme ve devralmalar

1993'ten 2010'a kadar, Çinli şirketler, toplamda 969 milyar ABD doları değerindeki 25,284 birleşme ve devralma işleminde edinen taraf ya da edinen bir şirket olarak yer almışlardır. Fırsatların sayısı ve değeri 2010'da rekor kırdı. 2010 yılında gerçekleşen anlaşma sayısı 3.640 olup, 2009'a kıyasla %17'lik bir artış kaydedilmiştir. 2010 yılındaki fırsatların değeri, bir önceki yıla göre %25 artışla 196 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşmiştir.

İşgücü

2012'de ilk kez, Çin Ulusal İstatistik Bürosu'nun Ocak 2013'te yayımladığı istatistiklere göre, işgücünün büyüklüğü, Çin'de 15-59 yaşları arasındaki nüfusu, 937.27 milyon kişiye hafifçe gerileyerek, 2011'e göre 3.45 milyon kişiden az bir düşüş gösterdi. Bu eğilim, Çin'in başarılı nüfus kontrol politikası olan tek çocuk politikasından kaynaklanmaktaydı ve en azından önümüzdeki 20 yıl boyunca, 2030 yılına kadar devam etmesi beklenmektedir.
Çin'in devlet haber ajansı Xinhua, 29 Ekim 2015'te Çin Komünist Partisi tarafından yapılan bir açıklamaya dayanarak mevcut yasada iki çocuğa ilişkin bir değişiklik yapıldığını bildirdi ve yeni yasa 27 Ocak 2015'te Ulusal Halk Kongresi'nin daimi komitesinde kabul edildikten sonra 1 Ocak 2016'dan itibaren geçerli olacaktı.