4 Minutes

Şarkının yazılış süreci ve esin kaynağı

Onuncu stüdyo albümü Confessions on a Dance Floor'un yayımının ardından Madonna, ne tür müzik yapmak istediğini düşündü ve önceki albümlerinde olduğu gibi dans müziğini seçti. Madonna'nın o zamanki yapımcısı Stuart Price, sanatçıya ne tür bir müzik arzu ettiğini sordu. Madonna ise Justin Timberlake ve Timbaland'ın yaptığı müzikten çok hoşlandığını ve onlarla çalışmayı arzu ettiğini söyledi. "4 Minutes"in sözlerini bu üç kişi yazarken, yapımcılığını Nate "Danja" Hills Timbaland ve Timberlake ile birlikte üstlendi. İlk başta adı "4 Minutes to Save the World" olarak kararlaştırılan şarkı, Madonna'nın albümü Hard Candy için yapılan son şarkılardan biriydi. MTV News'e verdiği bir röportajda Madonna, şarkının konseptinin Timberlake ile yaptıkları görüşmeler sonucu geliştiğini belirtti. Şarkının anlamıyla ilgili olarak şunları söyledi:
Bunun tam anlamıyla önemsenmesi gerektiğini düşünmüyorum. Şarkıda ivedilikle hareket edilmesinden söz ediliyor. Gün geçtikçe insanlar çevreyi ve gezegeni nasıl yok ettiğimizin farkına varıyorlar. Sadece dikkatimizi dağıtmaya devam edemeyiz. Kendimizi eğitmeli, uyanmalı ve bununla ilgili bir şeyler yapmalıyız. Aynı zamanda sıkıcı ve ciddi olmak istemiyoruz ve eğlenmek istiyoruz. Yani eğer gezegeni kurtaracaksak bunu yaparken iyi zaman geçirebilir miyiz?
Madonna, şarkıda işlenen temanın yaşıyla hiçbir şekilde ilgisi olmadığını, sadece uzun zamandır aklında olan bir duyguyu "4 Minutes" ile bir şarkı hâline getirdiğini anlattı. Interview'dan Ingrid Sischy, şarkının dünya için bir balad gibi olduğunu söyledi ve "Harika bir bandonun müziğine sahip. Bu dev bir dans şarkısı." şeklinde değerlendirdi. Madonna, Sischy ile aynı görüşü paylaştığını belirtirken, şarkının "komik bir paradoks" ve belgeseli I Am Because We Are'ın esin kaynaklarından biri olduğunu ifade etti. Sözkomusu belgesel filmde, bir Afrika ülkesi olan Malavi'deki insanlık dramı ve gıda kıtlığı ele alınıyor.

Kayıt ve miksaj

"4 Minutes"in kayıtları Londra'da 72 kanallı bir SSL 9080 scratching aletiyle yapıldı. Sound on Sound dergisinden Paul Tingen, miksaj ve kayıt mühendisi Demacio "Demo" Castellon ile röportaj yaptı; Castellon ilk kayıtlara katılamadığını, çünkü başka bir proje üzerinde çalıştığını, fakat ikinci kayıtlara yetiştiği için şanslı olduğunu söyledi. Castellon geldiğinde davul sesleri ve temel klavye ritimleri dâhil şarkının yarıdan fazlası bitmişti. Castellon'a göre kendisi "şarkının kalanını kaydederken girişinde ve sonunda biraz programlama yaptı." Stüdyoda Timbaland ve Danja, "4 Minutes"in arka parçasını yapmak için Akai MPC3000 ve Ensoniq ASR-10 kullandılar. Ayrıca davul makinesi, Yamaha Motif iş istasyonu klavye ile synth örneklerinden yararlandılar. "Özel analog klavyeler vardı ve gerisi yumuşak synthlerdi. Fakat sürekli deneyimliyoruz ve çalıştığımız stüdyoda ne kadar alet varsa kullanıyoruz. Tercihlerimiz olabilir, fakat sürekli yeni şeyler denemeye açığız. Bu yüzden müziğimiz diğerlerininkinden farklı." Castellon, "4 Minutes" arka planında "çoğunlukla bakır nefesli çalgılar, synthler ve vurmalılar olduğunu" söyledi. Castellon seansın aslında insanların düşündüğünden çok daha büyük olduğunu iddia etti. Bu iddiasını şu sözlerle sürdürdü: "Çünkü Tim ve Danja kendi müziklerini yaparken gurur duyuyorlar [...] '4 Minutes'teki davullar ve vurmalılar 23 stereo parçaydı, toplamda 46 parça etti, 16 stereo bakır nefesli çalgı parçası vardı. Tüm seanstan 100'e yakın parça çıktı ve ben Pro Tools'tan SSL'e 80 çıktı aldım, Pro Tools ile biraz alt miksaj yapıldı. Ama çoğunlukla sorunsuz geçti." Röportajda Castellon, Timbaland'ın yapımıyla ilgili görüşlerini ve kendi yapım çalışmasını paylaştı:
'4 Minutes' söz konusu olduğunda Tim'in en baştan işlerin nasıl ilerleyeceğiyle ilgili bir görüşü vardı, özellikle ses dalgalarıyla ilgili. O gerçek bir yapımcı. Sadece müziğe bakmıyor, sese de bakıyor. Ayrıca harika bir mühendis ve inanılmaz bir kulağa sahip ve stereo çeşitliliğinde parçaları nasıl bir araya getireceğini biliyor. [...] '4 Minutes' seansını açtığımda devam eden çok şey vardı. Zor kısmın vokalleri kesmeyi unutmamak olacağını o anda anlamıştım. Vokallerin üzerinde çalışmaya başlamak bunu elde etmenin tek yoluydu. Daha sonra diğer kısımları vokallerin etrafına kurdum. Diğer zorluk parçadaki her şeyin net olduğundan emin olmaktı ve her çalgı, her hece, her nefes duyulabilmeliydi. Ayrıca bir parça üzerinde genellikle belli bir sıralama dâhilinde çalışırım. Böyle daha kolay, çünkü işiniz bittiğinde her şey biter. O yüzden parçanın sonuna gelene kadar bölüm bölüm çalışmaya devam ederim ve tüm miksajın bittiğini bilirim.
Castellon, SSL'in dâhilî otomasyonunun kendi harmanladığı müziğe müdahele etmesini istemediğini söyledi. Onun yerine otomasyon Pro Tools ile sağlanırken seviyeler, kontolü Castellon'da bulunan sekiz düğmeli bir CM Labs Motormix ile ayarlandı. Castellon'a göre kendisi "sıkıştırma ve kaydırma yaptığı SSL ile her şeyi çalıştırdı." Parçanın miksajı Miami, Florida'da 96 kanallı bir SSL J serisi kontrol paneliyle yapıldı. Kaydedilen arka parçaların miktarını göz önünde bulundurunca Castellon, "4 Minutes" miksajındaki zorluğun "müziğin vokalleri boğmadığından emin olmak" olduğunu belirtti. Castellon bunu nasıl yaptığını açıkladı: "Vokallerle başladım, sonra müziği ekledim ve en son davulları. Bu benim için tuhaftı." Miksaj için çok az dijital eklenti kullanıldı. Castellon şarkıyı hızlı bir şekilde bitirmeyi denedi, miksaj bir gününü aldı. İki gün sonra miksajın ince ayarını yaptı.
Miksajlar tamamlandıktan sonra, Castellon vokallerin üzerinde çalıştı; ilk olarak Timbaland'ın giriş bölümüyle başladı, Madonna'nın sesiyle devam etti ve Timberlake'in vokalleriyle bitirdi. Timbaland'ın vokallerinde SSL'in EQ'sunu kullandı ve ses çok yüksek olduğunda tıraşlamayı engellemek için girdi seviyelerini ayarladı. Madonna ve Timberlake için biraz SSL'in dinamik aralık kompresörünü kullandı ve Madonna'nın sesine "bir [Lexicon] PCM42 ile sekiz nota erteleme uyguladı, Eventide H3500 ile dörtlüklere ve [TC Electronic] TC3000 ile hooklara yankı" yaptı. Bu dijital sinyal işlemcileri Madonna'nın vokallerine stereo alanı hissi vermek için kullanıldı. Castellon, Timbaland ve Danja'nın davul programlamasını övdü, fakat programlama bazen "aşırı iyi" olduğu için kendisinin "seviyeyi biraz düşürmesi" gerektiğini belirtti. Castellon, pes davulların seviyesini kontrol etmek için Waves Audio'nun "Renaissance Compressor" eklentisinden yararlandı. "Diğer parçalarla çatışan belirgin bir pes sesi vardı, Tim onu farklı notası ve sesi olan başka bir pes ile değiştirdi." dedi. Castellon, bir Focusrite D2 EQ kullanmanın kendisine "yeni pes davulun sesiyle diğer pes davul seslerini eşleştirmekte" yardımcı olduğunu söyledi. Davullar ve vurmalılar eklendiğinde "4 Minutes"in kayıt ve miksajı bitmişti. Castellon "Şansımıza her şey sonunda bir araya geldi. Önce davullarla başlayıp vokallerle devam etseydim, miksaj bu şekilde olmazdı." dedi.

Eleştiriler

Caryn Ganz şarkıyı "gürültülü, yoğun ve enerjik bir parça" olarak değerlendirdi ve Timberlake'in "en iyi Michael Jackson etkisini" bıraktığını belirtti. Billboard müzik yorumcusu ve editörü Chuck Taylor "Şarkıyla birlikte Madonna, 2005'teki 'Hung Up'tan beri ilk ona giren ilk hitine hazırlanıyor. [...] Bu dans parçasında bir şeyler oluyor [...] fakat Madge ve Justin'in sırayla söyledikleri 'We've only got four minutes to save the world' nakaratı kendi başına şarkıyı satacak kadar çekici." dedi. Ayrıca şarkının "bir araya geldiklerinde çok başarılı olan iki süper gücün [Madonna ve Timberlake] olay kaydı" olduğu yorumunda bulundu. BBC'den Mark Savage ses için "öyle fütüristik ki gerçekçi bir şekilde dünyanın sonundan itibaren ışınlanabilirdi." dedi. The Independent'tan Andy Gill, "4 Minutes"in Hard Candy'nin kurtarıcılarından olduğunu belirtti ve "Mardi Gras bandosunun gürültülü şekilde çalması albümün iddialı özelliklerinden biri." değerlendirmesini yaptı. Houston Chronicle yazarı Joey Guerra, parçayı Nelly Furtado'nun çalışmasıyla karşılaştırdı ve kompozisyonun "radyoda çalınma amacı taşıdığını" söyledi.
Slant Magazine'den Sal Cinquemani, şarkının "albümün geri kalanı için tanıtım niteliğinde" olduğunu belirtti. Entertainment Weekly'den Chris Williams şarkı için "kur yapan bir düet" yorumunda bulundu. The Guardian'dan Ben Thompson, "Tüm kaygılar yaşamın akışından geçiyormuş gibi kaçması zor bir hisse sahip – çaba harcamadan, bazen zekice." dedi. The Boston Globe'dan Joan Anderman şarkı için "saf yıldız gücü ve anlık müzikal cazibesi nedeniyle liste başı" değerlendirmesini yaptı ve "Madonna'nın 50. doğum gününün arifesinde [...] '4 Minutes' bir ikonun kendisine verdiği kaçırılmayacak bir hediye duygusu yaratıyor." dedi. Fakat "Madonna, Timbaland'ın muazzam ritimlerine ve Timberlake'in çevik melodisine yetişmeye çalışan bir konuk sanatçıyı andırdığı için, ikinci planda olmak hiçbir yerde  '4 Minutes'te olduğu kadar bariz değil." yorumunu yaptı. The Washington Post'tan Freedom du Lac şarkıyı övdü ve "Patlayıcı bir bando ritmiyle ilerleyen şarkı, Madonna'nın bu onyılda yaptığı en heyecan verici şeylerden biri." dedi.
AllMusic'ten Stephen Thomas Erlewine, melodik ve ritmik hook'u övdü; fakat Madonna'nın sesi Timbaland'ın dört notalı synthleri karşısında boğulduğu için hayal kırıklığına uğradı. 51. Grammy Ödülleri'nde "4 Minutes" Madonna, Timberlake ve Timbaland'a En İyi Pop Vokal İş Birliği dalında adaylık getirdi. Hollandalı müzisyen Junkie XL ise şarkıya yaptığı remiksten dolayı En İyi Remiks Kaydı, Klasik Dışı dalında ödüle aday gösterildi.

Liste başarıları

"4 Minutes" ABD'de radyoda çalınma sayısına göre 5 Nisan 2008 tarihinde Billboard Hot 100 listesine altmış sekizinci sıradan girdi. Bir hafta içinde şarkı altmış beş sıra birden yükselerek listede üçüncü sıraya ulaştı. Bu sıçramada 217.000 dijital ilk hafta satışı etkili oldu ve şarkının Mariah Carey'nin "Touch My Body" single'ının ardından Billboard'un Hot Digital Songs listesine ikinci sıradan girmesine yol açtı. Şarkı 2005 yılında çıkan "Hung Up"tan beri Madonna'nın ilk ona giren ilk single'ı olurken otuz yedinci ilk ona giren single'ı oldu ve daha önce Elvis Presley'ye ait olan rekoru kırdı. "4 Minutes" ayrıca sanatçının Hot 100 listesinde, 2000 yılında "Music" bir numara olduktan sonra en yüksek sıraya ulaşan single'ı oldu. Ek olarak Timberlake'in ilk ona giren dokuzuncu şarkısı oldu. Pop 100 listesinde şarkı ikinci sıraya kadar yükseldi. "4 Minutes" Hot Dance Club Play ve Hot Dance Airplay listelerinde zirveye çıkarak Billboard'un dans listelerinde önemli başarı yakalamış oldu. Yayımından beş ay sonra "4 Minutes", iki milyon dijital satış nedeniyle Amerika Kayıt Endüstrisi Birliği (RIAA) tarafından iki platin sertifika ile ödüllendirildi. Nielsen SoundScan'e göre "4 Minutes", 2,37 milyon satışla ABD'de 2008 yılının en çok indirilen onuncu şarkısı oldu ve Temmuz 2012 itibarıyla üç milyon kopyadan fazla sattı.
Nielsen Broadcast Data Systems (BDS) "4 Minutes"in Kanada'da Contemporary Hit Radio listesine bir numaradan girdiğini doğruladı. Böylece CHR listesine BDR tarihi boyunca ilk kez bir şarkı birinci sıradan girmiş oldu. Şarkı 27 Mart 2008 tarihinde Canadian Hot 100 listesine yirmi yedinci sıradan girdi ve bir sonraki hafta zirveye yerleşti. Yılın sonunda "4 Minutes" 143.000 kopya satışla Kanada'da en çok satan beşinci dijital şarkı oldu ve Canadian Hot 100'ın yıl sonu listesinde dördüncü sırada yer aldı.
"4 Minutes" ayrıca Avustralya ve Yeni Zelanda'da başarı elde etti. Avustralya'da ARIA Singles Chart'a üçüncü sıradan girdi ve iki hafta sonra bir numaraya yükselerek üç hafta üst üste zirvede kaldı. "4 Minutes" Australian Recording Industry Association (ARIA) tarafından 70.000 kopya satış nedeniyle platin sertifikayla ödüllendirildi. "4 Minutes" Yeni Zelanda'da single listesine on dördüncü sıradan giriş yaptı ve ilk ona doğru yükselerek üçüncü sıraya kadar ulaştı. Şarkı Recording Industry Association of New Zealand (RIANZ) tarafından 7.500 kopya satış nedeniyle altın sertifikayla ödüllendirildi.
Birleşik Krallık'ta "4 Minutes", UK Singles Chart'a yedinci sıradan girdi. Şarkı, Madonna'nın Britanya'da ilk ona giren altmışıncı single'ı oldu. Airplay Chart'a on dokuzuncu sıradan giren şarkı, ilk haftasında 564 kez çalma sayısına ve 27,1 milyon dinleyiciye ulaştı. 20 Nisan 2008'de şarkı 40.634 kopya satışla listenin zirvesine çıkarak (hafta bitiş tarihi 26 Nisan 2008) Madonna'nın Britanya'daki on üçüncü bir numaralı single'ı oldu. Dört hafta boyunca zirvede kalmaya devam etti. Official Charts Company'ye göre şarkı 500.000 kopya satarak 2008 yılının en çok satan dokuzuncu şarkısı oldu ve British Phonographic Industry'den altın sertifika aldı. "4 Minutes" ayrıca Billboard'un European Hot 100 Singles listesinde dört hafta boyunca bir numarada kaldı. Genel olarak "4 Minutes" dünya çapında yirmi bir ülkede bir numara oldu.

Video klibi

Video klip, Fransız yönetmenler Jonas & François tarafından Londra'da çekildi. Klipte daha önce Madonna'yla Confessions, Re-Invention, Drowned turnelerinde ve "Sorry" single'ının klibinde çalışan Jamie King'in koreografisi kullanıldı. Japon hip hop dans ikilisi Hamutsun Serve de klipte yer aldı. Klip yayımlanmadan önce Rolling Stone, Madonna ve Timberlake'in klipte "süper kahraman" gibi davrandığını ve birçok engelden kaçtığını söyledi. Klipte Madonna krem rengi bir korse, parlak siyah çizme giyerken dalgalı platin sarı saç kullandı; Timberlake genel olarak kot giydi ve boynuna atkı sardı. Madonna klibin ardındaki fikrin "kavramsalcılığa ilişkin" olduğunu belirtti. Klibin bir geçit töreni gibi çekildiğini açıkladı, "Bu bir akım ve herkesi yanımıza katmak istiyoruz." dedi. Her şeyi yutan siyah perde fikriyle ilgili olarak Madonna şunları söyledi:
Hiçbirimiz siyah perde kavramını anlamadık. Çok kavramsaldı. Aslında şarkıyı iki Fransız yönetmene [Jonas & Francois] verdik ve ilginç olduğunu düşündüğüm tek kavramı, dünyayı yavaşça yiyen siyah şekilsiz grafiği getirdiler. Bunu kavram olarak beğendim.
Klipte Madonna'nın üzerinde soft focus, hafif aydınlatma ve airbrush kullanıldı. Klip, Timbaland'ın dört dakikadan geriye sayan dev bir sayacın önünde ilk sözlerini söylemesiyle başlıyor. Şarkıyı söyledikçe siyah geometrik desenli bir perde arkadan geliyor ve tüm müzik aletlerini yutuyor. Madonna ve Timberlake bir eve giriyorlar ama perdeyi görünce kaçıyorlar; perde evin sakinlerinin ellerini ve bacaklarını yemeye başlıyor ve içleri görünüyor. Arabaların üzerinden atlayıp perdeden kaçtıkları sahnelerden sonra Madonna ve Timberlake bir süpermarkete giriyorlar. Perde onları takip ediyor, market reyonlarını ve içerideki insanları yutuyor. İkinci nakarat başladığında, Timbaland'ın şarkı söylediği ekranın önüne geliyorlar. Koreografiye göre dans ettikten sonra Madonna, geri sayım bitmek üzereyken bir yukarı yay hareketi yapıyor. Son "tick-tock, tick-tock" sesi duyuluyor, Madonna ve Timberlake uzun bir sahnede dans ediyorlar; siyah perde iki taraftan onlara yaklaşıyor. Klibin sonunda ikili öpüşüyor ve siyah perde onları yutuyor. Son sahnede Timberlake'in kemikleri ve kaburgaları ile Madonna'nın yanakları görünüyor.
Kliple ilgili olarak Madonna, albümün şeker odaklı temasına gönderme de yaparak "Jelibon gibiydi." dedi. The New York Times'tan Virginia Heffernan, klibi "heyecanlandırıcı" buldu ve klibin ivmesini "Thriller klibi, "In the Air Tonight" ve "Shadows of the Night" ile karşılaştırdı. Fakat aynı gazeteden Eric Wilson, 1980'lerdeki klipleriyle kıyaslayınca Madonna'nın farklı bir görüntü vermediğini belirtti. Şarkıcı Miley Cyrus şarkıya kendi klibini çekti ve YouTube kanalına yolladı. Madonna buna kendi videosunda yanıt verdi ve "Yeni single'ım '4 Minutes'e klip yapan herkes, iyi çalışmaya devam edin, güzel iş." dedi. "4 Minutes", 2008 MTV Video Müzik Ödülleri'nde "Bir Klipteki En İyi Dans" kategorisinde ödüle aday gösterildi ama ödülü The Pussycat Dolls single'ı "When I Grow Up" kazandı.

Canlı performanslar ve düzenlemeler

Şarkı, Hard Candy Promo Tour ve Sticky & Sweet Tour'da (2008-09) seslendirildi. Tanıtım turnesinde "4 Minutes", şarkı listesinin üçüncü sırasında söylendi. Madonna performans sırasında ince askılı siyah bir üst, Adidas eşofman ve yüksek topuklu, bağcıklı çizme giydi. Justin Timberlake de Madonna ile birlikte New York'taki Roseland Ballroom'da şarkıyı söyledi. Timbaland ekranlarda görününce şarkının ritimleri duyulmaya başladı. Dört sahne ekranı sahne boyunca kaymaya başladı ve kendi etraflarında dönünce bir ekranın ardından Timberlake, diğerinin ardından Madonna çıktı. Şarkıyı video klibindekine benzer bir koreografiyle söylediler.
Sticky & Sweet Tour'daki "4 Minutes" performansları sırasında Madonna, Heatherette tasarımı fütüristik robotik bir kıyafet giydi. Ayrıca omuzlarında metalik plakalar ve başında uzun kıvırcık bir peruk vardı. Madonna ve dansçıları şarkı başlayınca Timbaland ve Timberlake'in kendi bölümlerini söylemek için göründükleri ekranların arkasından çıktılar. Timberlake ekrandan dans edip şarkı söyledi ve Madonna'yla düet yaptı. 6 Kasım 2008'de Timberlake, Los Angeles'taki Dodger Stadyumu'nda yapılan konserde Madonna'yla birlikte sahnede şarkı söyledi; aynı konserde Britney Spears da Madonna'yla birlikte "Human Nature"ı seslendirdi. "4 Minutes"i tanıtım turnesindekine benzer bir koreografiyle söylediler. Timbaland, şarkıda kendisine ait olan bölümleri 26 Kasım 2008'deki Miami Gardens, Florida konserinde bizzat seslendirdi. "4 Minutes"ten unsurlar ayrıca "Vogue" ve "Hung Up" gibi şarkıların performanslarında kullanıldı.
"4 Minutes", 2008 yapımı film Akıllı Ol'un bir sahnesinde ve sondaki tanıtım yazılarında kullanıldı. Şarkı, Glee ekibi tarafından 20 Nisan 2010'daki "The Power of Madonna" adlı bölümde düzenlendi. Chris Colfer'ın canlandırdığı Kurt Hummel Madonna'nın bölümünü söylerken Amber Riley tarafından hayat verilen Mercedes Jones karakteri Timberlake'in bölümlerini söyledi. Bölümde şarkı, lise ponpon kız takımının gösterisi sırasında okul bandosu eşliğinde söylendi. Şarkının bu versiyonu hem dijital olarak hem de Glee: The Music, The Power of Madonna adlı EP'nin parçası olarak yayımlandı. "4 Minutes" düzenlemesi Billboard'un Hot Digital Songs listesine 8 Mayıs 2010'da elli beşinci sıradan girerken Billboard Hot 100 ve Canadian Hot 100 listelerinde sırasıyla seksen dokuzuncu ve yetmişinci oldu.