QoS (port önceliği)

Ağ İletişimi Hizmet Kalitesi (İngilizce Quality of Service, kısaca QoS), Ağ üzerindeki uygulamaları önceliklendirerek zaman kaybını azaltmayı hedefleyen bir ağ servisi. Bir ağ bağlantısı üzerinden çalışan bir trafik veya program türüne öncelik veren çeşitli tekniklere karşılık gelir.
Ağ üzerindeki uygulamaları önceliklendirerek zaman kaybını azaltmayı hedefleyen bir ağ servisi. Birden çok internet kullanıcısının aynı modem üzerinde eş zamanlı internette girmesi sonucu bant genişliği düşer.
QoS destekli modemlerde kullanıcıların öncelik tanıdığı portlar, örneğin Voip ve html sayfaları için 80, port tanımlanırsa aynı eş zamanlı kullanılan FTP 21. port öncelikli portun kullanım süresince Lag ( veri geçikmesine) uğrar bu süre zarfında sanki hiçbir kullanıcı dosya tranferi yapmamışcasına hızlı bir şekilde internet paylaşımı sağlanır, bu süre bir sayfanın açılması 2 ila 3 saniye içerisinde olup 80, port kullanımı bitmesiyle FTP portu 21. port eski haline gelerek lag değeri sıfırlanır. çoklu kullanıcılı ADSL modemlerde bu özellik bulunmaktadır.

Qos destekli modemler ve network donanımları hakkında

Bir bilgisayarda birden çok; farklı internet bağlantısını kullanan programların veya aynı donanıma bağlı olarak birden fazla kullanıcının aynı süreç içinde internet üzerinden veri transferi sonucu, bant genişliği normal olarak düşer. Bu durum neticesinde veri gecikmesi denilen lag olarak tabir edilen bir durum oluşmaktadır.
Mevcut veri trafiğinin doğru ihtiyaçlara cevap verebilmesi için bazı uygulamalara öncelik vermek gerekmektedir. Örneğin p2p programları uzun süreçli dosya indirim işlemleri yaptığı için normalde p2p programları çalıştığı zaman kaba bir örnekle p2p internet üzerinde 1 gb lık bir veri indirmektedir ama internet sayfa gösterimcisi tarafından herhangi bir internet sayfasındaki 1 mb içerikli html sayfa dosyası normal şartlar altında p2p istemcisinin talep ettiği veri transver paketleri arasında sıralanarak gecikecek, çabucak gelecek bir sayfanın açılma süreci uzayacaktır. Bu durumda internet sayfasındaki işin önceliğine göre p2p programını internet sayfası işlemini halledene kadar kapatmak gerekir.
Özellikle QoS destekli modemlerde kullanıcıların öncelik tanıdığı port öncelikleriyle, örneğin, Voip ve html sayfaları için 80. port kullanılmaktadır, html ve voip kullanımı için bilgisayardan modeme 80. porttan gelecek istem talep paketlerinin diğer tüm portlardan öncelikli olması istenmektedir. Bu sayede QoS önceliği verilen portlardan veri hızlıca aktarılırken, verilmeyen portlarda öncelikli port seçimi sayesinde lag olur.
Kabaca sanki bilgisayarda hiçbir program internete bağlanmamış sadece internet sayfa gösterimcisi internete bağlanmış gibi internet sayfası üzerinde yapılması gereken işlemler çabucak neticelenmektedir.
Ayrıca QoS birçok real-time gerçek zamanlı oyunda önemli olan lag sorununun aşılması açısından da önemli bir çözüm yöntemi olmaktadır.
Port önceliği sırası genelde kişinin mevcut öncelikli ihtiyacına göre değişiklik gösterse de genelde ev kullanıcıların tercihleri şu sırayı takip etmektedir:
1 - Bilgisayar oyunları için öncelikl portlar.

2 - İnternet sayfaları için 80. port ve 8080. portlar.

3 - İnternet üzerinde sesli ve görüntülü iletişim ve haberleşme programlarının kullandığı portlar.