Ahmetler, Manavgat

Tarihçe

Yüzlerce yıl önce Ahmet adlı üç çoban tarafından kurulduğu için “Ahmetler” adını alan köy, o bölgenin en eski Türkmen köylerinden biridir. Bu köy gerek coğrafi koşulları gerekse ekonomik ve sosyal hayatı nedeniyle dışarıya kapalı bir hayat sürmüştür. Bu nedenle buranın insanlarının zenci ya da melez olarak adlandırılması gülünçtür. Bu ülkeyi yurt sayan ve Afrika'dan da gelse Avrupa'dan da gelse kendini Türk sayan herkes Atatürk Türkiye’sinde Türk'tür ve Türk soyundan gelenlerden en küçük bir farkı yoktur. Ancak köken olarak öz be öz Türk olan insanlara da sonradan Türkleştiklerini söylemek saygılı bir yaklaşım olamaz. Afrika'dan gelen esirlerin halkımızın engin hoş görüşüyle Türkleşerek aramıza katıldıkları ve bu ülkenin has evlatları oldukları doğrudur. Ancak bu yolla gelen insanlar, Manavgat ovasındaki zengin topraklarda çalıştırılmak amacıyla gelmişlerdir. Hasan Varol'un da belirttiği gibi bu yurttaşlarımız bugün hala Kızılot ve Sarılar köylerinde yaşamaktadır. Ahmetler mahallesi ise Torosların eteğinde denizden 650-700 metre yükseklikte kurulmuş ve ova köyleriyle hiçbir benzerliği olmayan eski bir orman mahallesidir.
Büyük Türk göçleri sırasında bölgeye gelen diğer köyler gibi Ahmetlerliler de daha çok tarım ve ticaretten çok hayvancılıkla uğraşan göçebeler olarak bugünkü köye yerleşmişler. Çoğunluğu yıllar önce yerleşik kültüre geçmiş olmasına rağmen az sayıda aile hala yazlık göçebe hayatını sürdürmektedir. Son yıllarda Ahmetler mahallesinden ekonomik nedenlerle yoğun bir kente göç vardır. Köy nüfusu giderek azalmaktaysa da geçmişteki ilişkileri, kalabalık keçi sürüleri ve sosyal yaşamıyla da tipik bir yörük mahallesi olarak bilinir.
Göçlerle gelerek bu bölgeye yerleşen Ahmetler köylülerinin ataları önce bugünkü Manavgat Çavuş Köyü ve Uzunlar mahallesi civarına yerleşmişler; ancak sıcaktan, sivrisinekten ve sıtmadan zarar görmemek için oraları terk ederek yukarılara, Toroslara çekilmişlerdir. Akseki'den Manavgat'a giderken Toroslardan sahile inildiğinde karşımıza çıkan ilk düzlüklerin adı tapu kayıtlarında bile hala "Ahmetler Bükü" olarak geçmektedir.
Ahmetleri kuranlar bugünkü yerleşim yerinden önce Çavuş Köyü, Aşağı Köy ve Taş Harman yörelerinde geçici köyler kurmuşlar. Buralarda bir süre yaşadıktan sonra bugünkü Ahmetler’de karar kılmışlar ve buraya kalıcı olarak yerleşmişlerdir. Mahallenin adı eski Alanya kayıtlarında "Çöngere nahiyesinin Ahmetler Kariyesi" olarak yazılıdır.
Ahmetler'in tarihine ilgi duyan ve hala hayatta olan Manavgat eşrafından Mustafa İsmet Özdemir, o bölgedeki büyük bir veba salgını sonucu Hürremşah, Ezenkiriş, Taş Harman, Yalaklar gibi birçok mahallenin ortadan kalktığını anlatmaktadır. Mustafa Özdemir, Ahmetler'e komşu olan bu köylerin Alanya ilçesinin Çöngere nahiyesine bağlı olduklarını ama Ahmetler dışındakilerin ortadan kalktıklarını nakletmiştir.
Akseki ilçesi yakınlarında, Padişah fermanıyla köye tahsis edilmiş olan yaylanın adı askeri haritalarda "Ahmetler Yaylası" olarak geçmektedir. 1928 yılından beri devam etmekte olan bir davaya konu olan bu yaylayla ilgili mahkeme kayıtları bile mahallenin tarihinin oldukça eski olduğunu ve daima hayvancılık ve göçerlikle geçindiklerini doğrulamaktadır.
Ahmetler, coğrafi koşulları ve geleneklerine bağlı özellikleri nedeniyle dış etkilenmeye en son açılan köylerden biridir. Bugün bile yaşayan bazı geleneklerin Orta Asya Türklerindeki geleneklerle örtüştüğü görülmektedir.
“Yılbaşı” ve “Nevruz” kutlamaları bizim çocukluğumuza kadar sürüp geliyordu. O yıllarda gençler ve çocuklar, ellerinde meşaleler “Yılbaşı” ya da “Zilbaşı” adı verilen bir gece eğlencesinde her evi ziyaret ederek çeşitli yiyecekler toplarlardı. 21 Mart günlerinde yumurtalı salatalar hazırlanır; baharın müjdecisi olarak "Nevruz" kutlamaları yapılırdı. Nevruz eğlencelerinde ateşler yakılıp üstünden atlandığı ve havaya tüfek atışları yapıldığı anlatılmaktadır. Ancak bu gelenekler, ekonomik nedenlerle hızlanan mahalleden kente yoğun bir göç ve kentte yaşayanların etkisi ve sosyo kültürel değişimle unutulmaktadır. Yine de yaylaya göç geleneğini sürdüren ailelerin bugünkü göçebe kültürü, Asya Türklerinden farklı değildir.
Ahmetlere komşu olan ve birçok ailenin birbiriyle akrabalıkları bulunan Akseki’ye bağlı (Fersin) Güçlüköy'den fizik Profesörü Önal Ergenekon, bu bölgedeki göçer köylerin hepsinin Horasan'dan gelen aşiretler tarafından kurulduğunu; Anadolu'nun Türkleştirilmesi ve islamlaştırılması amacıyla büyük Türk düşünürü Hoca Ahmet Yesevi tarafından buralara gönderildiklerini anlatmıştır. Bu tespite göre bu bölgeye yerleşen insanlar, 13. yüzyılda Hacı Bektaş Veli ve Mevlana gibi mutasavvıfların peşinden gelen Türk boylarıdır. Bu aşiretlerin kurduğu bugünkü Güçlüköy, Çaltılı Çukur, Yarpuz, Doğrul, Erenyaka ve Ahmetler gibi köylerin Horasan kültürü taşıdıkları ve Anadolu'yu Türkleştirme ve Türk hümanizmasını yayma felsefesinin taşıyıcıları oldukları anlaşılmaktadır. Alanya, Manavgat ve Akseki'nin resmi belgelerinde Ahmetler mahallesiyle ilgili birçok bilgi bulunmaktadır. Özellikle nüfus, mahkeme ve tapu kayıtları, bu mahallenin tarihi geçmişiyle ilgili olarak aktardığımız yukarıdaki bilgilerle örtüşmektedir.
(1964 – 1966 yıllarında Ahmetler’de 2 yıl öğretmenlik yaptım. Bu uzun açıklamalar, bu mahallenin insanlarının Afrika'dan, Etiyopya'dan gelmediğini, Horasan'dan gelen Türk boylarından olduğunu hatırlatmak ve bir yanlışı düzeltmek amacıyla yazıldı. Başka kaynaklarda konuyla ilgili bilgilere ulaşıldıkça buraya eklenecektir.)

Coğrafya

Ahmetler Köyü, Toros Dağlarının güney yamacınca deniz seviyesinden yaklaşık 700 m yükseklikte bulunur. Köy, Manavgat ilçesinin en yüksekte yer alan yerleşmelerinden biridir. Köy arazisi, jeolojik olarak karmaşık bir yapı sergiler.
Kuzeyinde Gûlen Dağının kristalen kalker ve şistleri bulunurken, güneyinde Antalya-Alanya naplarına ait aşınmaya karşı dirençli yaşlı kaya birimleri yüzeylenir. Torosların en tipik özelliklerinden olan naplar (bindirmeler) Ahmetler Mahallesinin güneyinde çok net olarak izlenebilir. Bu napların altında Kretase kalkerleri bulunur. Bunun en güzel delili ise, köy yerleşim alanının altına doğru gelişmiş olan İnaltı mağarasıdır. Burası bindirmelerin altındaki Kretase kalkerleri içerisinde gelişimini sürdüren aktif bir mağaradır.
Antalya iline 116 km, Manavgat ilçesine 39 km uzaklıktadır.

Ekonomi

Mahallenin en önemli geçim kaynakları önem sırasına göre hayvancılık, ormancılık, tarım ve arıcılıktır. Hayvancılık için yılın büyük bölümünü mahalleden uzakta geçiren göçebe nüfus, mahallede bulunan evlerinde çok az kalabilmektedir. Ahmetler Mahalleninde bu tür hayvancılık yapanların; mahallede kalış süreleri, yaylalara gidip gelirken izledikleri göç yolları, göç hareketlerinin süresi ve hayvancılık dışında yürüttükleri ekonomik faaliyetlerin olup olmaması gibi özellikleri incelenerek, bir kısmı Dağ Göçebesi bir kısmı ise Göçebe Çoban olarak tanımlanabilirler. Hemen belirtmelidir ki bu tanımlara giren insanların sayıları tüm Türkiye’de oldukça azalmıştır ve Ahmetler köylülerinin bu faaliyetlerine devam etmeleri, geçmişi oldukça eski olan ekonomik bir geçim kaynağının gelecek nesillere aktarılabilmesi açısından olduğu gibi Yörük-Türkmen kültürü için de oldukça önemlidir.

Altyapı bilgileri

Mahallede gittikçe azalan öğrenci sayısı nedeniyle küçük ama yeni bir okul vardır. İki derslikli bu okulda birleşmiş sınıflı eğitim verilmektedir. İlköğretimin ilk 5 sınıfında az sayıda öğrenci var. 6-7 ve 8. sınıflar, taşımalı eğitimle Manavgat'taki okullarda okumaktadır. Mahallenin okulu Antalya İlköğretim Müfettişleri tarafından 2007 - 2008 öğretim yılında "Örnek Okul" seçilmiştir.
Mahallenin içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Mahalleye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup mahallede elektrik ve sabit telefon vardır.