Ang Pitong Huling Salita

Ang Pitong Huling Salita ni Jesus sa krus (tinatawag ding Siete Palabras) ay ang pitong mga pananalitang ayon sa Biblia na iniuugnay kay Jesus sa panahon ng kanyang pagkakapako sa krus . Ayon sa kaugalian, ang maikling pananalita ay tinawag na "mga salita". Sila ay natipon mula sa apat na Mga Kanonikong Ebangelyo .   Tatlo sa mga salitang lumitaw lamang sa Ebanghelyo ni Lucas at tatlo lamang sa Ebanghelyo ni Juan . Ang iba pang pananalita ay lumilitaw kapwa sa Ebanghelyo ni Mateo at ng Ebanghelyo ni Marcos .  Sa mga aklat nina Mateo at Marcos, si Jesus ay sumisigaw sa Diyos. Sa Lucas, pinatawad niya ang kanyang mga mamamatay, binibigyan ng katiyakan ang nagwawalang magnanakaw, at pinupuri ang kanyang espiritu sa Ama. Sa Juan, nakikipag-usap siya sa kanyang ina, nagsasabing siya ay nauuhaw, at ipinahayag ang katapusan ng kanyang buhay sa lupa. 
Ang pangwakas na articulated na salita ng isang tao na sinabi bago ang kamatayan o bilang mga pamamaraang kamatayan sa pangkalahatan ay kinuha upang magkaroon ng partikular na kahalagahan. Ang pitong kasabihan na ito, na " huling mga salita ", ay maaaring magbigay ng isang paraan upang maunawaan kung ano ang huli mahalaga sa taong ito na namamatay sa krus.  Ang sparsity ng mga kasabihan na naitala sa mga kuwentong biblikal ay nagpapahiwatig na si Jesus ay nanatiling medyo tahimik para sa mga oras na siya ay nakabitin doon.  
Mula noong ika-16 na siglo, ang mga ito ay malawak na ginagamit sa mga sermon sa Biyernes Santo, at ang buong mga libro ay nakasulat sa teolohikal na pagtatasa sa kanila.     Ang Pitong Huling Salita mula sa Krus ay isang mahalagang bahagi ng liturhiya sa Anglikano, Katoliko, Protestante, at iba pang mga tradisyong Kristiyano.   
Ang pitong pananalitang tradisyon ay isang halimbawa ng Kristiyanong diskarte sa pagtatayo ng pagkakaisa ng Ebanghelyo kung saan ang materyal mula sa iba't ibang mga Ebanghelyo ay pinagsama, na gumagawa ng isang account na higit sa bawat Ebanghelyo.   Ilang kompositor ang nagtakda ng Pitong Huling Salita sa musika .

Ang mga interpretasyong teolohikal

Ang huling mga salita ni Jesus ay ang paksa ng isang malawak na hanay ng mga Kristiyano aral at sermons, at isang bilang ng mga may-akda ay may nakasulat na mga libro na partikular na nakatuon sa mga huling kasabihan ni Kristo.    
Ang pari at may-akda na si Timothy Radcliffe ay nagsasaad na sa Biblia, pito ang bilang ng pagiging perpekto, at tinitingnan niya ang pitong huling salita bilang pagtatapos ng Diyos ng lupon ng paglikha at nagsasagawa ng pagtatasa ng istraktura ng pitong huling salita upang makakuha ng karagdagang pananaw.

Ang kasaysayan ng mga kasabihan

Isinasaalang- alang ni James Dunn ang pitong pananalita na mahina ang naitatag sa tradisyon at nakikita ito bilang bahagi ng mga elaborasyon sa magkakaibang mga pag-uulit ng huling mga oras ni Jesus.  Gayunman, tinutukoy ni Dunn ang pagiging tunay ng Mark / Mateo na sinasabi sa pamamagitan ng pagtatanghal kay Jesus na nakikita ang kanyang sarili na 'pinabayaan' ito ay isang kahihiyan sa unang Iglesya, at sa gayon ay hindi maiimbento.  Sinabi ni Geza Vermes na ang unang kasabihan mula sa (Mateo at Marcos) ay isang panipi mula sa Awit 22, at samakatuwid ay paminsan-minsang makikita bilang isang teolohikal at pampanitikan aparato na ginagamit ng mga manunulat.  Ayon sa Vermes, ang mga pagtatangka na bigyang-kahulugan ang pagpapahayag bilang isang inaasahang sanggunian sa banal na kasulatan ay nagbibigay ng di-tuwirang katibayan ng pagiging tunay nito.  Sa kabilang dako naman, sinabi ni Leslie Houlden na sadyang isinama ni Lucas ang sinabi ni Mateo / Marko mula sa kanyang Ebanghelyo dahil hindi ito angkop sa modelo ni Jesus na itinanghal niya.