Uçar makigiller

Özellikleri

Uçar makiler yaklaşık kedi büyüklüğünde ama bir kedi'den daha hafif olur. Uzunlukları 56 – 69 cm ve ağırlıkları 1 - 1,75 kg arası değişir. Kanat gerilimi türden türe 70 – 120 cm varabilir. Renkleri gri ile kahverengi arası oynayan bir zemin üzerine dağılı beyaz, kahverengi ve siyah lekelerden oluşur. Uzun ve ince olan ön ve arka bacakları neredeyse aynı uzunluktadır. Tırnakları uzun ve kalındır. Bilimcilerin verdiği latince ad (Cynocephalus = „Köpek kafalı“) kafaların'ın tazı'ya benzemesinden kaynaklanmıştır. Gözleri ve kulakları küçüktür.
Uçar makilerin en çok dikkati çeken özelliği uçma derisi (Patagium) ağaçtan ağaca süzülmelerini mümkün kılar. Uçar makilerde bu deri boyun ve ön ayaklar arasında, ön ayaklar ve arka ayaklar arasında ve arka ayaklar ile kuyruk arasında bulunur. Kuyruk ve ayaklar tümüyle derinin içindedir, sadece parmakları ve tırnakları bu derinin dışında kalır. Uçma derisi diğer süzülebilen memelilerde (örnek: Uçar kuskuslar) olduğundan daha büyüktür.

Yayılım

Uçar makigiller Güneydoğu Asya'da yaşar. Malezya uçar makisi Güney Çinhindi, Tayland, Malezya ve Batı Endonezya'dan Borneo ve Cava'ya kadar varan bir coğrafya'ya yayılıyken Filipin uçar makisi sırf Filipin'de yaşar. Her iki tür yayılım alanları içinde bulunan tropik ormanlarda raslanılır. Ayrıca malezya uçar makisine özellikle Hindistan cevizi plantajların'da raslanılır.

Yaşam şekli

Uçar makigiller ağaçta yaşayıp nadir yere inen, gece aktif hayvanlardır. Gündüzleri ağaç kovuklarında veya 25 - 50 metre yükseklilkte dallara asılı şekilde geçirirler. Uzun bir mesafe süzülebilmek için mümkün oldukça yüksek ağaçları tercih ederler. Orman yangınlarında genelde ağacın üstünde kalıp yanarlar.
Pek becerikli tırmanıcı değiller; yavaş ve zor tırmanırlar. Ancak yassı duran dallarda kafaüstü sarkık şekilde uzun tırnakları ile tutunarak daha rahat ilerleyebilirler. Aslında yalnız yaşarlar ama beslenirken birkaç birey birden aynı ağaç üzerinde görülebilir.

Uçma yöntemi

Uçar makiler bir ağaçtan diğerine geçmek isterse, uçma derisini gerip ağaçtan sıçrar. Stereokopik görme kabiliyetleri ile konacakları noktayı çok iyi kestirebilirler. Normalde süzülme mesafeleri 50 - 70 metre arasıdır, ama 100 metre ve daha fazlası da görülmüştür. Tespit edilen en uzun süzülme mesafesi 136 metre olmuştur ve bu uçuşta sadece 12 metre alçalmıştır. Ancak bir kez süzülmeye başladıktan sonra yönünü pek kontrol edemez. İstediği ağaca konar konmaz derhal kaybettiği yükseklik kadar tekrar yukarı tırmanır. Mümkün oldukça yere konmamaya gayret gösterir.

Beslenme

Uçar makiler kesinlikle otoburdur; çiçek, yaprak ve tomurcuk ile beslenirler. Ara sıra yumuşak meyveler yiyip veya ağacın suyunu emebilirler. Çoğu diğer ağaçlarda yaşayanlar gibi onlar da sıvı ihtiyaçlarını yedikleri biktilerden giderirler.

Düşmanları

Ağaçta tırmanırken ve süzülürken'de yavaş olmaları onları yırtıcı kuşlar için rahat av olmalarını sağlar. Özellikle Filipin kartalı'nın (Pithecophaga jefferyi) beslenmesi tahminlere göre neredeyse %90 filipin uçar makisinden oluşur,.

Üreme

Diş görünüşlerinden cinsiyetlerini tespit etmek kolay değildir. Dişiler erkeklerden biraz daha gri ve çok az daha büyüktür.
Yaklaşık 60 gün süren bir gebelik sonrası 2 yavru doğar. Doğan yavrular neredeyse keselilerde olduğu kadar az gelişmiş bir durumda dünyaya gelir. Anne yavruyu emzirdiği sürece (6 ay) onu uçma derisi arasına sıkışık şekilde taşır. Tespit edilen en uzun yaş 17,5 yıldır ama çok daha yaşlı olabilecekleri tahmin edilir.

Evrim tarihi

Abalı memeliler takımı'nın fosil kalıntıları Paleosen ve Eosen devirlerinden bulunmuştur. Kuzey Amerika'da Paleosen devrinden kalmış Planetetherium mirable türü bulunmuştur. Tayland'da bulunan ve Eosen devrinden kalan Dermotherium cinsi, günümüzün türlerine benzemekte.
Yaşayan uçar makigiller familyası'nın dışında abalı memeliler takımı'nın diğer familyaları Plagiomenidae, Cyriacotheriidae, Thylacaelurinae ve Mixodectidae'dir.