ภาษาครีโอลมาเก๊า

จุดเริ่มต้น

ภาษาครีโอลมาเก๊ากำเนิดขึ้นในมาเก๊าหลังจากที่มาเก๊ากลายเป็นอาณานิคมของโปรตุเกสเมื่อพุทธศตวรรษที่ 21 ซึ่งทำให้ภาษาโปรตุเกสกลายเป็นภาษาทางการค้าที่สำคัญในเอเชียตะวันออก ภาษานี้พัฒนาขึ้นครั้งแรกในกลุ่มลูกหลานของชาวโปรตุเกสที่แต่งงานกับชาวมลายูในมะละกาและชาวศรีลังกามากกว่าที่จะเป็นชาวจีนในบริเวณใกล้เคียง ทำให้ภาษานี้ได้รับอิทธิพลจากภาษามลายูและภาษาสิงหลมาก ในพุทธศตวรรษที่ 22 ภาษาได้รับอิทธิพลจากการผสมผสานกับภาษาของผู้อพยพ ที่มาจากอาณานิคมของโปรตุเกสอื่นๆในเอเชีย โดยเฉพาะมาจากศรีลังกา มะละกา และอินโดนีเซียที่ถูกดัตช์ยึดครอง รวมทั้งผู้อพยพจากญี่ปุ่นที่นับถือศาสนาคริสต์

พัฒนาการ

เช่นเดียวกับภาษาอื่น ๆ ภาษาครีโอลมาเก๊ามีการเปลี่ยนแปลงของการใช้งาน ไวยากรณ์ คำศัพท์และประโยคมาก ซึ่งเป็นการตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของประชากรและปฏิสัมพันธ์ระหว่างวัฒนธรรมในมาเก๊า นักภาษาศาสตร์บางคนได้ชี้ให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจนระหว่างภาษาครีโอลมาเก๊าแบบเดิมที่ใช้พูดจนถึงพุทธศตวรรษที่ 24 และภาษาครีโอลมาเก๊าแบบใหม่ซึ่งเกิดขึ้นในพุทธศตวรรษที่ 24 ที่มีอิทธิพลจากภาษาจีนกวางตุ้งมาก เนื่องจากชายชาวมาเก๊าได้แต่งงานกับหญิงชาวจีน การครอบครองฮ่องกงของอังกฤษทำให้มีคำศัพท์จากภาษาอังกฤษผ่านเข้ามามาก นอกจากนั้น ยังได้รับคำยืมจากภาษาในประเทศอินเดีย ภาษาสเปน และภาษาจากยุโรปและเอเชียอื่นๆ ทำให้ภาษาครีโอลมาเก๊าเป็นภาษาผสมระหว่างภาษาของยุโรปและเอเชียจำนวนมาก

ความสำคัญทางวัฒนธรรม

ภาษานี้มีบทบาทสำคัญในสังคมมาเก๊าและการพัฒนาระหว่างพุทธศตวรรษที่ 21–24 และเป็นภาษาสำคัญในการสื่อสารของชาวยุโรปที่อยู่ในมาเก๊า ภาษาครีโอลมาเก๊ายังมีผู้พูดเป็นภาษาแม่หลายพันคนในมาเก๊า ฮ่องกง และที่อื่น ๆ ซึ่งเป็นการใช้ภาษาอื่นที่ไม่ใช่ภาษาโปรตุเกสที่เป็นภาษาราชการของอาณานิคม ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 24 มีการบังคับให้ใช้ภาษาโปรตุเกสมาตรฐาน ทำให้ภาษาโปรตุเกสเป็นภาษาของชนชั้นสูงและภาษาครีโอลมาเก๊าเป็นภาษาของชนชั้นล่าง

สถานะปัจจุบัน

ในช่วงที่เป็นอาณานิคมของโปรตุเกส ผู้พูดภาษาครีโอลมาเก๊ามีแนวโน้มลดลง แต่เริ่มดีขึ้นหลังจากกลับมาอยู่ภายใต้การปกครองของจีน เนื่องจากเป็นภาษาท้องถิ่นที่ฮ่องกงไม่มี

การจัดจำแนกและภาษาใกล้เคียง

ภาษาครีโอลมาเก๊าเป็นภาษาลูกผสมที่เกิดจากหลายภาษา ทำให้จัดเข้ากลุ่มภาษาหลักๆได้ยาก ใกล้เคียงกับภาษาผสมที่เกิดจากอิทธิพลของภาษาโปรตุเกสและภาษามลายูอื่นๆในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น ภาษาคริสตังในมะละกาและภาษาผสมที่เกิดจากภาษาโปรตุเกสที่ตายแล้วในอินโดนีเซีย เช่นเดียวกับภาษาอินโด-โปรตุเกสอื่นๆในศรีลังกาและอินเดีย

รากศัพท์

ส่วนใหญ่มาจากภาษามลายู โดยผ่านภาษาผสมที่ได้รับอิทธิพลจากภาษาโปรตุเกสอื่นๆ เช่น sapeca ("เหรียญ") และ copo-copo ("ผีเสื้อ") คำอีกกลุ่มหนึ่งมาจากภาษาสิงหล บางส่วนมาจากภาษาในอินเดีย เช่น fula ("ดอกไม้") และ lacassa ("เส้นหมี่") จากภาษาจีนกวางตุ้ง เช่น amui ("เด็กหญิง") และ laissi ("ของขวัญของเงินสด") จากภาษาอังกฤษ เช่น adap (จาก "hard-up" หมายถึง"มีเงินน้อย") และ afet ("อ้วนt") ภาษาโปรตุเกสที่มีอิทธิพลเป็นสำเนียงโปรตุเกสใต้

ไวยากรณ์

มีทั้งแบบของภาษาในเอเชียและยุโรป กรณีของภาษาในเอเชีย ภาษามาเกาไม่มีคำนำหน้านาม ไม่มีการผันคำกริยา เช่น io sam หมายถึง "ฉันเป็น" และ ele sam หมายถึง "เขาเป็น" ไม่มีการเปล่ยนรูปสรรพนาม io หมายถึง "ฉัน," ทังที่เป็นประธาน กรรม และแสดงความเป็นเจ้าของ รูปแสดงความเป็นเจ้าของใช้เป็นคำคุณศัพท์ เช่น ilotro-sua หมายถึง "ของพวกเขา")
การแสดงเหตุการณ์กำลังกระทำใช้อนุภาค ta ซึ่งอาจมาจากภาษาโปรตุเกส está ("มันเป็น")เหตุการณ์สมบูรณ์แสดงด้วยอนุภาค ja อาจมาจากภาษาโปรตุเกส já ("เดี๋ยวนี้" หรือ "พร้อมแล้ว") การซ้ำคำใช้แสดงรูปพหูพจน์ เช่น casa-casa = "บ้านหลายหลัง" china-china = "ของหรือคนจากเมืองจีนหลายอย่าง" cedo-cedo = "เช้ามาก" รุปแบบนี้ได้มาจากไวยากรณ์ภาษามลายู ภาษานี้ไม่มีระบบการเขียนที่แน่นอน