รถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท

ภาพรวม

รถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท เป็นระบบรถไฟฟ้าที่มีโครงสร้างเป็นทางยกระดับเหนือพื้นดินตลอดโครงการ ดำเนินการโดย บริษัท ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) หรือ BTSC ซึ่งเป็นบริษัทลูกของกลุ่มบริษัท บีทีเอส กรุ๊ป โฮลดิ้งส์ ที่ได้รับสัมปทานโครงการภายในกรอบระยะเวลา 30 ปีจากกรุงเทพมหานคร และ บริษัท กรุงเทพธนาคม จำกัด ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจของกรุงเทพมหานคร ซึ่งได้รับสัมปทานโครงการจากกรุงเทพมหานครเช่นเดียวกัน มีแนวเส้นทางเป็นแนวเหนือ-ตะวันออก พาดผ่านพื้นที่สามจังหวัด ได้แก่ กรุงเทพมหานคร, จ.ปทุมธานี และ จ.สมุทรปราการ เริ่มต้นเส้นทางจากบริเวณย่านลำลูกกา จ.ปทุมธานี วิ่งไปตามแนวถนนลำลูกกา จากนั้นเบี่ยงซ้ายเข้าถนนเลียบเส้นทางกับกรมควบคุมการปฏิบัติทางอากาศของกองทัพอากาศ เข้าสู่เขตกรุงเทพมหานคร วิ่งผ่านพื้นที่สำคัญหลายแห่ง อาทิ กองทัพอากาศ, กรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์, ม.ศรีปทุม, ม.เกษตรศาสตร์ จากนั้นเข้าสู่พื้นที่กรุงเทพมหานครชั้นในที่บริเวณแยกรัชโยธิน วิ่งมาจนถึงปากทางห้าแยกลาดพร้าว ยกระดับข้ามดอนเมืองโทลล์เวย์ เข้าถนนพหลโยธิน ผ่านอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ เมื่อถึงแยกปทุมวันแนวเส้นทางจะเลี้ยวซ้ายเข้าถนนพระรามที่ 1 และมุ่งตรงไปยังถนนเพลินจิต และถนนสุขุมวิท เพื่อเข้าเขตจังหวัดสมุทรปราการ ผ่านพื้นที่สำคัญของจังหวัดสมุทรปราการอีกหลายแห่ง อาทิ พิพิธภัณฑ์ช้างเอราวัณ, โรงเรียนนายเรือ, ศาลากลางจังหวัดสมุทรปราการ และสิ้นสุดเส้นทางทั้งโครงการที่ย่านบางปู บริเวณสถานตากอากาศบางปู จังหวัดสมุทรปราการ รวมระยะทางทั้งสิ้น 52.65 กิโลเมตร นับเป็นเส้นทางระบบขนส่งมวลชนเร็วที่ยาวที่สุดในกรุงเทพมหานคร แนวเส้นทางจะเน้นขนส่งผู้โดยสารจากชานเมืองทั้งฝั่งเหนือและฝั่งตะวันออกให้เข้าสู่พื้นที่ใจกลางกรุงเทพมหานคร พื้นที่ท่องเที่ยว, สถานบันเทิง และเขตเศรษฐกิจชั้นในตามแนวถนนสุขุมวิทได้อย่างรวดเร็ว

แนวเส้นทาง

แนวเส้นทางเป็นเส้นทางยกระดับทั้งโครงการในแนวเหนือ-ตะวันออก ผ่านกรุงเทพมหานคร จังหวัดสมุทรปราการ และจังหวัดปทุมธานี  มีจุดเริ่มต้นของทั้งโครงการที่สถานีสยาม ซึ่งเป็นจุดเชื่อมต่อกับรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสีลม และรถไฟฟ้ามหานคร สายสีส้ม รวมระยะทางทั้งสิ้น 52.65 กิโลเมตร นับเป็นเส้นทางรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนที่ยาวที่สุดในกรุงเทพมหานคร
ในแนวเหนือ เส้นทางจะเริ่มจากสถานีสยามไปทางทิศตะวันตกตามแนวถนนพระรามที่ 1 ก่อนเลี้ยวขวาที่สี่แยกปทุมวัน วิ่งขึ้นไปทางทิศเหนือตามแนวถนนพญาไท โดยจะเบี่ยงไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือหลังผ่านสถานีราชเทวี ก่อนเชื่อมต่อกับรถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและทางรถไฟสายตะวันออกที่สถานีพญาไท จากนั้นหักโค้งผ่านอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิและตรงเข้าสู่ถนนพหลโยธิน เชื่อมต่อกับรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล ที่สถานีหมอชิต จากนั้นยกระดับข้ามทางยกระดับอุตราภิมุขที่ความสูง 26 เมตร แล้วเชื่อมต่อกับรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคลอีกครั้งที่สถานีห้าแยกลาดพร้าว รวมทั้งรถไฟฟ้าสายสีเหลืองที่สถานีพหลโยธิน 24, รถไฟฟ้าสายสีน้ำตาลที่สถานีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และรถไฟฟ้าสายสีชมพูที่สถานีวัดพระศรีมหาธาตุ จากนั้นผ่านกองทัพอากาศและท่าอากาศยานดอนเมือง ก่อนเบี่ยงเข้าสู่ถนนตัดใหม่ ข้ามคลองหกวาเข้าสู่จังหวัดปทุมธานี แล้ววิ่งเข้าถนนลำลูกกา และไปสิ้นสุดในแนวเหนือที่สถานีคูคต
ในแนวตะวันออก เส้นทางจะเริ่มจากสถานีสยามไปทางทิศตะวันออกตามแนวถนนพระรามที่ 1 และถนนเพลินจิต โดยจะเชื่อมต่อกับรถไฟฟ้ามหานคร สายสีส้มอีกครั้งที่สถานีชิดลม ก่อนเข้าสู่พื้นที่เศรษฐกิจตามแนวถนนสุขุมวิท โดยจะไปเชื่อมต่อกับรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคลอีกครั้งที่สถานีอโศก และเชื่อมต่อกับรถไฟฟ้าสายสีเทาที่สถานีทองหล่อและสถานีพระโขนง จากนั้นข้ามคลองพระโขนงเข้าสู่พื้นที่ชานเมืองฝั่งตะวันออก ลอดใต้ทางพิเศษบูรพาวิถีไปเชื่อมต่อกับรถไฟฟ้าสายสีฟ้าอ่อนที่สถานีบางนา และมุ่งหน้าตรงเข้าสู่จังหวัดสมุทรปราการ เชื่อมต่อกับรถไฟฟ้าสายสีเหลืองอีกครั้งที่สถานีสำโรง จากนั้นวิ่งต่อไปตามแนวถนนสุขุมวิท ข้ามถนนกาญจนาภิเษกฝั่งใต้ (ทางพิเศษบางพลี-สุขสวัสดิ์) ที่ความสูง 28 เมตร แล้วมุ่งหน้าไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ตามแนวถนนสุขุมวิท และสิ้นสุดเส้นทางทั้งระบบที่สถานีเคหะฯ

รถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

ผู้โดยสารสามารถเปลี่ยนไปใช้รถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิหรือแอร์พอร์ตลิงก์ ได้ที่สถานีพญาไท โดยทางการรถไฟแห่งประเทศไทยได้สร้างทางเชื่อมต่อโดยตรงจากสถานีพญาไทของโครงการแอร์พอร์ทลิงก์มายังสถานีพญาไทของรถไฟฟ้าบีทีเอส ซึ่งสถานีรถไฟฟ้าบีทีเอสได้ติดตั้งประตูเครื่องตรวจตั๋วโดยสารอัตโนมัติเพิ่มเติมบริเวณกลางสถานี ทำให้พื้นที่ที่ผ่านเครื่องตรวจตั๋วโดยสารแล้ว (paid area) ถูกแบ่งออกเป็น 2 ส่วนในลักษณะเดียวกันกับสถานีสยาม เพื่อเพิ่มความสะดวกสำหรับผู้ที่จะต่อรถเดินทางไปยังท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

ศูนย์ซ่อมบำรุงและศูนย์ควบคุมการเดินรถ

เส้นทางช่วงหมอชิต-แบริ่ง จะใช้ศูนย์ซ่อมบำรุงใหญ่หมอชิต (ที่ทำการ บริษัท ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) ในปัจจุบัน) ร่วมกับสายสีเขียวเข้ม ช่วงแบริ่ง-สมุทรปราการ จะใช้ศูนย์ซ่อมบำรุงย่อยสมุทรปราการ (บางปิ้ง) และช่วงหมอชิต-คูคต จะใช้ศูนย์ซ่อมบำรุงย่อยสายไหม ระบบเดินรถทั้งระบบมีศูนย์ควบคุมการเดินรถกลางอยู่ที่ศูนย์ซ่อมบำรุงใหญ่หมอชิต และมีระบบเดินรถสำรองอยู่ที่ศูนย์บำรุงย่อยสายไหม

สิ่งอำนวยความสะดวก

จุดจอดแล้วจร (park and ride) 
โดยที่สถานีหมอชิต (เข้าศูนย์ซ่อมบำรุงใหญ่)  และสถานีเคหะฯ (สถานีปลายทาง) จะเป็นลานจอดรถ นอกจากนี้มีอาคารจอดรถจำนวน 2 แห่งที่ สถานีคูคต (สถานีต้นทาง) และ สถานีแยก คปอ. ซึ่งปัจจุบันอยู่ในระหว่างการก่อสร้างโดยจะเปิดให้บริการพร้อมกับการเปิดเดินรถช่วงมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์-คูคต ในปี พ.ศ. 2563