Güvem, Mustafakemalpaşa

Tarihçe

Mahallenin adı, mahallede eskiden bolca yetişen güvem adlı erik türü meyveden gelmektedir. Mahallenin nüfusu Çerkezlerden oluşmaktadır. En az 150 yıllık geçmişe sahip bir mahalledir. Hatta mahallede 1850'li yıllarda inşa edilmiş bir camii de vardır. Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde yaşanan köy basma ve eşkiya gruplarının saldırılarına uğramış. Ancak köy halkının bu olaylara birlikte karşı koyması ile bölgede eşkiyaların giremediği köy olarak ünlenmiştir. Burada yaşayan halkın geçmişte Kuzey Kafkasya'nın Özerk Adige Cumhuriyetinden (başkenti Maykop) göç ederek geldiği bilinmektedir. Bu sebeple, mahallede yaşayanlar ayni zamanda 'adige' olarak da isimlendirilir. Halen bu mahallede yaşayan bazı sülalelerin Adige Cumhuriyeti'nde akrabaları mevcuttur.
İlçeye bağlı 7-8 çerkes mahallesinden biridir. Türkiye'de birçok yerde olduğu gibi bu köy de ülkemizin sosyo-ekonomik hareketliliğinden  nasibini almış, genç ve orta yaşlı insanlar ekonomik gerekçelerle mahalleden şehre göç etmişler. Durum bu iken mahallenin güzel iklimi ve tabiatı özellikle suyu sebebiyle, gerek bayram ve tatillerde, gerekse yazları köy bir cazibe merkezidir. Öte yandan mahallede bir etkinlik ya da farklı bir vesile olsa da gitsek tarzında bir beklenti birçok insanda gözlemlenmektedir. Emekli olanların Güvem'de bir ev sahibi olma arzuları yaygın bir istekdir.

Kültür

Mahallenin zengin kültürel geçmişi kısmen bir erozyona uğramış olsa da halen canlılığını koruyan adetleri mevcuttur. Bazıları şunlardır; Askere gidecek olan gençler toplu olarak duallarla uğurlanır. Cebine harçlık konur. Ayni şekilde hacı adaylarına da dualar eşliğinde uğurlama yapılır. Mahallede cenaze olduğunda neredeyse herkes iştirak eder. Dini bayramlarda bayram namazı sonrasında bütün köylüler cami çıkışında en yaşlılardan başlamak üzere bayramlaşma merasimi yaparlar. Akabinde her mahalleli kendi kabristanına gider ve geçmişleri için toplu dua edilir. Mahalleden herhangi birinin vefat etmesi durumunda, köylü gençler mezarlıkta mezar kazma ve mezar tahtalarını herhangi bir ücret beklemeksizin hazır hale getirirler. Gerek düğünlerde gerekse muhtelif hayır merasimlerinde köy gençleri en seri şekilde hayır sahibi evden köy kahvehanelerine yemek servisi yaparlar ve yemek sonrası sofraları toplarlar. Böyle bir uygulama hayır sahipleri için oldukça makbule geçmekte ve gençler hayır duası almaktadır. Ramazan aylarında iftarlarda mahallenin camilerinde toplu olarak erkeklere, yine toplu olarak bayanlara evlerde iftarlar verilir. Bu adeti imkânı olan herkes sırasıyla icra eder. Ramazanda Kadir gecesinde  başka bir gelenek daha vardır ve aksamadan yaşatılmaktadır; ilkokul çağındaki çocuklar bu gece sırtlarına heybeler takarlar ve mahallesi bir baştan öte başa ev ev ziyaret edip ev kapılarında ilahiler söyler ve  buğday, mısır ya da nakdi hediye alırlar. Mahallede yaşayan bayanlar geleneksel olarak sadece birkaç çerkes mahallenine mahsus siyah çarşaf giyerler. Yemek kültürü olarak halen devam eden çerkez yemekleri mevcuttur. Özel günlerde ve düğünlerde hayır merasimlerinde çerkezlerin degarıj dedikleri bir çeşit lokma kızartması oldukça yaygındır. Buna ilaveten halüj ve psijöhalüj denen hamur işi yemekler çok sevilir. Tarhana çorbası, yufka böreği gelenekseldir. Ramazanlarda saçta kurutulan yufkalar yapılır ve Ramazan boyunca yenir. Herkes yapamasa da kızılcık macunu yapıp daha sonra hoşaf ya da reçel olarak yiyenler vardır. Etli yemek kültürü fazla bilinmez. Sebze ve hamurlu yiyecekler ağırlıktadır. Konuşulan dil çoğu zaman Çerkezcedir. Abzeh şivesi ile konuşulur. Birçok çerkez mahalleninde çerkezce konuşmak azalırken burada halen başarılı bir şekilde köy sakinleri çerkezce konuşabilmektedir. Bilindiği üzere Türkiye'de yazılı olarak çerkezce kullanılmamaktadır. Sadece sözlü yani konuşma dili mevcuttur. Her yıl ağustos ayının ilk haftası pazar günleri öğle vakti  başlayıp akşama kadar devam eden Kuşhamafe isimli bir festival düzenlenir. Bu festivale uzak yakın haberdar olan herkes iştirak eder. Festival çerçevesinde konuşmalar yapılır, Çerkez halk oyunları oynanır, Çerkezce şarkılar ve şiirler söylenir. Resim sergisi açılır, ikramlar  verilir, çekilişler yapılır. İlçe merkezinden ya da  farklı yerlerden devlet erkanı ile işadamları, milletvekilleri ve halk önderleri iştirak ederler. Festivalden hemen önce geçmişte mahallenin  manevi hayatını yönlendirmeye vesile olmuş; bugün mahallede herkesin hayırla yad ettiği merhum Hafız İsa hoca hayırla yad edilir, ruhuna hayatta olan, bizzat okuttuğu talebeleri hatimler indirirler ve mevlit okurlar. Kendisi hem mahallesimüzden,hem çevre köylerden onlarca bay ve bayan hafız yetiştirmiş olup, birçok kişinin de Kur'an ve dini bilgiler öğrenmesine katkı sağlamıştır. Yaşadığı dönem itibarıyla imam hatip okullarının az sayıda olması sebebiyle okuttuğu birçok kişi devletin ihtiyacı münasebeti ile devlet imtihanlarını kazanarak diyanet teşkilatında imam olarak görev almışlardır.

Coğrafya

Bursa il merkezine 127 km, Mustafakemalpaşa ilçesine 42 km uzaklıktadır.Fikir vermesi açısından denebilir ki;  normal şartlar altında, normal bir hızla, ilçeden takriben 35 dakikada, Bursa'dan 1 saat 3o dakikada, İstanbul dan ise 4 saat 30 dakikada ulaşılabilir.Mahalleye her gün toplu taşıma sabah ve akşam düzenli yapılmaktadır.

İklim

Köy kışları genellikle ılıman, belli bir süre  ise soğuk, yazları ise serin denebilecek bir iklime sahiptir. Mahallenin yayla denebilecek düzeyde  deniz seviyesinden yüksekliği, burayı yayla gibi hissedilmesine sebep olur. En sıcak yaz günleri bile rahatsız etmeyen sıcaklığı vardır. Geceleri de serin diyebileğimiz bir durumdadır.
Kışları en fazla kar yağışı alan köylerdendir. Mahallenin dört bir yanı yeşil, ormanlık alanlarla kaplıdır.

Ekonomi

Mahallenin ekonomisi eskiden ağırlıklı tarım ve hayvancılığa dayalı iken son yıllarda şehre yapılan göçler sonrası tarımla meşguliyet çok azalmış,  hayvanncılık ise kısmen devam etmektedir.Son 20 yıldır köy sınırları içerisinde işletmeye açılan kalitesi yüksek  beyaz mermer ocakları ise  köylüler için yeni bir iş alanı oluşturmuştur.

Altyapı bilgileri

Mahallede, ilköğretim okulu vardır.Ancak kullanılamamasının sebebi taşımalı eğitimdir.  Mahallenin içme suyu şebekesi mevcuttur. kanalizasyon şebekesi ise henüz yoktur. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Mahalleye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup mahallede elektrik ve sabit telefon vardır.