Otomatik Tanımlama Sistemi

Tarihçe

Gemi-gemi,gemi-kara  haberleşmesinde VHF menzili içinde karşılıklı otomatik veri aktarımının seyir emniyetine getireceği yararlar uzun bir süreden beri fark edilmesine rağmen;gelişen  teknolojiyle birlikte  GMDSS içinde  01.02.1999 tarihinde  DSC(Digital Selective  Calling) tekniği ile hayat buldu.
DGNSS(Differential Global Navigation Stallite Service) kara istasyonlarının getirdiği yeni olanaklarla  temelleri atılarak ilk etapta 4S tanımı ile projelenerek daha sonra  Automatic Identification System-AIS adını aldı.
IMO(International Maritime Organization) Uluslararası Denizcilik Örgütü‘nün uygulama programına aldığı  AIS, performans ve standartları  belirlenerek; SOLAS- Denizde Can Güvenliği Uluslararası Sözleşmesi-(Böl:V,Kural:19)’a dahil edildi.
AIS’in gemilere   donatılma tarihi  2008 yılı olarak belirlenirken ;11 Eylül 2001 tarihiyle dünyada  beliren güvenlik  krizinde alınan kararlarla , ISPS(International Ship and Port Facility Security)- Uluslararası Gemi ve Liman Tesisleri Güvenliği Kodu  ile birlikte  eş zamanlı olarak dört senelik öncelleme ile yürürlüğe  girmiştir.
Bu bağlamda AIS; ISPS içinde GÜVENLİK gereklerini tamamlamak gibi önemli bir görevide yerine getirir.
Tüm Dünya'da 31.Aralık.2004 Tarihinden itibaren Uluslararası sefer yapan 300GRT üzerinde tüm gemiler Ais Klas-A bulundurmak zorundalar.
Savaş gemilerinde Ais Bulundurma zorunluluğu bulunmuyor.
Kabotaj seferleri yapan gemi ve tekneler için Ais Klas-B bulundurma yükümlülükleri Ülkelerin Ulusal idarelerince belirlenir.

Ais İstasyonu Yayın Periyotları

Statik/Sabit Bilgilerini;
Her 3 Dakikada bir kontrol ve düzeltmesini yaparak devamlı yayınlar.
Dinamik Bilgilerini-Kendi Sürat ve Pozisyon Değişimlerine göre-;
Demirli veya manevrada sürati 3Knts’dan daha küçükse her 3 Dakikada bir
Demirli veya manevrada sürati 3Knts’dan daha büyükse her 10 Saniyede bir
Seyirde sabit rotada sürati 0-14Knts arasında ise her 10 Saniyede bir
Seyirde rota değiştiriyorsa ve sürati 0-14Knts arasında ise her 3.33 Saniyede bir
Seyirde sabit rotada sürati 14-23Knts arasında ise her 6 Saniyede bir
Seyirde rota değiştiriyorsa ve sürati 14-23Knts arasında ise her 2 Saniyede bir
Seyirde/Rota değiştiriyorsa sürati >23Knts ise her 2 Saniyede bir
Kontrol ve düzeltmesini yaparak devamlı yayınlar.

Uzun Erimli Tanımlama ve Takip Sistemi (Long Range Idendification and Tracking-LRIT)

Gemilerin, A1 Bölgesi dışında -uzun erimde- kayıtlı bulundukları Bayrak devleti ve talep eden kıyı otoritelerince , izlenmesine ve hareketlerinin denetlenmesine olanak sağlar. LRIT gerçek zamanlı hareket izlemesi yerine gemiden otomatik olarak gönderilen şifreli format raporların 1 saat içinde 2 ila 4 kez güncellenmesi esasına dayanır.LRIT rapor gönderme gereğini yerine getirecek bir gemide mevcut AIS cihazı , uygun bir aktif arayüzle uzun erim haberleşme cihazı ile entegrasyonu yapılır.Bu bağlamda; genel çağrı,grup çağrı,belirli bölge için çağrı özellikleri ve diğer teknik-ekonomik avantajları ile INMARSAT-C haberleşme sistemi en uygun bir seçim olduğu kabul edilir.
Gemi tanıma ve izleme sistemlerini, Can-Mal-Çevre ve Ulusal Emniyet adına LRIT ile titizlikle yürüten kuruluşların başında;
AUSREP(Australian Ship Reporting System),
REEFREP(Great Barrier Reef and Torres Strait Ship Reporting System),
TEZ(Tanker Exclussion Zone)on the West Coast of Canada,
AMVER(Automated Mutual-assistance Vessel Rescue System),bulunur.

Uydu Bazlı AIS(Satellite-Based AIS)

Gmdss A1 bölgesinde tam, A2 bölgesinde kısıtlı çalışan Ais;A3 Bölgesinde Uzun Erimle devamlılığını kaybederek 15/30 dakikalık format mesajlarla yayın yapmakta ve A4 Kutupsal Bölgelerde ise Kapsam dışı kalmaktadır.
Karasal Ais İzleme istasyonlarının Sistem içinde bulunan İstasyon/gemileri DEVAMLI ve KESİNTİSİZ olarak izlemesi esas alınmıştır.Buna bağlı olarak Tüm Seyir alanlarını ve bölgelerini kapsayacak Uydu Bazlı Ais Sistemi projesi Norveç tarafından yürütülerek;12.07.2010 tarihinde AISSat-1,08.07.2014 tarihinde AISSat-2 Uyduları Norveç Uzay Merkezi tarafından fırlatıldı.AISsat-3 ve NorSat-1 Uydularının bu amaçla yapımı devam ediyor.Uydu Bazlı Ais sisteminde Ais İstasyonlarının yayınları doğrudan Ais-uydusu tarafındanda algılanır ve ilgili karasal birimlere geri iletilerek Ais bilgi akışı prosedürü tamamlanır.

Sisteminin Zayıf Yönleri

AIS Cihazı zorunluluğu olmayan tekne/gemilerin varlığı,
AIS Cihazı arızalı/kapalı veya VHF-FM yayın sisteminden kaynaklanabilecek teknik zayıflıklardır.
Önlem
Gemi Vardiya Zabitleri , AIS Cihazını Çatışmayı Önleme Tüzüğündeki “Gözcülük-Çatışma riskini tespit etmek -Gerektiğinde haberleşme kurmak” Kurallarına alternatif bir bilgi sağlayıcısı olarak görmesi ve daima STCW-Vardiya Tutma Kuralları uygunluğunda hareket etme zorunluluğunu aklından çıkarmaması gerekir.
Güvenlik
Sistemin ve birimlerin güvenliği açısından sadece yetkilendirilmiş kullanıcıların WEB tabanlı bilgilere ulaşımı önemlidir.
Mobil AIS İstasyonlarda ise radyo yayınlarının tüm kullanıcılara açık olması, olası terör ve korsan tehditi altındaki tekne/gemiler için bir güvenlik sorunu olarak ortada kalmaktadır.