Alpay Özalan

İlk yılları

Alpay, futbola Altay Spor Kulübü'nde başladı. 1991-92 sezonunda 3. Lig'de mücadele eden Soma Linyitspor'a kiralık verildi ve profesyonel kariyeri başlamış oldu. 8 Eylül 1991'de Çeşmespor ile oynanan maç kariyerinin ilk maçı oldu. Aynı maç kariyerinin de ilk golünü kaydetti. Buradaki performansı ile yalnızca kulübü Altay'ın değil millî takımın da dikkatini çekti ve Fatih Terim tarafından izlenmeye başlandı. Bir sonraki sezon da Altay'a geri döndü. 30 Ağustos 1992'de Galatasaray karşısında hem ilk kez Altay forması giydi hem de ilk kez birinci lig maçına çıktı. İlk birinci lig sezonunda 24 maça çıkan futbolcu gösterdiği başarılı performanstan dolayı ertesi sezon Beşiktaş'a transfer oldu.

Beşiktaş JK

Beşiktaş'taki ilk maçı 19 Eylül 1993'te forma giydiği Bursaspor maçı oldu. Teknik direktör Gordon Milne futbolcuyu ilk 11'de sahaya sürdü ve 90 dakika oyunda tuttu. Maç 0-0 berabere sonuçlandı. Ancak önce Milne sonra da Christoph Daum tarafından sürekli ilk 11 oyuncusu olarak oynatılmadı. O sezon Kupa Galipleri Kupası'nda oynayarak ilk kez Avrupa arenasında boy gösterdi. Ajax ile oynanan iki maçta da sahaya ilk 11'de çıktı. Alpay, ilk kupasını bu sezon kazadı. Beşiktaş'ın Galatasaray ile eşleştiği Türkiye Kupası finalinin ilk maçında 54. dakikada kırmızı kart görerek takımını eksik bıraktı ancak maç 0-0 sona erdi. Rövani maçında ise oyuna 72. dakikada dahil olan futbolcu 83. dakika Beşiktaş'a galibiyet getiren golü attı ve maçı 3-2 kazanan Beşiktaş, kupayı kazanan taraf oldu.
1994-95 sezonunda ise Daum'un değişmez futbolcularından biri Alpay oldu ve ligde 29 maç forma giydi. Beşiktaş, sezon sonunda lig şampiyonu oldu. Alpay, defansta performansı dışında attığı 3 golle de takımının şampiyonluğunda katkı sağladı. Bir sonraki sezon maç sayısını 31'e yükseltti ve kariyerinde ilk kez UEFA Şampiyonlar Ligi ön eleme maçına çıktı. 1996-97 sezonunda Başbakanlık Kupası'nın sahibi oldular. 1997-98'de ise ikinci Türkiye Kupası şampiyonluğunun yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Kupası da gördü. Ayrıca ilk kez Şampiyonlar Ligi gruplarında beş maçta forma şansı buldu. 1998-99 sezonu sonrasında Beşiktaş ile yollarını ayırdı.

Fenerbahçe SK

1999 senesinde Beşiktaş'tan ayrılan futbolcu Siirt Jetpaspor ile anlaştı. O dönem Sergen Yalçın gibi önemli futbolcuların haklarını alan bu kulüp ile gelen teklifleri düşünen Alpay, İstanbul'un bir başka büyüğü olanFenerbahçe'ye kiralandı ve bir sezon burada top koşturdu. 8 Ağustos 1999'da Vanspor ile oynanan maçta ilk kez sarı lacivertli forması giyen futbolcu, bir de gol attı. 29 maçta forma giyen futbolcu, iki kez de kırmızı kart gördü. Ligi dördüncü bitiren takım, Türkiye Kupası ve UEFA Kupası'nda da ilk turda elenince kadrosunda değişime gitti ve Alpay ile sözleşme yenilemedi.

Aston Villa

2000 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda oynadığı iyi futbol ile 2000-01 sezonu başında Aston Villa'ya transfer oldu ve 4 sezon boyunca adada başarılı performans sergiledi. İlk ilk haftasında Leicester City FC ilk oynanan maçta sahaya ilk 11'de çıktı ve takımının kalesini gole kapattı. İlk sezonunda 33 maça çıktı. 2001-02 sezonuna da Intertoto Kupası kazananı olarak UEFA Kupası'na çıkarak başarı ile başladı. Ligde ise 14 maç üst üste sahaya ilk 11'de çıkarak takımının en önemli oyuncularından olduğunu gösterdi. Ancak bileğinden geçirdiği bir sakatlık nedeniyle sezonu Aralık ayında kapatmak zorunda kaldı ve 2002 FIFA Dünya Kupası'nı kaçırma tehlikesi yaşadı.
2002-03 sezonunda yönetim ve taraftarlar ile sorun yaşayan futbolcu sadece 5 maçta forma şansı bulabildi. 2003-04 sezonunda ise kulüp ile bağları daha da gerildi. 20 Eylül 2003'te Charlton Athletic ile oynanan maçta tribünden tepki göreb Alpay, Villa için ilk ve tek golünü attığında seyirciye sus işareti yaparak tepki çekti. Ekim ayında 2004 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde oynanan Türkiye-İngiltere maçında, David Beckham ile yaşadığı gerginlik sonucu kulübünden ayrılmak zorunda kaldı.

Uzakdoğu

Güney Kore ve Japonya düzenlenen 2002 FIFA Dünya Kupası'nda gösterdiği performans ile bu ülkelerdeki futbol kulüplerinden astronomik teklifler alan Alpay, Ocak 2004'te Güney Kore'nin Incheon United takımına transfer oldu. Aynı sezon içerisinde Japonya'nın Urawa Red Diamonds takımına geçti. Asya'da yılın defans oyuncusu seçildi. Alpay Özalan daha sonra oynadığı yedi maçta üç kırmızı kart gördü. Japon kulübü Alpay'ın disiplin sorunları nedeniyle yapılan sözleşmeyi iptal etti. Urawa Red Diamonds takımından ayrıldıktan sonra, 2005-2007 yılları arasında Almanya'nın 1. FC Köln takımında oynadı.

1. FC Köln

Ağustos 2005'te Alpay, Bundesliga ekibi 1. FC Köln'e transfer oldu ve ilk maçına 19 Eylül 2005'te Borussia Dortmund karşısında çıktı. Maçta takımının tek golünün asistini yaptı. 22 Ekim 2005'te Eintracht Frankfurt'a 6-3 yenildikleri maçta da ilk Bundesliga golünü kaydetti. 3 Aralık 2005'te Hamburg ile oynanan maçta rakibi Guy Demel'e dirsek atan Alpay kartla cezalandırılmasa da maç sonunda Almanya Futbol Birliği futbolcuya 4 maçlık bir ceza verdi. O sezon ligi 17. bitiren Köln ekibi küme düştü. Alpay bir sonraki sezon 2. Bundesliga'da 27 maçta görev yaptı. 2007-08 sezonunda teknik direktör Christoph Daum ile anlaşamayan futbolcu, sezonun ilk yarısında zaman zaman yedek kulübesinde otursa da forma şansı bulamadı ve kadro dışını bırakıldı. Sezon sonunda 1. FC Köln birinci lige tekrar yükseldi. Alpay ise futbol hayatını sonlandırdı.

Teknik direktörlük kariyeri

2008 yılında futbolu bırakan Alpay Özalan, 23 Haziran 2016 tarihinde 1. Lig ekiplerinden Eskişehirspor' da teknik direktörlük görevine başlamıştır. 11 Şubat 2017 tarihinde 5-1 Manisaspor yenilgisinden sonra 12 Şubat 2017 tarihinde Eskişehirspor yönetimi Alpay Özalan ile yolları ayırma kararı almıştır.

Millî takım kariyeri

1996 Avrupa Futbol Şampiyonası'ndaki Hırvatistan-Türkiye karşılaşmasında, maçın son bölümünde Hırvatların yakaladığı bir kontra atakta, rakip forvet Goran Vlaović'e faul yapmamış ve bu atakta Goran Vlaović topu Türkiye ağlarına göndermiştir. Bu centilmence hareketinden ötürü UEFA tarafından Fair Play ödülüne layık görülmüştür. 2000 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda Türkiye'nin gruptan çıkmasına büyük katkı sağlamıştır. Özellikle Türkiye-İtalya karşılaşmasında oynadığı futbol, kale çizgisinden çıkardığı bir top ve gösterdiği performans ile Avrupa ve Türkiye'deki futbol otoritelerinden tam not almıştır. Ancak, Arif Erdem'in penaltı kaçırdığı çeyrek finaldeki Portekiz maçının 30. dakikasında kırmızı kart görerek takımını 10 kişi bırakmış ve Türkiye maçı 2-0 kaybederek kupadan elenmiştir. 2002 FIFA Dünya Kupası elemelerinde Makedonya ile oynanan ve 3-3 berabere biten maçta, millî formayla attığı 4 golün 3'ünü atarak hat-trick yapmış; takımının beraberliği kurtarmasını sağlamıştır. 2002 FIFA Dünya Kupası'nda altın karmaya girerek Türkiye'nin en büyük gurur kaynaklarından biri olmuştur. Ayrıca 2002 FIFA Dünya Kupası karşılaşmasında uzatma dakikalarında yaptırdığı penaltı ile kırmızı kart görmüştür. 2004 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerindeki İngiltere maçında, David Beckham'ın kaçırdığı penaltı sonrası Beckham'ın yüzüne rivayete göre, "Yüz tane atsan biri bile girmezdi!" demiştir. Bunun üzerine Beckham'da onun üzerine yürümüş ve gerginlik yaşanmıştır. Bu maçtan sonra Alpay Özalan, İngiltere'de istenmeyen adam ilan edilmiş ve Aston Villa kulübü ile yollarını ayırmıştır. 2006 FIFA Dünya Kupası Türkiye-İsviçre play-off rövanş mücadelesinde 2. dakikada takımının aleyhine penaltı yaptırmıştır. Ayrıca İsviçreli futbolcu Marco Streller ile maç sonunda girdiği kavga ve İsviçreli futbolcuları tekmelemesinden dolayı FIFA tarafından 6 maç men ile cezalandırılmıştır. Cezası 2 Haziran 2007 tarihinde oynanan Bosna Hersek-Türkiye maçıyla son bulmuştur.