Hoşea kitabı

Geçmiş ve içerik

Hoşea (İbranice: הושֵעַ), kuzeydeki krallık olan İsrail Krallığı'nın düşüşe geçip yıkıldığı zaman olan MÖ 8. yüzyıldaki karanlık ve melankolik bir dönemde kehanetlerde bulunmuştur. Halk dinden çıkıp Tanrı'dan uzaklaştı ve II. Yarovam'ın buzağılarına ve Kenan tanrısı Baal'e hizmet etmeye başladılar.
Hoşea zamanındaki Kuzey Krallığın krallarının, aristokratik destekçilerinin ve halkı Tanrı'nın Kanunlarından uzaklaştıran rahiplerin listesi Tevrat'ta yer almaktadır. Tanrı'yı terkedip diğer tanrılara, özellikle Kenan'ın bereket tanrısı Baal'e taptılar. Bunu, cinayet, yalancı şahitlik, hırsızlık ve cinsel günahlar gibi başka günahlar takip etti. Hoşea, eğer halk tövbe etmezse, Tanrı, ulusun yıkılmasına izin vereceğini ve zamanın en güçlü ülkesi olan Asurlular tarafından halkın sürüleceğini açıkladı.
Hoşea'nın kehanetinin merkezi, Tanrı'nın, günahkar İsrail'e karşı bitmeyen sevgisini konu alır. Bu metinde, İsrail'in ihaneti üzerine Tanrı'nın çektiği acı anlatılır. Stephen Cook'a göre, kitaptaki kehanet çabaları şu pasajla özetlenebilir: "Seni Mısır'dan çıkaran Tanrın RAB benim, Benden başka tanrı tanımayacaksın, Çünkü başka kurtarıcı yoktur".

Özet

Hoşea, Tanrı'nın isteği doğrultusunda bir fahişeyle evlendi. Evlilik, Tanrı ile İsrailoğulları arasındaki ahitsel ilişkinin sembolik bir göstergesiydi. Antlaşmanın kurallarına karşı gelip emirlere uymayan ve Tanrı'ya sadakatini yitiren İsrailoğullarını fahişe kadın simgelemekteydi; kadın evliliğin getirdiği kocasına karşı sorumluluklarını yerine getirmemekteydi.
Hoşea'nın, karısı Gomer'den bir oğlu oldu. Tanrı, çocuğun adının Yezreel konmasını emretti. Bu isim, Kuzey Krallığı'nın kralları tarafından sıkça kanların döküldüğü Yezreel Vadisi'nden gelmekteydi. Çocuğun adı, Kuzey krallarının döktükleri kanların hesabını ödeyeceğine dair bir kehanetti. Yezreel'in anlamı "Tanrı [tohum] eker"dir.
Ardından, çiftin bir kızı oldu. Tanrı, kıza, Sevilmeyen ve Acınacak anlamına gelen Lo-ruhamah isminin konmasını buyurdu. Bu da, Tanrı'nın Güney Krallığına acıyıp onları bağışlayacağını fakat Kuzey Krallığa artık acımayacağını dolayısıyla onların sonunun yaklaştığının kehanetidir. Bazı tercümelerde onun zamiri kullanılmamaktadır ve dolayısıyla bu kişinin Hoşea'nın mı yoksa Gomer'in sevgililerinden birinin mi kızı olduğu tartışma konusudur. James Mays'e göre, kızın babasının Hoşea olduğu açıkça ifade edilmemesi, Gomer'in zina yaptığı anlamına gelmemektedir.
Akabinde, Gomer bir erkek çocuk daha doğurdu. Bu çocuğun babasının Hoşea olup olmadığı şaibelidir çünkü çocuğa Tanrı'nın buyruğu gereği Benim halkım değil ya da kısaca Benim değil anlamına gelen  Lo-ammi adı konmuştur. Çocuğa verilen bu utanç verici isim Kuzey Krallığı'nın utanması gerektiğini ve artık onların Tanrı'nın halkı olmadığını simgelemektedir. Tanrı "Ben, senin 'Ben olanım' değilim" demiştir ki bu da Tanrı'nın İsrail ile olan bağ derecesini göstermektedir.

Katkısı

Tanrı ile İsrail arasındaki ilişki için evlilik metaforu kullanan ilk peygamber Hoşea'dır. Bu metafor ileride Yeremya gibi kendisinden sonra gelen peygamberler tarafından da benimsenip kullanılmıştır. Hoşea, ilk yazar peygamberlerden biridir. Kitabın son konusu bilgelik edebiyatının formatına benzer.