Sakit sa pag-iisip

Klasipikasyon ng mga sakit sa pag-iisip

Sa kasalukuyan ay may dalawang nilikhang sistema para uriin ang mga sakit sa pag-iisip:
ang Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-IV) na nilikha ng  American Psychiatric Association (APA) at ang ICD-10 Chapter V: Mental and behavioural disorders na bahagi ng International Classification of Diseases na nilikha  ng Organisasyon ng Pandaigdigang Kalusugan (World Health Organization o WHO).

Mga sanhi ng sakit sa pag-iisip

Ang isang sakit sa pag-iisip ay maaaring magmula sa kombinasyon ng mga dahilan. Ang isang karaniwang pinaniniwalaang pinanggalingan ng sakit sa pag-iisip ang genetiks na pinalala ng mga nakapagpapabalisang dahilan na nakukuha sa kapalagiran. Ang tawag sa teorya na ito ay Diathesis-stress model. Sa mga pagsasaliksik, ang mga genes na namamana ng isang anak sa isang magulang na may sakit sa pag-iisip ay may malaking papel sa paglikha ng sakit sa pag-iisip sa isang indibdwal. Bukod dito, ang ilang pang dahilan na pininiwalaang sanhi ng sakit sa pag-iisip ang: mga pangyayari sa kapaligiran na nangyayari sa pagbubuntis at pagsilang ng isang indibidwal; mga trawmatikong pinsala sa utak gaya ng malakas na pagkakabangga o pagkakabagok sa ulo ng tao; ang hindi normal na paggana ng neurotransmitter sa utak kabilang ang serotonin, norepinephrine, dopamine at glutamate; pagkakaiba ng sukat ng ilang rehiyon ng utak at mga aktibidad nito; mga sikolohilikal na mekanismo ng isang indibidwal gaya ng kognitibo (pangangatwiran), mga emosyonal na proseso, personalidad at paraan ng pagtanggap sa isang mahirap na problema (coping mechanism); mga impluwensiyang panlipunan kabilang ang pang-aabuso, pananakot (bullying) at iba pang mga negatibo o nakakabalisang karanasan sa buhay gaya ng problema sa trabaho, kawalan ng suportang panlipunan, at paglipat sa bagong lugar.

Mga paraan ng paggamot

May iba't ibang mga uri ng paggamot na ginagawa sa mga spesipikong sakit sa pag-iisp kabilang dito ang sikoterapiya, medikasyon (gamot), at Electroconvulsive therapy.

Sikoterapiya

Ang Cognitive behavioral therapy (CBT) ay batay sa pagbabago ng mga paterno ng pag-iisip at pag-uugali na nauugnay sa isang partikular na diperensiya.

Medikasyon

Ang mga antidepresant ay ginagamit sa paggamot ng depresyon pati na rin sa pagkabalisa (anxiety) at iba pang mga sakit. Ang ansiyolitiko (pampakalma) ay ginagamit para sa mga sakit na pagkabalisa (anxiety) at mga kaugnay na mga problema tulad ng insomya. Ang pampanatag ng damdamin (mood stabilizer) ay ginagamit sa diperensiyang bipolar. Ang antisikotiko ay ginagamit para sa mga diperensiyang sikotiko tulad ng eskisoprenya. Ang mga pampagising (stimulant) ay karaniwang ginagamit sa sakit na ADHD.

Terapiyang elektrokonbulsibo

Ang electroconvulsive therapy (ECT), dating kilala bilang electroshock, ay isang sikiyatrikong paggamot kung saan ang mga seizure ay nililikha gamit ang elektrisidad. Ito ay isang opsiyon sa kaso ng depresyon na hindi tumutugon sa mga medikasyon at sikoterapiya.

Epidemyolohiya

Ang mga sakit sa pag-iisip ay karaniwan. Sa buong mundo, ang isa sa tatlong mga tao sa karamihan ng mga bansa ay may ulat na mga kriteria sa isang sakit sa pag-iisip. Sa Estados Unidos, ang dami ng mga spesipikong sakit sa pag-iisip ay: diperensiya ng pagkabalisa (anxiety disorder) (28.8%), diperesensiya ng damdamin (mood disorder) (20.8%), impulse-control disorder (24.8%) at pagabuso ng droga (14.6%)

Sa Pilipinas

Sa Pilipinas, mayroong 46 outpatient (hindi kailangan manatili sa hospital) na mga pasilidad para sa kaisipang pangkalusugan. Ang mga pasilidad na ito ay gumagamot ng 124.3 kada 100,000 ng populasyon. Sa mga ginagamot, ang kababaihan ay binubuo ng 43% at ang mga bata o tinedyer ay binubuo ng 8%. Ang mga pangunahing dayagnosis sa mga pasilidad na ito ay: Eskisoprenya at mga kaugnay na sakit (57%) at diperensiya ng damdamin (mood disorder) (19%). Ang National Center for Mental Health sa Pilipinas ay matatagpuan sa Nueve de Febrero St., Mandaluyong City.