Üç Maymun

Konusu

Yaklaşan genel seçimlerde bir muhalefet partisinden aday olan iş adamı Servet (Ercan Kesal), ıssız bir yolda olan ve ölüme yol açan bir trafik kazasının sorumluluğunu almamak için, o sırada araçta bulunmayan şoförü Eyüp’e (Yavuz Bingöl) para verip yalan söyleterek kendisinin yerine hapse girmeye ikna eder. Seçimde kaybeden Servet, hapisteki Eyüp'in karısı Hacer'le de (Hatice Aslan) ilişki kurar. Hacer'in durumu fark eden oğlu İsmail (Ahmet Rıfat Şungar), annesini suçlar. Bir yıl sonra hapisten çıkan Eyüp de olanları fark eder. İsmail ailenin "namusunu temizlemek" amacıyla Servet'i öldürünce Eyüp onun hapse girmesini önlemek için, daha önce patronunun kendisine yaptığı teklifi kimsesiz gariban bir gence yapacaktır.

Çekim öncesi, çekimler ve çekim sonrası

Önceki filmleri Koza, Kasaba, Mayıs Sıkıntısı, Uzak ve İklimler'de daha çok kendi aile üyelerini oynatan Ceylan, bu kez farklı bir kadroyla çalışmayı tercih etti. Ailenin oğlu İsmail'i, kendisi de Kartal'da filmin mekânlarına benzeyen bir çevrede büyümüş olan Rıfat Şungar canlandırdı. Nuri Bilge Ceylan, Şungar'la çalışmaya, karşılıklı oynadıkları bir deneme çekiminin ardından karar verdi. Film, İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı mezunu olan yirmi beş yaşındaki oyuncunun ikinci sinema filmi oldu.
Hacer'i canlandıracak oyuncu için profesyonel ve amatör çok sayıda oyuncu araştırıldı. Sokaklardan ve kast ajanslarından pek çok kişiyle deneme çekimleri yapıldı. Bu arayışların sonunda, Ebru Ceylan'ın önerisi üzerine görüşülen Hatice Aslan'ın Hacer'i oynamasına karar verildi. Bu, 1986'da profesyonel olan Devlet Tiyatroları oyuncusu Aslan'ın ilk sinema deneyimi oldu.
Hacer'in kocası ve İsmail'in babası Eyüp'ü ise, şarkıcı ve oyuncu Yavuz Bingöl canlandırdı.
Çekimler, 2007 yazı ve sonbaharında İstanbul'un Yedikule semtinde yapıldı ve toplamda yaklaşık iki ay sürdü. Ceylan'ın önceki filmi İklimler'in aksine, tüm çekim sonrası çalışmaları İstanbul'da tamamlandı.
Şubat 2008'de, filmin henüz gösterime girmeden pek çok ülkeye satıldığı açıklandı. Fransa, İtalya, İngiltere ve İrlanda, İsviçre, Hollanda, Belçika, Lüksemburg, Yunanistan, Hindistan, Rusya ve Baltık ülkeleri bu ülkeler arasındadır.
Film ilk olarak 12 Eylül 2008'de Roma kökenli Bim Film aracılığıyla İtalya'da gösterime girdi. Ardından 29 Eylül'de Hindistan'da, 3 Ekim'de Tayvan'da ve 24 Ekim'de Türkiye'de gösterime girdi.

2008 Cannes Film Festivali

Film, Nuri Bilge Ceylan'ın önceki filmleri Uzak ve İklimler gibi Cannes Film Festivali'nin yarışmalı bölümüne kabul edildi. Böylece 61. Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye için yarışma hakkı elde etti.
Cannes'da eleştirmenler için düzenlenen gösterimin ardından Türk eleştirmen Mehmet Basutçu, yönetmenin bu filmiyle Uzak'ı ve İklimler'i aştığını, "Nuri Bilge Ceylan sineması her geçen gün önemli aşamalar kaydediyor" sözleriyle ifade etti ve filmin, yönetmenin "belki de en kişisel, en özgün filmi" olduğunu belirtti. Vecdi Sayar da yönetmenin sinemasını her geçen gün daha yüksek bir noktaya getirdiğine dikkat çekerek, oyuncuların performansını övdü. Eleştirmenler, filmin festivalde ödül alabileceği görüşünü de dile getirdi.
Nuri Bilge Ceylan, 25 Mayıs gecesi yapılan ödül töreninde En İyi Yönetmen Ödülü'ne değer görüldü. Ceylan ödülünü alırken yaptığı konuşmada, "Bu ödülü birisine ithaf etmek istiyorum... Tutkuyla sevdiğim yalnız ve güzel ülkem Türkiye’ye..." ifadesini kullandı.

Oscar

Üç Maymun, 2009 yılında verilecek olan 81. Akademi Ödülleri'nde yabancı film dalında Türkiye adına yarışmak üzere seçildi. Bu dal için gönderilen 65 film arasından, ilk elemeyi geçen 9 film arasında yer aldı. Ancak Akademi tarafından belirlenen beş film arasına giremedi ve Oscar adayı olamadı.