Hüseyin Buluz

Hayat Ağacı dergisi

Araştırmacı yazar Fatih Polat, Sivas Valiliği'nin çıkardığı Hayat Ağacı isimli kültür dergisinin 2008 yılı 8. sayısında "Sivas Matbuatının Önde Gelen İsimlerinden" başlığı altında Hüseyin Buluz'u şöyle anlatmış,
"Hüseyin Buluz" adını "II. Ligde Sivas ve Olaylar" kitabının üzerinde görünce hemen "Sivas Meşhurları"na baktım; onda bulamayınca da internete... Neticede birkaç makalede kendisine yapılan atıflardan başka bir şeye rastlayamadım. "Buluz" soyadı öyle "Yılmaz, Şahin, Kaya" gibi değil Allah'tan. Ortaokuldan Türkçe öğretmenim sevgili Nermin Hanım ve eşi Ahmet Turhan Buluz vasıtasıyla aradığımı buldum. Hüseyin Buluz, Ahmet Turhan Bey'in amcası.
Hüseyin Bey, görüşmemizde şimdiye kadar kendi hakkında herhangi bir çalışma yapılmadığını, sadece bundan birkaç yıl evvel Sabri Koz ve Abbas Cılga'nın kendisiyle görüşmeye gelerek bazı biyografik bilgiler aldıklarını ifade etti.
Hüseyin Buluz bir Çayırağzı çocuğu. 29 Eylül 1939'da Üçlerbey Mahallesi'nde doğdu. Dedesi "Âşık Deli Hasan" namıyla bilinen bir söz erbabıdır. Babası, mütevazı dükkânında imal ettiği ayakkabı, çarık ve tıktıklardan kazandığıyla maişet motorunu yürütürdü. TDK Derleme Sözlüğü'nde "yaşlı görünüşlü, kambur" anlamına gelen ve "bulüz, buğlez" biçimlerinde kullanılan bir kelime var. Hüseyin Bey'e soyadının bunlarla alakası olup olmadığını sorduk. 1967'de TDK'den aldığı malumata göre "Buluz" kelimesi "bulmak" fiiliyle "uz"un terkibinden ibaretmiş.
"Buluz" ailesinin şu an en meşhuru Hüseyin Bey'in yeğeni Necdet Bey. Necdet Buluz, Demirel'in son başbakanlığında "Başbakanlık Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği" yapmış; halen Ortadoğu gazetesinde "Necdet B. Sivaslı" müstearıyla köşe yazarlığı yapıyor. Yeğeninin gazeteciliğe yönelmesinde Hüseyin Bey'in tesiri çok.
Hüseyin Buluz, tahsil hayatını Cumhuriyet İlkokulu'yla başlatmış, Sanat Okulu'ndan 1959'da mezun olarak tamamlamış.
Askerliğini yedek subay rütbesiyle Konya'nın bazı köylerinde öğretmenlik yaparak ifa etmiş. 1960'ta evlilik ve iki yıl sonra Sivas Tekel Başmüdürlüğü'nde memuriyet... Aynı kurumda 1972'de başmüdürlüğe yükselmiş. Sırasıyla Bilecik Şarap Fabrikası Müdürlüğü (1976), Erzurum Tekel Başmüdürlüğü (1977 - 79), Çanakkale Tekel Başmüdürlüğü (1979 - 89) ve Aydın Tekel Başmüdürlüğü (1989 - 95) görevlerinde bulunduktan sonra emekli olup Aydın'a yerleşmiş. Halen de bu ilde mûkimdir.
Buluz'un edebiyat, folklor ve gazetecilikle bağı Sivas'tan ayrıldığı 1976'ya kadar devam etmiştir. Bu tarihten sonra "Başmüdür Hüseyin Buluz" vardır.
Anadolu, Sivas Postası gibi mahallî gazetelerde günlük makaleler yazarak gazeteciliğe ilk adımını atan Hüseyin Buluz'un bilahare (1965'ten sonra) Yeni Sabah, Son Havadis gibi Ankara ve İstanbul gazetelerinde de sık sık yazıları çıkar.
II. Ligde Sivas ve Olaylar kitabını birlikte kaleme alacağı İlhami Kupacı ile tanışmaları da Sivas gazeteleri vesilesiyle olmuştur. (1) Kırk bir yıl evvel yaşanmış, o günlerde Sivas, ülke ve hatta dünya gündeminde epey müddet yer tutan "Kayseri - Sivas Olayları"nı işleyen bu kitap 1967'de basılmıştır. Aynı yıl Vali Vefik Kitapçıgil'in himayesinde, yine Kupacseı'yla beraber, Sivas ilinin ilk yıllığını hazırlarlar.
Buluz'un önemli bir özelliği de Sivasspor'la ilgili hizmetleridir. 1970 - 71 sezonundan itibaren kulübün yönetiminde aktif rol almışİ İhsan Buyruk, Sacit Gökseyitoğlu ve Hüseyin Yıldırım'ın başkanlıklarında üç sezon basın işlerini yürütmüştür.
Buluz'un en verimli dönemi süphesiz Vefik Kitapçıgil'in Sivas valisi olduğu yıllardır (1966 - 1968). Gerçi Kitapçıgil, hatıratının Sivas bölümünde İbrahim Aslanoğlu ve Selahattin Aydemir'den başkasının adını zikretmemiştir ama bunun böyle olması, Buluz'un Kitapçıgil döneminde yakaladığı büyük başarıları örtmez. Hüseyim Buluz'un büyük ölçüde vilayet arşivinden yararlanarak hazırladığı "Halil Rıfat Paşa" yazı dizisi 1967'de Recep Bilginer'in çıkardığı Tasvir gazetesinde yayımlanmıştır. Bu yazı 1981'de Son Havadis'te de çıkmıştır.
Türkiye'de folklor ve halk edebiyatıyla ilgili yapılmış çalışmalar arasında Sivas ilinin öncü konumu malumdur. Merhum İbrahim Aslanoğlu'nun gerek Sivas Folkloru dergisi etrafında, gerekse münferiden yaptığı hizmetleri hayranlıkla hatırlanmalıdır. "Sivas Folkloru" genç folklor araştırmacıları için adeta bir okuldur. Bu derginin yazarları arasında Hüseyin Buluz'u da görmekteyiz. "Padişahın Üç Oğlu" adlı masal derlemesinden başka, "Âşık Sefil Gülhanî" ve "Âşık Veysel"e dair iki biyografik yazısı Sivas Folkloru'nda çıkar. Buluz'un dergiyle münasebeti yazarlıktan ibaret değildir. Sivas Folkloru'nun mizanpajından, abonelik işlerine kadar her aşamasında onun da payı vardır. Buluz'un dergiden başka, İbrahim Aslanoğlu'nun "Kul Himmet Üstadım"ının kitaplaşmasında da katkıları olmuştur.
Sivas'tan memuriyeti nedeniyle önce Buluz ayrılır. Sonra da Aslanoğlu İstanbul'a taşınır ve burada Sivas Folkloru dergisini çıkarmaya devam eder. Sonra derginin adını "Türk Folkloru" olarak değiştirir.
Aslında Hüseyin Buluz, Halk şiiriyle ilgili ilk araştırmasını "Sivas Folkloru" döneminden daha önce yapmıştır. "Pir Sultan Abdal"a dair bu çalışma, hemşehrimiz Doğan Kasaroğlu'nun TRT İç Haberler Müdürlüğü görevinde olduğu 1969 yılında Ankara Radyosu'nda kısım kısım yayınlanır. (2) Pir Sultan Abdal dizisi ses getirmiş; bunun sonucunda Cahit Öztelli, Buluz ve aynı konuda araştırmalar yapan İbrahim Aslanoğlu'na birlikte kitap hazırlama teklifi sunmuştur. Bu üçlü bir müddet teşrik-i mesaide bulundularsa da önce Aslanoğlu ortaklıktan feragat eder; bilahare Buluz da elindeki bilgi ve malzemeyi Öztelli'ye devrederek çekilir. Nihayet Pir Sultan Abdal'ın mezarının yerinin belirlenmesi ve şairin bazı bilinmedik şiirlerinin ortaya çıkarılmasında Buluz'un büyük payı vardır.
Buluz'un gazetelerde yayınlandığı dönem dikkatleri çeken röportajları var: Anadolu Üstüne, Doğunun Çilesi, Tesadüfen Yaşıyoruz...
Buluz'un edebiyatla alakası halk şiirini araştırmaktan ibaret değil. Eli kalem tutan her Türk kadar şairliği de var. Buluz'un şiir denemeleriyle evvela, Sivas'ta dostlarıyla ancak 3 - 4 sayı çıkarabildikleri "Gardaş" dergisinde karşılaşırız. Bunları "Su" dergisindekiler takip eder. 1970'e gelindiğinde Buluz'un "Meşhur Şairlerin Sevgi Şiirleri Antolojisi" adlı kitabı yayımlanır. (3) Bu antolojinin ilk sayfalarına kendi şiirlerini koymuş. Kitapta "meşhur şairler"den başka; Buluz'un çevresinden, o gün için henüz şöhret kazanmamış şair adaylarının da eserlerine yer verilmiş: Burhan Paçacıoğlu, Feyzullah Budak, İlhami Kupacı... Hüseyin Buluz, antolojideki şiirlerin kahir ekseriyetini bizzat şairlerden almış. Hüseyin Bey, Âşık Veysel'i ziyaret için Sivas'a gelişlerinde Ümüt Yaşar Oğuzcan'a mihmandarlık edermiş. Antolojideki ili Ümit Yaşar Oğuzcan şiiri, bu ziyaretlerden birinde elde edilmiştir. "Meşhur Şairlerin Sevgi Şiirleri Antolojisi"nin kapağı Mehmet kaya'nın fırçasından çıkma. Antoloji ilkinde on bin adet basılmıştır.
Hüseyin Buluz, bugün emeklilik günlerini bir kahvehaneye "yoklama vererek" geçiriyor. Yazmıyor. Yeni Asır gazetesinin Aydın ilini temsilen yazması için birkaç yıl evvel getirdiği teklifi de reddetmiş. Sivas'ın adını her duyuşta heyecanlanıyor; bu şehirden edindiği hatıraları naklediyor. Dostlarını ve bu şehrin mekânlarını tahkik ettiriyor.
DİPNOTLAR:
1- 1943 Erzurum doğumlu İlhami Kupacı, Sivas Lisesi'nden mezun olduktan sonra (1962) felsefe tahsil eder. Sivas'ta yerel gazetelerde günlük yazıları çıkar. 1975'te İstanbul'a taşınmış ve yakın zamanlara dek kırtasiye ticaretiyle iştigal etmiştir. Hüseyin Buluz, Nisan 2008'de yaptığımız telefon konuşmasında Kupacı'yla on - on beş yıldır görüşmediklerini söylemiştir.
2- "Başkent Ankara" Programı, TRT Ankara Radyosu, 21 Eylül 1969 - 5 Ekim 1969.
3- BULUZ Hüseyin, Meşhur Şairlerin Sevgi Şiirleri Antolojisi, TÖYKO Matbaasıi Ankara, 1970.