Teknedüzü, Varto

Tarihçe

Alevi-Zaza köyüdür. Köyün ismi Erzincan’a bağlı Badiyan köyünden esinlenerek konmuştur.Anlamı ise Kürtçe de yayvan ya da Çanak olarak bilinir.Daha sonraları Bada olarak yazılsada 1956 yılında isimlerin Türkçeleştirilmesinden dolayı, toplu merkezi yerleşim görüntüsünün tekneyi andırması dikkate alınarak Teknedüzü adını almıştır..1515 yılında Çaldıran savaşı sonrası Yavuz Sultan Selim’in kıyımından kaçanlar tarafından kurulduğu rivayet edilir.Bazı kaynaklara göre Kanuni Sultan Süleyman’ın Alevileri dağdan indirme affı sonucu Erzincan’ın Horum ovasından göç ederek, Erzincan’a bağlı Hüsnü Mansur kasabasının Horümbük köyünü kurmuşlardır.Bu yöreye mensup halk Hormekan aşiretine mensuptur.Aşiret fertlerinden Zor Memed!in çocuklarından İbrahim,Aşur ve Mikail’in öncülüğünde kurulduğuda bilgiler arasındadır.İlk gelişleri ile birlikte Kaynarca (Baska) köyünde harebe olarak bulunan Hevsıdan mezrasını kurmuşlardır.Bölgedeki alevi –sünni ayrışmaları sonucu İbrahim oğlu Teymur arayış içerisinde bulunarak yörenin o günkü şartlarına göre saklanmasına müsait olan Badan köyünde kalmıştır.

Kültür

Alevi-Zaza kültür, gelenek ve görenekleri yaşanmaktadır.
Köyde okul binası bulunmasına rağmen eğitim ve öğretime kapalıdır.Köydeki çocuklar Çaylar’da bulunan Yatılı Bölge İlk Öğretim Okuluna gitmektedirler.Köyün ulaşımı yolların toprak olmasından kaynaklı birçok sıkıntı veren durumu yaratır.Köye araç giriyorsa da büyük zorluklar çekmektedir.Su taşması , yol kayması gibi birçok nedeni vardır.Köyün kutsal gördüğü ziyaretler bulunmaktadır.Kale sipi ,Nınga Dündüle, Nişanı Roji gibi köy inancına göre *****a günleri üzerinde mumlar yakılır, dilekler tutulur ve kurbanlar kesilir.Kale Sipi bir ziyaret sayılmakla birlikte köyün batısında çem ile ikiye bölünmüş vadinin içinde olup kavuk,kızılağaç , söğüt ve meşe ağaçları ile kuşatılmıştır. Köyün okuma yazma oranı hayli yüksektir.40 kişi 4 yıllık, 11 kişide 2 yıllık üniversite mezunudur.Meslek gruplarının başında Öğretmenlik,Hukuk,Eczacılık,İç Mimar, Siyaset Bilimci ve Banka Memurları bulunmaktadır.

Coğrafya

Teknedüzü (Badan), Vartoya uzaklığı 25 km olup 4 aşiretin beraber yaşadığı bir köydür. Bu aşiretler , Sormemedanlar,Feranlar, Alkıjlar ve Dervişlerdir.Kürtçe'nin Zazaca lehçesi konuşulur.1966 depreminde 43 kişi ölmüştür.Deprem sonrası köye konut yapılmakla beraber 15 haneye henüz deprem evleri yapılmamıştır.1990’a kadar hane sayısı 45 civarı iken şimdi 27 hane yaşamaktadır.Köyde şu anda toplam 105 kişi yaşamaktadır
Köyde depremden sonra yaşanan göç ekonomik ve kültürel anlamda büyük sarsıntı yaşatmıştır.Yoksulluk ve açlık had safhaya çıkmıştır.Depremin yarattığı diğer olumsuz durum sağlık sorununda yaşanmaktadır.Köyde belirli özellikleri ile tanınan ve bilinen şahıslar; Kemale Bada, İmame Kır, Ela Pupe , Gula Seydali gibi kişiliklerdir.
Dört tarafı tepelerle çevrili çukur ve yeryüzü şeklini alan , önünde düz bir arazisi olan ve tekneyi andıran Teknedüzü Köyüne arabayla girildiğinde ilk göze çarpan suyun ötesinde Bover diye tab ir edilen köy hanesine ait evlerin görünümü, meşe ağaçları ile örtülüdür.Bu örtüyü aşarak yükselen tepeler ayrı bir manzara havası vermektedir.Güneyinde sığ ağaçlık olan Koru, Gıreboğa kuzeyinde Koribaba ve köy mezarlığı ,batıda Deri ini ve Kali sipi ziyaretleri bulunmaktadır.Badan köyü Bingöl dağlarından gelen Çem (Dere) ile ikiye bölünüp , akan suyu Fırat nehri ile birleşmektedir.Yazları ve kışları akan bu çem köy insanı ve tüm canlılar için yaşam ve can damardır.İlkbaharda karların erimesi ve havaların ısınmasıyla birlikte akan çay ve dereler kabarır,coşar,doğayla beraber her taraf şenlenir, yeşile bürünür.Ağaç ve meyveler renga renk çiçekler açar, kokusu doğaya doyumsuz bir güzellik verir, tüm canlılar yeniden dirilip yaşam bulur.Bu derece önemi olan bu dere son dönemlerde bazı tahribatlara uğramıştır.Gerekli set ve bariyer olmadığı için büyük ölçüde toprak kayması erozyona yol açmaktadır.

Ekonomi

Köyün geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır.Özellikle köyde hayvancılığın gelişmesi yaylalarla orantılıdır.Çayırların ve ekili alanların korunması ve gelişmesi yaz mevzisinde yaylaya çıkmakla sağlanır.Devletin yayla yasağından dolayı tarım ve hayvancılıkta büyük gerileme ve sıkıntılar yaşanmıştır.Hayvancılığın geliştirilmesinde ciddi ve çözüm getirici önlemler alınmamıştır.En önemlisi Bada bir orman köyü olmasına rağmen ormanlar kesilerek yok pahasına mütahitlere ve ilgili kişilere peşkeş çekilmesi ile birlikte , köy halkı yakacak odununu bile sağlayamıyor.Tarım ve hahvancılığın gün geçtikçe yok olmaya doğru gidişi zorunlu göçleri arttırmıştır.Köyden çıkan göçler başta İstanbul, İzmir, İzmit,Ankara,Adana Mersin ve Isparta olmak üzere yaklaşık 200 hane göç etmiştir.

Altyapı bilgileri

Köyde, ilköğretim okulu vardır fakat faaliyette değildir. Köyde içme suyu ve kanalizasyon şebekesi mevcuttur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ayrıca ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.