โสภณ พรโชคชัย

การศึกษา

ดร.โสภณ พรโชคชัย สำเร็จการศึกษาจาก โรงเรียนพร้อมพรรณวิทยา ดินแดง กรุงเทพมหานคร ศึกษาในระดับมัธยมศึกษาจาก โรงเรียนเทพศิรินทร์ กรุงเทพมหานคร และโดยที่เคยได้ที่หนึ่งในวิชาวิทยาศาสตร์จึงเป็นตัวแทนตอบปัญหาคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ของโรงเรียน จนถึงมัธยมศึกษาปีที่ 4 จึงได้สอบเทียบและสอบเข้ามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยสอบเข้าได้อันดับแรกๆ ในสาขาศิลป์คณิต และเมื่อถึงปีที่ 2 ที่มหาวิทยาลัยให้เลือกคณะ จึงเลือกคณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เพราะสมัยนั้นมีนักศึกษาฝ่ายซ้ายสนใจเรียนคณะนี้น้อย ทั้งที่เคยสอบวิชาเศรษฐศาสตร์ได้ D+ ประกอบกับสนใจการพัฒนาสังคม หลังจากนั้นจึงได้ศึกษาต่อระดับปริญญาโทสาขาที่ดินที่อยู่อาศัย ณ สถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย โดยทุนรัฐบาลเบลเยียม และได้ทำวิทยานิพนธ์ระดับดีเลิศ รวมทั้งจบปริญญาเอกในสาขาเดียวกันจากสถาบันเดียวกัน
นอกจากนั้นยังได้รับการอบรมหลักสูตร นักบริหารยุทธศาสตร์การป้องกันและปราบปรามการทุจริต ระดับสูง (นยปส.) รุ่นที่ 2 ของสำนักงาน คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ(ป.ป.ช.)  หลักสูตรการประเมินค่าทรัพย์สินของ สถาบันนโยบายที่ดินลินคอล์น (Lincoln Institute of Land Policy) หลักสูตรการพัฒนาที่อยู่อาศัย มหาวิทยาลัยคาธอลิก ลูแวง

ชีวิตส่วนตัว

ดร.โสภณ พรโชคชัย สมรสกับ นางปัทมา พรโชคชัย (นามสกุลเดิม จันทรานุกูล) มีบุตร 2 คน คนโตชื่อ น.ส.น้ำทิพย์ พรโชคชัย คนเล็กชื่อ เอกภาพ พรโชคชัย

การทำงาน

หลังจากจบจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ในปีการศึกษา 2522 ก็เข้าทำงาน ณ โครงการอาสาสมัครเพื่อสังคม สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในปี 2523 จากนั้นก็ไปทำงานเป็นลูกจ้างชั่วคราว ณ ศูนย์วิชาการ (ปัจจุบันฝ่ายวิชาการ) การเคหะแห่งชาติ (ประเทศไทย) จนได้รับทุนไปเรียนต่อ และกลับมาทำงานที่การเคหะแห่งชาติ (ประเทศไทย)อีกครั้งหนึ่งในฐานะผู้เชี่ยวชาญในโครงการของธนาคารพัฒนาเอเชีย  เมื่อจบโครงการจึงได้มีโอกาสไปทำงานกับบริษัทพัฒนาที่ดินและบริษัทบริหารอสังหาริมทรัพย์
จนเมื่อปี พ.ศ. 2534 จึงได้ให้บริการสำรวจวิจัยและประเมินค่าทรัพย์สิน จนในปี พ.ศ. 2544 จึงก่อตั้ง โรงเรียนธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ไทย ในความควบคุมของกระทรวงศึกษาธิการ (ประเทศไทย) เพื่อนำความรู้จากภาคปฏิบัติมาสอนแก่ผู้สนใจด้านอสังหาริมทรัพย์โดยตรง
นอกจากนี้ ดร.โสภณ ยังทำงานเป็นที่ปรึกษาในโครงการของกระทรวงการคลัง ประเทศกัมพูชา ประเทศเวียดนาม ประเทศอินโดนีเซีย เป็นผู้เชี่ยวชาญในโครงการขององค์การสหประชาชาติ เช่น ธนาคารโลก ธนาคารพัฒนาเอเชีย  องค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ  คณะกรรมการเศรษฐกิจและสังคมแห่งเอเชียและแปซิฟิก-เอสแคป องค์การการตั้งถิ่นฐานมนุษย์ (United Nations Human Settlements Programme) เป็นต้น
ในด้านวิชาการยังเป็นผู้บรรยายในระดับปริญญาตรีถึงปริญญาเอกในสถาบันการศึกษาทั้งในและต่างประเทศ

งานด้านสังคม

ดร.โสภณ มีส่วนเกี่ยวข้องกับองค์กรวิชาชีพต่าง ๆ โดยเป็นนายกสมาคมผู้ประกอบกิจการประเมินค่าทรัพย์สิน, ประธานมูลนิธิประเมินค่าทรัพย์สินแห่งประเทศไทย, ประธานมูลนิธิอิสรชน, รองประธานสภาองค์การนายจ้างแห่งประเทศไทย, รองประธาน สมาคมอสังหาริมทรัพย์นานาชาติ, สมาชิกผู้ทรงคุณวุฒิ สมาคมนักประเมินราคาอิสระไทย, กรรมการคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริต, กรรมการคณะกรรมการเศรษฐกิจพอเพียง, กรรมการคณะกรรมการอสังหาริมทรัพย์, กรรมการชมรมจรรยาบรรณ หอการค้าไทย, กรรมการสมาคมนักเรียนเก่าเทพศิรินทร์ในพระบรมราชูปถัมภ์, ที่ปรึกษาสมาคมการขายและการตลาดอสังหาริมทรัพย์ไทย, ที่ปรึกษาสมาคมธุรกิจบ้านจัดสรร, ที่ปรึกษาสมาคมนักสังคมสงเคราะห์ทางการแพทย์, ที่ปรึกษาสมาคมนักสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย, ที่ปรึกษาสมาคมนายหน้าอสังหาริมทรัพย์ไทย, ที่ปรึกษาสมาคมผู้ประเมินค่าทรัพย์สินแห่งประเทศไทย, ที่ปรึกษาสมาคมสินเชื่อที่อยู่อาศัย
นอกจากนี้ ดร.โสภณ ยังเป็นกรรมการสมาคมในระดับนานาชาติอีกหลายแห่ง เช่น ผู้แทนประจำประเทศไทยของ สมาคมผู้ประเมินค่าทรัพย์สินภาครัฐนานาชาติ (International Association of Assessing Officers) ผู้ประเมินของสถาบันผู้สำรวจแห่งสหราชอาณาจักร Royal Institution of Chartered Surveyors และกรรมการสมาคมผู้ประเมินค่าทรัพย์สินแห่งอาเซียน (ASEAN Valuers Association)

บทบาททางการเมือง

ดร.โสภณ เคยสมัครรับการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2556 ในหมายเลข 4 ได้คะแนนเพียง 1,144 คะแนนจากคะแนนรวมทุกเขต แต่คะแนนอย่างเป็นทางการได้เพียง 1,128 คะแนน  โดยเสียค่าใช้จ่ายเพียง 157,071 บาท   ในระหว่างการรณรงค์เลือกตั้ง ดร.โสภณ ได้ว่ายน้ำข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาด้วย         ทั้งนี้วัตถุประสงค์สำคัญในการลงเลือกตั้งก็เพื่อเผยแพร่แนวคิดการพัฒนาเมืองเป็นสำคัญซึ่ง ดร.โสภณ จบปริญญาเอกทางด้านนี้
อย่างไรก็ตาม ดร.โสภณ มีความเห็นทางการเมืองที่แตกต่างจากกลุ่ม กปปส คือไม่เห็นด้วยกับการหานายกรัฐมนตรีคนกลางที่อยู่นอกรัฐธรรมนูญ ในห้วง วิกฤตการณ์การเมืองไทย พ.ศ. 2556–2557 ดร.โสภณ แสดงความไม่เห็นด้วยกับการเคลื่อนไหวของ กปปส. โดยได้จัดทำ Clip ออกเผยแพร่ 3 ตอน คือ ตอนที่ 1: การวิพากษ์แนวคิด "มวลมหาประชาชน" ของ ศ.ดร.สมบัติ ธำรงธัญวงศ์  ตอนที่ 2: การวิพากษ์แนวคิดสภาปฏิรูปหรือสภาประชาชนของนายสุเทพ เทือกสุบรรณ  และตอนที่ 3: การวิพากษ์แนวคิดสันติวิธีที่ไม่เป็นจริงตามแนวคิดของคานธีที่เสนอโดย ดร.สมเกียรติ อ่อนวิมล  วิพากษ์คำปราศรัย ดร.สมเกียรติ อ่อนวิมล Conversations with Thaksin  และห้าขั้นตอนทางออกประเทศไทย 
ดร.โสภณ ยืนยันว่าไม่ใช่เพราะอยู่ฝ่ายระบอบทักษิณ ไม่เคยได้รับผลประโยชน์ใดๆ ทั้งทางตรงและทางอ้อมจากทักษิณและคณะ  และยังเคยวิพากษ์แนวทางการพัฒนาประเทศของทักษิณ เช่น บ้านเอื้ออาทร  การเช่าที่ทำ Thailand Plaza ณ นครนิวยอร์ก  เป็นต้น
โดยทำหนังสือถึงนายกรัฐมนตรีตั้งแต่นายชวน หลีกภัย ดร.ทักษิณ ชินวัตร พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ นายสมัคร สุนทรเวช นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ และน.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร  โดยเป็นการเสนอแนวคิดต่อการพัฒนาประเทศในมุมมองการประเมินค่าทรัพย์สิน อสังหาริมทรัพย์และการผังเมือง 
หลังรัฐประหาร 22 พฤษภาคม 2557  พลโทกัมปนาท รุดดิษฐ์  ผู้อำนวยการศูนย์ปรองดองสมานฉันท์เพื่อการปฏิรูป (ศปป.)  ได้เชิญ ดร.โสภณ เข้าพบเพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับการสร้างความสมานฉันท์ภายในชาติ  เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม 2557 ณ กองบัญชาการกองทัพบก