สถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี

ประวัติ

ในเบื้องต้น สถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี จะถ่ายทอดโดยใช้สถานีส่ง และอุปกรณ์ ของกรมประชาสัมพันธ์ ที่มีอยู่แล้ว ซึ่งติดตั้งอยู่ที่อาคาร สถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย ถนนเพชรบุรีตัดใหม่ โดยยังคงใช้ผังรายการเดิมของสถานีโทรทัศน์ไอทีวี หลังจากนั้น จะมีการพิจารณาปรับผังรายการให้เหมาะสมอีกครั้งหนึ่ง    แต่ในทางปฏิบัติ สถานียังคงดำเนินงานอยู่ที่ อาคารชินวัตรทาวเวอร์ 3 และพนักงานในสถานีโทรทัศน์ทั้งหมด ล้วนเป็นพนักงานของบริษัท ไอทีวี จำกัด (มหาชน) ที่ถูกบอกเลิกสัญญาจ้างจากบริษัท ไอทีวี จำกัด (มหาชน) ทันทีที่บริษัทถูกบอกเลิกสัญญาสัมปทานการบริหารสถานีโทรทัศน์ระบบยูเอชเอฟจากสปน.
สถานีโทรทัศน์ทีไอทีวีได้ดำเนินการออกอากาศมาอย่างต่อเนื่อง จนกระทั่งยุติการออกอากาศ เมื่อเวลา 00.08 น. ของวันอังคารที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2551 ภายหลังจากที่สถานีโทรทัศน์ได้ถูกโอนกิจการไปเป็นขององค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย ซึ่งถูกจัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2551 เท่ากับว่า เป็นการสิ้นสุดลงของการเป็นสถานีโทรทัศน์เสรีในประเทศไทยที่ออกอากาศมาเป็นเวลาเกือบ 12 ปี ทั้งนี้นับรวมเวลาที่ไอทีวีออกอากาศอีกด้วย

การดำเนินงาน และผลตอบรับ

การดำเนินงานของสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวีตลอดระยะเวลาที่ออกอากาศนั้น มีเสียงวิพากษ์วิจารณ์มาจากกลุ่มบุคคลบางส่วน ถึงความเหมาะสมในการดำเนินงาน โดยเฉพาะกลุ่มหนังสือพิมพ์ผู้จัดการที่มีนายสนธิ ลิ้มทองกุลเป็นผู้นำ ซึ่งวิพากษ์วิจารณ์ถึงการทำงานของสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี ไม่ว่าจะเป็นการจัดตั้งสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี ทั้งๆที่ไม่มีกฎหมายรองรับ รวมถึงการรับพนักงานทั้งหมดของสถานีโทรทัศน์ไอทีวีเดิมเข้าทำงานต่อ ทั้งๆที่พนักงานทั้งหมดนี้คือพนักงานจากบริษัทเอกชน แต่กลับได้รับเข้าทำงานต่อ ในลักษณะคล้ายคลึงกับการเป็นพนักงานลูกจ้างของรัฐ
และในช่วงหลังของการดำเนินงานสถานี เริ่มมีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ถึงการทำงานของสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี ที่มีบางฝ่ายมองว่าการนำเสนอข่าวของสถานี เป็นไปในทางให้การสนับสนุน พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี โดยเฉพาะในช่วงใกล้การเลือกตั้งวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2550 ที่มีบางฝ่ายมองว่าสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวีนำเสนอข่าวไปในแนวทางสนับสนุนพรรคการเมืองบางพรรคอย่างชัดแจ้ง นอกจากนี้ ยังมีกรณีที่ นายจอม เพชรประดับ ผู้ดำเนินรายการตัวจริง ชัดเจน เดินทางไปยังเขตปกครองพิเศษฮ่องกง เพื่อเข้าสัมภาษณ์พิเศษกับพ.ต.ท.ทักษิณ ในช่วงที่กำลังจะใกล้ถึงการเลือกตั้ง ทำให้ถูกวิพากษ์วิจารณ์ถึงความเหมาะสม จนทำให้เทปการสัมภาษณ์นั้นถูกนายนพพร พงษ์เวช รักษาการผู้อำนวยการสถานีค้องสั่งระงับการออกอากาศไปอย่างไม่มีกำหนด และได้มีการตั้งคณะกรรมการสอบข้อเท็จจริงในกรณีนี้ แต่สุดท้ายแล้ว ทางสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี ก็ยอมนำเทปการสัมภาษณ์พ.ต.ท.ทักษิณ ในรายการตัวจริง ชัดเจน ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี
อย่างไรก็ดี การทำงานภายในสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวีในช่วงแรก ไม่ราบรื่นอย่างที่หลายฝ่ายคาดการณ์ไว้ เพราะเนื่องจากในช่วงที่คณะรัฐมนตรีกำลังพิจารณาอยู่ว่าจะหาวิธีการรองรับการทำงานของสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวีอย่างไร พนักงานทั้งหมดในสถานีนั้นต่างทำงานโดยไม่ได้รับค่าตอบแทนใดๆทั้งสิ้น ส่งผลให้เริ่มมีพนักงานสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวีบางส่วนลาออกจากสถานีไม่ว่าจะเป็น กิตติ สิงหาปัด ที่ย้ายไปอยู่ทางโมเดิร์นไนน์ทีวี, สายสวรรค์ ขยันยิ่ง ที่ย้ายไปอยู่ทางช่อง 7 สี, ชัยรัตน์ ถมยา และ ประวีณมัย บ่ายคล้อย ที่ย้ายไปอยู่ทางช่องทีเอ็นเอ็น 24 เป็นต้น ทำให้เป็นที่จับตาว่าสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวีจะสามารถดำรงอยู่ได้หรือไม่ แต่สุดท้ายแล้ว ทางคณะรัฐมนตรีก็ตัดสินใจที่จะรองรับการทำงานของสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี ด้วยการจัดตั้งหน่วยบริการรูปแบบพิเศษ (Service Delivery Unit : SDU) ภายใต้ชื่อสำนักงานบริหารกิจการสถานีวิทยุโทรทัศน์ระบบ ยู เอช เอฟ เฉพาะกิจ (หน่วยบริการรูปแบบพิเศษ) เพื่อรองรับการทำงานของสถานีเป็นการชั่วคราว ซึ่งมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2550 ทำให้สถานการณ์ของสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวีเริ่มดีขึ้น
ทว่าในช่วงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2550 ทางกรมประชาสัมพันธ์โดยนายปราโมช รัฐวินิจ อธิบดีกรมประชาสัมพันธ์ได้ลงนามในคำสั่งโยกย้ายผู้บริหารฝ่ายข่าวจำนวน 11 คน  ซึ่งรวมถึงนายอัชฌา สุวรรณปากแพรก ผู้อำนวยการฝ่ายข่าว โดยแต่งตั้งให้ นายสนธิญาณ ชื่นฤทัยในธรรม อดีตบรรณาธิการฝ่ายข่าวของสำนักข่าว INN มาดำรงตำแหน่งแทน ส่งผลให้พนักงานฝ่ายข่าวสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวีบางส่วน ไปยื่นคำร้องต่อศาลปกครองเพื่อขอให้มีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวระงับคำสั่งแต่งตั้งนายสนธิญาณมาเป็นผู้อำนวยการฝ่ายข่าวของสถานี ซึ่งศาลปกครองได้ให้คำสั่งคุ้มครองชั่วคราว 
แต่ในช่วงหนึ่ง เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2550 นั้น ได้มีการประชุมสภานิติบัญญัติแห่งชาติครั้งหนึ่ง ซึ่งทางภาครัฐ ได้เสนอให้สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ทำการลงมติการแปรสภาพเป็นสถานีโทรทัศน์สาธารณะ ระหว่าง สถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย และ สถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี ซึ่งเป็น 2 กิจการสถานีโทรทัศน์ที่ กรมประชาสัมพันธ์ เป็นผู้กำกับดูแล ซึ่งผลปรากฏว่า สมาชิก สนช. ได้ลงมติให้สถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี มีคะแนนมากกว่า สถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย ด้วยคะแนน 106 ต่อ 44 เสียง .  จึงเป็นที่แน่ชัดว่า ทีไอทีวี ได้มาถึงการก้าวระดับสู่สถานีโทรทัศน์สาธารณะในปี พ.ศ. 2551 โดยสังกัด องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย ส่วน สถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย กรมประชาสัมพันธ์ (สทท.11) ในฐานะเป็นฝ่ายตรงข้าม ก็ได้ก้าวมาเป็น เอ็นบีที หรือ National Broadcasting Services of Thailand แทน

คลื่นความถี่

โครงการสถานีโทรทัศน์เสรีในระบบยูเอชเอฟ ในนามสถานีโทรทัศน์ไอทีวีนั้น มีสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีเป็นเจ้าของคลื่นความถี่ โดยทำสัญญาสัมปทานให้ บริษัท สยามอินโฟเทนเมนท์ จำกัด (ภายหลังคือ บริษัท ไอทีวี จำกัด (มหาชน)) ดำเนินการจัดตั้งสถานีฯ ได้ ตั้งแต่วันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2549 และออกอากาศทางช่อง 26 มาตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2550
ต่อมา ราวปี พ.ศ. 2550 ไอทีวีได้รับอนุญาตจาก สปน.ให้เปลี่ยนแปลงช่องสัญญาณที่ออกอากาศ ในระบบยูเอชเอฟ จากช่อง 26 มาเป็นช่อง 29 และในปีเดียวกัน ไอทีวีดำเนินการย้ายเสาส่งสัญญาณในส่วนกลางที่กรุงเทพมหานคร จากอาคารเอสซีบีปาร์คพลาซ่า , อาคารสินสาธร ทาวเวอร์ และ อาคาร เนชั่น ทาวเวอร์ มาอยู่ที่ อาคารใบหยก 2 แทน โดยไอทีวีดำเนินการแพร่ภาพนิ่ง เพื่อแจ้งให้ผู้ชมทราบการเปลี่ยนแปลงช่องสัญญาณ และการย้ายเสาส่งของสถานีฯ ไว้ทางช่อง 26 พร้อมไปกับการแพร่ภาพออกอากาศตามปกติ ทางช่อง 29 ในวันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2550 ก่อนที่จะยุติการแพร่ภาพทางช่อง 26 อย่างสมบูรณ์ ในปีเดียวกัน และออกอากาศทางช่อง 29 เรื่อยมาจนกระทั่งเปลี่ยนชื่อเป็นสถานีโทรทัศน์ไอทีวี และสถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส ตามลำดับ ปัจจุบันช่อง 26 ในกรุงเทพมหานคร ถูกใช้งานโดยกรมประชาสัมพันธ์เพื่อแพร่ภาพในระบบดิจิทัล
อนึ่ง ไอทีวีเคยพักการออกอากาศทางสถานีฯ ตามเวลาปกติ ในช่วงเวลา 01.30 - 06.00 น. ช่วงระหว่างปี พ.ศ. 2550 - พ.ศ. 2551 โดยใช้ภาพทดสอบ ไม่มีเสียง

สีประจำสถานี

สถานีโทรทัศน์ทีไอทีวีใช้ ███ สีแดง สลับ ███ สีขาวบ้าง ███ สีดำบ้าง เป็นสีประจำสถานีตั้งแต่เริ่มออกอากาศจนกระทั่งยุติออกอากาศ

กราฟิกรายการ

กราฟิกทั้งหมดจะใช้เส้นพุ่งสลับกับลูกบอลคริสตัลสะท้อนแสงภาพเส้นพุ่ง

การยุติการออกอากาศ

เมื่อวันอังคารที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2551 หลังจาก พระราชบัญญัติองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย ลงประกาศในราชกิจจานุเบกษา และมีผลบังคับใช้ในวันที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2551แล้ว สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี จึงได้มีหนังสือถึงกรมประชาสัมพันธ์ ให้ดำเนินการตามพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าว กรมประชาสัมพันธ์จึงได้ออกหนังสือคำสั่งที่ 25/2551 ให้สถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี ยุติการออกอากาศ ตั้งแต่เวลา 00.08 น. ของวันดังกล่าว (ในหนังสือคำสั่งจริงได้ระบุไว้ว่าให้ยุติการออกอากาศในเวลา 24:00 น. ของวันที่ 14 มกราคม 2551) เพื่อให้องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย ดำเนินการออกอากาศอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่เวลา 00.00 น. ของวันรุ่งขึ้น (15 มกราคม)  ภายใต้ชื่อสถานีโทรทัศน์ทีพีบีเอส ส่งผลต้องทำให้มีการหยุดการส่งสัญญาณการออกอากาศจากอาคารชินวัตรทาวเวอร์ 3 เป็นการชั่วคราว ด้วยเวลา 16 วัน โดยเปิดสถานีด้วยการออกอากาศนโยบายของสถานีโทรทัศน์สาธารณะ จากนั้นเป็นสารคดีเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ที่ทั้งหมดส่งสัญญาณจากอาคารที่ทำการ สถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย ถนนเพชรบุรีตัดใหม่ 
โดยในคืนของวันที่ 14 มกราคม พ.ศ. 2551 เวลา 23:45 น. มีการออกอากาศข่าวด่วนของทีไอทีวี เพื่อเตรียมอำลาผู้ชม โดยมีนายธีรัตถ์ รัตนเสวี และ นางสาวศศิวรรณ์ เลิศวิริยะประภาเป็นผู้ประกาศ และปิดรายการด้วยมิวสิกวีดีโอเพลง "คำสัญญา" ร้องโดย วงอินโดจีน โดยเริ่มต้นด้วยภาพฉากแรกของสถานีโทรทัศน์ไอทีวี และภาพความทรงจำตลอดยุคสมัยของไอทีวีและทีไอทีวี
ระหว่างนั้น ในคืนวันเดียวกัน นางสาวตวงพร อัศววิไล บรรณาธิการข่าวประจำวัน ผู้แทนฝ่ายข่าวสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี ได้เข้าแจ้งความต่อเจ้าหน้าที่ตำรวจ สถานีตำรวจนครบาลพหลโยธิน ให้ดำเนินคดีกับ นายปราโมช รัฐวินิจ อธิบดีกรมประชาสัมพันธ์ ในความผิดฐานใช้อำนาจในการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ จากการออกคำสั่งกรมประชาสัมพันธ์ดังกล่าว ซึ่งสร้างความเสียหายให้กับผู้ผลิตรายการและพนักงาน อีกทั้งการออกอากาศของสถานีโทรทัศน์ เป็นกิจการสาธารณะ จำเป็นต้องดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง ประกอบกับมีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวของศาลปกครองกลางแล้ว จึงถือว่าเป็นการกระทำเกินอำนาจหน้าที่ของอธิบดีกรมประชาสัมพันธ์
โดยหลังจากการประชุมของผู้บริหารฝ่ายข่าวสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี มีมติให้ยื่นขอคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวจากศาลปกครอง และยื่นหนังสือขอความเป็นธรรมต่อ พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ นายกรัฐมนตรี ในช่วงเช้าวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2551 ด้วย จากนั้น นายอลงกรณ์ เหมือนดาว บรรณาธิการบริหารฝ่ายข่าว เป็นผู้แทนผู้บริหาร กล่าวกับพนักงานว่า ในวันที่ 15 มกราคม ขอให้พนักงานทุกคนเข้าทำงานตามปกติ แต่ให้งดการใช้กล้องวิดีโอและอุปกรณ์ต่างๆ และรอการตัดสินของคณะกรรมการชั่วคราว ที่คณะรัฐมนตรีจะแต่งตั้งในวันรุ่งขึ้น ขณะที่อธิบดีกรมประชาสัมพันธ์ มีคำสั่งห้ามพนักงานทีไอทีวีเข้ามาภายในสำนักงานสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี(ซึ่งหลังจากนี้ก็ได้กลายเป็นชื่อเดิมของสถานีโทรทัศน์ทีพีบีเอส) อาคารชินวัตรทาวเวอร์ 3 มิฉะนั้น จะแจ้งข้อหาบุกรุก
เวลาประมาณ 01.00 น. คืนวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2551 มีประชาชนประมาณ 50 คน เดินทางมาให้กำลังใจกับสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี ที่ลานจอดรถหน้าอาคารชินวัตรทาวเวอร์ 3 โดยมี นายอัชฌา สุวรรณปากแพรก ผู้อำนวยการฝ่ายข่าว ให้การต้อนรับ พร้อมชี้แจงถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ขณะเดียวกัน เจ้าหน้าที่ตำรวจ สถานีตำรวจนครบาลพหลโยธิน ราว 30 นาย เข้ารักษาการณ์ในบริเวณอาคาร
ผู้แทนพนักงานสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี เดินทางไปยังศาลปกครอง เพื่อยื่นคำร้อง ขอไต่สวนฉุกเฉิน เพื่อให้เพิกถอนคำสั่งกรมประชาสัมพันธ์ ที่ 25/2551 ดังกล่าว โดยศาลได้นัดไต่สวนฉุกเฉิน ในวันที่ 16 มกราคม เวลา 13.30 น. ซึ่งการไต่สวนเสร็จสิ้นลง เมื่อเวลา 17.00 น. ทั้งนี้ ศาลได้นัดรับคำพิพากษาทางโทรสาร ในช่วงบ่ายวันที่ 17 มกราคม แต่เมื่อถึงเวลา ทางศาลขอเลื่อนการส่งคำพิพากษาไปเป็นเวลา 16.00 น. ที่สุดผลปรากฏว่า ศาลพิจารณาให้ยกคำร้องคุ้มครองฉุกเฉิน
ต่อมา เมื่อวันที่ 18 มกราคม ผู้บริหารทีไอทีวีได้นัดประชุมอีกครั้ง โดยมีมติให้ส่งตัวแทนเข้าพบ คณะกรรมการนโยบายชั่วคราว ขององค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย พร้อมยื่นหนังสือสอบถาม ถึงการรับพนักงานทีไอทีวีกลับเข้าทำงาน รวมทั้งใบสมัครของพนักงานให้พิจารณาด้วย ซึ่งท้ายที่สุดแล้ว ทางองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย ได้ประกาศรับพนักงานของสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวีแต่เพียงบางส่วนเข้าทำงาน โดยให้เข้าทำงานในลักษณะของพนักงานชั่วคราวเป็นเวลา 3 เดือน และในระหว่างที่ทำงานนี้ หากประสงค์เข้าทำงานถาวรกับทางองค์การ ก็จะต้องยื่นใบสมัครเข้าทำงานเช่นเดียวกันกับผู้สมัครเป็นพนักงานขององค์การฯโดยทั่วไปเช่นกัน
ดังนั้น ในที่สุดแล้ว การเปลี่ยนแปลงจากสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี ไปสู่การเป็นสถานีโทรทัศน์สาธารณะ คือ สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส นับเป็นการสิ้นสุดลงของการเป็นสถานีโทรทัศน์เสรีในประเทศไทย ซึ่งมีมานานเกือบ 12 ปี ภายใต้คลื่นความถี่ระบบยูเอชเอฟ (UHF) ที่เป็นความถี่เดียวกัน และเครื่องส่งโทรทัศน์ระบบยูเอชเอฟ ช่อง 26 และช่อง 29 ที่กรุงเทพมหานคร ซึ่งเคยออกอากาศในนามของ สถานีโทรทัศน์ไอทีวี มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2539

การเปลี่ยนแปลงสู่สถานีโทรทัศน์ทีพีบีเอส

สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส ออกอากาศครั้งแรกเมื่อวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2551 เวลา 00:08 น. โดยรับช่วงการออกอากาศต่อจากสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี ซึ่งในวันนั้น เป็นวันสถาปนาขององค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย อย่างเป็นทางการ โดยองค์การฯ ได้รับโอนกิจการสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี ของกรมประชาสัมพันธ์ มาดำเนินการต่อด้วย และเป็นผลทำให้ทีไอทีวีต้องหยุดการออกอากาศตามผังรายการและสัญญาณของสถานีฯเองทั้งหมด พร้อมกับเชื่อมต่อรับสัญญาณชั่วคราวเพื่อดำเนินการทดลองการออกอากาศจากอาคารสถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย ถนนเพชรบุรีตัดใหม่ (ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของสำนักข่าวกรมประชาสัมพันธ์และสถานีโทรทัศน์เอ็นบีทีเวิลด์) เป็นเวลา 16 วัน และกลับมาออกอากาศโดยสัญญาณของสถานีเองอีกครั้ง ในวันที่ 1 กุมภาพันธ์ จนกระทั่งในวันที่ 15 กุมภาพันธ์ จึงได้เริ่มออกอากาศอย่างเป็นทางการในเวลา 05:00 น.