Prestij

Film üzerine

Film Christopher Priest'in Londra'da 19. yüzyıl sonlarında yaşayan iki sihirbazın öyküsünü anlattığı 1995 yılında yayımlanan, aynı adlı romanından sinemaya uyarlanmıştır. Roman sihirbazlığı; vaat, dönüm noktası ve prestij olmak üzere üç evrede ele alır:
 
Vaat, sihirbazın yapacağını vadettiği sihrin sunumu.

Dönüm noktası; Nesnelerin tanıtımı, gerekli hazırlık, seyircinin heyecanlı bekleyişi.

Sihirbazlığın en üst noktası prestij; vadedilen sihrin gerçekleştiği an, şaşkın ve hayran bakışlarla seyircinin alkışlaması.

Roman ve dolayısıyla aynı adlı romandan uyarlanan film, adını aslında sihirbazlık sanatı ile bir ilgisi olmayan bu üç evreden, sihirbazlığın en üst mertebesine vurgu ile prestijden alır.

Prestij bir dönem filmi olmasına rağmen konusunun geçtiği Viktorya döneminin kültürel yapısı ile ilgili detayları bünyesinde barındırmaz. Film ekibinin bilinçli tercihi olan bu durumu yönetmen Christopher Nolan şu şekide açıklar:
- Viktorya dönemi sanayide bir devrim, bilimsel gelişmelerde bir dönüm olarak bilinse de genelde sıkıcı bir zaman olarak gösterilmektedir. Elektriğin bulunuşu, sinemanın icadı, afişli reklamcılığın başlangıcı ve birçok yenilik bu döneme denk gelir. Dönemin detaylarından çok ana hikâyedeki duyguyu yakalamaya çalıştık...
Yönetmen Nolan'ın son dört filminde birlikte çalıştığı görüntü yönetmeni Wally Pfister dönemin duygusunu görüntüde hissettirmek için bilgisayara aktarılan filmin renk ayarlarını düzenlemek yerine klasik bir yöntemle, sahneleri çeşitli ışık derecelerine maruz bırakmış. Çekim öncesi film ekibi ve ana karakter iki sihirbazı canlandıran oyuncular sihirbazlar üzerine uzun araştırmalar yapmışlar. Hugh Jackman ve Christian Bale konu ile ilgili kendilerine yöneltilen birçok soruya ortak cevap niteliğinde şunu söyler:
- Sahnede sihirbazlık yapmak zorunda değildik. Daha çok sihirbazların iç dünyasını anlamaya çalıştık. Sahnede neler hissettiğini ve nasıl çalıştıklarını inceledik. Filmde olduğu gibi geçmişte de sihirbazların rekabet içinde oldukları, genelde yalnız çalıştılarını ve bilindiği üzere en büyük numaralarını kesinlikle açıklamadıklarını, bizi biraz üzse de bir kez daha öğrenmiş olduk.
Sihirbaz Alfred Borden'i canlandıran Christian Bale'in dedesi de bir sihirbazmış fakat, kendisini hiç görmediği için rolüne pek faydası olmamış. Filmin yapımcıları, seyirci illüzyonu  canlı izlediğinde ekrandaki seyirden farklı olarak gözünün boyandığını pek hissetmediğini, aksine sihrin nasıl yapıldığını düşünerek bir yandan da hoş vakit geçirdiğini, dolayısıyla yapımcıların bu tür film yapmayı pek tercih etmediğini söyler.
Senaryoyu hazırlamak için iki yıla yakın bir süre çalıştığını söyleyen Jonathan Nolan, romanın sihir dünyasındaki yolculuğunu sinemaya taşırken sadık bir çizgide renklendirdiğini, zaten sinemacılarla sihirbazların ortak yönünün izleyiciyi şaşırtmak, beklenmedik sürprizlere hazırlamak olduğunu, bu zorluğu bir nebzede aştıklarını vurgular. Nolan, bu filmden kısa bir süre önce gösterime giren ve yine yakın bir temanın işlendiği The Illusionist (Sihirbaz) filminden sonra Prestij'e olan ilginin nasıl olabileceği yönünde endişe taşıdığını, senaryonun bitiminde ise böyle bir filmin yapılmamış olacağını düşündüğünü ve akabinde bunu gerçekleştirdiklerini iddialı bir şekilde dile getirir.
Prestij romandaki ana temaya sadık, kimi zaman hikâye yapısına uzak, karmaşık bir anlatım tarzı ile konuya odaklı bir süreç takip eder. İnsan algısını zorlamayı da hedef aldığı düşünülen ve titiz bir çalışma ürünü olarak görülen filmin önemli sahneleri (Oyuncu bakış açısı) omuz üstü kameraları ile çekilmiştir.
Prestij'de ilginç bulunan başka bir vurgu, ana karakterlerin kahraman/antikahraman olarak gel-git yapması, dolayısıyla seyircinin kendisini hangi tarafta bulacağını bilemez durumda filmi izlemesi ve finalin ardından yapacağı sentezlerdir. Bu, filmin en önemli özelliği olarak nitelendirilebilir.
Bunun cevabı filmin finalinde verilmiş olsa da, en temel soru cevapsız bırakılmıştır. Asıl soru, rekabetin kontrolden çıkmasına neden olan kazadır ki bunun cevabını sebep olan kişi de bilmemektedir. Filmde, ön tartışma kazaya uğrayacak kişinin buna neden olan davranışı onaylaması olarak verilir. Özde kötü niyete dayanmayan ve sorun çıkarmayacağına inanılan bir davranış sonucunda oluşan ölüm, geride kalan ve bu sonuçtan duygusal olarak en çok zarar gören kişi tarafından daha da sorgulanır.
Tercih bunu seyirciye bırakır ki cevap da buradadır.
İkinci bir problem yine olana inanmakta zorlanan kişiye dayanır ki basit bir sihrin cevabını kabullenmez.
Prestij' filminde dikkati çeken, seyircinin aklını ve algısını zorlayan ve açıklanması zor pek çok sahne vardır. Belki de asıl mesaj Nikola Tesla 'nın idealist ve bilmi zenginlerin,sanayi patronlarının değil insanlığın hizmetine ve eşitce sunma çabalarıdır. Bu çabaları çok sert, her türlü baskı ve manipülasyon ile bastırmaya çalışan Thomas Edison'un hikâyesidir.

Konu

Film, 19. yüzyılda hızla değişmekte olan Londra'da başlar. Sihirbazların ileri derecede saygı duyulan ve gizemli kişiler olarak kabul edildikleri bu dönemde, Genç sihirbazlar olan Robert Angier (Hugh Jackman) ve Alfred Borden (Christian Bale) şöhret olma yolundadırlar. Angier'in eşi Julia Piper Perabo yaptıkları bir gösteri sırasında kaza sonucu ölünce, Angier olaydan Borden'i sorumlu tutar. Bu olay iki sihirbazın arasında ömür boyu sürecek olan düşmanlık ve rekabetin başlangıcı olur.