GST (Malaysia)

Cukai Barang dan Perkhidmatan (Bahasa Inggeris: Goods and Services Tax, GST) merupakan cukai nilai tambah dan cukai berdasarkan perbelanjaan di Malaysia. GST mula berkuatkuasa pada 1 April 2015 dengan kadar piawai sebanyak 6 peratus. Cukai Jualan (berkadar 10%) dan Cukai Perkhidmatan (berkadar 6%) dimansuhkan selepas berkuatkuasanya pengenalan cukai GST. Pengenalan cukai GST bertujuan untuk mereformasikan sistem percukaian negara, mempelbagaikan sumber pendapatan negara, dan meningkatkan kecekapan pungutan cukai. Malaysia menjadi sebahagian daripada lebih 160 buah negara di dunia yang melaksanakan sistem cukai nilai tambah sebagai sebahagian daripada sumber pendapatan negara.

1980-an

Pada 1985, Daim Zainuddin selaku Menteri Kewangan telah memberi cadangan supaya cukai barangan dan perkhidmatan (GST) diperkenalkan di Malaysia. Tujuan utama pengenalan cukai GST adalah untuk meluaskan sumber pendapatan negara. Setelah berbincang dalam mesyuarat kabinet, Perdana Menteri ketika itu iaitu Mahathir Mohamad tidak bersetuju dengan cadangan tersebut untuk diketengahkan. Dasar pentadbiran kerajaan Barisan Nasional yang dipimpin oleh Mahathir Mohamad lebih memberi keutamaan kepada dasar terlalu bergantung kepada hasil minyak petroleum, tanpa menyedari bahawa dasar yang terlalu bergantung pada petroleum hanyalah faedah yang dapat dinikmati untuk jangka masa pendek.

2010-an

Semasa membentangkan Bajet 2014 di Dewan Rakyat pada 25 Oktober 2013, Perdana Menteri Datuk Seri Najib Razak mengumumkan GST sebanyak 6% bermula 1 April 2015. Rang Undang-Undang Cukai Barang dan Perkhidmatan 2014 telah dipersetujukan dan diluluskan di Dewan Rakyat pada 7 April 2014. Bacaan kali pertama Rang Undang-Undang Cukai Barang dan Perkhidmatan 2014 telah dibentangkan oleh Timbalan Menteri Kewangan, Datuk Ahmad Maslan pada 31 Mac 2014. Pada hari Khamis bertarikh 3 April 2014, bacaan kali kedua rang undang-undang ini dibahaskan bagi peringkat dasar. Hasil undi belah bahagian peringkat dasar yang dilakukan menunjukkan 118 undi bersetuju berbanding 81 undi tidak bersetuju supaya rang undang-undang ini dibacakan buat kali ketiga. Rang undang-undang ini kemudian dibawa ke peringkat jawatankuasa untuk terbuka dibahas pada 7 April 2014, pada akhir perbahasan, suatu undi belah bahagian dilakukan. Hasil undi belah bahagian peringkat jawatankuasa mencatatkan 119 undi bersetuju berbanding 81 undi tidak bersetuju, rang undang-undang ini dipersetujukan di Dewan Rakyat. Beberapa minggu berikutnya, rang-undang-undang ini dibaca di Dewan Negara, terbuka untuk dibahas oleh Senator, dan dipersetujukan di Dewan Negara. Kedua-dua pihak merangkumi pihak penyokong kerajaan dan pembangkang mengambil bahagian secara aktif dengan mengemukakan pelbagai pandangan sebelum rang undang-undang tersebut diluluskan. Melalui pelaksanaan GST ini, ia diharap dapat memberi banyak manfaat kepada orang ramai dan sedikit sebanyak membantu di dalam meningkatkan ekonomi negara.

Pembekalan Berkadar Standard

Semua barangan dan perkhidmatan dikenakan cukai sebanyak 6% pada setiap peringkat di rantaian pembekalan melainkan barang dan perkhidmatan yang tidak dikenakan cukai iaitu pembekalan berkadar sifar dan pembekalan yang dikecualikan. Kesemua pihak kecuali pengguna akhir layak menuntut kembali kredit cukai input jika ada dikenakan cukai input oleh mana-mana pihak semasa pembelian input. Pengguna akhir tidak layak menuntut semula kredit cukai input dan perlu menanggung beban cukai output berkadar standard iaitu 6%. Cukai ini dikutip oleh Jabatan Kastam Diraja Malaysia dan dimasukkan ke dalam Kumpulan Wang Disatukan. Dana dari Kumpulan Wang Disatukan akan diagihkan dalam belanjawan tahunan lalu dilaburkan bagi hal-hal pembangunan dan kebajikan penduduk Malaysia. 
Bagi barangan yang ingin dibawa keluar daripada negara Malaysia, mana-mana individu termasuk warganegara Malaysia, pemastautin tetap, pemastautin sementara, bukan warganegara, pendatang asing berpermit, dan pelancong asing layak untuk menuntut bayaran balik cukai output berkadar standard 6% di kaunter Skim Bayaran Balik Pelancongan (GST Refund Scheme for Tourist) dengan mengisi borang tuntutan bayaran balik GST bersama resit barangan yang menunjukkan bayaran GST yang sah telah dibuat di mana-mana lapangan terbang antarabangsa Malaysia dan pintu sempadan negara yang diperakui undang-undang.

Pembekalan Berkadar Sifar

Barangan dan perkhidmatan yang berada di bawah kategori ini akan dikenakan cukai sebanyak 0% pada setiap peringkat di rantaian pembekalan. Kesemua pihak kecuali pengguna akhir masih layak menuntut kembali kredit cukai input jika ada dikenakan cukai input oleh mana-mana pihak semasa pembelian input. Pengguna akhir tidak perlu menanggung beban cukai GST berkadar standard iaitu 6%.
Barangan dan perkhidmatan yang dieksport ke luar negara tidak dikenakan cukai sebanyak 6% sebaliknya dikenakan kadar 0%.

Pembekalan Dikecualikan

Barangan dan perkhidmatan yang berada di bawah kategori ini tidak dikenakan cukai dan tidak tertakluk kepada GST pada peringkat output. Beban cukai GST berkadar standard tidak akan dikenakan kepada pengguna akhir. Walau bagaimanapun, entiti perniagaan yang menjadi pengguna terakhir yang terlibat di dalam rantaian pembekalan tidak layak menuntut kembali kredit cukai input sekiranya ada dikenakan cukai input oleh mana-mana pihak ketika pembelian input.

Pendaftaran GST

Sehingga 19 Mei 2015, sebanyak 377,452 atau 62% daripada 500,000 buah syarikat di Malaysia telah berdaftar dengan sistem GST. 55% daripada syarikat tersebut yang merupakan syarikat dengan hasil perolehan bercukai tahunan melebihi RM500,000 adalah diwajibkan untuk mendaftar sebelum 1 Mac 2015 atau akan menanggung risiko untuk disaman dan dipenjarakan, di samping tidak layak untuk menuntut kembali cukai input. 45% daripada syarikat yang telah berdaftar dengan sistem GST yang pula tergolong dalam kategori syarikat dengan hasil perolehan bercukai tahunan kurang daripada RM500,000 boleh memilih untuk mendaftar sebelum 1 Mac 2015 untuk menikmati kelebihan tertentu seperti kelayakan untuk menuntut kembali cukai input di samping meningkatkan kredibiliti perniagaan mereka.

Peniaga sederhana

Menurut Bank Negara Malaysia, peniaga sederhana adalah diertikan sebagai:
Industri pembuatan:
Perniagaan dengan hasil perolehan daripada RM15 juta hingga kurang daripada RM50 juta atau pekerja tetap daripada 75 hingga kurang daripada 200 orang.
Industri perkhidmatan dan lain-lain:
Perniagaan dengan hasil perolehan daripada RM3 juta hingga kurang daripada RM 20 juta atau pekerja tetap daripada 30 hingga kurang 75 orang.

Peniaga kecil

Menurut Bank Negara Malaysia, peniaga kecil adalah diertikan sebagai:
Industri pembuatan:
Perniagaan dengan hasil perolehan daripada RM300,000 hingga kurang daripada RM15 juta atau pekerja tetap daripada 5 hingga kurang daripada 75 orang.
Industri perkhidmatan dan lain-lain:
Perniagaan dengan hasil perolehan daripada RM300,000 hingga kurang daripada RM3 juta atau pekerja tetap daripada 5 hingga kurang daripada 30 orang.

Negara

Dengan pelaksanaan GST, kerajaan menjangkakan pendapatan sebanyak RM23.1 bilion pada tahun 2015. Pendapatan ini akan dijana untuk menampung kos pembangunan negara sebanyak RM49.5 bilion yang akan disalurkan kepada pelaburan infrastruktur. Sebagai sebahagian daripada usaha kerajaan untuk membaik pulih sistem kewangan, GST akan membantu kerajaan mencapai matlamat ekonomi negara. Pelaksanaan GST dapat meningkatkan Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) dan kutipan cukai di samping mengurangkan kadar inflasi.

Pasaran gelap

Pengenalan Cukai Barang dan Perkhidmatan (CBP) merupakan satu daripada cara untuk membanteras kewujudan aktiviti pasaran gelap (black market). Di bawah CBP, hanya peniaga yang mempunyai rekod jualan dan pembelian yang dikemas kini sahaja layak untuk mendapat pelbagai kemudahan seperti menuntut cukai input dan membuat pinjaman bank. Jika sudah mendaftar CBP tetapi membeli daripada pasaran gelap, mereka bukan sahaja tidak layak menuntut apa-apa cukai input tetapi turut meningkatkan kos perniagaan. Di bawah CBP, transaksi semua jualan dan belian mestilah direkodkan dan penyimpanan invois dan resit sangat penting.
Hakikatnya, CBP membantu peniaga memperbaiki sistem rekod penjualan dan pembelian agar lebih efisien. Ini dapat memudahkan mereka mengenal pasti kos sebenar yang ditanggung dan keuntungan sebenar yang diperolehi.
Dakwaan CBP mengurangkan kuasa beli rakyat, adalah tidak benar kerana majoriti barang makanan asas dan perkhidmatan kritikal tidak dikenakan CBP. CBP yang ditetapkan hanya pada kadar enam peratus bagi menggantikan cukai jualan dan perkhidmatan yang kadar keseluruhan 16 peratus, adalah rendah.
Tambahan lagi, peniaga yang telah berdaftar di bawah CBP layak menuntut balik cukai input yang dibayar. Ini dapat mengurangkan kos dalam menjalankan perniagaan dan mengimbangi harga barang dan perkhidmatan di pasaran. 
Pihak yang menentang sistem cukai ini secara tidak sedar bersubahat untuk melindungi pasaran gelap dan peniaga dan seluruh rantaian pembekalan yang penipu.

Industri

Di bawah sistem GST, segala cukai input boleh dituntut kembali berbanding sistem SST, sekaligus mengelakkan cukai berantai yang biasanya dikenakan di setiap peringkat perniagaan. Penurunan harga barang dan perkhidmatan sepatutnya dapat dinikmati oleh pengguna akhir apabila perniagaan dapat menuntut cukai input daripada kerajaan. Berbanding cukai SST, cukai GST tidak menjadi kos kepada perniagaan dan tidak menjejaskan margin keuntungan perniagaan. GST juga dapat mengurangkan kerenah birokrasi dan juga pakej cukai bantuan daripada kerajaan. Pihak kerajaan juga menjangkakan pembangunan pesat dalam sektor pelancongan dan sektor-sektor yang berkait dengannya, tambahan lagi para pelancong kini boleh menuntut balik GST apabila mereka ingin membawa keluar barang yang dibeli di Malaysia ketika berada di lapangan terbang Malaysia dan pintu sempadan Malaysia yang diperakui undang-undang.
Semasa pelaksanaan sistem SST, terdapat banyak masalah ketirisan dan penyelewengan yang berlaku di peringkat pengeluaran, pengimportan, pengedaran, pembekalan, peruncitan, dan perniagaan apabila berlaku cubaan mengelak daripada membayar cukai kepada negara. Namun demikian, dengan sistem GST yang lebih cekap, setiap entiti perniagaan di Malaysia tertakluk kepada undang-undang percukaian negara dan berdepan dengan hukuman undang-undang jika didapati cuba mensabotaj ekonomi negara. Cukai GST sebenarnya tidaklah membebankan pengguna akhir, kononnya ada dakwaan mengatakan purata rakyat biasa perlu membayar RM19 setiap hari, hasil daripada pengiraan RM39 billion (jangkaan perolehan GST negara pada tahun 2016) dibahagi kepada 31 juta penduduk Malaysia. Dakwaan tersebut membayangkan rakyat biasa itu mampu membeli barang pada harga lebih daripada RM570 setiap hari dan RM9480 setiap tahun sedangkan pendapatan bulanan mereka pun tidak mencapai lebih RM4,000 dan dikategorikan dalam golongan B40. Sebenarnya, entiti perniagaan yang menghadapi kejutan kerana semasa sistem SST dilaksanakan, mereka boleh mencipta helah untuk mengelak daripada membayar cukai, memanipulasi penyata pendapatan bagi tujuan memanipulasi jumlah cukai yang dibayar kepada negara, malah menaikkan harga barang pula kononnya kerana kenaikan harga minyak. Kini, semasa harga minyak sedang jatuh menjunam, entiti perniagaan menyalahkan pula sistem GST dengan mengadakan demonstrasi. Padahal, entiti perniagaan yang beroperasi di Malaysia tiada pilihan, tetapi patuh kepada undang-undang negara dan bertanggungjawab membayar cukai kepada negara.

Individu

Membayar cukai GST merupakan tanggungjawab seorang penduduk yang tinggal di bumi Malaysia. Cukai GST dikenakan pada kadar 6%, antara kadar cukai nilai tambah yang terendah di dunia. Walaupun pihak yang prejudis terhadap kebaikan sistem GST berhujah bahawa cukai GST bersifat regresif, tetapi cukai ini dikenakan mengikut perbelanjaan. Suka atau tidak suka, dalam mana-mana negara di dunia ini pun pasti mengenakan cukai terhadap rakyatnya. Persoalannya bagaimana dan ke mana cukai yang dikumpulkan ke dalam Kumpulan Wang Disatukan (Consolidated Fund) itu digunakan untuk kepentingan negara.
Bagi mereformasikan sistem percukaian di Malaysia, kerajaan Malaysia mengamalkan dasar kebajikan sosial dengan menyenaraikan lebih 900 barang dalam kategori cukai GST berkadar sifar, pemberian Bantuan Rakyat 1 Malaysia kepada golongan berpendapatan rendah (B40), dan insentif pengurangan cukai pendapatan individu kepada golongan berpendapatan sederhana (M40). Walaupun begitu, golongan berpendapatan tinggi yang terdiri daripada 20% daripada populasi Malaysia dipertanggungjawabkan untuk membayar lebih banyak cukai pendapatan individu dan cukai maha kaya (super rich tax) sebagai pendapatan kepada negara.