Güzelkent, Varto

Tarihçe

Köy halkı, Alevi-Zazalardan oluşmaktadır.
Köyün şu anda kurulu bulunduğu alan üzerinde daha önce birçok uygarlığın yaşadığı bilinmektedir. Bunlar mevcut kaynaklara göre şöyle sıralanmaktadır: Urartular, Medler, Persler, Bizans, Sasaniler (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Map_Parthian_Empire-fr.png/250px-Map_Parthian_Empire-fr.png), Selçuklular ve Osmanlılar. Öte yandan bu coğrafya üzerinde değişik zamanlar içerisinde Ermenilerin, Arapların ve diğer irili ufaklı devlet veya beyliklerin hakimiyet mücadelesi verdikleri de bilinmektedir.

Güzelkent köyü tarihinde bilinen iki önemli depremin ağır izleri hala gözlemlenebilmektedir.
31 Mayıs 1946 Varto-Hınıs Depremi ile 19 Ağustos 1966 Varto depremi olarak adlandırılan bu sarsıntılardan 1966'da yaşanan deprem esnasında köyden 93 kişi hayatını kaybetmiştir.

Kültür

ZAZA-Alevi kültür gelenek ve görenekleri yaşanmaktadır. Köy ahalisi Hormekan (Xormekan) kabilesinden olup, Zaza kökenlidirler.   Köy, inançsal olarak ise Alevi  inançlarına mensuptur.
2005 yılından bu yana her yaz mevsiminde Tatan Halk Şenlikleri düzenlenmeye başlanmış olup etkinlikler kapsamında müzik dinletileri (konserler), film gösterimleri, doğa gezilerine (piknik) yer verilmektedir.

Coğrafya

Varto'ya 18, Muş'a 74 km. uzaklıktadır. Kuzeyinde Bingöl Dağları, Güneyinde Güllüce Deresi (Deregulci) doğal sınırları oluşturur. Köyün komşuları arasında Çaylar (Uskıra), Özkonak (qeregveci), Armutkaşı (Tanzig), Doğanca (Sofyan), Mezran gibi köyler sayılabilir.

Köyün güneyindeki akarsuyu yatağı mevkiinde 2 yerde içilebilecek maden suyu çeşmeleri bulunmaktadır.

Eğitim

Güzelkent köyünde 2 derslikten oluşan Ağaçköprü İlköğretim Okulu bulunmakta olup,eğitim sürecinin 5 yılı burada tamamlanabilmektedir. Köy doğumlu veya köy çıkışlı çok sayıda kişinin Üniversite düzeyinde eğitim almış olduğu bunun yanı sıra köydeki öğrenim düzeyiyle ilgili ortalamanın uzun yıllardır iyi bir noktada olduğu genel kabul görmektedir. Yukarıda sıraladığımız aidiyet bağı düşünülünce çeşitli kademelerde bulunan 150'nin üstünde kişinin yükseköğrenimi bitirdiğini tespit etmek mümkündür. Bunun yanı sıra 2006, 2007, 2008 yılları içerisinde üniversiteye yerleşenlerle birlikte şu anda yaklaşık olarak 40 tane Tatanlı, fiili olarak üniversitelerde öğrenim görmektedir. Okuma yazma oranının da bölge ve ülke ortalamasının üstünde olduğu bilinmektedir. Güzelkent köyünün her düzeydeki eğitim istatistikleri köy web sitesinde dile getirilen çağrıyla başlamış bulunmaktadır.

Sosyal ve Güncel Bazı Veriler

Köydeki sosyal yaşam gelişkin olarak nitelenebilir. Bunun somut örnekleri arasında 2003 yılından 2007 ye kadar köy merkezinde faaliyetde olan Güzelkent Köyü Güzelleştirme ve Kalkındırma Derneği ile 2004 yılından bu yana halkın kullanımına açık Tatan Halk Kütüphanesi'ni saymak mümkündür. Köy koşullarında dernek çalışmalarının zorluğu nedeniyle, söz konusu dernek faaliyetlerine son vermiştir. Ancak 2008 yılı itibarıyla merkezi İstanbul olmak üzere yepyeni bir dernek kurulmuş ve Güzelkent köyünün ihtiyaçları ve sorunlarına çözüm sunabilmek üzere "Varto İlçesi Güzelkent Köyü Kültürel ve Sosyal Dayanışma Derneği" hayata geçirilmiştir.
Güzelkent Köyü Tatan Kültür evi çalışmaları birkaç yıldır fikirsel aşamadaydı. Yeni derneğin kuruluş süreci ile birlikte uygulama aşamasına geçilmiş olup, 2007 Ekim ayında köyde alınan ortak karar sonrasında Tatan Kültürevi Bilgilendirme ve Tanıtım Toplantıları, Kasım 2007'de istanbul'da, Şubat 2008 de Bursa'da yapılan toplantılarla köy halkıyla paylaşılmıştır. Aynı süreç içerisinde web sitesi üzerinden de dünyada konuya duyarlı herkesle bilgiler paylaşılmış öneriler beklenmiştir.
2009 yılında Tatan kültürevi kabaca bitirilmiş ve 2010 yılı Haziran ayında ise resmi açılışı gerçekleştirilmiştir. Kültürevi ile ilgili eksiklikler süreç içerisinde köylülerin katkıları ile giderilmeye devam etmektedir.