Gökçeli, Niksar

Tarihi

Gökçeli’nin eski ismi arşiv kayıtlarında Kılavuzlu,Ladikcik ve Ladincik şeklinde geçmektedir. **Gökçeli Niksar’a 30 km.uzaklıktadır.Niksar önünde akmakta olan Kelkit ırmağı’nın batısında,Dönekse dağlarının doğu yakasına düşmektedir.Çok eski devirlerden beri Bağları ile meşhur olan bir beldedir. Gökçeli Kasabasının ilk fethi Danişmend Ahmed Gazi (Ö.1085 M.)tarafından Niksar’ın fethinden sonra gerçekleştirilmiştir.Danişmend Ahmed Gazi komutanlarından Artuhi Bey’in yanında ailesi Efrumiye Hatun olduğu halde 10.000 kişilik bir kuvvet vererek Çabusiye yani Herek ve Hayruriye (Boğazkesen)bölgesini Amasya hududuna kadar olan bölgeler ile Samsun(Canik)eteğine kadar olan bölgelerin fethini istemiştir.Gökçeli’de bu sıralarda Türklerin kontrolüne geçmiştir. Tokat,Amasya ve Niksar gibi şehirler birkaç defa Türklerle Bizanslılar arasında el değiştirmiştir.Danişmendli hükümdarı Nizameddin Yağıbasan (1142-1164-65)zamanında ise tekrar Türklerin eline geçmiştir.Nizameddin Yağıbasan Efkerit Mağaralarını bir askeri üst olarak kullandığıda söylenmektedir. Selçuklular döneminde Sultan II.Kılıçarslan zamanında yani 1178 M.yıllarından sonra da diğer Danişmendli vilayetleri ile birlikte Gökçeli’de Selçukluların hakimiyeti altına girmiştir.Gökçeli Selçuklulardan sonra Niksar’la birlikte İlhanlıların egemenliği altına girmiştir. Gökçeli önlerinde ve düz bir ovayı ikiye bölerek akmakta olan Kelkit Irmağı üzerinde Melik Nizameddin Yağıbasan tarafından (1142-1164-65)kurulan Yağıbasan(Talasan)köprüsü bu dönemde önemli bir geçit noktası üzerinde bulunmaktaydı.Bu köprüden geçen haramiler bölge halkına çok zarar vermeye başlamışlardır.Bu nedenle Gökçeli önlerinde olan bu köprü önemli bir geçit merkezi olarak bulunmuştur. Fatih Sultan Mehmed Trabzon Seferine giderken Gökçeli’de Şeyh Murad adına bir türbe ve çeşitli vakıflar tahsis edildiği vakıf kayıtlarından anlaşılmaktadır.Kanuni Sultan Süleyman zamanında gene Gökçeli Kasabası önünde türbesi bulunan Şeyh Hacı Bayram adına Gökçeli’de Zaviye,han,hamam,aşevi ve cami gibi hayır kurumları ile daha birçok vakıflar kurdurmuştur.Bu vakıfların varlığı halen Gökçeli Kasabasının içinde bulunan çeşme kitabesinden de anlaşılmaktadır. Gökçeli Cumhuriyetin ilanından önce ve sonrasında Nahiye olarak yapılanmış 1992 yılında Belediye olmuştur.
1. ŞEYH MURAD(k.s.) Şeyh Murad (k.s.)hakkında Tapu Tahrir defterlerindeki kayıtların dışında fazla bir bilgiye sahip değiliz. Ancak Fatih Sultan Mehmed’in Trabzon Fethi’ne giderken Kılavuzlu köyünde Şeyh Murad adına(1-10)Zilkade 859/1454 tarihinde bir zaviye ve vakıflar tesis ettiği anlaşılmaktadır.Bu zaviyeye evlatlarından Ali oğlu Hazma,Ahmed oğlu Mehmed,Yusuf oğlu Uğurlu’nun mutasarrıf oldukları ve Niksar Kalesi’de mülazım oldukları bilinir. Şeyh Murad Zaviyesine diğer zaviyelerde olduğu gibi cami,imaret(aşevi)hamam,tekke yani türbesi şeyhlere ait mezarlığı mutfak gibi bölümleriyle birlikte çeşitli araziler tahsis edilmiştir.Halen mevcut olan zaviyeye ait bu arazilere Gökçeli’de “Köy Tarlası” olarak bilinmektedir.Fakir fukaranın yararlandığı gelen geçen yolcuların yiyecek,içecek ve yatacak bir yer bulabilmiş halka eğitim ve öğretim görevinide yerine getirmiştir.Gökçeli Kasabasındaki bu zaviyeden herhangi bir eser kalmamış.Ancak Gökçelinin içinde bulunan 930/1523 tarihli çeşme kitabesi bu zaviyenin varlığına isabet etmektedir.
2.ŞEYH HACI BAYRAM(k.s.) Tarihi şahsiyeti hakkında arşiv kayıtlarında çok az bir bilgi olan Şeyh Hacı Bayram’ın (k.s.)Kanuni Sultan Süleyman döneminde yaşamış bir mutasavvıf olduğu görülmektedir.Gökçeli(Ladincik)kasabasında Şeyh Hacı Bayram adına Kanuni tarafından türbe ve zaviyenin yanında çeşitli vakıflarda tahsis edilmiş bulunmaktadır.Niksar’da Hatuniye Medresesi sahibesi Hanım Hatun’un da Gökçeli’de bulunan bu zaviyenin mütevellisi olduğu görülmektedir. Görülüyor ki Danişmendli hükümdarı NizameddinYağıbasan (1142-1164-65)tarafından dedesi Danişmend Ahmed Gazi adına düzenlenen 560/1164-65 tarihli Vakfiye’de de ismi geçen Kılavuzlu’nun(Gökçeli)Danişmendli döneminden beri bilinmektedir.Selçuklu ve Osmanlı Hükümdarları tarafından burada vakıflar kurulduğu görülmektedir. Gökçeli’de kurulan bu zaviye 1071 Malazgirt Zaferinden sonra Anadolu’ya daha da çok miktarda gelen Türk halkının burada yerleşmesinde eğitim ve öğretim görevini de yerine getirmişler ve sosyal kargaşanın önlenmesinde önemli görevler üslenmiş bulunmaktadır.
"Gökçeli Beldesi ve eski adıyla Ladik köyünün önde gelen ismi Salih ÇOBAN (..../1978)birçok hizmette emeği geçen, tüm Ladik halkına faydası dokunan ve hiç hafızalardan silinmeyen kişiydi"