روان‌شناسی فرد نگر

روانشناسی فردی

روانشناسی فردی آدلر، شامل نظریه شخصیت، مدل آسیب شناسی و فلسفه زندگی است. همچنین راهبردی برای تعلیم و تربیت پیشگیر و فنون روان درمانی ارایه میدهد و مردم را تشویق میکند از طریق همکاری، جرأت و احساس اجتماعی بودن، سلامت خود را تامین کنند.(کارلسون،واتس،مانیاتچی،2005). هدف این روانشناسی نه تنها بهبود کیفیت زندگی مراجع بلکه بهبود کیفیت زندگی سایر افراد حاضر در دنیای مراجع و کل جامعه است. روانشناسی فردی به افراد بهنجار کمک میکند با دنبال کردن آرمانی امکان پذیر و الهام بخش در خصوص سلامت روان و برداشتن گامهای ضروری برای رسیدن به این آرمان، موجبات رشد و تحول حداکثری خود را فراهم کنند.(استاین، ادواردز،1998)

مفاهیم کلیدی

روانشناسی فردی، پیچیده است و از لحاظ نظری و عملی، مفاهیم کلیدی زیادی دارد. درمیان این مفاهیم کلیدی به مفاهیمی چون تلاش برای مهم بودن، عقده حقارت، علاقه اجتماعی، احساس اجتماع بودن، هدف نهایی خیالی و سبک زندگی، ترتیب تولد و منظومه خانوادگی میپردازیم.

تلاش برای مهم بودن

تلاش برای مهم بودن در نظریه آدلر، مشابه مفهوم خود شکوفایی کارل راجرز و مفهوم تعالی کارل یونگ است. به عنوان نمونه، فردی که به دلیل دست و پا چلفتی بودن، احساس حقارت میکند، تلاش میکند با تمرین تبدیل به رقصنده ماهری شود،سعی در غلبه بر ضعفش دارد. انسان ها با غلبه بر ضعف های خود، احساس امنیت و تکامل میکنند. هدف، رقابت مادی گرایانه نیست، هر چند برخی افراد چنین برداشتی دارند. درک این چنینی از این تلاش، برای سلامت روان، مفید نیست.( استاین، ادواردز، 1998)

عقده حقارت

آدلر معتقد بود در تمام افراد، بعضی از اندامها از بعضی اندامهای دیگر ضعیف ترند و  این باعث آسیب پذیری افراد در برابر بیماریها میشود. افراد با انجام دادن کارهایی سعی میکنند که ضعف اندام حقیر خود را به شکلی افراطی جبران کنند. مانند دیماستنز، سخنران معروف آتنی که لکنت زبان داشت. او با گذاشتن سنگ ریزه ها در دهانش، بر مشکل لکنت زبانش غلبه کرده و تبدیل به یک سخنران معروف شد.
آدلر، افکارش را در مورد حقارت عضوی، در مورد غلبه بر  احساس حقارت روانی به کار برد. به اعتقاد او احساس حقارت مساله ای طبیعی در افراد است، چرا که همه ما هنگام تولد موجودی ضعیف و ناتوان هستیم. به مرور زمان، کودک با مسایلی در زندگی روبرو میشود که باید آنها را حل کند و در صورت عدم توانایی، احساس حقارت میکند. گاهی این حس تبدیل به احساس حقارت عمیق میشود و گاهی نیرویی برای رسیدن به قدرت در فرد میشود.
زمانی که احساس حقارت در فرد شدید است، تبدیل به عقده حقارت میشود و باعث ایجاد احساس ضعف در حل مشکلات شده و فرد، خود را بی کفایت از لحاظ اجتماعی میداند.(آنسباخر، آنسباخر1967) چنین فردی برای سرپو گداشتن بر حس حقارتش، به شکلی ناخودآگاه، عقده برتری را در خود پرورش میدهد.(درایکورس، گری،1968)

هدف نهایی خیالی و سبک زندگی

هدف نهایی خیالی، نگاه شخصی و درونی شده فرد به آینده است، که میتواند واقع بینانه و یا غیر واقع بینانه باشد. هدف نهایی خیالی، بخش مهمی از سبک زندگی است، که زندگی فرد را سازمان دهی میکند و شکل میدهد، هر چند به طور کلی، ناهشیارانه است.
افراد با علاقه اجتماعی پرورش یافته، هدف نهایی شان، مایه خدمت به دیگران است. افرادی که هدفشان صرفاً خدمت به خود است، اهداف ناسالم دارند.
سبک زندگی، رویکرد ویژه هر فرد به زندگی است. اینکه فرد چگونه با تکالیف زندگی برخورد میکند و یا چگونه اجتناب میکند. و اینکه فرد چگونه به هدف نهایی خیالی اش میرسد.
به تعداد افرادی که در دنیا زندگی میکنند، سبک زندگی وجود دارد که شالوده اش در سن پنج تا شش سالگی ریخته میشود.

دلگرمی

دلگرمی همان فعال شدن علاقه اجتماعی در فرد است. دلگرمی جسارت و خلاقیت لازم را برای حل مشکلات زندگی فرد ، از طریق مشارکت در اجتماع، فراهم میکند. از این طریق فرد احساس قابلیت کرده و از احساس حقارتش کاسته میشود.(برد، 2005)
دلگریم دادن از فنونی است که به مستحکم شدن رابطه بین مراجع و درمانگر کمک میکند.(واتس، پیتر زاک، 2000)

منطق خصوصی

فرایند ادراکی و شناختی هر فرد است که مخصوص و منحصر به اوست. هر فرد با این منطق، دنیا را برای خود تفسیر میکند. زمانی که دنیای بیرون با نگاه فرد تعارض دارد، فرد با اتصال به منطق خصوصی خود که برایش آشناست، آرامش خود را حفظ میکند.(آنساباخر، آنساباخر،1976)

هشیار و ناهشیار

آدلر به مفهوم ناهشایار معتقد بود با این تفاوت که ناهشیار را بخشی از هشیاری میدانست که فرد در لحظه بر آن آگاهی ندارد. هشیار و ناهشیار با همکاری یکدیگر، تشخیص مصلحت فرد را میدهند.

نقایص بدنی

کودکان دارای نقایص بدنی، به دلیل عدم حس اجتماعی بودن، بیشتر در معرض دلسردی قرار میگرند.
اگر به آنان بیش از اندازه توجه شود، باعث میشود از دیگران انتظار رفتار به شکل خاصی با خود داشته باشند. این باعث میشود که از روبرو شدن با مشکلات اجتناب کنند و احساس حقارت عمیقس در آنان شکل بگیرد.

کتاب درمانی و تکلیف منزل

از طریق واداشتن افراد به مراجعه به کتابها، بینش افراد بالا رفته و توانایی حل مساله و نقد را پیدا میکنند. این راهکار وقتی موثر است که افراد، بگویند که توانایی کمک به خود را پیدا کرده اند.( ادواردز، گفرورر،2001،ریودن،ویلسون،1989)
تکلیف منزل به مراجع کمک میکند با انجام کارهایی، حس علاقه اجتماعی شان افزایش یابد. تکالیف هر فرد مناسب با نیازهای او انتخاب میشود تا کمک کند به بینش دست یابند و راه حل مناسب خود را بیابند.