Sekolah Menengah Kebangsaan Derma

Latar belakang

SMK Derma merupakan sekolah menengah aliran Bahasa Inggeris yang pertama di negeri Perlis. Sekolah ini dahulunya dikenali sebagai Derma English School dan ditubuhkan pada tahun 1948. Dari awal-awal lagi sehinggalah masa lepas Perang Dunia II yang berakhir pada tahun 1945, tiada sebuah sekolah Inggeris pun wujud dalam negeri Perlis ini. Yang ada pada masa itu hanyalah sekolah Melayu, sekolah Cina dan sekolah Arab iaitu Sekolah Menengah Alawiyah Arau, Perlis.
Bagi ibu bapa yang ingin anak-anak mereka mendapat pelajaran Inggeris, terpaksalah menghantar anak-anak mereka ke sekolah-sekolah Inggeris di Pulau Pinang seperti Penang Free School. Pada ketika itu juga, ada dua tiga orang murid yang telah dihantar belajar dengan biasiswa kerajaan negeri Perlis ke Kolej Melayu Kuala Kangsar yang ketika itu disebut "Babuddarajat", yang selepas itu dikenali pula sebagai MCKK (Malay College Kuala Kangsar, Perak). Penuntut-penuntut tersebut itulah yang kembali menjawat jawatan-jawatan Pentadbir Negeri Perlis ini. Dengan keadaan itu, hanya segelintir ibu bapa sahaja yang mampu menghantar anak-anak mereka ke luar negeri. Mereka itu tergolong daripada pegawai-pegawai tinggi Kerajaan Negeri Perlis, manakala anak-anak orang miskin tidak mendapat peluang itu.
Apabila berakhir Perang Dunia II, iaitu selepas Semenanjung Tanah Melayu berada di bawah pemerintahan tentera Jepun selama tiga tahun lapan bulan, maka pemikiran orang-orang Melayu pun berubah terhadap politik, ekonomi dan pelajaran. Sebilangan orang-orang Melayu di negeri Perlis ini telah sedar betapa pentingnya pelajaran Inggeris kepada anak-anak mereka. Pada ketika itu juga Duli-Duli Yang Maha Mulia Tuanku Raja Perlis dengan bersungguh-sungguh mendorongkan dan menyedarkan keseluruhan rakyat negeri Perlis ini supaya berikhtiar dan berusaha bagi mewujudkan sebuah sekolah Inggeris dalam negeri Perlis ini. Dengan dorongan dan kesedaran itulah, maka sebuah jawatankuasa induk telah ditubuhkan dalam satu perjumpaan pada tahun 1946. Jawatankuasa yang terlantik itulah yang membuat perancangan untuk mendapatkan wang yang secukupnya bagi mewujudkan sekolah Inggeris dalam negeri Perlis ini.

Kutipan daripada pesawah-pesawah

Derma yang terbanyak sekali terkumpul adalah daripada pesawah-pesawah Mukim Sanglang/Kayang iaitu sebanyak RM50,000.00. Derma itu diperolehi daripada pesawah-pesawah dalam mukim ini yang telah menyahut seruan penghulu mereka iaitu Encik Ahmad Musa, Penolong Encik Jaafar bin Hassan (Dato' Jaafar Hassan - Bekas Menteri Besar Perlis) dan setiausahanya Tengku Abdullah Tengku Mahamud dengan mengusahakan sebahagian sawah mereka selama tiga tahun (tiga musim padi) yang mana semua hasilnya adalah khas untuk derma yang dimaksudkan. Begitulah caranya dibuat hingga jumlah tersebut tercapai. Wang RM 50,000.00 itu telah diserahkan kepada Duli Yang Maha Mulia Tuanku Raja Perlis dalam satu upacara khas yang diadakan di Sekolah Melayu Simpang Empat Perlis pada tahun 1947. Pesawah-pesawah dalam mukim lain di seluruh negeri Perlis pula menderma hasil padi mereka mengikut yang termampu selama tiga tahun juga. Derma-derma ini diserahkan melalui penghulu masing-masing.

Kutipan daripada pegawai kerajaan dan guru

Semua kakitangan kerajaan dan guru di negeri Perlis dengan rela hati telah menderma sebanyak tiga peratus daripada gaji masing-masing dengan cara potongan gaji tiap-tiap bulan selama dua tahun. Satu pertunjukkan sandiwara dan Taman Selera telah dianjurkan oleh anggota Kaum Ibu UMNO yang diketuai oleh Che Gayah dan Che Shaharom Bee bagi mengutip derma daripada orang ramai.

Derma perseorangan

Ada juga penderma perseorangan menghulurkan derma peribadi mereka secara sekaligus sahaja kepada jawatankuasa yang dilantik.

Pembinaan sekolah

Derma terkumpul yang dianggarkan lebih RM 70,000.00 itu digunakan untuk mendirikan sebuah sekolah. Bangunan sekolah itu dibina di atas tapak yang ada sekarang berhampiran dengan tapak penjara. Bangunan itu berdinding buluh, beratap rumbia dan berlantaikan simen. Tingkapnya dibuat daripada dinding buluh juga, dibuka dengan cara menolak keluar dan ditongkat dengan kayu supaya tetap terbuka.
Kerja-kerja pembinaan sekolah ini telah dijalankan oleh seorang kontraktor Melayu bernama Pak Shariff. Bangunan ini mengandungi empat buah bilik darjah dan dua buah rumah guru. Jumlah pelajar pada permulaannya ialah seramai 180 orang yang terdiri daripada 129 orang pelajar lelaki dan 51 orang pelajar perempuan. Pengetua pertamanya ialah Encik P. M. Ibrahim yang merupakan seorang guru kanan dari Alor Star, Kedah. Beliau telah memegang jawatan sebagai Guru Besar di Derma English School mulai 15 April 1949 sehingga 28 Februari 1953. Setelah itu, beliau digantikan oleh Tuan Haji K.S. Merican yang telah menjadi pemangku Guru Besar sehingga bulan Mei 1954.

Pembukaan rasmi

Setelah siap bangunan sekolah itu pada awal tahun 1949, maka Encik Jaafar Hassan telah ditugaskan oleh jawatankuasa induk untuk menyelenggarakan persiapan pembukaan rasmi. Akhirnya pada awal tahun 1949, pembukaan rasmi sekolah telah disempurnakan oleh Duli Yang Maha Mulia Tuanku Raja Perlis dan dengan ini nama "Derma English School Kangar" dirasmikan dengan mengambil sempena bahawa kewangan untuk mendirikan bangunan sekolah dan penyelenggaraannya hanyalah datang daripada derma rakyat negeri Perlis. Maka dengan itu, wujudlah sebuah Sekolah Inggeris yang terulung di Negeri Perlis Indera Kayangan ini. Turut hadir dalam majlis pembukaan itu ialah Dato' S. Thuraisinggam. Beliau berucap sebagai ahli bagi Pelajaran Kerajaan Semenanjung Tanah Melayu pada ketika itu.