کمیته امداد امام خمینی

پیش زمینه تاریخی

سابقه پی‌ریزی و شکل‌گیری این نهاد، به سال‌های پیش از انقلاب ۱۳۵۷ و حدود سال ۱۳۴۲ بر می‌گردد. در آن زمان عده‌ای از همراهان سید روح‌الله خمینی، از طرف وی مسئولیت رسیدگی به خانواده زندانیان سیاسی را بر عهده داشتند.

تأسیس

این نهاد، دومین نهاد پس از انقلاب ۱۳۵۷ است که به دستور سید روح‌الله خمینی، در ۱۴ اسفند ۱۳۵۷، تأسیس گردید. هدف از تأسیس این نهاد، پشتیبانی از محرومان و مستضعفان و توانمندسازی آن‌ها اعلام شده‌است. در تاریخ ۲۰ خرداد ۱۳۶۶ و پس از گذشت حدود ۱۰ سال از فعالیت این نهاد انقلابی اولین اساسنامه کمیته امداد امام به منظور ایجاد تشکیلات مناسب و برنامه‌ریزی تهیه و توسط بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران تأیید گردید.

تشکیلات سازمانی

کمیته امداد امام خمینی به عنوان نهادی انقلابی و از نوع مؤسسات ناسودبر و عام‌المنفعه - عمومی غیردولتی است و تحت نظارت مقام رهبری قرار دارد که مرکز اصلی آن در تهران بوده و در تمامی شهرستان‌ها و اکثر بخش‌های کشور و در برخی نقاط خارج از کشور دارای شعبه می‌باشد.
پس از ولایت فقیه، شورای مرکزی عالی‌ترین رکن این نهاد می‌باشد که مسئولیت کلی امور امداد را عهده‌دار است. سرپرستی به عنوان بالاترین مقام اجرایی و عضو شورای مرکزی امداد مجری مصوبات شورای مرکزی می‌باشد، اداره کل کمیته امداد در استان به عنوان هماهنگ‌کننده و ناظر بر امور شاخه‌های اصلی مستقر در شهرستان‌ها می‌باشد و کمیته امداد مدیریت شهرستان در کلیه شهرستان‌ها و ادارات کمیته امداد در برخی شهرها و مراکز دهستان‌ها به عنوان اصلی‌ترین واحد پشتیبانی امداد مستقیماً به امور مددجویان و ارباب رجوع رسیدگی می‌کند.

میزان کمک‌های مردمی

در سال ۱۳۹۰، ماهانه ۱۵ میلیارد تومان در بخش صدقات جمع‌آوری شده‌است.
سعید ستاری، معاون مشارکت‌های مردمی کمیته امداد، میزان کمکهای مردمی در سال ۱۳۹۱ را بالغ بر ۹۰۰ میلیارد تومان عنوان کرد.
طبق اعلام دفتر آمار کمیته امداد در آذر ۱۳۹۲، درآمد کمیته امداد امام از محل صندوق‌های صدقات سال گذشته [سال ۱۳۹۱] حدود ۱۸۰ میلیارد تومان بوده‌است.
همچنین در آبان ۱۳۹۳، کمیته امداد امام خمینی اعلام کرد که ماهیانه بیش از ۲۱ میلیارد تومان صدقه در ایران جمع‌آوری می‌شود.
میزان مشارکت مردمی به کمیته امداد در سال ۱۳۹۵ معادل هزار و ۴۶۰ میلیارد تومان بوده‌است که به صورت نقدی و غیرنقدی به آن تحویل داده شده‌است و به نقل از شبکه مجازی خیرین کشور: صد در صد این مقدار صرف امور نیازمندان گردیده شده‌است.
در سال ۱۳۹۶ مطابق اعلام کمیته امداد امام خمینی فقط در نیمه نخست سال ۹۶ بیش از ۱۵۳ میلیارد تومان در قالب صدقه به این نهاد کمک کرده‌اند که استان تهران با ۲۰ میلیارد تومان، اصفهان ۱۳ میلیارد تومان خراسان رضوی ۱۱ میلیارد تومان، مازندران ۱۰ میلیارد تومان و استان فارس با ۹ میلیارد تومان بیشترین کمک‌ها را انجام داده‌اند.

تعداد افراد تحت پوشش کمیته امداد

حسین انواری، سرپرست کمیته امداد امام خمینی، در ۲۸ آذر ۱۳۹۲، تعداد افراد تحت پوشش کمیته امداد را نزدیک ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر و افرادی که از خدمات موردی این نهاد در کشور برخوردارند را نزدیک ۳ میلیون نفر اعلام کرد. از این تعداد، ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر سالمند، حدود ۸۰۰ هزار دانشجو و دانش‌آموز و زنان سرپرست خانوار هستند.
انواری هم چنین اضافه کرد: مبلغ جمع‌آوری شده در یک سال اخیر توسط کمیته امداد ۵۷۰ میلیارد تومان بوده‌است. سرپرست کمیته امداد می‌گوید: این مبلغ که از طریق مشارکت‌های مردمی حاصل گردیده به‌طور کامل صرف مستمندان شده‌است. به عبارتی، هزینه و درآمد کمیته امداد کاملاً برهم منطبق می‌باشد

کمک به محرومان کشورهای دیگر

تاکنون کمیته امداد امام خمینی به محرومان کشورهای لبنان، سوریه، آذربایجان، تاجیکستان، افغانستان، عراق، کومور و فلسطین کمک کرده‌است.
در ماه رمضان ۱۳۹۲ شمسی حدود ۴۰ هزار سبد غذایی اهدایی کمیته امداد امام خمینی میان مردم نوار غزه توزیع گردید.

در هشتم خرداد ۹۵، پرویز فتاح، رئیس کمیته امداد امام خمینی، در گفتگو با خبرنگاران دربارهٔ دفاتر خارج از کشور این نهاد، اعلام داشت که این دفاتر هزینه‌ای برای منابع مالی داخلی نهاد ایجاد نمی‌کنند و در حال حاضر، هیچ فرد ایرانی در دفاتر این کشورها مشغول به کار نیست. وی گفت: 
فعالیت دفاتر کمیته امداد در خارج از کشور هیچ هزینه‌ای برای کشور ندارد و به حضرت عباس قسم پولی از کمک‌های مردم به خارج کشور نمی‌رود و حتی ریالی از صدقات و کمک‌های مردمی ایران، به دیگر کشورها منتقل نمی‌شود و کمک‌های خیرین ایرانی و صدقات مردم کشورمان صرفاً برای کمک به محرومان و مستضعفان کشورمان هزینه می‌شود.

فروش ساختمان مرکزی هزار میلیارد تومانی

در اردیبهشت ماه ۱۳۹۵، پرویز فتاح از فروش ساختمان مرکزی کمیته امداد در سوهانک به مبلغ ۱۰۰۰ میلیارد تومان خبر داد. پیش تر رسانه انتقادات گسترده‌ای از این ساختمان منتشر کرده بودند. ملک کمیته امداد در سوهانک با وسعت یکصد هزار متر مربع شامل مجتمع اداری، برج ده طبقه، مستحدثات ورزشی و استخر بود. با فروش این ملک، کمیته امداد به برجی ۱۸ طبقه در خیابان آزادی منتقل شد. هزینه خرید و بهره‌برداری از این ساختمان ۱۸۰ میلیارد تومان اعلام شد. به گفته سرپرست کمیته امداد ما به التفاوت حاصل از فروش ساختمان قبلی و جدید صرف پرداخت وام به مددجویان این کمیته می‌گردد.