Konseho ng Herusalem

Ang Konseho ng Herusalem o Apostolikong Pagpupulong ang pangalang nilapat ng mga historyan at teologo sa konseho ng mga sinaunang Kristiyano na idinaos sa Herusalem at pinetsahan noong mga 50 CE. Ito ay itinuturing sa Simbahang Katoliko at Silangang Orotodokso na isang prototipo at pauna ng mga kalaunang Unang Pitong Konsehong Ekumenikal at isang bahagi ng etikang Kristiyano. Ang konsehong ito ay nagpasya ng hatol na tinatawag ng mga skolar na Kautusang Apostoliko na ang lahat ng mga akay na hentil sa Kristiyano ay hindi obligado na magpatuli ngunit pinanatili ng konseho ang ilang mga kautusan ni Moises gaya ng pagbabawal sa pagkain ng dugo, karneng may dugo, mga binigting hayop at sa pornikasyon at idolatriya. Ang deskripsiyon ng konsehong ito ay matatagpuan sa Mga Gawa 15 at posibleng sa Galacia 2:1-10. Ayon sa skolar na si Raymond E. Brown, ang parehong Mga Gawa 15 at Galacia 2 ay tungkol sa parehong pangyayari ngunit mula sa ibang pananaw na may sarili nitong mga pagkiling. Maraming mga skolar ay naniniwalang ang Konsehong Apostoliko sa Mga Gawa 15 ay parehong pangyayari ngunit sumasalungat sa Galacia 2 Ang historisidad ng Mga Gawa ng mga Apostol ay pinagdudahan rin ng maraming mga skolar at kumpletong itinakwil na maraming mga skolar. Ayon kay Haenchen, ang Apostolikong Konseho sa Mga Gawa 15 ay isang "imahinaryong konstruksiyon na hindi tumutugon sa historikal na realidad.

Mga pananaw

Ayon sa mga skolar, ang mga orihinal na kasapi ng isang kilusang repormang Hudyo na kalaunang naging Kristiyanismo ay mga Hudyong Kristiyano na matapat na mga relihiyosong Hudyo. Ayon kay Eusebio ng Caesarea sa kanyang Kasaysayan ng Simbahan 4.5.3-4: ang unang 15 mga mga obispo ng Herusalem ay "ng pagtutuli". Ang mga ito ay pinaniniwalaang nagmamasid ng pagtutuli at kaya ay malamang ng iba pang bahagi ng Torah. Nakita ng ilang mga sinaunang Kristiyano gaya ni Agustin ng Hipona ang isang kaugnayan ng Kautusang Apostoliko sa Batas Noahidyo ngunit ang interpretasyong ito ay itinatakwil ng mga modernong skolar. Ayon sa mga skolar, ang basehan ng Kautusang Apostoliko ay Aklat ng Levitico kapitulo 17 at 18. Ayon sa Ensiklopedyang Katoliko tungkol sa mga Hudaisero: "Sa kabilang dako, si Pablo ay hindi lamang hindi tumutol sa pagmamasid ng kautusan na Mosaiko basta ito ay hindi nanghihimasok sa kalayaan ng mga hentil ngunit siya ay umaayon sa mga preskripsiyon kapag kinakailangan ng okasyon(1 Corinto 9:20). Kaya siya ay sa sandaling pagkatapos ay tumuli kay Timoteo(Mga Gawa 16:1-3) at siya ay nasa labis na akto ng pagmamasid ng ritwal na Mosaiko nang siya ay dadakipin sa Herusalem(Mga Gawa 21:26). Maraming beses na binanggit na pinagtibay at sinunod ni Apostol Pablo ang "kautusan" ni Moises gaya ng Roma 2:12–16, Roma 3:31, Roma 7:12, Roma 8:7–8,Galacia 5:3, Mga Gawa 24:14, Mga Gawa 25:8. Gayunpaman, ilang beses ring binanggit sa mga sulat ni Pablo ang kanyang pagpapawalang bisa sa kautusan ni Moises(Roma 10:4, Roma 6:14,7:1-7, Galacia 3:1-5,23-25,4:21-25, 2 Corinto 3:6-17 at iba pa) at pagkokondena sa mga nagmamasid at nagtuturo ng pagmamasid ng kautusan ni Moises(hal. Galacia 2:1-4,11-14). Ang isyu ng pagsunod sa "kautusan" ni Moises ay nagpatuloy hanggang sa mga kalaunang siglo ng sinaunang Kristiyanismo. Ang mga sinaunang Hudyong Kristiyano gaya ng mga Ebionita ay nagpatuloy sa pagsunod sa mga kautusan ni Moises at may malaking paggalang kay Santiago ang Makatarungan. Kanilang itinakwil si Apostol Pablo bilang tumalikod at impostor na apostol. Kanilang sinalungat ang kanyang impluwensiya sa simbahan. Ang mga Hudyong-Kristiyano ay kinabibilangan ng mga nagtuturo na ang mga hentil ay dapat sumunod sa mga kautusan at kustombre ng Hudyo. Ang mga ito ay tinawag na Hudaisero mula sa Judaise na terminong ginamit sa Griyego ng Galacia 2:14 nang kondenahin ni Pablo ang mga ito. Sa kabilang dako, ang mga tagapagtaguyod ng anyong Paulino ng Kristiyanismo ay kinabibilangan ni Marcion ng Sinope na tumakwil sa 12 mga apostol ni Hesus at naniwalang si Apostol Pablo ang tanging apostol na tamang nakaunawa ng mensahe ng kaligtasan ni Hesus. Ayon sa ika-19 siglong Obispong Romano Katolikong si Karl Josef von Hefele, ang Kautusang Apostoliko ng Konseho ng Herusalem "ay matagal nang naluma sa Kanluran" bagaman ito ay kinikilala at sinasanay pa rin hanggang ngayon sa Simbahang Griyegong Ortodokso. Ang ilang mga sekta ay naniniwala na ang Kautusang Apostoliko ay lumalapat pa rin hanggang ngayon gaya ng Jehovah's Witnesses at iba pa.