Elagabalus

Ailesi

Elagabalus, Sextus Varius Marcellus ve Julia Soaemias Bassiana'nın oğludur. Önceleri equites sınıfı üyesi olan babası sonradan Senatör derecesine yükselmiştir. Büyükannesi Julia Maesa, Konsül Julius Avitus'un dul karısı, İmparatoriçe Julia Domna'nın kız kardeşi ve İmparator Septimius Severus'un baldızıdır. Julia Soaemias aynı zamanda Roma İmparatoru Caracalla'nın kuzenidir. Diğer akrabaları, Julia Avita Mamaea ve amcası Marcus Julius Gessius Marcianus ve onların oğlu Alexander Severus'tur. Elagabalus'un ailesi, Elagabalus'un Emesa (şimdiki Humus), Suriye yüksek rahibi olduğu güneş tanrısı El-Gabal'ın rahiplik hakları mirasçısıydılar.
Elagabalus adı, Semitik tanrı El-Gabal'ın adının Latince formudur. İsim kökeninde imparatorun doğum yeri Emesa'nın baş tanrısına aittir. El, baş Semitik tanrı  olan ve dağ anlamına gelen "Gabal"ı (İbranice gevul ve Arapça jebel) işaret eder ve onun Emesa ağzında söyleniş biçimidir. Tanrı, Roma zamanında orijinal semitik adı ve Yunanca helios (güneş) kelimesinin karışması sonucunda bir isim varyantı olarak Heliogabalus'a dönüşmüştür. İlk çağlarda yüksek rahipler hizmet ettikleri tanrının adı ile tanımlanmışlardır ve böylece Elagabalus adı ortaya çıkmıştır.

Gücünün yükselişi

İmparator Macrinus iktidara geldiğinde, yönetimine karşı tehdit olacağını düşündüğü, öldürülen selefi Caracalla'nın ailesini - Julia Maesa, ve onun iki kızı ve en büyük oğlu Elagabalus'u — Suriye Emesa'daki mülklerine sürgüne gönderdi. Maesa, eunuch(bir çeşit hadım yardımcı) akıl hocası ve Elagabalus'a ders veren ihtiyarlarla birlikte neredeyse Suriyeye ulaşmış Macrinus'u devirmek için bir plan hazırladı. On dört yaşındaki Elagabalus'u imparator seçtirmeye karar verdi. Elagabalus ve annesi kolayca kabul gördü ve hemen Caracalla'ya bağlılık için yemin etmiş olan asker ve senatörlerin sadakatleri yüzüzünden  Elegabalus'un Caracalla'nın gayri meşru çocuğu olduğunu ilan edildi. Julia Maesa'nın  zenginliğini Raphana'daki Lejyon III ''Gallica'''ya göstermesinden sonra bu lejyon Elagabalus'a bağlılık yemini etti. 16 Mayıs 218 sabahı güneş doğarken lejyonun komutanıP. Valerius Comazon Eutychianus onu İmparator ilan etti. Meşruiyetini güçlendirerek daha fazla propaganda yapmak için Caracalla'nın adı olan Marcus Aurelius Antoninus adını aldı.
Macrinus, Roma Senatosu'na bir mektup göndererek Elagabalus'un sahte bir as Antoninus ve aynı zamanda deli olduğunu iddia etti. Hem konsül'ler hem de Roma yönetimin üst kademelerindeki diğer yöneticiler Praetorian'larda dahil onu suçlu buldular ve ardından Senato Elagabalus ve Julia Maesa'sanın her ikisine birden savaş ilan etti. Macrinus ve oğlu, Julia Maesa tarafından söz verilen terfiler ve rüşvetler nedeniyle Lejyon II Parthica'da meydana gelen firarlarla zayıfladılar ve 8 Haziran 218 günü  Antakya yakınlarındaki savaşta bozguna uğradılar. Macrinus bir haberci kılığında gizlenerek İtalya ya kaçtı. Chalcedon (bugünkü İstanbul'un Kadıköy ilçesi) yakınlarında yakalandı ve Kapadokya'da idam edildi. Güvenliği için Pers topraklarına gönerilen Diadumenianus, Zeugma'da yakalandı ve ölüme mahmum edildi.
Elagabalus Antakyadaki zaferin tarihini saltanatının başlangıcı olarak ilan etti. Senatörler
hakkını teslim ederek İmparatorluğunu ve Caracalla'nın oğlu olduğu iddialarını kabul ettiler. Caracalla ve Julia Domna senato tarafından tanrılaştırıldılar, ardından hem Julia Maesa hem de Julia Soaemias Augustae olarak seçildiler ve son olarak da Macrinus ve Diadumenianus senato tarafından kınandı.

Emperyal Gücü

Elagabalus ve maiyeti 218 yılı kışını Bithynia eyaletinin baş kenti İzmit de geçirdi. İzmit, Elagabalus'un dinsel inançlarının bir problem olarak ilk ortaya çıktığı yerdir. Yerel Roma vatandaşları uygulamalarından rahatsız oldu ve "Gannys" takip eden isyanı örtbas etmeye çalışırken öldürüldüler. Historia Augustanın iddia ettiğine göre "Gannys" aslında yeni imparator tarafından öldürtüldüler çünkü onu 'ılımlı ve ihtiyatlı' yaşamaya zorluyorlardı. İmparator olarak doğulu bir rahip alma fikrine Romalıların çabuk uyum sağlaması için annesi Julia Maesa,  üerinde Elagabalus'un resmi bulunan bir rahiplik cüppesini Roma'ya göndertti ve  Senato binası'ndaki Victoria heykeline astırttı.
Elagabalus, Küçük Asya'daki, senatör Verus komutası altındaki Lejyon III Gallica ve Gellius Maximus komutası altındaki Lejyon IV Scythica'nın kısa isyanları yüzünden gecikti. 219 sonbaharında maiyeti Roma'ya ulaştığı zaman Julia Maesa ve Elagabalus,  birçok senatörün saygı göstermeyip kötü davrandığı Comazon ve müttefiklerine güçlü ve kârlı pozisyonlar verdi. Comazon, üç defa Roma şehir prefect'i ve iki defa da Konsül olarak görev yaptı. Elagabalus aşığı olduğu farz edile Hierocles'i, bir diğer aşığı olduğu iddia edilen Zoticus'u yönetimsel olmayan ama etkili Cubicularius pozisyonuna atadığı için, Sezar ilan etti. Roma liderliği için teklif ettiği genel af her ne kadar hakim Ulpian sürgüne gönderilmiş olsa da büyük ölçüde onurlandırıldı.
Julia Maesa, Julia Soaemias ve Elagabalus arasındaki ilişki başlangıçta güçlüydü. Annesi ve büyükannesi senato'ya girmelerine izin verilen ilk kadınlar olarak her ikisi de Senatoryal unvan aldılar: Soaemias  Clarissima ve Maesa geleneklere daha bir uymayan Mater Castrorum et Senatus unvanlarıyla kendilerini senatoya kabul ettirdiler. Julia Maesa kendini tacın arkasındaki dünyanın en en güçlü kadını yapmak istediğinde, Elagabalus kendi yolunu çizmekte ki geniş özgürlüğünü ve kontrol edilmesinin imkânsız olduğunu ispat edecekti.

Cinsiyet tartışması

Elagabalus'un cinsel yönelimi ve cinsel kimliği birçok tartışma ve ihtilafın kaynağı olmuştur. Elagabalus üç tanesi bilinen toplam beş kadınla evlenmiş ve boşanmıştır. İlk karısı Julia Cornelia Paula; ikincisi ise Vesta rahibesi Julia Aquilia Severa'dır. Bu evlilik, herhangi bir Vesta rahibesinin cinsel ilişkiyi kabul etmesi durumunda canlı canlı toprağa gömülmesini içeren Roma yasa ve geleneklerine göre büyük bir skandal olarak gelişmiştir. Bir yıl içinde, onu terk etti ve Marcus Aurelius'un torunu ve Elagabalus'un idam ettirdiği bir adamın dul eşi olan Annia Faustina'yla evlendi. Aynı yılın sonlarında Elagabalus Severa'ya tekrar geri döndü. Diğer taraftan çağdaşı senatör ve tarihçi Cassius Dio'ya göre Elagabalus'unen istikrarlı ilişkisi, kocası olduğu ima edilen Hierocles adında  sarışın bir köle olan Karya'lı bir  araba sürücüsü ile idi. Cassius Dio'nun yazdığına göre Elagabalus alışkanlık olarak:
saraydaki odasının kapısında fahişelerin yaptığı gibi çıplak dikelir ve yumuşak bir sesle geçenlere asılırken altın halkalardan yapılmış perdeyi sallardı.
Herodian'ın yorumuna göre Elagabalus, doğal olarak sahip olduğu bir erkek güzeli görünüşünü çok fazla makyaj yaparak  daha da  çekici yapmayı adet edinmişti. Elagabalus, modern yazarlar tarafından sık sık cinsiyet değiştirmiş ya da transseksüel olarak karakterize edilmiştir.
Elagabalus "Hierocles'in metresi, karısı ve kraliçesi olarak çağrılmaktan zevk alan" birisi olarak tanımlanmış ve söylendiğine göre Roma imparatorluğundaki doktorların en az yarısına kimin onu bir kadın cinsel organı ile donatabileceğini sormuştu.

Gücünün zayıflaması

Elagabalus'un ekzantiriklikleri, özellikle de başkalarını onun dinsel adetlerine katılma konusunda zorlama alışkanlığı, Julia Maesa'nın aklını kurcalamaya başladı ve Elegabalus ve onun dinsel adetlerini cesaretlendiren annesi Julia Soaemias'ın değiştirilmesine karar verdi. alternatif olarak yönünü öteki kızı  Julia Avita Mamaea ve onun on üç yaşındaki oğlu Severus Alexander'a çevirdi. Maesa ve Mamaea, Elagabalus'u Alexander'ı halefi olarak seçmeye ikna ettiler. Fikrini değiştirip Alexander'ın öldürülmesini emredince, Maesa ve Mamaea öldürme emri dışarı sızmadan Praetorian muhafızlar'ı rüşvetle ikna ettiler. Elagabalus ve Julia Soaemias 11 Mart 222'de öldürüldüler (Historia Augustaya göre, İmparatorun Latrine'sinde(tuvaletinde); cesetleri Roma caddeleri ve Cloaca Maxima boyunca sürüklendi ve en sonunda Tiber Nehri'ne atıldı.

Önyargılı tarihi kaynaklar

Ölümünün ardından, Elagabalus'un  dinsel emirleri geri alındı ve El-Gabal Emesa'ya geri döndü. Kadınlar senato toplantılarında hazır bulunmaktan men edildiler ve Damnatio Memoriae politikası  tesis edildi.
Elagabalus'a karşı yapılan Kara propaganda kampanyası, geleneksel olarak Julia Avitus Mamaea'ya yüklenir. Onun hakkında birçok iftira ve uydurma hikâye ortalıkta dolaşmış ve tuhaflıkları belki de fazla abartılmıştır. Bunlar arasında en meşhuru olan ve onu ölümsüzleştiren 19. Yüzyıl resmi Heliogabalus'un güllerinde, misafirlerini akşam yemeğinde öldürmek için tavandan düşen çok miktarda güzek kokulu  gül yapraklarıyla boğmuştur. Söylendiğine göre Elagabalus bazen Pirinç boğa (bir işkence aleti) içerisine bir köle yerleştirirdi böylece yemekteki misafirler onun ölüm çığlıklarıyla eğlendirilirdi.
Elagabalus'un sefahatıyla ilgili birçok hikâyenin kaynağı olan Historia Augustanın, detaylarının güvenilmezliği artık bilimsel bir uzlaşmadır. Gerçeğin özünü temel aldığı halde cinsiyet değiştirmesi ya da transseksüelliğiyle ilgili açıklamalar yüksek oranda şüphelidir. Pek çok çağdaşı onun sadece erkekleri arzuladığını düşünmüştür; bu etken geleneksel olarak onun çöküş nedeni olarak belirtilir. Kaynak olarak Historia Augusta,dan daha güvenilir olan Dio ve Herodian gibi tarihçiler, en azından pasif bir eşcinsel olduğu iddia ederler ancak ne ölçüde olursa olsun, eğer öyleyse bile bu gün bilebilmek imkânsızdır. Onun gayretli dinsel şevki geniş ölçüde kabul edilmiş görünür ve günümüzde önemli bir tartışma konusu değildir.
Zalimlik eylemleri olarak, bazı bilim adamları Elagabalus'un, doğduğu kent olan Emmaus'u bir ihsan olarak (Nicopolis) yeniden imarı için ricacı olan Hristiyan tarihçi Sextus Julius Africanus'u işaret ederler. Aynı zamanda düşmanı ve selefi olan Macrinus Pater Patriae unvanını almış ve halefi Severus Alexander uzun süre görevde kalmış olsa da, Senato bir değer göstergesi olarak çok nadir verilen bir unvan olan Pater Patriae ("anavatanın babası") unvanı ile onore etmiştir ve birçok selefinden daha uzun görev yapmıştır.