Düzyayla, Gölköy

Komşuları

Düzyaylanın doğusunda Süleymaniye,Yuvapınar ve Haruniye,batısında Aybastı ilçesine bağlı Zaferimilli ve Uzundere,güneyindeTokat ili Reşadiye ilçesine bağlı Baydarlı ve Demircili kasabalari ile kuzeyinde Karahasan beldesi yer almaktadır.

Yeryüzü şekilleri

Canik dağları üzerinde yer alan belde genel olarak ormanlıklarla kaplıdır.Engebeli bir arazi yapısı olup dağlar akarsular tarafından derin vadilere bölünmüştür.Vadilerde çeşitli yüksekliklerde tepeler vardır.Yaylalar bu vadiler üzerinde kurulmuştur.Dağlar denize paralel olarak uzanmakta olup 1250–1400 m kadar yüksekliktedir.

İklimi

Düzyayla her mevsimde bol yağış almaktadır.Karadeniz ve karasal iklimin etkileri görülen beldede dağların yüksek oluşu deniz etkisinin iç kesimlere girmesini engellemektedir.En fazal yağış sonbahar ve temmuzda olmaktadır.Kışları bol kar yağışlı geçen beldede yollar belediye imkânlarıyla açılarak kapalı tutulmamaya çalışılmaktadır.En sıcak ayları temmuz ve ağustostur.Bu aylarda sıcaklık özellikle son yıllarda 30-35 C 0 derece olmaktadır.En soğuk aylarım ocak ve şubat aylarıdır.İlkbahar aylarında esen samyeli rüzgarları meyve bitkileri etkilemekte verimi azaltmaktadır.

Toprak verimliliği

Engebeli bir yapıya sahip olan toprakları modern tarım yapımına elverişsizdir.Beldede önceleri buğday,arpa,çavdar mısır,fasulye ve patates ekilirken şimdilerde fındık üretiminin yaygınlaşması ile kendilerine yetecek kadar mısır,patates, fasulye,lahana ve bazı sebzeler ekilmektedir.Ancak halkımız fındığa yönelirken mera ve ormanları tahrip etmekten geri kalmamıştır.

Suları

Beldemiz akarsular bakımından zengindir.İrili ufaklı birçok dereyi sınırları içinde bulun durmakta olup bu dereler birleşerek Çanakdüzü deresi,Güney mahalle deresive Kozalan derelerini ;bunlarda birleşerek Karahasan beldesi deresini oluşturmaktadır.Oldukça duru ve berrak olan akarsular 2001 yılından sonra yanlış olarak yapılan altyapı ve kanalizasyonlarla kirletilmiştir.Yağışın bol olduğu zamanlarda sular yükselse de zarar verici seller olmamaktadır.Bu derelerde alabalık ve karabalık denen balık türleri yer almaktadır.Beldede yaşayan çocuklar yaz aylarında derelerde oluşan göletlerde yüzselerde kanalizasyonla taılan atıklar hastalıklar açısından tehlikelidir.

Tabii güzellikleri

Doğal güzellikleriyle eşsiz bir yerdir.Geniş ve yayvan yapraklı gürgen ağaçlarının enleri 3m'yi boyları ise 40-45m'yi bulmaktadır.Ancak son yıllarda yapılan Orman işletme kesimleri ve halkın tahripleri ile büyük ağaçları çoğu kesilmiş ve fidanlama yapılmıştır.Belde havası çok temiz olup yazları halk yaylalara göç edip 3-4 ay sonra köye geri dönmektedir.

Geçim kaynakları

Beldede ekonomik geliri en fazla olan ürün fındıktır.Halk topraklarının tamamına yakınını fındık bahçeleri ile doldurmuştur.Fındığın olmadığı zamanlarda halk sıkıntı çekmektedir.Ayrıca patates,mısır,lahana,fasulye az miktarda yetiştirilip kendi yiyecekleri bu şekilde sağlanmaktadır.Beldede az da olsa meyve yetiştirilmektedir.Elma,armut,kiraz,erik,ayva bunlardandır.

Hayvancılık

Hayvancılık beldenin diğer bir geçim kaynağıdır.Küçük ve büyükbaş hayvancılık yapılan beldede at,eşek,inek,öküz,manda ile koyun bulunmaktadır.Ayrıca tavuk ve horoz gibi kümes hayvanları da yer almaktadır.Hayvanların etinden,sütünden,derisinden,yumurtasındanyararlanılmaktadır. Beldede yaşayan hanelerden her birinde 7-8 büyükbaş hayvan bulunmaktadır.Halkın bir kısmı bu hayvanları besleyip satarak gelir sağlamaktadır.
Ayrıca arıcılık yapılan yerde her hanede olmasa da halkın ./. 50 sinde arı bulunmakta olup bir kısmı geçimini bal sataraksağlamaktadır.Bir kısmı ise sadece kendi bal ihtiyacını karşılamaktadır.Eskiden balın tamamı şekersiz di (delibal) iken günümüzde tamamına yakını şekerli baldır.

Aile yapısı ve komşuluk

Altları genellikle ahır olan evlerde oturan aileler geniş aile yapısına sahiptir. Anne, baba, kardeşler, büyükanne, büyükbaba ve çocuklar birlikte yaşamaktadır.Ortalama nüfus 6-7 olan ailelerde son zamanlarda çekirdek aile tipine geçişler hızlanmış ve ailelerde bölünmeler olmuştur.
Genellikle aile reisi babalar olup evde onun sözü geçmektedir.
Aileler genellikle betonarme evlerde yaşamakta olup evler 3-4 oda,tuvalet,banyodan meydana gelmektedir.Odanın biri mutfak olarak kullanılmaktadır.Komşuluk ilişkileri eskiye nazaran biraz gerilemiş olsa da sıkı ilişkiler kurulmakta akrabalık bağları bu ilişkiyi güçlendirmektedir. Komşular bağ,bahçe işlerinde imece ile çalışmakta ,düğün yemeği pişirilirken yardımlaşmakta ,cenazelere halkın çoğu katılmakta ve ihtiyacı olanlara olanağı miktarınca yardım edilmektedir.

Nüfusu

Düzyayla'nın nüfusu yaklaşıkolarak 5.000 civarındadır.Belde 9 mahalleden oluşmaktadır.
Bunlar Demirtaş,Güney,Yaralı,Merkez,Çıkrık, Kozalan,Kıran,Eşoğlu ve Çibiyazlık amhalleleridir.En kalabalık olanları Demirtaş ve Merkez olup beldede kadın nüfus daha kalabalık görünmektedir.

Gelenek ve görenekleri

Evlilik görücü usulüne göre yapılan beldede önce evlenecek gençlerin görüşü alınmaktadır.Olumlu sonuç alınırsa aileler görüşür ve nişan kararı alınır.Damat ve gelin adayları ilçeye (Gölköy veya Aybastı) iner yüzük ve saatler takılır bir miktar giysi alınır,daha sonra sözün yapılacağı gün halka duyurulur.Söz günü çeşitli yemekler pişirilerek halka yedirilir.Sonra büyükler arasında kızın çeyiz listesi oluşturulur.Damat babası listedekileri alacak durumda ise imzalar ,aksi durumda görüşmeler sonunda halkın da isteği ile yeni bir liste oluşturulur.Sesli olarak halkın huzurunda okunur ve muhtara onaylattırılır.Sonra kız tarafından birisi hazır olanlara şerbet ikram eder bu sırada bahşişini alır.Daha sonra gelin ve damat büyüklerinin ellerini öper ve bahşiş alırlar.
Kız ve erkek tarafları daha sonra görüşerek düğün tarihini belirlerler.Bu tarih bir hafta önceden halka duyurulur.Genellikle Perşembe,Cumartesi ve Pazar günleri düğün günü olarak belirlenir.
Düğün halka bildirilirken etek, davetiye(zarf), çorap, lastik, atlet, sabun, ayakkabı, gömlek vb. şeyler okuntu olarak halka verilir.Zamanı gelince halk erkek evinde-bir kısmı kız evinde- toplanır,yemekler yenir varsa davul zurna eşliğinde erkek evinden kız evine topluca gelin almaya gidilir.Burada bir süre bekledikten sonra damatla gelin saldıçlarla beraber dışarıda sandalyeye oturtulur ve takı işlemi başlar.Para ve altın takımının miktarı sonunda halka duyurulur.Daha sonra gelin arabası ve halkın bindiği arabalardan oluşan konvoy tur atarlar.Damat'ın evine gelinince gelin inerken arabanın tekerine kan sürmek için tavuk veya horoz kesilir.Bardak kırma vb işlemler de yapıldıktan sonra gelin içeriye alınır.
Evlenen çiftlere önce imam nikahı daha sonra ise resmi nikah yaptırılırken yenilerde nişanla birlikte resmi nikah yapılmaya başlamıştır.Beldede evlenme yaşının küçük olduğunu söylemek mümkündür.Hatta bazı mahallelerde daha ortaokulda olan öğrencilerin evlendirildiklerini görmek mümkündür.Akraba evliliğinin yanında dışarıdan evliklerde görülür.

Askerlik

Askere gidecek olan gençler 1 ay önceden toplanıp gezmeye başlar.Her genç kendi mahallesindeki evleri dolaşarak vedalaşır. Köylü de askerin gideceği son gece gelerek onu uğurladığı gibi gideceği gün askerleri toplayıp onlara birer miktar para verir ve helalleşilir.Askerler ayrıca diğer mahallelerden olan akrabalarıyla da vedalaşır.

Bayramlar

Halk bayramdan bir gün önce mezarlıklara giderek dua eder.Eskiden erkekler bayram namazı kılarken kadınlar yemek getirir ve namazdan sonra yemekler yenirdi. Şimdi bu adet kalkmış durumdadır.Zamanımızda bayram namazından sonra yaşlılar sıraya geçerve herkes onlarla bayramlaşır.Bayramlaşan sıranın ucunda durur böylece bayramlaşmayan kalmamış olur. Daha sonra akraba,eş-dost ziyaretleri bayram bitinceye kadar sürer. Bayramın 1. günü erkekler Çıkrık mahallesi yakınındaki Sırakiraz mevkiinde toplanır ve mahalleler arası futbol müsabakaları yapılır. Kurban bayramında çocuklar başka mahallelere giderek et toplarlar