Web sunucusu

Hosting işlemlerinde dikkat edilecek noktalar

Hosting kiralama ya da satın alma öncesinde bazı konular önem taşır. Aşağıdaki özellikler, ihtiyaçlar da gözetilerek değerlendirilmelidir.

Web sunucusu üzerinde çalışan işletim sistemleri (platform) ve donanımlar (hardware)

"Platform" sunucu üzerinde kullanılan Linux, MacOS, Microsoft Windows, UNIX gibi işletim sistemleri için kullanılan bir terimdir. En basit anlamda, sunucu üzerinde çalışan ve donanım ile diğer tüm servislerin yönetimini sağlayan işletim sistemidir. Sitede ihtiyaç olan yazılımlara göre kullanılmasını gerektiren işletim sistemi de değişecektir. Sitede sadece HTML dosyaları kullanılacaksa Windows veya Unix sistemleri fazla bir fark taşımaz.
Günümüzde Windows ve yeni bir UNIX formu olan Linux platformları en çok kullanılan server sistemleridir.
Eğer sitede ASP, FrontPage, MS SQL, Access veya başka Microsoft ürünleri kullanmak isteniyorsa, Windows tabanlı hosting kullanılmalıdır.
Eğer sitede PHP, MySql, CGI veya Perl kullanmak isteniyorsa UNIX hostlar daha çok tercih edilmektedir. UNIX sistemi Windows sistemine göre genellikle daha ucuz ve stabildir. Güvenlik açısından UNIX, kullanım ve kurma kolaylığı açısından Windows tercih edilir.
Sunucunun sahip olduğu donanım da oldukça önemlidir. İşlemci, disk, hafıza, ağ kartı gibi ayrıntıları gözeterek, mümkün olan en uyumlu ve hızlı donanımı hedeflenmelidir. Eğer güvenliğe önem veriliyorsa Firewall, yani siteye yapılacak saldırıları önlemeye yarayan donanımı da tercih edilmelidir.

Co-location hosting

Co-location Hosting nedir? Bir Web sunucusunu yüksek hızda İnternet erişimi, güvenlik, yedekleme ve teknik destek gibi hizmetleri sağlayabilecek bir Network Operasyon Merkezi'nde barındırmaktır. Yani sunucu İnternet bağlantısının sürekli olduğu, elektrik kesintilerine uğramayacağı ve soğutma hizmetinin verildiği özel odalarda barındırmak üzere hazırlanmış özel yerlerde tutma işlemidir. Bu özel merkezlerde barındırmak ücretlidir. İşletim sistemi, donanımı ve tüm diğer ayrıntıları kontrol etmek tamamiyle sunucu sahibinin yükümlülüğündedir. Genelde co-location sunucuya erişim İnternet üzerinden bir kontrol paneli sayesinde sağlanır.

Sanal barındırma hizmeti

Sanal barındırma hizmeti (İng. Virtual Hosting: Bir Web sunucusunun sahip olduğu kaynaklarının paylaştırılarak bünyesinde birden çok sunucu oluşturulması; alan, hafıza ve bağlantının bölümlere ayrılarak, her bölümün birbirinden bağımsız çalışmasına sanal barındırma hizmeti denir. Bu hizmet, az sayıda kişinin kullanımına açılmış ve kullanıcılara tekil sunuculardaki kök yetkiler (root erişim) verilmiş olmalıdır. Böylelikle kullanıcı sunucu üzerinde çok daha fazla kontrol imkanına sahiptir.

Shared Hosting / Paylaşımlı barındırma hizmeti

Shared (paylaşımlı) hosting, bir Web sunucusu üzerinde birçok kullanıcının olduğu anlamına gelir. Bu sunucularda kullanılan sunucunun fiziksel gücü ve bant genişliğine bağlı olarak yüzlerce site barındırılabilir. Aynı sunucuda hizmet alan farklı kişiler ile o sunucuyu paylaşıldığı, ortaklaşa kullanıldığı için bu hizmete paylaşımlı barındırma hizmeti denir.
Shared Hosting, paylaşımlı bir hizmet olduğu için pekala diğer müşterilerin yaşadığı olumsuz sorunlardan etkilenmek muhtemeldir. Örneğin bir hizmetle aynı sunucu üzerinde bulunan bir Web sitesinin saldırı alması, aşırı sistem kaynaklarını tüketmesi gibi durumlarda bu hizmetin aksamasına veya performansının düşmesine sebep olabilir. Bu noktada dikkat edilmesi gereken şey, hizmet alınan firmanın profesyonel olmasıdır. Türkiye'de bu profesyonellik, TİB (Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı) tarafından Yer Sağlayıcı Faaliyet Belgesi ile yasal olarak kontrol altına alınmak istenmiştir.

Disk alanı ve bant genişliği

Disk alanı: Sitenin alan boyutu (sunucunun kaç megabayt olduğu) ihtiyaçların ve servisin kalitesi ölçüsünde değişiklik gösterir. Geniş kapsamlı ve içeriği fazla bir site düşünülüyorsa siteye alınacak alanın boyutunun da büyük olması gerekir. Sitede bol resim, müzik, flash kullanmak plânlanıyorsa site alanının büyük olmasına özen gösterilmelidir. Sitede e-posta hizmeti verilecekse bu hizmetin de oldukça fazla yer anlamına geldiği unutulmamalıdır.
Genelde kişisel sayfalar için (resim, müzik, video, e-posta hizmeti barındırmayan) 5-25 MB, küçük kurum ve kuruluşlar için 50-250 MB, büyük kurum ve servisler içinse 250 MB üzeri bir alan önerilir.
Bant genişliği, kısaca aylık veri transfer limitdir. Gelen ziyaretçilerin istekleri ve Web sitesi üzerinde yapılan işlemler sonucunda ağ üzerinden giden ve gelen elektronik veri miktarı genelde Dedicated Hosting türü dışında sınırlıdır. Okuyucular adres satırına bir site adresi girdiklerinde tarayıcı sunucudan o sitenin ilgili sayfasını ister ve sunucu ile okuyucunun tarayıcısı arasında bir veri iletişimi olur. Web sitesinin ne kadar çok ziyaretçisi olursa o kadar çok bant genişliğine ihtiyacı vardır.
Her ay 20.000 kişi tarafından ziyaret edilen 50 kilobyte'lık bir Web sayfası, aylık bir gigabyte'lik trafik anlamına gelir (50.000 B×20.000 hit = 1 milyar byte ∼= 1 gigabyte). Sunucuyu alınacak firmanın sunduğu aylık bant genişliği ve bunun aşılması durumunda ne olacağı konuları önceden öğrenilmelidir.

Sunucunun desteklediği programlar ve genel özellikleri

Siteye İnternet üzerinden giriş yapabilmek ve dosyaları göndermek, yönetmek için kullanılacak kontrol paneli bu başlığın en temel unsurudur. Kontrol paneli dosya, veri tabanı, alan adı, e-posta gibi konularda yönetim imkânı verir. Bu yüzden hem yeni, hem de güvenli olmalıdır.
Sunucunun desteklediği yazılımlar, sitede yapmak istenileni doğrudan etkileyecektir. İnternet siteleri tanıtımın yanında, hazırlanan dinamik formlar sayesinde daha farklı işlevleri de (iş başvuru formları, talep formları, kredi kartı ile satış gibi) yerine getirmektedir. Bu tür formların hazırlanması programlama dilleri (ASP, CGI, JavaScript, Perl, PHP, SQL v.s.) ile yapılmaktadır. Her yazılım gibi bu yazılımların da güncellenmiş versiyonları, dolayısıyla da farklılıkları vardır. Ayrıca hazırlanacak site dili ile ilgili ayrıntıları da unutulmamalıdır.
Hosting şirketleri genelde maliyetleri nedeniyle açık kaynak (open source) yazılımları tercih etmektedir. Sitede kullanılacak hizmetler için önceden araştırma yapıp, hangi yazılım ve versiyonlara ihtiyaç duyulacağı belirlenmeye çalışılmalıdır.