Aşağı Beşpınar, Sungurlu

Tarihçe / Kültür

Hitit yerleşim alanı içerisindedir. Köyde yaşayanlardan alınınan bilgiye göre sürülen tarlalarından çömlek parçaları ve eski ev kalıntıları çıkmaktadır. Köyün adını eski tarihlerde, orada yaşayanların çabası ile eski çömlek hammaddesi ile yapılan borularla köye getirilen, beş adet içme suyu şebekesinden aldığı söylenmektedir.

Köyün Türklerin Bozok Kolunun ÇEPNİ Boyuna bağlı TÜRKMEN Karababa Aşiretine dayandığı bilinmektedir. Daha önceden tamamının Alevi Türkmenlerden oluşan Çepnilerin büyük bir kısmının Anadolu'ya göçlerinden sonra sünnileştiği bilinmektedir. Köy ve ahalisinin 2 asır öncesine kadar anadoludaki birçok türkmen gibi islami değerlerle pek ilişkili olmadığı görülmektedir. Cumhuriyet dönemi ile birlikte okullaşma ve diyanet ile birlikte islam dini öğretisi doğru kanallarla öğrenilmeye başlanmıştır. Köyde ilginç bir şekilde beddua için kullanılan "Tangrı Canını Alsın" denilmektedir. Allah yerine tanrının kullanılması ilginçtir. Tangrı kelimesinin neredeyse Tengri olarak söylenmesi dikkate değerdir. Dolunayda çocuklara teneke çaldırıp ay dede için şarkı söylenmesi eski bir Ay Tanrısı için yapılan şaman ayinin kalıntısıdır. Kadınların işlediği yastık ve kırlent motiflerinde yörede bulunmayan hayvanlarda vardır. Tavus kuşu, Geyik gb.. Köy sünni inanca sahip olmasına rağmen komşu alevi köylerindeki ocaklara gidip dedelerden dua alıp şifalı olduğuna inanılan ve parpı denen bir tür kırmızı bir çamuru vücutlarına sürerler. Buna parpılanmak denir. Bu durum bu civardaki toplumun inançlarının farklılıklarını gözetmeden iç içe samimi bir sekilde yaşadıklarına işarettir. Köy ahalisinin tüm sungurla ve yöresinde olduğu gibi sungurlu ilçe merkezin yerleşik Rum ve ermeniler ile de etkileşim içerisinde olmuştur. Örneğin Kele kelimesi köyde sıkça kullanılır tam net bir anlamı olamasada ünlem yerine geçer. (Rumlarca Kelaa diye telaffuz edilir. derin incelemelerde örneklerin artabilmesi ihtimaldir.)

Köyde çorum ve çevresinde yaygın bir şekilde kullanılan şive kullanılır. Kullanılan bazı şözcükler şöyledir:
Âlemek : Durdurmak

Amaa: Şaşırmak

Badal :Merdiven

Baba çıkasıca :Sinirlenilen kişiye söylenen bir söz

Balak :Manda yavrusu

Bayahdan:Birazdan

Böğür :Yan taraf

Börtlekmek :Bir şeyi haşlamak.

Bıldır :Geçen yıl

Camış :Erkek manda

Cerek :Uzun ince sopa-Uzun boylular içinde kullanılır.

Culuk :Hindi.

Cıncık :Misket

Cücük :Civciv

Cızlak :Çoruma özgü mayasız hamurdan yapılanbir tür sade gözleme

Çodürüm çüş :Tahteravalli

Çatal Kapı:Bahçeli evlerin dış kapısı

Çimmek :Yıkanmak-Banyo yapmak

Çoynak :Çolak-eli olmayan kimse

Dolak :Atkı

Dalmak :Bir yere girmek

Donyağ :İçyağ-Çok soğuk insanlar içinde kullanılır.

Dam :Hayvan barınağı

Ellam :Sanırım-Sanki

Dibek :Haşhaş ezmek için kullanılır.

Demrâ:Egzama

Enik :Köpek

Eze :Vücut-Beden

Faad:Zaman

Foldur :Bol geniş-Genelde kıyafet için kullanılır.

Gobel :Erkek çocuk

Gunnamak :Bir hayvanın doğurması

Horanta: Dost ya da Aile üyesi

Hapaz: Avuç

Helke :Metal ya da plastik kova

Heri :Ege’de kullanılan gari gibi genel anlamı olmayan bir kelime.

Heşlenmek :Bir şeyin atılacak duruma gelmesi. Çürümek yıpranmak

Kele: Pekiştirme sözüdür. Örn: Kele gel, Kele dur, Kele otursana.

Kelem :Lahana

Kessek: Topak

İlân :Leğen

İlerigün/ûrelüün)  : Dünden önceki gün

Kemre :İnek gübresi

Kömüş :Erkek manda

Madara: Alay konusu

Mal: Büyük baş hayvan

Musturlanmak :Acındırmak

Nacak :Küçük balta

Özemek : Özdeştirmek(yemekler için kullanılır).

Sini: Tepsi

Şafak: Alın

Pinnik :Kümes

Parpı: Şifalı birtür çamur

Tengdirmek :Ortadan koybalmak, ölmek, elden çıkarmak.

Tavatır: Çok iyi

Uylamak: Üstelemek

Yâlık :Mendil

Yanari: Ateşli hastalık

Yelikmek: Şımarmak
Köyün kendine has yemeklerinden bazıları;

yarmadan diri aş , yayla çorbası, bulamaç, pıtı, çatal aş, tombalak aşı, keşkek, katık ve bulgur köftesidir. Bulgur köftesi misafir ağırlarken sık sık yapılan bir yiyecektir. Büyükçe içi oyulmuş bir mermer taş hemen hemen her köy hanesinde bulunur. Köfte için özellikle seçilip kesilen tavuk (ördek ya da hindi de olabilir) temizlenip tüm bir halde mermer taşın içerisine çiğ ve bütün bir halde kemikleriyle birlikte yerleştirilir. Üzerine bulgur bider tuz vb benzer baharatlar döküldükten sonra, köfte için yapılmış özel büyükçe bir tokmak ile dövülür. Tamamen ezilen ve bulgurla özdeşen karışım disk biçiminde köfteler haline getirilerek odun ya da tezek ateşinde pişirilerek yenir.
Osmanlı imparatorluğu döneminde ve İstiklal Savaşı sırasında köyden askere gidenler olduğu bilinmektedir.

Molla Ömer ( Yemen gitmiştir geri dönememiştir.)

Said (Bilim) (Osmanlı Rus Harbine katılmış 20 sene esir kaldıktan sonra geri dönebilmiştir)

Abdullah Bilim ( Molla Ömer'in oğludur. İstiklâl Savaşı gazilerindendir. Hicri 1321 Miladı 1903 yılı doğumldur. 93 yaşında vefat etmiştir. İsmet İnönünün kumandanlığı yaptığı operasyonlarda yer aldığı bilinmektedir.)
Çok yakın akrabalar arasında çıkan kavgalar kan davasına dönüşmüş ve bu köyden sebeple göç başlamıştır. Buna ilaveten ekonomik sebepler sebebiyle kentelere göç başlamış ve köy nüfusü 5 haneye gerilemiştir. Kan davası bugun bitmiş ve taraflar arasında samimi sıcak ilişkiler başlamıştır. Evlilikler gerçekleşmiştir. Kanda davası sebebiyle civar köyler ve Sungurlu'da, Aşağıbeşpınar köyü "Katil Köy" olarak isimlendirilmiştir. Yeni nesil bu kötü zamanları hatırlamamaktadır. Köyden göç eden nüfus sungurlu merkez, ankara ve istanbula yerleşmiştir.

Coğrafya

Çorum iline 87 km, Sungurlu ilçesine 17 km uzaklıktadır.

İklim

Köyün iklimi, Karadeniz iklimi etki alanı içerisindedir.

Ekonomi

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Altyapı bilgileri

Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamasının yanı sıra taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan stapilzaolupköyde elektrik ve sabit telefon vardır.