Limau

Nama

Perkataan "limau" dalam bahasa Melayu berasal daripada bahasa Bahasa Melayu-Polinesia Barat iaitu *limaw yang sama maksudnya, malah seasal dengan limo yang terdapat dalam bahasa Jawa, Bali dan Sasak dan juga lebih kurang sama maksudnya. Boleh jadi bahawa perkataan "limau" berkongsi asal-usul dengan nimbū dalam bahasa Sanskrit yang bermaksud limau; limau dan nimbū juga dihujahkan sebagai diserap ke dalam bahasa Parsi (dalam bentuk لیمو līmū), Arab (ليمون laymūn), Portugis (lima, limão) dan Inggeris (lemon, lime).
Nama genus Citrus pula berasal daripada bahasa Latin, yang mana ia memaksudkan tumbuhan yang digelar mata kerbau (C. medica) atau sejenis pokok konifer (Thuja). Nampaknya ia ada pertalian dengan perkataan Yunani Kuno iaitu κέδρος (kédros) yang bermaksud pokok araz. Ini mungkin berpunca daripada keseirasan bau daun dan buah limau dengan araz.

Taksonomi

Taksonomi dan sistematik genus limau adalah rumit. Jumlah sebenar spesies semula jadinya tidak jelas kerana banyak spesies yang diberi nama ialah kacukan yang dibiakkan secara klon melalui benih (secara apomiksis), malah terdapat bukti genetik bahawa sesetengah spesies biak baka tulen yang liar adalah berketurunan kacukan.
Limau tani mungkin terbit daripada tiga ke empat spesies leluhur. Kajian terbaru mendapati bahawa hanya tiga jenis buah limau adalah asli iaitu mata kerbau, bali dan mandarin, sementara semua jenis limau yang lain tercipta melalui pengacukan semula jadi mahupun buatan. Antara jenis kacukan semula jadi mahupun tanaman ialah buah-buahan yang bernilai komersial tinggi seperti oren, gedang, lemon, nipis, kesturi dan sesetengah tangerin.

Pokok

Pokok limau terdapat dalam bentuk pokok renek besar ke pohon bersaiz kecil ke sederhana yang mencapai ketinggian 5–15 m, dengan pucuk berduri dan daun-daun malar hijau bertepi sekata yang tersusun berselang-selang. Bunganya tumbuh secara sekuntum-sekuntum ataupun berbulir-bulir kecil. Setiap kuntum bunganya berdiameter 2–4 cm, berkelopak putih lima (jarang sekali empat) dengan banyak stamen. Bunga limau biasanya berbau kuat.

Buah

Buah limau merupakan hesperidium, iaitu suatu beri khusus yang berbentuk globos (bola) atau memanjang (bujur), dengan kulit liat yang dipanggil perikarpa. Panjangnya 4–30 cm dengan diameter 4–20 cm. Lapisan perikarpa yang paling luar ialah "eksokarpa" yang dipanggil flavedo ataupun umum dikenali sebagai zest. Lapisan tengah perikarpa ialah mesokarpa yang terdiri daripada "albedo" yang putih dan mampung. Lapisan yang paling dalamnya ialah endokarpa. Isi buah limau terdiri daripada ulas-ulas, dan di dalam ruang setiap ulas ialah lokul yang berisi vesikel jus atau "pulpa". Di celah-celah ulas adalah "rerambut" seakan tali yang menjangkau dari endokarpa ke lokul untuk menyalurkan zat kepada buah.
Buah limau terkenal dengan bau harumannya yang berpunca antara lainnya daripada bahan flavonoid dan limonoid (jenis-jenis terpena) yang terkandung dalam kulit, malah kebanyakannya berisi jus. Jus limau mengandungi banyak asid sitrik yang merupakan punca rasa pedarnya yang tersendiri. Genus Citrus tinggi nilai ekonominya kerana banyak spesiesnya yang ditanam untuk buahnya yang boleh dimakan bulat-bulat, diperah jusnya ataupun diawet dalam marmalad atau jeruk.
Limau ialah sumber vitamin C dan flavonoid yang bagus. Flavonoidnya ialah pelbagai jenis flavanon and flavon.

Kacukan dan kultivar

Disusun mengikut keturunan. Setiap kacukan ialah hasil daripada (sekurang-kurangnya) dua spesies induk, maka ia tersenarai banyak kali.