Avrupa Yakası (dizi)

Yapım

Dizinin senaryosu Gülse Birsel tarafından yazıldı. Daha önce aynı kanalda g.a.g. adlı TV reklamlarını yorumlayan mizahi bir programı sunan ve programın metinlerini hazırlayan Birsel, diziye konu olacak hikâyeyi bulduktan sonra saatte dört-beş sayfa yazdığı senaryoyu ortalama dört günde bitirmektedir. Birsel, karakterleri yazarken kendisinde var olan ruh halini, "yazarken, bazen sanki kulağıma kendi repliklerini, kendi şakalarını fısıldadılar, kendi hikâyelerini yarattılar." sözleriyle dile getirdi.
Yönetmen koltuğunda ilk sezonda Hakan Algül yer alırken, ikinci sezondan sonra Jale Atabey diziyi yönetti. Dizinin yapım şirketi, Sinan Çetin tarafından 1986 yılında kurulan Plato Film'dir.

Mekân

Avrupa Yakası, 2004 yılından 2009 yılına kadar Plato Film'in Taksim'deki Plato stüdyolarında çekildi. Hikâye, Nişantaşı'nda geçtiğinden, hikâyeye bağlı olarak dizi içinde çeşitli kurgusal mekânlar oluşturuldu. Bu mekânların bazıları (örneğin Sütçüoğlu apartmanı, Sütçüoğlu muhallebicisi, Avrupa Yakası dergi ofisi) tüm sezon boyunca sabit kalırken, diğer kurgusal mekânlar (Soho, Asparagus, Havyar Restaurant) ise değişti.

Müzik

Programın müzikleri Cenk Durmazel ve Cenk Sarkuş tarafından yapıldı. Jenerikte yer alan şarkı ise Hale Caneroğlu tarafından seslendirildi. Caneroğlu ayrıca dizide çeşitli sahnelerde şarkılar da söyledi. Ata Demirer (Fındık - Fıstık) ve Sarp Apak (Aşkınla Yandım) da dizide şarkı söylediler.

Maliyet

Saklambaç adlı bir araştırma şirketinin 2008 yılında yaptığı araştırmalar sonucu Avrupa Yakası dizisinin maliyeti bölüm başı 400 bin TL olduğu belirlendi. Dizi, Kurtlar Vadisi'den sonra en yüksek bütçeli ikinci televizyon yapımı oldu. Avrupa Yakası, ilk beş sezon sonunda 40 milyon YTL'lik ciro yaptı. Yapımcısı olan Sinan Çetin, diziden 4 milyon dolar kazandı. 2008 yılında meydana gelen ekonomik krizden etkilenen program, Ocak (2009) ayı boyunca iki haftada bir yayınlandı.

Süre

Dizi, yayınlandığı ilk 169 bölüm boyunca 90 dakikalı bir süreye sahip iken 2008 yılında meydana gelen ve dünya genelini etkileyen ekonomik kriz, Türk medyasını da etkiledi. TRT 1 ekranlarında gösterilen Doludizgin Yıllar dizisinden sonra Avrupa Yakası dizisinde de gösterim süresi kısaldı. Senarist Gülse Birsel daha önce verdiği röportajlarda dizinin süresinin kısalmasını istediğini belirtmişti. ATV yönetimi ile görüşen "Plato Film" yetkilileri, Avrupa Yakası'nın ayda üç kez 73 dakika bir kez de 85 dakika yayınlanması konusunda anlaştı.

Oyunculara etkisi

Avrupa Yakası dizisinde var olan karakterleri canlandıran oyuncuların, dizide gösterdikleri performans sonucu çoğu reklam ve sinema filmlerinde yer aldı. Dizi başladıktan sonra kadrodan 8 oyuncu, reklam filmlerinde oynamaya başladı. Levent Üzümcü (Garanti Bankası), Gülse Birsel (Turkcell, TTNET), Ata Demirer (Vestel), Evrim Akın (Bellona), Hümeyra (Taç perde), Bülent Polat (Blue House), Yavuz Seçkin (Aras Cargo), Veysel Diker (Kompen) reklamlarda yer aldılar. Sonraki dönemlerde Şenay Gürler ve Gazanfer Özcan da reklamlarda rol aldılar. Diziye 3. sezonda katılan ve canlandırdığı karakter ile popülaritesi artan Engin Günaydın, Garanti Bankası reklamlarında yer alırken, Gülse Birsel, Whirlpool; Sarp Apak, Turkcell; Hasibe Eren ise Şekure adlı kurgusal bir karakteri canlandırdığı Akpet, Binnur Kaya ise 6. sezonda canlandırdığı Dilber Hala karakteriyle D-Smart reklamlarında yer aldılar.
Sarp Apak, Bülent Polat gibi dizide popüler olan oyuncular çeşitli sinema filmlerinde rol alırken, 2003’te Gayet Ciddiyim, 2004'te Hâlâ Ciddiyim ve 2005'te Yolculuk Nereye Hemşerim adındaki kitaplarını piyasaya sunan dizinin senaristi ve oyuncusu Gülse Birsel, RTÜK'ün yirmi dakikada bir reklam kuşağına girilecek kuralının sonucu dizinin süresinin 90 dakikası olması sebebiyle haftanın yedi günü dolu olmasıyla kitap yazamadığını belirtti.

DVD

Dizi, DVD olarak sadece 19 bölümden oluşan ilk sezonu yayınladı. 7 Mart 2005 tarihinde piyasaya çıkan DVD'de bölümler dışında ayrıca kamera arkası görüntüler ve oyuncularla yapılan röportajlar da yer aldı. VCDler de ise iki bölüm mevcut. Plato Film, Palermo ve atv'nin ortaklığıyla çıkarılan 'Avrupa Yakası'nın DVD ve VCD'lerinin korsan satışının önlenmesi için de özel bir afiş hazırlandı. Dizinin diğer sezonları ise DVD olarak piyasaya sunulmadı.

Sansür

Avrupa Yakası dizisi çeşitli sansürlere maruz kaldı. Özellikle RTÜK'ün uyguladığı bipleme ve buzlama tekniği önplana çıktı. Örneğin 6. sezonda Ata Demirer'in canlandırdığı Volkan karakterinin üzerine giydiği t-shirtte "Hotmail" sitesine itafta bulunarak yazılan "Hotmale" yazısı, atv tarafından buzlama tekniği ile dizinin tekrar bölümlerinde sansürlendi. "Hotmale" kelimesi geylere yönelik içeriğiyle tanınan popüler bir İnternet sitesinin ismi olması ve Türkçe karşılığı "azgın" ya da "seksi" olması buna neden oldu. Ata Demirer yaptığı açıklamada kelimenin gay porno sitesi olduğunu bilmediğini belirtti. RTÜK'ün buzlama tekniği, dizinin 166. bölümünde Tahsin Bey'in elinde tuttuğu Sabah gazetesinin bir bölümünün buzlanması ile tekrar yer aldı. Buzlanan kısım ise gazetede yer alan bir reklamdı. 169. bölümde ise dizi yayınlanmadan önce RTÜK`ün Türkçenin kötü kullanıldığı gerekçesiyle daha önceki bir bölüm için verdiği uyarı yazısı yayınlandı. Daha sonra bölüm, yayınlandığı süre boyunca yaklaşık olarak 80 kez biplendi. Verilen bilgilere göre "manyak", "aptal", "geri zekâlı", "çüş", "salak" gibi kelimelerin biplendiği ortaya çıktı.

Oyuncu değişimleri

Avrupa Yakası dizi, 6 sezon boyunca ana kadrosundan birçok oyuncu kaybetti ve dizinin kadrosuna çeşitli dönemlerde farklı oyuncular katıldı. Diziye, 2. sezonda katılan Vural Çelik dizinin kadrosuna giren ilk oyuncu oldu. 3. sezonda Engin Günaydın ve Levent Üzümcü, aynı sezonun ilerleyen bölümlerinde Rutkay Aziz, Suna Keskin de kadroya dahil olurken, sezon sonunda Ata Demirer, Evrim Akın ve Bülent Polat diziden ayrıldı. Dizinin sonraki sezonlarında Peker Açıkalın , Tolga Çevik, Hasibe Eren, Sarp Apak, Binnur Kaya, Timur Acar, Ömür Arpacı, Hakan Yılmaz, Gürgen Öz gibi oyuncular dizinin ana kadrosunda yer alırken; dizinin farklı sezonlarında Hümeyra, Vural Çelik gibi oyuncular diziden ayrıldılar. Gazanfer Özcan'ın vefatıyla diziye Müşfik Kenter ve Gönül Ülkü diziye en son dahil olan oyuncular oldu.