Siasatan Rasuah Jabatan Air Negeri Sabah

Siasatan Rasuah Jabatan Air Negeri Sabah merujuk kepada siasatan Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) yang menyaksikan penyalahgunaan kuasa di dalam Jabatan Air Negeri Sabah antara 2015 hingga 2016 yang mengakibatkan penangkapan dua pegawai kanan agensi kerajaan bersama dengan rampasan sebanyak RM3 juta yang telah disimpan di dalam peti besi di pejabat salah seorang suspek, bersama-sama dengan wang tunai berjumlah RM52 juta yang disita dari pelbagai tempat, termasuk dari rumah pejabat yang termasuk barang kemas emas dan batu, jam tangan jenama mewah, 94 beg tangan berjenama, sembilan kereta mewah dan fail yang mengandungi 127 geran tanah kedua-dua pegawai. Seorang lagi ahli perniagaan bergelar "Datuk" (salah seorang adik-beradik pegawai) dan akauntannya juga ditangkap berkaitan dengan kes itu. Semasa merampas RM52 juta itu, ahli SPRM yang terdiri daripada 30 orang mengambil masa 15 jam untuk meneruskan, menggunakan nombor siri untuk menganggarkan beberapa susunan yang dimeterai.
Jumlah perampasan itu kemudian meningkat kepada RM53.7 juta, RM112 juta dan akhirnya kepada RM114.5 juta, dengan kes itu dianggap sebagai penyitaan yang terbesar oleh SPRM dalam sejarah rasuah negara. Sehingga 12 Oktober 2016, empat orang masih ditahan, dengan lima orang lagi dipanggil untuk membantu memudahkan siasatan berikutan kenyataan rekod daripada 40 orang, termasuk pegawai dan kontraktor jabatan. Tiga saksi menyerahkan sejumlah RM1 juta kepada SPRM selepas memberikan kenyataan mereka mengenai siasatan itu. Siasatan lanjut mendedahkan satu lagi bank bernilai RM30 juta dengan jejak wang yang membawa kepada Australia dan New Zealand dan satu lagi hak milik tanah berjumlah RM30 juta. Selama lebih dari 5 tahun, kedua-dua suspek utama telah mengambil 60% daripada dana negeri yang disalurkan oleh kerajaan persekutuan yang kononnya digunakan untuk kerja-kerja bekalan air.

Latar belakang

Menjawab aduan mengenai pengagihan kontrak projek pembangunan air yang tidak adil di jabatan itu, SPRM menghabiskan lebih setahun untuk menyiasat kedua-dua suspek yang kelihatan hidup dalam kelas menengah atas. Menurut siasatan oleh 70 anggota SPRM sejak tahun 2015, kedua-dua suspek dikaitkan dengan 38 syarikat yang berbeza sejak tahun 2010, dengan pengarah jabatan itu dihubungkan dengan 17 syarikat yang dimiliki oleh adik-beradiknya dan proksi, manakala timbalannya dihubungkan kepada 21 syarikat yang dimiliki oleh keluarganya ahli-ahli. Hampir setiap projek pembangunan air di negeri ini telah dianugerahkan kepada kedua-dua suspek syarikat berkaitan. Jabatan ini juga dilihat sebagai tidak mengaudit projek-projek infrastruktur sejak tahun 2002. Pemeriksaan oleh akhbar tempatan, New Straits Times mengenai laporan juruaudit (AG) dari 2002 hingga 2015 mendapati bahawa jabatan itu hanya telah diaudit tujuh kali, dengan rekod hanya memberi tumpuan kepada pengurusan air bukan hasil (NRW) dan penswastaan bekalan.
Berdasarkan statistik 2015 daripada Suruhanjaya Perkhidmatan Air Negara (SPAN), 87.9% penduduk Sabah menerima bekalan air bersih berbanding negeri Kelantan dengan hanya 64% kerana kebanyakan penduduk Kelantan kebanyakan bergantung pada sumber air alternatif. Jabatan Air Negeri Sabah kebanyakannya miskin dalam mengendalikan NRW disebabkan kecurian, kebocoran, paip pecah, meter yang rosak dan kerja penyelenggaraan, dengan kadar Sabah 55.1%, bahagian bawah kedua dari Perlis dengan 56.3%.

Siasatan

Berikutan siri penyiasatan selama bertahun-tahun, satu pasukan SPRM kemudian menyerbu pejabat Jabatan Air Negeri Sabah pada 4 Oktober 2016, menangkap pengarah jabatan '''Awang Tahir Awang Talib''' (berusia 54 tahun) dan pembantunya '''Teo Chee Kong''' (52) di tempat kejadian bersama dengan rampasan aset bernilai RM114 juta dan RM53.7 juta dalam "wang tunai sejuk", dengan siasatan lanjut mendedahkan jejak wang yang membawa kepada Singapura, Australia dan New Zealand. Pendedahan mengejutkan diketuai Timbalan Ketua Pesuruhjaya SPRM berkata:
Dalam 49 tahun sejak suruhanjaya itu ditubuhkan, kita tidak pernah melihat jumlah wang ini. Pemikiran bahawa ini melibatkan penjawat awam sangat buruk.
—Timbalan Ketua Pesuruhjaya (operasi) Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) Azam Baki.

Reaksi

Penangkapan itu menerima pujian daripada kebanyakan orang awam dan pertubuhan anti-rasuah antarabangsa, Transparency International (TI). Pemikiran isu rasuah juga telah menyebabkan banyak teori konspirasi dan penunjuk jari, dengan percubaan oleh ahli politik untuk menghubungkan kedua-dua suspek kepada partai politik dan lawan politik mereka. Rasuah dalam pegawai kerajaan telah menyebabkan kerajaan persekutuan mengenakan undang-undang baru kepada setiap projek pembangunan yang menelan belanja lebih daripada RM500 juta untuk melibatkan Ketua Audit Negara (AG) dan SPRM. TI menggesa SPRM untuk menyiasat mana-mana ahli politik yang terlibat dalam rasuah, dengan SPRM berjanji terlebih dahulu untuk menjalankan siasatan mendalam kerana rasuah boleh termasuk mana-mana ahli politik.