Latince deyişler listesi (F-O)

F

Faber est suae quisque fortunae

Herkes kendi kaderini yazar. (Appius Cladius Caecus)
Fabricando fit faber

Pratik mükemmelleştirir.
Facilius est multa facere quam diu

Birçok şey yapmak hayat boyu sadece bir şey yapmaktan daha kolaydır.
Facito aliquid operis, ut semper te diabolus inveniat occupatum

Hep çalışın ki şeytan geldiğinde sizi meşgul görsün. (Aziz Jerome)
Fac simile

Benzer bir şey yap. (Faks sözcüğü burdan türemiştir)
Felix culpa

Mutlu hata
Felix qui potuit rerum cognoscere causas

"Şey"lerin derinliklerine inebilenlere (nedenleri anlayabilene) ne mutlu! (Virgilius)
Fere libenter homines id quod volunt credunt

Kural olarak, insan olmasını umduğu şeye inanır.
Festina lente !

Yavaşça acele et!
Fiat lux !

Işık olsun! (Dünyanın yaratılması sırasındaki ilahi emir)
Fide, sed cui vide

Güven, ancak önlemini de al. <İtimat kontrole mani değildir.>
Finis coronat opus

Sonuç, araçları meşru kılar. (Başarı için her yol mubahtır gibi)
Flagrante delicto

Suçüstü
Florebo quocumque ferar

Taşındığım her yerde çiçek açacağım.
Fluctuat nec mergitur

Yalpalar, ama asla batmaz (Paris şehrinin mottosu)
Fortes fortuna juvat ou Audaces fortuna adiuvat

Şans ancak cesurlara yardım eder.
Fortis et liber

Güçlü ve özgür
Fraus latet in generalibus

Genellemeden hata doğar.

G

Gladius legis custos

Kılıç yaşamın koruyucusudur. (Paris Adalet Sarayı'nın girişinde kazılı döviz, silahlı kuvvetlerin hukuk için çalışması gerektiğini anlatır)
Grammatici certant

Bilginler kendi aralarında bu konuda anlaşamamışlardır.
Gutta cavat lapidem non vi, sed sæpe cadendo

Suyun taşı delmesi gücünden değil sürekliliğindendir.

H

Habeas corpus

Vücudun senindir (Hukuk yasası)
Habemus papam

Bir papamız var
Habent sua fata libelli

Kitaplar kendi kaderlerine sahiptir
Hannibal ante portas ya da Hannibal ad portas

Hannibal kapıda (Tartışmaya zaman yok, savaşmalı anlamında)
Hic et nunc

Burada ve şimdi
Hic et ubique terrarum

Burada ve dünyanın her yerinde (Sorbonne dövizi)
Hic Rhodus, hic salta

İşte Rodos, atla!
Hoc signo vinces

Bu işaret sayesinde galip geleceksin (Milvius Köprüsü Savaşı öncesi I. Konstantin'a iletildiğine inanılan ilahi görünüm)
Hodie mihi, cras tibi

Bugün benim, yarın senin için
Homines quod volunt credunt

İnsanlar inanmak istediklerine inanırlar.
Homo homini lupus

İnsan insanın kurdudur.
Homo sum, humani nil a me alienum puto

İnsanım, ve insani olan hiçbir şey bana yabancı değildir.
Hora fugit, stat jus

Zaman geçer, hukuk kalır.
Horribile dictu

Söylemesi korkunç
Humanius est deridere vitam quam deplorare

Hayata gülmek hayat için ağlamaktan daha insani bir davranıştır.

I

İbid

Aynı yerde
İd est

Yani
Idem

Aynı şey
Id est genus hominum

İşte insan cinsi böyledir (Terentius)
Ignorantia iuris nocet

Hukuk bilmemek zarar verir.
Ignorantia juris neminem excusat 
 
Hukuk bilmemek özür olamaz.
Ignorantia legis non excusat 

Kuralları bilmemek özür olamaz.
Ignoti nulla cupido

Bilmediğimizi arzulamayız (Ovidius'un dizesi)
In dubio pro reo

Şüphe zanlıya yarar.
In medio tutissimus ibis

Orta yol en güvenlisidir (Ovidius)
In extenso

Tam içerikle
In fine

Sonunda
In girum imus nocte et consumimur igni

Gecenin içinde dönüyoruz, ateş bizi yutuyor (Lat. sağdan ve soldan okunuşu aynı)
In medias res

Şeylerin ortasından (Edebiyat, film gibi alanlarda anlatıma olayın ortasından başlama tekniği)
In medio stat virtus

Erdem ortada durur, uçlarda değildir. (Yedi Bilge Tapınağı'nın kapısında yazılı aşırıya kaçmamayı öğütleyen söz)
In ovo

Yumurta içinde, embriyo içinde
In partibus

Aslı: "in partibus infidelium" (sadık olmayanların şehrinde)
In silico

20. yy.'da ortaya çıkan terim, bilgisayarla yapılan anlamında. (Zıt: in vivo, in vitro)
İn situ

Aynı yer üzerinde
In solis sis tibi turba locis

Issız yerlerde kendin için bir evren ol.
İn vino veritas

Şarabın içinde gerçek vardır (şarap gerçekleri ortaya döktürür)
İn vitro

Deney yapılan ortamda, laboratuvarda.
İn vivo

Canlı içinde, yaşamın içinde
Incredibile dictu

Söylemesi inanılmaz
Increscunt animi, virescit volnere virtus

Tek bir yara, maneviyatı derinleştirir, erdemleri geliştirir. (Furius Antias, Aulus Gellius, 18, 11,4)
Inter alia

Diğer şeylerin yanı sıra / diğer şeylere ilaveten
İnter arma silent leges

Savaş zamanında yasalar sessiz kalır.
Inter fæces et urinam nascimur

Dışkı ve sidiğin arasından doğarız (Aziz Augustine)
Intra muros

Sur içi
Intuitu personae

İnsana bağlı (sözleşme)
Inventas vitam iuvat excoluisse per artes

Bırakın sanat ve bilimle hayatı güzelleştirelim/geliştirelim. (Vergil, Nobel Madalyası)
Ipso facto

Kendiliğinden olan
Ipsa scientia potestas est

Bilgi tek başına güçtür (Sir Francis Bacon)
Ira furor brevis est

Kızgınlık kısa deliliktir.
Irritare crabrones 

Eşekarılarını rahatsız etmek
Is fecit, cui prodest

Bunu yapan, bundan çıkarı olandır. (Suçluyu bulmak için bundan kimin çıkarı olduğuna bakın)
I tego arcana dei

Git, ben tanrının öğretisine sahibim. (Et in arcadia ego 'nun anagramı)
Iunctis viribus

Birleşmiş güçler tarafından (Birlikten güç doğar)
Iurare in verba magistri

Efendinin sözüne bakarak yargılamak
Iustitia omnibus

Herkes için adalet (District of Columbia'nın mottosu).
Iuventus stultorum magister

Gençler delilerin öğretmenidir.

J

Jvesticae Cavsa Verum Qverit Medicina

Adalete ulaşmakta en büyük yol, tıptır. (Adli Tıp mottosu)
Jure uxoris

Eş durumundan hak iddialarını tanımlar.

L

Labor omnia vincit improbus

Güçlü bir çalışma/emek her şeyin üstesinden gelinir. (Virgilius)
Laborare est orare

Çalışmak ibadettir.
Lacrimis struit insidias cum femina plorat

Kadın ağlarken, gözyaşlarıyla tuzak hazırlar. (Caton)
Lapsus calami

Kalemin sürçmesi
Lapsus linguæ

Dilin sürçmesi (genelde sadece "lapsüs" olarak kullanılır)
Liberate me ex inferis

Beni cehennemden kurtarın!

M

Macte animo ! Generose puer, sic itur ad astra

Cesaret soylu evlat! Ancak bu şekilde yıldızlara doğru yükselinir.
Magnum opus

Bir Şaheser
Major e longinquo reverentia

Uzaktan, beğeni daha çok olur. (Davulun sesi uzaktan hoş gelir)
Mala gallina, malum ovum

Kötü yumurta kötü tavuktan çıkar (Anasına bak kızını al)
Mala malus mala mala dat

Kötü ağaç kötü elma verir.
Mali principii malus finis

Kötü başlayan kötü biter
Manu militari

Silahlı kuvvetlerin yardımıyla (cf. Manus milites)
Manus dei

Tanrı'nın eli
Manus manum lavat

El eli yıkar.
Manus milites

Askeri el tarafından
Margaritas ante porcos

Domuzların önündeki inciler (Sanat eserlerinin cahiller tarafından yorumlanması için kullanılır)
Mater artium necessitas

İcatlar ihtiyaçlardan doğar. (Apuleius)
Mea culpa

Benim hatam!
Medice,curate ipsum

Doktor,sen önce kendini iyileştir. 
Medicus curat, natura sanat

Doktor tedavi eder, doğa iyileştirir.
Memento mori

Ölümlü olduğunu unutma
Memento audere semper

Her zaman denemeyi ve cesaret etmeyi unutma.
Memento quia pulvis es

Toz olduğunu unutma
Mendacem memorem esse oportere

Yalancının hafızası güçlü olmalıdır. (Quintilian)
Mens sana in corpore sano

Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur. (Juvénal)
Militat omnis amans

Her aşık bir savaşçıdır (Ovidius)
Minimum minimorum

En küçüklerin en küçüğü
Missi dominici

Senyörün delegesi/elçisi
Modus operandi

Hareket etme tarzı (cinayet romanlarında suçluların ortak davranışları için kullanılır)
Modus vivendi

Yaşam tarzı
Mors Certa, vita Incerta

Ölüm kesindir,hayat değil.
Multi sunt vocati, pauci vero electi

Çoğu çağrılan, azı seçilen
Multim in parvo

Azlık içinde çokluk (Az şeyle çok şey yapmak)
Mutatis mutandis

Değişmesi gerekeni değiştirerek

N

Nam et ipsa scientia potestas est

Bilgi güçtür.
Natura abhorret a vacuo

Doğa boşluktan korkar
Ne(non) bis in idem

Bir nedenden iki kere hüküm giyilmez (eski ceza hukukundan)
Ne Jupiter quidem omnibus placet

Tanrı bile herkesi memnun edemez.
Ne nuntium necare

Haberciyi öldürme. (Elçiye zeval olmaz)
Nec verbum verbo curabis reddere fidus interpres

Gerçek bir çevirmen sözcük sözcük çevirmez (Horatius)
Nec Hercules contra plures

Herkül bile düşman ordusuna karşı duramaz.
Nec Jactantia Nec Metu

Ne övün ne de yerin.
Nec plus ultra

Daha da iyisi yok.
Nec pluribus impar

Herkese benzemez/herkesten üstün (Louis XIV mottosu)
Nec Temere, Nec Timide

Ne Pervasız, Ne Korkak.
Ne humanis crede

İnsana inanma.
Nemo auditur propriam turpitudinem allegans

Kimse kendi kanunsuzluğundan faydalanamaz. < Haksızlıktan hak çıkarılamaz.>(Hukuk terimi)
Nemo censetur ignorare legem

Kanunu bilmemek mazeret olamaz.
Nemo enim est tam senex qui se annum non putet posse vivere

Hiç kimse bir yıl daha yaşayamayacağını düşünecek kadar yaşlanmaz (Marcus Tullius Cicero)
Nemo est liber qui corpori servit

Bedenine hizmet eden kişi özgür olamaz (Sénèque le Jeune)
Nemo sine vitio est

Hiç kimse hatasız değildir.(Seneca)
Neque ignorare medicum oportet quæ sit ægri natura

Doktor, hastalığın doğasını es geçmemelidir.
Nescire autem antequam natus sis quid acciderit, id est semper esse puerum

Doğduğundan önce olanları bilmemek, hala çocuk kalmaktır. (Marcus Tullius Cicero)
Nihil est ab omni parte beatum

Her güzelin bir kusuru vardır (Her gülün bir dikeni vardır)
Nihil lacrima citius arescit

Hiçbir şey gözyaşından daha hızlı kurumaz.
Nihil novi sub sole

Güneşin altında (yeryüzünde) yeni bir şey yok.
Nihil primum nocere

Önce zarar verme. (Tıp mottosu)
Nihil obstat

Sakıncası yok
Nil desperandum

Asla vazgeçme.
Nomen est omen

İsim bir işarettir.
Non fui, fui, non sum, non curo

Yoktum, varım, olmayacağım, umrumda değil. (Mezartaşlarında bulunan epiküryen felsefeden etkilenmiş yazılar, kısaltma: NFFNSNC)
Non licet omnibus adire Corinthum

Korint'e gitmek herkese serbest değildir. (Antik Yunan zamanı Korint çok pahalı bir şehirdi ve herkes orada yaşayamazdı.)
Non nobis, Domine, non nobis, sed Nomini Tuo da gloriam

Bizi değil tanrım, bizi değil; kendi ismini şereflendir...
Non omnia possumus omnes

Herkes herşeyi yapamaz.
Non scholae, sed vitae discimus

Okul için değil, hayat için öğreniyoruz.
Non semper ea sunt quae videntur

"Şey"ler çoğu zaman göründükleri gibi olmazlar.
Non ut edam vivo, sed ut vivam edo

Yemek için yaşamıyorum, yalnız yaşamak için yiyorum.
Non vestimentum virum ornat, sed vir vestimentum

Elbise insanı güzelleştirmez, insan elbiseyi güzelleştirir.
Non vini vi no, sed vi no aquæ

Şarap sayesinde değil, su sayesinde yüzüyorum (sözcük oyunu)
Nosce te ipsum

Kendini tanı (Matrix filminde kahin'in mutfağında kapıda yazan sözün eş anlamlısı sayılır [Temet nosce - Kendini Tanı])
Nota bene (N.B.)

Önemli not
Nulla dies sine linea

Birşeyler yazmadan geçen gün gün değildir. (Émile Zola mottosu)
Nulla est medicina sine lingua latin

Latince bilmeden hekimlik olmaz. (Hekimlik için Latince gereklidir anlamında, aynı zamanda: Açıklaması olmadan ilaç faydasızdır)
Nulla poena sine lege

Kanun olmadan ceza olmaz. (Açıkça kanunlarda belirtilmiş olmadıkça kimseye ceza verilemeyeceğiyle ilgili hukuk kuralı)
Nulla regula sine exceptione

İstisnasız kural olmaz
Nulla res tam necessaria est quam medicina

Hekimlikten daha gerekli bir şey yoktur.
Nulla tenaci invia est via

Hiçbir yol aşılmaz değildir.
Nullum magnum ingenium sine mixtura dementiae fuit.

Hiçbir deha yoktur ki içine biraz delilik karışmamış olsun. (Sénèque le Jeune)
Nunc aut numquam

Ya şimdi ya hiçbir zaman
Nunc est bibendum

Şimdi, içelim! (Horatius)
Numero deus impare gaudet

Tanrılar tek sayıları sever. (Virgile, Les Bucoliques, VIII, 75)

O

Obscuris vera involvens

Gizlilik gerçeği örter.
Odi profanum vulgus et arceo

İnsan sürüsünden nefret ediyorum ve uzak duruyorum. (Horatius)
O tempora, o mores

Oh zaman, oh adetler! (Marcus Tullius Cicero) (daha çok farklı zaman, farklı adetler anlamına gelir)
Oculi plus vident quam oculus

Birçok göz, bir gözden daha iyi görür.
Oculos habent et non videbunt

Gözleri var ama göremiyorlar.
Oderint, dum metuant

Benden nefret etsinler yeter ki benden korksunlar. (Seneca, De clementia ve Cicéron, De officiis)
O miseri! Quorum guadia crimen habent.

Ah zavallılar, sevinçlerini suç sayanlar. (Gallus)
Omne ignotum pro terribili

Bilinmeyen bir şeyin altında kötülük yatar.
Omnes homines sibi sanitatem cupiunt, sæpe autem omnia, quæ valetudini contraria sunt, faciunt

Tüm insanlar sağlıklı olmak isterler ama çoğu zaman buna aykırı davranırlar.
Omnes viae Romam ducunt

Bütün yollar Roma'ya çıkar
Omnes vulnerant, ultima necat

Her geçen dakika yaralar, sonuncusu öldürür
Omnia adversa exercitationes putat

Her talihsizliği deneme sayar. (Seneca, De Providentia)
Omnia mea mecum porto

Bütün her şeyi yanımda taşıyorum.
Omnia vincit amor

Aşk, her şeye üstün gelir.
Omnibus viis Romam pervenitur

Tüm yollar Roma'ya çıkar.
Omnis homo mendax

Tüm insanlar yalancıdır.
Omnium artium medicina nobilissima est

Tüm sanatlar içinde hekimlik en soylu olandır.
Omnium rerum principia parva sunt

Her şeyin küçük bir başlangıcı vardır.
Optimum medicamentum quies est

En iyi ilaç dinlenmektir.
Ora et labora

Dua et ve çalış.
Orbis Unum

Bir(tek) dünya (bkz. Zorro Efsanesi)
Ordo ab chao

Düzensizlikten doğan düzen
Otium sine litteris mors est

Edebiyatsız geçen zaman ölümcüldür.