พยัคฆ์ระห่ำ มังกรผยองโลก

พยัคฆ์ระห่ำ มังกรผยองโลก (จีน: 臥虎藏龍; พินอิน: Wòhǔ Cánglóng; อังกฤษ: Crouching Tiger, Hidden Dragon) นำแสดงโดย โจว เหวินฟะ, จาง จื่ออี๋, มิเชลล์ โหยว, เจิ้ง เพ่ยเพ่ย กำกับโดย อั้งลี่ ออกฉายในปี ค.ศ. 2000

เนื้อเรื่องย่อ

เรื่องราวเกิดขึ้นในยุคราชวงศ์ชิง รัชสมัยจักรพรรดิเฉียนหลง หลี่ มู๋ไป๋ (โจว เหวินฟะ) จอมยุทธผู้ทรงคุณธรรมแห่งยุทธจักรตั้งใจจะวางกระบี่ และกลับไปใช้ชีวิตกับ ซู เหลียน (มิเชลล์ โหยว) จอมยุทธหญิงเจ้าของสำนักคุ้มภัยคู่หมั้น หลี่ มู๋ไป๋มอบกระบี่ชะตาฟ้า กระบี่วิเศษคู่กายแก่ขุนนางผู้ใหญ่ผู้หนึ่ง แต่แล้วคืนหนึ่ง กระบี่ก็ถูกขโมยไปจากจวนขุนนาง
อีกด้านหนึ่ง อวี้ เจียวหลง (จาง จื่ออี๋) บุตรสาวที่ใกล้พิธีวิวาห์ของขุนนางชั้นผู้ใหญ่อีกผู้หนึ่ง นางเป็นหญิงสาวที่ดูภายนอกเหมือนกุลสตรีในตระกูลสูงทั่วไป แต่แท้ที่จริงแล้วนางเป็นผู้ที่ชื่นชอบการฝึกฝนวรยุทธ มีความเป็นตัวของตัวเอง ไม่ต้องการอยู่ใต้อาณัติใคร และต้องการเป็นอิสระ  อวี้ เจียวหลง เป็นลูกศิษย์ของนางจิ้งจอกหยก (เจิ้ง เพ่ยเพ่ย) ที่แฝงเป็นข้ารับใช้ของนางมาตลอด และอวี้ เจียวหลงเป็นผู้ขโมยกระบี่ชะตาฟ้าเองโดยที่นางจิ้งจอกหยกไม่ได้สั่ง ในวันวิวาห์ ขณะที่กำลังส่งตัวเจ้าสาว นางจิ้งจอกหยกก็มาลักพาตัวอวี้เจียวหลงไป หลี่ มู๋ไป๋ที่ประสงค์จะวางมือจากยุทธจักรแล้วต้องลุกขึ้นมาหวนสู่วงการอีกครั้ง

ปรากฏการณ์

Crouching Tiger, Hidden Dragon เป็นภาพยนตร์จีนกำลังภายในเรื่องแรกที่ฮอลลีวูดสร้างโดยร่วมกับทางไต้หวัน สร้างจากบทประพันธ์ดั้งเดิมของหวัง ตู้ลู่ โดยทีมงานใช้ชาวเอเชียล้วน ๆ  เมื่อเข้าฉายในสหรัฐอเมริกาก็ได้สร้างปรากฏการณ์อย่างมาก เมื่อภาพยนตร์ได้รับความนิยมอย่างสูงสุด  โดยทำรายได้ไปถึง 213 ล้านเหรียญทั่วโลก เฉพาะในสหรัฐอเมริกานั้น ทำรายได้ไปถึง 128 ล้านเหรียญ นับเป็นภาพยนตร์ต่างประเทศที่ทำรายได้สูงสุดจนถึงปัจจุบันนี้  ด้วยเป็นเพราะชาวตะวันตกไม่เคยได้ดูภาพยนตร์ในแนวนี้มาก่อน อีกทั้งฉากบู๊และคิวการต่อสู้ก็ทำได้ดี เป็นธรรมชาติ จนได้รับรางวัลออสการ์ถึง 4 รางวัลด้วยกัน ได้แก่ ภาพยนตร์ต่างประเทศยอดเยี่ยม, กำกับภาพยอดเยี่ยม, ดนตรีประกอบภาพยนตร์ยอดเยี่ยม, กำกับศิลป์ยอดเยี่ยม และเมื่อฉายในอีกหลายประเทศก็ได้รับรางวัลมากมายเช่นกัน 
Crouching Tiger, Hidden Dragon ถือได้ว่าเป็นภาพยนตร์ที่สร้างชื่อเสียงอย่างมากให้แก่ อั้งลี่ ผู้กำกับ ในระดับโลกอย่างแท้จริง อีกทั้งยังเป็นการแจ้งเกิดของ จาง จื่ออี๋ นักแสดงหญิงตัวเอกในเรื่องด้วย และเป็นการเปิดศักราชให้แก่ภาพยนตร์กำลังภายในอีกครั้ง หลังจากเงียบหายไปนับ 10 ปี เพราะหลังจากนี้ก็ได้มีภาพยนตร์กำลังภายในอีกหลายเรื่องทะยอยสร้างตามมาและเข้าฉายในต่างประเทศทั่วโลก  แต่สำหรับในประเทศไทยแล้ว เมื่อภาพยนตร์เข้าฉายกลับไม่ประสบความสำเร็จมากนักเหมือนในหลายประเทศ อีกทั้งคำวิจารณ์ก็ยังมีทั้งในแง่บวกและแง่ลบด้วย อาจเป็นเพราะสำหรับคนไทยแล้วภาพยนตร์ในแนวนี้เป็นที่คุ้นเคยดีและภาพยนตร์ก็ยังไม่อาจทำได้ถึงระดับเหมือนภาพยนตร์กำลังภายในเรื่องก่อน ๆ
ในเดือนเมษายน ค.ศ. 2017 ในวาระครอบรอบ 100 ปี ภาพยนตร์จีน ได้มีการจัดอันดับ 100 อันดับภาพยนตร์จีนที่ดีที่สุด Crouching Tiger, Hidden Dragon ได้รับการจัดอันดับให้อยู่ในอันดับที่ 10

ซีรีส์

ในปี ค.ศ. 2004 ทางไต้หวันได้มีการสร้างซีรีส์ของภาพยนตร์เรื่องนี้ ในชื่อ New Crouching Tiger, Hidden Dragon โดยมี ชิว ซินฉื่อ, หวง อี้, เหอ ยุ่นตง, สุ่ย หลิง นำแสดง

ภาคต่อ

จากความสำเร็จในภาคแรก ทำให้มีการสร้างภาพยนตร์ภาคต่อในชื่อ Crouching Tiger, Hidden Dragon: The Green Legend หรือ Crouching Tiger, Hidden Dragon: Sword of Destiny กำหนดฉายในวันที่ 26 กุมภาพันธ์  ค.ศ. 2015 โดยเนื้อหาเป็นส่วนที่ต่อจากภาคเดิม โดยมีนักแสดงชั้นนำร่วมแสดง คือ มิเชลล์ โหยว, เจิ้น จื่อตัน กำกับโดย หยวน หวูปิง