Parramatta, New South Wales

Budaya Orang Asli

Pentarikhan radiokarbon mencadangkan aktiviti manusia berlaku di Parramatta dari sekitar 30,000 tahun yang lalu.
Orang Darug yang tinggal di kawasan itu sebelum penempatan Eropah menganggap kawasan itu kaya dengan makanan dari sungai dan hutan. Mereka memanggil kawasan itu Baramada atau Burramatta ('Parramatta') yang bermaksud "kepala air", "tempat di mana belut berbaring", atau "sungai belut" Sehingga hari ini, banyak belut dan makhluk laut yang lain tertarik dengan nutrien yang tertumpu di mana air masin dari Port Jackson bertemu air tawar dari Sungai Parramatta.

Penempatan orang putih

Parramatta telah diasaskan pada tahun 1788, tahun yang sama dengan Sydney. Oleh itu, Parramatta adalah bandar kedua tertua di Australia, iaitu hanya 10 bulan lebih muda daripada Sydney. Penjajah British, yang telah tiba pada Januari 1788 dengan First Fleet di Sydney Cove, mempunyai makanan yang hanya mencukupi untuk menampung diri mereka dalam masa yang singkat dan tanah di sekitar Sydney Cove terbukti terlalu tidak sesuai untuk menanam makanan untuk 1000 orang banduan, tentera dan pentadbir perlukan untuk terus hidup. Pada 1788, Gabenor Arthur Phillip telah mencari beberapa tempat sebelum memilih Parramatta sebagai tempat yang paling sesuai untuk ladang besar yang berjaya. Parramatta merupakan titik pedalaman paling jauh yang boleh dilayari di Sungai Parramatta (iaitu jauh dari tanah pantai berpasir yang nipis) dan juga titik di mana sungai menjadi air tawar dan oleh itu berguna untuk pertanian.
Pada hari Ahad 2 November 1788, Gabenor Phillip mengambil kumpulan pasukan marin bersama-sama dengan juruukur dan, dengan menaiki bot, membuat perjalanan ke hulu ke lokasi yang dia dinamakan The Crescent, bukit yang boleh dipertahankan di balik selekoh sungai, kini di Taman Parramatta. Apabila penempatan dimajukan, Gabenor Phillip memberikannya nama "Rose Hill" (Bukit Rose) sempena George Rose, Setiausaha Perbendaharaan British. Pada tahun 1791, beliau menukar nama kepada Parramatta, yang hampir dengan istilah yang digunakan oleh Orang Asli tempatan. Subbandar berhampiran pula menggunakan nama Rose Hill.
Dalam usaha untuk menangani krisis makanan, Phillip pada tahun 1789 memberikan banduan bernama James Ruse sebuah tanah Experiment Farm (Ladang Percubaan) di Parramatta dengan syarat beliau membangunkan sebuah pertanian yang berdaya maju. Di sana, Ruse menjadi orang pertama yang berjaya menanam bijirin di Australia. Kawasan Parramatta juga menjadi tapak perintis industri bulu Australia oleh John Macarthur di Elizabeth Farm dalam tahun 1790-an. Dalam lawatan Philip Gidley King ke Parramatta pada 9 April 1790, beliau merekodkan keadaan di sana yang menjadi salah satu penjelasan yang terawal di kawasan ini. Berjalan empat batu dengan Gabenor Phillip ke kawasan itu, dia melihat padang rumput beralun berselang dengan pokok-pokok yang indah dan sejumlah besar kanggaru dan emu.
Gabenor Arthur Phillip membina sebuah rumah kecil untuk dirinya di bukit The Crescent. Pada tahun 1799, rumah ini telah digantikan dengan kediaman yang lebih besar yang, dinaik taraf dengan ketara oleh Gabenor Lachlan Macquarie dari tahun 1815 ke tahun 1818, dan masih kekal hingga ke hari ini, menjadikannya Rumah Kerajaan yang tertua di seluruh Australia. Ia telah digunakan sebagai tempat percutian oleh Gabenor sehingga tahun 1850-an, dengan seorang Gabenor (Gabenor Brisbane) menjadikannya rumah utamanya untuk tempoh yang singkat pada 1820. Rumah tersebut, Rumah Kerajaan Lama, kini adalah tapak bersejarah dan muzium dalam Taman Parramatta dan bangunan awam tertua yang masih terpelihara di Australia.
Pada tahun 1803, satu lagi kejadian terkenal berlaku di Parramatta, yang melibatkan penjenayah yang bernama Joseph Samuel, berasal dari England. Samuel telah disabitkan kesalahan membunuh dan dijatuhi hukuman gantung sampai mati, tetapi tali tersebut putus. Dalam percubaan kedua, tali gantung tergelincir dari lehernya. Dalam percubaan ketiga, tali baru juga putus. Gabenor King telah dipanggil dan diampunkan Samuel, memandangkan kejadian itu kelihatan sebagai campur tangan tuhan.
Pada tahun 1816, selepas pembunuhan beramai-ramai Cataract Gorge, Macquarie menghargai kesetiaan Orang Asli dengan membuka sebuah sekolah untuk kanak-kanak Orang Asli di Parramatta. Sekolah ini kemudiannya dipindahkan ke "Black Town".

Kawasan komersil

Church Street mempunyai banyak kedai-kedai dan restoran-restoran. Hujung utara Church Street, berhampiran dengan Jambatan Lennox, mempunyai kedai makan al fresco (di kawasan terbuka) dengan pelbagai jenis masakan. Di hujung selatan Church Street mempunyai banyak restoran Cina dan mengunjur melepasi Westfield ke Auto Alley. Betul-betul di selatan Church Street CBD dikenali di seluruh Sydney sebagai Auto Alley disebabkan banyak pengedar kereta yang terletak di kedua-dua belah jalan sepanjang Lebuhraya M4.
Sejak tahun 2000, Parramatta telah menyaksikan penyatuan peranannya sebagai pusat kerajaan, dengan penempatan semula agensi seperti Ibu Pejabat Pasukan Polis New South Wales dan Perbadanan Air Sydney dari Sydney CBD. Pada masa yang sama, kerja-kerja pembinaan utama berlaku di sekitar stesen kereta api dengan pembesaran Westfield Shoppingtown dan penciptaan pertukaran pengangkutan yang baru. Sebahagian barat CBD Parramatta dikenali sebagai Presint Kehakiman Parramatta dan menempatkan ibu pejabat korporat Jabatan Peguam Negara dan Keadilan New South Wales. Pejabat undang-undang lain termasuk Mahkamah Kanak-kanak New South Wales dan Mahkamah Perbicaraan Barat Sydney, Suruhanjaya Bantuan Guaman New South Wales, Pejabat Pemegang Amanah dan Penjaga (dahulunya Pejabat Pesuruhjaya Perlindungan), Pendaftaran Kelahiran, Kematian dan Perkahwinan NSW, Pejabat Pengarah Pendakwaan Awam, dan juga sebuah cawangan Mahkamah Keluarga. Berhampiran Marsden Street ialah Bangunan Mahkamah Parramatta dan Mahkamah Dadah New South Wales. Bangunan Mahkamah Undang-undang Komanwel Garfield Barwick (dinamakan sebagai penghormatan kepada Sir Garfield Barwick), menempatkan Mahkamah Majistret Persekutuan dan Mahkamah Keluarga Australia.
Parramatta Square (sebelum ini dikenali sebagai Civic Place) ialah daerah sivik yang dicadangkan terletak di tengah-tengah bandar, bersebelahan dengan Dewan Perbandaran Parramatta. Cadangan itu termasuk pembangunan semula Pusat Sivik Parramatta, pusat kebudayaan dan kesenian dan sebuah plaza yang baru. Reka bentuk dua projek pertama, sebuah bangunan pencakar langit kediaman 65 tingkat dan sebuah bangunan pejabat telah diumumkan pada 20 Julai 2012.
Bicentennial Square, sebelum ini dikenali sebagai Centenary Square, berhadapan dengan Dewan Perbandaran 1883 dan St John's Cathedral.
Sebuah hospital dikenali sebagai The Colonial Hospital telah ditubuhkan di Parramatta pada 1818. Ini kemudian menjadi Hospital Daerah Parramatta. Jeffery House telah dibina pada tahun 1940-an. Dengan pembinaan Hospital Westmead berdekatan, perkhidmatan kompleks hospital awam di Parramatta telah dikurangkan tetapi selepas pengubahsuaian, Jeffery House sekali lagi menyediakan perkhidmatan kesihatan klinikal. Berhampiran, Brislington House mempunyai sejarah perkhidmatan kesihatan yang panjang. Ia adalah bangunan kolonial tertua di Parramatta, bertarikh 1821. Ia menjadi kediaman doktor sebelum digabungkan ke dalam Hospital Parramatta pada tahun 1949.

Tempat-tempat ibadat

Church Street mendapat namanya daripada Katedral St Patrick (Anglikan), yang dibina pada tahun 1803 dan gereja yang tertua di Parramatta. Walaupun bangunan masa kini bukan yang pertama di tapak tersebut, menaranya telah dibina pada zaman Gabenor Macquarie, dan dibuat berasaskan gereja di Reculver, England, atas cadangan isterinya, Elizabeth. Perkuburan bersejarah St John adalah terletak berhampiran dengan O'Connell Street.
Katedral St Patrick (Roman Katolik) ialah salah satu daripada gereja Katolik tertua di Australia. Pembinaan bermula pada 1836, tetapi ia tidak secara rasmi siap sehingga 1837. Pada tahun 1854, sebuah gereja baru telah dimulakan, walaupun menara tidak dilengkapkan sehingga tahun 1880, dengan puncak menara pada tahun 1883. Ia dibina di tapak tersebut untuk memenuhi keperluan jemaah yang semakin meningkat. Ia telah dimusnahkan oleh kebakaran pada tahun 1996, dengan hanya dinding batu yang tinggal. Pada 29 November 2003, Katedral St Patrick yang baru telah didirikan. Perkuburan bersejarah St Patricks terletak di Utara Parramatta. Gereja Penyatuan diwakili oleh Gereja Peringatan Leigh. Angkatan Takhlisan Parramatta ialah salah satu Ikatan Angkatan Takhlisan tertua yang aktif di Australia.
Parramatta juga mempunyai Saumaah Parramatta dan Daerah, yang memberikan perkhidmatan kepada masyarakat Yahudi barat Sydney.
Kariah Ortodoks Yunani dan Komuniti Gereja Ortodoks Yunani St Ioannis (St John Si Peneraju) telah ditubuhkan di Parramatta pada bulan Mei 1960 di bawah bidang kuasa ekumenikal Keuskupan Agung Orthodox Yunani Australia untuk berkhidmat kepada penduduk Yunani yang kebanyakannya berhijrah dari Greater Western Sydney. Originally the liturgies where held in the hall of St John's Ambulance Brigade, at the corner of Marion and Harris Sts,Harris Park until the completion of the church in December 1965 located in Hassall Street Parramatta. Fr Nicholas Tsouloukidis served the Parish Community faithfully and devotedly for over 48 years and following his retirement was succeeded by Fr Dimitri Kokkinos on 31 August 2008. The Parish Community of St Ioannis continues to serve over 5,000 Greek parishioners.
Kuil Buddha terletak di Cowper Street, Parramatta. Masjid Parramatta terletak di sebuah bangunan apartmen di Marsden Street, Parrmatta. Daerah ini juga mempunyai kuil Hindu yang terletak di Eleanor St, Rosehill, dan sebuah kuil Murugan di Mays Bukit, di luar Lebuhraya Great Western.

Taman

Taman Parramatta ialah sebuah taman yang besar bersebelahan dengan Stadium Parramatta. Ia sebelum ini ialah Domain Gabenor, tanah yang dikhususkan bagi Gabenor untuk menyediakan keperluan pertanian beliau. Sebagai Domain Gabenor, kawasannya jauh lebih besar daripada Taman Parramatta kini, bermula dari Parramatta Road ke selatan, dapat dilihat dengan gerbang kecil bersebelahan Sekolah Tinggi Parramatta. Dari masa ke masa, bahagian domain itu telah diperuntukkan semula untuk memberi laluan kepada Sekolah Tinggi Parramatta, padang golf, laluan kereta api Barat, Kelab Boling dan RSL Parramatta, Pusat Renang Parramatta dan Stadium Parramatta.
Taman Parramatta mengandungi Rumah Kerajaan Lama dan dengan itu Parramatta pernah menjadi ibu kota tanah jajahan New South Wales sehingga Gabenor kembali menetap di Sydney pada tahun 1846. (Sydney juga mempunyai Domain Gabenor bersebelahan dengan Rumah Kerajaan). Ciri lain ialah amfiteater asli yang terletak di salah satu daripada selekoh sungai, dinamakan oleh Gabenor Phillip sebagai "the Crescent", yang kini digunakan untuk mengadakan konsert. Lebih 120 spesies burung telah direkodkan di sana. Ia adalah rumah kepada Dairy Cottage, dibina dari 1798 hingga 1805, pada asalnya sebuah pondok satu bilik dan merupakan salah satu pondok terawal yang masih ada di Australia. Ia dibina untuk bekas banduan George Salter. Antara 1814 dan 1816 ia telah ditukar kepada pondok tenusu. Tudor Gatehouse, di O'Connell Street, telah didirikan oleh Amanah Taman pada tahun 1885 dan direka oleh Gordon McKinnon. Ia telah dipulihkan pada tahun 1980. Sisa balai cerap astronomi persendirian Gabenor Brisbane, dibina pada tahun 1822, juga dapat dilihat. Ahli astronomi yang bekerja di balai cerap tersebut, menemui beribu-ribu bintang baru dan objek langit malap, termasuk James Dunlop dan Carl Rümker. Pada tahun 1822, arkitek S. L. Harris merekabentuk rumah mandian untuk Gabenor Brisbane dan dibina dalam 1823. Air telah dipam ke bangunan melalui paip utama dari sungai. Pada tahun 1886, ia telah ditukar menjadi sebuah pavilion.

Pengangkutan

Parramatta ialah hab pengangkutan utama bagi Sydney Barat, memberi perkhidmatan kereta api dan bas, serta mempunyai dermaga feri dan perkhidmatan kereta api ringan masa depan.
Dalam bancian 2011, 38.4% pekerja Parramatta melakukan perjalanan untuk bekerja dengan pengangkutan awam dan 40.6% dengan kereta (sama ada sebagai pemandu atau sebagai penumpang).

Kereta api

Stesen Kereta Api Parramatta ialah pertukaran pengangkutan yang besar bagi rangkaian kereta api Sydney. Perkhidmatannya dikendalikan oleh laluan Laluan Cumberland dan Laluan North Shore, Northern & Western. NSW TrainLink mengendalikan perkhidmatan antara bandar pada Laluan Blue Mountains dan juga perkhidmatan ke luar bandar New South Wales. Stesen ini pada asalnya dibuka pada tahun 1855, terletak di tempat yang sekarang ini Granville, dan dikenali sebagai Parramatta Junction. Stesen tersebut telah berpindah ke lokasi semasa dan dibuka pada 4 Julai 1860, lima tahun selepas landasan keretapi pertama di Sydney telah dibuka, beroperasi dari Sydney ke Parramatta Junction.
Stesen sekarang telah dinaik taraf, dengan kerja-kerja bermula pada lewat tahun 2003 dan pembukaan pertukaran yang baru pada 19 Februari 2006. Stesen asal masih wujud di dalam struktur keseluruhan sebagai sebahagian daripada Platform 4.

Feri

Dermaga feri Parramatta adalah di Charles Street Weir, yang membahagikan air masin pasang surut dari air tawar sungai di hulu, di sempadan timur Daerah Pusat Perniagaan. Dermaga itu ialah destinasi paling barat Sydney Ferries perkhidmatan feri Sungai Parramatta yang berfungsi di Sungai Parramatta.

Rel ringan

Projek dua aliran ringan kereta api Parramatta telah diumumkan pada 2015. Laluan dari Carlingford dan Strathfield akan membentuk laluan yang digabungkan di Camellia dan melalui Parramatta sebelum berakhir di Westmead.

Jalan

Parramatta Road sentiasa menjadi laluan yang penting untuk Sydney dari dahulu lagi. Dari Parramatta, jalan barat utama bagi negeri ialah Lebuhraya Great Western. Lebuhraya Barat M4, yang mengunjur selari dengan Lebuhraya Great Western telah berkongsi lalu lintas dengan jalan-jalan ini, dengan tanjakan masuk dan keluar berhampiran dengan Parramatta.
James Ruse Drive berfungsi sebagai jalan separa lingkaran mengelilingi bahagian timur Parramatta untuk bergabung dengan Lebuhraya Cumberland ke barat utara bandar.
Laluan utama utara-selatan melalui Parramatta adalah Church Street. Di utara ia menjadi Windsor Road, dan ke selatan: ia menjadi Woodville Road.