2017 Ege Denizi depremi

Arka plan

Güney Ege, özellikle Girit Yayı - On İki Adalar civarı deprem etkinliğinin en yoğun görüldüğü bir bölgedir. Girit Yayı-Kıbrıs Yayı bölgesinde hâkim olan Afrika levhasının kuzeye doğru hareketi, bölgede sık aralıklarla orta şiddette ve şiddetli şiddette depremler üretmektedir. Özellikle Milas-Bodrum-Gökova Körfezi-Datça civarları, Muğla ve çevresinde deprem dizilerinin yoğun gözlendiği bölgeler arasında yer alır. Depremin kaynağının bulunduğu bölge, Gökova Körfezi’ni oluşturan ve genel uzanımı körfeze paralel olan normal faylar tarafından denetlenmektedir. Körfezin kuzey kolunu oluşturan doğu-batı gidişli normal faylar ile ilişkide bulunan ve kara içine doğru genel olarak KD-GB ve KB-GD gidişli normal, doğrultu atım bileşeni olan faylar mevcuttur.

Deprem ve tsunami geçmişi

Bodrum, zamanında büyük depremler ve tsunamiler yaşamış bir şehirdir. Tarih boyunca birçok kez yıkıcı güçte depremler yaşamıştır. Özellikle Datça, Marmaris ve Rodos civarları, onlarca kez yıkıcı depremlere maruz kalmıştır. 1900'lü yıllar sonrasında bu bölge yakınlarında yaşanılan en büyük deprem; 1926 yılında Datça'ya çok yakın bir yerde 7.7 büyüklüğünde gerçekleşen depremdir.
554 ya da 556 yılında yine hemen hemen aynı yerde gerçekleşen yaklaşık 7 büyüklüğündeki deprem sonucunda yine Kos Adası ile Bodrum'da tsunami yaşanmıştır. Özellikle; 21 Temmuz 365 tarihinde Girit'te gerçekleşen en az 8.5 büyüklüğündeki deprem sonucunda oluşan tsunaminin bu bölgelere vurduğu ve tsunami yüksekliğinin tahmini olarak 6 metre olduğu gözlemlenmiştir. Bu tsunami yüzünden bazı tekneler evlerin üstüne çıkmış ve yaklaşık 5 bin kişi tsunami sırasında boğulmuştur.

Deprem

Yerel saatle 01:31'de ana deprem gerçekleşti ve özellikle Kos ile Bodrum'da şiddetli bir şekilde hissedildi. İlk anda büyüklüğü 6.2 Mₗ olarak ölçüldü. Bu ölçümden birkaç dakika sonra tekrar revize edilen depremin büyüklüğü 6.5 Mw olarak güncellendi ve derinliğinin ise 5 km olduğu tespit edildi. Deprem, körfezi kuzeyden sınırlayan K82D-53GB eğimli normal fay üzerinde meydana geldi. Bundan birkaç saat sonra; yerel saatle 11:00'de basın açıklaması yapan Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Genel Müdürü Prof. Dr. Haluk Özener, tekrar güncellenen veriler doğrultusunda depremin gerçek büyüklüğünün 6.6 Mw olduğunu ve ölçülen şiddetin 7 (VII - Çok şiddetli) olduğunu açıkladı.

Etkileri

Deprem; başta Kos Adası ile Bodrum'da oldukça şiddetli bir şekilde hissedildi. Ayrıca, Muğla ve ilçeleri ile On İki Adalarda yine şiddetli bir şekilde, Aydın, Denizli, İzmir, Antalya, Manisa, Çanakkale, Atina ve Konya'ya kadar geniş bir alanda hissedildi. Deprem sonrası Kos Adası'nda iki kişi öldü, 300'den fazla kişi yaralandı.

Türkiye

Bodrum'da deprem sırasında elektrikler kesildi, eski binalarda ufak çatlaklar oluştu, Devlet Hastanesi hasar gördü ve hastane boşaltıldı. Bir caminin minaresi zarara uğradı, yollarda çökmeler ve toprak kaymaları oldu. Burada can kaybı olmazken, onlarca kişi deprem sırasında balkonlardan veya pencerelerden atlayıp hafif bir şekilde yaralandı. Datça ve köylerinde ise 15 ev hasar gördü. Marmaris'te 15, Datça'da 20 civarında kişi hafif bir şekilde yaralandılar.
Deprem sırasında ise yaklaşık 30 cm boyunda tsunami meydana geldi ve Bodrum'un 100 metre kadar içine girdi. Birçok işyerine ve otellere su bastı. Tsunami yüzünden tekneler hasar gördü veya alabora oldu, plajlar zarar gördü, yaklaşık 60 araç ve birçok eşya sürüklenip zarara uğradı. Gümbet'te deniz, yaklaşık 2-3 metre geriye çekildi.

Yunanistan

Yunanistan'ın İstanköy Adası'nda ciddi hasarlar meydana geldi. Deprem sırasında bir eğlence merkezinin duvarının çökmesi sonucu iki kişi öldü. Ölenlerden birinin Türk, diğerinin İsveçli olduğu açıklandı. 5'i ağır, yaklaşık 120 kişi ise yaralandı. Depremin etkisi nedeniyle büyük çatlaklar oluşan adadaki limanının faaliyet dışı kalması sonucu tüm deniz seferleri iptal edildi. Adaya giden gemilerin yakındaki adalara yönlendirildiği belirtildi. Osmanlı döneminden kalan Defterdar Camii'nin minaresi yıkıldı. Ayrıca, Agios Nikolaos Katedrali'nin bir bölümü çöktü ve bunların dışında birkaç yerde de çökmeler ve yıkılmalar oluştu.