دلارامی

دلارامی، از طایفه‌های سیستانی استان سیستان و بلوچستان می‌باشد.
از نژاداصیل سیستان قدیم اند که به خاستگاه اولیه شان یعنی دلارام منتسب شده‌اند. پراکندگی و تجمع آنان در سیستان مجاور هامون به تناسب حرفه دامپروری شان بیشتر از دلخک و دلارام بوده‌است. اینان نیمی شیعه و نیمی سنی مذهب اند که همواره درگیر اختلافات مذهبی بود ه‌اند. محمد حسن خان دلارامی جد بزرگ این طایفه است که به هنگام لشکرکشی نادر شاه به قندهار میزبانی شاه و لشکریان وی را در دلارام به عهده گرفت و به جهت پذیرایی مفصلی که از نادر و درباریان خاص وی به عمل آورد توسط پادشاه افشار ملقب به لگزی شد. بزرگان طایفه به این حکایت اشاره دارند که در همین سفر است که نادر شاه برای کشتی‌گیر خاص خویش از محمد حسن خان مبارز می‌طلبد و او پهلوان کَرَم را معرفی می‌نماید که پس از پیروزی بر کشتی‌گیر شاهی توسط نادر ملقب به کرم بنگی می‌گردد.
اعقاب محمد حسن خان یا تیره‌های دلارامی سیستان:
۱- تیره مد مصطفی (محمد ابن مصطفی):
اولاد محمد شامل خداداد، منصور و مصطفی بوده‌اند که اعقاب آن‌ها در روستای دلارام (شمال شهر کنونی زابل) ساکن‌اند. دادخدا بزرگ و ریش سفید فامیل دلارامی در سیستان بود که از وی پسری به نام محمد حسین به ثمر رسید. او معاصر با فعالیت سرهنگ مکری که در سال ۱۳۱۱ به فرمان رضا شاه حکومت یا فرمانداری سیستان را عهده‌دار شد در شهر زابل معتمد بود. ملاحسین دلارامی آخرین بازمانده این تیره در روستای دلارامی در قید حیات است. تیره رضا قلی که در ده نور محمد خان و نوار مرزی و محمدآباد بولائی ساکن هستند نیز از رشته مصطفی اند که بزرگ و ریش سفید آن‌ها شیر محمد رضا قلی بوده‌است.
۲- تیره ملا رستم:
در جنوب ده غلامعلی ساکن‌اند. پسر صاحب نام ملا رستم ملا علیمردان بوده که برادران وی نیز مانند خود او ملا و با سواد بوده‌اند. عموزادگان ملا رستم به نام شاه پسند و میر احمد و شاهباز نیز در همین منطقه زندگی می‌کرده‌اند که اعقاب آن‌ها باقی‌اند. شماری از اعقاب ملا رستم که بنام لشکران مشهورند در نهور و عده‌ای نیز که از اعقاب گل محمد بیگ اند در محمدآباد بولائی سکونت دارند.پسر صاحب نام ملا علیمردان ملا اسماعیل بوده که از ده غلامعلی سیستان به استان گلستان در شمال ایران مهاجرت نموده و پسران صاحب نام ملا اسماعیل، حاج رسول و کربلایی عیسی هستند که در روستای اسماییل اباد شهر گالیکش سکونت دارند؛
۳- تیره لقمان:
لقمان دلارامی یقیناً قدیمی‌ترین مرد طایفه است که زادگاه خود را به قصد سیستان که در آن روزگار هنوز مرز قراردادی کنونی پدید نیامده بود ترک کرده دهکول پشت آب را مسکن و مأوای خویش قرار داد. پسر لقمان به نام اکبر موسوم بود که بزرگ و ریش سفید همگان از پی پدرش بود. بطوریکه ملا رستم و کدخدا دلمراد به بزرگی و ریش سفیدی وی گردن نهادند. اکبر لقمان صاحب سه پسر شد به نام‌های اسکندر، سمندر، و علی مدد.
فرزندان و و اعقاب علی مدد به سرخس کوچ کرده در آنجا باقی‌اند. ظاهراً علت کوچ آن‌ها خشکسالی سیستان و بهره‌گیری از مراتع غنی بوده‌است. اسکندر دارای یک پسر به نام اکبر شد که اعقاب وی در روستای دلارام پشت شهر زابل ساکن‌اند. از سمندر چهار پسر بنام‌های حسن، عباس، حسین و علی پدید آمد. حسن سمندر حدود صد و بیست سال پیش در دهکول پشت آب متولد شد و تقریباً شصت و چهار سال پیش توسط مرحوم آخوند ملاعباس رئیس الذاکرین که مستأجری دهنو را عهده‌دار بود به عنوان سرپا گو به این قریه منتقل گردید و به سال ۱۳۶۸ در نهایت کهولت دیده از جان فروبست.
۴- تیره خالقداد:
او پسر مولا داد بود که خود از مردان مشهور و صاحب نام طایفه خویش به‌شمار می‌آمد. دختر خالقداد به همسری مرحوم حسن سمندر در آمد. خالقداد به هنگام استقرار فرنگی‌ها در سیستان به صورت خوش‌نشین به شیر تپه سرخس کوچ کرد و اعقاب وی در آنجا و مشهد و دربند فریمان موجودند. یکی از پسران خالقداد حسین خان بود که از وی پسری بنام محمدحسین خان به ثمر رسید که با دختر کریم بارانی ازدواج کرد. از محمد حسین خان ابن حسین حسین خان ابن خالقداد پسری به نام غلامحسن خان و از او پسری بنام محمد حسن خان دلارامی به ثمر رسید.
5-تیره شیردل دادالله: شامل چهار پسر به نام‌های رضا،محمدنبی،محمدعلی،ومحمدتقی دلارامی که در روستای( شیطان) حیدرآبادفعلی ساکن هستند.مرحوم شیردل دلارامی در دوره پهلوی دوم در قریه حیدرآباد از دنیا رفت که از او چهار پسر به یادگار ماندند وصاحب فرزنددختر نشد.همسر او شهر بانو اوکاتی دختر (حسین عباس )از بزرگان ومعتمدان طایفه اوکاتی بود.
6-  تیره اولاد شمس الدین:
فعلاً در اسلام‌آباد مازندران ساکن اند و معتمد و ریش سفید آن‌ها رسول ابن حیدر ابن شمس الدین می‌باشد. تعدادی از افراد این تیره در روستای قش کهنه سرخس ساکن‌اند.
7- تیره علی گل و کدخدا دلمراد:
عموزاده‌های لقمان اند که اعقاب شان در شیر تپه سرخس سکونت دارند. اولین فردی که از اولاد کدخدا دلمراد به شیر تپه کوچ نمود کدخدا حسین پسر وی بود که در همان‌جا در گذشت و اولاد وی باقی ماندند.
8- دلارامی‌های ساکن کاشمر