Vefa Stadyumu

Çukurbostan Sahası

Vefa Stadyumu'nun bulunduğu alandaki ilk futbol sahası, Osmanlı döneminde ‘Çukurbostan’ olarak adlandırılan ve Bizans döneminden kalma açık sarnıçların birinin üzerinde 1926 yılında kurulmuştur. Stadyumun üzerine kurulduğu açık sarnıç, Edirne Kapısı'na (Adrionople) giden Fevzi Paşa Caddesi üzerindeki "Aetius" olarak adlandırılan sarnıçtır.
Bizans kaynakları arasında adı sıkça geçen Aetius Sarnıcı, sayısı üçü bulan açık hava sarnıçlarındandır. Aetius, İmparator II. Theodosius (408-450) döneminde vali olmuş, 421 yılına doğru da bu sarnıcı yaptırmıştır. Anıtsal bir yapısı olan Aetius Sarnıcı, 244x84 metre ölçüsünde dikdörtgen planlıdır. Derinliği yaklaşık 13-15 metre, duvar kalınlığı 5-20 metredir. Kulüp binası ile tribünlerin yapıldığı yerler bozulmuşsa da günümüze ulaşan tek uzun kenarına ait duvar kalıntılarından yapı malzemelerinin üst üste sıralanan dört dizi tuğla ile on dizi moloz taştan olduğu anlaşılmaktadır. Osmanlı dönemine suları boşalıp bütünüyle kurumuş halde ulaşan sarnıç, toprakla doldurulup bostan haline getirilmiştir.
Osmanlı döneminde kullanılmayan bu açık Aetius Sarnıcı, çevresindeki duvarların çöküp göçmesiyle metruk bir alan haline gelmiş, sonraları da bostan olarak kullanılmıştır. Çukurda bulunmasından ötürü "Çukurbostan" adıyla da anılmıştır. 1926'da Fatih Karagümrük'nün kurulmasından sonra kulüp mensupları burayı kendi elleriyle düzenleyip "Çukurbostan Sahası" haline getirmişlerdi. Burada meydana gelen "Çukurbostan Sahası"nda Karagümrük futbol takımı uzun yıllar maçlar oynamıştı. Bu arada 1932'de bu sahada karşılaştıkları Selanik Karması'nı 2-1 yenmişlerdi.

1980'ler

Tarihi bir önemi bulunan Vefa Stadyumu 1980'li yıllarda maç günleri dışında halka açık bir stadyum olarak Karagümrük halkının hizmetine sunulmuştur. Bu dönemlerde özellikle çevrede yeteri kadar park olmaması nedeniyle stadyum daha çok çocukların uğrak yerlerinden biri haline gelmiştir. Kısmen küçük bir kapıdan girildikten sonra ilk olarak konukları uzunca bir yol karşılardı. Bizans kaynaklarına göre bu yol Aetius Sarnıcı'na giden ilk büyük deredir. Yolun devamında stadyuma gelmeden hemen sağda kulüp binası ve antrenman sahası yer alırdı ve bu alanlara uzunca merdivenlerle inilirdi.
Stadyumun üç tarafı bu dönemde de tribündü. Kapalı tribün şimdiki olduğu gibi cadde tarafına bakan alanda kalırdı. Kapalı tribünün üzeri  demir sac ile örtülüydü ve uzunca dönem bakımsız kaldığı için çirkin görüntü oluşturmaktaydı. Kale arkası tribünlerin her ikisi de açıktı. Yine bu dönemlerde stadyumun; ana giriş, Edirnekapı tarafı girişi ve araç girişi olmak üzere toplam üç kapısı bulunmaktaydı. Sahanın kapalı tribünün arkasında ve karşı cephesinde  yer alan duvarlar Bizans döneminden kalması nedniyle korunmuş ve günümüzde de hala korunmaktadır.

Yenileme çalışmaları

Resmi açılışın yapıldığı 1945 yılından sonra stadda değişik dönemlerde tribün ve zeminle ilgili yenileme çalışmaları yapılmıştır. 1964 yılında stadın tribünleri tamamlanmış ve kale arkaları ile caddeye bakan kısımdaki üç tribünle kapasitesi 16.000 seyirciye çıkartılmıştır. Stadın bir kenarında tarihi Aetius Sarnıcı'nın arkeolojik kalıntıları bulunduğundan bu kısma tribün inşa edilmemiştir. 1974 yılında İstanbul Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüğü tarafından stad zemini ve Vefa kulüp binası yenilenmiştir.
1986 yılında stad ışıklandırılması yapılmış ve Vefa Stadyumu'ndaki ilk gece maçı 5 Eylül 1986 tarihinde Fatih Karagümrük ile Netaş kulüpleri arasında oynanmıştır. İlk olarak 1987 yılında stadyum zemininde ileride çim saha olarak kullanma ihtimaline karşı kanal döşenmesi çalışması yapılmıştır. Yine bu dönemde bazı tribünler ve kulüp binası restore edilmiştir. Vefa Stadyumu, 1989 yılında yapılan çalışmalarla ilk kez çimlendirilmiştir. 1996 yılında stadın çim zemini İstanbul İl Müdürlüğü tarafından yenilenmiştir.
2007 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından tamamen yenilenip modern bir spor kompleksi heline getirme projesi ortaya atılmış ancak bu proje hayata geçirilmemiştir.

Etkinlikler

Bir dönem İstanbul Ligi ve Millî Lig maçlarına ev sahipliği yapan stadyum günümüzde 2. Lig, 3. Lig, Bölgesel Amatör Lig ve İstanbul Süper Amatör Ligi maçlarına ev sahipliği yapmaktadır. Stadyumda futbol dışında birçok kez ulusal bayram kutlamaları yapılmış ve yapılmaktadır.

Popüler kültürde Vefa Stadyumu

Tarihi bir geçmişi olan Vefa Stadyumu ilk kez 1964 yılında Türk sinemaseverlerin karşısına çıkmıştır. Başrollerini Ayhan Işık ve Fatma Girik'in paylaştığı Halk Çocuğu filminde kulüp başkanının kulüp binası, stadyum ve futbolcuları ziyaret edip futbolcularla maç yaptığı sahne Vefa Stadyumu'nda çekilmiştir.