Tavaözü, Delice

Tarihçe

Kırıkkale ili Delice ilçesi Çerikli kasabasına bağlı olan köyün isminin etrafının dağ ve tepelerle çevrilmesi ve tava gibi bir görünüm arzetmesinden kaynaklandığı veya köyün içinden akan öz de (derede) tavaların yıkanmasından kaynaklandığı rivayet edilir.Daha önce Keskin ilçesine bağlı iken, Delice'nin (Karabekir) ilçe olmasından sonra buraya bağlanmıştır. Bu bölgede bulunan köyler genelde Oğuz Türklerinin boyları olan Türkmen ve Yörüklerden oluşmaktadır. Köyün yerli halkı ise Balkan Göçmeni olan bir Boşnak ailedir. Halen köyde oturan aileye boşnoğlu denilmektedir. Diğer köylüler ise Türklerin atası Oğuz Han’ın altı oğlundan biri olan Dağ-Han’ın torunu Salur Han'ın torunları olan Karakoyunlu Türkleridir. Yağlı uşağı olarak adlandırılan DOLU 'lar ise Reyhanlı cemaati taifelerinden Yağlı Ceridi Cemaati, Bayat boyuna mensuptur ve Sivas’ın Yeni-il Kazası ile Mukataa-i Reyhanlı’dan göçebedir. Yani köydeki Yağlı uşağı olan ''Dolu'' soyadlılar BAYAT Boyu; diğerleri ise SALUR Boyundandır. Türkmen Boyları gibi yaklaşık 150 yıl öncesine kadar (1850) yaz aylarında Sivas Kayseri arasında olan ve şimdilerde Kayseri'nin Pınarbaşı İlçesi hudutlarında bulunan Uzun Yayla'yı yaylak, köyü ise kışlak olarak kullanmışlardır. Padişahın iskan mecburiyeti getirmesi ve Uzun Yayla'nın Kafkaslardan göç eden Çerkezlere tahsisi ve Osmanlı Devletinin savaşlara asker olarak köyün yetişmiş erkeklerini alması sonucunda yaylaklara gidilememiş, köyde yazında kalınmaya başlanmıştır. Bu tarihlerden sonra artık arazıler ekilip biçilmeye başlanmış sadece deve, at, keçi, koyun vs. besleyen halk, ziraatla da uğraşmaya başlanmıştır. 1900 lü yılların başında çıkan savaşlarda köyün o zamanki yetişmiş erkeklerinin tamamına yakını askere alınmış olup büyük birçoğunluğunun akıbeti dahi bilinmemektedir. Köyün tarihi hakkında bilgi bulunmamakla birlikte yaklaşık dört yüz yıllık mezarların bulunduğu dikkate alındığında bu zamanlardan beri köyde iskan olunduğu tahmin edilmektedir. Ancak köyün etrafında çok eski medeniyetlere ait buluntular, mezarlar ve kalıntılar mevcuttur. Köy arazisinde taş bulunmaması nedeniyle ve yapıların kerpiçle yapılması sonucu fazlada da bir tarihi yapı ve belgede bulunamamaktadır. Ekonomik nedenlerle köyün tamamına yakını özellikle Ankara'ya göç etmiş halen köyde birkaç ihtiyar dışında sakin bulunmamaktadır.

Kültür

Köy halkının Türkmen Bayat boyundan olması nedeniyle göçebe Türkmen kültürü son zammanlardaki büyük şehir göçlerine kadar korunmuştur. Tipik öztürkçe konuşan halk Türk halkının ve özellikle de halen orta asya Türmenistan türklerinin gelenek ve göreneklerini yaşatmıştır. Şamanizmden kalan batıl inançlar (ay tutulmasında teneke çalma, eşiğin kutsal olması,cin peri inanışı, muska,say gezme vs) ve dede korkut hikâyeleri yaşanılıp anlatıla gelmiştir.
Orta Anadolu türkmen Bayat Boyuna özgü kaynayan suya katılan undan yapılan hamurun özellikle yaban kuşlarının etinin suda haşlanarak elde edildiği suya batırılıp yutulması olan Arap Aşı en bilinen yemek kültürüdür.

Coğrafya

Kırıkkale iline 66 km, Delice ilçesine 21 km uzaklıktadır.

İklim

Köyün iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Ekonomi

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Altyapı bilgileri

Köyde, ilköğretim okulu vardır ama yıllardır kapalıdır. taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi vardır, kanalizasyon şebekesi yoktur. Sağlık ocağı vardır fakat kapalıdır. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.