Hardal, Şarkışla

Tarihçe

Hardal(Hatir)’ın Tarihi ile Şarkışla’nın tarihini birlikte ele almak gerekmektedir. Şarkışla’da M.Ö 3000’li yıllarda Hitit’lerin yaşadığı bilinmektedir. Daha sonra M.Ö 550 ‘ler de Pers’lerden sonra Kapadokya Krallığı, daha sonra Pontus ve Roma etkinliğine girmiş, Roma İmparatorluğunun ikiye ayrılması sonucunda M.S 395 ‘te Doğu Roma İmparatorluğu sınırları içerisinde kalmış,1071 yılında Malazgirt Savaşı ile Anadolu Selçukluların eline geçmiştir.1243’de İlhanlı istilasına uğramış,1340’ta Eretna Beyliğine 1408’dede Osmanlı İmparatorluğuna bağlanmıştır. 
Hardal’ın bu tarihsel süreçteki hak ettiği yere konulması için köyün yaslandığı “Gala”  olarak bilinen ve bir höyüğü andıran yapının ortaya çıkarılması ile gerçekleşecektir. Hardal’ın tarihsel süreci çevre köylerden farklı değildir. Emlek yöresi 15 ve 16. yüzyılda Sivas’a bağlı, Türkmenlerin yoğun olduğu bir yerleşim merkezi olmasına karşın, 1558 – 1560’lı yıllardan itibaren nahiye olduğu ve merkezinin ise Hatir ( Hardal ) olduğu 105 köyden oluştuğu bilinmektedir.19.Yüzyılın sonlarına kadar kaza merkezi olan Emlek 1831 yılında yapılan nüfus sayımında (Erkek ve Müslüman nüfusu) 2919’dur.Bir yöresel belde olarak; Şarkışla’nın 40, Gemerek’in 8, Yıldızeli’nin 20, Kayseri Sarıoğlan’ın 6 ve Yozgat Akdağmadeni’nin 14 köyünü içeren, Turna, Şeme, Kılıç, Karababa, Nalbant dağlarından başlayıp Akdağlar ve Sırıklıdağ ile çevreleyen Kızılırmak havzası içinde bulunan vadiye Emlek denilmektedir. 
Bu yerleşim birimi her ne kadar Kayseri, Yıldızeli, Akdağmadeni, Yozgat ve Şarkışla ilçelerine bağlanarak parçalanmış iseler de günümüze değin gelenek ve kültürlerini yaşatmışlardır. Emlek 15-16 yüzyıllardan sonra Bozok’a (Yozgat) bağlanmış ve bu süre içinde 17. yüzyıldan itibaren yine Hatir ( Hardal Köyü ) kaza merkezi olmuş ve 1908 yılına kadar Nahiye merkezi olarak yönetsel işlevini sürdürmüş. Bu tarihte nahiye merkezi Hardal köyünden alınmış ve Akçakışla’ya verilmiştir. Hardal köyü Emlak yöresinde Alevilerin yaşadığı bir köydür. Kale ‘si, Cami’si, Tülce Baba ziyareti, Güldede’si, Hakkı Baba Tekkesi ( Köyün altında İlyashacı köyüne sınırdaki Tekke.) 18. yüzyılda Yaşamış Kul Edna ( Sefil Edna), 19.Yüzyılda yaşamış Aşık Hüseyin, 20. yüzyılda yaşamış Aşık Halil ( Aşık Veysel Şatıroğlu’nun saz çalmayı öğrendiği kişi), Şiirleri ile Mustafa Kök, Bayram Daldal, Aşıklık geleneğini Sürdüren ve Kendi şiirlerinin yanında usta malı eserleri yorumlayan ve halen yaşayan Ocakzade - Dede H.Hüseyin Özyazıcı, 20. Yüzyılda yaşamış Hulki ( Hasan Yılmaz). Tarihsel yapılardan Akkaşoğlu Konağı, Acı Derede bulunan Mağara v.s.

Kale

Hititler’den kaldığı sanılmakta olup kazı izni verilmediğinden tarihi konusunda kesin bir bilgi bulunmamaktadır, 1970’li yıllarda Kürtlerin Üskül ( Şimdiki Nacak ‘lar ) tarlasında çift sürerken çift demirine takılan kayaları temizleyerek bulduğu yaklaşık 14 basamak’tan (Kesme taş basamaklar) oluşan merdivenin devamını şikayete uğradığı için kazamamıştır. Ancak yaşları 45’in üstündekiler hatırlarlar Acı dereden Kalanın Başına doğru çıkan ve Tünel şeklinde zemini kesme taş merdivenden oluşan  “Öksürük Deliği”ni,İşte bu öksürük deliğinin devamı merdiven Kürtlerin Üskül’ün bulduğu merdivendir. Kale’nin altından tünellerin ( Su Yolu ) Konağın önüne (Akkaşoğlu Konağı) çıktığını da herkes bilir.

Mağara

Acı derede Kale’nin karşı yamacında bulunan ve yine Kesme taş döneminden kalan ve içinde kayalar oyularak oluşturulmuş ortasında taş sütun olan bir yapılaşma.

Hardal Cemevi

Her ne kadar bu cami Yozgatlı Safiye Hatun tarafından yaptırıldığı vakıf kayıtlarında geçmekte ise de, Bu Cami 1729 yılında Akkaşzade Ahmet Efendi tarafından yaptırılmıştır. Camii’nin kapı giriş üzerindeki Kitabeden anlaşılmaktadır. Kitabe aynen şöyledir. 
  
Şefaat Matlabu niku rahmet.
Binanın tecdidi asarı Akkaş Zade Ahmet. 
Dedi hem üçler yediler kırklarla tarihi, 
Erişip lütfü rabbani dü cihanda Ey ahi.

Kültür

Türkmen Alevi kültür gelenek ve görenekleri yaşanmaktadır.
Köy dokuma halılarıyla ünlüdür.Ayrıca halk oyunları da görülmeye değer güzelliktedir.
Hamur işi en çok yapılan yemek türüdür.

Coğrafya

Sivas iline 123 km, Şarkışla ilçesine 29 km uzaklıktadır.

İklim

Köyün iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Ekonomi

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Altyapı bilgileri

Köyün hem içme suyu şebekesi hem kanalizasyon şebekesi vardır. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol ilyashacı köyüne kadar asfalttır fakat geri kalan yol ve köyün içi toprak yoldur köyde elektrik ve sabit telefon vardır. Köyde bir ilkokul vardır ama kullanılmadığından dolayı kaderine terk edilmiştir. Şu an okul sıraları çocuk sesine hasrettir.Ayrıca Şarkışla ilçesine bağlı en büyük yüz ölçümüne sahiptir. Köyün ortasından bi dere geçmektedir.