Paşalimanı, Erdek

Tarihçe

MÖ 7. yüzyıl ada Miletoslular tarafından bir basamak olarak Pontusun (Karadenizin) işgalinde kullanılmıştır.
Adaya ilk yerleşen ve buraya Prokennosos adını verenlerin Sisamlılar (Samoslular) olduğu bildirilmektedir. Bu koloni kurulduğu zaman Anadolu Lidia devletine muhtar bir devlet olarak bağlı kaldı.
Bu devirde MÖ 7 yüzyıl ve 6. yüzyıl ortasında meşhur şair ve müneccim Aristras yetişmiştir. MÖ 6. yüzyıl ortasında Pers egemenliği sırasında Darriosun egemenliğinde kalmış Perslere karşı ayaklanan İyon siteleriyle birlikte oldukları için İranlıların Müttefiki olan Fenikeliler tarafından MÖ 493 tarihinde tamamen yakılınca,ada daha sonra Kzikos´un egemenliğine geçmiştir.
Bizansli tarihçi Nikitas Khonati ya göre ada 1185 yılında Sicilya donanması tarafından Imralı adasıyla birlikte yakılmış, 1204 yılında Haçlılar tarafından zaptedilmiş, sonra tekrar Bizanslıların eline geçmişse de 1306 yılında Katalanların hücumuna ugrayarak tekrar harp olmuştur. Ada 14. yüzyılda Osmanlı Egemenliğine geçmiş.
I. Dünya harbinden sonra kısa bir süre Yunan işgali haricinde tamamen Türkiye'nin elinde kalmıştır.
1949 yılına kadar Marmara Kazasına bağlı bir kaza merkeziyken sonra Erdek´e bağlanmıştır.
Araplar (Yiğitler), Ekinlik, Avşa ; Paşalimanına bağlıydılar. Rumların göçüne kadar adada tamamen Rumlar oturmaktaydı. Yalnız Poyrazlı mahallesinde 15 hane kadar Türk bulunmaktaydı.
Selaniki tarihine göre 1571 yılında donanmasıyla fırtınaya yakalanan LALA MUSTAFA PAŞA donanmasında bulunan Marmaranın Asmalı Mahalleninden bir askerin burayı iyi bildiğini söylemesiyle, onun rehberliğinde ALONI'nin batısındaki koya gemileri ile sığınmış ve bu kurtuluşun şükran ifadesi için Asmalı mahallesi halkına bazı imtiyazlar tanımıştır. Ayrıca Paşa, Paşalimanına bir Cami ve Çeşme yaptırmış, caminin çatısını da bindiği geminin direği ile desteklemiştir.
1935'teki depremde cami tamamen harap olmuş yerine şimdiki cami yapılmıştır. Caminin yanındaki mezar taşlarında çok eski mezarlar mevcuttur.
Bunların en eskileri (Sahib-i hayat ve hasenat Paşalimanı zabiti elhos Halil Ağa 1200) ve (Merhum Tiryaki Mehmet Paşa 1174) kitabelerinin taşıyan taşlardır.
Paşalimanı mahallesinde eskiden daha yüksek seviyeli bir yerleşim sahasının bulunduğu, Roma devrine ait bazı arkeolojik buluntulardan anlaşılmaktadır.

Kültür

Ada halkı Makedonya (selanik civarı), Girit adası, Bosna ve Kastamonu'ndan değişik tarihlerde göç ve mübadele yoluyla gelmiş ailelerden oluşmaktadır. (ayrıca adada Rumların yaşadığı dönemde var olan 10 Türk ailesi buğünde adada yaşamaktadır.)
Bereketli Topraklar ve Denizler...
Adanın genel geçim kaynağı tarımdır. Bölgenin güçlü yetiştiricilerindendir. Ana ürünler Zeytin Tahıl (Buğday, Arpa), Bağcılık (Adakarası Üzümü), Hayvancılık, Balıkçılıktır. Eski zamanlarda balıkçılık ana geçim kaynağı iken şimdi ise eski güzelliklerini ve bereketini kaybetmesi ile sadece olta balıkçığı ve küçük teknelerin ihtiyaçlarına cevap vermektedir.
Zamanın en iyi tuzlu balıkları, ıstakozları, tarakları, barbunları lüferleri, levrekleri, kılıçları, dil balıkları bu bölgeden istanbula sevk edilerek birçok kişinin sofrasıa renk katmıştır. Tamamen tükenmesede bölge insanların ihtiyaçlarını karşılamakta ticari amacının dışında yemeklik imkânı sunmaktadır.
Adakarası üzümü ile nefis şaraplar yapılmakta. Türkiye'de bu çeşit üzümün yetiştiği ender yerlerdendir. Gerek şeker oranı gerekse aroması ile 1. kalite şarapların yapılmasına imkân tanımaktadır. Kötü tarım politikaları ile son demlerine yaklaşırken son zamanlardaki Şarap yetiştiriciliğinin önem kazanması ile eski güzel günlerine dönüş yapmaktadır. Avşa adasına kurulan yeni şarap fabrikası ve bölge şarap üreticilerinden Bortacina'nın alımları üreticilere ışık tutmuştur. Senelerce bölge üzümünü alan Tekel Tekirdağ Fabrikası el değiştirmesinden sonra bölgeden üzüm alımını kesmiş ve bu işle geçim sağlayan insanları mağdur etmiştir. Zamanında 12 gemi (50-60 ton) üzüm yetiştiren ada halkı kötü tarım politikalarının ve yüksek girdi maliyetlerinin altında ezilmiştir. Ama asırlık maziye sahip bölge şarabı eski günlerine dönmeyi ümit etmektedir.

Coğrafya

Balıkesir il merkezine 110 km, Erdek ilçesine Erdek ilçesine yaklaşık 10 mil uzaklıktadır. Karaya en yakın olduğu yer anakaraya bağlı Narlı mahallesi ile adanın Tuzla mahallesi arasıdır ve yaklaşık 1 (bir) mil uzaklığı vardır.

İklim

Mahallenin iklimi, ılıman Marmara ikliminin genel etki alanı içerisindedir.

Ekonomi

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Yakın geçmişe kadar çok önemli bir bağcılık merkezi (üzüm) iken yanlış tarım politikaları sonucu bağcılık tamamen bitmiş bu arada zeytincilkte nispi bir ilerleme sağlanmışsada girdi maliyetlerini karşılamaya yetmeyen fiyatlar ve ulaşım olanaklarının çok yetersiz olması nedeniyle ada halkı büyük sıkıntı yaşamaktadır. Adada faaliyete geçmiş olan Paşalım süt ve besi çiftliği şu anda adadaki süt üreticileri için çok yararlı bir proje olmuştur.

Altyapı bilgileri

Mahallede ilköğretim okulu var ve taşımalı eğitim sisteminden yararlanılmaktadır. Mahallede, içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi ve PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı bulunmakta ve faaliyet göstermektedir.