Burhaniye

Türk egemenliği dönemi

Anadolu Selçuklu Devleti Sultanı Kurtulmuş Oğlu Süleyman Bey in Uç Beylerinden Taylı Baba'yı yöreye yolladığı ve bu gün Taylıeli Köyü olarak bilinen köye obası ile gelip yaylak olarak yerleştiği, kışlık olarak ise bu gün ilçe merkezinin bir mahallesi olan Geriş'i tuttuğu ve böylece, Türk hakimiyetinin yöreye yerleşmesini sağladığı görülmüştür. Kent 1300 yılında Karesioğulları yönetimine katılmıştır.
1484 yılında Taylıeli'nde yaşayan halk göç ederek şimdiki kent merkezine yerleşmiştir. 
Madra dağının suyunu yöreye taşıyan su kemerlerine atfen "Kemer" olarak adlandırılan kent 1866 yılına kadar Edremit ilçesinin bir nahiyesi olarak yönetilmiş ve 1867'de ilçe teşkilatı kurulmuştur.Kemer Nahiyesinin ilçe merkezi olmasında büyük emekleri bulunan Sultan II. Abdülhamit'in oğlu Şehzade Burhanettin'in adına, İlçe merkezi Kemer isminin yanına Burhaniye olarak da adlandırılmıştır. 1906 yılında Burhaniye Kazasında yapılan nüfus sayımı sonucu bölgede 5091 kişinin yaşadığı, bunlardan 4176'sının Müslüman, 889'unun Rum ve 26'sının Ermeni olduğu belirtiliyor.
İlçenin Millî Mücadele'de ayrı ve özel bir yeri vardır. İlk kurşunu atma şerefini Burhaniyeliler taşımaktadır. İlçe, 29 Haziran 1920'de Yunan işgaline uğramış ve 8 Eylül 1922'de Yunan işgalinden kurtulmuştur. Yunan geri çekilişi sırasında, ilçe merkezinin yakılıp yıkılmasını önlemek için Pelitköylü Borazan Çavuş, bir minareye çıkarak düşman birliklerini gördüğünde hücum borusu çalmaya başlar, düşman kuvvetleri de ilçe merkezi Türkler'in eline geçmiş düşüncesiyle merkeze girmeden geri çekilmeye devam ederler.

Ören

Yalnızca tarihi değil aynı zamanda doğal  sit alanı olan Ören’deki asırlık palamut ağaçlarının, Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu tarafından tek tek numaralandırılarak koruma altına alınması ile Yeşil Ören kimliği de güvence altına alınmıştır.
Temiz suyu ve ince kumu ile ünlenen Ören Plajı, 2000 yılında bu ününü Avrupa Çevre Eğitim Vakfı (FEE) tarafından verilen ve artık tüm dünyada  “Denize Girilebilirlik Ölçütü” olan Mavi Bayrak ile tescil ettirmiştir.
1,5 km. boyunca yay gibi kıvrılan, Altın Kumlu Ören Plajı genişliği ile de Türkiye’nin en dikkat çekici plajlarından biridir. Denize, kuma ve güneşe endekslenmiş günümüz kıyı yerleşim yerlerine göre, doğallığı bozulmamış ender kıyı şeritlerindendir.
Geniş ve doğal kumlu Ören Plajı ulusal ve uluslararası Plaj Voleybolu (World Beach Volley) için de çok idealdir.
Ören’deki doğal bitki örtüsü de ‘Doğal ve Tarihi Sit alanı’ kapsamında koruma altına alınmıştır. Zaten Ören Meydanı da özellikle Sedir (Cedrus liboni), Fıstık çamı (Pinus pinea) ve Palamut meşesi  (Quercus Sg) gibi anıt ağaçlar ile dikkati çekmektedir.
Altınoluk’la birlikte Burhaniye-Ören, Alp Dağları'ndan sonra Dünyanın en yoğun Oksijenine sahiptir ve oksijen çadırı olarak adlandırılmaktadır.

İskele

Güzel bir balıkçı mahallesi görünümündeki İskele Mahallesi, Yat Limanı'nın bitmesiyle birlikte apayrı bir kimliğe bürünmüş ve geleceğin yat turizmi merkezi olma yolunda ilk adımı atmıştır. Sahildeki balıkçı lokantaları, çay bahçeleri ile ayrı bir özelliğe sahiptir. Denize de girilebilmektedir. Konser gibi faaliyetlere de ev sahipliği yapmaktadır. Kaz dağlarından gelen ve deniz üzerinden eserek İskele sahillerine ulaşan rüzgarın getirdiği iyot ve yoğun oksijen, şifa kaynağıdır.

Öğretmenler Mahallesi

Pek çok turistik konaklama, eğlence, yeme-içme , alışveriş ve dinlenme tesislerinin bulunduğu bir sayfiye yeridir. Aile için uygun , oldukça sakin bir bölgedir.Güzel bir kumsalı varıdır. Deniz hemen derinleşmez, suyun altı kumdur.

Pelitköy

Köy merkezi ana yola 2 km, ilçe merkezine ise 12 km uzaktadır. Yöre halkının başlıca geçim kaynağı zeytinciliktir. Mahallenin deniz kıyısı yeni gelişen ve yazlık sitelerin bulunduğu mahaldir. Köy sınırları içinde kalan Bağlar Burnu, küçük ama güzel kumsalı ve güneşin batışını, Kaz dağları'nı ve Midilli adasını gören manzarasıyla yerli turistler için çekici olabilmektedir. Sahil kuzeyden güneye doğru Muratçeşme, Yalı, Bağlar Burnu ve İçmeler diye adlandırılır. Ancak aşırı derecede ikincil konut inşası ise zeytinlikler sökülerek sürdürülmektedir. Burhaniyenin bir mahallesidir

İçmeler

Yeni gelişen ve yazlık sitelerin bulunduğu mahaldir. Pelitköy'e bağlıdır. Adını eskiden deniz kıyısından çıkan ve ishal etkisi yapan, günümüzde kullanılmayan bir kaynaktan almaktadır. Deniz kıyısında belediyeye ait bir tesis vardır.

Sanayi

İlçede toplam 18 adet zeytinyağı fabrikası bulunmaktadır. Bu fabrikalar son yıllarda sulu baskılı sistemden kontinü sisteme dönüşmektedir. Fabrikalarda zeytin el değmeden ambalajlanmaktadır. Son yıllarda ilçede yapılan çalışmalar neticesinde yağlık olarak değerlendirilen zeytin çeşitleri TSE tarafından yeşil ve siyah sofralık standartlarına alınmıştır. İlçede bulunan 2 salça ve konserve fabrikası yörede ve civar ilçelerde üretilen sebzeleri mevsimlik olarak işlemektedir. Yine ilçede 4 adet süt işleme tesisi (mandıra) ile Körfez bölgesine yönelik çok sayıda ekmek fabrikası faaliyet göstermektedir.

Ticaret

Meslek odalarına kayıtlı toplam 5.000 civarında tüccar ve esnafın ortalama % 50’si faal olarak ticari hayatını sürdürmektedir. İlçede T.C.Ziraat bankası, Türkiye Halk Bankası, Türkiye iş bankası,Yapı kredi bankası, Akbank, Vakıfbank, Garanti Bankası, Denizbank  şubeleri bulunmaktadır.

Kültür

Burhaniye, Kuzey Ege'deki birçok yer gibi, turizm ile geç tanıştığından hala büyük oranda yerel kültürünü korumaktadır. Özellikle iç kesimlerdeki dağ köyleri tipik Yörük köyleridir. İlçede Ege şivesi ile hâlen yaygındır olarak konuşulmaktır. İlçe merkezi için "Kemer" adı, Edremit Körfezi ve kıyıları için sadece "Körfez" adı kullanılmaktadır. Keşkek özellikle köylerde yapılan geleneksel bir yemektir. İlçenin pazartesi günleri kurulan pazarı, ilçe geneli ve civar ilçelerde de meşhurdur.
İlçenin konu olduğu "Kozak Dağının Çamları" türküsünden bir bölüm;
"Kozak Dağı'nın çamları, yere değer dalları.

Bizim için yapılmış, şu Kemer konakları."
Burhaniye Kuvvay-i Milliye Müzesi: Eski halkevi binası olan 2 katlı taş bina restore edilerek müzeye dönüştürülmüştür. İlçe merkezinde Koca Cami yakınında Kuvâ-i Milliye Şehitler Anıtı 'nın karşısında yer almaktadır. Müzenin ilk katı ilçede çıkan arkeolojik eserlere, ikinci katı ise etnografya bölümü görüntüsündedir.
Yağcı Kültür Merkezi: Aslen İskele mahallesindeki eski bir yağ fabrikası olan yapı artık ilçede kültür merkezi olarak faaliyet göstermektedir. Galeri olarak sergilere ve sınırlı sayıda katımcının bulunduğu konsere ev sahipliği yapmaktadır.
Ören Açık Hava Tiyatrosu: Ören mahallesinin iç tarafında yer alan tiyatro, yaz döneminde ilçenin başlıca tiyatro ve konser alanıdır.
Uluslararası Zeytin ve Zeytinyağı Festivali: İlçenin temel ürünü zeytin ve zeytinyağını tanıtmayı amaçlayan etkinlik, birçok kültürde olduğu gibi hasat sonrası yapılan bir şenliktir. Deve Güreşleri festival bünyesinde yapılan önemli bir etkinliktir.
Burhaniye Ören Turizm Kültür ve Sanat Festivali: 20 yılı aşkın bir geçmişi olan festival, yaz döneminde ilçedeki yerli turistlerinde katılımla çok sayıda kişiye ulaşabilmektedir.

Spor

Burhaniye Belediyespor, 2002 yılında Burhaniyespor ve Örenspor'un birleşmesiyle kuruldu.Futbolda körfez amatör kümede mücadele etmektedir. Özellikle bayan basketbolunda başarılı sonuçlar alan takım TKBL de ter dökmektedir.2008 yılında play-off ilk maçında Fenerbahçe ile eşleşmiştir.Takımın sponsorluğunu Bahçeşehir Eğitim Kurumları yapıp takımın ismi de Bahçeşehir Burhaniye Belediyespor olarak değiştirilmiştir. Takımın alt yapıdaki başarılarına örnek olarak millî takıma 4 oyuncu vermesi gösterilebilir.
İlçede ayrıca bir yelken kulübü vardır.