Almanya'da popüler müzik

Popüler müziğin ilk zamanları

1. ve 2. dünya savaşları arasında Alman müziği daha liberal ve daha bağımsız tarzda türlere doğru genişleme gösterdi.

Kabare

Alman pop müziğine ilk örnek olarak Kabare verilebilir. Kabare adı verilen müzik türü, 1920’lerde gece kulüplerinde duygusal parçalar ile birlikte ortaya çıkmış ve daha sonralarında da etkisini daha geniş alanlarda göstermiştir. Bu kategoride, zamanının en ünlü müzisyenleri Marlene Dietrich ve Margo Lion’dur. Bu türe örnek olarak verilebilecek bir beste olanWenn die beste Freundin aynı zamanda eşcinsel temalı bestelerinde ilk örneği sayılabilir.

Swing Hareketi

Nazi Almanyası’ndaki genç kültürdeki sert ayrımlar, zamanla birer tepki olarak illegal protesto müziklerinin oluşmasına ortam hazırladı. Kişilerin bağımsızlıklarını savunma çabaları bu tür müziğin etkinliğini artırmasında önemli pay sahibiydiler. Kendilerini ifade edebilmek için müziği bir yol olarak seçen Alman muhalifler bu tür müziğin yaygınlaşmasını ve de böylece toplumun Nazi dayatmasına başkaldırmasını sağlamayı amaçladılar. Bu durum aynı zamanda müziğin direniş psikolojisindeki motivasyon ve birliktelik oluşturmasına çok önemli bir örnek olarak gösterilebilir.
Asıl olarak bu temele dayanan ve de tepkilerini müzik tercihlerine de yansıtan üst ve orta sınıfta sayılan gençlik halk müziğini reddederek Amerika’da o dönemlerde çok popüler bir müzik türü olan Jazz müziğini, özellikle de “Swing”i tercih etmişlerdir. O dönemdeki müzik tercihleri gençliğin asi duruşunu desteklemekle birlikte Nazi hiyerarşisine ve cinsiyet ayrımcılığına karşı bir anlam da taşıyordu. Alman tarihinde o dönemdeki cinsiyet ve hiyerarşi karmaşası kendini çok yoğun bir şekilde belli etmekteydi, ve halk bu durumdan hiç de hoşnut değildi. Elbette ki müziklerin türleri de dönemin eğilimlerine göre şekillenmekteydi. Nazi Almanya’sına bir tepki olarak dinlenen müzik türleri arasında olan Jazz, II. Dünya Savaşı'nda Normandiya Çıkarması ile Almanya’ya çok büyük bir darbe vurarak Almanya’nın yayılmacı politikasını durduran Amerika Birleşik Devletleri’nden geldiği için potansiyel bir düşman olan Amerika’nın müzikleri de Nazi Almanya’sında haliyle pek de iyi karşılanmamaktaydı. Ayrıca Jazz Amerika Birleşik Devletleri’nde özellikle Afrikalı ırkından temsilciler tarafından ortaya çıktığı için kendilerini üstün bir ırk olarak gören Nazi Almanya’sı için “Zenci müziği” olarak görülmekteydi.
Diğer yandan da, Joseph Goebbels o dönemde Almanya’da işsiz olan bazı müzisyenleri bir araya topladı, Charlie ve Orkestrası adıyla kurulan bu grup popüler “Swing”i propaganda yayını olarak kullanarak Almanya dışındaki ülkeleri fethetti.

Savaş sonrası popüler müzik

2. Dünya Savaşı’nın ardından Alman pop müziği daha çok ABD ve İngiltere’nin etkisinde kaldı. Schlager ve Liedermacher dışında değişik alanlara yönelen Doğu ve Batı Almanya’daki Pop Müziği ayırt etmek gerekir. Batı Almanya’nın Pop müziği Doğu’da sık dinlenen bir türdü. Ayrıca Batı’da yapılan Pop Müzik çeşitliliğe sahipti, bu çeşitlilik bu türün günümüzde halen dinlenir olmasına imkân sağlamıştır. Buna nazaran Doğu Alman müziğinin etkisi pek fazla olamamıştır.
Batı Almanya’da İngiliz sözlü müzik giderek daha önemli bir hale geldi. Günümüzde de radyolarda çalınan müziklerin birçoğu İngilizcedir. Bununla birlikte Almanca Pop Müzikte de büyük çeşitlilik gözlemlenebilmektedir. Almanya Pop Müziği’nde İngilizce sözlü müzik yapan gruplardan bazıları uluslararası başarılar da elde etmeyi başarabilmişlerdir, buna örnek olarak “The Scorpions” gösterilebilir. Ama çoğu Almanya dışına çıkmayı başaramamışlardır.
Almanya’da savaş sonrası dönemde İngilizce sözlü olarak yapılan müzikler Avrupa ve Amerika müzik listelerine girebilmeyi başarmışlardır. Bununla beraber Alman müzisyenler de belli bir ilerleme kaydetmişlerdir. 90’larda ve 2000’lerde de Sarah Connor, Marc Terenzi, No Angels, Monrose ve US5 gibi İngilizce müzik yapan Avrupalı müzik grupları Avrupa ve Asya’da büyük başarılar elde etmiş hatta Amerikan pazarına da açılabilmişlerdir.

Schlager ve halk mziği

Schlager birkaç türü olan (Modern Schlager, Schlager-Gold ve halkın Schlager’i) ve daha çok duygusal yerel şarkıları içine alan bir vokal Pop Müzik çeşididir. Schlager/Halk müziği kesin bir şekilde uluslararası pop müzikten ayrıdır (örnek olarak türkülerimiz gösterilebilir) ve radyo istasyonlarında özel biçimlerde çalınmaktadır (bazen klasik olmuş şarkılarla mix yapılarak).
Schlager’in önemli bir bölümü halk müziğidir. Ve halen geleneksel Alman Folk’unda, özellikle yaşlı nesilde popüler bir durumdadır.

Liedermacher

Liedermacher (Şarkı Yazarı) karmaşık şarkı sözlerine sahip olan ve en az enstrümanla söylenen (örneğin akustik gitar) bir türdür. Bazı şarkılar yoğun şekilde politik içeriklidir. Bu açıdan Amerikan Folk’u ve Fransız Chanson’una benzetilebilir.
Ünlü Batı Alman “Liedermacher”lerinden bazıları Reinhard Mey, Hannes Wader ve Konstantin Wecker’dir. Ünlü Doğu Alman “Liedermacher”lerinden bazıları ise Gerhard Schöne ve Barbara Thalheim’dir.
Aynı zamanda Hollandalı olan Herman van Veen de Almanya’da çok popülerdir. Bunun yanı sıra birçok “Liedermacher” çocuklar için özel albümler hazırlamışlardır.

Rock

Gerçek Alman Rock’u ilk kez 1968 sıralarında, ABD ve İngiltere’de hippi (toplumdan ve yaşam biçiminden kopuk ve sınırsız özgürlüğü savunan bir akım) anti-kültürel patlamalarının zirveye ulaştığı dönemde, ilk kez ortaya çıkmıştır. O dönemdeki önde gelen Alman müzik temsilcileri on yıl kadar öncelerde ortaya çıkan elektronik müziği denemekteydiler. İlk Alman Rock müzik temsilcileri de elektronik müzikle işe koyulmuşlardı. Bunu takip eden birkaç yılda “Krautrock veya Kosmische Musik” olarak bilinen müziği benimseyen gruplar sahneye çıktılar. Bunlardan bazıları Tangerine Dream, Popol Vuh, Neu! ve Faust’tur. Alman Rock’u belli bir süre zarfında Alman müziğinde çok popüler bir tür haline geldi. O dönemde Alman Rock’unun “sound”unu dinlemekten büyük heyecan duyan birçok insan bu türden etkilendi. Bu gelişimden önce Rock Müzik Almanya’da; Little Richard ve Bill Haley’nin Rock-n-Roll eserlerini Almanca’ya çevirerek yorumlayan Peter Kraus ve Ted Herold gibi Schlager tarzını andıran şarkıcılar tarafından yapılmakta ve çok önemsiz bir yer tutmaktaydı.
Savaş sonrası dönemde bir Amerikan askeri radyo istasyonu olan Amerikan Kuvvetleri Ağı (AFN) Alman Rock ve Jazz’ının gelişiminde büyük etki sahibidir. 1953'te AFN’de baş yapımcı olan ve anavatanı olan Ohio’da neredeyse hiç tanınmayan Bill Ramsey daha sonralarda Jazz müziğinde ve Schlager tarzında büyük kariyer elde etmiştir.

Yeni Alman Dalgası – Neue Deutsche Welle (NDW)

İngiliz punk rock’unun etkisinde gelişen ve yeni bir dalga olan “Neue Deutsche Welle” 1970'lerin ortası ile sonu arasında ortaya çıkmıştır. NDW tür becerisi açısından pek yeterli olamamıştır ancak özgün Alman müziğinin ilk başarılı örneğidir (eğlenceli şarkı sözleri, sürreal beste ve yapımlarla). NDW, 1980’lerde Almanya’da büyük bir başarı elde etmesine karşın, reklam fazlalığından dolayı uzun ömürlü olmayı başaramamıştır. Ancak bazıları uluslararası alanda ün sahibi olabilmişlerdir:
Nena
Falco (Avusturya)
Joachim Witt (NDW’nin en önemli isimerinden)

Doğu Almanya’da popüler müzik

Doğu Almanya’da çok popüler olan bazı gruplar yer almıştır.

Hip Hop

Amerika Birleşik Devletleri’nden sonra en çok hip hop albümü satılan ülke Almanya’dır. Ayrıca Alman hip hopu en hareketli hip hop tarzlarından birine sahiptir. Hip hop Almanya’ya 1980’lerde ulaştı, ve hip hop gruplarının ortaya çıkmasıyla duvar yazıları ve breakdance günden güne hızla yayıldı.
Stuttgart hip hop grubu Fantastischen Vier (Fantastik Dörtlü), hit olan parçaları “Die Da” ile birlikte 1992’de büyük bir ticari başarı yakalamış oldu. Bu grup daha eğlenceli ve kapsamlı müzik yapmaktaydı. “The Rödelheim Hartreim Projekt” Birleşik Devletler tarzı “gangster” rapi yapmaya çalıştı. Bunların ilk örnekleri olarak Torch’u seslendiren Advanced Chemistry gösterilebilir.
Hamburg gruplarının baskın olduğu 2000’lerin başlarında büyük bir ivme kazanan hip hop, 2004’ün sonlarında Aggro Berlin gibi grupların şarkılarıyla gangster rapini Alman müziğinin ve genç kültürün önemli ve tartışmalı bir parçası haline getirdi.

Punk

Almanya, Punk gruplarının kökeninde önemli bir yere sahiptir. Önemli gruplar olarak Die Ärzte ve Die Toten Hosen’i sayabiliriz.
İlk dinleyicilerini Japonya’dan bulan ve çok kısmî bir Alman dinleyici kitlesine sahip ve birçok Almanın adını dahi duymadığı birçok punk grubu vardır.

Metal

Almanya, Avrupa’nın “heavy metal” merkezi olarak bilinmektedir. Oran olarak İskandinav ülkelerindeki kadar fazla olmasa da, Almanya’da sayıca çok daha büyük bir metal müzik piyasası kurulmuştur. The Rhein-Ruhr Area, uluslararası şöhrete sahip Kreator ve Sodom gibi Trash Metal gruplarının çıkış noktası olmuştur. Ayrıca halen de müzik yaşantılarına devam etmektedirler. Efsanevi rock grubu “The Scorpions” un çıktığı yer bir merkez olan Hannover’dir. Death metal grupları daha çok kuzey Almanya’da yaşamaktadırlar, özellikle Aşağı Saksonya. Wermelskirchen geniş bir metal topluluğunun merkezi halini almıştır.
Black metal Doğu Almanya’da, özellikle de Thuringia’da çok popülerdir. Bununla birlikte “Black Metal ist Krieg” şarkısının sahibi Alman grup Nagranoth‘un 2000’lerin başlarında internetten yaygınlaşmasıyla tüm Almanya’da ses getirmiş ve dinlenir bir hal almıştır.
Güney Almanya, özellikle de Bavyera eyaleti daha eğlenceli müzik yapan Equilibrium ve Kromlek gibi grupların yer aldığı Viking metal’in merkezidir.
Metalcore’un da büyük popülaritesi olmasına rağmen Almanya’nın “metal-centre”i halen Rhein-Ruhr Area grubudur.

Neue Deutsche Härte

Neue Deusche Härte, Rock müziğin bir türüdür. Genellikle Almanca sözlerle söylenen bu şarkılar; klasik metal müzik ile elektronik soundların bir kombinasyonudur. Çoğu dinleyicisi metal ve goth tarzı sevenlerdir ancak Rammstein ve Oomph! gibi gruplar uluslararası başarılar yakalayabilmişlerdir. Diğer ünlü gruplar: Megaherz, Unheilig, J.Witt

Goth (Barbar)

Almanya, Goth muzisyenleri denilen ve bu türde müzik yapan sanatçıların anavatanıdır.

Önemli diğer sanatçılar

Başarısını uzun süre devam ettirebilen birkaç Almanca sözlü müzik yapan grup vardır. En çok bilinenleri; Punk grupları olan Die Ärzte ve Die Toten Hosen’dır. Her ikisi de 1980’lerin başlarında punk müziğine yepyeni yaklaşımlar getirmişlerdir.
Almanya’nın genelinde çok ünlü olan ve kendi ana şehirleri olan Köln şivesini kullanarak anlaşılması zor bir dille müzik yapan BAP da diğer bir önemli gruptur.
Almanya’nın dışında en geniş popülariteye sahip grup Rammstein’dır.

Klezmer

Almanya 1980’lerde Klezmer müziğinin yuvasıydı, ve o tarihten sonra bu türde birçok ünlü grup ortaya çıktı. Her ne kadar tartışmalı olsa da Alman Klezmer Gruplarının çoğu, aslında, Yahudi değildi.
II. Dünya Savaşı ve Yahudi Soykırımı'ndan önce, Yahudiler Klezmer ile pek de ilgili değillerdi, en azından Amerika’daki Yahudilere nazaran. Soğuk Savaş sırasında, Lin Jaldati ve Perry Friedman gibi Doğu Almanyalı Yahudiler, Alman Yahudi müziği oluşturmaya çalıştılar ancak Komünist Parti dayatmaları yüzünden bu girişim başarısızlıkla sonuçlandı.
Sonuç olarak Doğu Alman Klezmer Müziği 1984'te “Aufwind”in gelişine kadar pek de ayakta kalmayı başaramadı. Diğer yandan, 1960’ların sonlarındaki öğrenci ayaklanmalarından hemen sonra Batı Alman Klezmer müziği hayat buldu. Entelektüel Aktivistler arasında soykırıma tepki olarak Yahudi olan her şeyi sahiplenme güdüsü yayıldı. Amerikan Klezmer grubu olan “The tour of Kapelye”de kısa sürede gelişerek 1984'te bu piyasaya hareket getirdi.

Latin Pop

Almanya, Küba doğumlu müzisyen ve söz yazarı Addys D'Mercedes’in de uluslararası kariyerinin başlangıç noktasıdır.