Grethe Bartram

Maren Margrethe Thomsen, (bilinen adıyla : Maren Margrethe "Grethe" Bartram ya da "Thora" ; d. 23 Şubat 1924 –ö. 31 Ocak 2017) ,Danimarkalı kadın savaş suçlusudur.

Arka plan

Grethe Bartram, Aarhus'ta doğdu ve sekiz çocuğun ikincisi olarak fakir bir evde büyüdü; Hem ailesi hem de Danimarka Komünist Partisi (DKP) üyesiydi ve ailenin sosyal çevreleri vardı. Babası Niels Peter Christopher Bartram (1896 doğumlu), güney Jylland'dandı ve Birinci Dünya Savaşı'nda Alman tarafında yer aldı. Savaştan sonra Aarhus Midtbyen'de küçük bir bisiklet tamirhanesi kurmayı başardı.
Bartram 13 yaşındayken okulu bırakıp 16 yaşında hamile kalana kadar çalışmaya başladı ve 12 Temmuz 1941'de işyerinden genç bir makine patronu olan Frode Thomsen (28 Mart 1920'de doğdu) ile evlendi. Evlilik uzun sürmedi ve 1943 yazında boşandı. Oğulları kayınvalidesiyle birlikte koruyucu bakıma alındı.

Bilgi vermesi

Bartram'ın ailesinde, Danimarka'nın Alman işgaline karşıi büyük kardeşi Christian Bartram da direnişe karıştı. Eylül 1942'de Danimarka polisi 1000 Kron tutarında bir ilan verdi. Aarhus'taki Fredericiagade'deki bir dükkandaki sabotaj yangınıyla ilgili bilgi için bu ödülü veriyordu. Grethe Bartram, eyleme kimlerin katıldığını öğrendi ve polise bilgi verdi.
Erkek kardeşi de dahil olmak üzere 5 kişi gözaltına alındı. Biri kaçarken kalanları 1 ila 10 yıl hapis cezasına çarptırdı.
Bartram, bundan sonraki dönemde, direniş hareketi ile ilgili sosyal çevrelerinde yasadışı faaliyetlere katıldı. Mart-Nisan 1944'te Gestapo tarafından bir temsilci olarak işe alındı ve Haziran ayında Samsing Grubu ve bağlı bir üniversite öğrencisi grubu tutuklandı ve sonunda Neuengamme toplama kampına gönderildiler. Aarhus'taki ve Jylland merkezindeki komünist direniş grupları esasen etkisizleştirildi.
O sırada Bartram'a olan güven hala yüksekti ve Ağustos 1944'te Aarhus'taki direniş için yeni liderlik kurma direncinin temsilcisi olarak Kopenhag'a gönderildi. Direnç daha sonra şüpheli hale geldi ve Bartram şüphe edilmemek için tutuklandı ve Frøslev Hapishane Kampı'na hapsedildi. Direniş grubu üyeleri onu defalarca öldürmeye çalıştı. Ancak onu yaralamayı başardı. İyileşmesi için Almanya'ya gönderildi.
Mart 1945'te Danimarka'daki Alman kuvvetlerinin teslimine kadar Kolding'deki Gestapo tarafından çalıştırıldı. Teslim edildiği gün, 5 Mayıs'ta, Esbjerg'deki Gestapo karargahında direnişçilerin patlattığı bombalar patladığı zaman yaralandı. Hızlı bir şekilde iyileşti ve yardım almak için Kolding'e bisikletle gitti ancak Gestapo zaten tasfiye edilmişti. Bartram daha sonra Brejning'e gitti ve burada 10 Mayıs'ta tutuklandı.
Bartram kendi hesabına 5-700 Danimarka kronu almıştı. Ancak Gestapo'dan bir tanık, ayda 1200-1500 dolara tutarında muhabirlere ödenen 3 / 4'lük parayı aldığını iddia etti.

Yargılanması

[[İkinci Dünya Savaşı sırasında Danimarka direniş hareketinden en az 53 kişiyi bilgilendirdiği biliniyordu. İlk komünist direniş gruplarının sökülmesine ve üyelerinin birçoğunun toplama kamplarına gönderilmesine yol açtı. Bartram kardeşi, kocası ve yakın arkadaşları hakkında bilgi verdi. Bu 53 kişinden 15'i Alman toplama kamplarında işkence gördü, 35'i de yaralandı. Sekiz kişi öldü ya da kayıp olduğu bildirildi.]]
Bartram, birçok konuda suçlu bulundu ve Aarhus Ceza Mahkemesi tarafından 29 Ekim 1946'da ölüm cezasına çarptırıldı. Bu karar daha sonra Vestre Landsret tarafından 22 Şubat 1947'de, Danimarka Yüksek Mahkemesi tarafından 4 Eylül 1947'de teyit edildi.
1945'ten sonra savaş suçlarıyla ilgili olarak yargılanan diğer Danimarkalı kadın Anna Lund Lorenzen'de olduğu gibi ölüm cezası, 9 Aralık 1947'de Adalet Bakanı Niels Busch-Jensen tarafından hapis cezasına çevrildi. Busch-Jensen, Bartram'ın o sırada genç olduğu, "din karşıtı, komünist ve materyalist bir ruh" içinde yetiştiği ve maddi sıkıntılarının yaşadığı nedenlerini belirtti. Bartram, on yıl sonra 26 Ekim 1956'da serbest bırakıldı ve İsveç'te Halland'a taşınarak evli olduğu yerde yaşadı.
Grethe Bartram 1960'lı yıllarda İsveç vatandaşı oldu ve 31 Ocak 2017'de Vessigebro'daki evinde 92 yaşında öldüğü kamuoyuna duyuruldu.