Yuna (penyanyi)

Kehidupan awal dan pendidikan

Beliau dilahirkan sebagai Yunalis binti Mat Zara'ai pada 14 November 1986 di Alor Setar, Kedah. Bapanya, Dato' Mat Zara'ai bin Alias merupakan penasihat undang-undang Mahkamah Tinggi di Johor Bahru dan ibunya, Datin Anum Wahab merupakan seorang guru kimia sekolah tinggi.
Yuna sejak kecil telah menerima galakan ibu bapanya untuk menceburi bidang muzik, bapanya sendiri juga ialah seorang ahli muzik. Beliau sering menyertai pertandingan nyanyian sehingga berusia 18 tahun pada tahun 2004, beliau mula menjadi penyanyi latar kepada penyanyi R&B terkenal Dayang Nurfaizah selama beberapa bulan sebelum melanjutkan pelajaran ke institusi pengajian tinggi. Ketika menuntut dalam jurusan undang-undang di Universiti Teknologi MARA (UiTM), Yuna bersama beberapa rakannya membentuk sebuah kugiran dan sama-sama berlatih bermain muzik. Dari sinilah Yuna belajar bermain gitar di mana lagu pertama yang dimainkannya adalah lagu daripada kumpulan Peterpan berjudul "Ku Katakan Dengan Indah". Lagu ini dimuatnaik ke laman Myspace dan sejak itu Yuna bersama kugirannya sering merakamkan lagu-lagu saduran serta ciptaan mereka sendiri hingga meraih tumpuan umum pada tahun 2008. Akhirnya nama beliau mula meningkat naik menerusi lagu "Dan Sebenarnya", beliau setakat ini sudah menghasilkan sendiri sebuah album demo dan sebuah album EP dengan menggunakan nama sendiri, Yuna EP, yang boleh dibeli melalui pesanan e-mel.
Yuna menghadiri Sekolah Menengah Kebangsaan USJ 4 Subang Jaya, Selangor, di mana beliau menamatkan pendidikan menengahnya. Selepas itu, Yuna menyambung pelajarannya di UiTM, Shah Alam, di mana beliau belajar pengajian undang-undang di Fakulti Undang-undang. Pada tahun 2009, beliau lulus dengan Ijazah Sarjana Muda Pengajian Undang-undang (Hons.).

2001–2006: Kejayaan awal komersial

Semasa tempoh pengajian tinggi beliau, Yuna terlibat dalam dunia muzik dan pernah menjadi penyanyi-penulis lagu bebas. Beliau mula menulis lagu sendiri ketika berusia 14 tahun, dan persembahan pertama lagunya sendiri ialah pada usia 19 tahun, selepas beliau belajar bagaimana untuk bermain gitar. Beliau telah membuat persembahan dalam pelbagai rancangan akustik dan acara di banyak tempat di Malaysia sejak tahun 2006. Pada tahun yang sama, beliau menghadiri ujibakat untuk musim pertama One in a Million, menjadikannya 40 pusingan bahagian sebelum digugurkan daripada pertandingan.

2007–2010: Album EP pertama dan Decorate

Pada tahun 2008, beliau mengeluarkan EP sendiri yang menjadi hit besar-besaran di Malaysia, "Deeper Conversation". Kemunculan meteorik Yuna dalam senario muzik indie Malaysia sebahagian besarnya disebabkan oleh berikut yang kukuh yang diperolehnya melalui Myspace. Beliau seterusnya mencapai kejayaan komersial dalam industri muzik menerusi lagu "Dan Sebenarnya", sekaligus memperkenalkan beliau kepada umum.
Album studio pertamanya, Decorate, dikeluarkan pada 23 Julai 2010.

2011–2013: Kejayaan di pentas antarabangsa dan Nocturnal

Yuna akhirnya ditemui di Amerika Syarikat oleh syarikat rakaman dan pengurusan Indie-Pop. Mereka terbang ke Malaysia untuk meyakinkan beliau untuk menandatangani dengan mereka dan kemudian meneruskan untuk mendapatkan dia perjanjian dengan Fader Label, label rekod yang berpangkalan di New York, pada bulan Februari 2011. Beliau mengeluarkan album pertamanya di Amerika Syarikat Decorate, pada Mac tahun yang sama.
Antara ahli pertama beberapa yang menunjukkan minat dalam muzik beliau adalah Farhan Fadzlishah atau Pa'an (Telephony Delivery), yang kemudiannya menjadi pemain gitarnya. Sepanjang perjalanan, Efry Arwis (Lightcraft) membantu beliau dengan bass manakala Adib Azfar bermain dram. Adil Ali (Seven Collar T-Shirt) menggantikan Adib Azfar selepas beliau berhenti untuk menumpukan perhatian kepada peranan dram dalam kumpulan Oh Chentaku. Yuna membuat persembahan dengan band ketika dia tidak aktif dalam persembahan akustik.
Pada 24 Januari 2012, single beliau "Live Your Life" mula berada di iTunes. Lagu yang telah dihasilkan oleh penyanyi dan pemenang Anugerah Grammy, Pharrell Williams. MTV Iggy menyifatkan lagu ini sebagai, "digilap sehingga ia bersinar tetapi bukan menenggelamkan Yuna, ia mengangkat beliau. Lagu yang mempunyai petunjuk bahawa diva yang sedang menunggu untuk bersinar." Pada 16 Februari 2012, video muzik rasmi untuk "Live Your Life" telah dikeluarkan.
Pada 24 April 2012, album pertama Yuna di Amerika Syarikat telah dikeluarkan. Memulakan debutnya di No.23 di carta Pop dan No.86 di Top 100 Album di iTunes, Yuna juga No.23 di Carta Heatseekers Billboard. Pujian daripada peminat dan pengkritik sama seperti Billboard, NPR, Elle, NY Times, Vibe Claire dan National Geographic, yang akan menghadapi bunyi beliau adalah "segar, jujur dan amat peribadi sebagai apa-apa oleh Bon Iver atau tUnEyArDs," telah bergolek dalam.
Beliau membuat persembahan "Live Your Life" di rancangan televisyen lewat malam Conan dan Last Call with Carson Daly. Beliau telah muncul dalam rancangan CBS Evening News dalam sekeping profil dipaparkan dan melawat bersama Graffiti6 dengan berhenti di Bonnaroo dan Lollapalooza. Beliau juga menyumbang kepada runut bunyi Savages, Here Comes the Sun.
Kenaikan mendadak Yuna dalam industri muzik indie Malaysia adalah sebahagian besarnya disebabkan oleh pengikutnya yang kuat yang beliau mendapat melalui Myspace. Setelah bermain di banyak gig sejak Demo, EP dan kemudian dua album tempatan, beliau kini memberi tumpuan kepada menggalakkan dan persembahan muzik melalui album pertamanya di AS. Yuna juga akan menjadi sebahagian daripada Lollapalooza 2012.
Yuna merupakan naib juara Best New Bands in the World di MTV Iggy. Beliau membuat persembahan di MTV Studios bersejarah di Times Square New York menyanyi "Decorate", "Come As You Are", "Lullabies" yang dihasilkan oleh Chris Braide dan single terbarunya "Live Your Life", yang dihasilkan oleh Pharrell Williams dari NERD.
Yuna baru-baru ini menandatangani kontrak dengan Verve Music Group. Penerbit muzik dan pemenang Anugerah Grammy David Foster, yang mengetuai operasi kreatif Verve, menulis sebarang tweet: "Saya benar-benar teruja artis yang akan datang untuk menyertai Verve Music. Tunggu dan saksikan Yuna pada tahun 2013".
Menaiki carta di Heatseekers Album menerusi Billboard "Live Your Life".
Pada tahun 2012, Yuna, bersama-sama dengan atlet terjun negara Pandelela Rinong telah diiktiraf menerusi Anugerah Ikon Belia Negara, dianugerahkan oleh Perdana Menteri Malaysia, Datuk Seri Najib Razak, untuk pencapaian yang luar biasa beliau dalam seni.
Yuna pernah menyatakan hasratnya untuk mendapatkan khidmat penyanyi senior Uji Rashid menyampaikan lagu ciptaan beliau-"Terukir di Bintang" pada Anugerah Juara Lagu tahun 2013. Ketika itu Yuna tidak dapat bertanding akibat percanggahan jadual rakaman beliau di negara "Uncle Sam". Yuna sekeluarga mengatakan yang Uji Rashid merupakan penyanyi idola mereka dan satu-satunya calon paling tepat membawakan lagu bernada sebegitu menggantikan Yuna. Bagaimanapun, sedikit kontroversi terpalit bilamana Uji Rashid digugurkan daripada membuat persembahan pada saat-saat akhir atas faktor kesihatan.

2014–2017: Material dan Chapters

Pada Disember 2014, Yuna melancarkan lagu "Broke Her" sebagai single. Ia mempunyai sampel lagu Drake "0-100".
Pada 31 Januari 2015, beliau mengadakan persembahan dalam majlis penutup Piala Asia AFC 2015.
Yuna melancarkan album Material pada 5 Mei 2015. Album ini menjadi album berbahasa Melayunya yang pertama. Kebanyakan lagu-lagu di dalam album ini telah dikeluarkan beberapa tahun yang lalu sebagai single berasingan. Matlamat album ini adalah untuk meluahkan kerinduan beliau terhadap bumi kelahirannya dan untuk mendekatkan lagi dirinya dengan semua peminatnya di Malaysia.
Pada Jun 2015, beliau telah dilantik sebagai penasihat pelancongan Malaysia untuk meningkatkan ketibaan pelancong di negara ini bersama-sama dengan Datuk Siti Nurhaliza dan Jimmy Choo.
Yuna merakamkan lagu Strawberry Letter 23 oleh penyanyi Shuggie Otis digunakan sebagai iklan bagi peruncit fesyen Sweden H & M dibintangi model Kanada Daria Werbowy yang disiarkan pada Mac 2015.
Yuna merupakan salah seorang dari 11 penyanyi tempatan dan seberang yang merakamkan semula lagu "Kau Ilhamku". Penyanyi yang terlibat termasuk penyanyi asalnya Man Bai, Joe Flizzow, Siti Nurhaliza, Elizabeth Tan serta penyanyi Indonesia termasuk Afgan Syah Reza dan Cita Citata. Lagu ini dipromosikan sebagai jingle iklan untuk kerjasama antara perkhidmatan penstriman Yonder Music dan syarikat telekomunikasi Celcom Axiata.
Pada 20 Mei 2016, Yuna telah mengeluarkan album terbaru beliau Chapters melalui Verve Records. Album ini telah dipilih oleh Billboard di 2016 Critics' Picks untuk Album R&B Terbaik di tempat ke-7.

2018–kini: Wanita Besi, kerjaya sebagai pengarah dan album terbaru

Yuna berkongsi kisah kehidupan peribadinya dalam filem pendek untuk produk syampu Pantene berjudul Wanita Besi yang bersiaran di saluran YouTube Pantene pada 25 Jun 2018. Dalam temuramah bersama mStar Online, beliau berkata: "Jujurnya saya pada mulanya segan nak cerita dan berkongsi kisah peribadi saya tetapi untuk filem pendek ini saya tertarik kerana ia tidak mengisahkan jalan cerita yang tipikal". Beliau dilaporkan bakal muncul dengan album yang dijadual bakal berada di pasaran pada penghujung tahun ini.
Yuna mula menduduki kerusi pengarah pada Oktober 2018 menerusi muzik video untuk lagu "Alone" nyanyian Hani & Zue. Beliau kemudiannya mengarahkan satu lagi muzik video kumpulan itu, "Aku dan Laguku". Pada Disember 2018, Yuna melakar sejarah tersendiri apabila mengumpul jumlah penstriman mencecah 36 juta menerusi aplikasi muzik Spotify sepanjang 2018. Jumlah itu merangkumi pendengar dari 65 negara, sekali gus membuktikan pengaruh beliau berkembang luas di seluruh dunia.
Pada 5 April 2019, Yuna melancarkan single terbaru, "Forevermore". Menurutnya, lagu baru ini berkisarkan tentang pengalaman beliau membesar di sebuah bandar kecil dan berasal dari sebuah negara kecil dan bagaimana persekitaran menjadikan beliau berusaha untuk menjadi yang terbaik yang diinginkannya. Video muzik rasmi dikeluarkan pada hari yang sama. Untuk video itu, beliau menyenaraikan kepakaran suaminya, Adam Sinclair, seorang pengarah yang berpengalaman, dan mereka menjalani rakaman video itu sepenuhnya di Malaysia, kebanyakannya di Kuala Lumpur dan Perlis.
Album antarabangsa keempat Yuna, Rouge dikeluarkan pada 12 Julai 2019. Pada hari sama, Yuna melakar sejarah yang tersendiri apabila sebuah papan iklan lampu diod pancaran cahaya (LED) muncul di tengah-tengah kota metropolitan Times Square, New York, Amerika Syarikat dengan memaparkan wajahnya yang dibawakan khas oleh platform penstriman muzik popular dunia, Spotify. Ini merupakan kali kedua wajah beliau dipaparkan di skrin gergasi Times Square, kali pertama ialah pada November 2016.

Gaya muzik

Yuna mempunyai suara soprano lirik cahaya. Beliau pernah menggambarkan muzik sebagai "kacukan antara Mary Poppins dan Coldplay". Beliau menerangkan mengenai pencirian gaya muzik beliau, "Saya tidak boleh percaya orang masih memegang itu! Ia adalah petikan yang saya pada, seperti, muzik Laman MySpace saya tujuh tahun lalu. Tetapi, apa yang saya mengatakan adalah saya suka untuk menggabungkan banyak genre yang berbeza dalam muzik saya, dan, anda tahu, yang mempunyai rasa jujur dan ikhlas dalam lirik juga. Tetapi saya masih kekal dengan cara saya pada masa yang sama."

Pengaruh

Yuna telah memetik Coldplay, Bob Dylan, dan Feist sebagai pengaruh, yang telah diperkenalkan kepada mereka oleh bapanya. Membesar di Malaysia, beliau mendengar banyak lagu-lagu daripada The Cardigans, Fiona Apple, dan Garbage.

Kehidupan peribadi

Yuna dibesarkan sebagai seorang Muslim yang taat. Gayanya adalah antitesis terhadap fesyen dalam arena muzik R&B dan pop di Amerika, di mana pakaian dan faktor seks yang sering dipamerkan sering dianggap sebagai de rigueur. Beliau tetap berpegang teguh pada kepercayaan agamanya dengan berpakaian sederhana; rambut sentiasa dibalut dengan tudung; almari pakaian bergaya yang melindunginya dari paras leher ke bawah; melakukan yang terbaik untuk memastikan auratnya dilindungi mengikut undang-undang Islam. Yuna berkata, "Ketika saya mula bermain muzik, saya mula memakai tudung dan, seperti biasa, orang akan mengharapkan anda berubah, melemparkan bahagian kehidupan anda supaya anda dapat menjadi bintang pop. Tetapi saya hanya mahu membuat muzik, tidak semestinya menjadi bintang pop dan sentiasa ada orang yang tidak semestinya bersetuju dengan apa yang saya lakukan sekarang... Tetapi saya sangat gembira. Saya seorang Muslim, saya tidak cuba menyembunyikannya, saya juga seorang gadis yang suka muzik dan saya tidak cuba untuk menyembunyikannya juga."
Pada 5 Ogos 2017, Yuna melangsungkan pertunangannya dengan pengarah set rakaman untuk iklan TV, Adam Sinclair yang merupakan adik kepada pelakon dan pengacara, Ashraf Sinclair dan Aishah Sinclair di kediaman keluarganya di Shah Alam, Selangor. Majlis pertunangan pasangan itu hanya dihadiri keluarga terdekat dan rakan karib, upacara merisik diadakan pada 27 Mac 2017. Beliau sebelum ini juga pernah menjalin hubungan cinta dengan pemuzik dan pengacara, Qi Razali sekitar 2009 hingga 2012.
Pada 26 Januari 2018, Yuna dan tunangnya, Adam Sinclair melangsungkan perkahwinan di majlis pernikahan yang berlangsung di Puncak Rimba, Bentong, Pahang. Majlis perkahwinan pasangan mempelai ini dihadiri oleh 300 tetamu termasuk keluarga dan rakan-rakan terdekat dari Malaysia dan Amerika Syarikat. Media melaporkan bahawa Yuna akan meneruskan kerjayanya di Amerika Syarikat selepas perkahwinannya.
Pada Mac 2018, Yuna dilaporkan telah menjadi mangsa gangguan seksual di media sosial. Menerusi kenyataan di laman Twitter rasminya, Yuna mendedahkan pelaku tersebut telah menghantar komen yang jijik di laman Instagramnya.

Perniagaan

Yuna memiliki butik pakaian wanita, IAMJETFUEL, yang beroperasi di Subang Jaya, Selangor. Pada tahun 2014, beliau membuka semula kedai dengan nama baru, 'November Culture', yang juga terletak di Subang Jaya dengan kehadiran dalam talian di seluruh dunia. 14Nov oleh Yuna Zarai (nama jenama) ialah jenama pakaian dan tudung yang direka oleh Yuna sendiri. Beliau mula memperkenalkan jenama ini di Amerika Syarikat dengan mempromosikannya di pertunjukan fesyen Fashion Fighting Famine atau #FFFShow di California. Selain itu, beliau juga membuka kedai pop di New York dan juga di Los Angeles.
Pada 1 Mei 2018, Yuna mengumumkan di laman Instagramnya bahawa butik November Culture yang diasaskannya telah menutup operasi secara rasminya kerana beliau tidak dapat menampung perbelanjaan akibat masalah kewangan yang dihadapi.

Dalam budaya masyhur

Yuna merakamkan semula lagu "Here Comes The Sun" oleh The Beatles untuk filem 2012, Savages. Lagu ini dimuatkan semasa kredit terakhir. "Tourist" telah dimuatkan sebagai sebahagian daripada runut bunyi dalam pusingan 1 daripada siri TV Amerika Syarikat, Arrow. Lagunya "Favourite Thing" dimuatka  dalam siri TV Amerika, Pretty Little Liars. Beliau telah muncul dalam versi Malaysia iklan KakaoTalk, yang dikeluarkan dalam bahasa Melayu, Inggeris, dan Cina. Beliau juga merakamkan lagu yang dengan kerjasama Adam Young dari Owl City bertajuk "Shine Your Way" untuk runut bunyi filem animasi The Croods. Filem ini dikeluarkan oleh DreamWorks Animation pada Mac 2013. Versi remix lagu beliau "Live Your Life" oleh Melo-X muncul di stesen radio dalam permainan WorldWide FM dalam permainan video Grand Theft Auto V. Satu lagi lagu Yuna "Lullabies" juga dimuatkan dalam episod kedua puluh dua, finale musim kelima dan juga finale siri daripada 90210, "reboot" kepada "Beverly Hills, 90210". Bukan itu sahaja, lagu ini juga digunakan dalam Being Mary Jane. Lagu beliau dari album Nocturnal "Lights and Camera" dimuatkan di episod musim ketiga rancangan realiti AS Love & Hip Hop: Atlanta. "Lights and Camera" juga digunakan sebagai salah satu runut bunyi dari Beyond the Lights. Terdapat juga versi adunan semula "Lights and Camera" yang telah dikeluarkan pada 17 November 2014, menampilkan kolaborasi Yuna bersama rapper Amerika Syarikat, G-Eazy. Versi "A Whole New World" dari filem Disney, Aladdin, dimuatkan dalam Edisi Deluxe untuk album kompilasi We Love Disney.