Fişek

Fişek, genel anlamda türkçede yivsiz av tüfeklerinin kullandığı mühimmata denir. Fişekler yapılarından dolayı ve içerdikleri saçma/tek kurşun veya benzeri katı/gaz atılacak malzemeden dolayı kalibre ile değil gauge ile değerlendirilirler ancak başka parametreler de bu fişeklerin yapıları ve kullanım alanlarını etkilemektedir.
Fişekler 8ga-36ga arasında çaplarda üretilseler de nadir olarak 10ga modeller de mevcuttur. en çok kullanımda olan 12ga çapı kendi içinde 70–76 mm uzunluğa sahip kovanlarda üretilmektedir. ayrıca aynı çap fişeğin barut miktarı ve içerdiği saçma miktarı da değişmektedir.

Parametreler

Anlatıldığı gibi fişekler içereklerine göre çeşitli parametrelere göre numaralandırılırlar. Bunlardan bazılar gauge ve saçma boyutundan ilave metal kovan boyu(aynı zamanda barut içereğinin de bir göstergesi) idi. Ancak saçma içereği de bir parametre olarak değerlendirilmektedir. Buna göre bir fişeğin içerdiği saçma miktarı kütlesine göre gr(gram) birimi ile beyan edilir(tıpkı yivli silahlardaki grain parametresi gibi). örn. 12/70 bir fişeğin anlamı fişek çapı 12ga uzunluğu ise 70mm'dir. ayrıca 12/36 ise 12ga çaptaki bir merminin 36gr kurşun içerdiği anlamına gelir.

Tek Kurşun (Shotgun slug)

Tek kurşun özellikle büyük baş hayvanların avında kullanılan bir fişek yapısıdır. İlk tek kurşu, Mauserin ünlü G98 ve KAR98Kin 7.92x57mm Mauser mermilerinin tasarımcısı olan Alman  Wilhelm Brenneke tarafından 1898'de disayn edildi ve o günden bu yana kullanımdadır. Bu tip fişeklerle avcılık iyi düzeyde nişancılığa gereksinizm duymaktadır zira bu kurşunlar yivsiz bir namludan ateşlendikleri ve dolayısıyla düşük menzil ve yüksek kurşun düşüşü ve hedeften sapma oranından dolayı yivli namlulardan atılan mermilerin aksine kötü balstik bir seyir ile(Ballistik katsayısı: 0.02-0.04) hedefe doğru ilerlemekteler. 36ga(.411) yivsiz av tüfeklerinde kullanılan fişeklerin küçük yapılarından dolayı kullanılan başlıca fişekleri bu yapıda üretilmekteler. Tek kurşun fişekler seçtikleri kurbanlarına verdikleri hasar, balistik performanslarından dolayı yakın mesafede çok ağır olmaktadır.
Tek kurşunların üzerinde genellikle yiv-sete benzer oyuklar açılmaktadır. bu oyuklar ateşleme esnasında yivsiz namluyla temasa geçen kurşunun hafif bir dönme hareketi yapmasına ve dolayısıyla balistik performansın, atış dikkatinin ve dolayısıyla menzilin bir miktar artmasına sebep olmaktadır ancak kuşkusuzdur ki bu olay yivli namlulardan çok daha uzakta bir yerde kategorize edilmesi gerekmektedir.
Tek kurşunların en önemli özelliklerinden biri de slug ve şoksuz namlu yani tamamıyla silindir yapısında düz namludan ateş edilmelerinin gerekmekmesidir. Bu olay şoklu namlulardan tek kurşunun ateşlenmesinin mümkün olmadığı anlamına gelmemekte ancak bunun gibi bir olayın gerçekleştiği durumda bir taraftan silahın aşınmaya maruz kalması durumu söz konusua olabilmekte hem de kurşunun balistik seyri değişip dikkati ciddi derecede azalmaktadır.

Polis, kolluk kuvvetleri ve nefsi müdafa'da kullanımı

Polis ve kolluk kuvvetleri isyanlara karşı silah kullanmamak için kullandıkları fişekler, Saçmalarının büyük ancak metalden değil de sert plastiklerden yapılmasından dolayı öldürücülüğü azaltılmış bir yapı halini almıştır. Söz konusu fişeklerle yakın atışlarda doğacak sonuç normal fişeklerle fazla fark arz etmemektedir.