S-400

Geliştirme

S-400 sisteminin geliştirilmesi Sovyetler Birliği döneminde 1980'lerin sonunda başladı ve sistem 1993 Ocak ayında Rusya Hava Kuvvetleri tarafından duyuruldu. 12 Şubat 1999'da Astrakhan'daki Kapustin Yar'da bildirildiğine göre, ilk başarılı testler yapıldı ve S400, 2001 yılında Rusya Silahlı Kuvvetleri tarafından ilgili savunma birimlerine konuşlandırılmak üzere takvime alındı.
2003 yılında, sistemin dağıtım için hazır olmadığı ortaya çıktı. Ağustos ayında, iki üst düzey askeri yetkili, "S-400'ün, S-300P sisteminden kalan "eskimiş" önleyicilerle test edildiğinden endişe duyduğunu" ve "dağıtım için hazır olmadığı sonucuna vardıklarını" belirtmiştir. Projenin tamamlanmasının ardından Şubat 2004'te yapılan bir açıklamada ve Nisan ayında yükseltilen 48N6DM füzesinin testinde balistik bir füzenin başarıyla vurulduğu onaylanmıştır. 2007 yılında sistem, hizmete giriş için onaylandı. İç savunma sektöründeki bir kaynağın TASS haber ajansına Ekim 2018'de verdiği bir habere göre, S-400 Hava Savunma Sistemi için 40N6 adlı uzun menzilli füzeyi Rusya hizmete kabul etti. Buna göre S-400 Triumf ve Pantsir füze sistemi iki katmanlı bir savunma sistemine entegre edileceği ifade edilmektedir.

Yapısı

30K6E, sekiz ayrı birimi (tabur) yöneten bir yönetim sistemidir. 55K6E, Ural-532301 aracını temel alan bir kumanda ve kontrol merkezidir. 91N6E, bir MZKT-7930 (Belarus kuruluşu MZKT üretimi 8×8 çekici) taşıyıcısı üzerine eklenmiş, parazite karşı korumalı, geniş bakış açılı bir radar algılama sistemidir (menzili 600 km). S bantta sistem 300 hedefi birden izleyebilir. 98ZH6E (bağımsız bir savaş yönetim sistemli füze) yüzeyden havaya füze sistemlerinin altı taburu, 40 kilometrelik (25 mi) bir menzil içindeyse, ek bir iki tabur ile kendi başlarına en fazla altı hedefi takip edebilir. 92N6E (veya 92N2E; sayısal sinyal yönlendirme özellikli çok işlevli faz dizili çekici üzerine eklenmiş füze atış ve yöngüdüm radarı), 100 hedefi izleyebilen 400 kilometrelik (250 mi) bir menzile sahip çok işlevli bir radardır. 5P85TE2 fırlatıcısı ve bir çekili dorsedeki 5P85SE2 (12 fırlatıcıya kadar), fırlatma için kullanılır. 48N6E, 48N6E2, 48N6E3, 48N6DM, 9M96E, 9M96E2 ve ultra uzun menzilli 40N6E füzeleri, bir Rusya başkanlık kararnamesi ile yetkilendirilmiştir. Rusya hükümetine göre, S-400, AESA radarı kullanmaktadır.
S-400'ün (98ZH6E) isteğe bağlı elemanları, 30K6E füzelerinin kapsamasının ötesinde, 30, 60 ve 90 km'lik koruma alanı olan 15I6ME–98ZH6E'yi de içerir. 96L6E, 300 kilometrelik (190 mi) bir algılama aralığına sahiptir. 40B6M, 92N6E veya 96L6E radarı için bir muhafazadır. Protivnik-GE, 400 kilometre (250 mi) menzilli gizli bir UHF radarıdır. Moskova-1 pasif sensörü, Protivnik'ten 2 ila 250 kat daha etkilidir; 400 kilometrelik (250 mi) menzilli bir hedef hava savunma sistemi için Orion ile Avtobaza-M (yer tabanlı ESM/ELINT sistemi, pasif sensör (konumlandırıcı)) ve Orion+ Avtobaza yüksek hassasiyetli algılama sağlar (girişim/parazit önleme için kullanılır). 1RL220BE sürümlerinin parazit yayını (jamming) için kullanıldığı bildirilmiştir. 400 kilometrelik (250 mi) menzilli S-200D Dubna (SA-5c) füzeleri ve S-300 P-ailesi radar sistemleri, ek komuta ve kontrol merkezleri olmadan kullanılabilir. S-300 (SA-20A, SA-20B) füzeleri de yönlendirilebilir. A-50 ve A-50U uçakları erken uyarı ve komuta ve kontrolle hedef belirlemesi sağlar.
30К6Е kontrol sistemi S-400 Triumph 98ZH6E sistemi ile bütünleştirilebilir; S-300PMU2 (83М6Е2 kontrol sistemi aracılığıyla); S-300PMU1 (83М6Е kontrol sistemi aracılığıyla); Tor-M1, Ranzhir-M batarya komuta merkezi; Pantsir-S1 ana batarya aracı sayesinde eklemlenir. 92H6E radar sistemi ile bütünleşen Protivnik-GE ve Gamma-DE radarları, Baykal-E üst komuta direkleri ve benzeri tiplerle her batarya arasında iletişim sağlar; yakındaki 30К6Е, 83М6Е ve 83М6Е2 yönetim sistemleri; Polyana-D4М1 komuta merkezi; avcı uçağı komuta merkezi ve seyyar uzun menzilli radarlar ile bütünleşik olabilir. Sistemin VHF bileşeni, hassas izleme yeteneği sağlayan X ve L bandı bileşenleriyle alan odaklı arama ve izleme yapar. Radarların tehdit eksenine göre iyi yerleştirilmesi, L ve X bandı bileşenlerinin gelen hedefi, hedef RCS değerinin uygun olan düşük açılardan belirginleştirilmesini sağlar. RLM-S ve RLM-D, RLM-M'den daha iyi bir yükseklik izleme doğruluğuna sahiptir ve Nebo M radar kompleksi, modern yüzeyden havaya füzelerin orta alan rehberliği ve eski yüzeyden havaya füzelerin yörünge kılavuzları için uygun yüksek kaliteli iz üretme yeteneğine sahip olmaktadır.
Gamma-C1E SHF seyyar radar istasyonu, 300 kilometrelik (190 mi) bir algılama aralığına sahiptir. Nebo VHF seyyar radar istasyonu ve Resonance-NE radar istasyonu, 500 metre (1,600 ft) yüksekliğe kadar, 1,200 kilometre (750 mi) ve 65 kilometre (40 mi) arası bir algılama menziline sahiptir. Tüm Nebo ailesi yer belirleyicileri ordu hava savunması için iki katına çıkarılmıştır. 1970'lerde, uzun menzilli seyyar UHF 5H87 ve SHF 5H69 düşük irtifa konumlandırıcıları kullanılmıştı. 1980'lerde hedef, 40 km (25 mil) mesafede 10 metre (33 ft) yükseklikte tespit edildi. Elbrus-90 bilgisayarı sistemi kontrol etmek için kullanılır.
Yabancı müşterilere ihracata yönelik, mevcut müşteri hava savunma sistemlerini bütünleştirmek amacıyla, anti-kets ile bilgi teknolojisi eşleştirmesi için 30K6E komuta sisteminin geliştirilmesi üzerine ek çalışmalar devam etmektedir.

Radarlar

S-400'ün radarları S-300 sisteminde kullanılan 64N6 ve 76N6 radarlarının gelişmiş bir türevi olan 96L6'dır. S-400 komuta merkezi aynı anda 6 bataryaya komut verebilir ve her batarya 12 fırlatma aracına komuta eden bir 96L6 adlı radara sahiptir. Bu radarlar hayalet uçak tabir edilen hedefleri izleme ve bu hedeflere kilitlenme yeteneğine sahiptir. Gelecekte 96L6 radarların daha da geliştirilmesiyle 500-600 kilometreye kadar etkili olacakları düşünülmektedir.

Kullanıldığı yerler

S-400 sistemi ilk olarak 2007 yılında başkent Moskova'ya yerleştirildi. 2009 senesi itibarıyla iki tabur (bir S-400 taburu minimum 8 fırlatıcı ve 32 füzeden oluşur) konuşlandırıldı. 2011 yılında Moskova'nın kuzeyine iki tabur daha yerleştirilmiştir.
Suriye İç Savaşı'nın ardından 2015 yılında Tartus kentinde bulunan Rusya'nın kontrolünde olan hava üssüne yerleştirildi.
Kasım 2016'da Kaliningrad'a füze savunma sistemi ve İskender füzeleri konuşlandırdı. 
Rusya'nın Kırım'ı ilhakı sonrası Kırım'a S-400 füze savunma sistemi kuruldu.
Rusya'nın uzak doğusunda ve Japonya'nın kuzeyindeki Kuril Adaları bölgesine S-400 sistemleri yerleştirileceği açıklanmıştır.