Tağı İsmailov

Hayatı

Tagi Meşedi Mahmut oğlu İsmailov 1887 senesinde Nahçıvan`ın Şerur nahiyesinin Çomahtur köyünde doğdu. Onun Horasan Yüksek Dini Okulu`nda eğitim görmüş babası Meşedi Mahmud İsmail oğlu zamanın basiretli, ilerici kişilerinden biriydi. Onun sadece Nahçıvan`da yok, Güney Azerbaycan`ın Horasan, Tebriz, Hoy ve Makuda şehirlerinde bulunan zamanının ileri düşünceli, eğitimci aydınlarıyla yakın arkadaşlık ilişkisi vardı. Meşedi Mahmut yüksek din eğitimi alsa da alafranga giyim kuşamı nedeniyle tanıdıkları saygıdan dolayı ona "Zagraniçni Mahmut" (Ecnebi Mahmut) derlermiş. Belki de bu yüzden Meşedi Mahmut oğlu Tagi`yi Çomahtur`da bulunan medreseye değil, devrimci görüşleri nedeniyle Kafkasya`ya sürülmüş eğitimci Vanya Petroviç`in komşu Yenice köyünde oluşturduğu "rus-tatar" (Rus-azerbaycan) okuluna yollamıştı.  
Tagi daha ilk günden öğrenci yeteneği ve cesaretiyle hocasının dikkatini çekmişti. O, 3 sene bu okulda rus dilinde eğitim almış. Rusya`da vuku bulan devrimden bahseden Vanya Petroviç Tagi`nin maneviyatını etkiliyor, onda yeni dünya bakışı şekillendiriyordu.
Vanya Petroviç Rusya`ya döneceği zaman çok saygı gösterdiği Meşedi Mahmut`a yakınlarından biriyle haber yollamış: "Tagi`yi merak etmeyin, O benimle bize, Armavir`e gidiyor".
Armavir`de Vanya Petroviç`in devrimci arkadaşlarıyla tanışması Tagi`nin yaşamında haksızlığa, adaletsizliğe, mevcud düzenin gaddarlığına karşı mücadele sayfası açıyor.
Sovyet döneminde banka, işbirliği ve buğday tedariki fabrikası gibi yapıların organizatörlerinden ve başkanlarından olmuştur.
1927 senesinde yapılan Azerbacan Tarım İşbirliği Konseyi`nin 1. kurultayına, Ocak 1929 senesinde Moskova`da yapılmış SSCB Tarım Bankası kreditörlerinin 3. kurultayına büyük oy farkıyla üye seçilmiştir.
Tagi İsmailov 1958 senesinde vefat etti.

Cesur komutan

Azerbaycanın kurtuluşu uğruna cesur insan, Kuzey Kafkasya`da Armavir demiryolunun inşaatinde ustabaşı ve mühendis yardımcılığına kadar terfi etmiştir. 1902 senesinde Nahçıvan-İrevan (Erivan) demiryolu inşaatına katılmıştır. Rusya Silahlı Küvvetleri ve askeri araçlarını taşımak için salınacak Şahtahtı-Maku-Beyazıt demiryolunun inşaatinde çalıştığı dönemde askerler arasında propogand yaparak "Şahtahtı işçi, köylü ve asker birliği"nin kurucularından (1917), 1918-1919 senelerinde Şerur nahiyesine basgın düzenleyen taşnaklara karşı savaşçı birliklerinin organizatörlerinden olmuştur. Şerur nahiyesinin köylerini Ermeni çetelerinden kurtaran Türk askeri birliklerinde kendi köylülerinden oluşan gönüllülerle beraber savaşmıştır.
Hok köyü civarında Ermeni çetelerine karşı son taarruzda gösterdiği yiğitlik nedeniyle Nuri Paşa tarafından silahla ve kabzası pahalı taşlarla işlemeli gümüş hançerle ödüllendirildi. Onun komutasında bulunan gerilla birliği 28 Haziran 1920 senesinde Dereleyaz deresinden Şerur nahiyesine saldıran taşnak ermeni çetelerine karşı savaşlarda özellikle aktiflik sergilemiş, bu savaşta Tagi İsmailov büyük kahramanlık yapmıştır.
1920 - 1922 senelerinde Abbaskulu Bey Şadlinski`ye ait "Kırmızı Tabur"un komutanlarındandı.

Önemli ödülleri

25 Ocak 1939 senesinde SSCB Devlet Satınalma Komisyonu`nun kararıyla "Örnek Tedarikci", "Tahılcılık ve Çavdarcılık  Endüstrisi ..." ve "SSCB tedarikciliğinin kurucu ..." nişanlarıyla ödüllendirilmitir.
2. Dünya Savaşı yıllarında arka cephede özverili çalışmaları, sorumluluğunda olan buğday rezervini iyi ve kayıpsız muhafaza etmesi nedeniyle (Bu dönemde Kuzey Kafkasya`da Alman faşistlerinden korunan buğdayların büyük kısmı Noraşen anbarında saklanıyordu) Tagi İsmailov 22 Şubat 1943 senesinde önce SSCB Devlet Satınalma Komissyonu`nun "Örnek Tedarikci" nişanıyla, sonra SSCB Yüksek Şurası Başkanlık Kurulu`nun 24 Haziran 1946 tarihli fermanıyla, "1941 - 1945 seneleri 2. Dünya savaşında cesur iş" nişanıyla ödüllendirilmiştir. Vicdanla çalışmaları nedeniyle  Tagi İsmailov "Onur" nişanıyla ödüllendirilmiştir.