Sabis Muharebesi

Arka plan

MÖ 58-57 kışında Sezar'a yetişen söylentilere göre Belga'lar kabileleri, Roma'lıların kendi içişlerine karışmaları ihtimaline karşı olarak, kendi aralarında bir ittifak yapıp Roma'lılara karşı tek bir cephe arzetmek için aralarında müzakereler  yaptıkları haberi ulaştı. Bu ittifaka Bellovac'lar, Süession'ler, Nervi'ler, Atrebat'ler, Ambian'lar, Morin'ler, Menapi'ler, Calet'lar, Velıocasse'ler, Viromandu'ler, Aduatuc'lar, Condrus'lar, Ebüron'lar, Caeroes'ler ve Paeman'lar kabileleri katılmak istedikleri ortaya çıktı. Bu ittifakın liderliğini Suession'ler kralı olan Galba yapmaktaydı. Bu söylentilerin ortaya çıkması Sezar'a, yapmak istediği fetihlerin sadece Galya kabilelerini değil de bunlar yanında Belga'lea kabilelerini de kontrol altına alıp onları yönetmek için iyi bir bahane hazırladı. Sezar'in Roma'lılar eline geçirmek istediği yeni arazilerin ortaya çıkması nedeni ile Sezar emri altında bulunan Roma'li lejyon askerlerinin yeterli olmadığını kabul ederek, Roma'ya ait olan  Cisalpin Galya  eyaletinde yeniden asker toplamaya başladı ve bu yeni askerden iki yeni lejyonu oluşurdu: Lejyon XII Gemina ve Lejyon XİV Gemina  Aynı zamanda Sezar Roma'lılar müttefiki Galyalı kabile olan "Rem'ler"  kabilesinin kendisine daha sıkı bağlanması için tedbirler aldı.
Buna karşılık olarak Belga'lar ve diğer Galyalı kabileler Rem'lerin merkezi kalesi olan Aisne Nehri yanında bulunan Bibras'a hücuma geçtiler. Sezar bu Bibras kalesini savunmaya karar verip lejyonları ile buraya geçti. Burada kaleye saldırıya katılan Belga'lar ve Galyalı kabilelerin orduları ile Aisne Nehri kıyılarında çatışmaya girişti ve yapılan Axona Muharebesi'nde onlara karşı bir galibiyet kazandı ve Belga'lar komutanı olan  Suession'ler kralı olan Galba Roma'lilra teslim oldu.
Bu mağlubiyet ve kurulan ittifakın zahire ve diğer yiyecek tedarikinin yeterli olarak sağlanamadığı için Belga'lar kabileleri arasında yapılan ittifak bozuldu. Toplanmış olan Belga'lar kabileleri ittifakı ordusu dağılıp her kabile mensubu savaşçı kendi kabuilesinin arazisine geri döndü. Fakat Belga'lar kabileleri aralarında yaptıkları bir anlaşma ile ileride Romalılar eski ittifaka katılmış olan herhangi bir tek kabileyi istila etme girişimine geçerlerse Belga'lar ittifakının o kabileye destek vermek için tekrar kurulabileceği prensibi üzerinde  anlaştılar. Sezar girmiş olduğu Belga'lar kabileleri toprakları üzerindeki ilerleyişini durdurmadı. Bu ilerleyişi sırasında karşılaştığı Belga'lar kabileleri birer birer Roma'lılara katılıp onlara itaat sözü yemini vererek teslim olmaya başladılar. Sonunda en büyük 4 Belga'lr kabilesi - Nervi'ler,  Atrebat'lar, Aduatuc'lar ve Viromandu'lar -haricindeki Belga'lar Sezar tarafından Roma yönetimi altına alındı. Sadece bu 4  büyük Belga'lar kabilesi bağımsız kaldı.
Sezar'la görüşmeler yapan Amban'lar kabilesi ilerigelenleri Sezar'a Romalı yönetimine en fazla karşı çıkan Belga'lar kabilelerinin başında Nervi'ler geldiğini söylemişlerdi. Nervi'ler kabilesi kabile mensuplarına yozlaştırıcı etkiler yaptığı için ve olasılıkla bunların Roma'lılar tesirlerini arazilerine getireceklerinden korktukları için Roma'lı tacirlerin ülkelerine lüks Roma'lı malları ihraç edip getirmelerini ve kabile mensuplarının  bu malları satın almasını yasaklamışlardı. Nervi'ler Romalılar hiçbir surette, her iki taraf için de gayet uygun olsa bile, barış sağlamak için konuşmalara ve müzakerelere girmekten sakınmaktaydılar. Eğer Sezar Galya'da ve Belga'lar kabileleri arasında barış sağlamak ve buralarda sulh ve sükun sağlamak için tedbirler almak istemekteyse önce Nervi'lerin başını çektiği Belhga'lara karşı savaş yapması gerekmekteydi.

Sonuçlar

Nervi'lerin bu muharebenin sonunda yaptıkları son direnişten sonra Nervi'lerin savaşçılarından gayet küçük sayıda hayatta kalan kalmıştı. Diğerlerinin hepsi hayatlarını kaybetmişlerdi. Onların kampından bulunan geri kalanlar,  ihtiyarlar, çocuklar ve kadınlar Roma'lılara teslim oldular. Sezar'ın eserine göre geride kalanların açıklamalarına göre Nervi'ler bu savaşa savaşçı ve destekçi 60,000 kişi ile katılmışlardı ve bunlardan hayatta kalıp silah taşıyabilecek 500 kişi kalmıştı. Sezar Roma'lıların bu geri kalanları koruyacağına söz vererek bunları kendi arazilerine gönderdi. Bu kabileden kalan bu zayıf gruba komşu kabilelerin saldırılarını önlemek için Sezar bu komşulara  haberler göndererek onları ikaz edip bunların Roma'lılar savunması altında olduklarını ve bunlara saldırıda bulunmamalarını bildirdi.
Aduatuc'lar Belga'lar kabileleri ittifakının Rem'lere karşı geçtiği ve yaptığı askeri harekata katılmak için savaşçılar göndermişti. Ama bu savaılar yolda iken Sabis Muharebesi Roma'lılar tarafından kazanılmış ve büyük zayiat veren savaşan Belga'lar ittifakı ordusundan geri kalanlar dağılmıştı. Bu Belga'lar hezimetini yolda iken haber alan Aduatuc'lar savaşçılari geri dönüp kendi arazilerine gidip dağıldılar. Fakat bu savaşçıların çoğu doğal olarak çok korunaklı olan bu kabilenin merkezi olan kasabaya dönmüşlerdi ve kabile bu kasabayı savunmaya karar verdiler. Sezar ordusu ile bu kasaba üzerine yürüdü. Romalılar ve savunmacılar arasında ufak çatışmalar yapıldı. Fakat Sezar bu şehri kuşatmaya almaya karar verdi. Bunun için standart Romalı ordu stili korunaklı ordu kampı inşa etmeye ve kuşatma makinelerini kurmaya başladılar. Bu yapılmakta olan Roma'lılar kampı ve Roma'lı kuşatma makinaları savunmacı Belga'lılara o kadar tesir yaptı ki Sezar'a haberci göndererek ona teslim olup, silahlarını bırakıp, Roma'ya itaat sözü vereceklerini  bildirdiler. Fakat muharebeye giremeden buraya geri dönen savaşçıların bir kısmı bunu kabul etmemişlerdi ve silahlarını yanlarında saklamışlardı. Bu savaşçılara kabilenin temsilcilerini Romalılara müzakerelere gittikleri günün gecesi akşam karanlığından faydalanarak Roma'lılar ordularına ve korunaklı ordugah mevzilerine hiç umutsuz olarak ama büyük bir cesaretle saldırıya geçtiler. Bir taarruza karşı hazır bulunan Roma'lılar bu saldırıyı yapanlara 4,000 ölü gibi gayet büyük zayiat verdirerek onların saldırısını durdurdular. Bu saldırı dolayısıyla Sezar Aduatuc'ların hepsini (savaşçı ve savaşçı olmayan erkek, kadın çocuk) köle olarak ilan etti. Takriben 53.000 kişilik Aduatuc'lar kabilesi mensupları Roma'lılar esir pazarlarında satıldılar.