Maximilien de Robespierre

Legasi

Maximilien de Robespierre merupakan seorang yang kontroversi sehingga ke hari ini. Selain daripada stesen Metro di Paris, tidak terdapat apa-apa tugu peringatan buatnya di Perancis. Dengan menjadikan dirinya sebagai penjelmaan kebaikan dan iltizam total, beliau mengawal Revolusi dalam fasanya yang paling radikal dan kejam &mdah; republik Jakobin. Matlamatnya dalam tempoh berlakunya Pemerintahan Ganas ialah menggunakan gilotin sebagai alat beagi membentuk apa yang digelarnya 'republik kebaikan', di mana keganasan dan kebaikan, prinsip-prinsip yang pegangnya, akan diguna pakai. Dia berhujah, "Keganasan tiada lain daripada keadilan yang pantas, keras dan tidak boleh dirunding; ia pancaran daripada kebaikan; ia bukannya prinsip tersendiri, tetapi akibat prinsip am demokrasi yang dikenakan pada keperluan mendesak  'patrie' ". 
Keganasan menjadi alat pencapaian matlamat-matlamat besarnya bagi demokrasi. Ahli sejarah Ruth Scurr menulis, Robespierre mahukan, buat Perancis, "demokrasi untuk rakyat, yang pada asasnya baik dan berhati murni; satu demokrasi dalam mana kemiskinan itu bermaruah, kuasa tidak berbahaya, dan yang lemah terselamat daripada penindasan; satu demokrasi yang menyanjung alam semula jadi — bukan alam semula jadi yang nyata, kejam dan kotor, akan tetapi alam semula jadi yang bersih, agung dan, mengatasi semua sekali, baik."
Dari segi pensejarahan, beliau memiliki beberapa penyokong. Sejarawan fahaman Marxis, Albert Soboul, memandang kebanyakan tindakan yang diambil Jawatankuasa Keselamatan Awam diperlukan untuk mempertahankan Revolusi.
Impian utama Robespierre ialah memastikan kebaikan dan kedaulatan rakyat. Beliau menetang apa-apa tindakan yang boleh dilihat sebagai mendedahkan negara kepada penentang-revolusi dan pembelot, dan bertambah khuatir yang Revolusi akan ditewaskan. Beliau mengapi-apikan Keganasan dan kematian orang setaranya sebagai satu tindakan bagi memastikan satu Republik Berkebaikan; tetapi impiannya melewati keperluan dan kehendak rakyat Perancis. Beliau menjadi ancaman kepada matlamatnya dan hasilnya ialah kejatuhannya.
 
Beliau seorang burjois; Albert Soboul juga berpendapat bahawa Robespierre dan  Saint-Just "terlalu tertumpu kepada menewaskan kepentingan burjois dan kerana itu tidak dapat memberikan sokongan penuh kepada  sans-culottes' , namun pada masa yang sama terlalu memberikan perhatian kepada sans-culottes untuk mendapatkan sokong golongan menengah." Bagi pengikut Marxis seperti Soboul kepentingan Robespierre dalam kelas borjuis kecil merupakan pembunuh misinya. 
Encyclopedia Britannica tahun 1902 meringkaskan Robespierre sebagai seorang ahli teori yang cerdik tetapi tidak mempunyai pengalaman yang cukup:
Di Paris, beliau tidak difahami sehinggalah berjumpa dengan rakan sebulunya, peminat Rousseau, di Kelab Jakobin. Sifat fanatiknya meraih penyokong; suara beliau yang merdu dan yang mudah disenangi mendatangkan pendengar; kehidupan bersih beliau menarik sanjungan semua orang. Semasa keadaan menghampiri krisis yang dahsyat beliau gagal, melainkan dua ketika yakni dalam persoalan peperangan dan pembicaraan raja, menonjolkan diri sebagai seorang negarawan, kerana beliau tidak memiliki pandangan liberal dan naluri yang praktis yang membuat Mirabeau and Danton manusia agung. Kemasukannya ke dalam Jawatankuasa Keselamtan Awam memberi beliau kuasa, yang beliau harap dapat digunakan untuk mengasaskan teori-teori kesayangannya, dan untuk tujuan yang sama beliau mempersetujui, malah mengapikan, kedahsyatan Pemerintahan Ganas ... kehidupan peribadi Robespierre sentiasa terhormat: beliau senantiasa, secara kerasnya, seorang yang tertib dan beradab dan juga sedikit yang suka melaram, jujur, bercakap benar dan murah hati. Dalam tabiat dan cara beliau menjalankan kehidupannya, beliau sederhana dan rajin; beliau bukan seorang yang dikurniakan kegeligaan, tetapi seseorang yang terpaksa berfikir panjang sebelum mencapai sesuatu keputusan, dan beliau bekerja keras sepanjang hayatnya.