Aysulu Tokombayeva

Hayatı

1954 yılında, Sovyetler Birliği döneminde Frunze'de (bugünkü Bişkek, Kırgızistan) Şubin Müzik Okulunda başladığı sanat eğitimine 1958 yılında Leningrad Vaganova Devlet Akademik Koreografi Okulunda devam etti. Okul bitimine müteakip, 1966'da Kırgızistan Devlet Lenin Akademik Opera ve Balesi dansçısı olarak sanat yaşamına devam etti. 2 Eylül 2002 tarihinde elim bir trafik kazasında hayatını kaybeden ünlü Kırgız Balet Cholponbek Bazarbayev'in partneri olarak uzun yıllar büyük projelerde dans etti. Kırgız balesinin önde gelen eğiticisi ve koreografı Prof. Inga E. Levchenko ile çalıştı. Levchenko, hayatını anlattığı kitabında Aysulu Tokombayeva'dan şu satırlarda bahsediyor: "Aysulu Tokombayeva ve Cholponbek Bazarbayev, Ulusal Tiyatro'nun genç sanatçıları arasında tartışmasız öne çıkan isimlerdir. Bu gibi genç sanatçıların ortak özelliği uzun saatler süren günlük provalar ile dansda kusursuzluğa ulaşma çabaları oldu. Onlar çalışırken zamanın nasıl geçtiğini bile fark etmediler. Bu yaratıcı sürecin kimi zaman 10-11 saat sürdüğü bile oldu. Genç sanatçılar Giselle, Uyuyan Güzel, Step of Two (Fransızca: Pas de Deux ve Kuğu Gölü ile klasik bale tarihine geçmiş dans formları geliştirmeye başladılar. Özellikle Aysulu ve Cholponbek'in Kuğu Gölü ve La Bayadere'deki teknik uyumları ile ortaya koydukları ruh diğer başrol oynayan sanatçılardan farklı bir performans ortaya koydu. "
1995 yılında dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel ve Danışmanı olan Kültür Bakanı Namık Kemal Zeybek’in davetleri ve teşviki üzerine Bale Öğretmeni olarak görev yapmak üzere Türkiye ‘ye geldi. Halen Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarı Bale Anasanat Dalında  bale öğretim üyesi olarak çalışmaya devam etmektedir.
Tokombayeva, 2009 yılında, Kırgızistan faaliyet gösteren Iyyık Ata Jurt (Kutsal Anavatan) Gençler Vakfı ile bilim dergisi Şookum'un yaptığı yarışmada, eğitim alanındaki reformlar ve gençlere devlet kurumlarında istihdam imkanları yarattığı için ödül aldı.
Aysulu Tokombayeva kendisini çağdaş bale yöntemlerini kullanarak ulusal Kırgız balesini oluşturmaya adadı. Ulusal bir tarz oluşturabilmek için sürecin başını çekti. Oyunculukta gerçekçiliği benimsedi, kendisinden sonra gelen oyuncu kadrolarına öncülük etti. Yaratıcı ve araştırmacı özelliği sonucu edindiği ilham kaynaklarını birleştirdi. Ortaya getirdiği sanatsal ürünler Kırgız ulusal dans sanatı için yeni bir soluk oldu. Bu başarılı çalışmaları ve Cengiz Aytmatov'un Toprak Ana adlı eserinde oynadığı rol ile Sovyetler Birliği Sanat Ödülüne layık görüldü. 1976 yılında Sovyetler Birliği Devlet Nişanını, 1981 yılında da Sovyetler Birliği Halk Sanatçısı unvanını aldı. Elizabeth Sleeman'ın oluşturduğu 2002 yılı Dünyanın Başarılı Kadınları katoloğunda 577'nci sayfada yer aldı. Tokombayeva Bişkek için önemli bir gurur kaynağıdır. Çağdaş Kırgız Sanatçılarından olan ve “Selvi Boylum Al Yazmalım” eseriyle Türkiye de tanınan ünlü yazar Cengiz Aytmatov Aysulu Tokombayeva için duygu ve düşüncelerini her ortamda açıkça dile getirmiştir ve Tokombayeva'yı "Yetenekli bir balerin sanatı ile vardır. Aysulu'da benim için en önemli balerinlerden biridir. Yaşamını sanata adamıştır." diye metheder. Hayatları birçok dönemde Aytmatov ile çakışan Aysulu Tokombayeva, bu anıları Aytmatov'u anma günlerinde kamuoyu ile paylaşmıştır.