Kütahyalı Hüseyin Paşa

Kütahyalı Gazi Hüseyin Paşa (d. Kütahya; ö. 18 Mart 1865, Kütahya), Osmanlı devlet adamı.

Kimliği

Babasının ismi Hamza, dedesinin ismi Abdullah'tır. Eşi Rabia Hanım'dır. Bacanağı Mühürdarzâde Hafız Hüsnü Efendi, kız kardeşi Hafize Hanım'dır. Kendisinin evladı olmamıştır, kız kardeşinden yeğenleri vardır.

Hayatı

Kütahya'da doğdu. İstanbul Üsküdar'da kehribarcılık sanatıyla uğraşırken asâkir-i mansure teşkilâtında orduya girdi. Mart 1839'da redif hassai şahâne birinci binbaşısı oldu. Kaymakam iken Sivastopol Harbi'ne katıldı.

Tuna'yı müdafaası

Eylül 1853'te Kırım Seferi'nde hassa ordusu ikinci muvazzaf alayı kaymakamı idi ve Tuna boyunda Tutrakan'da bulunuyordu. Hüseyin Paşa burada tabya kumandanlığına tayin edildi. Tutrakan Savaşı'ndan kısa süre önce bir tabur piyade ve 6 toptan oluşan bir kuvvetle Tuna'nın karşı sahiline sevk edilerek kısa bir çarpışmadan sonra sahildeki Karintina binasını zapt etti. Bunun üzerine Rus kumandanlarından Dattenberg 22 tabur piyade ve 4 alay süvari ve 32 kıt'a topla Oltaniçe'de bulunan kuvvetinden ayırdığı mühim kuvvetle Karintina mevkisini geri almak için hücum etti. Kütahyalı Hüseyin Paşa bu büyük kuvvete karşılık vererek beraberindeki Türk askerlerine elinde kılıcıyla çok etkili şu nutku söylemiştir:
Ey din kardeşleri, sizin ile bugün burada câmı şehadeti içmek ve ecdadımızın namını îlâ eylemek gibi şan olmaz. Bilirim sizin her biriniz dağlarde gezüp kök yüzünde uçan bulutlar ile yarışan Arslanların evlâdısınız. Ve din ve millet uğruna düşman ile savaşta ovaları kızıl kan eden kaplanların ahfâdısınız. Size bu uğurda ölüm, düğün ve bayramdır. Ancak mensubâtı gazâ dahi büyük bir namdır. İşte bu iki nâmin birisini kazanacak vakit geldi. Analarımız bizi bugün için doğurdu. Düşmanlara askerlik şânını gösterelim. Milleti İslâmiye ve dini Muhammediyenin ulu nâmını bildirelim. Vereceğim kumanda üzerine hareket ederde şaşmazsanız cenabı Haktan öyle umarım ki düşman münhezi ve perişan, ehli İslâm memnûn ve şâdan kalır
Hüseyin Paşa bu nutukla askerini cesaretlendirerek Karintina mevkisini şiddetle müdafaa etti (Kasım 1853). Hüseyin Paşa, tabya üzerinden inmeyerek aşağı yukarı askeri cesaretlendiriyordu. Sol elinden yaralandığı ve baş parmağını kurşun götürdüğü halde yaralı olduğunu askere göstermemek için elini cebine sokmuş ve bir ara elini arkasına götürerek gizlice emir neferine bağlatmıştır. Parmağını koparan kurşun kılıcının kabzasından bir parçayı da koparmıştır. Çok az bir kuvvetle Tutrakan Harbi'nin kazanılması, Tuna Harbi'nin kazanılmasında büyük rol oynamıştır. Bu zaferin ardından Hüseyin Paşa 16 Şubat 1854'te miralaylığa terfi edilmiştir. Hüseyin Paşa açıktan miralaylığa terfi ettiğinden ve o sırada terfisi için boş yer olmadığından dolayı derhal miralaylığa ait kumanda makamına geçmemiş, Silistre'de kumandan bulunan Tophane Feriki Musa Paşa'ya muavin olmuştur. Aralık 1854'te hassa ordusu piyade beşinci alay kumandanlığına getirildi ve ardı ardına gelen başarılı hizmetleri dolayısıyla mirliva oldu.

Kars cephesini müdafaası

Hüseyin Paşa bundan sonra savaşın Kırım Yarımadası ile Anadolu kısmına nakli üzerine şark cephesine, Kars taraflarına gönderildi. Paşa, bu cephede 1855 senesinde Ruslar'ın Kars'a karşı büyük ve mühim hücumlarına karşı muhafazası çok önemli olan Tahmasb tabyasını müdafaa ediyordu. Bu tabyanın düşmesi halinde Türkler savaşı kaybedecekti. Ruslar, 25 Eylül 1855 günü Osmanlı ordusunun sağ kanadına kuvvetli bir tazyik yaparak Tahmasb tabyasının gerilerine sarkmaya başladırlar. Hüseyin Paşa büyük bir metânet ve yiğitlikle sebat ederek Macarlı İsmail Paşa ve Miralay Leik ile beraber Rusların bu hücumunu karşılayı görev edindiler. İsmail Paşa ile Hüseyin Paşa Rusları işgal ettikleri karargahtan kovmak üzere bir avuç askerle kendilerinin birkaç misli olan Ruslar'a hücum ettiler. Bu şiddetli hücum üzerine Ruslar firar ettiler. İsmail Paşa ve Hüseyin Paşa düşmanı şiddetle takip ettiler.

Askeri hayatından sonra

Hüseyin Paşa emekliliğinden sonra bir müddet İstanbul Üsküdar'daki konağında oturmuş, sonra Kütahya'ya gelerek Ahırardı'ndaki konağına yerleşerek vefatına kadar orada kalmıştır. 18 Mart 1865 tarihinde vefat ederek Kütahya'daki konağına yakın olan Gümüş Eşik Zaviyesi haziresine defnedilmiştir. Kabrin ayak taşı nakışlıdır. Baş taşı Azîziye feslidir. Evladı olmadığı için sağlığında bütün mal varlığını eşi Rabia Hanım'a devretmiştir.