یوتیوب

پیشینه

یوتیوب توسط چاد هرلی، استیو چن و جاوید کریم پایه‌گذاری شد که هر سه از کارمندان شرکت پی‌پل بودند. هرلی در دانشگاه ایندیانا در پنسیلوانیا درس طراحی می‌خواند در حالی که چن و کریم در دانشگاه ایلی‌نوی در اوربانا دانش کامپیوتر را فرا می‌گرفتند.
آن‌ها پس از موفقیت وبگاه فلیکر برای بارگذاری عکس، تصمیم گرفتند وب‌گاهی برای بارگذاری ویدئو ایجاد کنند و به همین منظور، در آپارتمان چن در سان‌فرانسیسکو میهمانی شام برگزار کردند و در این‌باره بحث کردند.
اولین ویدئوی بارگذاری‌شده در یوتیوب به نام من در باغ‌وحش جاوید کریم را در باغ‌وحش سن دیگو نشان می‌دهد. این ویدئو در تاریخ ۲۳ آوریل ۲۰۰۵ به وبگاه یوتیوب ارسال شد و هنوز هم می‌توان آن را تماشا کرد.
یوتیوب عمومی در ماه مه سال ۲۰۰۵، شش ماه پیش از راه‌اندازی رسمی در نوامبر ۲۰۰۵ ارائه‌شد. این وبگاه به سرعت رشد کرد و در ماه ژوئیه سال ۲۰۰۶، اعلام شد که در هر روز در یوتیوب بیش از ۶۵٬۰۰۰ ویدئو بارگذاری می‌شود و ۱۰۰ میلیون بار مورد بازدید قرار می‌گیرد. با توجه به آمار ارائه‌شده توسط شرکت تحقیقات بازار کام اسکور، یوتیوب بهترین وبگاه بارگذاری ویدئو در ایالات متحده آمریکا است و ۴۳٪ مردم این کشور، ویدئوهای خود را در این وبگاه بارگذاری می‌کنند و در ماه مه سال ۲۰۱۰، ۱۴ میلیارد فیلم در یوتیوب بارگذاری شده‌است. در هر دقیقه، حدود ۶۰ ساعت ویدئو در یوتیوب بارگذاری می‌شود که حدود سه‌چهارم این ویدئوها را مردم ایالات متحده آمریکا بارگذاری می‌کنند. وبگاه یوتیوب در ماه ۸۰۰ میلیون کاربر منحصربه‌فرد دارد. بر اساس رتبه‌بندی وبگاه الکسا، یوتیوب پیش از فیس‌بوک و گوگل و پس از یاهو!، سومین وبگاه پربازدید اینترنت است.
به علت شباهت زیاد وبگاه لولهٔ جهانی و تجهیزات (www.utube.com) به وبگاه یوتیوب (www.youtube.com)، لولهٔ جهانی و تجهیزات از یوتیوب شکایت کرد و قرار بر این شد که www.utube.com به www.utubeonline.com تغییر نام دهد. با توجه به آمار خیرهٔ‌کننده یوتیوب، شرکت گوگل در اکتبر سال ۲۰۰۶ پیشنهاد داد که قصد دارد یوتیوب را به قیمت ۱٫۶۵ میلیارد دلار بخرد تا این که این قرارداد در ۱۳ نوامبر ۲۰۰۶ قطعی شد و یوتیوب با ۱٫۶۵ میلیارد دلار به گوگل فروخته شد.

پخش

تماشای فیلم‌های یوتیوب بر روی یک رایانه شخصی کار آسانی نیست. برای این کار باید آدوبی فلش پلیر بر روی مرورگر نصب شود. البته گوگل با تولید مرورگر وب گوگل کروم، این اجازه را به کاربران اینترنت داده‌است که با این مرورگر می‌توانند مستقیم و بدون هیچ دردسری ویدئوهای یوتیوب را تماشا کنند. مرورگر وب اپرا نیز این قابلیت را دارد. آدوبی فلش پلیر یکی از شایع‌ترین نرم‌افزارها بر روی رایانه‌های شخصی می‌باشد که از فرمت فلش ویدئو پشتیبانی و ویدئوهای یوتیوب را پخش می‌کند
در ژانویه ۲۰۱۰، نسخه‌ای آزمایشی از یوتیوب راه‌اندازی شد که از مرورگرهایی که با اچ‌تی‌ام‌ال۵ سازگاری دارند، پشتیبانی می‌کند و اجازه می‌دهد بدون هیچ نرم‌افزاری مانند آدوبی فلش پلیر، فیلم‌های یوتیوب را تماشا کنند. از این مرورگرهای وب می‌توان به گوگل کروم و اپرا اشاره کرد که اینترنت اکسپلورر فاقد این قابلیت است. وبگاه یوتیوب دارای صفحه‌ای است که اجازه می‌دهد مرورگر وب از اچ‌تی‌ام‌ال۵ پشتیبانی کند. مرورگرهایی که با استفاده از فرمت‌های اچ.۲۶۴/امپگ-۴ ای‌وی‌سی یا وب‌ام از اچ‌تی‌ام‌ال۵ پشتیبانی می‌کنند، می‌توانند همهٔ فیلم‌های یوتیوب را پخش کنند.

بارگذاری (آپلودکردن)

همهٔ کاربران یوتیوب می‌توانند فیلم‌های خود را هم‌زمان تا ۱۵ دقیقه بارگذاری کنند. کاربرانی که آهنگ خوب ضبط می‌کنند، مطابق با رهنمودهای جامعهٔ وبگاه توانایی ارائهٔ ویدئوهای خود را تا ۱۲ ساعت دارند که نیاز به تأیید حساب، به‌طور معمول از راه یک تلفن همراه دارد. هنگام تأسیس یوتیوب در سال ۲۰۰۵، امکان بارگذاری ویدئوها را تا مدت‌های طولانی داشت تا این که به علت بارگذاری غیرمجاز و کپی از برنامه‌های تلویزیونی و فیلم‌ها، یوتیوب در ماه مارس سال ۲۰۰۶، حد مجاز بارگذاری ویدئوها را ۱۰ دقیقه کرد. در ماه ژوئیه سال ۲۰۰۸، این ۱۰ دقیقه به ۱۵ دقیقه افزایش یافت. حد مجاز حجم بارگذاری ویدئوها در یوتیوب ۱۰ گیگابایت است و برای برخی کاربران حتی تا ۱۲۸ گیگابایت هم مجاز است.
یوتیوب برای بارگذاری ویدئوها از انواع فرمت‌های موجود مانند MKV, MP4، AVI, DIVX، FLV، MPEG4، OGG، MPG، و VOB پشتیبانی می‌کند. هم‌چنین از فرمت 3GP پشتیبانی می‌کند و اجازه می‌دهد ویدئوها به تلفن همراه ارسال شود. فیلم‌ها در یوتیوب، با اسکن پیشرونده یا درهم‌بافی اسکن می‌شود؛ اما برای بهترین کیفیت ویدئو، یوتیوب پیشنهاد می‌کند که فیلم‌ها پیش از بارگذاری، ازهم‌کافته شوند. همهٔ فرمت‌های ویدئویی در این وبگاه با استفاده از اسکن پیشرونده‌است.

فیلم‌های ۳ بعدی

طی پخش ویدئویی در ۲۱ ژوئیه ۲۰۰۹، مهندس پتر بنوا در اعلام کرد که کاربران یوتیوب هم‌اکنون می‌توانند ویدئوهای ۳ بعدی بارگذاری کنند و این ویدئوها، قابل نمایش به صورت ۳ بعدی هستند. ویدئوها در روش‌های مختلف، مانند آناگلیف مشترک (لنز فیروزه‌ای/ قرمز) و با عینک سه‌بعدی، به صورت ۳ بعدی قابل‌دیدن است. در ماه مه سال ۲۰۱۱، یوتیوب در نسخهٔ جدید از خود اچ‌تی‌ام‌ال۵ را در دستور کار خود قرار داد و از پخش ویدئوهای ۳ بعدی پشتیبانی کرد و با کارت گرافیک ان‌ویدیا سه‌بعدی سازگار شد.

دسترسی به محتوا

یوتیوب این اجازه را به کاربرانش می‌دهد که ویدئوهایش را در بیرون از خود بر روی صفحات وب، وب‌نوشت‌ها، و شبکه‌های اجتماعی منتشر کنند. هر ویدئو در یوتیوب به همراه قطعه‌ای از اچ‌تی‌ام‌ال است که قابلیت انتشار ویدئو در وبگاه‌ها را ممکن می‌سازد. کدهای جاسازی و هم چنین رتبه‌بندی و اظهار نظر، می‌تواند توسط مالک ویدئو غیرفعال شود.
در یوتیوب، حداکثر مقدار مجاز بارگذاری ویدئوها ۱۵ دقیقه‌است که می‌توان با دریافت کد راست‌آزمایی ویدئوها را تا ۳ ساعت با حداکثر حجم ۱۰ گیگابایت هم بارگذاری کرد.
یوتیوب معمولاً پیوند بارگیری ویدئوهای خود را ارائه نمی‌دهد و قصد دارد کاربران فقط تماشای این ویدئوها را در وبگاه تجربه کنند. پیوند تعداد کمی از ویدئوها توسط برخی افراد مانند رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا یعنی باراک اوباما، در یوتیوب ارائه می‌گردد و می‌توان آن‌ها را با فرمت ام‌پی۴ بارگیری کرد. تعداد زیادی از وبگاه‌ها، برنامه‌های کاربردی، و مرورگرهای وب به کاربران اجازهٔ بارگیری ویدئوهای یوتیوب را می‌دهند. در فوریه ۲۰۰۹، یوتیوب اعلام کرد که خدمتی آزمایش کرده‌است که به برخی از همکاران اجازه می‌دهد ویدئوها را به صورت رایگان برای بارگیری بگذارند یا برخی از کاربران با پرداخت هزینهٔ ویدئو به Google، می‌توانند آن ویدئو را بارگیری کنند.

سیستم عامل

برخی از تلفن‌های همراه هوشمند می‌توانند به ویدئوهای یوتیوب دسترسی پیدا کنند که وابسته به ارائه دهندهٔ آن است. از ژوئن ۲۰۰۷، تلفن‌های همراه با استفاده از جریان آرتی‌اس‌پی می‌توانند همهٔ ویدئوهای یوتیوب را تماشا کنند. همهٔ ویدئوهای این وبگاه، در نسخهٔ مخصوص تلفن همراه آن موجود است.
از ژوئن ۲۰۰۷، ویدئوهای یوتیوب برای دیدن بر روی طیف وسیعی از محصولات شرکت اپل در دسترس بوده‌است. ویدئوهای این وبگاه می‌تواند در دستگاه‌هایی مانند تلویزیون‌های اپل، آی پاد تاچ و آی‌فون نمایش داده شود. در ژوئیه ۲۰۱۰، نسخهٔ مخصوص وبگاه بر روی تلفن همراه به‌روزرسانی شد و در نسخهٔ جدید نیازی به استفاده از ادوبی فلش پلیر نیست و با استفاده از صفحهٔ لمسی کنترل می‌شود. نسخهٔ تلفن همراه به عنوان یک نرم‌افزار برای سیستم‌عامل اندروید نیز در دسترس است.
در ژوئیه ۲۰۰۸، سیستم به‌روز رسانی‌شده وبگاه اجازه داد تا کاربران آن به جستجوی ویدئوی مورد نظر خود بپردازند. در ژانویه ۲۰۰۹، «یوتیوب برای تلویزیون» راه‌اندازی شد که نسخه‌ای از وبگاه با این تفاوت که اجازه می‌دهد ویدئوهای یوتیوب در پلی‌استیشن ۳ و وی نمایش داده شوند. در ژوئن ۲۰۰۹، یوتیوب اکس‌ال معرفی شد که دارای یک رابط سادهٔ است که می‌تواند ویدئوهای یوتیوب را در تلویزیون نمایش دهد. ویدئوهای یوتیوب در ایکس‌باکس لایو نیز قابل‌دیدن هستند.

تأثیر اجتماعی

در دسامبر ۲۰۰۶ مجلهٔ تایم نوشت: «یوتیوب برای یک گشت‌وگذار ویدئویی، همان چیزی است که یک مرکز خرید بزرگ وال‌مارت برای خرید کردن: همه چیز آن‌جاست، تنها کافی است از در وارد شوید.»
یک نمونه از تأثیرهای اجتماعی یوتیوب، موفقیت ویدئوی «عمو اتوبوس» در سال ۲۰۰۶ بوده‌است. این ویدئو گفتگوی گرمی بین جوانان و رانندهٔ مسن اتوبوسی را نشان می‌داد که به‌طور گسترده میان رسانه‌های جهان مورد بحث قرار گرفت. یکی دیگر از ویدئوهای محبوب یوتیوب، پوشش گسترده‌ای از گیتار بوده‌است که در آن عملکردهای گیتار توضیح داده شده‌بود؛ اما نام بازیگر مشخص نبود. پس از نظرات میلیون‌ها نفر، نیویورک تایمز هویت گیتاریست را کشف کرد. این گیتاریست یک جوان کره‌ای ۲۳ ساله به نام لیم جونگ هیون بوده‌است که این فیلم را در اتاقش گرفته‌است. این ویدئو از آن زمان به بعد حذف شد.
چارلی انگشت منو گاز گرفت، یکی از پرهوادارترین ویدئوهای یوتیوب بوده‌است که در تاریخ ۲۲ مه ۲۰۰۷ بارگذاری شد. این ویدئو پربازدیدترین ویدئوی یوتیوب با بیش از ۴۵۰ میلیون بازدید بوده‌است. از ویدئوهای محبوب دیگر یوتیوب می‌توان به ویدئوی ۲ برادر انگلیسی اشاره کرد که یک سال پیش از چارلی انگشت منو گاز گرفت، بارگذاری شده‌است. در فهرست ۵۰ ویدئوی فراگیر بزرگ در تمام دوران که توسط مجلهٔ تایم منتشر شد، چارلی انگشت گاز گرفت رتبهٔ یک را در رتبه‌بندی به دست آورد.

سیاست اجتماعی

یوتیوب دارای یک مجموعه از دستورالعمل‌های اجتماعی به منظور کاهش سوءاستفاده از ویژگی‌های وبگاه خود است. به‌طور کلی محتوای جنسی، سوءاستفاده از جانوران، فیلم‌های دارای شوک، حق تکثیر محتوای ارسالی بدون رضایت صاحب ویدئو، نفرت‌پراکنی، هرزنامه‌ها و رفتار غارتگری در یوتیوب ممنوع است.

موارد حق تکثیر

هنگام بارگذاری ویدئو، یوتیوب صفحه‌ای با پیام زیر به کاربرانش نشان می‌دهد:
«Do not upload any TV shows, music videos, music concerts or advertisements without permission, unless they consist entirely of content that you created yourself»
که به معنای «برنامه‌های تلویزیونی، ویدئو موسیقی، کنسرت موسیقی یا تبلیغات، بدون اجازه بارگذاری نمی‌شود، مگر این که محتوای آن را خودتان به‌طور کامل ایجاد کرده باشید.»
علی‌رغم این توصیه، هنوز هم بسیاری از کلیپ‌های غیرمجاز حق تکثیر در یوتیوب وجود دارد. یوتیوب پیش از این که ویدئوها را به صورت آنلاین به وبگاه خود ارسال کند، آن‌ها را می‌بیند و اگر حق تکثیر نداشت، طبق شرایط حق تکثیر هزارهٔ دیجیتال، یک هشدار به کاربر می‌دهد. سه شکایت موفقیت‌آمیز برای نقض حقوق مؤلف ایجاد شده‌است و ویدئوهای غیرمجاز را حذف می‌کند.
سازمان‌هایی از جمله ویاکوم، مدیاست، و لیگ برتر فوتبال انگلستان پرونده‌هایی حقوقی علیه یوتیوب ایجاد کرده‌اند و در آن‌ها ادعا کرده‌اند که یوتیوب از بارگذاری ویدئوهای حق تکثیر چندان جلوگیری نمی‌کند. طی دادگاهی علیه یوتیوب، ویاکوم ۱ میلیارد دلار خسارت خواست و گفت: «بیش از ۱۵۰٬۰۰۰ کلیپ‌های ما به صورت غیرمجاز ۱٫۵ میلیارد بار تماشا شده‌اند.» یوتیوب در پاسخ به این بیان گفت: «فراتر از تعهدات قانونی این است که به صاحبان اصلی کلیپ‌ها کمک کنید تا آثار خود را حفظ کنند.» طی جنگ در دادگاه، ویاکوم حکم دادگاه را به‌دست‌آورد و ادعای بیش از ۱۲ ترابایت از اطلاعات جزئی‌اش بر روی وبگاه یوتیوب پذیرفته‌شد. این تصمیم توسط بنیاد مرز الکترونیکی، به نام دادگاه «شکست حریم خصوصی» مورد انتقاد قرار گرفت. در ژوئن ۲۰۱۰، در طرحی دادخواستی که ویاکوم برای گوگل به‌دلیل قضاوت نادرست قوانین ایالات متحده فدرال، قاضی لوئی استانتون اعلام کرد که گوگل توسط مقررات حق تکثیر هزارهٔ دیجیتال محافظت می‌شود. ویاکوم نیز قصد خود را برای تجدید نظر این حکم اعلام کرد.
در تاریخ ۵ آوریل ۲۰۱۲، ایالات متحده دادگاهی برای تجدید نظر دوباره به راه انداخت و اجازه داد که طرح دادخواست ویاکوم در برابر گوگل شنیده شود.
در ماه اوت سال ۲۰۰۸، دادگاهی آمریکایی حکم داد که دارندگان حق تکثیر موسیقی بدون اجازه از سازندگان آن، حق بارگذاری موسیقی را ندارند. یکی از این ویدئو موسیقی‌ها که بدون اجازه بارگذاری شد، رقص یک پسر ۱۳ ماهه در خانه با ترانهٔ «اجازه هست بریم دیوانه» بود که درگیری‌هایی نیز داشت. طول این ویدئو ۲۹ ثانیه بوده‌است.
مت اسمیت، یک خوانندهٔ حرفه‌ای ال‌ال‌سی، برای استفادهٔ غیرقانونی از موسیقی‌هایش علیه یوتیوب شکایت کرد. او اظهار داشت که این اقدام هفت دلیل داشته‌است و چهار نفر از اعضای دادگاه به نظر اسمیت رأی دادند.
در آوریل ۲۰۱۲، دادگاهی در هامبورگ حکم داد که یوتیوب از بارگذاری ویدئوهای حق تکثیر جلوگیری نمی‌کند. سازمان حقوق جما نیز اعلام کرد که یوتیوب به اندازهٔ کافی از بارگذاری حق تکثیر موسیقی‌های آلمانی جلوگیری نمی‌کند. یوتیوب در پاسخ بیان کرد: «ما هم‌چنان در حال یافتن راه حلی برای صدور مجوز موسیقی‌های آلمانی که آن‌ها را هنرمندان، آهنگ‌سازان، نویسندگان، ناشران و برچسب رکورد و هم چنین انجمن یوتیوب می‌سازند هستیم تا یوتیوب گسترده‌تر شود.

سیستم تشخیص حق تکثیر

در ژوئن ۲۰۰۷، یوتیوب یک سیستم خودکار نقض ویدئوهای بارگذاری شدهٔ حق تکثیر به راه‌اندازی کرد. این سیستم توسط مدیر عامل شرکت گوگل، اریک اشمیت تأسیس شد که به عنوان لازمه‌ای برای حل و فصل این مسئله از جمله شرکت ویاکوم بود که مدعی شده‌بود یوتیوب سود این شرکت را به سرقت می‌برد. این سیستم رایانامه می‌سازد و با استفاده از آن، ویدئو را به پایگاه‌های یوتیوب می‌برد. پس از بارگذاری ویدئو، این پایگاه ویدئو را چک می‌کند و اگر فاقد حق تکثیر بود، بر روی وبگاه یوتیوب منتشر می‌کند. اگر ویدئو کپی‌رایت بود، یوتیوب آن را مسدود می‌کند. مطالب رایانامه یک سوم درآمد این شرکت را تأمین می‌کند.
طی آزمایشی در سال ۲۰۰۹، آهنگ‌های صوتی فیلم «شگفت‌انگیزی انعطاف‌پذیر است» به صورت کپی‌رایت در یوتیوب بارگذاری شد و ثابت‌شد که این سیستم امکان خطا نیز دارد. استفاده از این سیستم به‌طور خودکار کار می‌کند و در برخی موارد منجر به اختلاف می‌شود. اگر کاربر یوتیوب با این سیستم مخالف باشد، هنگام ثبت‌نام می‌تواند این ابزار را مخالف پر کند.