Asiryong Simbahan ng Silangan

Kasaysayan

Ang Simbahan ng Silangan ay orihinal na umunlad noong unang siglo CE sa mga rehiyong nagsasalita ng Aramaiko ng Asirya, Babilonia at hilagang kanluaran ng Persia(ngayong Iraq, timog silangang Turkey, hilangang silangang Syria at kanlurang Iran) hanggang sa silangan ng imperyong Romano-Byzantine. Ito ay isang simbahang Apostoliko na pinaniniwalaang itinatag ng mga apostol na Tomas na Apostol, Thadeo ng Edessa at Bartolemeo. Sinasabi ring ang apostol Pedro ay nagdagdag ng pagpapala nito sa Simbahan ng Silangan sa panahon ng kanyang pagbisita sa sede ng Babilionia, "Ang babae na nasa Babilonia ay bumabati sa inyo. Siya rin ay isang hinirang na tulad ninyo. Binabati rin kayo ni Marcos na aking anak." (1 Pedro 5:13).
Ang opisyal na pagkilala ay unang ipinagkaloob sa pananampalatayang Kristiyano sa ikaapat na siglo CE sa pag-akyat sa trono ni Yazdegerd I ng Imperyong Sassanid. Noong 410 CE, Ang synod ng Seleucia-Ctesiphon ay idinaos sa kabiserang Sassanid na pumayag sa mga namumunong obispo na humalal ng isang pormal na Katolikos o pinuno. Ang Katolikos na si Mar Isaac ay inatasan na parehong mamuno sa pamayanang Kristiyano at sumagot sa ngalan nito sa emperador na Sassanid.
Sa ilalim ng pamimilit mula sa emperador na Sassanid, ang Simbahang ng Silangan ay papalaking naghangad na idistansiya ang sarili nito mula sa Kanluraning Simbahan ng Imperyo Romano. Noong 424 CE, ang mga obispo ng imperyong Sassanid ay nagpulong sa isang konseho sa ilalim ng Katolikos na si Mar Dadisho I (421-456) at tinukoy na mula nito ay hindi na sila sasangguni sa mga problemang pang-disiplina o pang teolohiya sa anumang panlabas na kapangyarihan at lalo na sa anumang obispo o Konseho ng Simbahan sa Imperyo Romano. Sa gayon, ang mga Simbahang Mesopotamian at Persian ay hindi kinatawan sa iba't ibang mga Konseho ng Simbahan ng Kanluraning Simbahan. Hindi naramdaman ng mga pinuno ng Simbahang Persian na sila ay nakatali sa anumang mga desisyon ng ituring na mga konsehong imperyal ng Roma. Sa kabila nito, ang mga kredo at kanon ng Unang Konseho ng Nicaea na nagpapatibay ng buong pagkadiyos ni Kristo ay pormal na tinanggap sa Synod ng Seleucia-Ctesiphon. Ang pagkakaunaw ng Simbahang Asiryo ng Silangan sa terminong hypostasis ay iba mula sa depinisyong ibinigay sa Konseho ng Chalcedon. Dahil dito, hindi kailanman inaprubahan ng Asiryong Simbahan ng Silangan ang depinisyong Chalcedonian. Ang kontrobersiya sa teolohiya na sumunod sa Unang Konseho ng Efeso ay naging mahalagang sandali sa kasaysayan ng Simbahan. Kinondena ng Konseho na heretikal ang Kristolohiya ni Nestorius na ang pag-aatubili nitong ipagkaloob sa Birheng Marya ang pamagat na Theotokos(Ina ng Diyos) ay inunawang ebidensiya na siya ay naniwala sa dalawang magkahiwalay na mga persona(sa halip na sa dalawang mga kalikasan) na presente sa loob ni Kristo. Nakita ng emperador na Sassanid na napopoot sa imperyo Romano ang pagkakataon na siguraduhin ang katapatan ng kanyang mga nasasakupang Kristiyano at nagbigay suporta sa sismang Nestorianismo. Nagsagawa ng mga hakban ang emperador na Sassanid upang sementuhan ang primasiya ng partidong Nestorian sa loob ng simbahang Persian na nagkakaloob sa mga kasapi nito ng proteksiyon at pagpaslang sa pro-Romanong Katolikos na si Babowai at pinalitan ito ng obispong Nestorian na si Nisibis, Barsauma. Kinumpirma ng Katolikos-Patriarka na si Mar Babai I(497–503) ang assosiasyon ng Simbahang Persa (Persian) sa Nestorianismo.