Perpustakaan Negara Kosovo

1989–1999

Pada tahun 1989, status Kosovo sebagai wilayah autonomi Serbia telah dibawalkan, puluhan ribu warga Kosovo Albania yang bekerja di sektor awam telah kehilangan pekerjaan mereka, dan pelajar Albania telah dihalang dari mengambil kursus dalam bahasa Albania. Koleksi-koleksi di perpustakaan awam dan swasta di Kosovo telah dibakar dan dimusnahkan.
Perpustakaan kemudiaannya digunakan untuk menempatkan sejumlah besar pelarian dari Bosnia-Herzegovina dan Croatia yang melarikan dari negara mereka disebabkan Perang Yugoslavia. Selepas pendudukan NATO di Kosovo pada bulan Jun 1999, ia telah mendedahkan bahawa Tentera Yugoslavia telah menggunakan perpustakaan sebagai pusat perintah-dan-kawalan. Bahan-bahan dalam perpustakaan telah dicuri, perabot telah dirosakkan dan kad katalog telah dibuang.

Menurut organisasi-organisasi kebangsaan dan antarabangsa, kira-kira 100,000 buku berbahasa Albania telah dihantar ke kilang kertas di Lipjan untuk pulpa. Antara buku tersebut adalah koleksi khazanah negara, yang mengandungi sejarah dan asal-usul negara.

Pengorganisasian semula

Selepas perang di Kosovo, terdapat kehendak dan keinginan yang besar untuk membina semula bangunan perpustakaan dan membangunkansemula perkhidmatan perpustakaan di semua peringkat. Ia telah dilakukan dengan bantuan sekumpulan pakar dari UNESCO, CoE dan IFLA.
Kumpulan pakar ini telah menjalankan program latihan yang berbeza seperti: Perundangan dan Pentadbiran, Perpustakaan Mudah Alih, Rekonstruksi, Buku dan Bacaan, Latihan dan Pembangunan Profesional Teknologi Maklumat, Warisan Budaya, Kanak-kanak dan Belia, Program Akses Terbuka, Sokongan Inisiatif dan sebagainya. Semasa pengornisasian semula Perpustakaan Negara Kosovo telah dibantu oleh banyak institusi seperti Kedutaan Amerika Syarikat, OSCE, Zentralbibliothek Zürich, Inisiatif Artis Jerman, Raiffeisen Bank.

Seni bina dan kontroversi

Menurut arkitek Perpustakaan Negara Kosovo, bangunan mewakili penggabungan gaya Byzantine dan seni bina Islam. Dalam sumber yang lain, kenyataan sebenar arkitek tersebut bahawa projek ini mempunyai kaitan dengan tradisi seni bina pra-Romanesque Balkan, yang dipertimbangkan bersama-sama projek lain untuk bangunan Perpustakaan Negara Sarajevo.
Selain itu, bangunan ini juga dilihat kepada reaksi kepada impersonaliti Gaya Antarabangsa dan cubaan untuk menggabungkan cara moden dengan tradisi serantau serta seni bina luar bandar, tetapi juga sebagai gaya Moden-Metabolis.
Selain kenyataan dari arkitek, terdapat beberapa kontroversi yang lain. Antaranya yang paling terkenal adalah yang menghubungkan kubah bangunan dengan topi kebangsaan Albania "plisi". Ini menyebabkan ahli politik Serbia bertindak balas dengan sangat kuat mengenai kemunculan bangunan itu.
Selain itu, projek ini bertujuan untuk mendamaikan hubungan antara orang Serbia dan Albania. Kubahnya merupakan kombinasi mandian Turki di Prizren dan Patriarchate of Peć.

Koleksi

Perpustakaan Negara Kosovo mempunyai 1,890,194 buah bahan dengan 475,324 judul, iaitu 382,806 daripadanya adalah buku dan 281,591 adalah majalah, 984,022 surat kahar and 241,775 bahan-bahan lain. Di antara tahun 2004 dan 2009, perpustakaan telah ditambah dengan kira-kira 30,000 judul baharu.
Pada tahun 2013, jumlah koleksi perpustakaan telah mencapai 2 juta.
Koleksi yang jarang ditemui seperti buku lama, surat khabar lama dan majalah lama, manuskrip Albania dengan grafik [[Latin, Greek dan Arab merupakan antara khazanah berharga yang terdapat di perpustakaan ini.
Buku tertua yang terdapat di Perpustakaan Negara Kosovo adalah Historia de vita et gestis Scanderbegi Epirotarum principis oleh Marin Barleti. Buku ini ditulis dalam bahasa Latin.