พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 10 แห่งกัสติยา

ต้นชีวิต

อัลฟอนโซเสด็จพระราชสมภพในโตเลโด ราชอาณาจักรกัสติยา เมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน ค.ศ. 1221 ซึ่งเป็นวันฉลองของนักบุญเคลเมนต์ เป็นพระโอรสคนโตของพระเจ้าเฟร์นันโดที่ 3 แห่งกัสติยากับเอลีซาเบ็ท (เบียทริซ) แห่งสวาเบีย พระมารดาของพระองค์เป็นลูกพี่ลูกน้องทางฝั่งพระบิดาของจักรพรรดิฟรีดริชที่ 2 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ พระอัยกาอัยกีทางฝั่งพระมารดาของพระองค์คือฟิลลิพแห่งสวาเบียกับอีรีนี อันเจลีนา ไม่ค่อยมีข้อมูลว่าพระองค์ได้รับการเลี้ยงดูเช่นไร แต่พระองค์น่าจะเติบโตในโตเลโด ในช่วงเก้าปีแรกของชีวิตอัลฟอนโซเป็นทายาทในกัสติยาเพียงที่เดียวจนกระทั่งพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 9 แห่งเลออน พระอัยกาฝั่งพระบิดาของพระองค์สิ้นพระชนม์ ทำให้พระบิดาของพระองค์รวมราชอาณาจักรกัสติยาและราชอาณาจักรเลออนเข้าด้วยกัน ทรงเริ่มต้นหน้าที่การงานด้วยการเป็นทหารภายใต้การบัญชาการของพระบิดาตอนพระชนมายุ 16 พรรษา
หลังพระเจ้าตีโบที่ 1 ได้รับเลือกเป็นกษัตริย์แห่งนาวาร์ พระบิดาของพระองค์พยายามจับอัลฟอนโซแต่งงานกับบล็องช์แห่งนาวาร์ พระธิดาของพระเจ้าตีโบ แต่ทำไม่สำเร็จ ในเวลานั้นพระองค์มีความสัมพันธ์อันหวานชื่นกับมายอร์ กิเยน เด กุซมัน ที่มีบุตรสาวให้พระองค์หนึ่งคนชื่อเบอาตริซ ในปี ค.ศ. 1240 ทรงแต่งงานกับมายอร์ กิเยน เด กุซมัน แต่ต่อมาการแต่งงานถูกประกาศให้เป็นโมฆะและบุตรของทั้งคู่ถูกประกาศให้เป็นบุตรนอกสมรส ในช่วงไล่เลี่ยกัน (ค.ศ. 1240–1250) ทรงพิชิตที่มั่นหลายแห่งในอัลอันดะลุสของชาวมุสลิมเคียงข้างพระบิดา เช่น มูร์เซีย, อาลิกันเต, กาดิซ
ในปี ค.ศ. 1249 อัลฟอนโซแต่งงานกับโยลันดาแห่งอารากอน พระธิดาของพระเจ้าไชเมที่ 1 แห่งอารากอนกับโยลานแห่งฮังการี ซึ่งทั้งคู่หมั้นหมายกันในปี ค.ศ. 1246

การครองราชย์

อัลฟอนโซสืบทอดตำแหน่งต่อจากพระบิดาเป็นกษัตริย์แห่งกัสติยาและเลออนในปี ค.ศ. 1252 ปีต่อมาทรงบุกโปรตุเกส ยึดแคว้นอัลการ์วือ พระเจ้าอาฟงซูที่ 3 แห่งโปรตุเกสยอมจำนนต่อพระองค์ แต่หลังจากยอมอภิเษกสมรสกับเบอาตริซแห่งกัสติยา บุตรสาวนอกสมรสของพระเจ้าอัลฟอนโซ พระองค์ก็ได้รับการทำข้อตกลงว่าดินแดนที่ได้มาจะกลับไปเป็นของทายาทของทั้งคู่ ในปี ค.ศ. 1261 ทรงยึดเฆเรซ ปี ค.ศ. 1263 ทรงคืนอัลการ์วือให้กษัตริย์แห่งโปรตุเกสและลงนามในสนธิสัญญาบาดาโฆซ (ค.ศ. 1267)
ปี ค.ศ. 1254 พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 10 ลงนามในสนธิสัญญาพันธมิตรกับพระเจ้าเฮนรีที่ 3 กษัตริย์แห่งอังกฤษและดยุคแห่งอากีแตน ทรงสนับสนุนพระองค์ในการทำสงครามกับพระเจ้าหลุยส์ที่ 9 แห่งฝรั่งเศส ในปีเดียวกันเลโอนอร์แห่งกัสติยา พระขนิษฐาต่างพระมารดาของพระเจ้าอัลฟอนโซแต่งงานกับเอ็ดเวิร์ด ทายาทในบัลลังก์อังกฤษ ซึ่งทำให้พระเจ้าอัลฟอนโซสละการอ้างสิทธิ์ทั้งหมดในดัชชีกัสกอญซึ่งทรงได้สิทธิ์มาจากการอภิเษกสมรสกับเอเลนอร์แห่งอังกฤษของพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 8 แห่งกัสติยา

การสืบทอดตำแหน่งที่เป็นปัญหา

เฟร์นันโด เด ลา เซร์ดา พระโอรสคนโตและทายาทในบัลลังก์สิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 1275 ในบิยาร์เรอัลขณะกำลังเผชิญหน้ากับการรุกรานครั้งใหม่ของชาวแอฟริกาเหนือในอันดาลูซิอา
ตามกฎปฏิบัติของกัสติยา หากพระโอรสคนแรกสิ้นพระชนม์ สิทธิ์ในการสืบทอดบัลลังก์จะตกเป็นของพระโอรสคนที่สองคือซันโช ทว่ากฎแบบโรมันให้การสืบทอดตำแหน่งตกเป็นของบุตรชายของเฟร์นันโด เด ลา เซร์ดา
กษัตริย์เอนเอียงไปทางกฎที่เข้าข้างซันโชซึ่งการทำสงครามกับผู้รุกรานชาวอิสลามทำให้พระองค์โดดเด่นขึ้นมา แต่แรงกดดันจากโยลันดา พระมเหสี กับพระเจ้าฟีลิปที่ 3 แห่งฝรั่งเศส พระมาตุลาของบุตรชายของเฟร์นันโด บีบให้พระองค์ต้องหาวิธีชดเชยให้กับทั้งคู่ ซันโซหันมาเผชิญหน้ากับพระบิดาเมื่อพระองค์พยายามสร้างราชอาณาจักรในฆาเอนให้อัลฟอนโซ เด ลา เซร์ดา บุตรชายคนโตของทายาทคนเดิม
สุดท้ายอินฟันเตซันโชกับขุนนางจำนวนมากของราชอาณาจักรก่อกบฏริบอำนาจมาจากพระเจ้าอัลฟอนโซ แต่ไม่ได้ครองตำแหน่งเป็นกษัตริย์ มีเพียงเซบิยา, มูร์เซีย และบาดาโฆซที่ยังคงภักดีต่อพระมหากษัตริย์พระองค์เดิม พระเจ้าอัลฟอนโซสาปแช่งพระโอรสที่ทรงตัดชื่อออกจากพินัยกรรม พระองค์สิ้นพระชนม์ในเซบิยาในวันที่ 4 เมษายน ค.ศ. 1284 แม้ซันโชจะถูกตัดชื่อออกจากพินัยกรรม แต่ก็ได้รับการสวมมงกุฎในโตเลโดในวันที่ 20 เมษายน ค.ศ. 1284