Norveç ekonomisi

Ön endüstri devrimi

Sanayi devriminden önce, Norveç ekonomisi büyük ölçüde tarım, kerestecilik ve balıkçılığa dayanıyordu. Kıtlık ender olmasına rağmen Norveçliler genellikle hatırı sayılır ölçüde kıtlık koşullarında yaşıyorlardı. Hedemarken ve Østfold'daki bazı verimli alanlar hariç, ekinler yulaf, çavdar ve arpa gibi sert tahıllarla sınırlıydı; ve koyun, keçi, sığır, domuz ve bazı kümes hayvanları konusunda, çiftlik hayvanları bulunmadığında, bu, avcılık ile tamamlanmıştı. Orta ve Kuzey Norveç bölgelerinde, Samiler, göçebe olarak ren geyiği gütmeye devam etti. Kıyılarda balık avı yapmak tehlikeli bir işti, ancak ringa balığı, morina (arktik morina), halibut ve diğer soğuk su türleri gibi balıklar bolca bulunmaktaydı. Patatesin Norveç'e getirilmesi (18. yüzyılda) Norveçliler için önemli bir rahatlama sağladı.
Tüm kıyılar boyunca, balıkların (morina, ringa balığı, halibut ve diğer soğuk su türleri dahil olmak üzere) hasat edilmesi çiftçiliğe önemli bir katkıydı ve Kuzey ve Batı'daki birçok alanda birincil ev geçimiydi. Balıkçılık genellikle ekin yetiştiriciliği ve küçük çiftliklerde besi hayvanı yetiştirilmesi ile desteklenmiştir. Norveç'teki ekonomik koşullar kendilerini feodal sistemin oluşumuna borçlu hissettirmedi, ancak birkaç Kral konuya göre, şövalye olan sadık kişileri toprakla ödüllendirmişti. Kendine ait toprağı olan çiftçiler—ve olmaya devam edenler— Norveç tarımında ana iş unsuru idi, ancak 19. yüzyıla kadar çiftçiler, çiftçiliğe elverişli arazilerden uzaklaştılar. Birçok tarım ailesi, kiracı çiftçi olarak yoksulluğa indirgenmiş ve Kuzey Amerika'ya göç için bir itici güç unsuru olarak hizmet etmiştir.

Endüstri devrimi

Kongsberg, Røros ve Løkken'deki madenciliğin yanı sıra, 19. yüzyılın ortalarında Norveç'te kurulan ilk tekstil fabrikaları ile sanayileşme geldi. Ancak girişimcilerin siyaseti bankaların bu gereksinimlere hizmet etmesine yol açtığında ilk büyük sanayi işletmeleri ortaya çıkmıştı.
Endüstriler ayrıca tarım işkolunda yerinden edilmiş çok sayıda birey için görevlendirme de sağladı. Endüstriden gelen ücretler tarımdan gelenleri aştığından, vardiya, ekili arazide ve kırsal nüfusta uzun vadeli bir düşüş eğilimi başlattı. İşçi sınıfı, kendi mahalleleri, kültürü ve siyaseti ile Norveç'te ayrı bir olgu haline geldi.

Sosyal demokratik reformlar ve devlet mülkiyeti

Norveç'teki sosyalist hareketin kökleri tehlikeli çalışma koşullarına, sömürücü emek ilişkileri politikalarına ve toplu pazarlık talebine dayanıyordu. Sosyalizm ana akım emek hareketinin bir parçası haline geldikçe, aynı zamanda ana akım siyasi söylemin de bir parçası haline geldi.
Devlet, stratejik petrol kesimi (Statoil), hidroelektrik enerji üretimi (Statkraft), alüminyum üretimi (Norsk Hydro), en büyük Norveç Bankası (DNB) ve telekomünikasyon sağlayıcısı (Telenor) gibi önemli sanayi kollarında büyük mülkiyet konumlarına sahiptir. Hükümet halka açık şirketlerin %31,6'sını kontrol etmektedir. Listede olmayan şirketler dahil edildiğinde, devletin sahiplikte daha yüksek bir payı vardır (esas olarak doğrudan petrol lisansı sahipliğinden dolayı).
II. Dünya Savaşı'ndan sonra, Norveç İşçi Partisi, Başbakan olarak Einar Gerhardsen ile, gelir dağılımını dengelemeyi, yoksulluğu ortadan kaldırmayı, emeklilik, tıbbi bakım ve engellilik gibi sosyal hizmetlerin herkese sağlamasını ve sermayenin daha fazlasını kamu güveni içine almayı amaçlayan bir dizi sosyal demokratik reform başlattı.
Son derece ilerici gelir vergileri, katma değer vergisi getirilmesi ve çok çeşitli özel ek ücretler ve vergiler, Norveç'i dünyanın en çok vergi uygulanan ekonomilerinden biri haline getirdi. Yetkililer, özellikle isteğe bağlı, otomobil, tütün, alkol, kozmetik vb. alanlardaki  harcamalar için özel vergiler koymuştur.
Norveç'in uzun vadeli sosyal demokrasi politikaları, geniş kapsamlı hükümet bilgilerinin takibi ve nüfusun homojenliği, özellikle ekonomik araştırmalar için sağlıklı veri sağlamış ve Norveç'in akademik araştırmaları, bu dönemde makroekonomi alanına önemli katkılarda bulunduğunu kanıtlamıştır. Norveç petrol ihraç eden bir ülke haline geldiğinde, ekonomik etkiler daha ileri çalışmalara girişim sağlamıştır.

Ekonomik yapı ve sürekli büyüme

Norveç'in petrol ihraç eden bir ülke olarak ortaya çıkması, Norveç ekonomi politikası için bir dizi sorunu gündeme getirmiştir. Norveç'in insan sermayesi yatırımlarının büyük kısmının petrolle ilgili işkollarında yoğunlaştığına dair endişeler bulunmaktadır. Eleştiriciler, Norveç'in ekonomik yapısının vasıflı işgücü gerektirmeyen doğal kaynaklara bağlı olduğunu, ekonomik büyümenin bu doğal kaynaklar için talep ve fiyat dalgalanmalarına karşı oldukça savunmasız kaldığına dikkat çekmiştir. Norveç Devlet Emeklilik Fonu, petrol gelirilerine bağımlılığa karşı korunma sağlamak için çeşitli çabaların bir parçasıdır.
1970'lerden beri petrol patlaması nedeniyle, İsveç ve özellikle Finlandiya gibi diğer İskandinav ülkelerinin aksine, özel sektörde yeni endüstrilerin geliştirilmesine ve teşvik edilmesine yardımcı olmak için çok az hükümet teşviği yapılmıştır. Ancak, son on yılda uluslararası rekabet edebilecek yeni “anakara” endüstrilerinin oluşumunu teşvik etmek için ulusal ve yerel yönetim seviyelerinde bazı teşvikler görülmeye başlanmıştır. İleri teknoloji endüstrisi özlemlerine ek olarak, gelecek için istihdam kaynağı olarak küçük işletmelerin büyümesini teşvik etmeye yönelik artan bir ilgi de vardır. 2006 yılında Norveç hükümeti bu iş büyümesini kolaylaştırmak için dokuz "uzmanlık merkezi" kurmuştur.  Daha sonra Haziran 2007'de hükümet, Norveç'teki kanser araştırmalarının %80’inin Oslo’ya yakın bir yerde gerçekleştiğine ve Norveç’in biyoteknoloji şirketlerinin çoğuna yakın olduğu gerçeğine dayanarak, Oslo Kanser Kümelenmesinin (OCC, Oslo Cancer Cluster) bir uzmanlık merkezi olarak oluşumuna katkıda bulunmuştur.