North Luzon Expressway

Kasaysayan

Isa ang North Luzon Expressway sa mga proyektong pang-impraestruktura na naitayo sa ilalim ni dating Pangulo Ferdinand Marcos. Kilala ito dati bilang North Diversion Road at Manila North Expressway (MNEx).
Ang unang kahabaan ng mabilisang daanan, mula Palitan ng Balintawak hanggang Labasan ng Guiguinto sa Bulacan, ay naikompleto noong Agosto 4, 1968. Sa mga panahon na iyon, isa pa lamang itong may takdang mabilisang daanan sa pook-rural na binakod nang husto, na may apat na mga linya, siyam na magkakambal na tulay (twin bridges), isang daang pang-ibabaw (overpass) ng daambakal, pitong daang pang-ilalim (underpasses), at tatlong palitan.
Sa simula isang proyekto ng Kagawaran ng Pagawaing Bayan at Lansangan (DPWH) ang NLEx, subalit ang pagtatapos sa malaking bahagi ng gawaing proyekto ay napunta sa CDCP upang manguna sa konseptong mabilisang daanan sa pagpopondo ng imprastraktura. Isinagawa ito sa ilalim ng plano ng pampribadong pagpopondo na ibinigay ng Batas Republika Blg. 3741.
Kabilang sa mga karagdagang gawain na kinailangan ng pamahalaan ay ang pagtatayo ng Balintawak - Novaliches Interchange Complex, Palitan ng Tabang, at ang daang patumbok (approach road) ng mga daang pang-ilalim.
Noong 1976, itinayo ang karugtong ng NLT bilang bahagi ng programang panlansangan ng Pandaigdigang Bangko para sa Muling Pagsasaayos at Pagpapaunlad (IBRD) na may layuning maiugnay ang mga pangunahing sentrong panlungsod sa mga sentrong produksyon sa hilaga. Binubuo ito 50.9 kilometrong daang kongkreto na may apat na mga linya at Biyadukto ng Candaba.
Noong 1989, sa panahon ni dating Pangulo Corazon Aquino, pinahaba nang 5 kilometro ang mabilisang daanan mula sa dulo nito sa Labasan ng Dau hanggang sa Labasan ng Santa Ines sa Mabalacat.

Pangunahing pagsasaayos

Simula noong 2003, sinimulan ang pangunahing pagpapaganda at pagsasaayos ng mabilisang daanan. Binubuo ito ng pagtatayo muli ng mga daan at pagtatayo ng mga bagong tarangkahang pambayad. Kabilang dito ang pagpapalawak ng bahaging Balintawak - Tabang mula anim hanggang walong linya, at bahaging Tabang - Santa Rita mula apat hanggang anim na linya. Nanatili sa apat ang bilang ng mga linya sa bahaging Santa Rita - Santa Ines. Ilan pa sa mga ibang proyekto ay paglatag ng aspalto at paggiba ng mga lumang tarangkahang pambayad (na pinalitan naman ng mga bagong tarangkahang pambayad na may kulay bughaw na bubong). Natapos ang mga ito noong Pebrero 2005, at ang mabilisang daanan ay mayroon nang mga makabagong katangian na ipapaliwanag sa ibaba.
Sa parehong taon (2005) ding inilipat ang pamamahala at pagpapanatili ng NLEX mula Philippine National Construction Corporation (o PNCC, na pagmamayari ng pamahalaan) papuntang Manila North Tollways Corporation na isang sangay ng Metro Pacific Investments Corporation.

Programang pagpapaganda ng mga daluyan ng tubig

Ang kahabaan ng mabilisang daanan ay isinailalim sa isa pang pagsasaayos ukol sa mga sistemang daluyan nito. Kilala ang North Luzon Expressway na bumabaha tuwing tag-ulan, at ang layunin ng proyekto ay ang pagpapaayos ng mga daluyan ng mabilisang daanan para maiwasan ang pagbabaha. Sa mga panahong ito, isinara sa trapiko ang ilang mga linya nito. Nagdulot ito ng pagsisikip sa trapiko sa kahabaan ng mabilisang daanan at ang itinakdang hangganan ng tulin sa mga lugar ng pagtatayo ay ibinaba mula 80/100 km/h hanggang 60 km/h.
Sinimulan ang programa noong Pebrero 12, 2007 at natapos ito noong Oktubre 7, 2007.

Kamakailang kasaysayan

Noong ika-5 ng Hunyo 2010, binuksan ang NLEx Segment 8.1 o NLEX Mindanao Avenue Link, isang pang-apatang, 2.34 kilometrong daang sangay na dumadaan mula Abenida Mindanao papuntang Palitan ng SMART Connect sa Valenzuela. Ang daang sangay ay isang bahagi ng Hilagang Karugtong ng Daang C-5 at naglalayong makapagbigay ng isa pang pasukan sa mabilisang daanan mula Kalakhang Maynila at upang mabawas ang pagsisikip ng trapiko sa Palitan ng Balintawak. Noong ika-18 ng Marso 2015, binuksan naman ang NLEx Segment 9 o NLEX Karuhatan Link, na isang 4.06 kilometrong karugtong ng Segment 8.1 na dumadaan mula Palitan ng SMART Connect hanggang sa Lansangang MacArthur.

Pangunahing NLEx

Ang Pangunahing NLEx (NLEx Main) ay ang pangunahing bahagi ng NLEx mula Palitan ng Balintawak hanggang Labasan ng Santa Ines. Kalinya nito ang Lansangang MacArthur mula Lungsod Quezon hanggang Mabalacat sa Pampanga. May walong linya ito mula Palitan ng Balintawak hanggang Palitan ng Balagtas, anim na linya mula Palitan ng Balagtas hanggang Labasan ng San Fernando, at apat na linya mula Labasan ng San Fernando hanggang Labasan ng Santa Ines. May mga tulay ang mabilisang daanan na tumatawid sa mga pitong ilog. Ilang bahagi ng mabilisang daanan ay nililinyahan ng mga billboard, kasama ang bahaging biyadukto nito. Maraming mga mataas na boltaheng mga linya ng kuryente sa itaas na pinatatakbo at pinananatili ng National Grid Corporation of the Philippines (NGCP) at iba't ibang mga kompanyang distribusyon ng kuryente ay gumagamit ng malaking bahagi ng ruta ng mabilisang daanan sapagkat ang mataong mga pamayanan ay sumasagabal sa pagtatamo ng ilalaang karaptan sa daan. Pinakakapansin-pansin sa mga linya ng kuryenteng ito ang linyang transmisyon ng Hermosa-Duhat-Balintawak mula Labasan ng San Fernando sa Pampanga hanggang Palitan ng SMART Connect sa Valenzuela.
May isang panukala na direktang kokonektahin ang mabilisang daanan sa Subic–Clark–Tarlac Expressway (SCTEx) sa pamamagitan ng isang palitan na matatagpuan 3-kilometro hilaga ng kasalukuyang dulo nito sa Labasan ng Santa Ines. Sa ngayon, ang Daang Sangay ng Clark ang tanging naguugnay nito sa SCTEx.

Bahaging Balintawak-Balagtas

Nagsisimula ang mabilisang daanan sa Palitang Balintawak bilang isang pisikal na karugtong ng Abenida Bonifacio. Ilang metro mula sa interkambiyong trebol na ito ay ang Lansangang Quirino, kasama ang isang labasang pahilaga na aakyat sa isang flyover. Maglilinya sa mabilisang daanan ang Daang Reparo mula Labasang Novaliches hanggang Liwasang Pang-ala-ala ng Eternal Gardens. Makikita ang Labasang Libis Baesa malapit sa liwasang pang-ala-ala ngunit nagsisilbi lamang ito sa linyang patimog. Lalapit ang mabilisang daanan sa Tarangkahang Pambayad ng Balintawak, at lalapad sa labimpitong mga linya at nagsisilbi lamang sa pahilagang linya. Matatagpuan ang mga tanggapan ng NLEX Corporation malapit sa tarangkahang pambayad. Isang bagong tarangkahang pambayad ay itinayo sa pagitan ng mga linyang pahilaga at patimog na naglilingkod sa mga sasakyang Class 1 at nabuksan noong 2017.
Babalik muli sa apat na mga linya ang mga linyang pahilaga ng mabilisang daanan paglampas ng tarangkahan, tutuloy nang diretso, tatawid sa ibabaw ng Ilog Tullahan sa pamamagitan ng Tulay ng Tullahan, tutumbok sa Kalye Heneral T. De Leon, at dadaan sa Palitang Smart Connect. Simula sa bahaging ito maglilinya ang West Service Road sa mabilisang daanan. Dadaan naman ito sa mga pook-industriya at negosyo sa loob ng Valenzuela. Magsisimulang maglinya ang East Service Road sa mabilisang daanan bago tumungo sa Labasang Paso de Blas. Sa labasang ito, makikita ang isang gusali ng Puregold at Pamilihan ng Malinta. Tutuloy ang mabilisang daanan sa diretsong ruta, kasama ang isang pook serbisyo ng Caltex malapit sa daang pang-ibabaw ng Dulalia, hanggang sa pumasok ito sa lalawigan ng Bulacan.
Tatawid ito sa Ilog Meycauayan at pagkaraan ng ilang metro ay ang Labasang Meycauayan upang maglingkod sa lungsod. Isa pang daang panserbisyo na nangangalang St. Francis Service Road ay matatagpuan sa tabi ng linyang patimog ng mabilisang daanan. Dadaan naman ito sa mga pook-pamahayan at institusyon sa loob ng lungsod, babagtas sa Daang Lias, at tutuloy nang diretso. Sa bayan ng Marilao, may isang pook serbisyo ng Petron at pagkaraan nito ay ang Ilog Marilao at ang Labasang Marilao. Papasok ito sa Bocaue pagkaraan ng Labasang Marilao at babagtas sa daang pang-ibabaw ng Duhat. Makikita ang Philippine Arena sa bahaging ito ng NLEx. Liliko ang mabilisang daanan pasilangan upang makalingkod sa tarangkahang pambayad ng Bocaue. Kasalukuyang pinapalawak ang patimog na linya sa 22 mga linya na may 4 mula sa daang serbisyo kung kaya may kabuuang 26 mga linya. Sa gitna ng tarangkahang pambayad ay isang bagong-tayo na tarangkahan at daan. Liliko ito pakanluran, dadaan sa Labasang Bocaue, Ilog Santa Maria, at Tulay ng Taal, at tutuloy sa isang diretsong direksiyon hanggang sa Labasang Balagtas. Bago ito ay mga pook serbisyo ng Petron para sa linyang patimog at Shell para sa linyang pahilaga. Paglampas ng pook serbisyo ng Shell ay ang Daang Sangay ng Tabang at Palitang Balagtas na binuksan noong Marso 20, 2012. Ito ang dating dulo ng unang bahagi ng NLEx mula 1967 hanggang 1976 nang pinahaba ito patungo sa Dau.

Bahaging Balagtas-San Fernando

Kikipot sa anim (tatlo kada direksiyon) ang bilang ng mga linya ng mabilisang daanan simula sa Daang Sangay ng Tabang. Paglampas ng Palitang Balagtas, tutumbok ito sa Kalye Krus. Tutuloy ito sa isang diretsong ruta at dadaanin nito ang mga palayan sa dakong labas ng mga pamayanan ng Guiguinto, Malolos, at Pulilan. Tatawirin nito ang Ilog Guiguinto at dadaanin nito ang pook-serbisyo ng Shell of Asia, Metro Warehouse Bulacan, at Labasang Santa Rita – ang hilagang dulo ng bahaging AH26/N1 ng NLEX (liliko ang AH26/N1 sa Lansangang Doña Remedios Trinidad o Pan-Philippine Highway na susundan ang Daang Cagayan Valley patungong Baliuag at Cabanatuan). Tutumbok naman ang NLEx sa Kalye Mabini, tatawid sa mga Ilog Tabang at Angat, at dadaan sa Labasang Pulilan (kung saang tinutumbok nito ang Daang Panrehiyon ng Pulilan.
Ilang metro pagkaraan ng Labasang Pulilan, dadaan ang NLEx sa Biyadukto ng Candaba (na opisyal na kilala bilang Tulay ng Pulilan–Apalit). Dadaan ang tulay sa mga palayan na matatagpuan sa loob ng mga bayan ng Pulilan, Calumpit at Apalit, at Ilog Pampanga bago matapos ang biyadukto. Tutuloy ang mabilisang daanan padiretso, dadaan sa mga pook-serbisyo ng Total at Caltex, Labasang San Simon, Ilog Abacan, Ilog San Fernando, Kalye Cosunjumi, at Palitang San Fernando. Makikita ang SM City Pampanga at Robinsons Starmills Pampanga mula sa bahaging ito ng mabilisang daanan.

Bahaging San Fernando-Santa Ines

Pagkaraan ng Labasang San Fernando, kikipot sa apat na mga linya (dalawa kada direksiyon) ang NLEx. Tutuloy ito bilang isang diretsong daanan, at dadaan ito sa Paskuhan Village, Petron Lakeshore, Labasang Mexico, mga daang pang-ibabaw ng Acle at Biyabas, patimog na pook-serbisyo ng Shell, Raslag Solar Power Plant, Ilog Abacan at Ilog Quitangil, Labasang Angeles (dating kalahating trebol na palitan), Marquee Mall, dating kinaroroonan ng Tarangkahang Pambayad ng Dau, Tulay ng Sapang Bago, mga labasan ng Dau at SCTEx, at Daang Mawaque. Nagtatapos ito sa Palitang Santa Ines, na may kasamang tarangkahang pambayad upang magsilbing labasan. Dating pandalawahang daan ang bahaging SCTEX-Santa Ines ngunit naipalawak na ito sa apat na mga linya.

Daang Sangay ng Tabang

Ang Daang Sangay ng Tabang (Tabang Spur Road) ay isang daang sangay ng North Luzon Expressway palabas ng pangunahing pagkakalinya ng mabilisang daanan at patungong Lansangang MacArthur sa Labasan ng Guiguinto. Ang kabuuan ng daang sangay ay nasa loob ng bayan ng Guiguinto. Nagsisimula ito sa isang palitan kasama ang Lansangang MacArthur at dadaan sa Tarangkahang Pambayad ng Tabang, kung saang matatagpuan ang mga tanggapan ng Tollways Management Corporation. Pagkaraan, tatawirin ito ang Ilog Guiguinto sa pamamagitan ng Tulay ng Guiguinto at pagkaraan ng ilog ay isang daang pang-ibabaw. Tutuloy ang daan pasilangan at tatawid dito ang isa pang daang pang-ibabaw na nangangalang Tabe 1 Overpass. Bahagyang liliko ito pakaliwa pagkaraan ng daang pang-ibabaw at tatawid nito ang dati at nakatiwangwang na linyang sangay ng PNR papuntang Cabanatuan at Ilog Sapang Ugong sa pamamagitan ng mga dating tulay ng PNR at Sapang Ugong. Liliko nang pasilangan ang daan para sa mga sasakyang papuntang timog at pakanluran para sa mga papasok sa daang sangay, kung saang nagtatapos ito at papasok sa Pangunahing NLEX.
Dinala nito ang huling bahagi ng NLEx (noo'y North Diversion Road) hanggang sa pinahaba ang ruta patungong Angeles noong 1976.

Mindanao at Karuhatan Link

Ang Mindanao at Karuhatan Link (mga Bahaging 8.1 at 9 ng NLEX) ay nagsisimula sa Lansangang MacArthur sa Valenzuela kung saan ang ugnay sa Bahaging 10 ng NLEX sa hinaharap ay itatayo. Aabutin nito ang Tarangkahang Pambayad ng Karuhatan at tutuloy pasilangan hanggang babagtasin nito ang Pangunahing NLEX sa Palitan ng Smart Connect. Ang lebel ng isang daan ay bababa pagkaraan ng palitan. Dadaan ito sa Kalye Que Grande, kung saan matatagpuan ang daang pang-ibabaw nito. Papasok ito sa Lungsod Quezon, at matatagpuan dito ang isa pang daang pang-ibabaw at paglampas nito ay ang Tarangkahang Pambayad ng Mindanao Avenue. Pagkaraan ng tarangkahang pambayad, magkakalinya ito sa Detour Road at tatapos sa Abenida Mindanao.

Bahaging 10 (Segment 10)

Ang Bahaging Sampu (Segment 10) ay isang naka-angat na mabilisang daanan na nagsisimula sa Bahaging 9 sa Valenzuela, at nagtatapos sa Daang C-3 sa Caloocan. Karamihan sa daan ay gumagamit ng umiiral na karapatan sa daan ng daambakal sa Caloocan, Malabon, at Valenzuela. Kaya umaabot ang taas nito sa 19 na metro (62 talampakan) upang magbigay ng espasyong-pahintulot o clearance para sa naka-angat na Daambakal ng Maynila–Clark.
Nagsisimula ang NLEX Harbor Link sa Labasan ng Karuhatan karugtong ng Bahaging 9. Ang bahaging malapit sa hilagang dulo ay dumadaan sa pook-pang-industriya at pook-pampamahayan kaya kinailangang gibain ang maraming mga kabahayan, gusali, at bodega. Susundan nito ang karapatan sa daan ng daambakal kung saang aakyat ito upang magbigay ng kinakailangang pahintulot sa lupa para sa biyaduktong nagdadala ng Daambakal ng Maynila–Clark sa hinaharap. Paglampas ng Daang Samson at ng mga tindahan ng bagon ng Pambansang Daambakal ng Pilipinas sa Caloocan, pupunta sa kanan ng daanan ng daambakal ang NLEX Harbor Link, kaya kinailangan ding gibain ang marami pang mga kabahayan at gusali, kasama ang isang pampook na palengke. Nagtatapos ang mabilisang daanan sa isang palitan karugtong ng Daang C-3, kalakip ng natapos nang mga usbong upang madugtong sa linya ng sangay sa C-3 na itinatayo pa, at sa NLEx-SLEx Connector Road sa hinaharap.

Segment 8.2

Ang NLEx Segment 8.2 ay magiging isang 7.85 kilometrong bahagi ng N,Ex na mag-uugnay ng Segment 8.1 patungong Daang C-5 at Abenida Commonwealth. Unang maglilinya ang nakapanukalang bahagi sa Abenida Republic bago lumiko sa timog sa Abenida Luzon, at pagkaraan ay mag-uugnay ito sa Abenida Commonwealth. Kasama sa bahaging ito ang dalawang mga palitan sa mga Abenidang Mindanao at Regalado, isang ugnayang rotonda sa Abenida Kongresyonal, at tatlong mga lokal na bagtasan sa daan sa Lansangang Quirino at mga Abenidang Sauyo at Chestnut. Inaasahan na pagkakompleto nito, malaki ang maitutulong nito sa pagpapaluwag ng daloy ng trapiko sa Abenida Commonwealth at Abenida Quezon - ang kinagisnang ruta ng mga motorista na galing sa hilagang-kanluran ng Kalakhang Maynila. Makakapagtipid din ito ng oras ng paglalakbay at gasolina sa mga sasakyan at makapagbabawas ito ng pagkaupod at pagkaluma sa mga sasakyan.

Segment 10.1

Ang NLEX Segment 10 ay isang 5.65 kilometrong nakaangat na mabilisang daanan na may apat na mga linya at tatakbo mula NLEX Karuhatan Link hanggang Daang C-3 karugtong ng R-10. Unang binuksan ito sa trapiko noong Marso 1, 2019, at matatapos ang bahaging R-10 pagsapit ng Enero 2020.

NLEx-SLEx Connector Road (Segment 10.2)

May mga panukala para sa pagtatayo ng isang nakaangat na mabilisang daanan na mag-uugnay ng North Luzon Expressway (NLEx) sa South Luzon Expressway (SLEx).
Iniulat na tinanggap ng pamahalaan ang kusang panukala mula sa Metro Pacific Tollways Development Corp. (MPTDC) para magtayo ng 13.24 kilometrong daan. Ang MPTDC ay isang sangay ng Metro Pacific Tollways Corp. (MPTC) na nagpapatakbo ng NLEx.
Kilala bilang proyektong Connector Road, ang nakaangat na mabilisang daanan ay dadaan sa ibabaw ng mga riles ng Philippine National Railways hanggang sa matapos ito sa palitan nito sa Skyway Stage 3.
Magkokonekta ito sa Segment 10 sa hilaga at sa Skyway malapit sa Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas sa Santa Mesa, Maynila sa timog. Pagnakompleto, magkakaroon ito ng apat na papasok at palabas na labasan: C-3 Road sa Caloocan, España at Quirino Avenue sa Maynila, at tatapos ito sa Labasan ng Skyway Stage 3 sa Santa Mesa, Maynila. Magbubukas ito sa trapiko sa Pebrero 2022.
Tinatayang aabot sa ₱17 bilyon ang halaga ng pagpapatayo ng proyekto, subalit bilang isang istrakturang "puro-nakaangat", ang halaga ng pagbibili ng lupaing right-of-way ay mababawas sa tinatayang ₱2.41 bilyon. Inaasahan na sisimulan ang pagtatayo kapag naitayo na ang Segment 10.

NLEx Phase 3

Ay binubuo ng tatlong bahagi na may tinatayang haba na 58 km, mula San Simon, Pampanga hanggang Dinalupihan, Bataan. Kokonektahin nito ang NLEx sa Subic–Tipo Expressway (o Segment 7) sa Subic Bay Freeport Zone.

Mga linya

Ang North Luzon Expressway ay may apat hanggang walong linya. Walo ang mga linya (apat sa bawat direksiyon) sa bahaging Balintawak-Burol, anim ang mga linya (tatlo sa sa bawat direksiyon) sa bahaging Burol-San Fernando, at apat ang mga linya (dalawa sa bawat direksiyon) sa bahaging San Fernando-Santa Ines at Tabang Spur Road. Bago ang proyektong pagpapalawak noong 2016, may bahagi ang NLEX na may dalawang linya lamang (isa sa bawat direksyon). Matatagpuan ito noon paglampas ng Labasan ng SCTEx (pahilaga). Subalit ang bahaging ito ay pinalawak na sa apat na mga linya (dalawa sa bawat direksyon).

Nakatakdang tulin (speed limit)

100 km/h sa mga kotse at dyipni, 80 km/h sa mga trak at bus, at 60 km/h ang pinakamababang tulin sa lahat ng uri ng mga sasakyan. Mahigpit na ipinapatupad ang mga nakatakdang tulin sa pamamagitan ng mga kamerang CCTV at mga speed gun, at kadalasang nakikilala agad ang mga nagmamaneho nang sobrang bilis pagtumbok o pagdating nila sa mga toll booth.