Çeltikçi, Burdur

Tarihçe

Çeltikçi İlçesinin kesin olmamakla birlikte ilk yerleşim yeri olarak bugünkü adı ile Cami Mahallesi ve Arvallı (Bağsaray) yakınlarında olduğu söylenmektedir. Çeltikçi ilçesinin kimler tarafından hangi tarihte kurulduğu hakkında kesin ve açık bir kayıt bulunmamasına rağmen 1725 yıllarında “KOKLAN” Beyleri sülalesinden olduğu söylenen bir kişinin pınarlı boğaz adı verilen derenin ağzına gelerek yerleşmesiyle bugünkü Konak mahallesinin oluştuğu rivayet edilmektedir.
Bugünkü adıyla Cami Mahallesi, Arvallı (Bağsaray) yakınlarında ikamet eden ailelerin su kaynaklarının ve arazinin kıt oluşu nedeniyle göçerek bu bölgeye yerleşmesiyle oluşmuştur. Daha sonraki yıllarda Burdur tarafından ilçeye girişinin sağ ve sol yakalarında pirinç ekilmesiyle ilçeye “ÇELTİKÇİ” ismi verilmiştir. Halkın rivayetine göre Çeltikçi Ovası Sultan Hamit’ in çiftliği olup 1914 yılında 1. Dünya savaşı ilanında Osmanlı İmparatorluğu savaşa girmezden evvel Harbiye Nazırı Enver Paşa Antalya’ya yaptığı bir gezide Çeltikçi’de durarak halkla konuşup anlaşarak bedeli 12 yılda ödenmek üzere araziyi halka vermiştir. Arazinin halk tarafından alınmasından sonra bugünkü iki mahalle oluşturulmuş, daha sonra bu mahallelerin birleşmesiyle Haziran 1968 de Çeltikçi Belediyelik olmuş, ilçe oluncaya kadar da Nahiye Müdürlüğü ile idare edilmiştir. Çeltikçi 1990 yılında, 3644 sayılı kanunla ilçe yapılmış olup, 26 Temmuz 1991 yılında ilk Kaymakamın göreve başlamasıyla da fiilen ilçe olmuştur.[1] Her ne kadar ilçe olsa da nüfusunun az olması nedeniyle genellikle kaymakamlık vekaleten yürütülmektedir.

İdari yapı

İlçe Merkezinden geçen Burdur-Antalya Karayolu ilçeyi ikiye bölmektedir. İlçemiz iki mahalleden oluşmakta; bunlar ‘Konak’ ve ‘Cami’ mahallesidir.
Cami Mahallesi; İlk yerleşim merkezi durumundadır. Cami mahallesindeki evler seyrek dizilmiş olup daha planlıdır.
Konak Mahallesi; Yerleşim yeri olarak evler birbirine yakın olarak sıralanmıştır. Mahallenin arka tarafı dağlık olup son yıllarda kuzey-güney istikametinde karayolunun etrafında evler yoğunlaşmaya başlamıştır
İlçede yeni yapılan Hükümet Konağı’nda bulunan; Kaymakamlık Makamı, Nüfus Müdürlüğü, Tapu Kadastro, Özel İdare ve Mal Müdürlüğü’nde halka kamu hizmeti verilmektedir. Çeltikçi Adliyesi, nüfusun az olması ve tasarruf tedbirleri doğrultusunda kapatılmış olup, Bucak Adliyesi’ne taşınmıştır.
“Çeltikçi Sağlık Ocağı” ilçe halkına sağlık hizmetleri sunmaktadır.
İlçede; Tarım Kredi Kooperatifi ve Tarım İlçe Müdürlüğü’de bulunmaktadır.
Bağsaray kasabası; Yukarı ve yaka mahallesi olarak iki mahalleden oluşmuştur. Kasaba, yerleşim yeri olarak dağların arasına sıkışmış kalmış bir derenin kenarında kurulmuştur. Kasabada yeni yapılar çoğalmaktadır. Gelişmiş bir kasaba görünümündedir. Bağsaray kasabasının halkı tarımla uğraşmaktadır. Sebze ve meyve üretir. Yapılan üretim teknolojik tekniklerden yararlanılarak yapılmaktadır. Teknolojinin üretimde kullanılması üretim maliyetini düşürmüştür. Yörenin en fazla sebze ve meyve üretilen yeridir. Burada üretilen meyve ve sebzeler Antalya, Burdur, Isparta ve Bucak ve benzeri pazarlama nakledilir. Kasabanın dağlar arasına kurulu olması nedeniyle ılıman bir iklime sahiptir. Bunun doğal sonucu olarak, yörede ilk defa turfanda sebze bu kasabada yetiştirilmektedir. "hatçem" türküsü bu kasabada yaşanmış bir öyküdür.Bağsaray kasabasına göç diğer yerlere nazaran azdır.
İlçemize bağlı en büyük köy Kuzköy’dür. Kuzköy 1036 nüfusa sahip olup iki mahalleden oluşur. Evler birbirine çok yakın olarak dizilmiştir. Köyün gelişme durumu iyidir. Halkın büyük bir bölümü karayollarında ve Devlet Su işlerinde, Köy Hizmetleri müdürlüğünde işçi olarak çalışmaktadır.[1] Köyün en güzel yönlerinden biri lezzetli narın bu köyde üretilmesidir. İlçemize bağlı olarak ikinci büyük köyümüz Çebiş köyüdür. Nüfusu 590 dır. Yapılar eski olup yeni yapıların sayısı azdır. Yeni yeni gelişmeler mevcuttur. Bu köyümüzde ceviz üretimi yaygındır. Üçüncü büyük köyümüz yukarı ve aşağı mahalleden oluşan Güvenli’ dir. Nüfusu 500 dür. Yukarı Güvenli köyü ilk kuruluş yeridir. 1969 yılında heyelan nedeniyle köyün alt tarafına şu anki aşağı mahallenin olduğu yere Devlet tarafından yapılmış afet evlerinin kurulmasıyla bu mahalle oluşmuştur. İlçemizin dördüncü köyü olan Tekke köyü 242 nüfusa sahip olup Burdur- Antalya Karayolunun üzerine, dağlık alanda kurulmuştur. Genellikle yeni yapılan evler bulunmakta olup gelişmeye açık bir köyümüzdür. İlçemizin son köyü Ovacık köyü olup nüfusu 100'dür.

Eğitim

İlçe merkezinde iki ilköğretim okulu, bir de lise mevcuttur. Okur yazarlık oranı yüksektir. İlçe de bulunan okul sayısının azlığı ve nitelik olarak yetersiz olmasından dolayı öğrencilerin büyük çoğunluğu; Burdur merkezdeki ve Bucak ilçesindeki Anadolu Lisesi, Anadolu Öğretmen Lisesi, Fen Lisesi, Ticaret Meslek Lisesi, Endüstri Meslek Lisesi, Kız Meslek Lisesi, Sağlık Meslek Lisesi ve Süper Lisesini tercih etmektedir. İlçede, son yıllarda üniversiteyi kazanan öğrenci sayısında artış olduğu gözlenmiştir.
75. Yıl Çeltikçi İlköğretim Okulu; 1998 yılında eğitim-öğretim faaliyetine açılmıştır. Okulun derslikleri, bilgisayar ve fen laboratuvarı yönünden öğrencilerin kaliteli eğitim almaları için uygun dizayn edilmiştir. Okulda eğitim tam gün olarak sürdürülmektedir
Burdur Valisi Can Direkçi’nin, ilçeyi ziyareti sırasında, 5 yıldır faaliyette olan okul binasının birinci katındaki kirişlerde ve kolonlarında çatlaklar bulunduğunu fark ederek, gereken incelemenin yapılması talimatını vermiş, bunun sonucunda; Burdur Millî Eğitim Müdürlüğü'nün yaptırdığı denetimlerde, okulun birinci kat kirişlerinin gerektiği sağlamlıkta yapılmadığı, depreme ve çökmeye karşı dayanıksız olduğu tespit edilmiştir. Uzmanlara yaptırılan inceleme sonucunda, 4 katlı binanın birinci katındaki kirişlerinde, yapım hatası nedeniyle zaman içinde çatlaklar ve ayrılmalar meydana geldiği de belirlenmiş. Okulun sorunlu kirişlerinde onarım ve güçlendirme yapılması gereği üzerine, Burdur Millî Eğitim Müdürlüğü, okulun boşaltılmasına karar vermiş. Onarım çalışmaları öncesinde, ilköğretim okulu öğrencileri, aynı mahalle ve bölgedeki Yunus Emre İlköğretim Okulu ile Çeltikçi Lisesi'ne yerleştirilmiştir. Boşaltılan okula sadece görevlilerin girmesine izin verildiği, ders malzemelerinin de diğer okullara taşınmıştır. Okul binasındaki eksiklikler için, soruşturma başlatılmıştır.
Okulun boşaltılmasının üzerinden bir yıl geçmesine rağmen okul faaliyete geçmemiştir. 75. Yıl Çeltikçi İlköğretim Okulu 6., 7. ve 8. sınıf öğrencileri Çeltikçi Lisesi’ne, 1., 2., 3., 4. ve 5. sınıf öğrencileri ise Cami Mahallesinde bulunan Yunus Emre İlköğretim Okulu’na yerleştirilmiştir. Bu öğrenciler Çeltikçi Lisesi’nde ve Yunus Emre İlköğretim Okulu’nda öğleden sonra eğitimlerini sürdürmektedirler
Yunus Emre İlköğretim Okulu; İlçemizin Cami Mahallesinde bulunan; tek katlı bir okuldur. İlköğretimin ilk aşaması olan Anaokulundan, 5. sınıfın sonuna kadar eğitim faaliyetleri sürdürülmektedir. Okuldaki mevcut dersliklerin yetersizliğinden dolayı, 5. sınıfı bitiren öğrenciler, 6. sınıftan itibaren 75. Yıl Çeltikçi İlköğretim okulunda eğitim-öğretim faaliyetlerine devam etmekte iken, 75. Yıl Çeltikçi İlköğretim Okulu’nun kolonlarında ki çatlaklıktan dolayı öğrenciler, Çeltikçi Lisesi’nde öğleden sonra eğitimlerini sürdürmektedirler. Eğitim-öğretim faaliyetleri tam gün uygulanmakta iken, 75. Yıl Çeltikçi İlköğretim Okulu’nun kolonlarındaki çatlaklıktan dolayı sabahçı ve öğlenci olarak iki grup olarak yapılmaktadır. Sabah Yunus Emre İlköğretim Okulu öğrencileri, öğleden sonra ise 75. Yıl Çeltikçi İlköğretim Okulu 1. sınıftan 5. sınıfa kadar olan öğrenciler derslikleri kullanmaktadırlar. Okulumuzda bilgisayar laboratuvarı mevcuttur.
Çeltikçi Lisesi : İlçenin tek lisesidir. Düz lise olarak eğitim faaliyetlerini sürdürmektedir. İki katlı eğitim binasında bilgisayar laboratuvarı da mevcuttur. Eğitim-öğretim faaliyeti tam gün uygulanmakta iken, 75. Yıl Çeltikçi İlköğretim Okulu’nun kolonlarındaki çatlaklıktan dolayı sabahçı ve öğlenci olarak iki grup olarak yapılmaktadır. Sabah Çeltikçi Lisesi öğrencileri, öğleden sonra ise 75. Yıl Çeltikçi İlköğretim Okulu 6., 7. ve 8. sınıf öğrenciler derslikleri kullanmaktadırlar.
İlçe Halk Eğitim Müdürlüğü : Halk Eğitim Müdürlüğünün düzenlemiş olduğu kurslara rağbet çoktur. Söz konusu kursların bitiminde sergiler düzenlenmekte, kursiyerlere sertifikaları verilmektedir. Sayın Valimiz bu sergilerden birinin açılışına iştirak etmişlerdir. Meslek ve beceri edindirme açısından çok yararlı olan bu kurslar devam etmektedir. Kursiyerlerin kurs bitiminde almış oldukları sertifikayla iş bulma imkânları doğmuştur. İlçe Halk Eğitim Müdürlüğü’nün düzenlemiş olduğu kurslardan birkaçı şunlardır Dikiş-nakış, bilgisayar, folklor, kalorifercilik kursları....

Tarım ve hayvancılık

İlçemiz toprak yönünden zengindir. Çeltikçi ovası oldukça geniştir. Sulanabilen arazilerde ağırlıklı olarak sebzecilik, bunun yanında az miktarda pancar ve tütün üretimi yapılmaktadır.
Suyun büyük çoğunluğu sondajla elde edilmektedir. Elektrik enerjisi kullanılarak dalgıç pompalar aracılığıyla sulama sağlanmaktadır. Sulamanın olmadığı arazilerde tahıl ürünleri, soğan, kavun ve karpuz ve bağcılık yaygındır. Konak Mahallesi’nde tarımla uğraşanlar bağcılık, tahıl, gül ve haş haş üretiminde bulunmaktadır. Cami Mahallesi’nde ise bu ürünlerin yanında sebze, şeker pancarı, tütün ve meyve üretiminde bulunmaktadır.
Halkın çoğunluğunun geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Cami Mahallesinde sulama yapılan arazilerde sebze ve meyve dışında yonca ve mısır üretimi son yıllarda büyük bir artış göstermiştir. Üretimdeki bu artışın nedeni devletin yürüttüğü destekleme projeleridir
Üretilen tahılın çoğunluğu hayvan yemi üretiminde kullanılmaktadır. Tahıl ürünleri olarak; buğday, arpa, yulaf ve fiğ üretimi yapılmaktadır.
Sebze diyarı olarak anılan ilçemizde üretilen sebzeler, civar illerden gelen toptancılar tarafından çok ucuza alınmaktadır. Çiftçinin hakkı gözetilmemektedir. İlçede kurulan pazartesi halk pazarında üreticiler az miktarda sebze ve meyvelerini satışa sunmaktadır.
İlçede seracılık alanında az miktarda karanfil ve yeşillik (marul, tere vb.) üretimi yapılmaktadır. Coğrafi olarak seracılık için çok uygun mekânlar mevcuttur.
İlçede çiftçilerin çoğunluğunun traktörü ve tarım araçları mevcuttur.
İlçede hayvancılık yaygındır. Halkın büyük gelir kaynağını oluşturan sütçülük ilçe ekonomisinde olumlu bir değişime sebep olmuştur. Süt üretimini arttırıcı yonca ve pancar küspesi kullanılmaktadır. İlçe merkezinde üretilen sütleri özel süt toplayıcıları günlük olarak toplamakta, il merkezinde ve komşu ilçe Bucak’ta bulunan süt mandıralarına satılmaktadır

Sanayi ve ticaret

İlçemiz sanayi ve ticaret alanındaki yatırımları bakımından çok zayıftır. Alt yapı bakımından, Burdur-Antalya Karayolu’nun ilçe merkezinden geçmesi, büyük illere yakınlığı konusunda avantajlı olmasına rağmen herhangi bir yatırım yapılmamıştır. İlçe de bulunan sanayi ve ticaret müesseseleri; Ağlasun yol ayrımında 1 adet tuğla fabrikası, yeni yapılmış olan yem fabrikası, birde mermer fabrikası, inşaat malzemesi satış yeri, un değirmeni, iki adet ekmek fırını ve pide salonu mevcuttur. Bunun dışında küçük çaplı işletmeler; bakkal, market, büfe, ayakkabı, konfeksiyon, beyaz eşya, mobilya alanlarında faaliyetlerde bulunmaktadır. Bu tür işletmelerinin sayısının az olmasının nedenleri arasında; nüfusun az olması ve diğer pazar alanlarına yakınlığıdır. Bu işletmeler dışında ilçe merkezinden geçen Burdur Antalya Karayolu üzerinde dört adet akaryakıt istasyonu mevcuttur. İlçenin mevcut sanayi sitesi yoktur. Küçük çapta motorbisiklet tamircisi mevcuttur.