سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۰)

سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۰) هفتمین دورهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن ایران بود که در ۲۱ تیرماه سال ۱۳۹۰ رئیس‌جمهور احمدی‌نژاد دستور آن را برای اجرا در سراسر کشور اعلام کرد.
این طرح، که در گذشته هر ۱۰ سال یکبار انجام می‌شد، طبق مصوبهٔ هیئت وزیران در سال ۱۳۸۶، مقرر شد هر ۵ سال یکبار انجام شود.
سرشماری نفوس در ۱۳۳۵ نخستین سرشماری عمومی نفوس کشور بود و در آن تمامی افراد کشور شمارش شدند. در سال ۱۳۹۰ هم این طرح در طول ۲۰ روز در سراسر کشور اجرا شد.

تعداد سوالات پرسیده شده

درصد عدم همکاری در نرم بین‌المللی در سرشماری‌ها یک درصد است اما این میزان در این سرشماری ۵ در هزار بوده‌است. پاسخگویان عمدتاً زنان خانه‌دار بودند که حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه برای پاسخ به پرسشنامه وقت صرف کردند، رئیس ستاد سرشماری هر استان نیز، استاندار و در شهرستان‌ها فرماندار بود. مدت زمان انجام این سرشماری که از تاریخ ۲ تا ۲۴ آبان به طول انجامید ۲۴ روز بود که ۲۱ روز آن برای انجام سرشماری و سه روز آن برای سرشماری غایبین تمدید شد.
آمارگران ۶۰ پرسش از هر خانوار مطرح کردند. سؤالها در مورد تعداد اعضای خانواده، تحصیلات، شغل پرسیده شد. علاوه بر آن در این سرشماری برای اولین بار پرسش‌های جدیدی چون شماره ملی، کد پستی، اقامتگاه دوم، دسترسی به اینترنت و کامپیوتر و فهرست بهره برداران کشاورزی پرسیده شد.

کل جمعیت

بر این اساس، جمعیت کشور بالغ بر ۷۵٬۱۴۹٬۶۶۹ تن است. سرشماری سال ۱۳۹۰ از دو سال پیش در مرکز آمار یعنی از سال ۸۸ آغاز شده بود که شامل مرحله طراحی، آزمایش، سازماندهی و اجرا و استخراج و پردازش بوده‌است. اخذ کد پستی و کد ملی برای اولین بار در سرشماری‌های عمومی نفوس و مسکن صورت گرفته‌است. روند جمعیتی در سرشماری سال ۹۰ با پیش‌بینی‌های مرکز آمار همخوانی نداشت. بر اساس این سرشماری، جمعیت سال ۱۳۹۰ به صورت رند ۷۵ میلیون نفر و به‌طور دقیق ۷۴۹۶۱۷۰۲ نفر است که با توجه به تمدید مهلت برای سرشماری خانوارهای غایب پیش‌بینی می‌شود در نتایج نهایی این تعداد یک درصد افزایش یابد. نسبت مرد (درصد مردان کشور به جمعیت) ۵۱ درصد و زنان ۴۹ درصد است. در سرشماری سال ۸۵ نیز این اعداد همین گونه بوده‌است در سرشماری سال ۸۵ جمعیت کشور بالغ بر ۷۰ میلیون و ۴۹۵ هزار و ۷۸۲ نفر بوده‌است.
درصد جمعیت شهری کشور بر اساس سرشماری سال ۹۰، ۷۱ درصد اعلام شد، این درصد در سرشماری سال ۸۵ بالغ بر ۶۸ درصد بوده‌است.

نسبت جنسیتی

نسبت جنسیتی جمعیت کشور بر اساس سرشماری سال ۹۰ به سال ۸۵ تغییری نکرده‌است و بر اساس این سرشماری در مقابل هر ۱۰۰ زن ۱۰۳ مرد وجود دارد که این رقم بر اساس نرم بین‌المللی و طبیعی است.

رشد جمعیت

متوسط نرخ رشد جمعیت سالانه در سال ۹۰ معادل ۱٫۳ درصد بوده‌است که این رقم در سرشماری سال ۸۵ معادل ۱٫۶ درصد بوده‌است این در حالی است که پیش‌بینی مرکز آمار رقم ۱٫۴۷ درصد بوده‌است بنابراین پیش‌بینی مرکز آمار محقق نشد.

بعد و تعداد خانوار

بعد خانوار ایرانی (تعداد نفرات در هر خانوار ایرانی) را بر اساس سرشماری ۹۰ را معادل ۳٫۶ نفر بود که این رقم مطابق پیش‌بینی مرکز آمار بوده‌است این در حالی است که بعد خانوار بر اساس سرشماری سال ۸۵ معادل ۴ نفر و در سرشماری سال ۷۵ معادل ۴٫۴ نفر بوده‌است.
کاهش ۴ دهم درصدی بعد خانوار در سال ۹۰ نسبت به سال ۸۵ طی ۵ سال اتفاق افتاده است اما کاهش ۴ دهم درصدی بعد خانوار در سال ۸۵ نسبت به سرشماری سال ۷۵ طی ۱۰ سال اتفاق افتاده است.
خطای پوششی در این سرشماری حداکثر یک درصد و خطای محتوایی نیز حداکثر یک درصد است.
تعداد خانوارها بر اساس این سرشماری ۲۰ میلیون و ۷۰۳ هزار و ۹۵۳ خانوار اعلام شد و افزود: ۳٫۴ درصد خانوارها قبل از زمان تمدید غایب بودند که تلاش شد این میزان به کمتر از یک درصد برسد.