Gazze filosu saldırısı

Filo organizasyonu

İnsan Hak Hürriyetleri İnsani Yardım Vakfı (İHH), İsrail'in Gazze'ye uyguladığı ambargoyu delmek ve Gazze halkının temel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla 2010 Mart ayında biri 3 bin tonluk yük gemisi, diğeri de 1000 kişilik yolcu gemisi satın almıştır. İHH İnsani Yardım Vakfı başkanı Fehmi Bülent Yıldırım, Mayıs ayında Gazze'ye doğru yola çıkacaklarını açıklamıştır.

Yolculuk

27 Mayıs 2010 günü yolcuların gümrükteki işlemlerinin tamamlanmasının ardından Mavi Marmara gemisi 560 kişi ile birlikte yola çıkmıştır.
28 Mayıs 2010'da İnsani Yardım kampanyası dahilinde Yunanistan'dan Gazze'ye doğru yola çıkan, fakat arızalanan Challenger 2 isimli teknede yer alan 15 yolcu da Mavi Marmara'ya alınmıştır. 29 Mayıs saat 17.00'de Yunanistan'dan yola çıkan Sfendoni adlı gemi de Kıbrıs açıklarındaki buluşma noktasına ulaşmıştır.
Kıbrıs'ın 30 mil güneyinde bekleyen yük gemileri Gazze ve Defne'nin de katılımıyla 6 gemiye ulaşan filo, 30 Mayıs 2010 TSİ 15.45'te Gazze'ye doğru yola çıkmıştır.

Ölüler

Saldırıda 9 Türk ve 1 Türk asıllı Amerikan vatandaşı öldürüldü.
Saadet Partisi Siirt İl Müfettişi İbrahim Bilgen (61); sağ omuz, sırt, sağ kalça ve sağ şakak olmak üzere 4 yerinden vuruldu. Aydınlık Yarınlar İçin Hak ve Özgürlükler Eğitim Kültür ve Yardımlaşma Derneği (AY-DER) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Haydar Bengi (39), sol göğüs, karın, sağ kol, sağ bacak, iki kez sol el olmak üzere 6 kez vuruldu. İHH İnsani Yardım Vakfı internet sayfası sorumlusu, gazeteci Cevdet Kılıçlar (38) alnının ortasından 1 kez vuruldu. Türkiye Taekwondo Federasyonu Adana Bölgesi antrenörü ve millî hakem Çetin Topçuoğlu (53), kafasının arkası, sol yanı, karnının sağı olmak üzere 3 kez vuruldu. İHH İnsani Yardım Vakfı çalışanı Necdet Yıldırım (32), sağ omuz, sırtının solu olmak üzere 2 kez vuruldu. Kayseri Özel Hisarcıklıoğlu Fen Lisesi son sınıf öğrencisi Türk asıllı ABD vatandaşı Furkan Doğan (19) 45 cm'den daha kısa bir mesafeden yüzünden, kafasının arkasından, iki kez bacağından ve bir kez de sırtından olmak üzere toplam 5 kez vuruldu. Adıyaman Belediyesi görevlisi elektrikçi Fahri Yaldız (43), sol göğüs, sol bacak, iki kez sağ bacak olmak üzere 4 kez vuruldu. Tekstilci Cengiz Songür (47), boynunun ön tarafından 1 kez vuruldu. Anadolu Gençlik Derneği İskenderun Yönetim Kurulu üyesi Cengiz Akyüz (41), kafasının arkasından, yüzünün sağından, sırtından ve sol bacağından olmak üzere 4 kez vuruldu. Uğur Süleyman Söylemez (51) filo saldırısında başından aldığı bir kurşunla ağır yaralandı. 4 yıl komada kaldıktan sonra, 23 Mayıs 2014'te hayatını kaybetti.

İsrail'in soruşturması

İsrail ordusu soruşturma komisyonu, 9 Türk'ün ölümüne yol açan operasyonla ilgili soruşturmasını olaydan iki ay sonra açıklamıştır. Müdahalenin "kısmen başarısız" olarak değerlendirildiği raporda, müdahalenin hukuk kurallarına aykırı olmadığı savunulmasına karşın İsrail Ordusu'nun gemideki aktivistlerin direnme ihtimalini değerlendirmemesi ve harekatın B planından yoksun şekilde yapılmasının operasyonel bir hata olduğu belirtilmiştir.
Raporda İsrail Askeri İstihbaratı'nın, İHH hakkında yeterli bilgi edinmemiş olması da açık bir dille eleştirilmiş, İsrail Ordusu'nun komandoları güverteye indirme kararının yanlışlığı istihbarat eksikliğine bağlanmıştır.
Raporda İsrail askerleri ile ilgili bireysel değerlendirme yapılmamış olmasına karşın, baskının ardından gemideki aktivistlerden gelen kayıp, çalıntı başvurularının önemle değerlendirildiği ve 3 asker hakkında soruşturma açıldığı belirtilmiştir. Raporun yayımlanmasından 3 ay sonra İsrail Askeri Mahkemesi, Mavi Marmara'daki aktivistlere ait bir diz üstü bilgisayar, pusula ve fotoğraf lensi çalmaktan suçlu bulduğu bir askere 5 ay hapis ve 123 dolar para cezası vermiştir.

BM soruşturması

BM İnsan Hakları Konseyi İsrail'in, Mavi Marmara gemisine yönelik baskınıyla ilgili raporunu yayınladı. Rapora göre İsrail ordusu,  uluslararası hukuku ihlal etmiştir. Raporda, İsrail askerlerinin yardım filosuna verdiği askeri karşılık orantısız ve gaddarlık düzeyinde olduğu söylenmiştir. Mavi Marmara baskınının açıkça suç teşkil ettiğine dair kanıtların bulunduğu ifade edilmiş ve Türkiye'nin saldırı ile ilgili tezlerinin de haklı bulunduğu belirtilmiştir.
Raporda, İsrail askerlerinin taammüden adam öldürmeye, insanlık dışı muameleye veya işkenceye, kasti acı çektirmeye ve sağlıkta ciddi hasara sebep olduğu ifade edilmiştir. Raporda, İsrail güçlerinin, yolculara filonun ele geçirilmesi sırasında ve  İsrail'de gözaltında bulundukları sırada ve yolcuların sınır dışı edilmelerinden önce, Uluslararası İnsan Hakları Yasasının da dahil olduğu bir dizi yasayı ihlal ettiği bildiriliyor.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komisyonunun hazırladığı rapora göre 5 Türk vatandaşı ile Amerika Birleşik Devletleri vatandaşı Furkan Doğan İsrail Komandoları tarafından "infaz" yöntemiyle öldürüldü. Raporda, 19 yaşındaki Furkan Doğan'ın elindeki küçük kamera ile çekim yaparken 2 kere kafasından olmak üzere defalarca vurulduğu ifade edildi. Adli tıp raporundan yola çıkarak Furkan Doğan'ın güvertede bilinci açık ya da yarı bilinç kaybıyla bir zaman yattığını ve daha sonra yüzünden vurulduğu tespit edildi. Bu tespitler üzerine İnsani Yardım Vakfı temsilcileri, aktivistler ve Filoda bulunan bütün Türkleri temsil eden 3 avukattan oluşan bir heyet 14 Ekim 2010 tarihinde Lahey'de bulunan Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne başvuruda bulundu.
BM gemilerin taşıdığı yardım malzemesinin dağıtılması konusunda sorumluluğu üstlenebileceğini açıkladı.
BM Güvenlik Konseyi, İnsan Hakları Konseyi ve Genel Sekreter Ban Ki-moon Mavi Marmara gemisine yönelik baskını kınadı ve olay ilgili bağımsız ve şeffaf, uluslararası standartlarda bir soruşturma açılması çağrısında bulundu.

İsrail'in özrü

ABD Başkanı Barack Obama'nın Orta Doğu turu kapsamındaki İsrail ziyaretinin ardından 22 Mart 2013'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Recep Tayyip Erdoğan'ı telefonla arayarak Gazze filosu saldırısı sırasında meydana gelen can kayıpları nedeniyle resmi özür dilemiştir.  Netanyahu, Türkiye'nin ilişkilerin normalleşmesi için şart koştuğu üzere saldırıda hayatını kaybedenlerin ailelerine tazminat ödemeyi de kabul etmiştir.
Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye Cumhuriyeti adına özrü kabul ettiğini bildirmiştir.