สภานโยบายวิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ

ประวัติ

สภานโยบายวิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2559 ตามคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 62/2559 ลงวันที่ 6 ตุลาคม 2559 โดยได้ยุบรวมสภาวิจัยแห่งชาติ คณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติและคณะกรรมการพัฒนาระบบนวัตกรรมของประเทศเข้าด้วยกันและให้โอนอำนาจหน้าที่มาเป็นของสภานโยบายวิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ  เพื่อให้เหลือหน่วยงานที่ดูแลงานด้านระบบวิจัยนวัตกรรมของประเทศเพียงหน่วยงานเดียว
โดยสภานโยบายวิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธานสภาและรองนายกรัฐมนตรีที่นายกรัฐมนตรีมอบหมาย 2 คนเป็นรองประธานสภาคนที่ 1 และ 2  พร้อมกับกรรมการสภาอีก  41 คนโดยมีเลขาธิการคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติและเลขาธิการคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ เป็นเลขานุการร่วม
ใน พ.ศ. 2560 ได้มีการจัดทำ ร่างพระราชบัญญัติการวิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ พ.ศ. ... ขึ้นโดยยกเลิกกฎหมาย ๔ ฉบับคือ พระราชบัญญัติสภาวิจัยแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๒ , พระราชบัญญัติสภาวิจัยแห่งชาติ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๐๗ , ประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ ๓๑๕ ลงวันที่ ๑๓ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๕ และ คำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ ๖๒/๒๕๕๙ เรื่อง การปฏิรูประบบวิจัยและนวัตกรรมของประเทศ ลงวันที่ ๖ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๙ ซึ่งการยกเลิกพระราชบัญญัติสภาวิจัยแห่งชาติทั้ง 2 ฉบับและประกาศของคณะปฏิวัติฉบับนี้ส่งผลให้เกิดการยุบสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติและจัดตั้งสภานโยบายวิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติขึ้นตามร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้แทนเพื่อทำให้การดูแลงานด้านระบบวิจัยนวัตกรรมเป็นรูปธรรมมากขึ้นและไปในทิศทางเดียวกันนอกจากนี้ยังได้มีการจัดตั้งสำนักงานสภานโยบายวิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติเพื่อทำหน้าที่เป็นสำนักงานเลขานุการของสภานโยบายวิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติโดยมีเลขาธิการสภานโยบายวิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติเป็นผู้บังคับบัญชานอกจากนี้ยังได้มีการปรับปรุงองค์ประกอบของคณะกรรมการโดยให้เหลือเพียง 21 คนจากเดิมทั้งหมด 41 คน
แต่เดิมใน พ.ศ. 2559 ทาง สภานิติบัญญัติแห่งชาติ ได้เตรียมเสนอ ร่างพระราชบัญญัติการวิจัยแห่งชาติ พ.ศ. ... ขึ้นมาแต่ทาง คสช. ก็ได้ออกคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติออกมาเสียก่อน
ต่อมาในการประชุมสภานโยบายวิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติครั้งที่ 3/2560 เมื่อวันที่ 20 กันยายน ที่ตึกสันติไมตรี (หลังใน) ทำเนียบรัฐบาลที่ประชุมมีมติเห็นชอบรับหลักการร่างพระราชบัญญัติการวิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติแต่ที่ประชุมได้ให้กลับไปรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้องเสียก่อนก่อนจะนำกลับมาเสนอคณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบ
กระทั่งในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2561 สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาได้ดำเนินการยกร่าง ร่างพระราชบัญญัติสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ พ.ศ. ... ขึ้นมาแทนร่างพระราชบัญญัติฉบับเดิมสืบเนื่องจากคณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบให้จัดตั้ง กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
ต่อมาในวันพุธที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ พระราชบัญญัติสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๒ ซึ่งมีผลบังคับใช้ในวันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาคือในวันพฤหัสบดีที่ 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 ส่งผลให้มีการจัดตั้ง สภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ ขึ้นมาแทน สภานโยบายวิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ ตามคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ ๖๒/๒๕๕๙ ที่ถูกยุบไป

อำนาจหน้าที่

อำนาจหน้าที่ของสภานโยบายวิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติมีดังต่อไปนี้
(๑)  กำหนดทิศทางและนโยบายการดำเนินงานของหน่วยงานในระบบวิจัยและนวัตกรรมของประเทศให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน
(๒)  กำหนดแผนที่นำทาง  (Roadmap)  เกี่ยวกับนโยบายและยุทธศาสตร์ระบบวิจัยและนวัตกรรมของประเทศ  ทั้งในระยะสั้น  ระยะกลาง  และระยะยาว  และยุทธศาสตร์วิจัยและนวัตกรรมรายสาขาให้สอดคล้องกับนโยบายรัฐบาลและยุทธศาสตร์ชาติ
(๓)  กำกับ  เร่งรัด  และติดตามให้มีการปรับปรุงและแก้ไขโครงสร้าง  ภารกิจ  อำนาจหน้าที่ของหน่วยงานในระบบวิจัยและนวัตกรรมให้มีความเชื่อมโยงและสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ระบบวิจัยและนวัตกรรมของประเทศ  ตลอดจนเสนอแนะต่อคณะรัฐมนตรีให้มีการจัดตั้งหน่วยงานเพื่อรองรับความต้องการในด้านการวิจัยและนวัตกรรม
(๔)  กำกับ  เร่งรัด  และติดตามให้มีการปรับปรุงและแก้ไขระบบหรือกลไกการบริหารจัดการงานวิจัยและนวัตกรรมให้มีประสิทธิภาพ  เพื่อให้สามารถนำผลงานวิจัยและนวัตกรรมที่มีอยู่เดิม   และเกิดขึ้นใหม่ไปใช้ในเชิงวิชาการ   เชิงพาณิชย์  เชิงสังคม  และเชิงนโยบาย  ให้เป็นรูปธรรมและเกิดประโยชน์สูงสุด
(๕)  กำกับ  เร่งรัด  และติดตามให้มีการจัดทำแผนพัฒนาบุคลากรด้านการวิจัย  วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี  และนวัตกรรมของประเทศ  รวมถึงการพัฒนาทักษะด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมให้กับบุคลากรด้านแรงงานในระดับต่าง  ๆ  
(๖)  กำหนดระบบการจัดสรรและบริหารงบประมาณแบบบูรณาการที่มุ่งผลสัมฤทธิ์ในลักษณะเป็นก้อน  (Block Grant)  ตามโปรแกรมวิจัยและนวัตกรรม  (Program-based)  ให้สอดคล้องกับระบบวิจัยและนวัตกรรมของประเทศ  และยุทธศาสตร์วิจัยและนวัตกรรมรายสาขา  รวมทั้งกำหนดระบบการติดตามและประเมินผลที่มีความต่อเนื่อง
(๗)  เสนอแนะต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อให้มีการกำหนดมาตรการและแรงจูงใจทางภาษีและสิทธิประโยชน์  สำหรับการระดมทุน  การพัฒนากองทุน  การจัดสรรเงินจากกองทุน  และเงินทุนของหน่วยงานภาครัฐ  รวมทั้งความร่วมมือกับเอกชน  ประชาสังคม  และต่างประเทศ  เพื่อส่งเสริมการวิจัยและนวัตกรรมให้เกิดผลเป็นรูปธรรม
(๘)  เสนอแนะต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อให้มีการเร่งรัด  และติดตามให้มีการปรับปรุงแก้ไขกฎหมาย  กฎ  ระเบียบ  และข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง  รวมถึงกระบวนการออกใบอนุญาต  การกำหนดและรับรองมาตรฐาน  และการจดทะเบียนและคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา  เพื่อรองรับการขับเคลื่อนและปฏิรูประบบวิจัยและนวัตกรรม  รวมทั้งอำนวยความสะดวกในการนำผลงานวิจัยและนวัตกรรมไปสู่การใช้ประโยชน์  เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศและคุณภาพชีวิตขอประชาชน
(๙)  แต่งตั้งคณะกรรมการ  คณะอนุกรรมการ  หรือคณะทำงานเพื่อช่วยเหลือการปฏิบัติงานได้ตามความจำเป็น
(๑๐)  เชิญเจ้าหน้าที่  บุคคล  หรือผู้มีส่วนเกี่ยวข้องมาชี้แจงให้ข้อมูลและข้อแนะนำ  เพื่อประกอบการพิจารณาดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ได้ตามความจำเป็น
(๑๑)  รายงานผลการดำเนินงานและข้อเสนอแนะต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อทราบหรือเพื่อพิจารณาให้ความเห็นหรืออนุมัติ  แล้วแต่กรณี

องค์ประกอบ

ตามข้อ  ๑  ของคำสั่งนี้องค์ประกอบของสภานโยบายวิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติประกอบไปด้วย
(๑)  นายกรัฐมนตรี  เป็นประธานสภา
(๒)  รองนายกรัฐมนตรีที่นายกรัฐมนตรีมอบหมาย  เป็นรองประธานสภาคนที่หนึ่ง
(๓)  รองนายกรัฐมนตรีที่นายกรัฐมนตรีมอบหมาย  เป็นรองประธานสภาคนที่สอง
(๔)  รัฐมนตรีว่ากระทรวงกลาโหม
(๕)  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
(๖)  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
(๗)  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา
(๘)  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
(๙)  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
(๑๐)  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม
(๑๑)  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
(๑๒)  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
(๑๓)  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน
(๑๔)  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์
(๑๕)  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
(๑๖)  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม
(๑๗)  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน
(๑๘)  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม
(๑๙)  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
(๒๐)  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
(๒๑)  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข
(๒๒)  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม
(๒๓)  ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ
(๒๔)  เลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา
(๒๕)  เลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
(๒๖)  ประธานกรรมการในคณะกรรมการการอุดมศึกษา
(๒๗)  ประธานที่ประชุมอธิการบดีแห่งประเทศไทย
(๒๘)  ประธานที่ประชุมอธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏ
(๒๙)  ประธานที่ประชุมอธิการบดีมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล
(๓๐)  ประธานมูลนิธิบัณฑิตสภาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย
(๓๑)  ประธานสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย
(๓๒)  ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย
(๓๓)  ประธานสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย
(๓๔)  เลขาธิการคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ  เป็นเลขานุการร่วม
(๓๕)  เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ  เป็นเลขานุการร่วม
(๓๖)  ผู้ทรงคุณวุฒิที่นายกรัฐมนตรีแต่งตั้งจำนวนไม่เกินแปดคน