Alayurt, Zile

Tarihçe

Köyün 1400 yıla yakın geçmişi vardır. Eski adı "Araplar" dır.  Bu adı  Beğdili TÜRKMEN boyunun Araplu obasından almıştır. 
Köyde birçok yerden ve araziden kalıntı eşya ve iskelet çıkmaktadır. Köyde köyün kurucularından Seyid Ahmet (Çam Dede) ve Arap Dede'nin kabri bulunur.
Akkoyunlu Hükümdarı Uzun Hasan Bey’in Karakoyunlularla mücadelesi sırasında(1448-1450) Akkoyunlu Devleti’ne tabi görülen Araplı Oymakları 1540'ta Bozulus’a mensup ve Dulkadir İli içinde görülür. Bu tarihlerde Dulkadir İli’nde 5 hane olarak tespit edilmiştir. Araplı Aşireti’nin diğer obaları muhtemelen diğer gruplar içinde idiler. Aşiretin bazı kolları Bozok (Yozgat), Yeni İl (Sivas) kazaları dahilinde bulunuyorlardı.
Buğurcu Araplu (Araplar)oymağı, Karasi Eli arazisinde 1500 lü yıllardan beri konup göçe gelmişlerdi. Buğur, çift hörgüçlü Buhara devesidir ki, ancak Türkmenler yetiştirmektedir. Karasi arazisinde Rumeli Fetihleri sırasında bulunan, ve Rumeli’ne göçürülüp buraların Türkleştirilmesini sağlayan “göçer evli Araplar” denilen Yörükler bunlardı. Bugün bile Rumeli’de Deliorman’da “Araplar” isimli bir köyü bular kurmuşlardı. Araplu Oymakları sadece Osmanlı coğrafyasında değil, İran Azerbaycan’ında bulunan “Araplu” ismindeki köyden, oralarda da bulunduğunu göstermektedir. 
Diğer pek çok Yörük aşiretleri gibi 1691 İskânında Araplu Aşireti’ne mensup oymaklar da Rakka, Hama, Humus, Halep gibi yerlere iskân edildilerse de 1700 lü yılların başından itibaren iskân yerlerinden ayrılan, Begdililere tabi olarak görülen Araplı Aşireti’nin bir kısmı Anadolu’nun batısına dağıldılar. Anadolu’ya çöl kıyafeti ile geldiklerinden Balıkesir ve Ege bölgesinde bunlara “Araplu”denildi. 
1837 tarihli bir belgeden artık bu tarihte Araplı cemaatinin bugün oturduğu Gömenic köyüne iskân olduğu ve hane kurduğu anlaşılmaktadır. “Saruhan Sancağında çadırlarda oturan Cabarlı Aşiretinden bazı kişiler Biga Sancağının Balya kazasında oturan Araplı Aşiretinden Hacı Pehlivan oğlu Halil ve zevcesini katl ve altı hanenin emval ve eşyalarını gasb eylediklerinden faillerinin tutuklanarak haklarında şer’an lazım gelen muamelenin icrası..”
1 Şubat 1856 tarihli bir arşiv vesikasından da anlaşılacağı üzere bir süreden beri Karasi arazisinda bulunan Araplı aşiretinin vergi, kura ve sair nizama uymalarının temini için iskan olunmaları istenmektedir. Bu tarihlerde kendilerine yer ve yurt gösterilen Araplı aşiretinin Ahmet Vefik Paşa iskan edene kadar gene de konar göçerliği bırakmadıkları bilinmektedir.
Cumhuriyet’ döneminde bazı idareciler bu aşiretin iskânıyla meydana gelen köylerin isimlerini “Arap”lıkla ilgili sanıp değiştirmişlerdir.
Köyün yaşayanlarının inanışı islamdır.

Kültür

BEYDİLLİ TÜRKMENLERİ kültür gelenek ve görenekleri yaşanmaktadır.

Coğrafya

Tokat iline 78, Zile'ye 18 km uzaklıktadır.

İklim

Köyün iklimi, Karadeniz iklimi etki alanı içerisindedir. Deveci Dağlarına yakınlığından dolayı kışlar soğuk ve donlu geçer, yazlar ise normalde sıcak ve kuraktır fakat köyün güneyinde bulunan Yıldıztepe barajı ile arazi rahat bir şekilde sulanmaktadır.

Rakım

Google verilerine göre, köyün deniz seviyesinden yüksekliği 900 metredir.

Ekonomi

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılık üretimine dayalıdır.

Altyapı bilgileri

Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamasının yanı sıra taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi vardır. PTT şubesi ve PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve morg vardır. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.Kıraathane, okuryazarlığın artması ile eğlence yeri olarak yemekhane ve düğün salonuna dönüştürülmüştür. Köyün camisi mevcuttur.