Yardımcı doçent

Yardımcı Doçent, üniversitelerde öğretim üyesi kadrosunda görev yapan akademisyenlere verilen bir unvandır. Unvan, en az Doktora veya tıpta uzmanlık seviyesine sahip akademisyenlere üniversiteler tarafından verilir.

Yardımcı Doçent Ataması

Genelde her üniversitenin kendi atama ve yükseltme kriterleri olup unvanı alacak kişinin bu kriterleri sağlaması beklenir. Türkiye'de devlet üniversitelerinde bu kriterler YÖK'ün belirlediği asgari kriterlerin altında olamaz . YÖK, yardımcı doçent unvanı için, adayın akademik çalışmalarının, doçent veya profesör unvanına sahip 3 jüri tarafından değerlendirilmesini ve adayın başvurduğu alan ile ilgili fakülte, enstitü veya yüksek okul tarafından düzenlenen yabancı dil sınavından başarılı olmasıdır. Ancak üniversiteler, adaylardan, YÖK tarafından belirlenen bu şartların üzerinde ilave şartlar isteme hakkına sahiptir.

Unvanın Devamı ve Süresi

Yardımcı doçent unvanı diğer öğretim üyesi unvanları olan doçentlik ve profesörlükten farklı olarak süreli atamalardır. İlgili dekanlık veya müdürlük tarafından 2 veya 3 yıllık dönemler şeklinde atama yapılır. YÖK'ün ilgili kanununa göre bu atamalar toplamda 12 yılı geçemez. Ancak bu konuda farklı danıştay kararları olup mahkemelerin 12 yılı geçtikten sonra da yardımcı doçent unvanının devamı yönünde verdiği kararlar bulunmaktadır  Ayrıca yardımcı doçent unvanının devamı üniversitelerin senatosu tarafından verilen ilave bazı şartlara bağlı olabilir. Örneğin üniversite senatosunun belirlediği atama yükseltme kriterlerine göre ilgili öğretim üyesinin tekrar atanabilmesi için üniversitede geçirmiş olduğu 2 veya 3 yıllık dönemde belirli akademik katkılarda bulunması istenebilir. Bu katkılar genelde atama yükseltme kriterlerinde belirtilen puanlama esaslarına göre yapılır.

Unvanın Sona Ermesi

Yardımcı doçent unvanı, doçentlik unvanının kazanılması ile sona erer. Doçentlik unvanı Türkiye'de Üniversiteler Arası Kurul (ÜAK) tarafından düzenlenen iki aşamalı bir değerlendirme ardından adaylara verilmekte olup, ÜAK tarafından üvanın verilmesinin ardından ilgili öğretim üyesinin bu unvanı kullanması engellenemez . Ancak unvanın ÜAK tarafından öğretim üyesine verilmesinin yanında öğretim üyesinin çalışmakta olduğu üniversite tarafından da ilgili kadroya atanması gerekmektedir ve bazı üniversitelerde bu atama işlemi vakit aldığı için öğretim üyesinin doçent unvanına sahip olarak yardımcı doçent kadrosunda bir süre devam etmesi söz konusu olabilmektedir.
Ayrıca YÖK'ün akademik disiplin suçları ile ilgili yönetmeliği gereği, disiplin suçu işleyen öğretim üyelerinin uyarı seviyesinden başlayarak öğretim mesleği ve kamu görevinden çıkarılmasına kadar artan seviyelerde disiplin suçu alması söz konusu olabilir . İlgili disiplin soruşturması neticesinde öğretim üyesinin unvanının geri alınması da söz konusu olabilmektedir.

Yardımcı Doçentlerin Görev ve Sorumlulukları

Yardımcı doçentlerin, diğer öğretim üyesi seviyeleri olan Doçent ve Profesör'lerden farklı bir görev ve sorumluluğu bulunmamaktadır. Buna göre öğretim üyelerinin görev ve sorumlulukları beş ana başlık altında toplanabilir .
1. Araştırma: Öğretim üyelerinin; bilimsel araştırmalar yapmak, sonuçlarını bilimsel toplantılarda sunmak ve akademik niteliği olan dergilerde yayımlamak; bu bilimsel araştırmaları mümkün olduğunca ilgili kişiler ve meslektaşları ile işbirliği içinde yürütmek, ulusal ve uluslararası kongrelere katılmak, yenilikleri izlemek ve öğrendiklerini aktarmak gibi araştırma görevleri bulunmaktadır.
2. Eğitim: Tez danışmanlığı, bitirme sınavlarında jüri üyeliği, öğrenci ve asistan eğitiminde, ders vermek, vermekle yükümlü olduğu derslerin müfredat ve içeriğini sürekli güncellemek, görevlendirilmesi halinde üniversitenin diğer birimlerinde eğitim etkinliklerinde bulunmak gibi eğitim görevleri bulunmaktadır.
3. Bilir kişilik ve bilgilendirme
4. Toplumsal konularda yol gösterme: Kendi alanıyla ilgili topluma dönük uyarıcı ve bilgilendirici faaliyetlerde bulunmak
5. İdari görevler: Fakülte kurullarında ve fakülte yönetim kurullarında birer adet yardımcı doçent bulunması gerekmektedir . Ayrıca bölüm başkanı veya anabilim dalı başkanı olarak, olarak profesör ve doçent bulunamadığı durumlarda atanabilirler.

Vakıf Üniversiteleri

Vakıf üniversitelerinde çalışan yardımcı doçent unvanına sahip öğretim üyeleri, devlet memuru statüsünde olmadıkları için herhangi bir kısıtlamaya tabi olmaksızın üniversite görevlerinin yanında faaliyette bulunabilirler. Ancak bu durumu kısıtlayıcı bazı özel durumlar bulunmaktadır. Örneğin tam gün yasası olarak bilinen yasanın (6514 sayılı kanun) vakıf üniversitelerini de kapsaması ve vakıf üniversitelerindeki öğretim üyelerinin de farklı kurumlar altında faaliyetinin engellenmesi söz konusudur.