بندر شرفخانه

تاریخچه

بندر شرفخانه بزرگترین بندر دریاچه اورمیه  و یکی از مراکز مهم گردشگری آذربایجان شرقی در شمال دریاچه اورمیه به عرض جغرافیایی ۳۸ درجه و طول جغرافیایی ۴۵ درجه و ۳۰ دقیقه به ارتفاع ۱۳۰۰ متر از آب‌های آزاد در ۷۵ کیلومتری شمال غربی تبریز واقع است و خط آهن سراسری ایران به اروپا و جاده ترانزیتی تبریز  به اورمیه  و ترکیه  از این شهر می‌گذرد این شهر از جنوب به دریاچه زیبای ارومیه از شمال به رشته کوه سرسبز میشو  و از غرب به شهر تسوج  و از شرق به شهر شبستر  محدود می‌گردد. 
بندرشرفخانه دارای موقعیت جغرافیایی و سوق الجیشی ممتازی است که به صورت معبر باریکی بین دریاچه ارومیه و رشته کوه میشو واقع شده و نزدیکترین و راحت‌ترین راه ارتباطی آذربایجان شرقی و غربی از طریق دریا و خشکی می‌باشد.
آب و هوای این شهر نیمه خشک و میانگین دمای سالیانه ۸/۱۲ درجه سانتیگراد و حداکثر مطلق دما ۷/۳۴ درجه سانتیگراد و میانگین بارندگی آن ۲۳۰ میلی‌متر در سال می‌باشد.
سالانه صدها هزار توریست داخلی و خارجی برای شنا و تفریح و دیدن سواحل زیبا و مناظر دل‌انگیز و تدیع این بندر مسافرت می‌کنند و هزاران توریست طبی از اقصی نقاط کشور و جهان برای درمان بیماری‌های روماتیسم و بیماری‌های زنان و پوستی و اعصاب و … میهمان این شهر هستند.
آب و لجن سواحل بندر شرفخانه دارای خواص معجزه آسای پزشکی است علاوه بر درمان بیماری‌های یادشده در تولید لوازم آرایشی و بهداشتی کاربرد دارد این شهر با ۶۰۰۰ نفر جمعیت و ۴۵۰ هکتار وسعت (محدوده خدماتی) و ۵۳ سال سابقه شهرداری قدمت و جایگاه بلندی در تاریخ آذربایجان دارد.

امکانات

بندرشرفخانه دارای امکاناتی چون کمپ ساحلی، دریانوردی و قایقرانی تفریحی و حرفه‌ای، هتل پنج ستاره و دیگر امکانات معمول گردشگری بود که در زمان پرآبی دریاچه ارومیه استفاده می‌گردید. این شهر در سال ۱۳۱۲ شمسی دارای شهرداری بوده و در حال حاضر جمعیت آن حدود ۵ هزار نفر است.
بزرگترین بندر ساحلی دریاچه ارومیه‌است که از توابع بخش مرکزی شهرستان شبستر بوده و رشته‌ای از راه آهن تبریز– جلفا که از صوفیان منشعب می‌شود به بندر شرفخانه منتهی می‌شود. در این بندر تأسیسات نسبتاً مهم بندری و انبارهای کالا وجود دارد. همچنین قبلاً برای استفاده مسافرین، قایق‌های مسافربری وجود داشت. این بندر در شمال شرقی دریاچه، در فاصله ۴۹ کیلومتری صوفیان و ۳۰ کیلومتری جنوب شبستر (مرکز شهرستان) و ۸۸ کیلومتری غربی تبریز واقع شده‌است.
از نظر اقتصادی، قرار گرفتن بندرشرفخانه در ساحل شمالی دریاچه ارومیه حائز اهمیت است. در فصل تابستان تعداد کثیری از مردم به منظور استفاده از آب و لجن دریاچه برای آب درمانی و لجن درمانی به این بندر وارد می‌شوند؛ که البته در حال حاضر به دلیل خشکی دریاچه، چنین امکانی وجود ندارد
البته تمامی موارد فوق مربوط به زمانی بوده‌است که این دریاچه آب داشته‌است. پس از خشکسالی‌های اخیر آب دریاچه در حدود هشتاد درصد خشک شده و به جای ساحل آبی، الان کیلومترها کویر نمک جایگزین آن گردیده است و عملاً آبی وجود ندارد که قابل شنا یا قایق رانی باشد؛ و عملاً به کویری از نمک مبدل شده‌است.

در قدیم

فرهنگ جغرافیایی ایران جلد ۴ در مورد بندرشرفخانه می‌نویسد:
بندرشرفخانه شهرستان تبریز واقع در ۱۸ کیلومتری باختری بخش مرکزی شبتر است؛ این شهر در ساحل خاوری دریاچه ارومیه می‌باشد و سکنه آن حدود۶۰۰۰نفر می‌باشد.
عمده فعالیت مردم این شهر، امور کشاورزی می‌باشد و محصولات کشاورزی آن محل غلات و حبوبات و بادام و زردآلو، آلبالو، گیلاس، گلابی، آلوچه و سیب است. در برخی متون ونسخ قدیمی راجع به این شهرچنین آمده‌است:
بندرشرفخانه درشمال غرب منطقه گونی در جنوب رشته کوه‌های میشو باآب وهوایی معتدل در کنار دریاچه رضائیه واقع می‌باشد؛ اهالی آن حدود۱۲۰۰تن می‌باشند که پیشه عموم مردم قریه به کار کشت و دامپروری مشغولند.
در ساحل آنجا اسکله‌ای می‌باشد و راه ارتباطی آذربایجان به صورت دریایی به دلیل وجود اداره کشتی‌رانی میسرمی باشد و راه آهن بین‌المللی از این محل به پل قطور و از محل به ترکیه می‌گذرد.
درآن شهر مدرسه و شعبه پست و تلگراف و ژاندارمری، مرکز بهداشت و ایستگاه هواشناسی بوده‌است.
این شهر در سال‌های حمله ارتش روسیه به ایران محل ذخیره غلات ارتش شوروی بوده‌است.