Christadelphianlar

Christadelphianlar (Türkçe okunuşu: Hristadelfiyanlar), 19. yüzyılın ortalarından itibaren Büyük Britanya (1848) ve Kuzey Amerika'nın birçok bölgesinde pek çok isim altında ancak tek bir inançla toplanan gruplar. Amerikan İç Savaşı (1863) zamanında vicdani ve dinî inançlarına aykırı olduğunu ileri sürerek askerlik hizmetini ifa etmeyi reddeden kimse statüsünü alabilmek için bir gruba bağlılığın beyan edilmesi gerekmiştir. O dönem itibarıyla "Christadelphian" kullanılmıştır.
Christadelphian kelimesi "İsa inancında kardeşlik" ya da "Mesih’te Kardeşlik" anlamına gelen Yunanca ibareden türetilmiştir.

İnançları

Christadelphianların inançları tamamen Kitâb-ı Mukaddes’e (Kutsal Kitap) dayalıdır ve bir dizi doktrin alanında ana akım Hristiyanlıktan farklıdır. Christadelphianlar, Kutsal Kitap’ın Tanrı’nın her şeyi yaratan olduğunu öğrettiğini ve Oğlu İsa’dan ayrı bir varlık olduğunu ileri sürer. Kutsal Kitap, Kutsal Ruh’un bir kişi olduğunu değil, Tanrı’nın yaratma ve kurtarmada kullandığı güç olduğunu öğretir.
Kutsal Kitap, İsa’nın; özellikle Eski Ahit’te İbrahim ve Davut’a atfedilen kehanetlerde vadedilen Mesih olduğunu bildirir. İsa, Meryem’in oğlu ve Tanrı’nın gücüyle mucizevi doğumu itibarıyla Tanrı’nın Oğlu’dur. Cezbedilmişse de günah işlememiştir. Tanrı ona ölümsüzlük vermiştir ve o, Tanrı’nın oturduğu göğe yükselmiştir. İsa, dünyada Tanrı’nın krallığını kurmak için bizzat dönecektir. Tahtı Kudüs’te (Yeruşalim) olacaktır ve İsrail’de yeniden kurulan Tanrı’nın Krallığı’nda kral olacaktır. İsa aynı zamanda dünyaya hükmedecektir.
İnsanlar, ancak öğretilerine inanarak, tövbe ederek ve suya tamamen dalarak vaftiz edilme yoluyla İsa’nın müridi olabilmektedir. Tanrı’nın merhametine inanarak kurtarılmasına rağmen gerçek inanç kendini, sevap kazanılacak işler yolunda uğraşılması şeklinde gösterecektir; dolayısıyla mürit, Kutsal Kitap öğretileriyle uyumlu bir yaşam sürdürmelidir. Kutsal Kitap; ölümü, hayatın tamamen sona ermesi olarak tanımlar. Ölümden sonra inançlılar âdem-i vücut (var olmama) hâlinde, İsa’nın dönüşüyle yaşanacak dirilişe kadar bilinçsizdir. Yargı gününü müteakiben, kabul görenler İsa ile yeniden yaratılmış bir dünyada, ona Tanrı’nın Krallığı’nı kurmada yardım ederek, ölümlü nüfusa bin yıl (Milenyum) hükmederek yaşayacaktır. Tanrı’nın Krallığı, İsa ve havarileri tarafından öğretilen Müjde’nin odak noktasıdır.
Tanrı’nın vaatlerinin gerçekleşeceğini ve kutsal yazıların güvenilirliğini görmek için Kutsal Kitap’ın kehanetlerinden gerçekleşen örneklere, özellikle de halklarla ilgili olanlara (Danyal 11) bakmak yeterlidir. Ana akım Hristiyan mezhepler tarafından geleneksel olarak kabul edilen bazı doktrinler vardır ki Christadelphianlara göre bunlar Kutsal Kitap’a dayandırılamamaktadır, özellikle ruhun ölümsüzlüğü, Teslis ve İsa’nın önceden var oluşu gibi. Kutsal Kitap’ta şeytan veya iblisin geçtiği yerlerde anlaşılması gereken, insanoğlunun tabiatında var olan günah ve Yaratan’ın isteklerine karşı gelmeye eğilimidir. Cehennemden, ebedi eziyet yeri değil, sadece bütün insanların girdiği mezar anlaşılmalıdır.

Topluluk

Christadelphianlar vicdanî ve dinî inançlarına aykırı olduğunu ileri sürerek askerlik hizmetini ifa etmeyi reddeden kimselerdir (conscientious objector) ama pasifist değillerdir ve orduya girmekten sakınırlar. Genelde pazar günleri gerçekleşen cemaat ibadeti, vaftiz edilen tüm üyelerle birlikte İsa’yı anmaya odaklanır.
Günümüzde aşağı yukarı 130 ülkede, çoğu kurulmuş "ekklesia"lara (kilise) üye, kendi dillerinde vaaz ve ibadet eden yaklaşık 60.000 Christadelphian vardır.