سعید نیاکوثری

زندگی

سعید نیاکوثری متولد ۱۳۴۰ و فارغ‌التحصیل دانشگاه شیراز با مدرک دکترا می‌باشد. او موسیقی را نزد هنرمندانی همچون پرویز مشکاتیان و جلال ذوالفنون آموخت و ردیف آوازی را زیرنظر سید نورالدین رضوی سروستانی تکمیل نمود.
نیاکوثری در سال ۱۳۷۱ در هشتمین جشنواره موسیقی فجر با کسب مقام نخست سنتورنوازان کشور لوح زرین جشنواره را از آن خود کرد. او در سال ۱۳۸۱ نخستین سهمیه مسابقات موسیقی بین‌المللی ولز انگلستان را به نام ایران کسب و در اولین حضور خویش با احراز مقام سوم جهانی، مدال برنز این مسابقات را به نام خود به ثبت رساند. دانشگاه شیراز در سال ۱۳۸۱ به پاس خدمات فرهنگی وی پرچم افتخار دانشگاه شیراز را به وی اهداء نمود. نیاکوثری با حضور فعال در جشنواره‌های مختلف در ایران و خارج از ایران جوایز متعددی دریافت نموده‌است. تکنوازی سنتور در المپیاد جهانی فیزیک، مقام نخست پژوهشهای موسیقی از دانشگاه ادینبورگ اسکاتلند، اجرای برنامه در جشنواره فرهنگی ایران و عربستان سعودی، همکاری با جهاد دانشگاهی شیراز با اجرای برنامه‌های متعدد هنری در مناسبت‌های مختلف ملی–مذهبی و برگزاری کنسرت‌های آموزشی و پژوهشی در مراکز دانشگاهی معتبر در کشورهای مختلف از جمله: انگلستان، اوکراین، اسکاتلند، آمریکا، آلمان و… سوابق هنری نیاکوثری است.
در کارنامه فعالیت‌های پژوهشی نیاکوثری مقالات علمی مختلفی به چشم می‌خورد. این دست مقالات که به مطالعاتی در خصوص آثار موسیقایی دانشمندان بزرگ ایران از جمله قطب‌الدین شیرازی، صفی‌الدین ارموی، ابوعلی سینا و فارابی پرداخته‌است. برخی از شاگردان نیاکوثری از جمله خانم‌ها فاطمه جنابی و طاهره جنابی در تألیف مقالات فوق او را همراهی کرده‌اند. نیاکوثری در زمینه موضوعات موسیقی مذهبی نیز نگاشته‌های تحقیقی متعددی دارد از آن جمله به مقالات «نقش تعزیه در ماندگاری موسیقی ملی» و «تعزیه – موسیقی ایران – نگاه قرن» … اشاره نمود.
نیاکوثری در سال ۱۳۶۷به همراه تنی چند از همکاران هنرمند خویش اولین مرکز پژوهشی –آموزشی کشور را پس از انقلاب در شیراز با نام «کانون فرهنگی – هنری صبا» تأسیس نمود. هر چند مدیر کل دوره اصلاحات حکم به تعطیلی این مرکز صادر نمود ولی این حکم هرگز اجرا نشد و نهایتاً منجر به برکناری مدیر کل وقت و اخراج وی از وزارت ارشاد گردید، این حکم بنابر مصاحبه نیاکوثری با نشریه خبری صادر گردیده بود.
هرچند نیاکوثری راجع به برادر خود هرگز هیچ گونه اظهاری ننموده، مسعود نیاکوثری (متولد سال ۱۳۳۲) برادر بزرگتر سعیدنیاکوثری بود که در سال ۱۳۵۲ توسط ساواک کشته شد. مسعود نیاکوثری دانشجوی رشته علوم سیاسی دانشگاه ملی تهران (شهید بهشتی فعلی) بود.
مقایسه سال کشته شدن مسعود نیاکوثری و شروع به نوازندگی سعید نیاکوثری مبین این موضوع است که شاید این واقعه موجب روی آوری نیاکوثری به نوازندگی بوده باشد.
مورخ ۱۴/۱۲/۸۹ استاندار فارس از کانون صبا درخواست اجرای کنسرتی در حضور رئیس‌جمهور وقت محمود احمدی‌نژاد نمود که برخی از معممین صاحب منصب در استان فارس در پی اختلاف نظرهای قبلی با استاندار و به قولی حلقه انحرافی جلسه را ترک نمودند. محمود احمدی‌نژاد با ژست‌های اواخر دوران ریاست جمهوری در پایان برنامه از گروه تشکر نمود و با سرپرست گروه (سعید نیاکوثری) روبوسی نمود (برنامه به شکل زنده از شبکه سراسری سیما پخش می‌گردید) این موضوع موجب گردید بسیاری از سایت‌های اصولگرا مورخ ۱۵/۱۲/۸۹ با سر تیتر تشکر احمدی‌نژاد از گروه موسیقی حاشیه ساز استاندار وقت را استیضاح نمایند در این خصوص اختلافات جناح اصولگرا با حلقه انحرافی موجب گردید مشکلاتی جهت کانون فرهنگی هنری صبا و سعید نیاکوثری پیش آمد نماید. نیاکوثری علی‌رغم اینکه در مصاحبه‌های متعدداز جمله یا BBC اعلام نموده سیاسی نیست و مسائل سیاسی را دنبال نمی‌کند به عقیده صاحب نظران یکی از سیاسی‌ترین موزیسین‌های ایران است و پشت پرده بسیاری از عزل و نصب‌ها نقش داشته‌است. مسعود نیا کوثری (متولد۱۳۳۴) مورخ نوزدهم بهمن ماه سال ۱۳۵۲ به روایتی در درگیری مسلحانه کشته شده. آرامگاه مسعود نیاکوثری برادر بزرگتر سعید نیاکوثری در شاه داعی الله شیراز و تاریخ کشته شدن برابر نوزدهم بهمن ۱۳۵۲ (طبق سنگ نوشته قبر) قید گردیده. نیاکوثری در جمع شاگردانش گفته هرگز تصور نمی‌کرد پنج سال بعد از ان تاریخ این‌گونه انتقام بازستاند.
سازمان تبلیغات اسلامی به منظور ارج‌گزاری بر زحمات نیاکوثری طی مراسمی با دعوت از اساتید مطرح در سالن اندیشه اقدام به رو نمایی از تألیف آیین و اوای نیاکوثری نمود، همچنین رادیو فرهنگ مصاحبه مستقیمی با نیاکوثری به مناسبت چاپ دوم کتاب آیین و اوا انجام داد.

آثار

از آثار موسیقایی نیاکوثری می‌توان به خوارزمی، سپیدار، فال حافظ، شور آفرین، پسین دلگشا، بر بال عقاب، قطعه شیراز، پیش‌درآمد و چهار مضراب دشتی و … اشاره کرد که جملگی به تأیید صاحبنظران موسیقی در ردیف آثار برجسته موسیقی ملی می‌باشد.
نیاکوثری در سال ۱۳۹۱ در مقابله با روش‌های وارداتی آموزش موسیقی به کودکان، با مشایعت تعدادی از هنرجویان خویش کتاب "آیین و آوا " را تألیف و به نشر عموم رسانده‌است.