Pakatan Rakyat

Sejarah

Pembentukan Pakatan Rakyat diumumkan pada 1 April 2008 berikutan mesyuarat antara pihak ketiga-tiga parti di Petaling Jaya.
Dalam pilihan raya umum 2008, gabungan tidak formal PKR-PAS-DAP yang membentuk Barisan Rakyat berjaya memenangi 82 daripada 222 kerusi dalam Parlimen Malaysia, dan berjaya menafikan majoriti dua per tiga kerusi yang dipegang Barisan Nasional (BN) sejak kemerdekaan negara itu. Momentum ini dikekalkan dalam Pilihan Raya Umum Malaysia 2013 apabila meningkatkan jumlah kerusi dari 82 ke 89 daripada 222 kerusi.
Pakatan membentuk Kerajaan Negeri di Pulau Pinang dan Selangor. Manakala di Kelantan, Pakatan mengekalkan Kerajaan Negeri.
Proses membuat keputusan serta menetapkan dasar perikatan Pakatan Rakyat dikendalikan oleh satu Majlis Pimpinan dan Sekretariat Bersama. Datuk Seri Anwar Ibrahim merupakan Ketua Umum dan Pengerusi Majlis Pimpinan.
Pakatan Rakyat berikrar akan memperjuangkan hak dan kebajikan semua rakyat tanpa mengira kaum seperti yang termaktub dalam Perlembagaan Malaysia. Pakatan Rakyat akan mewujudkan Majlis Pimpinan yang terdiri daripada ketua ketiga-tiga parti, satu Sekretariat Bersama yang akan diwakili oleh tiga pimpinan daripada setiap parti. Sekretariat Bersama ini telah ditugaskan untuk membina asas dan kerangka Pakatan untuk disahkan oleh Majlis Pimpinan nanti.  
Pada April 2010, Parti Kebangsaan Sarawak (SNAP) telah menyertai gabungan ini menjelang pilihan raya kecil kawasan parlimen Sibu yang diadakan pada 16 Mei 2010. Namun ia hanya berkekalan selama setahun.
Zaid telah mengeluarkan satu kenyataan mengenai ideologi Pakatan Rakyat, menyatakan bahawa dalam kerajaan, ia akan memperkenalkan undang-undang anti-diskriminasi, menubuhkan jaring keselamatan sosial, mewujudkan dasar pendidikan baru yang bertujuan untuk menghasilkan graduan yang kompetitif, terutamanya di kalangan orang Melayu dan Bumiputra, memansuhkan Akta Keselamatan Dalam Negeri dan Akta Pencetakan dan Penerbitan, meminda Akta Rahsia Rasmi dan Akta Hasutan untuk menghadkan kuasa kerajaan, dan pembaharuan institusi penguatkuasa undang-undang seperti mahkamah, Polis Diraja Malaysia dan Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia. Zaid juga mengatakan bahawa undang-undang anti diskriminasi yang dicadangkan tidak akan memerlukan pemansuhan atau pindaan Perkara 153 Perlembagaan. Zaid juga meminta Dato’ Nik Aziz untuk menjadi pengerusi Pakatan Rakyat dan bukannya Anwar Ibrahim (PKR) atau Hadi Awang (PAS). Pada November 2010, selepas cuti selama enam bulan dari PKR atas alasan yang tidak didedahkan, Zaid Ibrahim keluar dari PKR, menyebabkan Gabungan Rakyat kekal sebagai gabungan tidak rasmi.
Pada pilihan raya umum 2013 (Pilihan Raya Umum ke-13), Pakatan Rakyat yang masih tidak berdaftar memenangi majoriti popular di seluruh negara, tetapi disebabkan oleh banyak variasi dalam jumlah pemilih di kerusi parlimen yang berbeza, kalah kepada Barisan Nasional, yang memenangi 133 daripada 222 kerusi persekutuan dan 275 daripada 505 kerusi negeri.
Pada 16 Jun 2015 Setiausaha Agung DAP Lim Guan Eng dalam satu kenyataan kepada media mengumumkan bahawa Pakatan Rakyat tidak lagi wujud. Penasihat DAP Lim Kit Siang berkata tindakan parti itu untuk mengenali realiti politik semasa. Beliau menambah terdapat keperluan untuk gabungan politik baru berdasarkan prinsip, dan bukannya kuasa. Sebaliknya, PAS menegaskan gabungan itu masih hidup sehingga hari ini.

Ideologi

Ketiga-tiga parti politik utama - PKR, PAS dan DAP - yang bergabung dalam Pakatan Rakyat mempunyai ideologi politik yang berbeza dengan DAP yang lebih ke arah sekularisme kepada PAS dengan konsep Negara Islam. PKR pula dilihat sebagai penghubung kepada kedua-dua parti PAS dan DAP.
Bagaimanapun, pemerhati berpendapat, berbeza dengan PAS dan DAP yang mempunyai ideologi yang jelas dan ahli parti yang memahami perjuangan parti masing-masing, PKR menghadapi masalah dalam menentukan ideologi teras. Ini berdasarkan kepada latar belakang pemimpin dan ahli PKR yang terdiri dari pelbagai pandangan politik daripada mereka yang berfahaman pro-pasaran bebas (kapitalisme) kepada golongan sosialis.
Contohnya, Agenda Ekonomi Malaysia yang mahu diperjuangkan oleh PKR nampak seperti menyokong perjanjian perdagangan bebas termasuk liberalisasi industri kewangan dan telekomunikasi negara. Tetapi di dalam PKR sendiri terdapat pemimpin dan ahli yang datang dari organisasi bukan kerajaan yang bersifat anti-kapitalis. Ahli Parlimen PKR seperti Charles Anthony Santiago (Klang dan bertanding atas tiket DAP) adalah aktivis kritikal terhadap globalisasi dan pasaran bebas sementara Dr Jeyakumar Devaraj adalah seorang sosialis dari Sungai Siput.

Negara Islam

Kenyataan-kenyataan pemimpin Pakatan Rakyat mengenai negara Islam dalam media sama ada media arus perdana atau media alternatif lain menampakkan pandangan yang bercanggah. Pengerusi Kebangsaan DAP Karpal Singh misalnya amat menentang negara Islam yang diperjuangkan oleh PAS. PAS pula tidak boleh berkompromi dalam hal negara Islam kerana pengikutnya mendakwa objektif untuk menegakkan negara Islam terkandung dalam Fasal 5 Perlembagaan PAS. Satu komentar dalam laman web berkaitan dengan PAS Johor dilaporkan menulis amaran untuk membunuh Karpal. Sebelum ini, Presiden PKR Wan Azizah berkata, untuk menubuhkan negara Islam dalam masyarakat berbilang kaum di Malaysia adalah satu yang tidak praktikal.

Pendaftaran

Tidak seperti Barisan Nasional yang telah didaftarkan sebagai sebuah parti dengan pelbagai parti komponen di dalamnya, Pakatan Rakyat masih belum didaftarkan sebagai sebuah pertubuhan. Hal ini telah menjadi buah mulut di kalangan penyokong BN yang melabelkan Pakatan Rakyat sebagai "Pakatan Haram". Di antara cabaran utama mendaftarkan Pakatan Rakyat ialah menetapkan satu matlamat yang dapat dipersetujui oleh semua pihak. DAP tidak mahu dilihat Islamik, manakala PAS pula tidak mahu dilihat sebagai sekular. Maka gesaan untuk mendaftar Pakatan Rakyat telah diabaikan oleh pemimpin-pemimpin utama parti-parti tersebut. Di antara cabaran yang lain pula ialah untuk menentukan pembentukan jawatan kuasa Pakatan Rakyat. Kesemua parti tidak mahu dilihat berada pada kedudukan yang kurang dari lain. Hal ini akan memberikan persepsi yang tidak menyenangkan dikalangan penyokong parti-parti komponen. Sama ada Pakatan Rakyat akan terus menjadi pertubuhan tidak berdaftar terus menjadi tanda tanya.
Pakatan Rakyat telah mengemukakan permohonan pendaftarannya kepada Pendaftar Pertubuhan (ROS) pada 2010 namun menghadapi halangan ROS yang mengkehendaki ia didaftar sebagai ‘Pakatan Rakyat Malaysia’.

Dewan Negara Malaysia

Kelantan
1. Johari Mat (PAS)
2. Khairiah Mohamed (PAS)
Pulau Pinang
1. Ariffin Omar (DAP)
2. Syed Shahir Syed Mohamud (PKR)
Selangor
1. Syed Husin Ali (PKR)
2. Chandra  Mohan S. Thambirajah (DAP)

Pembubaran

Pada 16 Jun 2015, Setiausaha Agung Parti Tindakan Demokratik, Lim Guan Eng mengisytiharkan bahawa Pakatan Rakyat telah dibubarkan atas tiada kerjasama antara satu parti (PAS) dengan satu parti komponen yang lain.