Pazarköy, Yenice

Tarih

Osmanlı döneminde Bursa Eyaletinin Balıkesir sancağına bağlı Orhanlar Nahiyesinde bir köy idi. Cumhuriyet dönemindeki değişiklikle de Yenice'ye bağlandı ve 1955 yılında 16 köyü ile tam teşekküllü bir nahiye oldu. Yenice'ye 1936 yılında bağlanmıştı. 
Balıkesir yöresinde 1235'lerden sonra başlayıp 1400'lere kadar savunmaya uygun kısık, vadi, tepe ve yamaçlarda oluşturulmaya çalışılan iskanlarla birlikte I. Beyazıd dönemine müteakip Timur belesından sonra Yenice çevresindeki aşiretlerin iskanı ve Avrupada fethedilen beldelere gönderilecek aşiretlerin sevkiyatıyla ilgilenmek için merkezler kurulması düşünülmüş olabilir. Zira İstanbul, Bursa ve Balıkesir'in uzak oluşu böyle bir karargâh merkezinin kurulmasını zaruri kılıyordu. Eldeki kitabeli mezartaşları ve eski yapılar incelendiğinde Pazaarköy dikkat çekiyor. Mesela cami hazinesinde İbriş Hasan Paşanın kitabesindeki ölüm tarihi hicri 1110'dur. Halen mevcud olan konak en azında 350 sene önce inşa edilmiştir. Rivayetlere göre Pazarköy 1420'lerde kurulmuştur. Köyün nüvesini oluşturan aşiretler İnallı ve Hacılı boylarına mensuptur. Koruköy, Çınarköy ve Haydaroba'dan göçenlerde olmuştur. Köyü oluşturan ağalardan isimleri unutulmamış olanlar: Hacı Mehmet Ağa, İsmail Ağa, Hacı Yakup Ağa, Hacı Halil Ağa, Ahmet Ağa, Ragıp Bey dir. Köydeki ağalar sülalesinden gelen aileler: Şenollar, Aydenizler ve Dalkılıçlar'dır.
Pazarköy'ü kuran beylerden birinin inşa ettirdiği bir konak halen ayaktadır. İki katlı, boydan boya uzanan bir salon, ön tarafı parmaklıklarla örtülü ve salona açılan kapılardan girilen iki büyük odası vardır. Bu odaların bacalık şömine kenarları ,raflar, yüklük ve dolapları ince ağaç işlemeleri ile süslü olup tavan renkli desenlerle dekore edilmiştir. Duvarlar ise iki metre kadar yükseklikteki raflardan sonra çepeçvre alçı üzerine yapılmış renkli çiçek desenler ile motife edilmiştir. Odalardan doğu kısmındakinin batı duvarına İstanbul Boğazı işlenmiştir. Konaktaki dekor Bayramiç Hadımoğlu Konağına benzer. Bir benzerinin de Çorum da olduğu söyleniyor.
Pazarköy'ün kuruluşu 500-550 sene civarıdır. Etrafa önceden yerleşen aşiretler toplanarak oluşturuluyor. Yörede maden çok olmasından haftada bir gün burada maden pazarı kuruluyormuş. Bunun için ismi Pazarköy kalmıştır. Etrafta 4 eski mezarlık vardır. Çarşı cami hazinesinde mezarlık dağıtılmıştır. Ancak Hasan Paşa ile Ulamadan Mehmet Efendi lahdi durmaktadır. Mehmet Efendinin ölüm tarihi H/1256. Hasılı Afşin Bey'in 1069 seferinden sonra yoğun bir türk akımına uğrayan Yenice yöremiz iskanları düzenli olması için merkez kasaba olarak 1400'lerden sonra kurulan Pazarköy bugün ilçenin en yoğun nüfusuna sahip bir bucak merkezidir.

Kültür

Yöresel kıyafetleri ve düğünlerde yapılan keşkek yemeği meşhurdur.

Coğrafya

Çanakkale iline 135 km, Yenice ilçesine 35 km uzaklıktadır. Koruköy ile Çınarköy ovalarını ikiye bölen Gönen çayının doğu ve batı yanlarındaki ovalara kurulmuş ve verimli toprakları vardır.Gönen barajının yapılması ile verimli topraklarının bir kısmı sular altında kalmış ancak koruköy sulama göletinin yapımıyla kırsal topraklar sulu tarıma kazandırılmuştır.Kapalı sistem sulama çalışmaları devam etmekte olup.sulu tarıma kazandırılan toprak miktarı arttırılmış olacaktır.

Nüfus

belde 680 hanelidir. Son yıllarda belde de özellikle genç nüfus göç vermektedir.
2011........1672
2010........1781
2009........1798
2008........1932
2000........2064
1997........1963
1990........2278

Ekonomi

Beldenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. En meşhur ürünü kırmızı biberdir(red pepper, paprika). Bunun yanında domates, tütün üretimi yapılmaktadır. Son yıllarda meyvacılığa ilgi artmıştır.

Kurumlar

İlkokul 1934 yılında kurulmuştur.
Ortaokul 1967 yılında kurulmuştur.
Lise,
Orman işletme şefliği,
Sağlık Ocağı,
Tarım Kredi Kooperatifi,
Kalkınma Kooperatifi(2 tane)
Yeni Belediye hizmet binası,
Cami(2 tane),ve 
PTT şubesi bulunmaktadır.