آزار جنسی

آزار جنسی یا ایذای جنسی، محدودهٔ وسیعی از رفتارها، از مزاحمت‌های خیابانی تا سوء استفاده جنسی و تجاوز جنسی را دربر می‌گیرد. آزار جنسی عملی است با ماهیت جنسی که در آن فرد یا افرادی با تعرض به شخصیت یک فرد، از طریق، ارعاب، بهره‌گیری ناخواسته یا اجبار خواستار دریافت التفات جنسی یا تحقیر جنسیتی با توسل به آزار کلامی می‌شوند. در قوانین قضایی اکثریت مطلق کشورهای جهان، آزار جنسی عملی «غیرقانونی» و «مجرمانه» شناخته می‌شود.
در برخی جوامع مردسالار، «آزار جنسی زنان» به‌اندازه‌ای نهادینه شده‌است که اکثریت مطلق زنان آن جامعه در طول زندگی‌شان قربانی آزار جنسی واقع شده‌اند. با این وجود آزاردهنده ممکن‌است زن یا مرد باشد و همین‌طور فرد مورد آزار قرارگرفته هم می‌تواند زن، مرد یا کودک باشد. ضمن این‌که آزاردهنده و قربانی می‌توانند دارای یک جنسیت باشند. در برخی موارد فرد آزاردهنده ممکن‌است با فرد قربانی دارای نسبیت خانوادگی، دوستی یا دارای ارتباط شغلی باشد. و در مواردی هم با فرد قربانی کاملاً غریبه باشد.
آزار جنسی یکی از انواع تبعیض شغلی است. برای بسیاری از مؤسسات و تجارت‌ها در دنیای امروز، پیش‌گیری از ارتکاب کارمندان به آزار جنسی، از اولویت‌های اصلی قوانین محل کار محسوب می‌شود.

ابداع واژه و تاریخچه

واژهٔ آزار جنسی (به انگلیسی: Sexual Harassment) در سال ۱۹۷۳ میلادی در گزارشی که به رئیس مؤسسه فناوری ماساچوست دربارهٔ مسائل مختلف مربوط به جنسیت ارائه شد، استفاده گردید. این مؤسسه احتمالاً اولین مؤسسه‌ای بوده‌است که مسئلهٔ آزار جنسی در آن مورد بحث قرار گرفته و قوانین و دستورهای مربوط در آن توسعه یافته‌است.

تنوع رفتارها

یکی از مشکلات در فهمیدن رخداد آزار جنسی، این است که شامل محدودهٔ وسیعی از رفتارها می‌شود و در بسیاری از مواقع (نه همهٔ آنها) برای آزاردیده سخت است که در درجهٔ اول برای خود و سپس برای سایرین تجربه‌ای را که داشته‌است دقیقاً تشریح کند. این مسئله می‌تواند به خاطر مشکل بودن طبقه‌بندی آن موقعیت یا در اثر تجربهٔ تنش یا تمسخر از سوی دیگران در فرد آزاردیده باشد. به علاوه اینکه رفتار و محرک‌ها در آزار جنسی در موارد گوناگون با هم تفاوت دارد.

پیشگیری

از وقوع آزار جنسی در جوامع می‌توان با برنامه‌های آموزشی در دبیرستان، دانشگاه، و محیط‌های کاری جلوگیری کرد. مطالعات نشان داده که این برنامه‌ها منجر به تغییر رفتار دائمی در مردان شده‌است.

آمریکا

بنا به تعریف کمیسیون برابری فرصت‌های شغلی آمریکا (EEOC) «مورد آزار قرار دادن اشخاص (متقاضی کار یا کارمند) به خاطر جنسیت فرد غیرقانونی است.»

محیط کار

در آمریکا، مصوبهٔ حقوق مدنی ۱۹۶۴، تبعیض شغلی بر مبنای نژاد، جنسیت، رنگ پوست، ملیت پیشین و دین را ممنوع کرده‌است. با وجودی که این قانون در ابتدا به منظور مبارزه با آزار جنسی زنان تصویب شد ولی هم مردان و هم زنان را در برابر تبعیض جنسی محافظت می‌نماید. این تبعیض هنگامی رخ می‌دهد که جنسیت متقاضی به عنوان شرط استخدام مطرح می‌شود (مثل گذاشتن شرط زن بودن برای کار به عنوان پیشخدمت یا شرط مرد بودن برای کار در نجاری) یا وقتی شرایطی (مثل قد و وزن) برای شغل تعریف شود که منجر به استخدام تعداد بیشتری از یک جنسیت نسبت به جنسیت دیگر شود.
در سال ۱۹۸۰ میلادی، کمیسیون برابری فرصت‌های شغلی آمریکا (EEOC) قوانینی تصویب کرد و در آن آزار جنسی را تعریف نمود و عنوان نمود که آزار جنسی نوعی از تبعیض جنسی است که در مصوبهٔ حقوق مدنی ۱۹۶۴ ممنوع شده‌است.

آموزش

مبحث نهم اصلاحات آموزشی سال ۱۹۷۲ میلادی در آمریکا بیان می‌دارد که: «هیچ شخصی در آمریکا نباید به دلیل جنسیت از شرکت یا استفاده از مزایای هر گونه برنامه یا فعالیت آموزشی که با کمک هزینهٔ فدرال برگزار می‌شود، محروم شود یا در معرض تبعیض جنسی قرار گیرد.»

تعاریف کمیسیون برابری فرصت‌های شغلی آمریکا

کمیسیون برابری فرصت‌های شغلی آمریکا(EEOC) عنوان می‌کند که آزار هر کارگر یا کارمندی با هر جنسیتی در محیط کار غیرقانونی است. این آزار می‌تواند شامل آزار جنسی نیز باشد. EEOC بیان می‌کند که آزاردهنده و قربانی ممکن است هر جنسیتی داشته باشند و همچنین الزاماً آزاردهنده از جنس مخالف نیست.