Jerai Geopark

Geopark Jerai (nama komersil: Jerai Geopark) merupakan salah satu geopark kebangsaan pertama di Malaysia dan kedua di negeri Kedah.

Lokasi

Geopark Jerai terletak dalam negeri Kedah dengan keluasan keseluruhan 816 kilometer persegi dengan keluasan daratan 501 kilometer persegi. 
Geopark Jerai merangkumi sebahagian daerah Kuala Muda dan daerah Yan serta 5 pulau baki iaitu Pulau Bidan, Pulau Bunting, Pulau Sayak, Pulau Songsong dan Pulau Telur .

Usaha pewujudan

Pewujudan geopark di Malaysia termasuk Geopark Jerai merupakan inspirasi daripada Jawatankuasa Pelaksana Geopark Kebangsaan yang terdiri daripada sekumpulan pakar dan pencinta geowarisan yang mengharapkan adanya geopark di Malaysia setanding dengan geopark luar negara yang telah terwujud sejak sekian lama .
Usaha ini kemudian diteruskan dengan pemantauan Kementerian Sumber Asli Dan Alam Sekitar (NRE) dan pelantikan Pusat Penyelidikan Arkeologi Global Universiti Sains Malaysia (PPAG-USM) sebagai Pengerusi Jawatankuasa Promosi Dan Pembangunan Geopark Jerai yang berperanan menyiapkan dossier.
Turut terlibat bersama secara aktif dalam pembangunan Geopark Jerai ialah Jabatan Mineral Dan Geosains Malaysia (JMG) dari aspek pembangunan geotapak dan perhubungan dengan kerajaan negeri serta komuniti setempat. 
Agensi-agensi lain yang turut memberikan kerjasama erat termasuklah Majlis Perbandaran Sungai Petani (MPSPK), Majlis Daerah Yan, Jabatan Perhutanan Semenanjung Malaysia (JPSM), Kumpulan Warisan Geologi Malaysia Universiti Kebangsaan Malaysia (WGM), Jabatan Perlindungan Hidupan Liar Dan Taman Negara (PERHILITAN) dan Jabatan Pengairan Dan Saliran (JPS).

Keunikan

Faktor utama yang menjadikan kawasan Jerai sebagai geopark ialah keunikan aspek geologi batuannya, di mana terdapatnya batuan Formasi Jerai berusia Kambria yang tertua di Malaysia.
Selain itu, Gunung Jerai sendiri mempunyai tarikan yang tersendiri dari aspek geologi pembentukan, komposisi batuan dan kepentingannya dari aspek nilai sejarah, budaya dan tamadun .
Kawasan Jerai juga merupakan lokasi wujudnya Tamadun Kedah Tua dan terkenal dari aspek arkeologi menerusi penemuan Tamadun Sungai Batu iaitu tapak pelabuhan dan peleburan besi kuno, Tamadun Lembah Bujang dan puluhan candi dan binaan kuno di sepanjang Sungai Merbok.
Tarikan lain yang terdapat dalam Geopark Jerai ialah Hutan Paya Bakau Sungai Merbok yang bernilai tinggi .

Geotapak

Geopark Jerai terdiri daripada 265 geotapak bernilai negeri dan kebangsaan termasuk 3 kompleks geoarkeologi serta 9 tapak sejarah dan budaya .
Air Terjun Seri Perigi
Titi Hayun - Puteri Mandi
Sungai Batu Hampar
Sungai Teroi
Sungai Badak
Sungai Kunyit
Sungai Gurun
Sungai Tupah
Air Terjun Alor Naga
Sungai Batu Pahat
Sungai Batu
Bukit Penjara - Pantai Merdeka - Pulau Sayak
Pulau Bidan
Pulau Songsong
Pulau Telor
Pulau Bunting
Singkir Laut
Tanjung Jaga
Kampung Raga
Kota Kuala Muda
Bekas Lombong Besi Semeling
Lombong Besi Tupah
Batu Kapal
Padang Tok Sheikh
Muara Sungai Merbok

Jaringan perhubungan

Geotapak dalam Geopark Jerai boleh dilawati melalui pengangkutan awam darat, udara dan air.

Pengangkutan awam darat

Pengunjung boleh menaiki bas ekspres hingga ke terminal bas Sungai Petani sebelum menaiki teksi ke mana-mana lokasi geotapak. 
Pengunjung juga boleh menaiki tren ETS atau KTM Komuter hingga ke stesen Sungai Petani atau Gurun.
Perkhidmatan Uber dan Grabcar juga boleh digunakan dari terminal bas Sungai Petani dan stesen KTM Sungai Petani atau Gurun ke lokasi geotapak terpilih.
Perkhidmatan van angkut disediakan dari kaki Gunung Jerai ke Muzium Perhutanan dan perkarangan The Jerai Regency Hotel dengan kadar RM70 sebuah.

Pengangkutan awam udara

Pengunjung boleh menaiki kapal terbang dan mendarat di Lapangan Terbang Sultan Abdul Halim di Kepala Batas, Alor Setar seterusnya menaiki bas, teksi atau KTM Komuter hingga ke stesen Gurun.

Pengangkutan awam air

Perkhidmatan bot tambang terdapat di Jeti Tanjung Dawai untuk ke Pantai Merdeka .
Perkhidmatan feri disediakan untuk para pengunjung menelusuri Sungai Merbok hingga ke pulau-pulau baki .