Kızıldere, Ceyhan

Tarihçe

Kızıldere bir Kürt-Alevi mahallesi olarak bilinmekle birlikte koklerinin Alevi-Türkmenlere dayandığı yapilan birçok çalışma ile kanıtlamıştır. 16. yüzyılda Türkmen olarak adı geçen birçok aşiret günümüzde Kürt olarak karşımıza çıkmaktadır. Öncelikle Kürtlerin Hanefi ya da Alevi Türkmenlerle karşılaşıp Hanefiliğe ya da Aleviliğe geçme ihtimalleri bulunmamaktadır. Diğer yandan Hanefilik Anadolu’da Türkmenler arasında yaygındır. Bütün bunlara dayanarak dolayısıyla günümüzde Hanefi mezhebine inanan Kürtlerin birkaç kuşak öncesinde Türkmen olma ihtimali çok yüksektir. Kızıldere mahallesinin halkının Sinemilli aşireti üyesi olduğu bilinmektedir. Sinemilli Aşireti, Aşiretin diğer büyük kolu Urfa'dadır. Sinemilli aşiretinin Orta Asya'dan gelmiş oldukları bilinmektedir. Her ne kadar dillerinde değişme olmuşsa da Türkmen Alevisi'dirler. Dersimî Sinemilli ve Alhas aşiretlerinin Atma Aşiretinde koptuklarını şu sözlerle ifade eder.Atma Aşiretinde birçok kabile ayrılarak güney-batı vilayetlerine göçmüşlerdir.
Göç eden bu kabileler Antep, Maraş ve Kilis mıntıkalarında Alevi geleneklerini bu güne kadar muhafaza etmektedirler. Sinemilli, Alhas, Koçer kabileleri dahi esas Atma Aşiretlerinden ayrılmışlardır. Dersim yöresinde eskiden Sinemilli ocağı bulunmakla beraber Atmalı, Sinemilli,ve Alhas aşiretlerinin birçok alanda iç içe veya yan yana yaşamasından dolayıdır.
Pazarcık'ta bulunan Sinemilli aşiretinin köyleri:
Başpınar, Bozlar, Milyanlı, Üngütlü, Bayırlı, Milyanlısoku, Karaağaç, Çamlıca, Tetirlik, Çiçekalanı, Şallıuşağı, Armutlu, Söğütlü, Çınarlı, Alibeyuşağı, Maksutuşağı, Zeynepuşağı, Emiruşağı, Denizli, Halkaçayırı, Kelibişler, Cennetpınarı, Bayramgazi, Akdemir, Bölükçam, Salman-ı Pak,Yolboyu ve İncirli.
Atmalı (Atmi) Aşireti:
Dr. Mahmut Rişvanloğlu Saklanan Gerçek isimli kitabının 502. sayfasında Atmalı aşireti ile ilgili şu bilgileri verir:
Rişvan topluluğuna bağlı bir oymaklar birliğini teşkil eden bir aşirettir. Osmanlı Tahrir defterlerinde "Kars, Trabzon, Konya, Maraş ve Rakka arasındaki bölgelerde "konar-göçer" olarak, bazen "Ekrat", bazen de "Türkmen-Ekradı" olarak geçmektedir.
Buradaki "Atma", belki de "Atmaca" isminden bozulmuş olabilir. Çünkü daha önce de bahsettiğimiz gibi, Eski Türkler'de "Boy ve Oymak" ismi olarak bir nevi motif karakterinde ve "Totem" olarak bu tip hayvan isimlerinin verildiğini biliyoruz. Nitekim Danışmendli Türkmenleri arasında bir oymak beyinin adı da "Atmaca"'dır.
Atmalı boyuna bağlı Oğuzların sosyal yapılanma sistemine uygun olarak 12'li bölünmeyi gösteren 12 oymak bağlıdır.
Anadolu Selçuklu Devleti döneminde Horasan bölgesinden Anadolu'ya gelmeye başlamışlar ve Selçuklu Devleti tarafından önce Elazığ bölgesine daha sonraları ise Malatya (Arguvan) Elbistan yöresine yerleşmişlerdir.Kahramanmaraş ve Malatya arasındaki dağlık kesimlerde yaşamaktadırlar. Atmiler bugünkü yerlerine 250-300 yıl önce Harput yakınlarındaki Gümüşmaden'den göç ederek gelmişlerdir.Buradan gelen Atmi-Sinemilli aşiretinin mensupları Ceyhan'ın Kızıldere köyüne yerleşmişlerdir.
Tarihi 130 yıl öncesine dayanan Kızıldere mahallesinin eski halkı şimdiki Türkiye Cumhuriyeti sınırlarının dışından göç edip, Doğu Anadolu bölgesinde farklı yerleşim yerlerinde yaşamaya başlamışlardır.
Şimdiki Kızıldere halkının ataları atmi-sinemilli aşireti K.Maraş Pazarcık bölgesinde yaşamış ve uzun zaman o bölgede kalmışlardır.
Daha sonra bu bölgeden de göç edip şimdiki yerleşim yeri olan Kızıldere mahallesi yakınlarında Ceyhan nehri kenarındaki Misis-Havraniye bölgesinde yaşamaya başlamışlardır.
Hayvancılıkla uğraşan halk sulu araziye yerleşince çiftçilikle de uğraşmaya başlamışlardır. Bulundukları bölgede yağmur sonucunda hayvanları ve tarlaları büyük ölçüde zarar görünce tekrar göç edip şimdiki Kızıldere mahallesinin bulunduğu bölgeye yerleşmişlerdir.

Coğrafya

Adana iline 33 km, Ceyhan ilçesine 18 km uzaklıktadır. E-5 karayoluna 6, Adana-Gaziantep otoyoluna 8 km uzaklıktadır.

Altyapı bilgileri

Mahallede ilköğretim okulu vardır. Mahallenin içme suyu şebekesi vardır. kanalizasyon şebekesi vardır. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı yoktur.Sağlık evi vardır. Mahalleye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup mahallede elektrik, sabit telefon ve ADSL vardır.