อิซาเบลลาแห่งอ็องกูแลม

สายตระกูล

อีซาแบลประสูติในฝรั่งเศสตอนใต้ในช่วงระหว่าง ค.ศ. 1188 ถึง ค.ศ. 1191 โดยทรงเป็นบุตรคนเดียวของมารดาคืออาลีส เดอ กูร์เตอแนย์ พระนัดดาของพระเจ้าหลุยส์ที่ 6 แห่งฝรั่งเศสและพระขนิษฐาของปิแอร์ที่ 2 แห่งกูร์เตอแนย์ จักรพรรดิแห่งคอนสแตนติโนเปิล กับบิดาคืออีย์มาร์ แตล์อีแฟร์ เคานต์แห่งอ็องกูแลม พระองค์จึงเป็นทายาทในดินแดนอ็องกูแลมอันร่ำรวยซึ่งตั้งอยู่ระหว่างสองอาณาเขตของราชวงศ์แพลนแทเจเนต คือ ปัวตีเยและบอร์โดซ์

การสมรสที่สร้างปัญหา

บิดาของอีซาแบลได้มองหาสามีมาให้ทายาทของตนโดยได้หมายตาอูกที่ 9 เคานต์แห่งลุยซีนญ็อง เพื่อนบ้านซึ่งเป็นพ่อม่ายและยินดีที่จะรับเด็กสาวที่มีสมบัติติดตัวมาอยู่ในการดูแล ทั้งยังเพิ่งได้รับแต่งตั้งจากพระเจ้าจอห์นแห่งอังกฤษให้เป็นเคานต์แห่งลามาร์ช ทั้งคู่หมั้นหมายกันในปี ค.ศ. 1200 การสมรสเชื่อมสัมพันธไมตรีครั้งนี้จะสร้างปัญหาใหญ่ให้แก่พระเจ้าจอห์นเนื่องจากจะรบกวนสมดุลทางอำนาจระหว่างอากีแตน, ลุยซีนญ็อง, อ็องกูแลม และลามาร์ช และจะกลายเป็นภัยคุกคามดินแดนในฝรั่งเศสที่อยู่ในการครอบครองของพระองค์ แต่ด้วยวัยที่ยังเด็กของอีซาแบลจึงทำให้การสมรสถูกระงับไว้
ในตอนนั้นพระเจ้าจอห์นเพิ่งขึ้นเป็นกษัตริย์แห่งอังกฤษหลังการสิ้นพระชนม์ของพระเจ้าริชาร์ดใจสิงห์ผู้เป็นพระเชษฐา พระองค์สมรสกับอิซาเบลลาแห่งกลอสเตอร์ ลูกพี่ลูกน้องของพระองค์มาแล้วสิบปี การสมรสดังกล่าวไม่ได้รับการผ่อนผันจากสมเด็จพระสันตะปาปาซึ่งตามกฎแล้วต้องได้รับเนื่องจากทั้งคู่เป็นญาติกันในลำดับต้องห้าม พระเจ้าจอห์นจึงปลดปล่อยตนเองออกจากการสมรสครั้งนี้ได้ไม่ยาก พระองค์ได้ส่งราชทูตไปโปรตุเกสเพื่อเจรจาขอสมรสกับเจ้าหญิงโปรตุเกสและได้แวะไปหาอูกในลุยซีนญ็อง

พระองค์อาจต้องการจำกัดอำนาจของอูกจึงแย่งตัวเจ้าสาวของเขามา หรือไม่พระองค์ก็อาจจะถูกตาต้องใจอีซาแบลวัย 12 พรรษาผู้มีผมสีบลอนด์และดวงตาสีฟ้า ความงามของพระนางเป็นที่เลื่องลือ หรือไม่ก็อาจจะทั้งสองอย่าง ขณะที่ฝั่งพระเจ้าจอห์นเองก็มีในสิ่งที่อูกไม่มี นั่นคือราชบัลลังก์ ราชทูตที่ส่งไปโปรตุเกสถูกเรียกตัวกลับมา พระเจ้าจอห์นได้ทิ้งอิซาเบลลาแห่งกลอสเตอร์ พระมเหสีคนแรกในปี ค.ศ. 1199 ทรงพูดคุยกับบิดาของอีซาแบลในวันที่ 5 กรกฎาคมและได้อภิเษกสมรสกับพระนางในวันที่ 24 สิงหาคม ค.ศ. 1200 ที่บอร์โดซ์ ทั้งคู่ข้ามช่องแคบมายังอังกฤษในช่วงต้นเดือนตุลาคม อีซาแบลได้รับการสวมมงกุฎเป็นพระราชินีแห่งอังกฤษในวันที่ 8 ตุลาคมที่วิหารเวสต์มินสเตอร์ 

อูกแห่งลุยซีนญ็องซึ่งถูกแย่งอีซาแบลไปต่อหน้าต่อตาต้องการให้พระเจ้าจอห์นชดใช้และได้ยื่นอุทธรณ์ต่อพระเจ้าฟีลิปที่ 2 แห่งฝรั่งเศส กษัตริย์แห่งฝรั่งเศสได้ตอบสนองด้วยการเชิญพระเจ้าจอห์นมาที่ราชสำนักฝรั่งเศสทันที แต่กษัตริย์แห่งอังกฤษปฏิเสธที่จะทำตาม พระเจ้าฟีลิปจึงถือสิทธิ์ตามกฎศักดินาริบดินแดนทั้งหมดในฝรั่งเศสที่อยู่ภายใต้การครอบครองของพระเจ้าจอห์นในฐานะเคานต์แห่งปัวตีเยยกเว้นกัสกอญและทำการบุกนอร์ม็องดี ชาโตกียาร์ ปราสาทอันแข็งแกร่งของพระเจ้าริชาร์ดใจสิงห์ถูกฝรั่งเศสดีแตกหลังถูกปิดล้อมอย่างยาวนานในปี ค.ศ. 1203 ตามด้วยดินแดนอื่นที่เหลือในนอร์ม็องดี พระเจ้าจอห์นถูกสถานการณ์บังคับให้หนีออกจากจักรวรรดิในฝรั่งเศสที่เคยยิ่งใหญ่ของพระบิดาซึ่งตอนนี้กลายเป็นซากปรักหักพัง

ความขัดแย้งกับราชวงศ์ฝรั่งเศส

เมื่อพระเจ้าหลุยส์ที่ 9 แห่งฝรั่งเศสมาเยือนฝรั่งเศสตอนใต้พร้อมกับพระมเหสีและพระราชมารดา อีซาแบลซึ่งเป็นพระราชินีม่ายของอดีตกษัตริย์อังกฤษย่อมคาดหวังว่าตนเองจะได้รับการปฏิบัติในระดับเดียวกับพระราชินีและพระราชชนนีแห่งฝรั่งเศส ทว่าสองขัตติยะนารีกลับทำเหมือนพระนางเป็นอากาศธาตุ อีซาแบลระอุไปด้วยความเดือดดาลเมื่อถูกปฏิบัติเหมือนเป็นข้าทาสและปฏิญาณว่าทั้งคู่จะต้องชดใช้ให้กับเรื่องนี้ เมื่อผู้มาเยือนย้ายเคลื่อนขบวนจากไปพระนางได้ขว้างปาข้าวของทุกอย่างที่คณะทิ้งไว้ออกไปนอกหน้าต่าง จากนั้นทรงขู่เข็ญสามีให้ก่อกบฏต่อกษัตริย์แห่งฝรั่งเศส กองทัพร่วมของอีซาแบลและสามีกับแรมงที่ 7 แห่งตูลูส บุตรเขยที่สมรสกับมาร์เกอรีตแห่งลุยซีนญ็องก่อกบฏต่อกษัตริย์ฝรั่งแต่ประสบความล้มเหลว 

ในปี ค.ศ. 1241 พระเจ้าหลุยส์ที่ 9 ตัดสินใจตั้งพระอนุชาเป็นเจ้าเหนือหัวผู้ปกครองแคว้นทางตอนใต้ อีซาแบลซึ่งถูกบรรยายไว้ว่า "หลงตัวเอง เอาแต่ใจ และน่ารำคาญ" ถูกเชิญตัวไปที่ราชสำนักฝรั่งเศสพร้อมกับสามีเพื่อถวายคำสัตย์แห่งความจงรักภักดีต่ออัลฟงส์ พระอนุชาของพระเจ้าหลุยส์ซึ่งถูกตั้งเป็นเคานต์แห่งปัวตีเย ที่ราชสำนักอีซาแบลได้เดินหนีพระเจ้าหลุยส์โดยลากตัวสามีของตนออกไปด้วย ในวันที่ 26 กรกฎาคม ค.ศ. 1242 ทั้งคู่ถูกบีบบังคับให้คุกเข่าขอความเมตตาจากกษัตริย์ อนาคตของทั้งครอบครัวตกอยู่ภายใต้คมหอกคมดาบด้วยการกระทำที่สิ้นคิดของพระนาง

การหนีไปบวชชี

ในปี ค.ศ. 1244 พ่อครัวของกษัตริย์สองคนถูกจับกุมตัวในข้อหาวางยากษัตริย์แห่งฝรั่งเศส ในการสอบปากคำทั้งคู่สารภาพว่าได้รับการว่าจ้างจากอีซาแบล พระนางจึงหนีไปบวชที่วิหารฟงเตฟรู สองปีต่อมาด้วยความเป็นห่วงบุตรธิดาทั้งเก้าจากการสมรสครั้งที่สอง พระนางจึงเขียนจดหมายถึงกษัตริย์ฝรั่งเศสขอให้ลูกๆ ได้สืบทอดทรัพย์สินที่ดินในฝรั่งเศส
อีซาแบลสิ้นพระชนม์ในวันที่ 4 มิถุนายน หรือไม่ก็ 31 พฤษภาคม ค.ศ. 1246 ร่างของพระนางถูกฝังในสุสานนอกวิหารตามคำขอของพระนางเพื่อแสดงถึงการสำนึกบาป อูก เดอ ลุยซีนญ็อง สามีคนที่สองของพระนางเสียชีวิตในอีกสามปีต่อมาในสงครามครูเสด อูกที่ 11 แห่งลุยซีนญ็องได้สืบทอดตำแหน่งเป็นเคานต์แห่งลา มาร์ชและเคานต์แห่งอ็องกูแลมในปี ค.ศ. 1249 เมื่อมองไม่เห็นหนทางในบ้านเกิด บุตรของอีซาแบลกับอูกส่วนใหญ่ได้เดินทางออกจากฝรั่งเศสไปหาที่ยืนในราชสำนักของพระเจ้าเฮนรีที่ 3 พี่ชายต่างมารดาที่ให้การต้อนรับเป็นอย่างดี

หลายปีต่อมาพระเจ้าเฮนรีที่ 3 แห่งอังกฤษได้ไปเยือนฟงเตฟรูและตกใจเป็นอย่างยิ่งเมื่อทราบว่าพระมารดาของพระองค์ถูกฝังอยู่นอกวิหาร กษัตริย์แห่งอังกฤษสั่งให้ย้ายร่างของพระมารดามาไว้ในวิหาร ร่างของอีซาแบลถูกฝังใหม่เคียงข้างพระเจ้าเฮนรีที่ 2 แห่งอังกฤษและอาลีเยนอร์แห่งอากีแตน พระราชบิดามารดาของพระสวามีคนแรกของพระนาง กษัตริย์แห่งอังกฤษยังได้ว่าจ้างให้ทำรูปแกะสลักไม้เหนือหลุมฝังศพเป็นรูปพระนางในเครื่องแต่งกายแบบพระราชินี ไม่ใช่แม่ชี