ابراهیم زکزاکی

زندگی

وی در پنجم ماه ۱۹۵۳ میلادی در شهر زاریا در ایالت کادونا، شمالِ غربی نیجریه به دنیا آمد. در سال ۱۹۷۹ در رشتهٔ اقتصاد از دانشگاه احمد بلو لیسانس گرفت. پیش از دانشگاه دو سال در مدرسهٔ استانی عربی و چهار سال (۱۹۷۱–۱۹۷۵) در مدرسه معروف مطالعات عربی در کانو درس خوانده بود. آموزش اولیهٔ اسلامی-قرآنی را نزد علمای مختلف در حوزه‌های زاریا به پایان رسانده بود.

فعالیت سیاسی

زکزاکی از بدو ورود به دانشگاه فعالیت سیاسی را آغاز کرد.
سال‌های ۱۹۷۷ و ۱۹۷۸ میلادی دبیرکل انجمن دانشجویان مسلمان نیجریه در پردیس اصلی دانشگاه احمدو بود. سال ۱۹۷۹، معاون امور بین‌الملل کمیته ملی همین انجمن شد. چیزی به پایان دوران دانشجویی‌اش نمانده بود که در ایران انقلاب شد. هم‌زمان جنبشِ اسلامیِ نیجریه هم که تحت تأثیر روح‌الله خمینی بود، شکل گرفت.
زکزاکی از چهره‌های اصلی اعتراض‌های سراسری دانشجویی بود که می‌خواستند قوانین شرع در بازبینی قانون اساسی نیجریه لحاظ شود. فعالیت زکزاکی در دوران دانشجویی به دانشگاه محدود بود، اما بعد از فارغ‌التحصیلی به شهرها و روستاها گسترش یافت.

زندگی شخصی

همسر شیخ زکزاکی زینت‌الدین ابراهیم نام دارد. گزارش‌های حاکی از این بود که در جریان محاصره خانه او گلوله خورد و کشته شد، هرچند ارتش این خبر را تکذیب کرد. شیخ زکزاکی مجموعاً ۹ فرزند دارد که هفت نفر آنان پسر و دو نفرشان دختر بوده است. سه پسر دیگرش حماد، حمید و علی در ژوئن ۲۰۱۴، هنگام راه‌پیمایی روز قدس به دست نظامیان، کشته شدند. از فرزندان زکزاکی دو دختر به نام‌های دکتر «نصیبه» و «سهیلا» و یک پسر به نام «محمد» باقی مانده است.

زندانی و دستگیری

شیخ زکزاکی چندین بار به اتهام فتنه و اخلال در نظم عمومی زندانی شده. زکزاکی در همه حکومت‌های نیجریه از اوباسناجو و شاجاری و بوهاری گرفته تا بابانگیدا و آباچا او را حبس کرده‌اند. روی‌هم رفته ۹ سال در ۹ زندان کشور به سر برده – از جمله زندان انوگو (۱۹۸۱–۱۹۸۴)، زندان پورت هارکورت، و زندان کادونا. سپتامبر ۲۰۰۹، حکومت آباچا وی را زندانی و مرکز اسلامی و محل سکونتش را در زاریا خراب کرد.
در روز ۱۳ دسامبر ۲۰۱۵ بر اثر حمله ارتش نیجریه به حسینیه بقیةالله و منزل، شیخ ابراهیم زکزاکی نیز زخمی شد و توسط ارتش دستگیر و زندانی شد. ارتش نیجریه علت را تلاش هواداران شیخ برای ترور رئیس ستاد ارتش نیجریه در منطقه زاریا اعلام کرد.

کشتار روز قدس2014

در 25 جولای 2014، در تظاهرات روز قدس در  شهر زاریا  35 تن از همراهان ابراهیم زکزاکی مورد هدف تیراندازی قرار گرفتند که سه تن از آنها سه فزرند او بود.    کمیسیون حقوق بشر اسلامی بریتانیا در اکتبر 2014 گزارشی از این کشتار منتشر کرده و به نقش ارتش اشاره کرد.

کشتار زاریا 2015

در جریان این کشتار شیخ زکزاکی همراه با همسرش  و صدها نفر از طرفدارانش و سه فزرند دیگرش توسط ارتش نیجیریه زخمی و دستگیر شدند.

بازداشت و دستور آزادی

بر اساس نظر دادگاه نیجریه در 2 دسامبر 2016، دستور آزادی زکزاکی از اداره استخبارات نیجریه به بازداشت پلیس برای 45 روز صادر شد. همچنین زکزاکی و همسرش موظف به پرداخت 50 میلیون واحد پول نیجریه شدند.   قاضی اعلام کرد این توجیه خوبی نیست که او را برای محافظت خودش نگه می داریم. از دسامبر 2015 تا 13 ژانویه 2018 او و همسرش در جای نامشخصی تحت بازداشت بودند و تنها دکتر او مجاز به ملاقات بود.  در 22 ژانویه 2019 آنها تحت نظارت شدید امنیتی  به دادگاه مراجعه کرده و دادخواست رسیدگی دادند. 
در جولای 2019، به منظور تقاضای آزادی زکزاکی، صد ها نفر از طرفداران او خارج ساختمان های دولتی اجتماع کردند  و پلیس با استفاده از تیراندازی و گاز اشک آور برای پراکنده کردن آنها اقدام کرد. در این درگیری ها 2 نفر کشته و بیش از 40 نفر دستگیر شدند. رهبر جنبش اسلامی نیجریه، گفت که تا زمانی که از آزادی زکزاکی اطمینان پیدا نکنیم، این تظاهرات ادامه دارد، چرا که او فورا به درمان و اعزام به خارج از کشور نیاز دارد.

آزادی

بر اساس حکم دیوان عالی نیجریه، شیخ زکزاکی رهبر جنبش شیعیان باید  فوراً آزاد شود. این حکم توسط گابریل کولاول در دوم دسامبر سال ۲۰۱۶ صادر شد. در هنگام صدور حکم، وی استدلال مخالفان مبنی بر تحت حفظ بودن وی برای محافظت از وی را رد کرد.