Internet

Pagbuo ng Internet

Noong 1969, nagsimula bilang ARPANET ang mga sentral na network na binubuo ng Internet.  Binuo ito ng United States Department of Defense Advanced Research Projects Agency (ARPA).  Kabilang sa mga naunang pagsasaliksik na inambag sa ARPANET ang gawa sa mga di-sentralisadong network, teoriya ng pagpila, at packet switching.  Noong 1 Enero 1983, pinalitan ang sentral na networking protocol ng ARPANET mula sa NCP patungong TCP/IP, na siyang naging simula ng Internet sa pagkilala natin sa ngayon.
Noong 1986, isa sa naging mahalagang hakbang sa pagsulong nito ang paggawa ng National Science Foundation (NSF) ng isang pamantasang backbone, ang NSFNet.  Kabilang ang Usenet at Bitnet sa mga mahahalagang magkakaibang network na matagumpay na nabigyan ng lugar sa loob ng Internet.
Sa loob ng dekada 1990, matagumpay na nabigyan ng lugar ng Internet  ang karamihan sa mga nakaraang umiiral na computer network (nanatiling hiwalay ang ilan sa mga network katulad ng Fidonent).  Kadalasang iniuugnay ang paglagong ito sa kakulangan ng sentral na pangangasiwa, na pinahintulot ang pundamental na paglago ng network, gayun din ang paggiging di-proprietary ng mga Internet protocol, na pinapalakas ang loob ng mga nagtitinda (vendor) sa paggamit ng ibang sistema at iniiwasan ang isang kompanya na gamitan ang kapangyarihan na kontrolin.

Kultura ng Internet

Mayroong malalalim na makabuluhang epekto ang Internet sa kaalaman at mga pananaw ng mundo. Sa pamamagitan ng paggamit ng keyword sa pananaliksik sa Internet, gamit ang mga search engine, katulad ng Google, milyon-milyon sa buong mundo ang may madali, sandaling pagpasok sa isang malawak na halaga at magkakaibang mga online na impormasyon. Kompara sa mga ensiklopedya at tradisyunal na mga aklatan, kinakatawan ng Internet ang isang biglaan at sukdulang desentralisasyon ng impormasyon at datos.
Ingles ang higit na ginagamit na wika para sa pakikipagusap sa Internet, dahil sa pinagmulan ng Internet, sa paglago ng ginagampanan ng Ingles bilang internasyonal na wika, at ang mahinang kakayahan ng sinaunang mga kompyuter na tanggapin ang mga karakter liban sa kanlurang alpabeto.
Lumago nang sapat ang Internet sa mga nakaraang taon, na makukuha sa karamihan sa mga sumulong na bansa ang sapat na nilalamang katutubong-wika para sa isang kapaki-pakinabang na karanasan.
Sa Internet, maaaring makipag-usap ang mga tao na may pambihirang kawilihan o kundisyon at makipagtulungan sa pamamagitan ng hindi mabilang na mga pamamaraan, nang walang sagabal sa layo.

Pagpasok sa Internet

Kabilang ang dial-up, landline broadband (sa ibabaw ng magkasuyong kable, fiber optic o tansong kawad) at satellite sa karaniwang pamamaraan sa pagpasok sa Internet sa loob ng bahay o opisina.
Sa mga pampublikong lugar, kabilang ang mga aklatan at kapihang Internet sa mga lugar na ginagamit upang pumasok sa Internet, kung saan may mga kompyuter na may koneksiyon sa Internet. Maaari din pasukin ang Internet sa mga ibang pampublikong lugar katulad sa bulwagan ng paliparan, minsan ang paggamit nito ng sandali habang nakatayô. Maraming mga kataga ang ginagamit katulad ng "public Internet kiosk", "public access terminal, "Web payphone".
Binibigay naman ng Wi-Fi ang walang kawad na pagpasok sa Internet. Kabilang sa mga hotspot na nagbibigay ng ganoong pagpasok ang mga kapihang Wi-Fi, kung saan kailangan magdala ng isang gumagamit ng sarili niyang kagamitan na walang kawad katulad ng laptop o PDA.  Maaari na walang bayad ang mga serbisyong ito, libre sa mga mamimili lamang, o may bayad. Hindi limitado ang isang hotspot sa isang lokasyon lamang. Maaari na nasa buong kampus o parke ito, kahit na sa mga kasuluk-sulukan ng lungsod.
Bukod sa Wi-Fi, mayroon mga pagsubok ang naganap sa proprietary na mga walang kawad na mobile network, at nakatakdang walang kawad na serbisyo. Hindi masyadong malaganap ang serbisyong ito dahil sa mataas na halaga ng pangangalap nito, na pinapasa bilang kabayaran sa mataas na paggamit ng mga gumagamit.
Kabilang ang Timog Korea, Sweden, Finland, Canada at ang Estados Unidos sa mga bansa kung saan isang produkto ang pagpasok sa Internet na ginagamit ng nakakarami sa populasyon. Lumalago nang mabilis ang paggamit ng Internet sa buong daigdig ng nakaraang dekada, bagaman tila bumagal ang paglago noong pagkatapos ng 2000.  Natatapos na ang bahagi ng mabilis na paglago ng mga industriyalisadong bansa, habang nagiging malaganap ang paggamit doon, ngunit patuloy ang paglaganap sa Aprika, Latinoamerika, ang Carribean at sa Gitnang Silangan.
Isang paraan upang maging tulay sa tinatawag nilang digital divide ang pagpapalawak ng pagpasok sa Internet.