Yukarıkaracaören, Durağan

Tarihçe

Köyün adının nereden geldiği konusunda yazılı bir kaynağa şimdilik ulaşılamamıştır. Cumhuriyetimizle aynı yaşta ve okur-yazar olan itibarlı kişilerden bazılarına göre "karacaören" adı iki kelimeden oluşmaktadır: 1-Geyik türü anlamında "karaca", 2-Geyiklerin eğelendikleri, bekledikleri eğrek yeri. Şimdi hayatta olmayan yaşlı kişiler (1910-1930 arası doğumlular), köyün hemen üst kenarında çok büyük çam ağaçlarının bulunduğunu, eski samanlaık ağaçlarını oradan kesip getirdiklerini büyüklerinden dinlediklerini aktarmışlardır.
Durağan ilçesine bağlı Yukarı Karacaören Köyü ile birlikte Aşağı Karacaören Köyü de vardır. Her köyün yerleştiği yerlerde çok eski mezar kalıntılarına da rastlanmıştır. Her iki yerleşim yerinde müslümanlardan önce müslüman olmayan toplulukların da yaşadığı açıktır.
Arazi adlarına bakıldığında birkaç Türk boyunun buralara uğradığı ve yaşadığını ortaya koymaktadır: Türkmenler Yurdu Eğmür Ovası Erenler Köşke
Türkiye genelinde Karacaören adında birçok yerleşim biriminin olduğu da bilinmektdir. Civar köylere göre Karacaören köylerinde konuşulan Türkçe, İstanbul Türkçesine daha yakındır. Komşu köyler olan batıda; Akbel, Yassıalan, Doğuda Çayağzı, Kuzeyde; Kızılcapelit ve Musaoğlu mahallelerinden şive farkının olduğu günümüzde bile bellidir. Çayağzı hariç tutulursa coğrafi uzaklık da söz konusudur. Yukarı ve Aşağı Karacören köyleri bir birine çok yakın olmasına rağmen muhtarlıkları ayrıdır. Birbirlerine karşı sanki bir babanın iki yaramaz çocuğu gibi hareket ederler.

Kültür

Köyün gelenek, görenek ve yemekleri: Önceleri bir köy odası vardı ve ilçeye yakın bir köy olması nedeniyle uzaktaki köylülerin pazara gider ve gelirken konakladığı bir köydü Yukarı Karacaören Köyü. Misafir için köy bekçisi, köyün ortasında bağırır misafirler için köy odasına yemekler getirilirdi. Köylüler de misafire katılırlar; uzun sevilen ve hoşa giden sohbetler yaparlardı.
Karacaöğren Köylüleri, dini bayramlarda ilk gün ilçeye, Durağan'a giderler eş dostla bayramlaşırlar. İkinci günü Yukarı Karacaören Köyünün bayramıdır. Çağyağzı köyü ahalisi ikinci gün Yukarı Karacaöğren Köyünün bayramına katılır. Üçüncü gün de Yukarı Karacöğren Köylüleri Çağyağzı Köyünün bayramına katılırlar. Bunda Çayağzı Köyünün bir zamanlar Yukarı Karacaöğren Köyüne bağlı bir mahalle olmasının rolü olabilir. Aşağı Karacaöğren Köyü ile bayram gelenekleri tamamen aynıdır. Bayram günü eğer Kurban Bayramı ise, sabahtan kurban etlerinin yarısı camii önünde toplanır; önce kurban kesemeyen fakirlere ve misafirlere paylar verilir ve arkasından artanlar tekrar köylülere pay olarak geri verlilir. Öğle namazı birlikte camiide kılınır. Çıkışta "zîrat" denilen, önceleri köy fırınlarında yapılan üzümlü, cevizli çörekler "pişi" denilen sütle yağlanmış yufka ekmeklere sarılmış vaziyette, sonraları şehir fırınlarından satın alınan somun ekmeklerin çeyreği aynı işlemle herkese dağıtılır. Daha sonra camii önüne getirilen yemekle birlikte yenilir. Çocuklar kaşıklarını yanlarına getirirler ve kendi kaşıklarıyla yemek onlara heyecan verir.
Cenaze olduğu zaman bütün köylüler işlerini bırakır ve bekletmeden yardımlaşarak cenazeler defnedilir.
Askere gidenler birlikte uğratılır ve küçük harçlıklar verilir.
Düğünlerde gelen misafirler için komşular evlerini açarlar ve ağırlamaya yardım ederler.
Yaşlılara saygı gösterilir. Dul ve yetimlere sadaka dağıtımında öncelik verilir.
Köy işlerinde köylüler muhtarın çağrısı üzerine toplanırlar ve birlikte çalışırlar.
Köy imamı Ali Can'dır. Köy halkının çoğu göç etmiş olsalar da son yıllarda emekli olanlar geri dönmektedirler.

Coğrafya

Sinop iline 132 km, Durağan ilçesine 7 km uzaklıktadır. Güneyi Gökırmak vadisine bakar. Doğu ve batısında iki dere vardır. Kuzeyi ize Soyuk denilen Küre dağlarına doğru yükselir. Yaz sıcağından çok fazla etkilenir ve sıcaktır.

İklim

Köyün iklimi, Karadeniz iklimi etki alanı içerisine girmekle birlikte Kastamonu-Boyabat-Durağan biraz da Anadolu iklimini yansıtır. Karadeniz ikliminde olduğu kadar yağış almaz. İç Anadolu iklimi gibi çok fazla da karasal iklim özelliği göstermez. Batıdan gelen çok yağmurların Buzluk tarafına kaydığı köye fazla uğramadığı gözlenir. Bunula birlikte köyün içme suyu Soyuk dağları eteklerinden gelir. Son yıllarda bu da iyice azalma göstermiştir. Altınkaya Barajı yapıldıkltan sonra da aşağılara inildikçe nem oranının arttığı belirtilmektedir.

Ekonomi

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Nüfusu en çok azalan köyler arasında olmakla tarım arazinin neredeyse 2/3 ü boz kalmaktadır. En fazla göçü İstanbul ve Çorlu tarafına vermektedir.

Altyapı bilgileri

Köyde, üç köyün faydalandığı sulama göletti vardır. Yaklaşık 600.000 m³ su kapasitelidir. ilköğretim okulu vardır Köyde ilköğretim okulu vardır. Aşağı Karacaören Köyü öğrencileri de Yukarı Karacaören Köyü ilkokuluna devam etmektedir. İlköğretimin 1.kademesi vardır. Köyde, içme suyu şebekesi var, kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT hizmetlerinde Durağan ilçe koduna dahildir. Sağlık ocağı ve sağlık evi de yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.