Altın Horoz

Yapımlar

Operanın tamamlanması 1907 yılındadır. Bestecinin ülkesi olan Çarlık Rusya'sı Rusya Devrimi (1905)'nden yeni çıkmıştı. Eser bir efsane gibi sunulmakta ise de içinde çarlık hakkında çok kapalı olmayan yergiler bulunmaktaydı. Rusya'da o dönemlerde sansürün böyle bir şeyi kabul edebileceği düşünülemezdi. Gerçekten de eser sansür tarafından sahnelenmeye uygun bulunmadı. Ertesi yıl besteci hastalanıp 1908'de de öldū.
"Altın Horoz" operası bir yıl sonra Moskova'da özel Zimin Opera trupu tarafından özel "Solodovnikov Tiyatrosu"nda sahneye konuldu. Bu yapımlanmada orkestra şefi Emil Cooper idi ve mizansenler İvan Bilibin tarafından hazırlanmıştı. Eser bir ay sonra 6 Kasım'da Moskova Bolshoi Tiyatrosu'nda yeniden sahnelendi ve bu yapımda orkestra şefi Vyasheslav Suk ve mizansen hazırlayıcı Konstantin Korovin idi.
Eserin içinde çarlık hakkında yergiler bulunmaktadır. Korsakov Şubat Devrimi'den 10 yıl kadar önce durumu sezmiştir. Eserinde 10 yıl sonra fırtınalar koparacak olayların sinyallerini vermiştir.
Paris ve Londra'da ilk yapımlanma o sırayla 1914'te oldu. Paris'te eser bir "opera-bale" düzeninde sahnelendi. Eserin yapımcısı ve yönetmeni Mikhail Fokin ve mizansenler Natalia Goncarova tarafından yapılmıştı. Fokin'in bu yapımında bale sanatçıları karakterleri sahne ortasında temsil etmekte ve koro ve solistler ise şarkılarını sahnenin çevresinde söylemekteydiler. Bu mizansen ve gösterim şekli seyirci tarafından pek beğenildi. Fakat bestecinin karısı Madam Rimski-Korsakof, 1914 yılında Figaro gazetesine bir açık mektup gönderip bunun kocasının eserine ve eser konseptine çok aykırı olduğunu ilan etti ve Fransız mahkemesine başvurdu. Fransız kanunlarını uygulayan savcılık harekete geçerek temsili sahneden indirtti. Buna karşılık aynı yıl eserin Londra'da sahneye konulmasında Fokine'in sahneye koyuşu İngiliz yasalarına uygun görüldü. Böylece eser Paris'teki aynı kadro ile Londra'da sahneye konuldu ve bu yapimin başarısi orada sürüp gitti.
Günümüzde Altın Horoz,  balesiz normal bir opera gibi temsil edilmekte ve birçok operaevinden orijinal Rusça değil de Fransızca çeviri ile "Le Coq D'Or" isimiyle yapımlanıp sahnelenmektedir. Eser bazen de  eserdeki parçalardan düzenlemiş bir orkestra suitiyle yalnız bale şeklinde oynanmaktadır.

Prolog

Perde açılırken orkestradan "Altın Horoz" motifi duyulur; motif hemen yaylı çalgılara geçer ve melodi değişir. Küçük çan sesleri arasında sahneye gizemli  bir müneccim gelir. Seyirciye hitaben önce onlara saygılarını iletir ve göreceklerinin çok eski cağlara ait bir efsane olduğunu fakat buna rağmen bu gösteriden herkesin kıssadan hisse almaları gerektiğini ve bu gösterinin geçerli ve hayata uygun gerçekleri yansıttığını bildirir.

III. Perde

Halk Kral Dodon'un sarayı önünde toplanmıştır. Kahya kadın sahneye girer. Halka hitap ederek kralın ülkesine yeni bir gelinle gelmkte olduğunu ve halktan onu neşeyle selamlamalarını ister. Düğün alayı yaklaşır; alayda devler, maskeli insanlar, mücevher taşıyan tutsaklar bulunmaktadır. Alayın sonunda Kral Dadon ve yeni eşi Semaka Kraliçesi  bir altın araba içinde  gözükürler.
Semeka Kraliçesi muneccimi gorur; Krala onun kim oldugunu sorar. Muneccim gozlerini Kralice'den ayirmadan Krala yaklasarak ona bir onceki gun verdigi sozu hatirlatir. Muneccim her ne arzu ederse Kral onu munecime vermeye soz vermistir. Muneccim simdi Kral'dan Kralice Semaha'yi kendine mukafat olarak vermesinis istemektedir. Kral, muneccime deli olup olmadığını sorar. Fakat muneccim Kraliceyi istemekte isar etmektedir. Kral Dodon, asasini muneccimin kafasina vurur ve o cansiz yere yikilir.
Ayni anda uzaktan gok gurlemeleri duyulur. Kralice ise olanlara gulmektedir. Kral Dodon onu kucaklamak isteyince ona siddetle cikisip onu ihtiyar maskara olarak cagirip ona cezasini cekme zamaninin geldigini bildirir. Kafesi icinde bulunan Altin Horoz da Krala hitap edip onun sonu geldigini soyler. Sonra kafesinden cikan Altin Horoz ucup Kral Dodon'un basina konar ve bir gaga vurusuyla onu cansiz yere serer.
Simsek cakip muthis bir gok gurultusu dutulur ve sonra etraf karanliga bulanir. Biraz sonra sahne aydinlanir ama Kralice ve Horoz kaybolmuslardir. Halkin sesi yukselir; "Firtina gecti, fakat simdi Kralimiz kim olacak?" Herkes sessizce aglamaya koyulurken perde iner.

Epilog

Eğlenceli bir melodi eşliğinde açılan sahneye müneccim gelir. Seyirciye konuşarak peri masalının bittiğini ilan eder. Onlara seyrettikleri sahnelerin sadece hayal ve illüzyon olduğunu ve yalnız kendisinin ve caricenin yaşayan gerçek kişiler olduğunu belirtir. Böylece perde kapanır.