Kabadayılık

Etimoloji

Kabadayılık kavramının bilimsel tanımı ile Türkçedeki popüler kullanımı oldukça farklıdır. Türk Dil Kurumu sözlüğünde kabadayı, "kendine özgü namus kurallarını esas alıp toplum kurallarının dışına çıkarak zorbalık yapan kimse" olarak tanımlanır. Popüler anlamı ile kabadayılık kavramı, külhanbeyliği, serserilik gibi kavramlarla özdeşleştirilir ve zaman zaman da pozitif bir şekilde "yürekli" anlamında kullanılır.

Okul kabadayılığı

Okullarda kabadayılık yetişkinlerin gözetimi olmadığı alanlardan gerçekleşmektedir. Okulun her yerinde olabilecek kabadayılık daha çok koridorlarda, tuvaletlerde, grup çalışması ve okuldan sonra çalışma gerektiren sınıflarda gerçekleşir.
Okulda kabadayılığın bir uç örneği Amerika'nın Iowa eyaletinde yaşandı. 8. sınıf öğrencisi Curtis Taylor üç yıl boyunca kabadayı kurbanı oldu. Lakap takma, dolaba sıkıştırılma, t-shirtine süt dökülmesi, eşyalarına zarar verilmesi gibi kabadayılık eylemlerine maruz kaldı. Curtis Taylor devam eden tacizler sonucunda 21 Mart 1993'te intihar etti.
90'larda, Birleşik devletler (en hatırda kalanı Columbine Lisesi katliamı olmak üzere) okullarda salgın halinde silahlı saldırı haberleri gördüler. Bu şiddete maruz kalmış çocukların iddiasına göre  saldırıları gerçekleştirenler kabadayı kurbanlarıydı ve okul idaresi denemesine rağmen kabadayılığın engelleyememesinden sonra bu şiddete baş vurmuşlardı. Bu olayların birçoğunda silahlı saldırı kurbanları hem ateş edenlerin velilerini ham de okulları dava etmişlerdir.
Bu yükselen şiddetin sonucu olarak, birçok ülkede öğrencilere işbirliğini, ikili ilişkilerde arabulma, çatışmaları çözümleme teknikleri öğreten programlarla, kabadayıların önüne geçilmeye başlandı. Bu önlemlerle bile bir kurban yetkili birime bir kabadayılık vakası gösterdiğinde, kabadayı ceza almakta ve daha kızgın geri dönmektedir.
Medya olayların yaygınlığını gösterdiğinden beri Amerika'da jüri kurbanları daha iyi anlamaktadır. Yakın zamanda birçok kurban  maksatlı eziyet vermekten kabadayıları ve okulları da birlikte ve eş sorumlu olarak dava açmaktadır. Amerikalı kurban ve ailelerinin insan hakları ihlallerinden, ırk veya cinsel ayrımcılıktan veya eşit hizmet vermediğinden dolayı öğretmenlere dava açma hakları vardır.
Türkiye'de de benzer şiddet eylemlerini 2006'da medya gündemde tutup dikkat çekti. Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı yine aynı dönem yayınladığı genelge ile artan şiddetin önlenmesine yönelik eylem planlarını açıkladı. Çeşitli sempozyumlar ve eğitim seminerleri düzenlendi.

Komşu kabadayılığı

Komşulararası kabadayılık birbirlerinin gözünü korkutma şeklinde gerçekleşmektedir. Uykuyu sabote etmek için sürekli gürültü yapmak, küçük ya da uydurma kazaları yetkili mercilere şikayet etmek bu tipe girer. Amaç rahatsızlık vererek komşuyu taşınmaya zorlamaktır.

Askeriyede kabadayılık

Birleşik Krallık  Savunma Bakanlığına göre orduda kabadayılık "göz korkutmak veya başkalarını mağdur etmek veya gayri meşru ceza vermek  için fiziksel kuvvet kullanmak veya otorite kullanarak taciz etmek"tir. Pek çok ülkede askeri kabadayılığın soruşturulmasının engellendiği ve bunun kurumsal bir problem olduğu iddia edilir. İngiltere'deki Deepcut Birliğinde yeni katılan erlere zulüm edildiği iddialarının soruşturulmasının hükümet tarafından reddedilmesi buna örnek gösterilebilir.
Askerliğin diğer mesleklerden farklı olduğu konusunda ortak konsensus bu davranışı normal karşılayabilir zira bu düşünce biçimi hayatlarını riske sokan askerlerin kabadayılığa karşı gelmeye yetecek fiziki gücü ve ruhu eğiteceklerini düşünür.
Bazen kabadayılık askeri hiyerarşide tepeden aşağıya doğrudur. Eğitim birliğinde ana görevi: sadakatin bireye ne pahasına olursa olsun birimi korumak demek olacağı savaşan bir birim oluşturmaktır. Eski grup bağları zayıflarken, kabadayılık sayesinde güçlenen bağlarla yeni bir grup meydana getirmektir.
Bazı ülkelerde birliğe kabul ritüelleri hoşgörü ile karşılanmış hatta güç ve karakteri sağlamlaştırma yolu olarak kabul görmüşken bazı ülkelerde ise acemi katılımcılara düşük rütbeli askerlerce yapılan sistematik kabadayılık komuta kademesi kapalı veya açıktan  desteklenmiştir(Dedovşina Rusça: дедовщи́на ). Ayrıca  Rus ordusu'nda yaşlı/tecrubeli askerlerin az tecrubelileri taciz ettiği -fiziksel olarak yumrukla ve tekmeyle- çokça rastlaşılan durumdur .
Askeri çevrenin kabul sınavı ve kabadayılığı askeri akademi, okul ve çeşitli silahlı kuvvetlerde görülebilmektedir. Taciz; cinsel nesnelleştirmeye, cinsel tacize ve hatta tecavüze kadar varabilir.

Aşağılayıcı Lakaplar

Lakap, normalde aileden birinin yahut bir arkadaşın taktığı isimdir. Asıl isim yerine geçen genel olarak kullanılan bir kısa isim veya daha çok küçükken takılmış bir isim olabilir.
Lakin, kabadayı, arkadaşça takılan lakaplar yerine, kurban ile ilgili aşağılayıcı lakaplar takar. Çocuklukta  verilen isimler bireyin diğerleri arasından sıyrılmasına yarayan özellik veya davranışına dikkat çeker. Bazı durumlarda hedeflenen özellik kurbanın fark edilmesinden hoşnut olmadığı bir özellik olabilir. Kızıl saçlı birinin "havuç kafa", gözlüklü birinin "dört göz" olarak adlandırılması gibi. Kabadayılar fiziksel farklılıkları (doğum lekesi gibi)  hedef alan isimler de seçebilir ve bu lakaplar yetişkinlere ve öğretmenlere zararsız gelebilecek şekilde orijinallerinden değiştirilmiş olabilir.
Aşağılayıcı lakaplar okulla sınırlı değildir. (Yetişkin) kabadayılar, işyerinde veya diğer sosyal ortamlarda da başkalarına isim takabilirler. Bu isimler de kişiliği hedef alan kişinin başarısızlığıyla ilgilidir. Yetişkinlerde lakap takma genellikle diğer istismar edici davranışlarla birlikte gerçekleşmektedir.

Yasal önlemler

Pek çok gelişmiş ülkede kabadayılık suçtur. Kabadayılığın nedeni kurbanın etnik kimliği, dinî, cinsiyeti vs. ise eylem "nefret suçu" kapsamına girebilir ve cezaları ağırlaşabilir. Aynı şekilde kabadayılığa göz yuman otoriteler de (iş yeri sahibi, okul müdürü vs.) yaptırımla karşılaşabilirler.