Kapal perang

Kapal perang (warship) merupakan kapal yang dibina bagi tujuan peperangan. Lazimnya ia dibina mengikut garis panduan yang berbeza dari kapal-kapal awam. Selain dilengkapi senjata pemusnah, kapal perang juga berupaya menangkis serangan kapal lawan atau setidaknya menyerap sedikit kerosakan akibat serangan. Ia juga lazimnya lebih laju dan lincah dari kapal dagang atau kapal-awam yang lain. Kapal-kapal perang selalunya dioperasikan oleh pihak tentera laut, bagaimanapun, kadangkala terdapat pihak lain seperti syarikat atau individu yang memiliki dan mengoperasikannya.

Evolusi kapal perang

Kapal perang mempunyai sejarah yang panjang. Bermula apabila manusia mampu menerokai lautan untuk tujuan kegiatan perikanan, diikuti dengan aktiviti perdagangan dan akhirnya membawa kepada perluasan kuasa di seberang laut, memerlukan penubuhan angkatan laut dan kapal-kapal perangnya. Ini semua bagi melindungi rakyat dan ekonomi negara tersebut.

Era ghali

Ketika zaman ketamadunan Yunani, Empayar Parsi dan Empayar Rom, jenis kapal perang yang wujud ialah ghali (English: galley). Ia berbentuk tirus dan digerakkan menggunakan dayung. Terdapat tiga jenis ghali yang digunakan di era Yunani dan Rom, iaitu bireme, trireme dan quinquereme. bireme mempunyai dua tingkat pendayung, trireme, tiga tingkat dan quinquereme mempunyai empat. Ghali-ghali jenis ini biasanya hanya mempunyai satu tiang layar empat segi untuk pelayaran menggunakan kuasa angin. Di kala pertempuran tiang layar boleh ditanggalkan dan disimpan. Taktik yang biasa digunakan ialah merempuh kapal-kapal lawan untuk meneggelamkannya. Laskar-laskar yang berada diatas kapal juga boleh menyerbu kapal musuh yang dirapati. Taktik ini digunakan sehinggalah perkembangan penciptaan manjanik pada kurun keempat sebelum masihi membolehkan pertempuran dilakukan dari jarak jauh. Sekitar 900 Masihi Empayar Rom Timur atau Bizantin telah menggunakan sejenis ghali yang dikenali sebagai dromon. Dromon masih bergantung pada kuasa pendayung tetapi juga dilengkapi tiga layar tiga segi. Ia juga dilengkapi Greek Fire atau "Api Yunani", senjata pelontar api yang menggerunkan. Ghali masih digunakan sehingga Zaman Pertengahan, dan nama ghali diguna untuk kapal-kapal yang masih menggunakan kuasa dayung. Ketika era ini manjanik telah diganti dengan berbagai jenis meriam dan mortar

Era kuasa wap

Kurun ke 19 menyaksikan terciptanya enjin kuasa wap dan propulsi atau pendorongan kapal mengalami revolusi sekali lagi. Penciptaan besi keluli juga memungkinkan kapal-kapal perang dilengkapi perisai tebal. Keperluan ini timbul akibat kapal era ini memuatkan meriam yang lebih moden dan berkuasa yang menembak peluru letupan tinggi. Era ini bermula dengan pelancaran La Gloire oleh Perancis yang masih mengekalkan rekabentuk era layar tetapi dilapisi perisai waja dan mempunyai enjin kuasa wap. Secara beransur-ansur ship of the line dan frigate diganti dengan kapal tempur dan penjajap (English: cruiser) berkuasa wap. Dan, buat pertama kali meriam dimuatkan dalam turet atau perumah yang boleh berputar. Berlaku pula Pertempuran di Hampton Roads diantara tentera laut Union dan Confederate pada 1862 melibatkan kapal berperisai kedua belah pihak. Dengan penciptaan torpedo pada akhir kurun tersebut membolehkan bot-bot torpedo dihasilkan, satu konsep baru ketika itu. Bot torpedo bukan sahaja laju malahan juga murah dan menawarkan alternatif kepada pembinaan kapal tempur yang mahal.

Evolusi ketika Perang Dunia Kedua

Perang Dunia Kedua menyaksikan beberapa perkembangan penting iaitu keutamaan kuasa udara yang menyebabkan pembinaan kapal pengangkut pesawat dan penggunaan kapal selam secara meluas. Pertempuran laut ketika ini berlaku disetiap penjuru lautan dengan berbagai strategi dan taktik baru diperkenalkan.

Pembangunan kapal selam

Kapal selam mula dibangunkan sebelum Perang Dunia Kedua lagi, bagaimanapun penggunaan yang paling berkesan disaksikan ketika itu hampir melumpuhkan ekonomi Britain dan mengakibatkan kehilangan yang teruk kepada pihak Bersekutu. Kapal selam dicipta lewat kurun ke-19, tetapi hanya menimbulkan kesan setelah digabungkan dengan senjata torpedo. Tugas kapal selam pada awalnya terhad kepada anti kapal berkembang dengan pembangunan periuk api laut, sistem sonar dan torpedo pencari. Kegerunan terhadap armada U-Boat (German: unterseeboot) memaksa pula kapal pengiring direka, antaranya pembinasa pengiring (English: destroyer escort), frigat (frigate) dan korvet (corvette). Nama-nama frigat dan korvet ini kekal digunakan sehingga hari ini.

Kapal perang moden

Kapal perang moden boleh dikategorikan kepada tujuh kumpulan utama iaitu pengangkut pesawat, kruiser (penjajap), pembinasa, frigat, korvet, kapal selam dan kapal serangan amfibia. Kapal tempur pula dianggap kategori kelapan, tetapi ia tidak terdapat di dalam mana perkhidmatan aktif mana-mana tentera laut di dunia ketika ini dan hanya Amerika Syarikat yang mengekalkannya dalam simpanan (kelas Iowa). Dalam era moden definisi kapal perang utama (capital ship) telah mengalami perubahan. Kini kapal pembinasa dan ke atas dianggap kapal utama mana-mana armada dan hanya dimiliki negara-negara yang mampu dan mempunyai komitmen tinggi terhadap angkatan laut dan negara-negara yang berhasrat meluaskan pengaruh dan mengunjurkan kuasa. 
Masa kini, perbezaan tugas dan ciri-ciri penting antara kruiser, pembinasa, frigat dan korvet tidak lagi ketara dan kadangkala kabur. Sebuah kelas kapal mungkin dikategorikan sebagai frigat oleh satu pihak manakala satu pihak yang lain menggelarnya pembinasa. Ini disebabkan kepelbagaian fungsi dan kebolehan kapal-kapal perang moden. Pengkelasan kapal melalui sesaran juga tidak lagi berkesan kerana di zaman ini sebuah frigat mungkin mempunyai berat sehingga 5800 tan (kelas Alvaro de Bazán) (seberat sebuah kruiser Perang Dunia Kedua) dan sebuah pembinasa hanya seberat 3600 tan (kelas Audace). Tambahan pula kebanyakan negara mengambil sikap mengelakkan provokasi dengan menarafkan kapal mereka ke taraf lebih rendah, Kruiser sebagai pembinasa, kapal pembinasa mereka sebagai frigat, dan frigat sebagai korvet. Malah kadangkala korvet juga dipanggil OPV. 
Walaupun tiada konsensus yang menyeluruh, secara mudah sebuah kruiser dianggap kapal yang mampu menangani ancaman ketiga-tiga dimensi peperangan maritim iaitu, peperangan permukaan, peperangan bawah air dan anti udara. Pembinasa pula dilengkapkan bagi menghadapi dua dari tiga dimensi dengan peranan sekunder untuk dimensi yang ketiga. Frigat ialah kapal yang dikhususkan untuk mengatasi hanya satu dimensi ancaman dengan peranan sekunder yang lain. Korvet pula dianggap frigat yang kecil.
Kapal-kapal perang moden bergantung kepada teknologi peluru berpandu dan radar pengesan. Pertempuran berlaku dalam jarak yang menjangkau beratus-ratus batu nautika tanpa menyaksikan armada lawan. Penggunaan peluru berpandu juga mencepatkan tempo peperangan memaksa reaksi yang cepat dari kedua-dua pihak yang berlawan. Di era moden ini juga penggunaan perisai tidak lagi praktikal untuk menahan serangan peluru berpandu menyebabkan kapal-kapal moden menggunakan pengumpan chaff dan flare.

Kapal pengangkut pesawat

Kapal pengangkut pesawat (aircraft carrier) ialah kapal perang terbesar yang berada dalam perkhidmatan di seluruh dunia. Kapal ini dibina untuk melancarkan dan mendaratkan jet-jet pejuang apabila sesebuah negara itu tidak dapat mengoperasikan sebuah pangkalan udara dalam jarak operasi.

Kapal tempur

Kapal tempur (battleship) merupakan sebuah jenis kapal perang yang aktif pada era Perang Dunia Ke-2. Kini tidak lagi dioperasikan atas sebab-sebab tertentu. Kapal perang induk yang besar dan digunakan untuk mencari dan memusnahkan kapal perang lain dalam armada musuh.

Kruiser

Penjajap (cruiser) merupakan sebuah kapal perang yang bersaiz lebih kecil berbanding sebuah kapal tempur. Kebanyakkan kapal penjajap yang berada dalam perkhidmatan tentera laut dunia ini digunakan untuk tujuan pertahanan udara sebagaimana dalam armada Tentera Laut Amerika Syarikat dan Rusia.

Kapal pembinasa

Kapal pembinasa (destroyer) ialah sebuah kapal perang yang lebih kecil saiznya berbanding sebuah Kruiser namun lebih besar berbanding sebuah frigat.

Frigat

Sebuah kapal perang bersaiz kecil dan merupakan jenis kapal perang kebanyakan tentera laut serata dunia. Mampu menguruskan situasi ancaman taraf rendah dan sederhana dan masih merupakan satu platform yang mahal

Korvet

Kapal yang lebih kecil berbanding frigat, selalunya digunakan dalam keadaan situasi ancaman tahap rendah dan sering digunakan sebagi kapal peronda.

Kapal selam penyerang

Pemburu atau dalam terma Tentera Laut Amerika Syarikat, Hunter-Killer merupakan sebuah platform yang dibina khusus untuk mencari dan memusnahkan kapal selam lain.

Kapal selam penyerang peluru berpandu

Kapal selam yang khusus dibina untuk membawa peluru berpandu yang mampu menyerang dan membinasakan sasaran dari jauh.

Kapal selam balistik

Pembawa peluru berpandu berpeledak nuklear.

Nota

¹ Hanya perbandingan, United Kingdom dan Perancis menggunakan designasi mereka sendiri walaupun anggota NATO