بازسازی رباط صلیبی قدامی

معاینات بالینی

در عملکرد بالینی پزشک با استفاده از قضاوت بالینی، بیمار را جهت تشخیص پزشکی، درمان و پیشگیری از بیماری ارزیابی می‌کنند. در طی این عملکرد ترتیب خاصی از فعالیت‌ها وجود دارد که معمولاً رعایت می‌شود و شامل: شرح حال، معاینه فیزیکی، تهیه فهرست مشکلات، مشخص کردن تشخیص‌های‌افتراقی، بررسی‌ها (شامل آزمایش‌ها و تصویربرداری ام‌آرآی)، رسیدن به تشخیص و در آخر تصمیم‌گیری جهت درمان می‌باشد.
معاینه زانوی آسیب دیده همیشه باید از سوی پزشک متخصص انجام شود. جهت وارد آمدن ضربه و مقدار نیروی وارد شده در زمان وقوع آسیب اطلاعات مهمی را برای ارزیابی نوع و شدت آسیب به پزشک می‌دهد. معاینه فیزیکی بیمار به تشخیص پارگی رباط، منیسک‌ها و دیگر رباط‌های مفصل زانو کمک خواهد کرد. معاینه بالینی بر روی هر دو پای بیمار جهت مقایسه از نظر آستانه حرکتی و توان عضلانی و نیز رنگ و دمای پوست انجام می‌گیرد.
در طی معاینه در اندام تحتانی بیمار، می‌توان با پرتو ایکس(X-ray) دفورمیتی و دامنه حرکتی بیمار را ارزیابی نمود. در طی این ارزیابی توجه به رنگ پوست و دمای آن مهم است چراکه می‌تواند نشانی از نقص خونرسانی یا التهاب را در ناحیه مفصلی بیان کند.

تست‌های غیرتهاجمی ارزیابی‌کننده

برای تشخیص پارگی رباط صلیبی قدامی تست‌لاکمن حساس‌ترین تست می‌باشد البته از تست‌های بالینی دیگری مانند تست کشویی قدامی و نیز تست با استفاده از دستگاه KT-1000 و GENOUROB نیز می‌توان برای تشخیص استفاده نمود.

تست‌لاکمن

این تست برای تشخیص بی‌ثباتی (لقی) مفصل زانو انجام می‌گیرد.
در این مانور بیمار به حالت طاق‌باز قرار گرفته و زانو را در فلکسیونی ۱۰ تا ۲۰ درجه قرار می‌گیرد، از یک دست برای ثابت کردن فمور و با دست دیگر پروگزیمال تیبیا را گرفته و تیبیا به جلو هل داده می‌شود.

درجه ۱ (۵ میلی‌متر جابجایی)

در ابتدا از روش‌هایی جهت کاهش التهاب و درد حاد استفاده می‌شود (مثلاً استفاده کمپرس یخ). به تدریج تمرینات دامنه حرکتی مفصل زانو با توجه به درد مزمن انجام می‌گردد. سپس تمرینات تعادلی و عملکردی شروع می‌شوند. در نهایت تمرینات تقویت عضلات انجام می‌گیرد. هدف اصلی در این مسیر کاهش التهاب و ترمیم مجدد بافت آسیب دیده همراه با افزایش دامنه حرکتی، بهبود تعادل و تقویت عضلات جهت پیشگیری از آسیب مجدد است.

درجه ۲ (۶–۱۰ میلی‌متر جابجایی)

اصول درمان همانند مرحله درجه یک آسیب است. اما به دلیل آسیب بیشتر از یک بریس یا زانوبند جهت حفاظت از بافت رباطی آسیب دیده نیز استفاده می‌شود.

درجه ۳ (بیش از ۱۰ میلی‌متر جابجایی)

مهمترین نقش رباط‌ها در بدن، ایجاد ثبات و پایداری در مفصل است؛ در صورت تشخیص مبنی بر درجه ۳ بودن پس از ارزیابی توسط پزشک، فرد با پارگی کامل رباط صلیبی قدامی و عدم ثبات و پایداری در مفصل زانو مواجه خواهد بود.

آزمون تغییر محوری

برای ارزیابی میزان بی‌ثباتی چرخش در مفصل بکار می‌رود.

استفاده از دستگاه KT-1000

این دستگاه برای سنجش میزان سستی لیگامان‌های قدامی و خلفی زانو در سطح ساژیتال طراحی شده‌است. در این حالت بیمار به حالت طاق‌باز قرار گرفته و زانو حدود ۲۰ تا ۳۰ درجه خم می‌گردد و زیر حفره پُپلیته‌آل بیمار توسط پلت فرم نرم حمایت و ثابت می‌شود. متخصص از بیمار می‌خواهد تا آرامش خود را حفظ کرده و ریلکس باشد. دستگاه KT-1000 بر روی ساق بیمار قرار گرفته و ابتدا و انتهای آن به ساق فیکس می‌گردد و با به عقب کشیده شدن آن میزان سستی در رباط صلیبی قدامی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.
این دستگاه جهت ارزیابی میزان سستی رباط ACL پس از جراحی نیز می‌تواند کاربرد داشته باشد.
استفاده از دستگاه GENOUROB
در حالی که KT 1000، در زمان خود تنها دستگاه ارزیابی و لاکسیمتری زانو به حساب می آمد اکنون جای خود را به دستگاه‌های مدرن GENOUROB داده است، مدل‌های GNRB و ROTAM با روش‌های خودکار نوآوری متعدد اکنون تنها پاسخ مدرن به درخواست پزشکان قرن ۲۱ می‌باشد.
از جمله تست‌های که با این دستگاه می‌توان گرفت، به موارد زیر باید اشاره کرد:
- ACL Exam
- Automated Lachman Test
- Tibial Displacement Differential
- Slope of the curves for knee stability evaluation

تست‌های تهاجمی ارزیابی‌کننده

استفاده از آرتروسکوپی
آرتروسکوپ یک وسیله درون‌بین جراحی است که پزشک متخصص ارتوپدی از آن برای دیدن فضای داخل مفصل، جهت تشخیص یا درمان بیماری استفاده می‌کند. مفصل زانو، مچ پا، آرنج و مچ دست از جمله مفاصلی هستند که انجام آرتروسکوپی در آن‌ها رایج است.
آرتروسکوپی جهت ترمیم پارگی منیسک، ترمیم رباط ACL و خارج کردن قطعات پاره شده منیسک اندیکاسیون دارد.
Arthro به معنای مفصل و Scopy به معنای دیدن است. قسمت دیگر یک آرتروسکوپ یک لوله فلزی توخالی به اندازه تقریبی یک نی است. در یک انتهای این لوله فلزی یک دوربین فیلمبرداری بسیار دقیق قرار گرفته و در درون لوله تعداد زیادی عدسی وجود دارد. جراح از طریق یک شکاف چند میلی‌متری این لوله را وارد فضای مفصلی کرده و سپس تصاویر تهیه شده توسط درون‌بین به یک مانیتور با وضوح بالا منتقل می‌شود تا جراح بتواند تصاویر داخل مفصل را روی مانتیتور مشاهده کند.

استفاده از سلول‌های بنیادی

امروزه استفاده از این یاخته‌ها جهت ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده در حال گسترش است. در این روش، بیمار جهت بهبودی و کاهش زمان ریکاوری از سلول‌های بنیادی اتولوگ مزانشیمی (MSCs)) بهره می‌گیرد، این روش بیش‌تر برای ورزشکاران استفاده می‌شود.

روش انجام جراحی

پیش از انجام جراحی، بیمار نیاز به چند جلسه فیزیوتراپی داشته و بیمارانی که دارای زانویی سفت، متورم و فاقد طیف وسیعی از حرکات باشند پس از عمل جراحی ACL ممکن است با مشکلات قابل توجهی در طیف دامنه حرکات طبیعی مفصل زانو مواجه شوند. این وقفه زمانی می‌تواند تا بیش از سه هفته به طول بینجامد.
پس از اطمینان از پارگی کامل رباط صلیبی قدامی، ابتدا گرافت از محل دهنده برداشته می‌شود و سپس توسط آرتروسکوپی داخل زانو زیر دید مستقیم تیم جراحی قرار گرفته و ابتدا باقی‌مانده رباط صلیبی پاره شده از داخل مفصل زانو تراشیده و خارج می‌شود سپس توسط دریل با ایجاد تونلی استخوانی در استخوان ران و ساق، محلی برای عبور رباط جدید به وجود می‌آید.
با اندازه‌گیری طول کانال جدید، این فاصله بر روی رباط تازه استخراج شده اندازه‌گیری شده و مقیاس می‌گردد. پس از عبور گرافت پیوندی جدید از درون این تونل، ابتدا و انتهای این بافت توسط پیچ‌های مخصوص به استخوان تیبیا و ران متصل می‌گردد. پیش از تمام شدن عمل جراحی، جراح با لمس کردن گرافت جدید به کمک پروب جراحی از خوب بودن میزان کشش رباط بازسازی شده اطمینان کامل حاصل می‌نماید. سپس با جابجا کردن مفصل زانو میزان جابجایی و دامنه حرکتی زانو مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. سپس با خروج آرتروسکوپ، محل ورود تجهیزات به مفصل زانو توسط بخیه دوخته می‌شود و بر روی ناحیه پانسمان قرار می‌گیرد.

مصرف دارو

داروهایی که پزشک تجویز کرده، مراقبت از زخم، مراقبت از وضعیت روحی بیمار و نرمش‌هایی که بیمار باید انجام دهد از مهم‌ترین نکات هستند. در هر عمل جراحی احتمال عفونت در محل عمل وجود دارد. پس پزشک معالج تا مدتی بعد از عمل جراحی، به بیمار آنتی‌بیوتیک می‌دهد تا احتمال عفونت بعد از عمل جراحی کاهش پیدا کند. ممکن است پزشک معالج داروهای آنتی بیوتیک خوراکی برای بیمار تجویز کند تا وی بعد از مرخص شدن از بیمارستان تا مدتی از آن‌ها در منزل استفاده کند. بیمار باید داروها را تا آخر مصرف نموده و هر گونه افزایش در شدت درد را به پزشک معالج اطلاع دهد.