Langkasuka

Langkasuka dan pemerintahnya

Langkasuka wujud awal kurun kedua Masihi dan ada dalam rekod negara China Dinasti Wu pada tahun 243 M. Langkasuka adalah sebuah federasi dari Pantai Timur ke Pantai Barat. Antara bandar penting Langkasuka ialah Kedah Tua. Kedah Tua sebagai sebuah kota pelabuhan dari awal kurun ke-6 SM. Fungsi Kedah Tua sebagai sebuah kota pelabuhan sangat menarik minat ramai pedagang dari arah barat kerana Kedah Tua menghasilkan besi yang paling bermutu, yang banyak digunakan dalam kempen peperangan pada zaman dahulu. Sejak zaman Assyria membentuk sebuah empayar, diganti dengan Persia dan Rom, beralih pula ke Tamadun Indus atau Utara Anak Benua India sehinggalah ke zaman penyatuan Srivijaya. Kedah menjadi sebuah kota yang gilang-gemilang, kaya-raya, ditambah pula dengan kewujudan laluan Trans-Semenanjung Purba yang merentasi Langkasuka, Raktamrittika dan sebagainya. Kedah Tua pula bergabung dengan kota-kota di laluan perdagangan Trans-Semenanjung membentuk Langkasuka. Persaingan wujud antara Kedah Tua dan Pelabuhan Takua Pa yang berada dalam kawasan Funan. Lalu, Funan menyerang dan menguasai Segenting Kra. Namun, pada tahun 515M, kuasa Funan merudum akibat penguasaan Chenla dalam istana Funan, menyebabkan Langkasuka berjaya memerdekakan empayarnya dan menghantar utusan ke negara China sehingga tahun 568 M. Namun,pada tahun 568 M, Raktamrittika yang muncul sebagai sebuah empayar telah menyerap Pan Pan, Langkasuka dan Tan Tan ke dalam federasinya. Istana Kedah Tua dikuasai pula oleh keturunan Raktamrittika menyebabkan bapa Merong Mahawangsa, membawa keluarganya berhijrah sampai ke Lanka. Merong Mahawangsa ini kemudiannya mengasaskan Kerajaan Kedah Tua.

Patani dan Langkasuka

Negeri Patani memiliki sejarah yang cukup lama, jauh lebih lama daripada sejarah negeri-negeri lain di Semenanjung Tanah Melayu seperti Melaka, Johor dan Selangor. Sejarah lama Patani merujuk kepada kerajaan Melayu tua pengaruh Hindu-India bernama Langkasuka sebagaimana dikatakan oleh seorang ahli antropologi sosial di Prince of Songkla University di Patani, Seni Madakakul bahawa Langkasuka itu terletak di Patani. Pendapat beliau ini didukung oleh sejarawan lain seperti Prof. Zainal Abidin Wahid, Mubin Shepard, Prof. Hall dan Prof. Paul Wheatly.
Lebih jauh bahkan Sir John Braddle menegaskan bahawa kawasan timur Langkasuka meliputi daerah pantai timur Semenanjung, dari Senggora, Patani, Kelantan sampai ke Terengganu, termasuk juga kawasan sebelah utara negeri Kedah (M. Dahlan Mansoer, 1979).
Dalam buku sejarah negeri Kedah, Hikayat Merong Mahawangsa, ada menyebut bahawa negeri Langkasuka terbahagi kepada dua: Sebahagian terletak di negeri Kedah iaitu terletak di kawasan tebing sungai Merbok. Sebahagian yang lain terletak di sebelah timur Kedah, iaitu di pantai Laut China Selatan. Dalam hal ini, Prof. Paul Wheatly tanpa ragu mengatakan bahawa Langkasuka terletak di Patani sekarang. Pendapat beliau dikuatkan dengan penemuan kepingan batu-batuan purba peninggalan kerajaan Langkasuka di daerah Jerang dan Pujud (nama-nama kota pada masa itu). Paul Wheatly turut menjelaskan bahawa kerajaan Langkasuka menguasai jalan perdagangan timur-barat melalui Segenting Kra dan kekuasaannya meliputi kawasan Semenanjung sehingga ke Teluk Benggala. Kerajaan Melayu Langkasuka wujud sehingga menjelang abad ke-13 dan diganti oleh Kerajaan Melayu Patani.
Sedangkan asal usul orang Patani menurut para antropologi berasal dari Melayu. Sebab ketika itu suku inilah yang mula-mula mendiami Tanah Melayu. Kemudian berdatangan pedagang Arab dan India yang melakukan persemendaan sehingga menurunkan keturunan Melayu Patani di selatan Thai sekarang.
Tanah Melayu telah didatangi pedagang dari Arab, India dan China sejak sebelum Masihi. Seorang pengembara China menyebut bahawa ketika kedatangannya ke Langkasuka pada tahun 200 Masihi, beliau mendapati negeri itu telah lama dibuka (Liang-Shu atau Liang Annals).
Patani adalah sebuah kerajaan yang termaju di Semenanjung Tanah Melayu dan sebuah pelabuhan yang penting sejak kurun ke-8 Masihi kerana Teluk Langkasuka (Teluk Patani sekarang) sangat sesuai dijadikan tempat kapal-kapal dagang berlabuh dan berlindung daripada ribut tengkujuh.