2010 FIFA Dünya Kupası Finali

Finalistler

Finalist takımlar Hollanda ile İspanya, daha önce hiçbir Dünya Kupası ya da Avrupa Şampiyonası'nda karşılaşmamışlardı. İlk defa 1920 Yaz Olimpiyatları'nda karşılaşan bu iki takım arasında toplamda dokuz maç oynandı. Her iki takım da dörder maçı kazanırken, bir maç berabere sonuçlandı.
Her iki ekip de daha önceden Dünya Kupası'nı kazanmamışlardı. Hollanda daha önce iki kez finale yükselse de finalde kaybetmişti. 1974 Dünya Kupası Finali'nde Batı Almanya'ya 2-1, 1978 Dünya Kupası Finali'nde ise Arjantin'e 3-1'lik skorlarla yenilerek her iki turnuvayı da ikinci sırada tamamladı. İspanya için ise finale kadar yükselmek, Dünya Kupası tarihinin en büyük başarısı oldu. 1950 Dünya Kupası'nı dördüncü tamamlayan İspanya; 1934, 1986, 1994 ve 2002'deki etkinliklerde ise çeyrek finale yükselmişti. İspanya, Dünya Kupası finalinde oynayan 12. farklı takım oldu.
Maçın sonunda Hollanda, yükseldiği finallerin dördünü kaybeden Almanya'nın ardından, finalde en fazla kaybeden ikinci takım oldu. İspanya ise kazandığı kupayla, kupa sayısı bakımından İngiltere ve Fransa ile eşitlendi ve Dünya Kupası'nı kazanan 8. farklı ülke oldu.

Hakemler

Futbol Federasyonuna bağlı Howard Webb, final maçının hakemi olarak görevlendirildi. Yardımcı hakemlik görevleri İngiliz Darren Cann ile Mike Mullarkey'e, dördüncü ve beşinci hakemlik görevleri ise sırasıyla Japon Yuichi Nishimura ile Toru Sagara'ya verildi. Webb, 1950 Dünya Kupası finalindeki George Reader, 1954 Dünya Kupası finalindeki William Ling ve 1974 Dünya Kupası finalindeki Jack Taylor'dan sonra, Dünya Kupası final maçında görev alan dördüncü İngiliz hakem oldu.
Rotherham, Güney Yorkshire'da polislik yapan 1971 doğumlu (38 yaşında) Webb, 2003'ten beri Premier League maçlarında görev yapmaktaydı. 2005'te FIFA kokartına sahip olan Webb, 2010 UEFA Şampiyonlar Ligi Finali ile 2009 FA Cup Finali'nde görev yapmıştı. 2010 Dünya Kupası'nda üç maç yöneten Webb'in tüm maçlarında Cann ve Mullarkey ikilisi yardımcılık yaptı. Grup müsabakalarında İspanya-İsviçre ve Slovakya-İtalya maçlarını, 1. turda ise Brezilya-Şili maçını yönetti. Bu üç maçın hiçbirinde kırmızı kartını kullanmayan ve penaltı kararı vermemesine rağmen Webb, maç başına 5,67'lik ortalamayla turnuvanın en çok sarı kart gösteren ikinci hakemi oldu. Finalde gösterdiği 14 sarı (John Heitinga'ya ikinci sarıdan bir kırmızı) kart ile, 1986 finalindeki 6 sarı kartlık rekoru geride bırakarak, 2010 Dünya Kupası Finali'nin en çok sarı kart gösterilen Dünya Kupası finali olmasına yol açtı. Sarı kartların dokuzu maçın normal süresinde gelmişti. Final maçının ardından Webb'in turnuva boyunca gösterdiği sarı kart sayısı 31'e yükseldi ve maç başına gösterdiği sarı kart ortalaması 7,75 oldu.

Maç öncesi

2010 FIFA Dünya Kupası maçları boyunca Almanya'nın tüm maçlarını doğru olarak tahmin eden Ahtapot Paul, final için yaptığı tahminde de başarılı oldu.
Maç öncesinde Kolombiyalı şarkıcı Shakira sahneye çıktı ve Dünya Kupası için özel olarak hazırlanan "Waka Waka" şarkısını seslendirdi. Shakira'ya, havai fişekler ve ışık gösterileri de eşlik etti. Shakira'nın ardından Ladysmith Black Mambazo sahne aldı. Turnuvaya katılan 32 ülkenin bayraklarının ışık yardımıyla oluşturduğu sahada dans gösterileri düzenlendi.
Maçı stadyumda izlemeye gelenler arasında Hollanda ve İspanya kraliyet aileleri ile ev sahibi Güney Afrika'nın devlet başkanı Jacob Zuma, (kupa töreninde stadyumdaki yerini alan) eski devlet başkanı Nelson Mandela, aktivist Desmond Tutu ve Güney Afrikalı oyuncu Charlize Theron bulunmaktaydı. Rafael Nadal ve Pau Gasol de İspanya tribünlerinde yer almaktaydı. Zimbabve Devlet Başkanı Robert Mugabe, eski Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan, Morgan Freeman, Naomi Campbell ve Paris Hilton da maçı izleyenler arasındaydı.

Özet

11 Temmuz 2010'da, Johannesburg'daki Soccer City Stadyumu'nda Hollanda ile oynadığı maçı İspanya, maçın 116. dakikasında Andrés Iniesta'nın attığı golle 1-0 kazanarak kupanın sahibi oldu. İspanya, ilk kez Dünya Kupası'nı kazanmanın sevincini yaşadı.
Hollanda'nın başlama vuruşunu yaptığı maçta, ilk pozisyon 5. dakikada yaşandı. Xavi'nin kullandığı serbest vuruş sonrası, Sergio Ramos topu kafayla kaleye gönderse de, kaleci Stekelenburg topu parmaklarının ucuyla kornere çeldi. 11. dakikada yine Sergio Ramos sağ kanattan geldi. Yaptığı vuruş kaleye giderken, savunma tarafından kornere çıkarıldı. Korner dönüşü de bu kez Villa'nın yarım volesi yan ağlarda kaldı. 27. dakikada Nigel de Jong'un Xabi Alonso'nun göğsüne attığı tekmeyi hakem Webb sarı kartla cezalandırdı. Hareketin kırmızı kart gerektirdiğini düşünen birçok spor yorumcusu ve köşe yazarı, bu konuda Webb'i oldukça eleştirdi. 34. dakikada centilmenlik gereği topu, kaleci Iker Casillas'a göndermek isteyen Wesley Sneijder'in vuruşu beklenmedik biçimde sekip, İspanyol kaleciyi aştı, Casillas'ın parmaklarının ucuyla topa dokunmasıyla kalede tehlike yaratabilecek bir top kornere gitti. İlk yarının sonlarında, duran top sonrası ceza sahası çevresine toplanan Hollandalı oyuncuların yaptığı üst üste vuruşlardan gol çıkmayınca maçın ilk yarısı 0-0 tamamlandı.
İlk yarıda Hollanda'nın oynadığı defansif futboldan dolayı pek fazla gol pozisyonu yaşanmayan maçın ikinci yarısına İspanya başladı. 62. dakikada Sneijder'in defansın arkasına attığı topa hareketlenen Arjen Robben, kaleci Casillas'la karşı karşıya kaldı. Robben'in yaptığı plase vuruşta Casillas, topu sağ bacağıyla kornere çelmeyi başardı. 69'da sağ kanattan gelen Jesús Navas'ın yerden ortası David Villa ile buluştu; fakat Villa'nın vuruşu yerdeki Gregory van der Wiel'e çarpıp kornere çıktı. 77'de Sergio Ramos, kornerden gelen topa yükselerek kafayı vurdu; ancak top üstten auta çıktı. 83'te Robben yine kaleciyle karşı karşıya kaldı. Bu kez vurmayıp, kaleciyi çalımlamak istese de Casillas buna izin vermedi. Son bölümde ataklarını sıklaştıran İspanya sonucu değiştiremedi ve maç uzatmalara kaldı.
İlk 90 dakikaya nazaran yüksek bir tempoyla başlayan uzatma bölümünün ilk net pozisyonu 95. dakikada yaşandı. 87. dakikada Xabi Alonso'nun yerine oyuna giren Fabregas, kaleci Stekelenburg'la karşı karşıya kaldığı pozisyonu golle sonuçlandıramadı. 96'da ceza sahasına gelen ortada Casillas'ın boşa çıkmasına rağmen, Mathijsen topu kafayla auta gönderdi. 99'da Van Bronckhorst, müsait pozisyondaki Iniesta'ya şut şansı vermedi. 105. dakikada Hollanda takımının kaptanı van Bronckhorst, yerini Edson Braafheid'e bıraktı. Nigel de Jong'un yerine giren Rafael van der Vaart ise kalan dakikalar için kaptanlık pazı bandının yeni sahibi oldu.
109. dakikada John Heitinga, Iniesta'ya yaptığı faulün ardından ikinci sarı kartı görerek kırmızı karttan oyun dışı kaldı. Golden hemen önce, 115. dakikada Sneijder'in kullandığı serbest vuruş Fabregas'a çarpıp dışarı çıksa da, hakem Webb pozisyonu göremedi ve aut kararı verdi. Pozisyonun devamında Fabregas'ın attığı pasta, topla buluşan Iniesta, 116. dakikada takımını kupaya götüren golü attı. Golün ardından formasını çıkararak "Dani Jarque siempre con nosotros" ("Dani Jarque her zaman bizimle") yazılı tişörtünü gösteren Iniesta ise sarı kartla cezalandırıldı. Mathijsen, golün ardından yaptığı yoğun itirazlar sonucunda sarı kart ile cezalandırıldı. Kalan kısa süre içerisinde 1 oyuncu eksik oynayan Hollanda, sonucu değiştiremedi ve kupa tarihinde 3. kez finalde kaybetti.

Maç sonrası

Maçın bitiş düdüğünün ardından stadyumda kutlamalar yapılmaya başlandı. İspanya takımının Katalan futbolcularından Carles Puyol ile Xavi, Katalonya bayrağıyla da zafer turu attı. Kupa töreni başlamadan önce "Irkçılığa hayır" yazılı siyah bir tişört giyen Jimmy Jump lakaplı gösterici, kupaya kırmızı bir şapka takmak istediyse de güvenlik görevlileri tarafından uzaklaştırıldı.
4 yıl önce, 2006'daki finalde İtalya'nın kaptanı olarak kupayı kaldıran Fabio Cannavaro, bir çanta içinde kupayı sahaya getirdi. Cannavaro, tribünlerdeki yerini aldıktan sonra sırasıyla Hollanda ve İspanya millî marşları çalındı. Hollandalı futbolcular, kupayı almak için hazırlanan platforma giden rakiplerini alkışladılar.
Hollanda teknik direktörü Bert van Marwijk, maçtan sonra yaptığı açıklamada, takımının maçın öneminden dolayı çok hata yaptığını; fakat İspanya'nın sert oyununun da bunda etkili olduğunu söyledi. İspanya teknik direktörü Vicente del Bosque ise maçın çok gergin geçtiğini ve İspanya'nın bu şampiyonluğu hak ettiğini söyledi. Maçın tek golünün sahibi Iniesta, attığı golden sonra gösterdiği tişörtündeki "Dani Jarque: Siempre con nosotros" ("Dani Jarque her zaman bizimle") yazısıyla attığı golü, 8 Ağustos 2009'da geçirdiği kalp krizi sonucu ölen futbolcu Dani Jarque'ye armağan etti. Sergio Ramos ve Jesús Navas ise giydikleri tişörtle kazandıkları kupayı, Ağustos 2007'de aynı nedenden dolayı maç esnasında hayatını kaybeden Antonio Puerta'ya adadılar.
Kupayı kaldıran İspanya, Avrupa Futbol Şampiyonası'nı kazandıktan sonraki ilk Dünya Kupası'nda zafere ulaşan 2. ülke oldu. Bunu başaran ilk ekip, 1972 Avrupa Futbol Şampiyonası'nı ve ardından 1974 FIFA Dünya Kupası'nı kazanan Batı Almanya olmuştu. Kendi kıtası dışındaki bir turnuvada şampiyonluğa ulaşan ilk Avrupa takımı olan İspanya, aynı zamanda kupa sayısında Avrupa ülkelerinin, Güney Amerika ülkelerine 10-9 üstünlük kurmasını sağladı.
Bu final, uzatmaya giden 6. Dünya Kupası finali oldu. Daha önce 1934, 1966, 1978, 1994 ve 2006'da da kazanan 90 dakikada belli olmamıştı. Dünya Kupası'nda uzatmalara gidip de gol atılan son finali 1978'de Hollanda oynamış ve gol kaybeden yine Hollanda olmuştu.

Yayınlanma

Amerika Birleşik Devletleri'nde İngilizce yayın yapan televizyon ağlarır için maçın izlenme oranı, 2006 Dünya Kupası Finali'ne göre %41'lik bir artış gösterdi ve ülkede en çok seyredilen futbol maçı olarak tarihe geçti. ABC kanalından yayınlanan finali toplamda 15.545.000 kişi izledi. Bundan önceki rekor ise 26 Haziran'da, yine 2010 Dünya Kupası'ndaki Amerika Birleşik Devletleri'nin Gana'ya 2-1 kaybettiği maçta 14.863.000 izleyiciyle yaşanmıştı. Buna ek olarak, Nielsen Media Research verilerine göre İspanyolca yayın yapan Univision televizyon ağından final maçını izleyen 8.821.000 kişiyle birlikte, ülkedeki toplam izleyici sayısı yaklaşık olarak 24,4 milyona ulaştı.
ABC kanalında 8,1 gibi bir reyting alan final, 7,7 reyting alan 2006 finalini 0,4'lük oranla geride bıraktı. Bu sayede; 9,3'lük oranla birinci konumda bulunan Brezilya ile İtalya arasındaki 1994 Dünya Kupası Finali'nin, ikinci sıradaki Amerika Birleşik Devletleri ile Brezilya arasındaki 1994 Dünya Kupası 2. tur maçının (9,3) ve üçüncü sıradaki Amerika Birleşik Devletleri ile Gana arasındaki 2010 Dünya Kupası 2. tur maçının (8,5) ardından dördüncü sırada yer aldı. Univision'da yayınlanan finali izleyenlerin sayısı ise 2006'ya göre %49 artarak 5.903.000'den 8.821.000'e yükseldi. Bu sayede maç, Amerika Birleşik Devletleri'nde İspanyolca yayın yapan kanallar arasında; 27 Haziran 2010'daki Arjantin-Meksika maçı (9.405.000) ve 3 Aralık 2007'deki Destilando Amor dizisi finalinin (9.018.000) ardından en çok izlenen üçüncü program oldu.
Maç, Kanada'da en çok izlenen futbol maçı oldu. BBM'in verilerine göre; CBC'den yayınlanan ve en çok 7,664 milyon kişinin izlediği maçı, ortalama 5,131 milyon kişi izledi. Télévision de Radio-Canada kanalından ise Fransızca yayınlanan maçı izleyen 685.000 kişiyle birlikte, Kanada'da finali izleyen kişi sayısı, 2006'ya göre %105 artış göstererek 5,816 milyon kişiye ulaştı.
Final, kupanın sahibi İspanya'da rekor bir sayıyla 15,6 milyon kişiyi ekran başına topladı. Bundan önce İspanya'da en çok izlenen maç,  14,1 milyon kişinin izlediği ve İspanya ile İtalya'nın karşılaştığı 2008 Avrupa Şampiyonası çeyrek final maçıydı. Diğer finalist takım Hollanda'da maçı 9,5 milyon kişi izledi. İspanya ile oynadığı yarı final maçının 31,3 milyon kişiyi ekran başına topladığı Almaya'da finaldeki sayı 25,1 milyonda kaldı. Bu sayı Fransa'da 14,1 milyon, İtalya'da ise 13,1 milyon olarak belirlendi.

Tepkiler

Maçın ardından düzenlenen basın toplantısında Hollanda teknik direktörü Bert van Marwijk Iniesta'nın golünden önceki, Hollanda lehine olan köşe vuruşunu göremeyen hakem Webb'i eleştirdi. Hollandalı oyunculardan Arjen Robben, Maarten Stekelenburg, Robin van Persie, Dirk Kuyt ve Wesley Sneijder, Webb'i İspanyolların tarafını tutmakla suçlarken, İspanyol taraftarlar ise maçtan önce Webb'in İsviçre yanlısı olduğunu dile getirdi. Eleştirmenler ise hakemin, her iki takımın da aleyhine karar verdiği yönünde birleşti.
Maçın ertesi günü Johan Cruyff, El Periódico de Catalunya gazetesine yaptığı açıklamada Hollanda için "Ne yazık ki oynadıkları kirli bir oyundu." dedi ve Hollanda'yı "vahşi, sert ve anti futbol" oynamakla eleştirdi. Cruyff, oyunun başlarında iki Hollandalı oyuncunun kırmızı kartla atılması gerektiğini; fakat maçın hakemi Webb'in bunları gözden kaçırdığını sözlerine ekledi. Associated Press ise Hollandalıları "sık sık kirli oyuna başvurdukları" gerekçesiyle eleştirdi.
Finalden önce Webb, turnuva boyunca gösterdiği 17 sarı kartla, bu kulvarda Japon hakem Yuichi Nishimura ile eşitti. Maçta, Hollanda'ya 9, İspanya'ya 5 sarı kart gösteren Webb, toplamda 31 karta ulaşarak turnuvanın en çok kart gösteren hakemi konumuna geldi. Turnuvanın sona ermesiyle birlikte Hollanda, oynadığı 7 maçta toplamda 22 sarı kart görürken, İspanya'da bu rakam 8'de kaldı. Bu rakamla İspanya, son dört takım içinde en az sarı kart gören takım oldu ve finalin ardından FIFA fair play ödülünün de sahibi oldu.
Sam Wallace, Graham Poll ve Dermot Gallagher gibi bazı İngiliz futbol yorumcuları ise Webb'i savundu. FIFA Başkanı Joseph Sepp Blatter, Webb'in görevinin çok zor olduğunu söyledi. Hollandalı orta saha oyuncusu Nigel de Jong, Webb'i Premier League'den tanıdığını, kötü bir hakem olmadığını ve Xabi Alonso'ya yaptığı sert müdahalenin ardından kırmızı kart görmediği için şanslı olduğunu söyledi.
Eski Alman futbolcu Franz Beckenbauer, her iki takımı "futbolun kötü reklamını yapmak"la suçladı. Maçın ardından İspanya'nın oynadığı futbolla ilgili görüşler çeşitliydi. Bazılarına göre İspanya'nın oynadığı futbol etkili fakat "sıkıcı" iken, bir başka kesime göre ise "güzel" idi. İspanya kadrosunda yer alan yedi futbolcunun Barcelona'da oynaması sebebiyle İspanya'nın oynadığı futbol Katalan ekibine benzetildi. Takımın orta sahasını oluşturan Barcelonalı Xavi, Iniesta ve Busquets üçlüsünün paslı oyunu İspanya'nın, 1970'lerin başında Hollanda tarafından uygulanmaya başlanan ve oyuncuların her mevkiide oynayabilmesini öngören "total futbol" adlı oyun sistemiyle oynadığına yönelik yorumlar yapıldı. Hollanda'nın oyunu için ise oluşan genel kanı; takımın sert, hırslı bir oyun sergilemesi ve birçok yerde şansının yardım etmesi yönünde oluştu.