14. SS Waffen Grenadier Tümeni "Galizien" (galizische Nr. 1)

Arka plan

1939 yılı 1 Eylül günü II. Dünya Savaşı’nın başlamasına neden olan saldırının ardından Polonya’yı yenen Nazi Almanyası'nın zafer kazanmasından sonra Almanya ile 23 Ağustos günü Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı'nı imzalamış olan Sovyetler Birliği, Polonya’yı doğu sınırından işgal etmeye başlar. Bu dönemde Kızılordu'nun hakim olduğu doğu Galiçya toprakları Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’ne dahil edilir. Ancak Nazilerin 22 Haziran 1941 günü Barbarossa Harekâtı kapsamında Sovyetler Birliği'ne saldırmasından sonra bölge yeniden Alman hakimiyetine geçer. Naziler bölgedeki Slav halklarından bir ordu kurmayı planlasalar da Nazizm ideolojisine göre Slavlar insan olarak değerlendirilmedikleri için bu plan gerçekleşmez. Ancak 1943 yılına gelindiğinde artan asker kayıpları nedeniyle Nazi liderleri birliği kurmaya karar verir.

Teşkilatlanması

Galiçya’da gönüllülerden oluşan bir birlik fikri ilk olarak bu bölgedeki Nazi yetkilisi Dr. Otto von Wächter tarafından ortaya atılmıştır. Özellikle Doğu Cephesinde savaşması için Waffen SS bünyesinde birliklerin oluşturulması önerilmiştir. 1943 yılının Nisan ayında büyük törenlerle birliğin kuruluşu ilan edilir. Nazi işgali altındaki Ukrayna’daki Katolik Kilisesi birliği desteklemiş ve birlik bünyesine rahipler tahsis etmiştir. Birliğin ettiği şartlı yemin SS birlikleri arasında tektir. Birlik mensupları Bolşevizme karşı savaşacaklarına dair yemin ederken Hitler’e kısmen bağlılık yemini ediyorlardı. Ayrıca Waffen SS birliklerinde nadir görülen bir uygulamayla rahiplerin de katılmasına izin verilmişti. Naziler ülke dışında oluşturdukları SS birliklerini komünizme karşı savaş için kurduklarını açıklamışlardır. Bu kapsamda Fransız, Hollandalı, Litvanyalı, Estonyalı, Hırvat ve Belaruslardan oluşan özel SS birlikleri kurulmuştur. Buna rağmen Ukraynalılardan oluşturulan bir SS birliği, Sovyet karşıtı Ukrayna milliyetçileri için Ukrayna’nın bağımsızlığını kazanmasına dair bir adım olarak da değerlendirilmiştir.

Destekçileri

Nazilerin güdümünde Ukraynalılardan oluşan bir Waffen SS birliğinin kurulması Sovyet karşıtı Ukraynalılarda bir bölünme yaratmıştır. Ukrayna Milliyetçileri Örgütü (Ukraynaca: Організація Українських Націоналістів) OUN arasında oluşmaya başlayan bölünme bu konuda da yaşanmıştır. Daha orta yolcu ve eski millietçilerden oluşan Andriy Melnyk grubu birliğin oluşturulmasını desteklerken, radikal gençleri örgütleyen Stepan Bandera hakim olmaya başladığı milliyetçi hareketin kontrolü dışında bir silahlı kuvvet istemiyordu. Bandera Nazilerin denetimindeki Waffen SS birliğine karşı olsa da birliğe kendi örgütünden asker göndermiş ve karar mekanizmasına sızmaya çalışmıştır.

Komuta heyeti

Waffen SS birliğini ilk önce atanan Alman ve Avusturyalı komutanlar komuta etti. Bunlardan ilki SS-Obergruppenführer Walter Schimana oldu. Ondan sonra en tanınan komutan SS-Brigadeführer Fritz Freitag olur.

Erat

Gönüllüler arasında aranan fiziksel özellikler 18-35 yaş arasında olmaları ve boylarının 1,63 metreden az olmamasıydı. Ukrayna milliyetçilerinden Bandera taraftarlarının katılmasına izin verilmiyordu. Askerin üniforması standart Alman Wehrmacht üniformasıydı. Sağ koldaki armada Galiçya aslanı ve üç taç resmedilmişti. Ukrayna ulusal bayrağını temsil eden renklere izin verilmemişti. Birliğe dahil olmak için 80 bin kişi gönüllü olmuştur. Başvuranların ilk aşamada sadece dörtte biri kabul edilmiş, yeterli sayıya ulaşılamayınca kimi standartlar esnetilmiştir. Buna göre önceden orduda görev yapan yaş sınırının üzerindeki astsubaylara izin verilmiş, doktor ve veterinerler için yaş sınırı kaldırılmıştır. Ayrıca başvuranlardan sadece 11 bin 578 tanesi sağlık testini geçerek dahil olabilmiştir.

Katıldığı muharebeler ve harekâtlar

Birlik 1944 yılının başlarında cepheye gönderilmiştir. Savaş deneyimi olmamasına rağmen birlik son derece iyi silahlandırılmış ve o dönemdeki standart Wehrmacht eğitimlerine göre iyi eğitilmiş durumdaydı.

Brody

Birlik 1943 yılının Temmuz ayında Lviv yakınlarındaki Brody’ye geldiğinde bölgede yoğun çatışmalar yaşanmaktaydı. Bölgede 13. Orduya bağlı görev yapan Waffen SS askerleri 80 km cephenin tutulmasından sorumluydular. 13 Temmuz günü Sovyet Mareşali İvan Konev komutasındaki Kızılordu birlikleri taarruza geçer. 15 Temmuz günü taarruzun merkezinde kalan birlik ağır kayıp verir. 5 saatlik süre zarfında üzerlerindeki Sovyet savaş uçakları 3288 sorti yaparken 102 ton bomba bırakır. 18 Temmuz günü birlik dağılır, bir kısım asker batıya kaçarken diğerleri de Brody’de sıkışır ve etrafı çevrilir. 20 Temmuz günü çemberi yararak çıkma girişimi başarısız olur. Ertesi gün komutan Fritz Freitag komutanlıktan istifa ettiğini bildirerek herkesin başının çaresine bakması gerektiğini bildirir. Birkaç adamını alarak bölgeden uzaklaşarak birliği terk eder. Çarpışmaların yoğunluğuna rağmen birlik disiplini elden bırakmaz ve çoğu asker kendi imkânlarıyla çemberden kaçmayı başarır. 11 bin askerden 3 bin tanesi kurtulacak ve yeniden oluşturulacak birliğin çekirdeğini oluşturacaktır.

Slovakya

Naziler yedeklerden destekledikleri birliği bir yıldan uzun bir süre sonunda yeniden teşkilatlandırdılar. Birlik, 1944 yılının Eylül ayı sonlarında Slovak Ulusal Ayaklanması sırasında göreve çağrıldı.

Slovenya-Avusturya

1945 yılı Ocak ayında birlik Slovenya’da görevlendirildi. Burada Şubat ve Mart aylarında Tito komutasındaki Yugoslav partizanlarına karşı savaştı. Slovenya Avusturya sınır bölgesinde komünist partizanlarla savaşırken Sırp anti-komünist Çetnikler ile  dayanışma içinde oldu.

Graz

Birlik 1 Nisandan savaşın sonuna kadar 14 bin mevcuduyla Graz’da Kızılordu’ya karşı savaştı. Birlik Avusturya’da büyük kayba uğradı.

1. Ukrayna Tümeni

17 Mart 1943 tarihinde Ukrayna milliyetçileri Naziler tarafından tanınmak için Ukrayna Ulusal Komitesini kurduktan sonra Waffen SS Tümeni Ukrayna Ulusal Ordusunun bir parçası olarak gösterildi ve 1. Ukrayna Tümeni olarak adlandırıldı. Buna rağmen Naziler birliği aynı isimde çağırmaya devam ettiler. Birlik Avrupa’da savaşın bitmesiyle 10 Mayıs 1945 günü ABD ve İngiltere silahlı kuvvetlerine teslim oldu.

Rimini

Tutsak edilen Ukraynalı Waffen SS mensubu askerler İtalya’da Rimini’de tutuldular. Kampın komutası Polonyalı General Władysław Anders’deydi. Ukraynalıların komutanı Pavlo Shandruk, Anders ile görüşerek Sovyetler Birliğine teslim edilmelerini engellemek istedi. Kendisi de Londra’daki Polonya sürgün hükümetini destekleyen Anders Ukraynalıları korumaya çalıştı. Aynı zamanda Vatikan da devreye girerek "iyi Katolik ve anti-komünist" olan bu askerlerin Sovyetler Birliği'ne teslim edilmesine karşı çıktı. İngiltere hükümeti ise baskı altında kaldıktan sonra savaş esiri kapsamındaki Waffen SS üyelerini teslim olan düşman personel kapsamına sokarak Kanada ve İngiltere’ye göç etmelerine izin verdi. 7100 Waffen SS üyesinin isimleri İngiltere’de Rimini listesi olarak bilinmektedir.

Savaş suçları

Birlik veya birliğe bağlı bir asker hiçbir mahkemede herhangi bir savaş suçundan hüküm giymemiş olsa da birliğin tarihi ile ilgili yayınlarda birliğin savaş suçu işlediği iddia edilmektedir. Birlik özellikle 1943 Kış ve 1944 Bahar aylarında Batı Ukrayna’da sivil halkı, partizanlara karşı savaş adı altında kitlesel olarak katletmekle suçlanmaktadır.