Kanser

Mga tanda at sintomas

Kapag ang kanser ay nagsimula, ito ay palaging hindi lumilikha ng mga sintomas at ang mga tanda at sintomas ay lumilitaw lamang habang ang masa ay patuloy na lumalago ay nagiging ulcer. Ang mga pagkakatuklas na nagresulta ay nakadepende sa lokasyon ng kanser. Ang ilang mga sintomas ay spesipiko na marami sa mga ito ay kadalasang umiiral sa mga indibidwal na may iba pang mga kondisyon. Ang kanser ang bagong "dakilang manggagaya". Kaya hindi bihira para sa mga taong nadiagnose ng kanser na gamutin para sa mga ibang sakit kung saan ay ipinagpalagay na ang kanilang mga sintomas ay sanhi ng mga ito.

Mga epektong lokal

Ang mga sintomas na lokal ay maaaring mangyari sanhi ng masa ng tumor o ulserasyon nito. Halimba, ang mga epektong masa mula sa kanser sa baga ay maaaring magsanhi ng pagharang ng bronchus na nagreresulta sa ubo o pulmonya, ang kanser ng esophagus ay maaaring magsanhi ng pagsikip ng esophagus na gumagawang mahirap o masakit na lumunok at ang kanser na colorecatl ay maaaring magdulot ng pagsikip o pagharang ng bituka na nagreresulta sa mga pagbabago sa mga gawaing pang-bituka. Ang mga masa ng suso o testikulo ay maaaring madaling masalat. Ang ulserasyon ay maaaring magsanhi ng pagdurugo na kung ito ay mangyari sa baga ay tutungo sa pag-ubo ng dugo, sa mga bituka sa anemia o pagdurugo ng rektum, sa pantog sa dugo sa ihi at sa uterus sa pagdurugong pang-puke. Bagaman ang lokalisadong sakit ay maaaring mangyari sa mas maunlad na kanser, ang simulang pamamaga ay karaniwang hindi masakit. Ang ilang mga kanser ay maaaring magsanhi ng pagpuno ng pluido sa loob ng dibdib o tiyan.

Mga sintomas na sistemiko

Ang mga pangkalahatang sintomas ay sanhi ng mga malalayong epekto ng kanser na hindi kaugnay ng direkta o metastatikong pagkalat. Ang mga ito ay maaaring kabilangan ng: hindi sinasadyang pagbabawas ng timbang, lagnat, pagiging labis na pagod at mga pagbabago sa balat. Ang sakit na Hodgkin, leukemia at kanser ng atay o bato(kidney) ay maaaring magsanhi ng patuloy na lagnat na hindi alam ang pinagmulan.
Ang spesipikong mga konstelasyon ng mga sintomas na sistemiko na tinaguriang paraneoplastic phenomena ay maaaring mangyari sa ilang mga kanser. Ang mga halimbawa nito ay kinabibilangan ng myasthenia gravis sa thymoma at clubbing sa kanser sa baga.

Metastasis

Ang mga sintomas ng metastasis ay sanhi ng pagkalat ng kanser sa ibang mga lokasyon sa katawan. Ang mga ito ay maaaring kabilangan ng lumaking kulani(maaaring masalat o minsan ay makikita sa ilalim ng balat at karaniwan ay matigas), hepatomegaly (lumaking atay) o splenomegaly (lumaking pali) na maaaring masalat sa tiyan, sakit o bali ng mga apektadong buto at mga sintomas na neurolohikal.

Mga sanhi

Ang mga kanser ay pangunahing isang sakit na pang-kapaligiran(environmental) na ang mga 90-95% ng mga kaso ay itinuturo sa mga paktor na pang-kapaligiran at ang mga kasong 5-10% ay sanhi ng gene. Ang pang-kapaligiran gaya ng ginagamit ng mga mananaliksik ng kanser ay nangangahulugang anumang sanhi na hindi namamana ng henetiko hindi lamang ng polusyon. Ang karaniwang mga paktor na pang-kapaligiran na nag-aambag sa kamatayan sa kanser ay kinabibilangan ng paninigarily o paninigarilyo ng tabako (25-30%), dieta at obesidad (30-35%), mga impeksiyon (15-20%), radiasyon (parehong nag-iionisa at hindi nag-iionisa, hanggang 10%), stress, kawalan ng gawaing pisikal, at mga nagsasanhi ng polusyon sa kapaligiran. Halos imposible na mapatunayan kung ano ang nagsanhi ng kanser sa sinumang indibidwal dahil ang karamihan sa mga kanser ay may maraming mga posibleng sanhi. Halimbawa, kung ang isang tao na labis na gumagamit ng tabako ay nagkaroon ng kanser sa baga, kung gayon, ito ay malamang na sanhi ng paggamit ng tabako ngunit dahil ang bawat isa ay may maliit na tsansa ng pagkakaroon ng kanser sa baga bilang resulta ng polusyon sa hangin o radiasyon, kung gayon, may maliit na tsansa na ang kanser ay nabuo dahil sa polusyon sa hangin o radiasyon.

Mga kemikal

Ang patohenesis ng kanser ay mababakas ng pabalik sa mga mutasyon ng DNA na umaapekto sa paglago ng selula at metastasis. Ang mga substansiya na nagsasanhi ng mga mutasyon ng DNA ay kilala bilang mga mutaheno(mutagens) at ang mga mutaheno na nagsasanhi ng mga kanser ay tinatawag na karsinoheno(carcinogens). Ang mga partikular na subtansiya ay naiugnay sa mga spesipikong uri ng kanser. Ang paninigarilyo ng tabako ay naiigunay sa maraming mga anyo ng kanser, at nagsasanhi ng 90% ng kanser sa baga.
Marami ring mga mutaheno na mga karsinoheno ngunit ang ilang mga karsinoheno ay hindi mutaheno. Ang alak ay isang haimbawa ng kemikal na karsinoheno na hindi mutaheno. Sa Kanlurang Europa, ang 10% ng mga kanser sa lalake at ang 3% ng mga kanser sa babae ay itinuturo sa alak.
Ang mga dekada ng pagsasaliksik ay nagpakita ng ugnayan sa pagitan ng paggamit tabako at kanser sa baga, larynx, ulo, leeg, tiyan, pantog, bato, esophagus at lapay. Ang usok ng tabako ay naglalaman ng higit sa 50 alam na mga karsinoheno kabilang ang mga nitrosamine at mga polycyclic aromatic hydrocarbon. Ang tabako ay responsable sa mga isa sa tatlo ng lahat ng mga kamatayan sa kanser sa mga maunlad na bansa, at mga isa sa lima sa buong mundo.  Ang rate ng kamatayan sa kanser sa baga sa Estados Unidos ay sumalamin sa mga paterno ng paninigarilyo ng tabako na may mga pagtaas sa paninigarilyo kasunod ng labis na pagtaas ng mga rate ng kamatayan sa kanser sa baga at mas kamakailan lamang, ang pagbagsak ng rate ng paninigarilyo simula mga 1950 ay sinundan ng pagbagsak ng rate ng kamatayan sa kanser sa bago sa lalake simula 1990. Gayunpaman, ang mga bilang ng mga naninigarilyo sa buong mundo ay patuloy pa ring tumataas na tumungo sa inilalarawan ng ilang mga organisasyon na "epidemiko ng tabako".
Ang kanser na kaugnay sa trabaho ng isang indibidwal ay pinaniniwalaang kumakatawan sa pagitan ng 2–20% ng lahat ng mga kaso. Bawat taon ang hindi bababa sa 200,000 katao ang namamatay sa buong mundo mula sa kanser na nauugnay sa kanilang trabaho. Ang karamihan ng mga kamatayan sa kanser sanhi ng panganib pang trabaho ay nangyayari sa maunlad na mga bansa. Tinatayang 20,000 ng mga kamatayan sa kanser at 40,000 mga bagong kaso ng kanser bawat taon sa US ay maituturo sa trabaho. Ang mga milyon ng mga trabahador ay nanganganib na magkaroon ng mga kanser gaya ng kanser sa bago at mesothelioma mula sa paglanghap ng mga hiblang asbestos at usok ng tabako o leukemia mula sa pagkakalantad sa benzene sa kanilang mga trabaho.

Diyeta at ehersisyo

Ang diyeta, kawalan ng gawaing pisikal at obesidad ay kaugnay ng tinatayang mga 30–35% ng kamatayan sa kanser. Sa Estados Unidos, ang sobrang timbang ng katawan ay kagunay ng pag-unlad ng maraming mga uri ng kanser at isang paktor sa 14–20% ng lahat ng mga kamatayan sa kanser. Ang kawalan ng gawaing pisikal ay pinaniniwalaang nag-aambag sa panganib ng kanser hindi lamang sa pamamagitan ng epekto nito sa timbang ng katawan kundi pati sa mga negatibong epekto sa sistemang immuno at sistemang endokrina. Ang mga dietang mababa sa gulay, prutas at buong butil at mataas sa pinroseso o pulang mga karne ay naiuugnay sa isang bilang ng ma kanser. Ang isang diyetang may mataas na bilang ng asin ay nai-ugnay sa kanser ng tiyan, ang aflatoxin B1 na isang kadalasang nakahahawang pagkain sa kanser sa atay at pag-nguya ng mani na areka('nga nga') sa kanser sa bibig. Ito ay maaaring isang bahaging nagpapaliwanag ng mga pagkakaiba sa insidensiya ng kanser sa iba't ibang mga bansa halimbawa ang kanser sa tiyan ay mas karaniwan sa Hapon dahil sa dietang mataas sa asin dito, at ang kanser sa colon ay mas karaniwan sa Estados Unidos. Ang mga imigrante ay nagkakaroon ng panganib sa kanilang bagong bansa na kadalasan ay sa loob ng isang henerasyon na nagmumungkahing may mahalagang ugnayan sa pagitan ng diyeta at kanser.

Mga impeksiyon

Sa buong mundo, ang tinatayang 18% ng mga kamatayan sa kanser ay kaugnay ng mga sakit na nakahahawa. Ang proporsiyong ito ay iba iba sa iba't ibang mga rehiyon ng mundo mula sa isang mataas na 25% sa Aprika hanggang sa mas mababa sa 10% sa mga mauunlad na bansa. Ang mga virus ang karaniwang mga ahenteng nakahahawa na nagsasanhi ng kanser ngunit ang bakterya at mga parasito ay maaaring may epekto rin.  Ang isang virus na nagsasanhi ng kanser ay tinatawag na oncovirus. Ang mga ito ay kinabibilangan ng human papillomavirus (cervical carcinoma), Epstein-Barr virus (B-cell lymphoproliferative disease at nasopharyngeal carcinoma), Kaposi's sarcoma herpesvirus (Kaposi's Sarcoma at mga pangunahing effusion lymphoma), mga virus na hepatitis B at hepatitis C (hepatocellular carcinoma), at Human T-cell leukemia virus-1 (T-cell leukemias). Ang impeksiyong bakteryal ay maaaring magpataas rin ng panganib ng kanser gaya ng makikita sa pinukaw ng Helicobacter pylori na kanser sa tiyan. Ang mga impeksiyong parasitiko na malakas na naiiugnay sa kanser ay kinabibilangan ng Schistosoma haematobium (squamous cell carcinoma ng pantog) at mga liver fluke, Opisthorchis viverrini at Clonorchis sinensis (cholangiocarcinoma).

Radyasyon

Hanggang 10% ng mga sumasalakay na kanser ay kaugnay ng pagkakalantad sa radyasyon kabilang ang parehong nag-iionisang radiasyon at hindi nag-iionisang radiasyon. Sa karagdagan, ang malawak na karamihan ng mga hindi sumasalakay na kanser ay hindi-melanomang kanser ng balat na sanhi ng hindi nag-iionisang radiasyong ultraviolet. Ang mga pinagmumulan ng nag-iionisang radiasyon ay kinabibilangan ng pag-iimaheng medikal at gaas na radon. Ang radiasyon ay maaaring magsanhi ng kanser sa karamihan ng mga bahagi ng katawan, sa lahat ng mga hayop at sa anumang edad bagaman ang pinukaw ng radiasyon na mga solidong tumor ay karaniwang kumukuha ng 10-15 mga tao at maaaring kumuha hanggang 40 taon para klinikal na mahayag at ang pinukaw ng radiasyong mga leukemia ay karaniwang nangangailangan ng 2-10 taon upang lumitaw. Ang ilang mga tao gaya ng mga nevoid basal cell carcinoma syndrome o retinoblastoma ay mas marupok kesa sa aberahe sa pagkakaron ng kanser mula sa pagkakalantad sa radyasyon. Ang mga bata at adolesente ay dalawang beses na mas malamang na magkaroon ng pinukaw ng radiasyon na leukemia bilang mga matanda. Ang pagkakalantad sa radiasyon bago ang kapanganakan ay may 10 bese na epekto. Ionizing radiation is not a particularly strong mutagen. Ang residential na pagkakalantad sa gas na radon halimbawa ay may parehong mga panganib ng kanser gaya ng pasibong paninigarilyo(passive smoking o hindi aktibong paninigarilyo ngunit panglanghap ng usok ng katabing mga naninigarilyo). Ang mababang dosis na mga pagkakalantad gaya ng pamumuhay malapit sa isang planta ng kapangyarihang nukleyar ay pangkalahatang pinaniniwalaang wala o labis na kaunting epekto sa pag-unlad ng kanser. Ang radiasyon ay isang mas makapangyarihang pinagmulan ng kanser kapag ito ay kasama ng ibang mga ahenteng nagsasanhi ng kanser gaya ng pagkakalantad sa gaas na radon at dinagdagan pa ng paninigarilyo ng tabako. Hindi tulad ng mga pumupukaw na kemikal o pisikal sa kanser, ang nag-iionisang radyasyon ay tumatama sa mga molekula sa loob ng mga selula nang walang-pili. Kung ito ay nagkataong tumama sa isang kromosoma, maaari nitong sirain ang kromosoma, magresulta sa abnormal na bilang ng mga kromosoma, hindi magpagana ng isa o maraming mga gene sa bahagi ng kromomosang natamaan nito, magbura ng mga bahagi ng sekwensiyang DNA, magsanhi ng mga translokasyong kromosoma, o magsanhi ng ibang mga uri ng mga abnormalidad ng kromosoma. Ang pangunahing pinsala ay nagreresulta sa pagkamatay ng selula ngunit ang mas maliit na pinsala ay maaaring mag-iwan ng isang matatag, isang bahaging gumaganang selula na maaaring magkaroon ng kakayahan na dumami at mabuo sa kanser lalo na kung ang gene na tagasupil ng tumor ay napinsala ng radyasyon. Ang tatlong mga yugont independiyente ay lumilitaw na sumasangkot sa paglikha ng kanser ng nag-iionisang radiasyon: mga morpolohikal na pagbabago sa selula, pagkakamit ng imortalidad na selular(pagkawala ng normal na naglilimita ng buhay na mga prosesong regulatoryo ng selula), at mga adaptasyon na pumapabor sa tumor. Kahit pa ang partikulong radiasyon ay hindi tumama nang direkta sa DNA, ito ay pumupukaw ng mga tugon mula sa selula na hindi direktang nagpapataas ng pagiging malamang ng mga mutasyon. Ang paggamit medikal na nag-iionisang radiasyon ang isang papalagong pinagmulan ng pinukaw ng radiasyon na mga kanser. Ang nag-iionisang radiasyon ay maaaring gamitin upang gamutin ang ibang mga kanser ngunit ito ay maaari sa ilang mga kaso na pumukaw ng ikalawang anyo ng kanser. Ito ay ginagamit rin sa ilang mga uri ng pag-iimaheng medikal. Ang isang ulat nagtatantiya na ang mga 29,000 ng panghinaharap na kanser ay maaaring maiugnay sa tinatayang 70 milyong mga CT scan na isinagawa sa US noong 2007.  Tinatayang ang 0.4% ng mga kanser noong 2007 sa Estados Unidos ay sanhi ng mga CT scan na isinagawa sa nakaraan at maaaring ito ay tumaas sa 1.5–2% na may mga rate ng paggamit ng CT sa parehong yugto ng panahon. Ang pangmatagalang pagkakalantad sa radiasyong ultraviolet mula sa araw ay maaaring magsanhi ng melanoma at iba pang mga malignansiya sa balat. Ang maliwanag na ebidensiya ay nagpapatunay na ang radiasyong ultraviolet lalo na ang hindi nag-iionisang medium wave na UVB bilang sanhi ng karamihan ng mga hindi-melanomang kanser sa balat na pinakakaraniwang mga anyo ng kanser sa buong mundo. Ang hindi nag-iionisang radiasyon ng kadalasang radyo (radio frequency) mula sa mga teleponong selular, transmisyon ng kuryenteng elektriko at iba pang mga katulad na pinagmulan ay inilarawan bilang isang posibleng karsinoheno ng International Agency for Research on Cancer ng Samahan ng Pandaigdigang Kalusugan (WHO).

Pagmamana

Ang malawak na karamihan ng mga kanser ay hindi-namamana("sporadic cancers"). Ang mga namamanang kanser(genetic) ay pangunahing sanhi ng mga namanang depektong henetiko. Ang mas mababa sa 0.3% ng populasyon ay tagadala ng isang mutasyong henetiko na may isang malaking epekto sa panganib ng kanser at ang mga ito ay nagsasanhi ng mas mababa ng 3–10% ng lahat ng mga kanser. Ang ilang mga sindromang ito ay kinabibilangan ng: ilang mga namamanang mutasyon sa gene na BRCA1 at BRCA2 na may higit sa 75% panganib ng kanser sa suso at kanser na ovarian, at anghereditary nonpolyposis colorectal cancer (HNPCC or Lynch syndrome) na umiiral sa mga 3% ng taong may kanser na colorectal, kasama ng iba pa.

Mga ahenteng pisikal

Ang ilang mga substansiya ay nagsasanhi ng kanser na pangunahing sa pamamagitan ng pisikal kesa kemikal na mga epekto sa selula. Ang isang kilalang halimbaw nito ang pangmatagalang pagkakalantad sa asbestos na natural na umiiral na mga hiblang mineral na isang pangunahing sanhi ng mesothelioma na isang uri ng kanser sa baga. Ang ibang mga substansiya sa kategoryang ito ay kinabibilangan ng natural na umiiral at mga sintetikong tulad ng asbestos na mga hiblang gaya wollastonite, attapulgite, glass wool, at rock wool na pinaniniwalang may mga parehong epekto. Ang mga walang hiblang material na partikulo na nagsasanhi ng kanser ay kinabibilangan ng pinulbos na metalikong cobalt at nickel, at crystalline silica (quartz, cristobalite, at tridymite). Karaniwan, ang mga karsinohenong pisikal ay dapat pumasok sa loob ng katawan(gaya ng pagpasok sa pamamagitan ng paglanghap ng mga munting piraso nito) at nangangailangan ng mga taon ng pagkakalantad upang magkaroon ng kanser. Ang traumang pisika na nagreresulta sa kanser ay relatibong bihira. Ang mga pag-aangking ang pagkabali ng buto ay nagreresulta sa kanser sa buto halimbawa ay hindi kailanman napatunay. Gayundin, ang traumang pisika ay hindi tinatanggap na sanhi ng kanser sa cervix, kanser sa suso o kanser sa utak. Ang isang tinatanggap na pinagmulan ang kadalasang, pangmatagalang paglalapat ng mga maiinit na bagay sa katawan. Posibleng ang paulit ulit na mga paso sa parehong bahagi ng katawan gaya ng mga nalilikha ng kanger at kairo heaters (pang-init ng kamay na uling) ay maaaring lumikha ng kanser sa balat lalo kung ang mga kemikal na karsinoheno ay umiiral rin. Ang kadalasang pag-inom ng nakapapasong mainit na tsaa ay maaaring lumiha ng kanser sa esophagus. Sa pangkalahatan, pinaniniwalaang ang kanser ay lumilitaw o ang isang preeksistensiyang kanser ay hinihikayat sa proseso ng pagkukumpuni ng trauma kesa ang kanser ay sinanhing direkta ng trauma. Gayunpaman, ang paulit ulit na mga pinsala sa parehong mga tisyu may maaaring pumukaw ng labis na paglaganap ng selula na nagpapataas naman ng mga odd na isang mutasyong kanseroso. Walang ebidensiya na ang mismong pamamaga ay nagsasanhi ng kanser.

Mga hormone

Ang ilang mga hormone ay gumagampan ng isang papel sa pag-unlad ng kanser sa pamamagitan ng pagtataguyod ng paglaganap ng selula. Ang mga hormone ay mahalagang mga ahente sa mga nauugnay sa kasariang mga kanser gaya ng kanser sa suso, endometrium, prostate, obaryo at testis, gayudin sa kanser sa thyroid at kanser sa buto.
Ang mga lebel ng hormone ng isang indibidwal ay karamihang natutukoy nang henetiko kaya ito ay maaari o kahit papaano ay nagpapaliwanag ng presensiya ng ilang mga kanser na tumatakbo sa mga pamilya na tila walang anumang mga gene na nagsasanhi ng kanser. 
 Halimbawa, ang mga anak na babae ng mga babae na may kanser sa suso ay mayroon mas mataas na mga lebel ng estrogen at progesterone kesa sa mga anak na babae ng mga babaeng walang kanser sa suso. Ang mga mas mataas na lebel ng hormone na ito ay maaaring magpaliwanag kung ang mga babaeng ito ay mayroong mas mataas na panganib ng kanser sa suso kahit sa kawalan ng gene na nagsasanhi ng kanser sa suso. Gayundin, ang mga lalake ng lahing Aprikano ay may mahalagang mas mataas na mga lebel ng testosterone kesa sa mga lalake ng lahing Europeo at tumutuong mas mataas na lebel ng kanser sa prostate. Ang mga lalake ng lahing Asyano na may pinakamababang mga lebel ng nagpapagana ng testosterone na androstanediol glucuronide ay may pinakamababang mga lebel ng kanser sa prostate.
Gayunpaman, ang mga hindi henetikong paktor ay mahalaga rin: ang mga taong obese ay may mas mataas na mga lebel ng ilang mga nauugnay sa hormone na kanser at isang mas mataas na rate ng mga kanser na ito. Ang mga babaeng ginagamot ng terapiyang pagpapalit ng hormone para sa menopause ay may mas mataas na panganib ng pagkakaroon ng mga kanser na nauugnay sa mga hormone na ito. Sa kabilang dako, ang mga taong nag-eehersiyo ng higit sa aberahe ay may mas mababang mga lebel ng mga hormone na ito at mas mababang panganib ng kanser. Ang Osteosarcoma ay maaaring hikayatin ng mga hormone ng paglago. Ang ilang mga paggamot at prebensiyonng pakikitungo ay nagpapabuti ng sanhing ito sa pamamagitan ng artipisyal na pagbabawas ng mga lebel ng hormone at kaya pumipigil sa mga sensitibo sa hormone na mga kanser.

Iba pa

Maliban sa mga bihirang pagpasa na nangyayari sa mga pagbubuntis at tanging isang marhinal na kaunting mga donor ng organo, ang kanser ay pangkalahatang hindi naipapasang sakit. Ang pangunahing dahilan para rito ay ang pagtakwil ng tisyu graft na sanhi ng MHC inkompatibilidad. Sa mga tao at ibang mga bertebrata, ang sistemang immuno ay gumagamit ng mga MHC antigen upang itangin sa pagitan ang "sarili" at "hindi-sariling" mga selula dahil ang mga antigen na ito ay iba sa iba ibang tao. Kapag ang hindi-sariling mga antigen ay naenkwentro, ang sistemang immuno ay tumutugon laban sa angkop na selula. Ang gayong mga reaksiyon ay maaaring magprotetka laban sa engrafment ng selulang tumor sa pamamagitan ng pag-aalis ng itinanim na mga selula. Sa Estados Unidos, ang tinatayang mga 3,500 mga buntis na babae ay may isang malignansiya kada taon at ang pagpasang transplancental ng acute leukaemia, lymphoma, melanoma at carcinoma mula sa ina tungo sa fetus ay napagmasdan. Ang pag-unlad ng hinango sa donor na mga tumor mula sa mga transplantasyon ng mga organo ay labis na bihira. Ang pangunahing sanhi ng organ transplant na nauugnay sa mga tumor ay tila ang malignanteng melanoma na hindi nadetekta sa panahon ng pag-ani ng organo. Ang kanser mula sa isang organismo ay karaniwang lumalago sa iba pang organismo ng espesyeng ito basta ang mga ito ay nagsasalo ng mga histocompatibility gene, at napatunay gamit ang daga. Gayunpama, ito ay hindi mangyayri sa tunay na mundong setting maliban sa paglalarawan sa itaaas. Sa mga hindi tao, ang ilang mga uri ng naipapasang kanser ay nailarawan kung saan ang mga kanser ay kumakalata sa pagitan ng mga hayop sa pamamagitan ng pagpasa ng mga mismong selulang tumor. Ang phenomenon na ito ay nakita sa mga asong Sticker's sarcoma na kilala rin bilang canine transmissible venereal tumor, gayundin ang devil facial tumour disease sa mga Tasmanian devil.

Diagnosis

Ang karamihan ng mga kanser ay inisyal na nakikila dahil sa paglitaw ng mga tanda o sintomas o sa pamamagitan ng pag-iiskreen. Wala sa mga ito ang tumutungo sa isang tiyak na diagnosis na nangangailangan ng pagsusuri ng sampol ng tisyu sa pamamagitan ng isang patolohista. Ang mga taong may pinagsususpetsahang kanser ay iniimbestighan ng mga pagsubok medikal. Ang mga ito ay kinabibilangan ng mga blood test, X-rays, CT scans at endoscopy.

Patolohiya

Ang diagnosis ng tisyung ibinigay ng patolohista ay nagpapakita ng uri ng selulang lumalaganap, ang gradong histolohikal nito, mga abnormalidad na henetiko at iba pang mga katangian ng tumor. Sama sama nito, ang impormasyong ito ay magagamit upang masuri ang prognosis ng pasyente at upang pumili ng pinakamahusay na paggamot. Ang cytohenetika at imunnohistokemika ang iba pang mga uri ng pagsubok na maaaring isagawa ng patolohika sa specimen na tisyu. Ang mga pagsubok na ito ay maaaring magbigay ng impormasyon tungkol sa mga pagbabagong molekular(gaya ng mga mutasyon, fusion gene at numerikal na mga pagbabago ng kromosoma) na nangyari sa mga selulang kanser at kaya ay magpakita ng panghinaharap na pag-aasal ng kanser(prognosis) at pinakamahusay na paggamot.

Pag-iwas

Ang prebensiyon o pag-iwas ay inilalarawan bilang mga aktibong sukat na nagpapabawas ng panganib ng kanser. Ang malawak na karamihan ng mga paktor ng panganib ng kanser ay sanhi ng kapaligiran(kabilang ang pamumuha) at marami sa mga paktor na ito ay makokontrol. Kaya ang kanser ay malaking itinuturing na isang maiiwasang sakit. Ang mas malaki sa 30% ng kanser ay itinuturing na maiiwasan sa pamamagitan ng pag-iwas sa mga paktor ng panganib kabilang ang tabako, labis na timbang, hindi sapat na dieta, kawalang gawaing pisika, alak, Mga sakit na naipapasa sa pakikipagtalik, at polusyon sa hangin. Not all environmental causes can be prevented completely such as naturally occurring background radiation.

Dietaryo

Bagaman maraming mga rekomendasyong pangpagkain ang iminungkahi upang mabawasan ang panganib ng kanser, ang ilan ay may malaking sumusuportang ebidensiyang siyentipiko. 
 Ang pangunahing mga paktor na pang pagkain na nagpapataas ng panganin ng kanser ang obesidad at pag-inom ng alak. Ang isang dietang mababa sa mga prutas at gulay at mataas sa pulang karne ay itinuturo ngunit hindi nakumpirma. Consumption of coffee is associated with a reduced risk of liver cancer. Ang mga pag-aaral ay nag-ugnay ng pagkain ng pula o pinrosesong karne sa tumaas na panganib ng kanser sa suso, kanser na colorectal, at kanser sa lapay na isang phenomenon na maaaring sanhi ng presensiya ng mga karsinoheno sa mga pagkaing niluto sa mataas na mga temperatura. Kaya ang rekomedasyong dietaryo para sa pag-iwas ng kanser ay karaniwang kinabibilangan ng "pangunahing gulay, prutas, buong butil, isda at nabawasang pagkain ng pulang karne at pininong asukal."

Medikasyon

Ang konsepto ng mga medikasyon o gamot ay maaaring gamitin upang maiwasan ang kansr ay nakaaakit at ang ebidensiya ay sumusuporta sa paggamit ng mga ito sa ilang mga inilarawang sirkunstansiya. Sa pangkalahatang populasyon, ang mga NSAID ay nagpapabwas ng panganib ng kanser na colorectal gayunpaman, sanhi ng mga side effect na cardiovascular at gastrointestinal, ang mga ito ay nagsasanhi ng pangkabuuang panganib kapag ginamit sa pag-iwas ng kanser. Aspirin has been found to reduce the risk of death from cancer by about 7%. Ang tagapigil ng COX-2 ay maaaring magpabawa ng rate ng pagkakabuo ng polyp sa mga taong may familial adenomatous polyposis gayunpaman, ay nauugnay ang mga ito sa parehong mga adbersong epekto gaya ng mga NSAID. Ang pang-araw araw na paggamit ngtamoxifen o raloxifene ay naipakitang nagpapabawas ng pagkakaron ng kanser sa suso sa mataas na panganib na mga babae. Ang benepisyo laban sa panganib para sa tagapigil ng 5-alpha-reductase gaya ng finasteride ay hindi maliwanag.
Ang mga bitamina ay hidni natagpuang epektibo sa pag-iwas ng kanser, bagaman ang mababang mga lebel ng bitamina D ay nauugnay sa tumaas na panganib ng kanser. Whether this relationship is causal and vitamin D supplementation is protective is not determined. Ang pag-inom ng mga suplement na Beta-carotene ay natagpuang nagpapataas ng mga rate ng kanser sa baga sa mga mataas na panganib na tao. Ang suplementasyon ng asidong folic ay hindi natagpuang epektibo sa pag-iwas ng kanser sa colon at maaaring magpataas ng mga polyp sa colon.

Pagpapabakuna

Ang mga bakuna ay binuo na nagpapaiwas ng ilang mga impeksiyon ng ilang mga virus.
 Ang bakuna ng Human papillomavirus (Gardasil at Cervarix) ay nagpapabawas ng panganib ng pagkakaron ng kanser sa cervix. Ang bakuna para sa hepatitis B ay nagpapaiwas ng impeksiyon sa virus na hepatitis B virus at kaya ay nagpapabawas ng panganib ng kanser sa atay.
ect to breast cancer screening stating that routine mammography may do more harm than good.

Pangangasiwa

Maraming mga opsiyon ng pangangasiwa para sa kanser ay umiiral na ang mga pangunahin sa mga ito ay kinabibilangan ng siruhiya(surgery), kemoterapiya, terapiyang radiasyon at pangangalagang paliatibo. Kung aling mga paggamot ang ginagamit ay depende sa uri, lokasyon at grado ng kanser gayundin ang kalusugan at mga kahilingan ng pasyente.