براک (شهرک)

مردم براک

براک بالغ بر ۳٫۰۰۰ نفر جمعیت (بر اساس آمار ۸۶-۸۵) دارد که بیشتر مردم اهل تسنن و تعدادی نیز اهل تشیع هستند. غالب مردم براک در کشورهای حاشیه خلیج فارس مشغول به کار هستند.
روستای براک در فاصلهٔ ۴ کیلومتری مشرق شهر لار واقع است. بر خلاف روستاهای مجاور که همگی در نزدیکی کوه واقع شده، این روستا در منطقه‌ای پست که حالت گودی به خود می‌گیرد بنا شده‌است. و این امر باعث سرازیر شدن آب زیادی به روستا می‌شده و در مسیر آن نخلستان‌های وسیعی ایجاد شده بود که متأسفانه بر اثر احداث فرودگاه همگی آن‌ها از بین رفت.در مورد سابقه تاریخی براک اطلاعات دقیقی در دست نیست. براک قدیم بُراق نامیده می‌شده که نزدیک شهرک صنعتی فعلی قرار داشته که زیارت پیر بُراق یا سید ابوالعراق (وفات ۱۱۱۶ ذیقعده هجری قمری) نیز در همین مکان قرار دارد و قبل از آمدن وی روستای بُراق وجود داشته‌است. البته بعدها بر اثر قحط و قلا و حملهٔ سرداران نادر به منطقه لارستان به منظور سرکوبی محمد شاه بلوچ که مردم منطقه به حمایت از وی اقدام کرده بودند و این امر موجب غارت و چپاول و کشتار مردم منطقه شد، این منطقه نیز متروکه گردید همچنان که مناطق دیگری نیز بر اثر این حملات متروکه شد.... و مردم بومی مجبور به فرار به مناطق دیگر شدند و پراکنده گشتند. تجدید حیات روستا به سال‌ها بعد و جمع شدن افراد بومی قبلی و افرادی از قومیت‌ها و مذاهب مختلف در کنار هم می‌رسد که در همین مکان فعلی آن را بنا نهادند. در مورد بناها و آثار بجا مانده از دوران گذشته می‌توان به زیارت سید محیا اشاره کرد که احتمالاً همان سید محیای شروای (شاعر) نامی می‌باشد که گویا از روستای محل سکونت خود در اطراف لار قهر نموده و به مکانی نامعلوم رفته‌است و این احتمالی دور از یقین نیست. از دیگر آثار، وجود دو بند ساروجی هر کدام به طول بیش از ۱۰۰۰ متر است که از آن برای جابجایی آب استفاده می‌شده و نشانگر تلاش مردم در امر کشاورزی بوده‌است. در ضمن یکی از آن بندها قدیمی تر و مربوط به چند صد سال پیش است. در یک کیلومتری شرق روستا مجموعه نخل و گز می‌باشد که به آن «چاه باغ» می‌گویند. وجود آب انبارهای متعدد و کانال‌های متعدد آب کشی نشان از منطقه‌ای ویژهٔ کشاورزی و اقتصاد دارد. نکته جالب توجه این است که سبک آب انبارهای این مکان با جاهای دیگر بطور کلی متفاوت است و نیز وجود ساختمان شبیه آتشکده، احتمال زرتشتی بودن ساکنان آن را می‌رساند. حفاریهای زیادی توسط افراد سود جو انجام شده ولی متآسفانه تاکنون هیچ کاوش باستان‌شناسی در آن انجام نشده‌است. از دیگر بناهای متأخر در این منطقه خانه‌هایی است که با نقشهٔ مهندسی ساخته شده و دارای استخری در وسط و ۴ منزل مسکونی بزرگ در چهار طرف و زیر هر منزل آب انباری طویل که محل ذخیره آب ساکنین از داخل اتاق بوده‌است. و نیز کارگاه ارده سازی و آهنگری و چاه و استخر و قناتهای متعدد و آبراه‌های ساروجی است. این مکان پایتخت تابستانی حکام و خوانین لار و گراش بوده‌ است. وجود چندین زیارت نشان دهندهٔ سکونت افرادی وارسته و عارف بوده‌است که گویند پیرو فرقه‌ای به نام شیدایی بوده‌اند. سر سلسلهٔ آن‌ها قطب الاولیاء شیخ مصلح الدین شیدا (شیخ مرشد) که سنگ قرآن توسط راوی مشاهده گردیده ولی بدست قاچاقچیان از بین رفته‌است. مکان عبادت آن پیر که به برکه حاجی شیدا معروف است وجود دارد. از دیگر عارفان می‌توان به قطب العارفین شیخ محمد شیدا و نیز میر حاجات نام برد که مردم به آن‌ها اعتقاد زیادی داشتند. در جریان قحط سالی و جنگ جهانی دوم خیرین بزرگی همچون حاج محمد فرشادی و عبدالله فریدی کمک زیادی به روستا کرده و چه بسا اگر زحمات بی شائبهٔ ایشان نبود الان با این وضعیت فعلی روبرو نبودیم. مدرسه‌ای نیز با همت این دو شخص و خیر‌الله قائدی و همکاری رئیس آموزش و پرورش وقت احمد خان اقتداری در براک تأسیس گردید که حتی از دیار مجاور مانند: خور و لطیفی به آنجا می‌آمدند و تا کلاس پنجم ابتدایی تحصیل می‌کردند. هم‌اکنون براک دارای دو مدرسه دخترانه در سه مقطع تحصیلی و دو مدرسه پسرانه، سه مسجد اهل سنت و یک مسجد اهل تشیع، کتابخانه، مکتبخانه و حسینیه و یک درمانگاه می‌باشد. که درمانگاه براک با سرمایه عبدالله عباس خوری با تمامی امکانات احداث گردید. در براک حدود ۲۱۰ هکتار زمین مستعد کشاورزی وجود دارد که ۱۰ هکتار آن نخلستان و ۱۰۰ هکتار کشت دیم است.