การหลีกเลี่ยงการตรวจพิจารณาทางอินเทอร์เน็ต

การหลีกเลี่ยงการตรวจพิจารณาทางอินเทอร์เน็ต บทความนี้ กล่าวถึงกระบวนการต่าง ๆ ที่ผู้ใช้อินเทอร์เน็ตสามารถใช้หลีกเลี่ยงเทคนิกระงับการเชื่อมต่อกับระบบบริการ เช่น เว็บไซต์ เพื่อเข้าถึงข้อมูลที่ถูกตรวจพิจารณาคือถูกเซ็นเซอร์
ให้สังเกตว่า ระบบที่ช่วยหลีกเลี่ยงการถูกเซ็นเซอร์และระบบที่ช่วยป้องกันไม่ให้ระบุผู้ใช้ (คือระบบนิรนาม) เป็นคนละเรื่องกัน ระบบนิรนามช่วยป้องกันทั้งระบบบริการ (รวมบุคคล/องค์กรอื่น ๆ) และระบบนิรนามเอง ไม่ให้ระบุผู้ใช้ได้ แม้ระบบนิรนามอาจช่วยหลีกเลี่ยงการถูกเซ็นเซอร์ได้ แต่ก็ไม่ได้ออกแบบเพื่อการนี้โดยเฉพาะและสามารถถูกบล็อกได้ง่าย ส่วนระบบหลีกเลี่ยงการถูกเซ็นเซอร์แม้ที่โฆษณาว่าให้สภาพนิรนาม บ่อยครั้งก็ไม่ได้ป้องกันข้อมูลระบุผู้ใช้จากผู้ให้บริการหลีกเลี่ยงเอง ซึ่งในบางกรณีอาจถูกบังคับโดยกฎหมายให้เปิดเผยข้อมูลเหล่านั้น
เพราะฉะนั้น ผู้ใช้ที่ต้องการสภาพนิรนามจำเป็นต้องศึกษาให้ละเอียดเพิ่มขึ้นเรื่องวิธีการเพื่อให้ได้สภาพนิรนามทางอินเทอร์เน็ต ซึ่งไม่ได้อยู่ในพิสัยของบทความนี้
การหลีกเลี่ยงเป็นปัญหาสำหรับผู้ที่ต้องการเซ็นเซอร์อินเทอร์เน็ต เพราะการกรองหรือการบล็อก ไม่ได้กำจัดข้อมูลไปจากอินเทอร์เน็ต และดังนั้น ถ้ายังมีระบบที่ไม่ได้เซ็นเซอร์ที่เข้าถึงได้อย่างน้อยหนึ่งระบบ ผู้ใช้บ่อยครั้งก็จะสามารถเข้าถึงข้อมูลที่เซ็นเซอร์
แต่วิธีการหลีกเลี่ยงก็อาจไม่ค่อยมีประโยชน์สำหรับผู้ใช้ที่ไม่ชำนาญทางเทคนิค ดังนั้น โดยปี 2011 การบล็อกหรือการกรองข้อมูลก็จึงยังเป็นวิธีการที่มีประสิทธิภาพในการเซ็นเซอร์อินเทอร์เน็ตสำหรับผู้ใช้เป็นจำนวนมาก
มีเทคนิคและทรัพยากรต่าง ๆ ที่สามารถใช้เลี่ยงการเซ็นเซอร์ทางอินเทอร์เน็ต รวมทั้งแคชเว็บเพจ เว็บไซต์สำเนา อาร์ไคฟ์เว็บเพจ ระบบบริการดีเอ็นเอสต่างหาก เว็บไซต์ที่เป็นพร็อกซี เครือข่ายส่วนตัวเสมือน การส่งข้อมูลจากบุคคลไปยังบุคคล และซอฟต์แวร์หลีกเลี่ยงอื่น ๆ 
โดยแต่ละอย่างจะใช้ง่าย เร็ว ปลอดภัย หรือเสี่ยงในระดับต่าง ๆ กัน
แต่โดยมากเป็นการให้เข้าถึงการเชื่อมต่อทางอินเทอร์เน็ตที่ไม่ได้กรอง บ่อยครั้งผ่านระบบบริการในเขตการปกครองอื่น ๆ ที่ไม่มีกฎหมายตรวจพิจารณาเช่นเดียวกัน
เหล่านี้เป็นเทคนิคที่สามารถใช้หลีกเลี่ยงการถูกเซ็นเซอร์ทางอินเทอร์เน็ตในสถานการณ์ต่าง ๆ ที่ไม่เหมือนกัน ไม่มีเทคโนโลยีเดียวที่เหมาะสมกับผู้ใช้และกับสถานการณ์ทั้งหมด ดังนั้น คู่มือการหลีกเลี่ยงการถูกเซ็นเซอร์ปี 2007 จึงแนะนำให้พิจารณาว่าเป็นชุดอุปกรณ์ที่ดึงออกมาใช้ในสถานการณ์ต่าง ๆ กัน สำหรับผู้ใช้ที่มีสมรรถภาพต่าง ๆ กัน
ให้สังเกตว่า การใช้ซอฟต์แวร์หรือวิธีอื่น ๆ เพื่อหลีกเลี่ยงการตรวจพิจารณาทางอินเทอร์เน็ตอาจมีความเสี่ยง
ในบางประเทศ บุคคลที่เข้าถึงข้อมูลที่จำกัดอาจกำลังทำผิดกฎหมายหรือกฎข้อบังคับ และถ้าถูกจับได้ก็อาจถูกไล่ออกจากสถานศึกษา ไล่ออกจากงาน ถูกจำคุก ถูกลงโทษโดยประการต่าง ๆ หรือถูกห้ามไม่ให้ใช้เน็ต
ตามบริษัท GlobalWebIndex ที่เก็บข้อมูลลักษณะเฉพาะของผู้ใช้ คนเกิน 400 ล้านคนทั่วโลกใช้เครือข่ายส่วนตัวเสมือนเพื่อหลีกเลี่ยงการเซ็นเซอร์หรือเพิ่มระดับความเป็นส่วนตัว

การหลีกเลี่ยง สภาวะนิรนาม ความเสี่ยง และความเชื่อใจ

การหลีกเลี่ยงการเซ็นเซอร์และสภาพนิรนามเป็นคนละเรื่องกัน
เพราะเทคนิคการหลีกเลี่ยงช่วยให้เข้าถึงบริการต่าง ๆ รวมทั้งเว็บไซต์ได้ แต่ไม่สามารถป้องกันการระบุที่อยู่ในเครือข่าย (คือที่อยู่ไอพี) หรือการระบุบุคคลได้
ส่วนระบบนิรนามใช้ในการป้องกันระบุบุคคลเริ่มตั้งแต่การระบุที่อยู่ไอพี
ซึ่งแม้จะช่วยหลีกเลี่ยงการบล็อกบริการได้ แต่ก็ยังไม่ใช่หน้าที่หลัก
ควรจะเข้าใจว่า บริการพร็อกซีที่เข้าถึงได้โดยสาธารณะจะไม่ป้องกันสภาวะนิรนาม และระบบอาจตรวจดูและบันทึกตำแหน่งที่อยู่ของคอมพิวเตอร์ที่ใช้บริการและของระบบบริการที่ใช้
บุคคลและสถานการณ์ต่าง ๆ จะมีความเสี่ยงไม่เท่ากัน เช่น บุคคลที่พยายามเข้าถึงข้อมูลที่ถูกเซ็นเซอร์ เทียบกับบุคคลที่ตีพิมพ์ข้อมูลที่ถูกเซ็นเซอร์ และดังนั้น ต้องพิจารณาถึงความปลอดภัยของวิธีที่ใช้ต่าง ๆ กัน
การต่อกับเน็ตจากบ้านหรือจากที่สาธารณะเช่นบริการให้ใช้เน็ตหรือไวไฟ ก็มีความเสี่ยงต่าง ๆ กันด้วย เช่น ผู้ใช้อาจต้องให้ข้อมูลระบุบุคคลแก่ผู้ให้บริการ หรือผู้ให้บริการบันทึกข้อมูลการใช้ซึ่งอาจตรวจสอบได้ในภายหลัง
ผู้ใช้อาจมีความจำเป็นไม่เหมือนกัน บางคนเพียงแต่ต้องการใช้เบราว์เซอร์ดูเว็บ บางคนอาจต้องใช้แอ็ปที่ต่อเน็ตอื่น ๆ รวมทั้งอีเมล (เอสเอ็มทีพี/ไอแมป) การรับส่งไฟล์ (เอฟทีพี) ซึ่งอาจต้องติดตั้งซอฟต์แวร์เพิ่มขึ้นเพื่อทำการหลีกเลี่ยง และอาจเป็นความเสี่ยงถ้าคอมพิวเตอร์ถูกยึดหรือถูกตรวจสอบ ดังนั้น ผู้ใช้จึงจำเป็นต้องเข้าใจความจำกัดและความเสี่ยงของเทคโนโลยี และทำสิ่งที่สมควรเพื่อให้ได้ความปลอดภัย
ในเขตการปกครองหลายเขต การเข้าถึงข้อมูลที่ถูกบล็อกจัดเป็นอาชญากรรมหนัก โดยเฉพาะที่จัดเป็นอันตรายต่อความมั่นคงแห่งชาติ
เป็นสื่อลามกอนาจารเด็ก หรือเป็นการยุยงให้ใช้ความรุนแรง
ดังนั้น จึงสำคัญที่จะเข้าใจเทคโนโลยีการเลี่ยงการเซ็นเซอร์ สิ่งที่มันทำได้หรือไม่ได้ แล้วใช้อุปกรณ์อย่างเหมาะสมในสถานการณ์นั้น ๆ
ควรใช้ความระมัดระวังเป็นอย่างดีในการติดตั้ง ตั้งค่า และใช้อุปกรณ์หลีกเลี่ยงเซ็นเซอร์ให้เหมาะสม
บุคคลที่เกี่ยวข้องกับองค์กรสิทธิมนุษยชนที่มีชื่อเสียง ผู้คัดค้านทางการเมือง ผู้ชุมนุมประท้วง หรือกลุ่มที่สนับสนุนการเปลี่ยนแปลงควรใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษเพื่อป้องกันการระบุบุคคลออนไลน์ คือควรใช้วิธีการที่รักษาสภาพนิรนามได้ดีที่สุด
เว็บไซต์และอุปกรณ์ที่ใช้ในการหลีกเลี่ยงควรให้บริการโดยบุคคลที่สามซึ่งไว้ใจได้ อยู่นอกเขตปกครองที่ทำการเซ็นเซอร์ ไม่รวบรวมข้อมูลระบุบุคคลและข้อมูลส่วนตัวอื่น ๆ
ที่ดีที่สุดก็คือ ครอบครัวและเพื่อนที่ไว้ใจได้ที่รู้จัก แต่ถ้าไม่มี ก็อาจต้องใช้เว็บไซต์และอุปกรณ์ที่ให้บริการโดยบุคคลหรือองค์กรต่าง ๆ ที่รู้โดยเพียงแต่ชื่อเสียงหรือโดยคำแนะนำและคำรองรับ
บริการหลีกเลี่ยงที่ทำเป็นการค้าอาจให้สภาวะนิรนามเมื่อกำลังเยี่ยมชมอินเทอร์เน็ต แต่ก็อาจถูกบังคับโดยกฎหมายให้แสดงบันทึกและข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ใช้แก่เจ้าหน้าที่
ผู้ใช้ยิ่งมีความชำนาญทางเทคนิคเท่าไร ก็มีทางเลือกหลีกเลี่ยงการถูกเซ็นเซอร์มากขึ้นเท่านั้น เทคโนโลยีบางอย่างอาจติดตั้งยาก ตั้งค่าให้ถูกต้องได้ยาก หรือใช้ให้ปลอดภัยได้ยาก แม้ผู้ใช้จะสามารถเรียนรู้เพื่อใช้เทคโนโลยีที่ซับซ้อน แต่ผู้ใช้ควรระมัดระวังว่า ถ้าติดตั้งไม่ถูกต้อง ตั้งค่าไม่ถูกต้อง หรือใช้อย่างไม่ถูกต้อง เทคโนโลยีที่ควรทำให้ปลอดภัยจริง ๆ กลับสร้างความเสี่ยงให้แก่ผู้ใช้

วิธีต่าง ๆ

มีวิธีต่าง ๆ หลายอย่างที่อาจช่วยให้หลีกเลี่ยงการกรองข้อมูลทางอินเทอร์เน็ต
เริ่มตั้งแต่จากง่าย ๆ จนถึงซับซ้อน ซึ่งผู้พัฒนาอาจทำให้เกิดผลโดยใช้เวลาเล็กน้อย จนถึงยาก
วิธีการแต่ละอย่างก็ไม่ใช่ว่าจะเลี่ยงวิธีการถูกตรวจพิจารณาได้ทุกอย่าง
และแม้ตัวอุปกรณ์หรือเว็บไซต์ที่ช่วยการหลีกเลี่ยงเอง ก็อาจถูกเซ็นเซอร์หรือตรวจเฝ้าดู
การหลีกเลี่ยงการเซ็นเซอร์ที่ใช้พร็อกซี อาจช่วยให้เข้าถึงข้อมูลต่างประเทศได้ แต่ก็ไม่แก้ปัญหาการเซ็นเซอร์ภายในประเทศ คือไม่ช่วยให้เข้าถึงข้อมูลที่โฮสต์ภายในประเทศได้
และไม่ได้ช่วยป้องกันการโจมตีโดยปฏิเสธการให้บริการหรือการโจมตีประเภทอื่น ๆ ที่ตั้งเป้าที่ผู้ตีพิมพ์ข้อมูล

แคชเว็บเพจ

เสิร์ชเอนจินบางอย่างเก็บแคชเว็บเพจ ซึ่งก็คือก๊อปปี้ของเว็บเพจที่เข้าดรรชนี และการเข้าถึงแคชเว็บเพจอาจไม่ถูกบล็อกในบางประเทศ
ซึ่งสามารถเปิดดูได้โดยตามลิงก์ที่มีป้ายว่า "cached" (แคช) ในรายการที่เป็นผลการเสิร์ช
กูเกิลยังให้เข้าถึงแคชเว็บเพจโดยพิมพ์ "cache:ยูอาร์แอลที่บล็อก" เป็นวลีเสิร์ช
ข้อดีสุดของการใช้ระบบกูเกิลก็คือมีใช้ทั่วโลกโดยไม่ต้องดาวน์โหลดหรือติดตั้งโปรแกรม

เว็บเพจแปลภาษา

มีบริการแปลภาษาทางอินเทอร์เน็ตหลายแห่ง บ่อยครั้งโดยเสิร์ชเอนจิน เมื่อให้เว็บเพจแปลยูอาร์แอลให้ ระบบบริการจะเป็นผู้เข้าถึงข้อมูลซึ่งไม่ถูกบล็อก และทำให้ผู้ใช้สามารถดูเนื้อหาที่ถูกเซ็นเซอร์โดยไม่ต้องเข้าถึงเว็บเพจที่ต้องการโดยตรง ข้อดีสุดก็คือมีใช้ทั่วโลกโดยไม่ต้องดาวน์โหลดหรือติดตั้งโปรแกรม ตัวอย่างระบบบริการรวมทั้ง Bing Translator และ translate.google.com
กูเกิล แปลภาษาสามารถใช้เปิดดูยูอาร์แอลที่ถูกบล็อก คือให้ใส่ยูอาร์แอลในช่องที่จะให้แปล ตั้งภาษาเป้าหมายให้เป็นภาษาเดิมของยูอาร์แอล แล้วกูเกิลก็จะแสดงเนื้อความโดยไม่ได้แปล

เว็บไซต์สำเนาหรืออาร์ไคฟ์

ก๊อปปี้ของเว็บไซต์หรือเว็บเพจอาจมีในสำเนาเว็บไซต์ (mirror) และอาร์ไคฟ์ (archive) เช่น อินเทอร์เน็ตอาร์ไคฟ์ โดยที่ไซต์เหล่านี้ไม่ถูกบล็อก
ส่วน InterPlanetary File System เป็นเทคโนโลยีเก็บและแชร์ไฟล์แบบโอเพนซอร์ซ ไร้ศูนย์ ที่ทนทานฟื้นสภาพได้ เป็นระบบที่ใช้โดยนักปฏิบัติการในเหตุการณ์บล็อกวิกีพีเดียในประเทศตุรกีปี 2017

บริการเว็บเป็นอีเมล

บริการเว็บเป็นอีเมล (web-to-e-mail) จะส่งข้อความจากเว็บเพจเป็นข้อความอีเมล ไม่ว่าจะเป็นแบบรวมภาพหรือไม่รวม และการเข้าถึงเช่นนี้อาจไม่ถูกบล็อก

ฟีดรีดเดอร์หรือ RSS aggregator

ฟีดรีดเดอร์ของ Feedly, Digg Reader, และ บล็อกไลนส์ (Bloglines) เป็นต้น อาจสามารถรับและส่งต่อฟีดข้อมูล (RSS) ที่จะถูกบล็อกถ้าเข้าถึงเว็บไซต์โดยตรง เพราะเป็นระบบบริการที่เข้าถึงเว็บไซต์ ไม่ใช้ผู้ใช้ที่ถูกบล็อก 
ฟีดรีดเดอร์อาจเป็นโปรแกรมที่ดาวน์โหลดแล้วติดตั้งบนระบบผู้ใช้ หรืออาจเป็นเว็บแอปที่เข้าถึงผ่านเว็บไซต์นั้น ๆ ได้

การเปลี่ยนยูอาร์แอล

HTTPS (เอชทีทีพีเอส) อาจไม่ถูกบล็อก ดังนั้น ลองเปลี่ยนยูอาร์แอลที่ขึ้นต้นด้วย HTTP:// ให้เป็น HTTPS:// ก็อาจหลีกเลี่ยงการถูกเซ็นเซอร์ได้
นี่จะช่วยในกรณีที่เป็นการเซ็นเซอร์แบบกรองเนื้อหาโดยเฉพาะ ๆ เพราะการเชื่อมต่อด้วยเอชทีทีพีเอสจะทำให้อุปกรณ์เซ็นเซอร์ไม่สามารถรู้ถึงหน้าหรือคำสำคัญที่ผู้ใช้ส่งขอไปยังระบบบริการได้ (แต่ก็ยังเห็นชื่อโดเมนของยูอาร์แอลได้ เช่น เห็นว่า ผู้ใช้กำลังดู th.wikipedia.org อยู่แต่จะไม่สามารถเห็นหน้าที่ดูโดยเฉพาะ ๆ) จึงสามารถเข้าถึงเนื้อหาด้วย HTTPS ที่อาจเข้าถึงไม่ได้เมื่อใช้เอชทีทีพีธรรมดา ๆ
ชื่อโดเมนอื่นอาจไม่ถูกบล็อก
ตัวอย่างเช่น ชื่อโดเมนต่อไปนี้เป็นเว็บไซต์เดียวกัน คือ http://wikimedia.org, http://www.wikimedia.org, https://web.archive.org/web/20120224022641/http://text.wikimedia.org/, และ https://web.archive.org/web/20120224030658/http://text.pmtpa.wikimedia.org/
หรือเช่น http://twitter.com และ http://m.twitter.com
อนึ่ง ยูอาร์แอลอื่น ๆ อาจไม่ถูกบล็อก 
เช่น www.open.com เทียบกับ www.open.com/, blocked.com, open.com/, www.open.com/index.htm, และ www.open.com/index.html.
การใช้ที่อยู่ไอพีโดยตรงแทนที่ชื่อโดเมน เช่น http://208.80.152.2 หรือใช้ชื่อโดเมนแทนที่อยู่ไอพีโดยตรง เช่น http://wikimedia.org บางครั้งอาจทำให้เข้าถึงเว็บไซต์ที่ถูกบล็อกได้
การใส่ที่อยู่ไอพีโดยเลขที่ไม่ใช่ฐาน 10 อาจเลี่ยงตัวกรองบางประเภทได้
ยกตัวอย่างเช่น ยูอาร์แอลต่อไปนี้ล้วนเข้าถึงเว็บไซต์เดียวกัน แม้บราวเซอร์อาจจะไม่รู้จักทุกรูปแบบ รวมทั้ง http://208.80.152.2 (เลขฐานสิบแบบมีจุด), http://3494942722 (เลขฐานสิบ), http://0320.0120.0230.02 (เลขฐานแปดแบบมีจุด), http://0xd0509802 (เลขฐานสิบหก), และ http://0xd0.0x50.0x98.0x2 (เลขฐานสิบหกแบบมีจุด)

เว็บไซต์ที่ให้บริการเป็นพร็อกซี

เว็บไซต์ที่ให้บริการเป็นพร็อกซี (หรือเรียกว่า เว็บพร็อกซี) บ่อยครั้งเป็นวิธีที่ง่ายสุดเร็วสุดในการเข้าถึงเว็บไซต์ที่ถูกบล็อก
เว็บไซต์เช่นนี้ใช้ได้ก็เพราะตัวเองไม่ถูกบล็อก แต่สามารถแสดงข้อมูลที่ถูกบล็อกได้
ซึ่งปกติทำโดยใส่ยูอาร์แอลที่หน้าเว็บเพจซึ่งบริการจะนำมาแสดงให้ดู
โดยแนะนำให้ต่อกับบริการแบบเอชทีทีพีเอสเพราะข้อมูลจะเข้ารหัสลับและยากกว่าที่จะบล็อก
ด้วยวิธีนี้ ผู้ใช้ไม่ได้สื่อสารเชื่อมต่อกับเว็บเพจที่ต้องการดูโดยตรง แต่สื่อสารผ่านผู้บริการ 
ความปลอดภัยของระบบสามารถเชื่อใจได้เท่ากับที่เชื่อใจผู้ดำเนินการระบบบริการได้
เป็นวิธีที่ดีเนื่องจากไม่ต้องติดตั้งอะไร
แต่เนื่องจากที่อยู่ของระบบบริการเหล่านี้เป็นข้อมูลสาธารณะที่รู้กันอย่างกว้างขวาง ระบบกรองข้อมูลก็อาจจะบล็อกเว็บไซต์เหล่านี้ ประเทศต่าง ๆ ที่เซ็นเซอร์อินเทอร์เน็ตในระดับชาติปกติก็จะห้ามไม่ให้เข้าถึงเว็บไซต์เหล่านี้ด้วย
เทคนิกนี้ไม่ต้องเปลี่ยนค่าตั้งของบราวเซอร์หรือระบบผู้ใช้ แต่ผู้ใช้ต้องมีปฏิสัมพันธ์กับหน้าต่อประสาน/หน้าเว็บของระบบพร็อกซีนอกเหนือจากหน้าเว็บของระบบปลายทาง ซึ่งอาจสร้างความสับสน
ข้อเสียอีกอย่างหนึ่งก็คือเนื้อหาแบบแอ็กถีฟ เช่น อะโดบี แฟลชเป็นต้น จะทำงานไม่ได้ดีหรือไม่ได้ 
อนึ่ง อาจเป็นวิธีการที่ไม่ดีถ้าผู้ใช้เสี่ยงต่อการถูกเฝ้าสังเกตการใช้เน็ตและผู้ให้บริการก็สามารถบันทึกกิจกรรมออน์ไลน์ของผู้ใช้ทุกอย่าง ซึ่งอาจเป็นความเสี่ยงในเรื่องความเป็นส่วนตัว
รายการเว็บไซต์ที่ให้บริการเป็นพร็อกซีหาได้จากเว็บไซต์เช่น proxy.org ซึ่งติดตามเว็บพร็อกซี 50,824 ไซต์และอัปเดตทุก ๆ 10 นาที
หรือจาก DMOZ
หรือหาได้จากเสิร์ชเอนจินโดยคำว่า "free web proxy"
อนึ่ง เว็บบราวเซอร์อาจมีค่าตั้งให้ใช้พร็อกซี หรือมีโปรแกรมเสริมให้ใช้พร็อกซีโดยอัตโนมัติ
บราวเซอร์โอเปร่ามินิที่มีให้ใช้ในโทรศัพท์มือถือ ใช้เทคนิคดาวน์โหลดผ่านพร็อกซีที่เข้ารหัสลับและบีบอัดข้อมูลเพื่อให้เร็วขึ้น
แต่ผลข้างเคียงก็คือ สามารถหลีกเลี่ยงการตรวจพิจารณาทางอินเทอร์เน็ตได้หลายอย่าง
ในปี 2009 รัฐบาลจีนได้ห้ามโอเปร่าทุกรุ่นยกเว้นรุ่นที่ทำเป็นพิเศษเพื่อใช้ในจีน

พร็อกซีกลับหน้า (Reverse proxy)

พร็อกซีกลับหน้า (reverse proxy) เป็นพร็อกซีรับหน้ากับอินเทอร์เน็ตที่ใช้เพื่อควบคุมและป้องกันการเข้าถึงเซิร์ฟเวอร์ในเครือข่ายส่วนตัว และบ่อยครั้งทำหน้าที่อื่น ๆ รวมทั้งการกระจายงาน (load balancing) การพิสูจน์ตัวจริง (authentication) การถอดรหัสลับ หรือการแคช
แต่เว็บไซต์ก็สามารถใช้พร็อกซีกลับหน้าสำหรับส่งต่อการสื่อสารเพื่อหลีกเลี่ยงการเซ็นเซอร์

เครือข่ายส่วนตัวเสมือน

ผู้ใช้ที่ถูกเซ็นเซอร์อาจสร้างการเชื่อมต่อที่ปลอดภัยกับคอมพิวเตอร์ในประเทศที่มีกฎหมายอ่อนกว่าผ่านเครือข่ายส่วนตัวเสมือน (วีพีเอ็น) แล้วชมดูอินเทอร์เน็ตเหมือนกับอยู่ในประเทศนั้น 
บริการบางแห่งมีค่าใช้จ่ายประจำเดือน
บางแห่งฟรีแต่มีโฆษณา
ตามเว็บไซต์เกี่ยวกับ วีพีเอ็น แห่งหนึ่ง "กล่าวอย่างง่ายที่สุดคือ มันสร้างการเชื่อมต่อที่ปลอดภัยและเข้ารหัสลับ เป็นการเชื่อมต่อที่พิจารณาได้ว่าเป็นอุโมงค์ ระหว่างคอมพิวเตอร์ของคุณกับเซิร์ฟเวอร์ที่ดำเนินงานโดยผู้ให้บริการวีพีเอ็น"
มันช่วยให้ผู้ใช้อินเทอร์เน็ตป้องกันการสื่อสารไร้สาย หลีกเลี่ยงการจำกัดผู้ใช้โดยภูมิภาคหรือการเซ็นเซอร์เนื้อความ หรือเป็นเหมือนการใช้พร็อกซีเซิร์ฟเวอร์เพื่อป้องกันการระบุที่อยู่ของผู้ใช้ได้ง่าย ๆ อย่างไรก็ดี ระบบบริการอินเทอร์เน็ตบางอย่างอาจจำกัดการให้บริการต่อผู้ที่สื่อสารผ่านระบบวีพีเอ็นที่รู้จัก เพื่อไม่ให้สามารถหลีกเลี่ยงการจำกัดให้บริการโดยภูมิภาคของระบบได้
เครือข่ายส่วนตัวเสมือนมีการส่งต่อการสื่อสารตามโพรโทคอลต่าง ๆ ที่ไม่เหมือนกัน แต่ถ้าเป็นวีพีเอ็นสำหรับอินเทอร์เน็ตโพรโทคอล (ไอพี) เช่น  IPSec  มันก็จะส่งต่อการสื่อสารแบบไอพีทั้งหมดของระบบผู้ใช้ไปยังระบบบริการ วีพีเอ็น  ซึ่งให้ความปลอดภัยโดยมีการพิสูจน์ตัวจริง ป้องกันบูรณภาพของข้อมูล และเข้ารหัสลับ เมื่อข้อมูลไปถึงระบบบริการแล้ว มันก็จะส่งข้อมูลดั้งเดิมคือถอดรหัสลับแล้วต่อไปยังระบบปลายทาง ทำให้ผู้ใช้สามารถเข้าถึงระบบปลายทางได้เป็นปกติ ระบบบริการปลายทางเช่น เว็บไซต์ต่าง ๆ ที่อาจถูกบล็อกถ้าพยายามเข้าถึงโดยตรง
ให้สังเกตว่า วีพีเอ็นอาจช่วยป้องกันไม่ให้คนอื่นแอบฟังการสื่อสารเฉพาะที่ (เช่น ในเครือข่ายไร้สาย) ได้ แต่ผู้ให้บริการ ไม่ว่าจะเป็นแบบเพื่อการค้า เพื่อการกุศล หรือแบบดำเนินงานเป็นส่วนบุคคล/องค์กร ก็ยังสามารถบันทึกการใช้อินเทอร์เน็ตต่าง ๆ ของผู้ใช้ได้ หรือแม้อาจให้ผู้อื่นดูบันทึกของผู้ใช้ (เช่น เพื่อขายข้อมูล) ดังนั้น เจ้าหน้าที่บ้านเมืองก็ยังสามารถบังคับให้ผู้บริการแสดงบันทึกการใช้หรือข้อมูลอื่น ๆ ของผู้ใช้ได้ ดังนั้น ผู้ใช้จำต้องสืบหาบริการเครือข่ายส่วนตัวที่ตนสามารถเชื่อใจได้จริง ๆ เพราะแม้แต่ผู้ให้บริการที่โฆษณานโยบายความเป็นส่วนตัวที่ยอดเยี่ยม ก็ยังอาจเป็นคน/องค์กรที่ไว้ใจไม่ได้

อุโมงค์ผ่าน SSH

โดยการตั้งอุโมงค์ (tunneling) ผ่าน SSH ผู้ใช้สามารถสื่อสารผ่านช่องที่เข้ารหัสลับ ซึ่งทั้งคำขอดูเว็บไซต์ที่ถูกบล็อกและคำตอบจากเว็บไซต์ไม่สามารถรู้ได้โดยผู้อื่น เพราะการสื่อสารจะปรากฏเป็นข้อความเข้ารหัสลับแบบ SSH ที่ตรวจดูไม่ได้ 
ในการนี้ ผู้ใช้จะต้องสามารถติดต่อเพื่อตั้งอุโมงค์กับระบบบริการได้ 
เช่น ตั้งให้ระบบผู้ใช้ตั้งอุโมงค์กับระบบริการ SSH เพื่อส่งการสื่อสารจากช่องทาง 80 ไปยังระบบปลายทางที่ช่องทาง 80 ดังนั้น เมื่อผู้ใช้บอกเบราว์เซอร์ให้ต่อกับ http://localhost ระบบผู้ใช้ก็จะส่งข้อมูลผ่านอุโมงค์ SSH ไปยังระบบบริการ ซึ่งส่งต่อข้อมูลไปยังระบบปลายทางที่ช่องทาง 80 ต่อไป

การส่งข้อมูลจากบุคคลไปยังบุคคล (Sneakernets)

sneakernet เป็นการถ่ายโอนข้อมูลอิเล็กทรอนิก โดยเฉพาะไฟล์คอมพิวเตอร์ โดยส่งด้วยมือผ่านหน่วยเก็บข้อมูลคอมพิวเตอร์
ซึ่งทำได้ไม่ว่าจะจำกัดการเข้าถึงเครือข่ายไม่ว่าจะอย่างไร เพราะไม่ได้ใช้เครือข่ายโดยประการทั้งปวง

การหลีกเลี่ยงแบบผสม

วิธีการหลีกเลี่ยงต่าง ๆ ยังสามารถรวมใช้ด้วยกันอีกด้วย
ยกตัวอย่างเช่น smart DNS proxy server เป็นวิธีการผสม ที่ใช้ระบบริการดีเอ็นเอสต่างหากร่วมกับเครือข่ายส่วนตัวเสมือน บ่อยครั้งเพื่อใช้หลีกเลี่ยงการบล็อกที่อยู่ไอพีโดยภูมิประเทศ (geo-blocking)