Güldere, Karaman

Tarihçe

Köyün eski adı Gödet'tir. Güldere olarak 1965 yılında değiştirilmiştir. Yerleşim yeri olarak bir vadi içerisinde ve dere kenarında olduğu için Güldere ismi verilmiştir. Bunu Karamanın en eski avukatlarından biri olan Baha KAYSERİLİOĞLU anlatmıştır. Gödet adının ise tam olarak nereden geldiği ve anlamının ne olduğu araştırılmamıştır. Gödet Köyünün tarihi ise ciddi olarak araştırılmamakla birlikte çok eski tarihlere dayanmakta olduğu biliniyor. Şu an köyün bulunduğu yer yaklaşık 600-700 ila bin yıla yakın bir tarihi geçmişe sahiptir, ama bilinen harabelerin bulunduğu birçok yer de vardır. Dığrak denilen mevkii de halen kalıntılar ortaya çıkar. Buralara halen "Cami Altı" ve "Hamamın Altı" denilir. Bununla birlikte özellikle Kale denilen bölge ve Köyün değişik mevkiilerinde bulunan çok sayıda insan eli ile oluşturulmuş mağaralar bulunmaktadır. Zindanlı, Kabaklık, Bucak Bağı, Ballı Gödet mevkiileri buralardan bazılarıdır. Köy olarak bölgenin bir zamanlar merkezi idi. Seksenli yıllara kadar çevre köylerin (Güme, Eleksi, Çivi, Çimen Kuyu, Gödet Ağini, Akpınar-Dağa, Göves vs.) özellikle unlarını öğütmek için ziyaret etmek zorunda oldukları bir yer idi, çünkü çevrede iki adet su değirmeni olan hatta sayılan köyler içinde değirmeni olan tek köy idi. Değirmenin biri devre dışı kalmakla birlikte diğeri halen köylüye hizmet vermektedir. Bölgenin Karaman'a uzak oluşu, belki yeterince ilgilenmemeden kaynaklanan bir kısım sebeplerle Köy çok iyi tanıtılamamaktadır. Son zamanlarda köyün güneyinde Silifke ile sınırında bulunan Elmalı Tepe denilen mevkiide bulunan Şifalı Suyu dikkat çekmektedir. İl Özel İdaresi ve Karaman Belediyesinin katkıları ile bölgeye Suyun daha iyi kullanılabilmesi için Çeşme, tuvaletler, banyolar ve mescit yapımı gerçekleştirilmiştir. Özellikle yaz aylarında bu şifalı suyu değişik hastalıkların tedavisi için kullananlar yoğun olarak ziyaret etmektedirler. Bu suyun Böbrek Taşları ve rahatsızlıkları, Mide, Bağırsak rahatsızlıkları, değişik cilt rahatsızlıklarına iyi geldiği kabul edilmektedir.

Kültür

Güldere (Gödet) Köyü aslında iyi araştırılmadığı için gelenek görenekleri ile ilgili genel bilgiler çok iyi bilinmemektedir. Çok eski zamanlara dayalı bir tarihi geçmişe sahip olması dolayısı ile bunların araştırılması aslında iyi olacaktır. Amam bazı bilgilerde verilebilir. Düğünlerde oluşturulan Yenge Olayı, Yine düğünlerde düğün yemeği olarak pişirilen ve herkese ikram edilen Keşkek ve Yahnisi, 75/80'lere kadar devam eden Saya şenlikleri, Baharda bütün köylünün değişik mevkilere yaylaya çıkmaları, Geçmişte uygulanan ama maalesef son yıllarda ortadan kalkan Ekin Salısı-Tarla Salısı uygulaması gelenek ve göreneklere bazı örnekler olabilir. Yemeklerine Keşkek ve Yahni (düğünlerde), Batırık, Mercimekli Bulgur Pilavı, Çok değişik şekillerde yapılan saç börekleri, Mayalı ve şebit ekmeği örnek olarak gösterilebilir.

Coğrafya

Karaman'ın 37 km güneydoğusundaki Gödet "Güldere", Gödet Barajının kaynağını teşkil eden Gödet Çayının kaynağı olan vadi üzerine kurulmuştur. Karaman'ın köyleri içinde en fazla araziye sahip köylerinden birisidir.Karaman'ın merkez ilçesine bağlı Akpınar "Dağa", Gülkaya "Gödet Ağini" , Paşabağı "Göves", Yeşildere "İbrala" , Çimenkuyu, Güçler, Taşkale köy ve kasabalarıyla; Mersin'in Silifke ilçesi , Mersin'in Mut ilçesine bağlı Eleksi ve Güme köyleri ile çevrelenmiştir.İç Anadolu Bölgesinin güneyinde yer alan Gödet, 37° 01' kuzey enlemi ve 33° 50' doğu boylamlarındadır. 1546 rakımlı köyün genel yapısı dağlıktır. Yer şekillerinin tarıma elverişsiz olmasından, köy halkının asıl geçim kaynağı hayvancılıktır.Karasal iklimin hakim olduğu köyde İklimi yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlı geçer. Güneyinde meşelik ve fundalıklar vardır. Vadi tabanında söğüt, kavak, ceviz ve meyve ağaçları vardır.Karaman-Mut-Silifke devlet yolu açılmadan önce kullanılan ve İpek yolunun bir parçası olan tarihi MARA YOLU Köyün sınırlarından geçer.

İklim

Köyün iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.Gödet Konya kapalı havzasının güneyinde bulunup, dağlık bir yapıya sahiptir. Bu sebeple az yağış almaktadır.buharlaşmanın fazla olmasından yarı kurak ve tam bir kara iklimi görülür. bilindiği gibi bu iklimin karakteristik özellikleri yazların sıcak ve kurak kışlarında soğuk ve kar yağışlı geçmesidir. Gödet'te yağışlı mevsim ilkbahar ve kış'tır. Sıcaklık kış aylarında -15 °C'ye kadar düşer yaz mevsimi ortalama sıcaklığı 38 °C'dir yıllık yağış 300–450 mm arasında değişir.
Karasal iklim step türü bitki topluluğunu oraya çıkarmıştır. Bilindiği üzere step bitki örtüsü ilkbaharda yeşeren yazın kuruyan otsu bitki örtüsüdür. Orman bakımından fakir Gödet'te vadi tabanında bulunan meyve bahçeleri dışında tepede seyrek şekilde badem alıç vb ağaçlar bulunur.

Ekonomi

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Altyapı bilgileri

Köyde, ilköğretim okulu vardır ilköğretim okulu sadece 1. kademe düzeyinde(ilk 5 sınıf) hizmet vermektedir, 2. kademe öğrencileri Karaman Merkez Vali Hakkı Teke PİO'nda eğitimlerini tamamlamaktadır. Köyün içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı yoktur, Sağlık evi vardır, fakat kadrosuzluktan kulanılamamaktadır. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır. Köyün iç yolları 2011 yılı Ağustos ayı itibarıyla KARAMAN İl Özel İdaresi çalışması ile Parke taşı ile kaplanmıştır, dolayısı ile yıllardır köylünün özellikle kış aylarında çektiği yolların çamur olması sıkıntısı kısmen de olsa ortadan kalkmıştır. ==