Esenkale, Ünye

Tarihçe

1994 yılında Kaledibi mahallesinden ayrılarak köy olarak kurulan Esenkale, 2014 yılında Ordu büyük şehir olunca -büyük şehir yasası gereği- Ünye'ye bağlı mahalle olmuştur. Esenkale, adını muhtarlığımız içinde bulunan doğal kaleden almaktadır. Esenkale Mahallesinde "Güneş", "Sobi", "Toprak", "Demiral", "Aldemir", "Çayırezmez", "Fındık", "Yıldız", "Ese", "Şişman", "Duman" soyadlı sülaleler yaşamaktadır.

Yemekler

Köyümüzde sebze ve yabani ot ağırlıklı yemek kültürü hakimdir:

Pancar (kara lahana) çorbası
Pancar sarması
Bölceli (barbunyalı)pancar
Kepirli (mısır çekintili) pancar
Mendek (madımak) kavurması
Bölceli (barbunyalı) höngül (şalgam)
Pancar çorbası
Kabuklu bölce (fırın fasulyesi)
Üzüm yaprağı sarması
Fasulye yaprağı sarması
Turşu dingili (fasulye turşusu, haşlanmış barbunya ve mısır unuyla yapılır)
Hoşran boranası (boranisi) ve kavurması
Nivik kavurması
Kaldirik kavurması, kızartması ve turşusu
Sakarca (köklüce) çorbası ve kızartması
Tirmit (mantar) kavurması ve kızartması
Bezelye kızartması
Münferit turşu kavurmaları
Sebze ve ot yemeklerine ek olarak; keşkek, gürcü kavurması (baharatlı etyemeği), mısır çorbası gibi yemekleri vardır.

Düğün gelenekleri

Mahallede 10-15 yıl öncesine kadar düğünler; genel olarak şeker ile okunulurken (davet edilirken) son yıllarda şeker geleneği ortadan kaldırılıp, davetiye ile okunmaktadır. Ayrıca yakın akrabalar düğünlere gömlek, etek vb. kıyafetlerle davet edilir. Düğünler ailelerin dinî yaşam tarzına göre içkili ya da içkisiz, saz ya da müzik seti eşliğinde oynananarak düzenlenmektedir.
Halkın ekonomik gelirinin yükselmesi ile düğünler daha görkemli düzenlenirken; düğün tören süresi eskine göre daha kısadır. 10-15 yıl öncesine kadar düğünlerden sonra Pazartesi günleri damat evinde "duvak"; onun iki ya da üç gün sonrasında kız evinde "yumurta yeme"; birkaç gün sonrasında damat evinde "ana kavumu" gelenekleri varken bugün bu geleneklere son verilmiştir.
Ağustos ayı mahallenin en canlı ve hareketli geçtiği aydır. Ağustos ayında fındık toplamak için mahallede bulanan halk her akşam başka bir komşu evinde toplanarak, dostluk ve akrabalık ilişkilerini canlı tutmaya/tazelemeye çalışır.

Batıl inançlar

Halk, köy sınırları içerisinde bulunan iki kaynak suyunun şifalı olduğuna inanır. "Gelin Suyu" adını verdikleri suyun beden ağrılarını; "Köpek Kayası" adını verdikleri kayadan çıkan suyun da sakatları iyileştirdiğine inanmaktadırlar. 20 Mayıs tarihinde civar köylerden kadınlar "Gelin Suyu"na gelip banyo yaparak şifa bulmayı ummaktadırlar.

Eğitim

Köyümüz sınırları içerisinde okul yoktur. öğrenciler taşımalı sistemle Ünye'ye gitmektedirler. Son on/on beş yıl içerisinde mahallesimüz halkının eğitim seviyesi çok yükselmiş, gelir düzeyi artmıştır. 1996 yılında mahallesimüzde o güne kadar üniversite eğitimi alan kişi sayısı 10'u geçmezken bu sayı bugün 50'yi bulmuştur.

Coğrafya

Köyümüz Ordu iline 60 km, Ünye ilçesine 15 km uzaklıktadır. Karadeniz'den 8 km içeride olan mahallemizin rakımı da -engebeli arazisi dolayısıyla- 75-350 arasında değişmektedir. Merkez mahalledeki yerleşim biriminin rakımı yaklaşık 250, Gıraan Tepesi 350, dere kenarları 75'tir. Köyümüzün coğrafi olarak en belirgin özelliği, doğal kaleye sahip oluşudur. Karadeniz iklimi yaşanan mahallemizde yeşilin bin bir tonuna, birçok bitki ve hayvan çeşidine rastlanır. Daha çok büyük baş hayvancılığın yapıldığı mahallemizde çok az da olsa küçük baş hayvancılık, kümes hayvancılığı ve arıcılık da yapılmaktadır. Köy arazisinin yaklaşık yüzde on beşi ormanlık alanlardan oluşmakta, yüzde yetmişi fındık tarlası, yüzde on beşi de mısır ve sebze bahçesi olarak kullanılmaktadır. Ormanlık alanlarda çoğunlukla kestane, meşe, gürgen (kayın), yeykin (kızıl ağaç), pelit (meşe) ağaçları bulunmaktadır. Köyümüzde incir, üzüm, hurma, elma, töngel, armut, ayva ve ceviz; fasulye, bezelye, ıspanak, kara lahana, domates, salatalık, biber ve patlıcan yetiştirilmektedir. Engebeli yapıya sahip olan mahallemizde dört tane derecik ve bir dere bulunmaktadır. Köyümüzün komşu köyleri; Şenyurt, Kaledibi ve Gölcüğez'dir. Gölceğiz mahallesi ile aramızdaki sınır, dereyle ayrılırken; Kaledibi mahallesi ile sınırımız ise dereciklerden biriyle çizilir, bir derecik de Şenyurt mahallesi ile sınırımızın üçte birini belirlemektedir. Köyümüzün nüfusu civar köylere göre azdır. Aşırı göç de nüfusun azalmasında en büyük etkendir. Köyümüzden yurt dışına ilk göç Almanya ve Hollanda'ya yapılmıştır. Son on yıldır Japonya'ya da işçi olarak çalışmaya gidenler vardır. Köyümüz halkından Ünye ve Fatsa şehir merkezinde ikamet edenler, zaman zaman hafta sonları ve ürün yetiştirme dönemlerinde köye gelip gitmektedirler. İstanbul'a göç edenlerin büyük çoğunluğu da Ağustos ayında fındık toplamak ve tatil yapmak amacıyla mahallede ikamet etmektedirler.

İklim

Mahallenin iklimi, Karadeniz iklimi etki alanı içerisindedir.

Ekonomi

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Uzun yıllar mahallesimüzün ticarî ürünü fındık ve mısır iken, son zamanlarda ticari ürün olarak kivi yetiştiştirilmeye de başlanmıştır.

Altyapı bilgileri

Mahallede, ilköğretim okulu olmadığı için öğrenciler taşımalı eğitimden yararlanmaktadır. Mahallenin içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi olmayıp PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi de yoktur. Mahallede elektrik ve sabit telefon vardır, ancak köy yolunun tamamı asfalt değildir. Köyümüzüm tarihi kalesi vardır, ancak kalenin etrafı bakımsız olup kale hala turizme kazandırılmamıştır. Bu durumu mahallesimüz yetkililerine de iletiyoruz. Ayrıca mahallesimüzün elektrik direkleri de agaçtan, eğri büğrü ve her an insanların üzerine düşecek biçimdedir. Kalemizin tanıtılarak turzime kazandırılması, mahallesimüzün eşsiz güzelliğinin yurt ve yurtdışında tanıtımının yapılmasına katkıda bulunalım.