Eskikışla, Haymana

Tarihçe

Mahallenin eski ve diğer köylerce bilinen adı Doğan'dır.Eski adının ise hangi tarihte değiştiği bilinmemektedir. Köy ahalisinin kökeniyle ilgili çeşitli teoriler vardır. Köy halkı Şeyhbızın Kürdü olduğundan genel olarak Siverek ve Erzurum dolaylarından geldikleri söylenir. Bu bölgeler tarihte Şeyhbızınların Anadolu'daki duraklarından olmuştur. Mahallenin yaklaşık 350-400 yıllık geçmişinin olduğu,köy sınırları içerisinde üç ayrı yerde mezarlığının olması,100 yıl öncesine kadar kışlarını yaylada yazlarını ise şu anki yerleşim yerlerinde geçirdiği mahallenin en yaşlı fertleri tarafından söylenmektedir. Yazılı tarih incelendiğinde; Doğan isminin nerden geldiği, Daha sonra neden Eskikışla ismini aldığına dair bilgilere çok rahatça ulaşılabilir.
Kısaca bu bilgilerden bahsedersek 1500'lı yılların sonlarına doğru yazılmış olan birçok Osmanlı Kanunnamesinde Haymana efradından 'doğancı' görgüncü,yaveci ve atmacacı olan bir kesimden devamlı bahsedilir ve bunların atalarının ve kendilerinin berat-ı hümayunla mu'aflardır ibaresinin olduğu görülür. Bu ifadeden ise bazı vergilerden muaf tutuldukları anlaşılmaktadır.Kısacası buradaki insanların görevi Doğan,şahin ve atmaca nev'inden av kuşlarının bakım ve terbiyesidir.Ayrıca bu kuşları yakalayanlara ise götürücü denilmiştir.(sertoğlu 125) Yukarıda bahsedilen bilgiler ışığında;Doğan ve Eskikışla isimlerinin birbirileriyle olan bağlantısı ortaya çıkmaktadır. Vaktinde saraya doğan, atmaca,şahin gibi kuşları yakalayıp eğitmeleri terbiye etmeleri noktasında bir kışla gibi çalıştıklarından Eskikışla adının verildiği anlaşılmaktadır. Bir Başka kaynağa göre köy sakinlerinin ataları Celali isyanları döneminde (Büyük Kaçgunluk dönemi 1603-1607)şaki levendler (çiftbozan) tarafından yerlerinden yurtlarından edilmiş,(Haymana da yaklaşık 33 mahallenin talan edildiği ile ilgili bilgilere 'celali isyanları' Mustafa AKDAĞ'A bakılabilir)Bozoklar da olduğu söylenmektedir.
Bu yüzden Bozokdan (yozgat)ilk geldiklerinde Mahallenin ilk yerleşim yerinin Şerefligökgöz denilen yerde iken, ormanlık ve yaylalık bölge olan şimdiki bölgeye geçildiği söylensede mahallenin yerleşim yerindeki tarihsel yerleşim kodlarına, yapısına uymamaktadır bu bilgiiler. Ayrıca Eskikışla Yaylası Haymana Yaylaları içerisinde en yüksek olan yayladır. Büyük ve Küçük Yayla olarak ikiye ayrılmıştır.
Kurtuluş Savaşında Türk Ordusu Eskikışla Yaylasından, Yunan Ordusu da Mangal Dağından birbirlerine top mermisi atmışlardır. Eskikışla Köyü Mangal Dağı ile Haymana Yolu üzerindeki Eskikışla Yaylası arasında bulunduğundan köylerinde savaştan kalma top mermisi bulunmuştur. Hatta bu top mermilerinden birisini bulan Eskikışla Köy sakinlerinden Mustafa Çınar, bombayı kurcalarken bomba patlamış ve şans eseri mahallenin dışına düşmüştür. Ancak toprakların sıçraması ile gözleri toprakla dolarak hafif bir şekilde yaralanmıştır.
Mahalleden yetişmiş birkaç kişi vardır. Bunlardan Mücahede Yayınları Sahibi Gazeteci-Yazar Ramazan Yılmaz (Ankara Üniversitesi Basın Yayın Yüksek Okulu), Öğretmen Hamza Çelik(Bornova Yüksek Öğretmen Okulu, okul Birincisi), Öğretmen Abdullah Çelik Öğretmen (Yüksek Öğretmen Okulu, okul birincisi ), Üst Düzey Bürokrat Yusuf YILMAZ (Ankara Üniversitesi DTCF Arapça-Farsça Bölümü) olarak göze çarpmaktadır. Bunun dışında astsubay, baş komiser ( Yunus Çetin) ve polis memuru olarak yetişmiş 7-8 genci vardır. Daha sonra üniversitelerin çeşitli dallarından ve açık öğretimi bitiren gençleri olmuştur. Yine aynı köyden Murat Kadir Çiçek, Matematik branşında Türkiye çapında dereceye girmiş Matematik öğretmenidir. Yine bu köyden matematik ve diğer branşlarda öğretmenler yetişmiştir.
Köyden Ramazan Yılmaz dışında gazeteciler de yetişmiştir. Haymanahaber Gazetesi aynı köylü olan Mali Müşavir Orhan Çelik tarafından çıkarılmaktadır. Yusuf Yılmaz Haymanahaber. Haymananın Sesi ve Haymana.com da, siyasi ve dini içerikli köşe yazıları yazmaktadır.
Eskikışla Köyü'nün bağlı olduğu Haymana İlçesi; gerek Osmanlı döneminde gerekse Cumhuriyetin kuruluşundan itibaren tarihi bir işlevi olmuştur. Osmanlı Döneminde 16. Yüzyılın sonlarında, Ankara Anadolu Eyaleti içinde kendi adıyla anılan bir sancağın ve aynı zamanda bir kadılık bölgesinin merkezi idi.
Haymana 19 y.y. ilk yarısında 264 köye sahip olan bir kaza merkeziydi. Bugünkü Haymana ilçe merkezi başlangıçta Sivri köyündeydi. 1862' büyük bir yangın sonucu hükümet konağı yanınca sivriden kaza merkezi halen Haymana' ya 7 km. uzaklıktaki Sarı Değirmen ( Elif ) köyüne yeni bir kaza merkezi bulununcaya kadar geçici olarak nakl edilmiştir. Orada da 6 yıl kaldıktan sonra 1874' te tekrar kazan' ın şimdiki Yeşilyurt ( Kadıköy ) köyüne nakli icap etmiş ve 1880 yılında ise kasaba merkezi şimdiki yerine kurulmuştur. Kasaba yeri boş bir arazi olup o zamanlarda yalnız kaplıcaları ile tanınmakta idi.

Kurtuluş Savaşı Yıllarında Haymana

23.Ağustos.1921' de başlayan ve 12.Eylül.1921' de sona eren ve 22 gün 22 gece sürerek dünya meydan savaşları içerisinde en uzun süreli olan Sakarya Meydan Savaşın' da Haymana' nın stratejik önemini ve Haymana ve çevresinde Türk ve Yunan ordularının çarpışmalarını anlatmadan geçmek Siz ziyaretçilerimiz için büyük kayıp olacaktır. işte bu esnada Atatürk' ün "Hattı müdafa yoktur, Sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır" sözleri Haymana' da söylemiş olması da yine Haymana' nın Kurtuluş Savaşı sırasındaki önemini açıklayan bir delildir. http://www.haymana.bel.tr/tarihcesi.html
Kurtuluş savaşı sırasında Çal Tepesi' nin stratejik bakımdan büyük önemi olmuştur. Bu savaşın en kanlı bölümü Haymana' da cereyan etmiştir. En önemli mevkii de Çal Tepesi olmuştur. Nitekim başkomutan Mustafa Kemal' de bunun farkındadır. O sıralar Ata' nın yanından hiç ayrılmayan Halide Edip, gördüğklerini daha sonra anılarında anlatmıştır.
Haymana' nın şanlı tarihi hakkında elimizden geldiği kadar sizi bilgilendirmeye çalıştık.

Coğrafya

Ankara iline 96, Haymana ilçesine 22 km uzaklıktadır.

İklim

Mahallenin iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Kültür

Mahallenin gelenek, görenek ve yemekleri hakkında bilgi http://www.seyhbizin.com/?Islem=Yazilar&KategoriNo=4 sitesinde vardır.

Ekonomi

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Altyapı bilgileri

Mahallede ilköğretim okulu yoktur. Mahallenin içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Mahalleye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup mahallede elektrik ve sabit telefon vardır.