วัดหนองมงคล

ความเป็นมา

เริ่มสร้างเมื่อ พ.ศ. 2484 เดิมชาวบ้านหนองมงคลต้องเดินทางไปทำบุญที่"วัดดอนยาง" ต้องเดินทางเป็นระยะทางถึง 5 กิโลเมตร ซึ่งลำบากมาก "หลวงพ่อเคล้า" (พระครูศีลาธิการี) เจ้าอาวาสวัดดอนยาง ได้ปรึกษากับครูใหญ่โรงเรียนวัดดอนยาง ชื่อครูทัน ดวงเนตร และชาวบ้านว่าจะสร้างวัดอีก 1 วัด คือ วัดหนองมงคล ผู้นำสร้าง คือ หลวงพ่อเคล้า (พระครูศีลาธิการี) เจ้าอาวาสวัดดอนยาง ได้แต่งตั้งกรรมการขึ้นมา 1 ชุด โดยมี นายใย ครุฑเสม ผู้ใหญ่บ้านหนองมงคล ได้บริจาคที่จำนวน 9 ไร่เศษ และครูประมวล เทียนส่งรัศมี ครูใหญ่โรงเรียนบ้านหนองมงคล นายเจือ วงศ์ทัพ นายแดง เกลื่อนพันธ์ นายจันทร์ เกลื่อนพันธ์ นายปราง เขียวขำ นายดำ ครุฑธา นายทิมครุฑธา พร้อมด้วยชาวบ้านหนองมงคลได้ช่วยกันสร้างกุฏิ พร้อมหอฉันมุงจาก 1 หลัง และได้นิมนต์ หลวงพ่อช่วง วิสารโธ จากวัดดอนยาง มาอยู่จำพรรษา ในปี 2484 มีพระจำพรรษา 5 รูป ได้ตั้งชื่อวัดตามชื่อหมู่บ้านว่า วัดหนองมงคล และได้มีการเปลี่ยนแปลงพัฒนาเรื่อยมา และได้มีผู้ศรัทธาบริจาคที่ดินถวายอีก 2 ไร่ 2 งาน 21 ตารางวา พื้นที่ตั้งวัด เป็นที่ดอนทรายห่างจากทะเลประมาณ 200 เมตร มีเนื้อที่ตั้งวัด 6 ไร่ 3 งาน 58 ตารางวา โฉนดที่ดิน เลขที่ 16383 มีที่ธรณีสงฆ์ จำนวน 1 แห่ง เนื้อที่ 2 ไร่ 2 งาน 21 ตารางวา โฉนดที่ดิน เลขที่ 16886 วัดหนองมงคล ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2546 เขตวิสุงคามสีมา กว้าง 30 เมตร ยาว 60 เมตร งวดที่ 4 ประจำปี 2546 
(หมายเหตุ) "จากการสืบค้น" การเริ่มสร้างวัดก่อตั้งวัดปี พ.ศ. ๒๔๘๔ เนื่องจากเป็นวัดที่ตกสำรวจไม่มีเอกสารข้อมูลยืนยัน (ยกเป็นวัดที่ตกสำรวจหลังปี ๒๔๘๔) จากการสืบค้นจากผู้รู้ในชุมชนว่าวัดสร้างขึ้นทีหลังโรงเรียนบ้านหนองมงคล

อาณาเขต

♦ ทิศเหนือ ติดกับที่สาธารณะ
♦ ทิศใต้ ติดกับที่ดินเอกชน
♦ ทิศตะวันออก ติดกับดินเอกชน
♦ ทิศตะวันตก ติดกับที่เขตทางรถไฟวัดหนองมงคล

ศาสนสถาน

อุโบสถ กว้าง 9 เมตร ยาว 15 เมตร สร้งเมื่อ พ.ศ. 2542 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก
ศาลาการเปรียญ กว้าง 19 เมตร ยาว 22 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2535 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก 2 ชั้น
ศาลาบำเพ็ญกุศล 1 หลัง เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก บูรณะใหม่เมื่อ พ.ศ. 2539
ศาลาหอฉัน กว้าง 29 เมตร ยาว 22 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2520
กุฎิสงฆ์ 1 หลัง สร้างเมื่อ พ.ศ. 2541 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก 2 ชั้น 14 ห้อง
กุฎีเจ้าอาวาส กว้าง 7 เมตร ยาว 11 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2553
พระพุทธรูปปูนปั้นปางมารวิชัย กว้าง 4 เมตร สูง 4 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2549
ซุ้มประตูกำแพง สร้างเมื่อ พ.ศ. 2545 หอระฆัง สร้างเมื่อ พ.ศ. 2551 ห้องน้ำห้องสุขา 13 ห้อง ทั่วไป 9 ห้อง
วิหารพระพุทธรัตนมณีมหามงคลชัย กว้าง 16 เมตร ยาว 22 เมตร สร้างเมี่อ พ.ศ. 2556

ประวัติความเป็นมา (หลวงปู่ใหญ่)

พระพุทธรัตนมณีมหามงคลชัย
เนื่องจาก พระวัชรินทร์ กนฺตสีโล และ พระสนิท อาภากโร วัดหนองมงคล ได้ไปอยู่ปฏิบัติธรรมอยู่กับหลวงพ่อสำราญ (หลวงพ่อกล้วย) ธมฺมธุโร ที่ป่าช้า วัดป่าธรรมอุทยาน จังหวัดขอนแก่น และได้จำพรรษา ๑ พรรษา (รวม ๖ เดือน) ในปี พ.ศ. ๒๕๔๑ และในปี พ.ศ. ๒๕๔๘ พระอธิการปริมาณ อนาลโย เจ้าอาวาส วัดหนองมงคลได้ลาสิกขา และได้แต่งตั้งพระวัชรินทร์ กนฺสีโล ขึ้นรักษาการแทนเจ้าอาวาส 
ในปี พ.ศ. ๒๕๔๙ แต่งตั้งพระวัชรินทร์ กนฺตสีโล เป็นเจ้าอาวาสวัดหนองมงคล และได้รับความเมตตาจากหลวงพ่อสำราญ (หลวงพ่อกล้วย) ธมฺมธุโร วัดป่าธรรมอุทยาน จังหวัดขอนแก่น จะสร้างพระใหญ่ให้ โดยมี ดร.สาโรจน์ ดร.อัญชลี นายศรัล ลีสวรรค์ ท.พ.หญิงอลิสา ลีสวรรค์ เจ้าภาพอุปถัมภ์ เพื่อยกระดับจิตศรัทธาของญาติโยมชาวบ้านให้กลับมาเหมือนดังเดิม และได้มาดูสถานที่สร้างพระพร้อมคณะ ในวันที่ ๓ เดือนกรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๔๙ และได้ให้สร้างฐานพระไว้ องค์พระ ๔ x ๔ เมตร
ในวันอาทิตย์ที่ ๒๔ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๔๙ ได้นำคณะมาทำพิธีบวงสรวงสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เทพเทวา และทำพิธีหล่อองค์พระ บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ แก้วรัตนและสิ่งเป็นมงคล เป็นองค์ที่ ๑๑ นามว่า พระพุทธรัตนมณีมหาปฏิมากร โดยใช้งบก่อสร้าง ๔๐๐,๐๐๐ บาท โดยประมาณ และได้เปลี่ยนนามมาเป็น พระพุทธรัตนมณีมหามงคลชัย ตามชื่อหมู่บ้านชุมชนหนองมงคล-ชัยมงคล ตั้งประดิษฐสถานกลางแจ้ง เนี่องจากองค์พระตั้งอยู่กลางแจ้งตากแดดตากฝน จึงเกิดศรัทธาพุทธศาสนิกชนในชุมชนได้มีความคิดร่วมกันสร้างวิหารครอบองค์พระเพื่อกันแดดกันฝนและพิธีวันสำคัญทางศาสนา จึงทำพิธีบวงสรวงเทพเทวา และยกเสาเอกวิหารขึ้น ในวันอาทิตย์ที่ ๑๗ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ โดยการนำของพระอธิการวัชรินทร์ กนฺตสีโล เจ้าอาวาสวัดหนองมงคล ชาวบ้านในชุมชนตำบลธงชัยและคณะศรัทธาจากชลบุรี-ลำลูกกา ประทุมธานี ร่วมทอดผ้าป่า ยกเสาเอกเริ่มก่อสร้าง โดยกว้าง ๑๖ เมตร ยาว ๒๒ เมตร - ได้รับความร่วมมือร่วมแรงจากชาวบ้านในการก่อสร้าง - แล้วเสร็จวันอาทิตย์ที่ ๑๙ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๙

ประวัติหลวงพ่อแม้น โดยสังเขป

พระครูมงคลวาปีภิบาล หรือ หลวงพ่อแม้น ปณฺฑิโต อดีตเจ้าอาวาสวัดหนองมงคล 
นามเดิม ชื่อแม้น นามสกุล หอมยี่สุ่น วิทยฐานะ ชั้นประถมปีที่ ๒ อาชีพ กสิกรรม บิดา นายเรือง มารดา นางแต้ม สีเนื้อ ดำแดง สัณฐาน สันทัด ตำหนิ หลังมือข้างขวา เกิดวันพฤหัสบดีที่ ๖ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๕๕ แรม ๗ ค่ำ เดือน ๗ ปีชวด ตำบลไร่ส้ม อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี
อุปสมบท
ชื่อ พระแม้น ฉายา ปณฺฑิโต
พระสุวรรณมุนี เป็นพระอุปัชฌาย์
พระอธิการยา เป็นพระกรรมวาจาจารย์
พระอธิการยิ้ม เป็นพระอนุสาวนาจารย์
อุปสมบท 
เมื่ออายุ ๒๑ ปี วันที่ ๑๓ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๗๖ ณ วัดข่อย ตำบลคลองกระแชง อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี จำพรรษาอยู่ที่เพชรบุรี ๒๓ พรรษา
วิทยฐานะ 
นักธรรมชั้นโท ในเวลาที่จำพรรษาอยู่ที่จังหวัดเพชรบุรี เป็นครูสอนพระปริยัติธรรมตามสำนักเรียนต่าง ๆ ในเขตนั้น เป็นผู้ทรงพระปาฏิโมกข์
พ.ศ. ๒๔๙๙ - ย้ายสังกัดมารักษาการเจ้าอาวาสวัดหนองมงคล
พ.ศ. ๒๕๐๐ - เป็นพระกรรมวาจาจารย์
พ.ศ. ๒๕๐๑ - ได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดหนองมงคล
พ.ศ. ๒๕๐๕ - เป็นกรรมการตรวจขอสอบนักธรรมสนามหลวง
พ.ศ. ๒๕๓๓ - ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ เป็น เจ้าอาวาสวัดราษฏร์ชั้นโท มีพระราชทินนามว่า "พระครูมงคลวาปีภิบาล"
หลังจากที่ท่านได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุในพระพุทธศาสนาแล้ว ท่านได้ปฏิบัติศาสนกิจโดยตลอด และมีศีลจริยวัตรงดงาม เป็นเจ้าอาวาสที่รับการแต่งตั้งอย่างเป็นทางการรูปแรก เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๐๑ ใช้ชีวิตในสมณเพศ ถึง พ.ศ. ๒๕๓๖ วันอาทิตย์ที่ ๒๖ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๓๖ ท่านได้ถึงมรณภาพด้วยโรคปอดเรื้อรัง ภาวะหายใจวาย ณ ที่โรงพยาบาลจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เวลา ๐๗.๐๕ น. รวมสิริอายุได้ ๘๑ ปี ๖ เดือน ๒๐ วัน รวม ๖๑ พรรษา -พระราชทานเพลิง พระครูมงคลวาปีภิบาล (แม้น ปณฺฑิโต) อดีตเจ้าอาวาสวัดหนองมงคล ในวันอาทิตย์ที่ ๑๑ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๗

การปกครอง

ใช้แบบแผน กฎ ระเบียบ หลักธรรมวินัย รู้จักหน้าที่ เสียสละ รักสามัคคี การปกครองแบบครอบครัวพ่อดูแลอบรมลูก แบบอาจารย์กับศิษย์ พี่ปกครองดูแลน้อง หมั่นประชุมทำวัตรเช้าเย็น แนะนำตักเตือน สอดส่องดูแล ให้ทำกิจของสงฆ์ ประพฤติปฏิบัติข้อวัตรตามความเหมาะสมแก่สมณะสารูป ให้ความเคารพเกื้อกูลซึ่งกันและกันตามพรรษาอายุ วัยวุฒิ คุณวุฒิ ไม่เกี่ยวข้องกับยาเสพติดสิ่งผิดกฎหมายให้โทษเป็นต้น

ศาสนศึกษา

ศาสนศึกษา ชุมชน บริเวรใหล้เคียง
แรกเริ่มเดิมทีที่ศาสนสถาน คือ วัดมีพระภิกษุเข้ามาอยู่ประจำ ก็มีศรัทธาจากชุมชนเข้ามาทำบุญนำบุตรหลานเข้ามาบวชเรียนเป็นภิกษุสารเณร การศาสนศึกษาก็เข้ามามีบทบาท การศึกษาเรียนรู้ก็เป็นแบบพ่ออบรมลูก พี่สอนน้องกันไป การเรียนการศึกษาก็เพื่อให้รู้เข้าใจในหลักพระธรรมวินัย ตามสภาพความเป็นอยู่ และนำถ่ายทอดเผยแผ่ต่อชุมชนเป็นครั้งคราว ต่อมาเมื่อการศึกษาเริ่มมีการพัฒนามากขึ้น ก็มีการพัฒนาศาสนสถาน ศาสนศึกษา ศาสนบุคคล ให้มีการศึกษาที่ดีขึ้น มีสถานที่เรียน มีการเรียนการสอน สอบวัดภูมิความรู้ของผู้เรียน การตั้งโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกธรรม - บาลี ก็เกิดขึ้น วัดใดสำนักใดมีการจัดการเรียนการสอนที่มั่นคง มีศาสนธรรมมาก วัดก็พัฒนาขึ้นตามมาตามลำดับ *การศึกษาวัดหนองมงคล ก็จัดให้มีการศึกษาเล่าเรียนตามสมควรเรื่อยมา ตามที่ยังมีพระภิกษุสามเณรได้บวชเรียนอยู่ มีพุทธบริษัท พุทธศาสนิกชน ในเขตของวัดมีจำนวนประมาณ ๒๗๐ ครัวเรือน อยู่ในพื้นที่บ้านหนองมงคล หมู่ที่ ๗ บ้านชัยมงคล หมู่ที่ ๑๐ บ้านดอนสูง หมู่ที่ ๑๑-๖ อยู่ในเขต ตำบลธงชัย อำเภอบางสะพาน วัดหนองมงคล ได้จัดตั้งโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกธรรม เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๕

วัฒนธรรมประเพณี

วัฒนธรรมประเพณีไทย
ประชาชนส่วนใหญ่ นับถือศาสนาพุทธเถรวาท ประเพณีต่าง ๆ ยึดถือปฏิบัติเหมือนกันกับชาวพุทธเถรวาทในแถบใกล้เคียง ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น ที่เป็นที่รู้จักโดยทั่วไป คือ ประเพณีสงกรานต์, ประเพณีทำบุญแห่เทียน เข้าพรรษา, อุปสมบทบวชพระ, ประเพณีทำบุญรับ–ส่งตายาย, ประเพณีออกพรรษา – ตักบาตรเทโว, ประเพณีลอยกระทง, ประเพณีแต่งงาน ดนตรีพื้นบ้าน กลองยาว รำวงย้อนยุกต์, ลงแขกเกี่ยวข้าว, งานศพ สวดมาลัย

หมู่บ้านหนองมงคล

ประวัติความเป็นมาของชุมชน
หมู่บ้านหนองมงคล ตั้งอยู่หมู่ที่ ๗ ตำบลธงชัย อำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ แรกเริ่มเดิมที ที่ตั้งหมู่บ้านได้มาปัจจุบัน พื้นที่หมู่บ้านเป็นป่าดงดิบมีสัตว์ป่าดุร้าย เช่น ช้าง หมี เสือโคร่ง เสือดำ เสือดาว เป็นต้น ถนนเป็นทางเกวียนไม่มีทางเดิน มีแต่ทางเท้าอย่างเดียว การปกครองใช้ระบบแบบป่าเถื่อน คนเราก็ไม่มีความรู้เพราะไม่มีโรงเรียน การทำมาหากินเลี้ยงครอบครัว จะประกอบอาชีพ ทำสวน ทำไร่ ทำนาปลูกข้าว ปลูกพริก ปลูกพืชผลต่างๆ ซึ่งก็ขายไม่ได้ เพราะไม่มีพ่อค้ารับซื้อ ในสมัยนั้น เงินทองหายาก งานรับจ้างก็ไม่มี การคมนาคมไม่สะดวก ทุรกันดาร แม้แต่หมอรักษาคนไข้ก็ไม่มี เจ็บป่วย เกิดโรคระบาดก็ไม่มียารักษา ถึงกับเสียชีวิตเลยทีเดียว โจรขโมยชุกชุม ชาวบ้านหวาดกลัวไม่ค่อยกล้าออกจากบ้านในยามค่ำคืน คาดการณ์ว่าประมาณในปี พ.ศ. 2407 เกือบ 150 ปีมาแล้ว ได้มีผู้คนได้ย้ายถิ่นฐานมาตั้งรกรากที่บ้านหนองมงคล (หนองกลางดง – หนองฆ้อง – หนองมงคล) เดิมหมู่บ้านหนองมงคล มีเชื่อว่า “หมู่บ้านหนองกลางดง” เพราะอยู่ในป่าในดง และต่อมาได้มีผู้มาคน พบหินลักษณะคล้ายฆ้องผุดโผล่ขึ้นกลางหนองน้ำ บ้างก็บอกว่ามักจะได้ยินเสียงฆ้องดัง จึงได้ตั้งชื่อหมู่บ้านว่าบ้านหนองฆ้อง มาเรื่อยๆ ต่อมาได้มีคนพาช้างมาพัก ที่หนองน้ำใหญ่ (สะพานข้ามทางรถไฟ) และได้ทำสายมงคลคล้องช้างหล่นทิ้งไว้ จนมีผู้มาพบสายมงคลที่คล้องช้าง จึงได้เกิดการเปลี่ยนแปลงชื่อหมู่บ้านขึ้นมาใหม่เพื่อเป็นมงคลแก่หมู่บ้านว่าหมู่บ้าน ”หนองมงคล” เป็นต้นมา จนมีการก่อตั้งโรงเรียนและวัดขึ้นในกาลต่อมา ส่วนหินลักษณะคล้ายฆ้อง ที่พบไม่มีใครรู้ว่าหายไปไหนสันนิฐานได้ว่าได้ไหลไปตามน้ำหายไป จึงได้สร้างศาลขึ้นมา ปั้นรูปปั้นแทน และนำไปตั้งเป็นศาลพ่อปู่หนองฆ้อง สืบต่อมาจนถึงปัจจุบันให้ลูกหลาน ได้เคารพ และเป็นประเพณีทำบุญไหว้ศาลพ่อปู่หนองฆ้องเป็นประจำ ในวันแรม ๖ ค่ำ เดือน ๖ ของทุกปี จนถึงปัจจุบัน (จำนวนประชากร ๑๙๑ ครัวเรือน หรือ ๑๘๔ ครอบครัว) ข้อมูล: นายเวียน ศิลปี (๒๘ ก.พ ๒๕๕๗)

หมู่บ้านชัยมงคล

บ้านชัยมงคล แยกจากหมู่บ้านหนองมงคล หมู่ที่ ๗ ตำบลธงชัย อำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มาตั้งหมู่บ้านใหม่เป็นหมู่ที่ ๑๐ บ้านชัยมงคล ในปี พ.ศ. ๒๕๓๓ โดยมี นายสาคร ตั้งวงศ์ ได้รับเลือกเป็นผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ ๑๐ เป็นคนแรกของหมู่บ้าน ได้ดำรงตำแหน่งผู้ใหญ่บ้านอยู่หลายปี จึงลาออก และเลือกผู้ใหญ่บ้านคนใหม่ โดยมี นายสมหมาย ปานทอง ได้รับเลือกให้เป็นผู้ใหญ่บ้านชัยมงคลหมู่ที่ ๑๐ ต่อมากำนันตำบลธงชัย นายสุวัฒน์ กาญจนรัตน์ ได้ลาออกจากกำนัน ตำบลธงชัย และนายสมหมาย ปานทอง ได้รับเลือกให้เป็นกำนัน ตำบลธงชัยคนต่อมา ได้พัฒนาหมู่บ้านชุมชนในตำบลธงชัยมาถึงปัจจุบัน (จำนวนประชากร ๑๖๕ ครัวเรือน หรือ ๑๕๐ ครอบครัว)