Nahum kitabı

Yazar ve ortam

Nahum'un kehanetlerde bulunduğu dönem bazılarına göre Ahaz'ın (MÖ 740'lar) krallık döneminin başlangıcıdır. Kimileri de kehanetlerin Hezekiya'nın (MÖ 700'ler) krallık döneminin ikinci yarısı olduğunu savunur. Kitap muhtemelen, peygamberin şehrin Sanherib tarafından yılışını gördüğü yer olan Kudüs'te yazılmıştır (2. Krallar 19:35). Bazı kişiler ise bu kehanet kitabının Ninova'nın, Medler ve Babilliler tarafından yıkılmasından (MÖ 612) biraz önce yazıldığını düşünür. Bu teroinin gerekçesi Nahum 3:7-8'dir; kitap MÖ 663'te Teb şehrinin Asurlular tarafından yıkılmasından sonra yazılmış olmalıdır.
Kehanetin konusu, zamanının görkemli imparatorluğu olan Asurluların başkenti Ninova'ya bütünüyle gelecek olan son yıkımın yaklaşmasıyla ilgilidir. Asurbanipal, ihtişamının doruklarındaydı. Geniş bir bölgeye yayılmış olan Ninova şehri medeniyetin ve dünya ticaretinin merkeziydi. Komşu ulusları soydukları ve hatalar yaptıkları için Nahum 3:1'de "Elleri kanlı kentin vay haline! Yalanla, talanla dolu. Yağmalamaktan geri kalmıyor" demektedir. Her tarafı surlarla çevrilmiş olan şehir, düşmanlarına göz dağı veriyordu. Nahum 3:5'deki "Her Şeye Egemen RAB diyor ki, "Sana karşıyım, ey Ninova! Savuracağım eteklerini yüzüne. Uluslara çıplaklığını, Halklara ayıp yerlerini göstereceğim." cümleleri Ninova'nın fahişelerle dolu bir şehir olduğunun sembolik bir şekilde anlatımıdır.
Yunus, hali hazırda aynı uyarıyı yapmıştı. Şehrin yıkılacağı Nahum ve ardından Sefanya peygamberin Sefanya kitabında da yinelendi ve en nihayetinde MÖ 625'te bu gerçekleşti. Bir yangın nedeniyle yok olan Ninova ile birlikte Asur İmpratorluğu da son buldu ve bu olay Asya'nın çehresini değiştirdi.

Tema

Kitabın girişinde Nahum, Tanrı'nın çabucak kızmadığını fakat günahkarların günahlarının yanına kar bırakmadığını, intikamının ve gazabının onların üzerinde olduğunu belirtir. Kitabın başlangıcında (Nahum 1:2-3) "RAB kıskanç, öç alıcı bir Tanrı'dır. Öç alır ve gazapla doludur. Hasımlarından öç alır, Düşmanlarına karşı öfkesi süreklidir. RAB tez öfkelenmez ve çok güçlüdür. Suçlunun suçunu asla yanına koymaz. Geçtiği yerde kasırgalar, fırtınalar kopar. O'nun ayaklarının tozudur bulutlar" der. Tanrı güçlüdür ve yapılcakları kendisi yapar, intikamının alınması için başkalarının kullanmaz.
Nahum'un teması, Ninovalılara yaklaşan olaylarla ilgili uyarıları içerir ve kitap Ninova'nın yıkılmasından yanadır. Nahum kitabı "Asurun düşüşünün kutlanması" olarak algılanabilir. Kitap, sadece Ninova'nın yıkılmasını olumlu olarak anlatmaz, ayrıca Asurlular altında zulüm gören İsrail, Yehuda ve diğer uluslara cesaret mesajı gönderir. Peygamber Yunus, Tanrı'nın Ninova halkı hakkındaki endişesini dile getirirken Nahum'un yazıları Ninova'nın başına gelecekleri Tanrı'nın adaleti olarak sunar ve Tanrı'nın Asurluların "zorbalıklarını" (Nahum 3:19) cezasız bırakmadığını anlatır.

İçerik

1:1'den 2:2'ye kadar olan kısımda Tanrı'nın heybeti, kudreti, iyiliği ve sertliği anlatılır.
2:3'ten 3:19'a kadar olan konularda Ninova'nın MÖ 612'de yıkılışı anlatılır. Ninova, MÖ 663'te Asurluların kendisi tarafından yıkılan Mısır şehri Teb ile kıyaslanır. Nahum, Ninova birliklerinin kuşatma ve çılgın hareketlerini boş yere verilen bir çaba olarak aktarır. Şiirsel bir biçimde kendisi de savaşta yer almıştır ve hicivli bir şekilde savunma yapanlara emirler vermektedir. Nahum, çok sayıda mecaz ve metafor kullanır. Mecazi anlatımda Ninovalılara, Asurluların sembolü olan aslan diye hitap edilir; Ninova'da aslan gücü vardır fakat ölü avlarını mağarasına getirip orada kaldığı sürece zayıflayan bir aslandır. Kitabın sonunda alaylı bir ezgi ve cenaze mersiyesiyle Ninova'nın "uyuyuşu" yani bir zamanların büyük Asur fetihçi hakimleri altında Asur halkının ölüşü anlatılır.

Günümüzdeki önemi

Tanrı'nın Ninova üzerindeki kıyameti şöyle aktarılır: "Her şey o alımlı, büyücü fahişenin sınırsız ahlaksızlığından oldu. Fahişeliğiyle ulusları, büyüleriyle halkları kendine tutsak etti." Peygamberlere göre cinsel kafirlik ruhani sadakatsizlikle ilintilidir. Örneğin: "...ülke halkı benden ayrılarak adice zina ediyor" (Hoşea 1:2).