ดาราศาสตร์โอลิมปิกระดับชาติ ประเทศไทย

หลักเกณฑ์เบื้องต้นของการแข่งขัน

นักเรียนระดับ มัธยมศึกษาตอนต้น จะต้องมีอายุไม่เกิน 15 ปีในวันที่ 1 มกราคมของปีที่มีการแข่งขันแต่ไม่น้อยกว่า 14 ปีบริบูรณ์ในวันที่ 31 ธันวาคมของปีที่มีการแข่งขัน สำหรับนักเรียนในทีมระดับ มัธยมศึกษาตอนปลายนักเรียนจะต้องกำลังศึกษาไม่เกินระดับมัธยมศึกษาปีที่ 5 ในปีการศึกษาที่ จัดการแข่งขัน มีอายุไม่เกิน 19 ปีบริบูรณ์ในปีที่จัดการแข่งขัน 
ศูนย์ สอวน. วิชาดาราศาสตร์ จะหมุนเวียนกัน เป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขัน ศูนย์เจ้าภาพมีความรับผิดชอบที่จะต้องดูแลให้ความเสมอภาคแก่ผู้เข้าแข่งขันทุกคน และจะตอ้งเชิญตัวแทนจากทุกศูนย์เข้าร่วมแข่งขัน
ศูนย์ที่เข้าร่วมการแข่งขัน สามารถส่งนักเรียนได้ไม่เกินศูนย์ละ 2 ทีม ทีมละ 6 คน ประกอบด้วยทีม ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น 1 ทีม และหรือ ทีมระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย 1 ทีม 
กรณีเคยเป็นผู้แทนประเทศไทยระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ไม่มีสิทธิ์เป็นผู้แทนประเทศไทยในระดับมัธยมศึกษาตอนต้นได้อีก แต่มีสิทธิ์เข้าค่าย 2 ในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย เพื่อคัดเลือกไปเป็นตัวแทนของศูนย์ฯมาแข่งขันระดับชาติต่อไป 
นักเรียนที่เคยเป็นผู้แทนประเทศในการแข่งขัน IOAA ปีที่ผ่านมาและมีคุณสมบัติข้างต้น สามารถเข้าแข่งขันระดับชาติได้อีกไม่เกิน 2 ครั้ง นักเรียนผู้แทนประเทศไทยหรือผู้เป็นตัวสำรองการเป็นผู้แทนประเทศไทยทั้งระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและระดับมัธยมศึกษาตอนปลายที่ได้ผ่านการอบรมเข้มก่อนการไปแข่งขันเมื่อกลับเข้ามาแข่งขันดาราศาสตร์โอลิมปิกระดับชาติอีกครั้ง ให้ถือเป็นนักเรียนของศูนย์เดิมที่เคยสังกัดและไม่นับรวมกับสมาชิก 6 คนในทีม
เมื่อแรกเริ่มในการแข่งขันครั้งที่ 1 มีศูนย์ สอวน. วิชาดาราศาสตร์ 4 ศูนย์ ได้แก่ ศูนย์สมาคมดาราศาสตร์ไทย ศูนย์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ศูนย์มหาวิทยาลัยขอนแก่น และศูนย์มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ต่อมามีการจัดตั้งศูนย์ สอวน. เพิ่ม ได้แก่ศูนย์มหาวิทยาลัยนเรศวร ศูนย์มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ศูนย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ศูนย์มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ศูนย์โรงเรียนสามเสนวิทยาลัย ศูนย์โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ ศูนย์โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย (เริ่มเข้าแข่งขันตั้งแต่ครั้งที่ 10) ศูนย์โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ (เริ่มเข้าแข่งขันตั้งแต่ครั้งที่ 10) และศูนย์โรงเรียนวัดนวลนรดิศ (เริ่มเข้าแข่งขันตั้งแต่ครั้งที่ 16) และมีการยุบศูนย์สมาคมดาราศาสตร์ไทย (เข้าร่วมการแข่งขันครั้งที่ 5 เป็นครั้งสุดท้าย) และปัจจุบัน (การแข่งขันดาราศาสตร์โอลิมปิกระดับชาติ ครั้งที่ 16) มีศูนย์ สอวน. วิชาดาราศาสตร์ที่เข้าร่วมการแข่งขันรวมทั้งสิ้น 12 ศูนย์
ทั้งนี้ ศูนย์ สอวน. วิชาดาราศาสตร์บางศูนย์เปิดรับนักเรียนเข้าอบรมเฉพาะในระดับ ม.ต้น ได้แก่ ศูนย์โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย (รับเฉพาะนักเรียนโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย) ศูนย์โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ และศูนย์โรงเรียนวัดนวลนรดิศ ในขณะที่ศูนย์โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์เปิดรับนักเรียนเข้าอบรมเฉพาะในระดับ ม.ปลาย (รับเฉพาะนักเรียนโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์และโรงเรียนกำเนิดวิทย์)

ลักษณะการแข่งขัน

การแข่งขันถูกแบ่งออกเป็นสามส่วน ประกอบด้วยการสอบภาคทฤษฎี ภาควิเคราะห์ข้อมูล และภาคสังเกตการณ์ โดยสัดส่วนคะแนนเป็น 60 : 20 : 20 คะแนน ตามลำดับ 
การสอบภาคทฤษฎีเป็นการแก้โจทย์ปัญหาเชิงทฤษฎีดาราศาสตร์ จำนวน 8-12 ข้อ การสอบภาควิเคราะห์ข้อมูลเป็นการแก้โจทย์ปัญหาเชิงวิจัยปฏิบัติโดยการใช้ความรู้ทางสถิติและทักษะในการวัดคำนวณข้อมูลประยุกต์เข้ากับความรู้ด้านทฤษฏีดาราศาสตร์ การสอบภาคสังเกตการณ์แบ่งเป็นสองส่วนย่อยได้แก่ การสอบสังเกตการณ์ภาคกลางวันและภาคกลางคืน ทั้งสองส่วนย่อยจะต้องใช้ความรู้เกี่ยวกับกลไกของกล้องโทรทรรศน์ ตำแหน่งของดาวฤกษ์และวัตถุท้องฟ้า รวมถึงดาราศาสตร์ทรงกลมในการแก้โจทย์ปัญหา

ผู้ได้เป็นผู้แทนประเทศไทยหลายครั้ง

รายชื่อเรียงตามตัวอักษร

3 ครั้ง

ญาณภัทร เหมรัฐพาณ (เหรียญเงิน IAO 2014 เหรียญทองแดงและเหรียญทอง IOAA 2016 และ 2017)
ณัฐวัตร โพธิ์สุวรรณ์ (เหรียญเงิน IAO 2011 เหรียญทองแดงและเหรียญเงิน IOAA 2012 และ 2013)
นนท์ ปณิธานไพศาล (เหรียญเงิน IAO 2010 เหรียญเงินและเหรียญทอง IOAA 2011 และ 2012)
ภานุพงศ์ พุ่มพวง (เหรียญทอง IAO 2015 เหรียญเงินและเหรียญทอง IOAA 2016 และ 2017)
ภูมิรพี พิศุทธิ์สินธุ์ (เหรียญเงิน IAO 2016 เหรียญเงินและเหรียญเงิน IOAA 2017 และ 2018)
วริท วิจิตรวรศาสตร์ (เหรียญเงิน IAO 2016 เหรียญเงินและเหรียญเงิน IOAA 2017 และ 2018)