ฟร็องซัว ดยุกแห่งอ็องฌู

ความเกี่ยวข้องกับสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 1 แห่งอังกฤษ

ในขณะเดียวกันในปี ค.ศ. 1579 ก็ได้มีการจัดการหมั้นหมายระหว่างฟรองซัวส์กับสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 1 ฟรองซัวส์เป็นคู่หมายชาวต่างประเทศคนเดียวที่ได้มีโอกาสเข้าเฝ้าพระองค์ เมื่อพบกันฟรองซัวส์มีอายุได้ 24 ปี และสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธมีพระชนมายุได้ 46 พรรษา แม้ว่าจะมีอายุต่างกันมากแต่ทั้งสองคนก็มีความสนิทสนมกันมาก สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธทรงเรียกฟรองซัวส์เล่นๆ ว่า "กบ" เพราะฟรองซัวส์ถวายต่างหูรูปกบให้แก่พระองค์ แต่สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธจะทรงหวังว่าจะเสกสมรสกับฟรองซัวส์จริงก็ยังเป็นเรื่องที่ถกเถียงกันอย่างรุนแรง แต่ที่แน่คือพระองค์ทรงโปรดปรานฟรองซัวส์พอประมาณ และทรงทราบว่าฟรองซัวส์คงอาจจะเป็นคู่หมายคนสุดท้ายที่จะทรงมี แต่ประชาชนอังกฤษเป็นปฏิปักษ์ต่อการจับคู่นี้ และทำการประท้วงอย่างไม่ปิดบังโดยเฉพาะในเรื่องการเป็นโรมันคาทอลิกของฟรองซัวส์, การเป็นฝรั่งเศส และการเป็นพระราชโอรสในแคทเธอรีน เดอ เมดิชิ ฝ่ายโปรเตสแตนท์ในอังกฤษทูลเตือนว่า "หัวใจ[ของชาวอังกฤษ]จะฉีกจากอกถ้าพระองค์จะทรงเสกสมรสกับชาวฝรั่งเศส และโรมันคาทอลิก...ประชาชนธรรมดาต่างก็ทราบว่า[ฟรองซัวส์]เป็นโอรสของเจซาเบลแห่งยุค" ในบรรดาองค์มนตรีก็มีแต่เพียงวิลเลียม เซซิล บารอนเบอร์ลีย์ที่ 1 (William Cecil, 1st Baron Burghley) และ ทอมัส แรดคลิฟฟ์ เอิร์ลแห่งซัสเซ็กซ์ที่ 3 (Thomas Radclyffe, 3rd Earl of Sussex) เท่านั้นที่สนับสนุนการเสกสมรส องค์มนตรีอื่นๆ ต่างก็คัดค้านอย่างแข็งแรงและทูลเตือนถึงอันตรายในการให้กำเนิดแก่ทารกของผู้สูงวัย ในทางปฏิบัติแล้วการเสกสมรสครั้งนี้ก็มิใช่การสมรสที่เหมาะสมเท่าใดนัก ที่เห็นได้จากการต่อต้านจากชาติต่างๆ ในยุโรป แต่พระองค์ก็ยังทรงเล่นเกมหมั้นหมายกับฟรองซัวส์ที่อาจจะเป็นการเตือนพระเจ้าฟิลิปที่ 2 แห่งสเปนถึงสิ่งที่ทรงอาจจะทำถ้าจำเป็น แต่ในที่สุดการเล่นเกมก็สิ้นสุดลงในปี ค.ศ. 1581 เมื่อฟรองซัวส์เดินทางกลับฝรั่งเศส สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธทรงพระราชนิพนธ์โคลง "On M onsieur’s Departure" ที่อาจจะตีความหมายได้ว่าพระองค์อาจจะทรงเตรียมพร้อมที่จะเข้าสู่การเสกสมรสกับฟรองซัวส์ก็เป็นได้

อองชูในเนเธอร์แลนด์

จากนั้นดยุกแห่งอองชูก็เดินทางไปยังเนเธอร์แลนด์แต่ไม่ได้ไปถึงจนกระทั่งวันที่ 10 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1582 เมื่อได้รับการต้อนรับอย่างเป็นทางการโดยวิลเลียมเดอะไซเล้นท์ฝ่ายเนเธอร์แลนด์ที่ฟลัชชิง แม้ว่าการเข้าเมืองบรูจส์และเก้นท์จะเป็นไปด้วยดี และการได้รับการแต่งตั้งให้เป็นดยุกแห่งบราบองต์ และ เคานท์แห่งฟลานเดอร์ส แต่ฟรองซัวส์ก็ไม่เป็นที่นิยมในบรรดาชาวดัตช์และชาวเฟลมมิช ผู้ยังเห็นว่าคาทอลิกฝรั่งเศสยังคงเป็นศัตรู จังหวัดเซแลนด์และฮอลแลนด์ไม่ยอมรับฟรองซัวส์เป็นประมุข และวิลเลียมผู้เป็นผู้มีบทบาทสำคัญในการพยายามลดความแตกแยกทางศาสนาถูกวิจารณ์ว่าเล่นการเมืองฝรั่งเศส ในปัจจุบันเชื่อกันว่าวิลเลียมเดอะไซเล้นท์เป็นบุคคลที่จ้างให้ทำ "พรมทอแขวนผนังวาลัวส์" (Valois tapestries) เพื่อถวายพระราชินีนาถแคทเธอรีน เมื่อกองทัพฝรั่งเศสของฟรองซัวส์มาถึงในปี ค.ศ. 1582 แผนของวิลเลียมก็ดูเหมือนจะสมตามที่คาดไว้ ที่ทำให้แม้แต่ดยุกแห่งพาร์มาก็ยังเกรงว่าดัตช์จะเป็นฝ่ายได้เปรียบขึ้นมา
แต่ฟรองซัวส์เองไม่พอใจกับอำนาจอันจำกัด และตัดสินใจยึดเมืองอันท์เวิร์พ, บรูจส์, ดังเคิร์ค และ โอสเทนด์ของเฟล็มมิชโดยใช้กำลัง

"พิโรธฝรั่งเศส"

ฟรองซัวส์ตัดสินใจโจมตีอันท์เวิร์พด้วยตนเองเมื่อวันที่ 18 มกราคม ค.ศ. 1583 ทันทีที่เข้าเมืองได้ชาวเมืองอันท์เวิร์พก็ปิดประตูเมือง ทหารฝรั่งเศสติดกับและถูกรุมโจมตีโดยชาวเมืองจากทุกทิศทุกทางไม่ว่าจะเป็นหน้าต่างหรือหลังคาด้วยอาวุธต่างๆ ที่หาได้ จากนั้นกองทหารประจำเมืองก็รุมยิง มีทหารฝรั่งเศสไม่กี่คนที่รวมทั้งฟรองซัวส์หลบหนีไปได้ ทหารฝรั่งเศสกว่า 1500 คนถูกสังหารโดยชาวเมืองอันท์เวิร์พผู้เคียดแค้นต่อพฤติกรรมของฟรองซัวส์

บั้นปลาย

พฤติกรรมอันน่าอับอายของฟรองซัวส์เป็นการยุติความก้าวหน้าทางการทหารของฟรองซัวส์ กล่าวกันว่าพระราชมารดาแคทเธอรีน เดอ เมดิชิทรงเขียนพระราชสาส์นถึงฟรองซัวส์ที่กล่าวว่า "ถ้าเจ้าตายเสียตั้งแต่อายุยังน้อย เจ้าก็คงจะไม่มาเป็นสาเหตุของการตายของผู้กล้าหาญจำนวนมากมาย" การหยามหน้าตามมาด้วยการยุติการหมั้นหมายอย่างเป็นทางการจากสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธหลังจากการสังหารหมู่ หลังจากนั้นสถานภาพของฟรองซัวส์ในเนเธอร์แลนด์ก็คลอนแคลนจนในที่สุดก็ต้องออกจากประเทศในเดือนมิถุนายน
ไม่นานหลังจากนั้นฟรองซัวส์ก็ล้มป่วยด้วยมาเลเรีย แคทเธอรีน เดอ เมดิชิทรงนำฟรองซัวส์กลับปารีส มาคืนดีกับพระเชษฐาพระเจ้าอองรีที่ 3 แห่งฝรั่งเศสในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1584 ในที่สุดฟรองซัวส์ก็เสียชีวิตเมื่อวันที่ 19 มิถุนายน ค.ศ. 1584
การเสียชีวิตทำให้ อองรีแห่งนาวาร์พระสวามีของมาร์เกอรีตแห่งวาลัวส์ พระขนิษฐาของฟรองซัวส์กลายมาเป็นทายาทโดยนิตินัย ที่ทำให้ความรุนแรงของสงครามศาสนาของฝรั่งเศสเพิ่มความรุนแรงมากยิ่งขึ้น