Phoenix (uzay aracı)

Phoenix (Türkçe: Anka Kuşu ), NASA'nın denetimi altında Mars Keşif Programı çerçevesinde Mars'a gönderilen robotik bir uzay aracı. Programda görev alan bilim insanları, Mars üzerinde mikrobiyal yaşam olup olmadığını ve orada suyun geçmişini araştırmak için Phoenix'in iniş bölümünün üstünde yer alan cihazları kullanacaklardır. Çok ortaklı program, NASA'nın Roket İtiş Laboratuvarı yönetimi altında Arizona Üniversitesi'ndeki Ay ve Gezegenler Laboratuvarı bölümünün başkanlığında yürütülmekteydi. Program ABD, Kanada, İsviçre, Filipinler, Danimarka, Almanya ve İngiltere'den çeşitli üniversitelerin; NASA, Kanada Uzay Ajansı, Finlandiya Meteoroloji Enstitüsü, Lockheed Martin Space Systems ve diğer uzay şirketlerinin ortak çalışmasıdır. Bir devlet üniversitesi tarafından yönetilen ilk uzay uçuşudur.
Phoenix, 4 Ağustos 2007 tarihinde Dünya'dan fırlatıldı ve 26 Mayıs 2008 tarihinde saat 02:55'te Mars'ın su-buz açısından zengin kuzey kutup bölgesindeki Vastitas Borealis'e şu koordinatlarda 68.2°N 234.3°W başarıyla bir iniş gerçekleştirdi. Şimdi robot kolunu  kutup toprağını kazmak için kullanacak. Uzay aracının başarılı inişi ile ilgili teyit saat ABD'de EDT'ye (Arizona'nın dahil olduğu saat dilimi) göre öğleden akşam 7:53'te geldi.(Türkiye saati ile 26 Mayıs sabah 5:53)

Görevin hedefleri

Phoenix, "2001 Mars Odyssey" aracının sağladığı verilere göre yüzeyin 2 – 5 cm. derinliğinde buz tabakasının yer aldığı bir bölgeye indi. Bu verilere göre söz konusu bölgenin yüzeyi yüzde 80 civarında buzdan meydana gelmektedir. Yüzey araştırmalarında, 50 cm. derinliğinde kazı yapabilen robot kolundan yararlanılacak.
Phoenix aracılığıyla yapılacak ölçümler iki ana hedef güdüyor: Öncelikle gezegendeki suyun gelişimi araştırılacak; bir zamanlar sıcak ve nemli bir gezegen olan Mars'ın bugünkü soğuk ve buzlarla kaplı haline geçiş sürecine ışık tutulmaya çalışılacak. Phoenix'in bir başka hedefi, buz tabakasında yer alabilecek hayat izlerini araştırmak olacak.

Teknolojik özellikleri

Fırlatılış anında 670 kg ağırlığındaki Phoenix, bir kısmı Mars yolculuğu sırasında "atılan" muhtelif parçalardan meydana gelmektedir. Bunlardan Cruise Stage adı verilen kısım yalnızca Mars yolculuğu sırasında yararlanılır; bu birim araca enerji ve dünya ile iletişim sağlar. Cruise Stage birimi, Mars atmosferine girişten 5 dakika önce aracın gövdesinden ayrılmıştır. Mars yüzeyine 125 km. yükseklikte gerçekleşen bu işlem, aracın hızını azaltan bir etki sağlamıştır. Phoenix, Cruise Stageden bağımsız, ön (Aeroshell) ve arka (Backshell) ısı kalkanlarının çevrelediği, 350 kg ağırlığındaki birimdir.
Mars atmosferine girişten kısa süre sonra, 13 km yükseklikte, hızı 55 m·s⁻¹ (≈200 km·h⁻¹) kadar düşüren paraşüt açılır. Yüzeyden yaklaşık 900 m yükseklikte paraşüt de Phoenix'den ayrılır. Bu kez fren tertibatı devreye girer. Burada amaç, yalnızca yüzeye düşüş hızını daha da düşürmek değildir; frenleme mekanizması iniş yapılacak bölgenin tam olarak belirlenmesini ve aracın ayaklar üzerinde dik şekilde inmesini kolaylaştırır. Araç, enerjisini, inişten yaklaşık 25 dakika sonra açılan güneş enerjisi panellerinden sağlar. Araç dünyayla iletişimini Mars uydularının ara istasyon olarak kullanıldığı UHF anteni üzerinden sağlamaktadır.