ลานเซลอต บราวน์

ลานเซลอต บราวน์ (อังกฤษ: Lancelot Brown; พ.ศ. 2259 — 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2326) รู้จักโดยทั่วไปในอีกชื่อหนึ่งว่า บราวน์ผู้สามารถ (Capability Brown) นักจัดสวนและภูมิทัศน์ชาวอังกฤษผู้ได้รับการกล่าวขวัญถึงว่าเป็น “ศิลปินที่สมราคาคนสุดท้ายแห่งคริสต์ศตวรรษที่ 18” และนับเป็นนักจัดสวนที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของอังกฤษ ได้ออกแบบสวนสาธารณะมากกว่า 170 แห่งและมีหลายแห่งที่ยังคงยั่งยืนอยู่ถึงปัจจุบัน

ประวัติ

ลานเซลอต บราวน์ เกิดที่เมืองเคิร์กอาร์ล นอร์ธทัมเบอร์แลนด์ ได้รับการศึกษาที่โรงเรียนแคมโบ เริ่มทำงานด้วยการเป็นเด็กคนสวนอยู่กับเซอร์วิลเลียม ลอเรน และย้ายไปอยู่ที่ “วูตัน” ของริชาร์ด เกรนวิลล์-เทมเปิล เอิร์ลที่ 2 จากนั้นเข้าร่วมทำงานเป็นพนักงานสวนกับหลอร์ดค็อบแฮมที่สโตว์ บักกิงแฮมเชียร์ อยู่ภายใต้การดูแลของวิลเลียม เคนท์ ซึ่งถือกันว่าเป็นผู้บุกเบิกและวางรูปแบบของสวนอังกฤษ ในระหว่างที่ทำงานอยู่ที่สโตว์ บราวน์แต่งงานกับสตรีพื้นถิ่นชื่อบริเจ็ต วาเยต และมีบุตรคนแรกในสี่คนของเขา
ในฐานะผู้ชำนาญที่ขึ้นชื่อในสวนสไตล์อังกฤษ บราวน์ได้รับการเรียกหามากที่สุดจากเจ้าของที่ดิน เมื่อ พ.ศ. 2294 ฮอเรซ วอลโปล เขียนถึงงานของบราวน์ที่ปราสาทวอร์ริกไว้ว่า “ตัวปราสาทได้รับการเสริมให้งดงามขึ้น ทิวทัศน์ที่นี่สร้างความประทับใจข้าพเจ้ามากกว่าที่คาดไว้ แม่น้ำเอวอนไหลหลากลดหลั่นเป็นชั้นลงถึงฐานของมัน นับเป็นสวนที่ได้รับการจัดวางไว้อย่างดียิ่งโดยบราวน์ผู้เป็นผู้วางแนวคิดที่เคนท์และที่ฟิลิปส์ เซาท์โคท"

การทำงาน

ประมาณว่าบราวน์เป็นผู้รับผิดชอบในการออกแบบสวนไม่น้อยกว่า 170 แห่งตามบริเวณบ้านและคฤหาสน์ที่งดงามที่สุดของประเทศอังกฤษ งานของบราวน์ยังคงปรากฏอยู่ถึงปัจจุบัน ซึ่งรวมถึงพระราชวังเบลนไฮม์ บ้านโบวูด มิลตันแอบเบย์ และมิลตัลแอบบาสที่อยู่ใกล้เคียงกัน และที่อื่นๆ อีกหลายแห่ง บุรุษผู้ปฏิเสธงานในไอร์แลนด์เนื่องจากยังทำงานในอังกฤษไม่แล้วเสร็จได้รับการขนานนามว่า บราวน์ผู้สามารถ ก็เพราะเขามักบอกเจ้าของที่ดินผู้เป็นลูกค้าเสมอว่าที่ดินผืนนั้นมีขีดความ สามารถ สูงสำหรับงานจัดภูมิทัศน์
งานของบราวน์มีสไตล์ที่เรียบง่ายเป็นสนามหญ้าที่เป็นเนินขึ้นลงตามลักษณะภูมิประเทศ และราบเรียบตรงไปสู่บ้านและกลุ่มต้นไม้ การวางต้นไม้กระจายอย่างธรรมชาติไม่เป็นแถวแนว ทางน้ำรูปแบบที่เคี้ยวคดได้รับการวิพากษ์วิจารณ์จากนักทฤษฎีสวนในสมัยนั้นเป็นอันมาก แต่ในขณะเดียวกัน สไตล์สวนอังกฤษแบบใหม่ของบราวน์ก็ได้รับการยกย่องเป็นอย่างมากเช่นกัน
งานภูมิทัศน์ของบราวน์นับเป็นงานบุกเบิกทางแฟชั่น และมีความแตกต่างขั้นพื้นฐานไปจากสวนรูปนัยที่กำลังถูกแทนที่ในยุคนั้นค่อนข้างมาก สวนที่เรียกว่า “สวนรูปนัย” (Formal garden) ของอังกฤษซึ่งเป็นแบบอย่างที่แพร่หลายอยู่ก่อนแล้วได้รับการวิพากษ์วิจารณ์จาก อเลกซานเดอร์ โปบ และบุคคลอื่นๆ ในช่วงคริสต์ศตวรรษ 1700 (พ.ศ. 2144-2243) เริ่มต้นถูกทดแทนในปี พ.ศ. 2362 โดยวิลเลียม เคนท์ และต่อมาโดยบราวน์ด้วยการจัดสวนในสไตล์ที่เป็นธรรมชาติมากขึ้น และ บราวน์เองนับได้ว่าเป็นผู้วางรูปแบบภูมิทัศน์อังกฤษที่มีรูปแบบละเอียดอ่อนและชัดเจนมากขึ้น

บั้นปลายชีวิต

บราวน์เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2326 ที่ถนนเฮิร์ทฟอร์ด ในนครลอนดอน ตรงธรณีประตูบ้านของบริเจ็ตบุตรสาวที่แต่งงานกับสถาปนิกชื่อเฮนรี ฮอลแลนด์ โฮเรซ วอลโปล เขียนจดหมายถึงเลดีออโซรีเกี่ยวกับบราวน์ไว้ว่า “คุณหญิงครับ นางไม้คงต้องเข้าไปอยู่ในถุงมือดำเสียแล้ว เพราะแม่ยายของพวกนาง คือสามีคนที่สองของคุณนายธรรมชาติได้ตายไปเสียแล้ว” ศพของบราวน์ได้รับการฝังไว้ที่สนามหญ้าของโบสถ์เซนต์ปีเตอร์และเซนต์พอลซึ่งเป็นโบสถ์ประจำถิ่นที่คฤหาสน์เฟนสแตนตันขนาดเล็กของบราวน์ตั้งอยู่
ลานเซลอต บราวน์ มีชีวิตอยู่ตรงกับระหว่างรัชสมัยของสมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ ๙ (พระเจ้าท้ายสระ) ในสมัยกรุงศรีอยุธยาและพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ปีแรกในสมัยต้นรัตนโกสินทร์