Krup

Mga sanhi

Ang krup ay karaniwang itinuturing na sanhi ng isang impeksiyon ng birus. Ang ilang mga tao ay ginagamit ang kataga upang isama ang malubhang laringgotrakeyitis, pasumpong-sumpong na krup, dipterya sa gulung-gulungan, pamamaga ng trakeya dahil sa bakterya, laringgotrakeyobronkitis, at laringgotrakeyobronkoneyumonitis. Ang unang dalawang mga kondisyon ay kinasasangkutan ng isang birus at mayroong mas mahinahon na mga sintomas; ang huling apat ay sanhi ng bakterya at karaniwang mas malubha.

Sanhi ng birus

Sa 75% ng mga kaso, ang birus na parainpluwensa - na ang mga pangunahing uri ay 1 at 2, ay ang birus na responsable sa pagkakaroon ng krup na sanhi ng birus o malubhang laringgotrakeyitis (na nakikilala sa Ingles bilang acute laryngotracheitis). Minsan ang ibang mga birus na maaaring magdulot ng krup ay kinabibilangan ng trangkasong A at B, tigdas, adenobirus at respiratory syncytial virus (RSV) o respiratoryong birus na sinsityal. Ang pasumpong-sumpong na krup (krup na may pagkahol) ay sanhi ng parehong grupo ng mga birus na tulad ng malubhang laringgotrakeyitis, ngunit walang karaniwang mga palatandaan ng impeksiyon (tulad ng lagnat, pamamaga ng lalamunan, at mataas na bilang ng puting selula ng dugo). Ang paggamot, at ang pagtugon sa paggamot, ay pareho.

Sanhi ng bakterya

Ang krup na sanhi ng bakterya ay maaaring hatiin sa dipterya sa gulung-gulungan, trakeyitis na sanhi ng bakterya, laringgotrakeyobronkitis, at laringgotrakeyobronkoneyumonitis. Ang dipterya sa gulung-gulungan ay sanhi ng Corynebacterium diphtheriae habang ang trakeyitis na dahil sa bakterya, ang laringgotrakeyobronkitis, at ang laringgotrakeyobronkoneyumonitis ay sanhi ng isang pauna o inisyal na birus, na sinundan ng impeksiyon ng bakterya. Ang pinaka karaniwang bakterya na kasangkot ay ang Staphylococcus aureus, ang Streptococcus pneumoniae, ang Hemophilus influenzae, at ang Moraxella catarrhalis.

Hindi normal na paggana dahil sa sakit

Ang impeksiyon ng birus ay humahantong sa pamamaga ng gulung-gulungan, trakeya, at malalaking mga daanan ng hangin na may puting mga selula ng dugo. Ang pamamaga ay magdurulot ng kahirapan sa paghinga.

Pag-iwas

Maraming mga kaso ng krup ang naiwasan dahil sa imunisasyon (pagbabakuna) para sa inpluwensa at dipterya. Sa isang pagkakataon sa nakaraan, ang krup ay tumukoy sa isang karamdamang madipterya, subalit dahil sa baksinasyon, madalang na ngayon ang dipterya sa maunlad na mundo.

Paggamot

Ang mga batang may croup ay dapat panatilihing kalmado hangga’t maaari. Ang mga steroid ay karaniwang ibinibigay, nang may ginagamit na epinephrine sa mga malubhang kaso. Ang mga bata na may dami ng oxygen (ang dami ng oxygen sa dugo) na nasa ilalim ng 92% ay dapat bigyan ng oxygen, at ang mga indibiduwal na may malubhang croup ay maaaring ipaospital para maobserbahan. Kung kailangan ng oxygen, ang paglalagay ng "blow-by" (paghawak ng pinagkukunan ng oxygen na malapit sa mukha ng bata) ay inirerekomenda, dahil nagdudulot ito ng mas mababang pagkabalisa kaysa sa paggamit ng isang takip sa mukha na may oxygen. Kapag may paggamot, mababa sa 0.2% ng mga tao ay nangangailangan ng paglagay ng tubo sa may trachea(isang tubo na inilalagay sa daanan ng hangin).

Mga steroid

Ang Corticosteroids, tulad ng dexamethasone at budesonide, ay maaaring gamitin upang gamutin ang croup. Ang makabuluhang benepisyo ay nakukuha nang kasing aga ng anim na oras pagkatapos ng pagbibigay. Habang ang mga gamot na ito ay gumagana kapag ibinibigay sa bibig (sa pamamagitan ng bibig), sa pamamagitan ng iniksiyon (sa pamamagitan ng pag-iniksiyon), o sa pamamagitan ng paglanghap, ang daan sa bibig ang mas gugustuhin. Ang isang dosis ay ang karaniwang lahat ng kinakailangan, at karaniwang itinuturing na medyo ligtas. Ang Dexamethasone sa mga dosis na 0.15, 0.3 at 0.6 mg/kg ay mukhang mahusay sa lahat.

Epinephrine

Ang katamtaman hanggang sa malubhang croup ay maaaring matulungan ng ini-spray na gamot sa ilong epinephrine(isang nilalanghap na solusyon na nagpapalapad sa daanan ng hangin). Habang kadalasang nababawasan ng epinephrine ang kalubhaan sa loob ng 10–30 minuto, ang mga benepisyo ay tumatagal lamang sa loob ng 2 oras. Kung ang kondisyon ay mananatiling bumuti para sa 2–4 na oras pagkatapos ng paggamot at walang ibang mga komplikasyon na mangyayari, karaniwang maaari nang umalis ng ospital ang bata.

Iba pa

Ang ibang mga paggamot para sa croup ay pinag-aralan, ngunit walang sapat na ebidensiya upang suportahan ang kanilang paggamit. Ang pahinga sa mainit na singaw o mahalumigmig na hangin ay isang tradisyonal na pansariling pangangalaga na paggamot, ngunit ang mga klinikal na pag-aaral ay nabigong ipakita ang bisa at sa kasalukuyan ito ay bihirang ginagamit. Ang paggamit ng mga gamot sa ubo, na karaniwang naglalaman ngdextromethorphan at/o guiafenesin, ay hinihikayat na huwag gamitin. Habang ang paglanghap ng heliox (isang pinaghalong helium at oxygen) upang pababain ang paggana ng paghinga ay ginamit dati, mayroong lubhang maliit na ebidensiya upang suportahan ang paggamit nito. Dahil ang croup ay karaniwang sakit na sanhi ng virus, ang mga antibyotiko ay hindi ginagamit maliban kung mayroong pinaghihinalaang bakterya. Ang mga antibyotikong vancomycin at cefotaxime ay inirerekomenda para sa mga impeksiyon ng bakterya. Sa malubhang mga kaso na iniuugnay sa trangkasong A o B, angpanlaban sa virus mga pumipigil na neuraminidase ay maaaring ibigay.

Pagpapahayag ng kinalabasan ng sakit

Ang krup na sanhi ng birus ay isang karaniwang sakit na tumatagal ng maikling panahon lamang; ang krup ay bihirang nagreresulta sa kamatayan mula sa hindi paggana ng bahagi sa katawan na ukol paghinga at/o atake sa puso. Ang mga sintomas ay karaniwang bumubuti sa loob ng dalawang mga araw, ngunit maaaring tumagal ng hanggang pitong mga araw. Ang ibang mga hindi pangkaraniwang kumplikasyon ay kinabibilangan ng pamamaga ng trakeya na sanhi ng bakterya, pulmonya, at pamamaga sa baga.

Aral ukol sa epidemya

Humigit-kumulang na 15% ng mga bata, na karaniwang nasa pagitan ng 6 na buwan at 5–6 na taong mga gulang, ay makakakuha ng krup. Ang krup ang dahilan ng 5% ng pagkakaospital ng grupong nasa edad na ito. Sa bihirang mga kaso, ang mga batang kasing bata ng 3 buwan at kasing tanda ng 15 taon ay nagkakaroon ng krup. Ang mga lalaki ay 50% mas madalas na naaapektuhan kaysa sa mga babae; ang krup ay mas karaniwan sa panahon ng taglagas.

Kasaysayan

Ang salitang croup, na pinagmulan ng salitang "krup", ay nagmula sa pandiwang croup ng Maagang Modernong Ingles na nangangahulugang "umiyak nang paos"; ang pangalan ay unang ginamit para sa sakit sa Eskosya (Iskotland) at naging kilala noong ika-18 siglo. Ang krup na sanhi ng bakterya ng dipterya ay naging kilala simula noong panahon ni Homer ng Sinaunang Gresya. Noong 1826, nakilala ni Bretonneau ang krup na sanhi ng birus at ang krup na sanhi ng dipterya. Sa Pransiya, ang krup na sanhi ng birus ay tinawag bilang "faux-croup" ("huwad na krup"), na ginamit ang salitang "croup" para sa isang sakit na sanhi ng bakterya ng dipterya. Ang krup na sanhi ng dipterya ay naging halos hindi kilala dahil sa pagdating ng mabisang imunisasyon.