Ebanghelyo ni Juan

Ebanghelyo ng mga tanda

Ang isang posibleng konstruksiyon ng "panloob na ebidensiya" ay nagsasaad na ang Iniibig na Alagad ay sumulat ng salaysay ng buhay ni Hesus. Gayunpaman, ang alagad na ito ay hindi inaasahang namatay na nagangailangan na ang isang binagong ebanghelyo ay isulat. Maaaring si Juan "ang pinagkunan" ng tradisyong Johannine ngunit "hindi ang huling may-akda ng tradisyon." Dahil dito, ang mga skolar ay hindi na naghahanap ng identidad ng isang may-akda ngunit ng maraming mga may-akda na ang pagiging may-akda ng mga ito ay nasipsip sa pagkakabuo ng ebanghelyo sa loob ng mahabang panahon at sa maraming mga yugto.
Ang hipotesis na ang ebanghelyong ito ay binuo sa maraming mga patong sa loob ng mahabang panahon ay nagmula kay Rudolf Bultmann noong 1941. Si Bultmann ay nagsaad  na ang mga may-akda ng Ebanghelyo ni Juan ay nakadepende sa isang bahagi sa may-akda na sumulat ng isang mas naunang salaysay. Ang hipotetikal na "Ebanghelyo ng mga tanda"(Signs Gospel) na nagtatala ng mga himala ni Hesus ay independiyente at hindi ginamit ng mga ebanghelyong sinoptiko(Ebanghelyo ni Marcos, Ebanghelyo ni Mateo at Ebanghelyo ni Lucas). Pinaniwlaang ito ay kumaklat na bago pa ang 70 CE. Ang konklusyon ni Bultmann ay napaka-kontrobersiyal na ang mga pagsasakdal ng heresiya ay ginawa sa kanya at sa kanyang mga akda. Gayunpaman, ang mga skolar gaya ni Raymond Edward Brown ay patuloy na tumuring sa hipotesis na isang mapapaniwalaang posibilidad. Ang mga skolar na ito ay naniniwalang ang orihinal na may-akda ng "Signs Gospel" ang Iniibig na Alagad. Kanila ring ipiningatwiran na ang alagad na bumuo ng pamayanang ito ay parehong isang historikal na indibidwal at kasama ni Hesus. Si Brown ay nagmungkahi pa na ang Iniibig na Alagad ay naging alagad ni Juan Bautista bago maging alagad ni Hesus.

Mga diskurso

Ang may-akda nito ay maaaring gumamit ng isang pinagkunang binubuo ng mahabang mga diskurso ngunit ang isyu na ito ay hindi nabigyan ng liwanag.

Ang Trimorphic Protennoia

Sa terminolohiyang malapit sa natagpuan sa kalaunang mga akdang Gnostiko, ang isang traktong kilala bilang "The Trimorphic Protennoia" ay dapat nakadapende sa Ebanghelyo ni Juan o ang Ebanghelyo ni Juan ang nakadepende dito.

Petsa

Ang Ebanghelyo ni Juan ay maliwanag na isinulat sa huli ng unang siglo CE. Ang skolar na si Bart D. Ehrman ay nangatwirang may mga pagkakaiba sa komposisyon sa Griyego sa Ebanghelyong ito gaya ng mga paghinto at mga inkonsistensiya sa sekwensiya, mga repetisyon sa diskurso, gayundin sa mga talata na ayon kay Ehrman ay maliwanag na hindi kabilang sa konteksto. Naniniwala si Ehrman na ang mga ito ay nagmumungkahi ng Redaksiyon.
Ang tinatawag na "Monarchian Prologue" sa Ikaapat na Ebanghelyo (c. 200) ay sumusuporta sa petsang 96 CE o isa mga taon na sandaling sumunod sa panahong ng pagkakasulat nito. Ang mga skolar ay nagtakda ng saklaw ng panahon na mga c. 90–100. Ang ebanghelyong ito ay umiiral na sa simula ng ika-2 siglo CE.  Ang Ebanghelyo ni Juan ay binuo sa mga yugto na malamang dalawa o tatlo. Simula sa gitna ng ika-2 siglo, ang mga akda ni Justin Martyr ay gumamit ng wika na napaka-katulad ng matatagpuan sa Ebanghelyo ni Juan at ang Ebanghelyo ni Juan ay itinuturing na umiiral na sa mga panahong iyon. Ang Rylands Library Papyrus P52 na nagtatala ng isang pragmento(hindi kumpletong manuskrito) ng ebanghelyong ito ay karaniwang pintesahan sa unang kalahati ng ika-2 siglo CE. 
Ang Mga skrolyo ng Patay na Dagat ay nagmumungkahi ng sinaunang pinagmulang Hudyo, mga pagkakatugma at pagkakatulad sa skrolyong Essene at Patakaran ng Pamayanan(Rule of the Community). Maraming mga parirala ay kinopya(duplicated) sa Ebanghelyo ni Juan at Mga skrolyo ng Patay na Dagat. May sapat na mga hamon sa teoriyang ang Ebanghelyo ni Juan ang huling isinulat sa mga apat na kanonikal na ebanghelyo at ito ay nagpapakitang markadong hindi Hudyong impluwensiya.

Kasaysayang tekstuwal at mga manuskrito

Ang Rylands Library Papyrus P52  na isang papyrus na Griyego na natagpuan sa Ehipto noong 1920 ang pinakalumang pragmento ng Bagong Tipan. Bagaman ang P52 ay mayroong hindi hihigit sa 114 mababang mga letra, ito ay tiyak nagmula isang malaking aklat na codex dahil ito ay isinulat sa parehong panig na ang  John 18:31–33 ay nasa isang panig at ang   ang nasa likod na panig. Ang umiiral na teksto ay malapit na umaayon sa Ebanghelyo ni JUan ngunit hindi dapat ipagpalagay na ang orihinal na manusrkito ay naglalaman ng buong Ebanghelyo ni JUan sa anyong kanonikal nito. Itinala nina  Metzger at Aland ang malamang na petsa nito na mga  c. 125. Gayunpaman, ang kahirapan sa pagtatantiya ng petsa ng tekstong literaryo batay lamang sa ebidensiyang paleograpiya ay labis na pumapayag sa saklaw ng petsa na lumalawig mula bago ng 100 CE hanggang sa ikalawang kalahati ng ika-2 siglo CE.

Ebanghelyong Egerton

Ang misteryosong Ebanghelyong Egerton ay lumilitaw na kumakatawan sa isang tumutugma ngunit independiyenteng tradisyon sa Ebanghelyo ni Juan. Ayon sa skolar na si Ronald Cameron, ito ay orihinal na isinulat sa pagitan ng gitna ng unang siglo CE at simulang ika-2 siglo CE at ito ay malamang na sinulat sa sandaling bago isulat ang Ebangheloyo ni Juan. Ang skolar ni si Robert W. Funk at ang Jesus Seminar ay naglalagay sa pragmentong Egerton sa ika-2 siglo CE at marahil ay sa mga 125 CE na gumagawa ritong luma tulad ng pinakalumang pragmento ng Ebanghelyo ni Juan.

Posisyon sa Bagong Tipan

Sa pamantayang kaayusan ng mga ebanghelyong kanonikal, ang Ebanghelyo ni Juan ang ikaapat pagkatapos ng tatlong mga sinoptikong ebanghelyo na Ebanghelyo ni Mateo, Ebanglyo ni Marcos at Ebanghelyo ni Lucas. Sa pinakalumang umiiral na kalipunang ebanghelyo na Papyrus 45 ng ika-3 siglo CE, ang Ebanghelyo ni Juan ay nakalagay bilang ikalawa sa kaayusang Mateo, Juan, Lucas at Marcos na kaayusang matatagpuan rin sa ibang napakalumang mga manuskrito ng Bagong Tipan. Sa  syrᶜᵘʳ, ito ay nakalagay na ikatlo sa kaayusang Mateo, Marcos, Juan at Lucas.

Layunin

Nilalayon ng ebanghelyo ni Juan na patotohanan ang pagiging Diyos ni Hesus.  Sunud-sunod ang pangyayari o kronolohiko (kronolohikal) ang pagkakasulat ng ebanghelyong ito.  Matatagpuan dito ang ibang mga bagay na di-matatagpuan sa mga ebanghelyo nina Mateo, Markos, at Lukas.