Kadınlar Ligi

Tarihçe

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde kadın futboluna dair gelişmeler 2004'te Akdeniz Spor Birliğinin kadın futbol takımını kurmasıyla başlamıştır. Ülkede kadın liginin kuruluşu ise 27 Mart 2008 tarihindeki Federasyon Kupası maçı öncesinde Akdeniz Spor Birliği ile Gönyeli arasında oynanan gösteri karşılaşmasının ilgi çekmesi üzerine gündeme gelmiş ve ilk sezon 2007-08 mevsiminde düzenlenmiştir. Bayanlar Futbol Deneme Ligi adıyla düzenlenen turnuvaya 7 takım katılım başvurusu yapsa da Türk Ocağı Limasol'un çekilmesi ile lig 6 takımla tamamlanmış ve Akdeniz Spor Birliği ligin ilk şampiyonu olmuştur. Deneme sezonu başarılı bulunan ligin devam etmesi kararlaştırılmış, 2008-09 sezonunda "Futbol Deneme" ifadesi lig adından çıkarılarak ilk sponsor anlaşması yapılmış ve lig bir sezonluğuna Arınet Bayanlar Ligi adını almıştır. 9 takımın katıldığı bu sezonun ertesinde 2009-10 sezonu da yine aynı sayıda takımla oynanmış, Limasol Bankası Bayanlar Ligi adıyla düzenlenen 2010-11 sezonunda katılımcı sayısı 4'e düşmüştür. Turnuvanın Kadınlar Ligi adını aldığı 2011-12 sezonunda da 4 takım lige katılma başvurusunda bulunsa da Akdeniz Spor Birliği aynı zamanda Türkiye'de faaliyet göstermeye başladığından Kuzey Kıbrıs'taki maçlara çıkmama kararı almış ve her maçta hükmen mağlup sayılmasıyla lig fiilen 3 takım arasında düzenlenmiştir. İlk dört sezonu Akdeniz Spor Birliği şampiyon tamamladıktan sonra bu sezon şampiyon olan Mağusa Gençlik Merkezi ligdeki ikinci farklı şampiyon takım olmuştur.
2012-13 sezonu için lige katılım başvurusunda bulunan tek takım Ortaköy olduğundan dolayı yeni sezonda müsabaka düzenlenememiş, 2013-14 sezonuna yönelik olarak kadın futbolunun geliştirilmesi için girişimlerde bulunulsa da sonuç alınamamıştır. Liglerin düzenlenmediği yıllarda hâlihazırda Akdeniz Nurçelikspor adıyla Türkiye'deki liglerde mücadele eden Akdeniz Spor Birliği, diğer Kuzey Kıbrıs takımlarından da futbolcularla kadrosunu takviye etme imkânını yakalamıştır. İlerleyen yıllarda kadın futbolunun geliştirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülmüş, turnuva 2016-17 sezonunda yeniden düzenlenmeye başlamıştır.
6 takımla oynanan 2016-17 sezonunu şampiyon tamamlayan Göçmenköy İdman Yurdu bu başarıyı yakalayan üçüncü takım olmuştur. 2017-18 sezonundan itibaren Kuzey Kıbrıs Turkcell ile iki sezonluğuna ad sponsorluğu anlaşması sağlanmış, ligdeki takım sayısı da 8'e çıkmıştır. Akdeniz Spor Birliğinin şampiyonluğuyla tamamlanan sezonu takip eden 2018-19 mevsiminde ise takım sayısı tekrar 6'ya düşmüş, şampiyon olma başarısını Mağusa Spor Akademisi göstermiştir.

Müsabaka düzeni

Ligin sabit bir takım sayısı ve buna bağlı olarak belirli oyun dönemi ve oynanan maç sayısı bulunmamaktadır. İlk sezonunda 7 takımın yer aldığı ve mayıs-ağustos döneminde düzenlenen ligdeki takım sayısı ertesi sezon 9'a çıkarken lig mayıs-temmuz döneminde tamamlanmıştır. 2011-12 sezonunda ise ligde 4 takım yer almış ve yine mayıs ayında başlamasına karşın haziran ayında sonlanmıştır. Bu sezondan itibaren ara verilen lige 2016 yılında tekrar başlanmış, bu dönemde de takım sayısı ve dönemde istikrar yakalanamamıştır. 2016-17 sezonu 6 takımla oynanıp nisan ve temmuz ayları arasında tamamlanırken son sezon ise nisan-haziran döneminde oynanmıştır.
Deplasmanlı çift devre lig usulü ile oynanan ligin ikinci sezonundan itibaren ikili grup ve play-off sistemine geçilmiş, ligdeki takım sayısına göre grupsuz ya da gruplu sistem arasında geçiş yapılmıştır. 2007-08, 2016-17 ve 2018-19 sezonlarında ligi en üst sırada tamamlayan takım şampiyon olurken diğer sezonlarda şampiyon play-off maçları ile belirlenmiştir. Play-off sistemine göre grupların ya da normal sezonda puan cetvelinin 1-4 ile 2-3 sıralarında yer alan takımlar birbirleriyle eşleşiyor olup tek maç eleme usulüyle oynanan eşleşmelerin galipleri şampiyonluk, mağlupları ise üçüncülük maçı için mücadele ederler. 2010-11 sezonunda takım sayısının 4'e düşmesiyle terk edilen grup sistemine 2017-18 sezonunda tekrar dönülmüşse de ertesi sezon yeniden grupsuz müsabaka sistemine geçilmiştir. Bir tarafın galibiyetiyle sona eren maçlarda kazanan takım üç puan alırken kaybeden takıma puan verilmez, eşitlik halinde ise iki takıma birer puan verilir. Sezon sonunda takımlar aldıkları bu puanlara göre sıralanır. Aynı puana sahip takımlar ise önce ikili averaja, eşitlik sürüyorsa genel averaja göre sıralanırlar ancak hâlen eşitlik devam ediyorsa en çok gol atan takım üst sırada yer alır. Aynı puana sahip takım sayısı ikiden fazlaysa özel hükümler uygulanır. Bu ligin hâricinde başka bir kadın futbol ligi bulunmadığından dolayı küme düşme uygulanmamaktadır.
Maçlar Kıbrıs Türk Futbol Federasyonu tarafından belirlenen tarih ve saatte oynanmakta, oyun kuralları Uluslararası Futbol Birliği Kurulunun belirlediği çerçeveye uyumlu şekilde düzenlenmektedir. Maçlar 45 dakikalık iki devre hâlinde on birer kişilik takımlarca standart boyutlardaki doğal ya da suni çim sahada oynanmaktadır. Oyunu iki yardımcısı ile orta hakem yönetirken birer saha komiseri ve sağlık görevlisi de hazır bulunur. Ligde uluslararası oyun kurallarından farklı olarak yedi oyuncu değiştirme hakkı bulunmakta olup sarı kart takibi yapılmamaktadır.

Futbolcu uygunluğu

Ligin "deneme" adıyla oynanan ilk sezonunda futbolcuların maçlara çıkması için lisansa sahip olmaları gerekmezken 2008-09 sezonundan itibaren bu zorunluluk getirilmiştir. Oluşturulan lig statüsüne göre Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti doğumlu olan yahut ülkede en az 7 yıl ikametgâh izni bulunanlar yerli statüsünde oynayabilmekteyken önce bu süre 2011-12 sezonunda 5 yıla, 2016-17 sezonunda 3 yıla düşürülmüş; 2018-19 sezonunda ise tamamen kaldırılmıştır. Yabancı futbolcu oynatma hakkı ise 2010-11 sezonunda lig statüsüne girmiş ve takımlara üç yabancı hakkı tanınmış, ikisinin aynı anda oyunda olmasına izin verilmiştir. 2016-17 sezonunda bir kişiye düşürülen hak 2018-19 sezonunda ikiye çıkarılmıştır. Takımlar kadrolarında 24 kişi bulundurmak zorunda olup maç kadrosu 7 kişi yedek kulübesinde oturmak üzere 18 kişiden oluşmaktadır. Yedeklerin tamamı değişiklik ile oyuna sürülebiliyor olup çıkarılan futbolcunun oyuna tekrar dâhil edilmesine müsaade edilmemektedir.

Ödüller

Geleneksel olarak her sezon sonunda Lefkoşa'daki Golden Tulip Hotel'de Kıbrıs Türk Futbol Federasyonunca tüm liglerdeki kulüp, teknik direktör ve futbolcuların ödüllendirildiği Başarı Ödülleri Gecesi düzenlenmektedir. Şampiyon takıma kupası sezonun son maçından sonra saha içinde verilmesine karşın ödül gecesinde bir kez daha törenle takdim yapılmaktadır. Ödül töreninde ayrıca şampiyon takımın teknik direktörüne başarı ödülü verilmekte, sezonun en çok gol atan futbolcusu ise gol kraliçesi unvanı ve şildiyle ödüllendirilmektedir. Ödül törenlerine katılım zorunlu olup aksi hâlde ₺2.500 para cezası uygulanmaktadır.
Ligin şampiyon takımına, başarılı teknik direktörü ve gol kraliçesine verilen nakdi ödül hakkında bir veri bulunmamakla birlikte Akdeniz Spor Bildiğinin ilk dört sezondaki şampiyonluğu neticesinde elde ettiği gelirin ₺2.500 olduğu bilinmektedir.

Sponsorluk

Lig sponsorları federasyon tarafından çıkılan ihaleler ile belirlenmektedir. İlk sponsor, 15 Nisan 2009 tarihinde yapılan yönetim kurulu kararı ile tescil edilerek 2008-09 sezonunun ana ve ad sponsoru olan Arınet'tir. Firma bir sezonluk anlaşma için ₺10 bin ödeme yapmıştır. 2010-11 sezonunda ise Limasol Türk Kooperatif Bankası ile sponsorluk anlaşması imzalanmış, ₺15 bin karşılığında ligin adı Limasol Bankası Bayanlar Ligi olmuştur. 2017-18 sezonu başında futbol liglerinin iletişim sponsoru Kuzey Kıbrıs Turkcell ile yapılan anlaşma bu ligin sponsorluğunu içerecek şekilde genişletilmiş, KKTCELL Kadınlar Ligi adını alan lig ilk kez art arda iki sezon sponsor adıyla oynanmıştır.