Kennedy Doktrini

Kennedy Doktrini, 35. ABD Başkanı John Fitzgerald Kennedy'nin başkanlık görevinde bulunduğu 1961-1963 yılları arasında, ABD'nin özellikle Latin Amerika ülkelerine karşı, izlediği dış politikaları ve takındığı siyasi tutumu ifade eden siyasi bir tanımlamadır. Kennedy, kuşatma politikasıyla, Batı Yarımküre'de Komünizm'in yayılmasını engellenmesi gerektiği konusundaki fikirlerini yüksek sesle ve her fırsatta dile getirmekteydi .

"Her fedakarlığı yapar, gereken her türlü bedeli öderiz"

Başkan Kennedy, 20 Ocak 1961 tarihindeki "başkanlık devir teslim töreninde", halka hitaben yaptığı konuşmada, iktidar döneminde izleyeceği dış politikalarla ilgili ipuçlarını da vermişti. Konuşmasında şu uyarıda bulunmaktaydı: “İyiliğimizi ya da kötülüğümüzü isteyen tüm uluslar şunu mutlaka bilmelidir; özgürlüğümüzü korumak ve varlığımızı sürdürmek, düşmanlarımıza karşı koymak ve dostlarımızı desteklemek için, her fedakarlığı yapmaya, her yükün altına girmeye, her zorluğa göğüs germeye ve her türlü bedeli ödemeye hazırız.” Ayrıca insanlığın düşmanı olarak tanımladığı diktatörlük rejimlerine, sefalete, hastalık ve savaşlara karşı yapacağı mücadelede, halkının desteğini talep ediyordu.” Bu konuşmada, soğuk savaşın ve beraberinde getirdiği kutuplaşmanın, Kennedy yönetiminin politikalarının oluşmasında ne kadar etkili olduğunun emareleri açıkça görülebiliyordu.

Tarihsel gelişim

Kennedy Doktrini, eseasında önceki başkanlar Dwight D. Eisenhower ve Harry S. Truman'ın takip ettikleri dış politikaların devamı mahiyetindeydi. Bu ABD başkanlarının temel dış politikaları, komünizm tehlikesinin görüldüğü yerde abluka altına alınması ve coğrafi genişlemesinin önüne geçilmesi gerektiği yönünde şekillenmişti.
Truman Doktrini, Avrupa'da komünizme karşı savaşan ülkelerin yardımıyla, komünizmin yayılmasının önüne geçilmesine odaklanmıştı.
Eisenhower Doktrini, Orta Doğu'da komünizme karşı savaşan uluslara askeri ve ekonomik yardımı öngörüyor ve ABD ile Latin Amerika arasındaki ticaret hacminin arttırılmasını hedefliyordu. Kennedy Doktrini de bu temel prensipler üzerine inşa edilmekle birlikte, asıl hedef olarak, 1950'lerde Eisenhower yönetimi esnasında Fidel Castro önderliğinde gerçekleşen  gerçekleşen Küba Devrimi sonrasında, Latin Amerika'da yayılmaya başlayan komünizmin ve Sovyet etkisinin önüne geçmeyi    amaçlamaktaydı.

ABD'nin uluslararası rolü konusundaki tartışmalar

Kennedy'nin başkanlık devir teslim töreninde yaptığı konuşmayla açıkladığı dış politikalarının temelindeki saikler hala tartışma konusudur. Bir yandan; “ABD dünya üzerinde, rasyonel, ihtiyatlı ve kendine yakışan şekilde tutum takınacaktır, demekte; diğer yandan müzakere, uzlaşma ve dostluğa vurgu yapmakta; bir taraftan da Amerikan çıkarlarını korumak adına hemen dünyanın tüm ülkelerine müdahaleyi öngören, silahlanma yarışmayı ve bölgesel çatışmaları arttırıp hızlandıran, çok kırılgan ve gerçekleşmesi imkansız, sözüm ona bir küreselleşme reçetesinden bahsetmekteydi.”
Bugün bile bu konular hala tartışma konusu olmakla birlikte, Kennedy'nin kendi iktidar döneminde, dış politika konularına her yönüyle müdahil ettiği konusunda kimsede şüphe bulunmamaktadır. Kennedy'nin başkanlığında birkaç değişik görevde bulunan William Averell Harriman, bir mülakatta şunları söylemiştir "Başkan Kennedy, bilebildiğim kadarıyla, kendi dışişleri bakanlığı görevini yapan ilk ve tek ABD Başkanıdır. Dış politika ile ilgili her konuyla bizzat kendi ilgilenmiştir. Dış politikada olup bitenlerin tamamına hakimdi."