محمدحسین عماد

زندگی نامه و کارنامه هنری

محمد حسین عماد در خانه ای در مجاورت بازار اراک در بافت قدیمی شهر متولد شد، و سال های کودکی اش را در محیطی سپری کرد که زندگی مردمانش جلوه و نشانی از ذوق و سلیقه پیشینیان داشت؛ خانه هایی با حیات های وسیع آجر فرش و حوضی در میان و باغچه های اطراف و سرداب و آب انبار و مهمانپذیر و نشیمن و اُرسی ها و تاقچه ها، همراه با آجرچینی های بسیار منظم و پر از نقش و نگار بومی با سردرهایی از کاشی های هفت رنگ. چیزی که در دنیای مدرن امروزی کمتر به چشم می خورد. 

عماد تحصیلات ابتدایی اش را در دبستان هدایت اراک آغاز می کند. تا کلاس چهارم درآن مدرسه به تحصیل می پردازد. تقریبا همین زمان دو سالی را پیش پدربزرگ و مادربزرگش، که تنها بودند، زندگی می کند. علاقه اش به نقاشی از 12 – 13 سالگی شروع میشود و به طور خودآموخته به کپی از عکس و نقاشی می پردازد. به مرور این علاقه شکل جدی تری پیدا می کند. پس از چند سالی طراحی برایش اهمیت زیادی می یابد. در آن زمان یکی از خواهرانش که در فرانسه زندگی می کرده برایش کتابی از نقاشی های سالوادور دالی می فرستد. بسیار مجذوب آن می شود. بازی ظریف و در عین حال بسیار خلاق میان واقعیت و خیال نقاشی های دالی، آزادی هنرمند در بکارگیری یا گریز از واقعیت را به او نشان می دهد؛ اینکه می توان واقعیت را جور دیگری دید، با آن به بازی پرداخت، تغییرش داد و جابجایش کرد. مجموعه ای از آثار موریس اشر، کتاب دیگری که خواهرش برای وی می فرستد، همان بازی میان واقعیت و خیال را برای او تداعی می کند به علاوه پرسپکتیوی که به طرز غریبی اشر از آن بسیار استفاده کرده است. عماد به پرسپکتیو بسیار علاقه مند می شود و به یاری کتاب های آموزشی شروع به فراگیری آن می کند. پرسپکتیو می توانست به او کمک کند تا اشیاء و مکان آنها را با وضوح بیشتری نمایش دهد. او مجذوب نمایش چنین وضوحی می شود. 
«از کارهای موریس اشر خیلی خوشم می آمد و شروع به کپی برخی در ابعاد بزرگ کردم و چیزهایی نظیر رنگ و یا عناصر دیگری هم از خودم به آنها اضافه می کردم؛ مثلا، در یکی از کارهای او با عنوان «تقسیم فضا با مکعب»، که به کمک پرسپکتیو عمق زیادی یافته، شاخ و برگ گیاهی در آن کشیدم که انگار از عمق بی نهایت تابلو شروع می شد و از برابر ما می گذشت.»
مواجهه عماد با آثار دالی، اشر و … دنیایی از پرسش و ابهام برابرش نهاد. کتاب مهمترین مرجع برای پاسخ پرسش هایش شد. اولین آموزه های هنر مدرن را با خواندن کتاب «نقاشی نوین» نوشته احسان یارشاطر فرا گرفت. فراگیری عملی را با کتاب «شیوه طراحی» محسن وزیری مقدم و مجموعه کتاب های انتشارات بهار دنبال کرد.
عماد از نقاشی به طور طبیعی به سمت مجسمه کشیده شد. در نقاشی، عمق، پرسپکتیو و وضوح را دوست داشت تا جایی که در تابلویی که از اسبی رم کرده کپی کرده بود، بخشی از پیکره را با پاپیه ماشه به طور برجسته و بیرون زده از تابلو، می سازد. 
علاقه اش به نقاشی ماجرای تحصیل را به درازا کشاند. با کتاب و مطالعه نا آشنا نبود، بلکه برعکس از کودکی با آن بسیار مانوس شده بود. اول با شعر شروع شد. مادربزرگش بیشتر اشعار حافظ و سعدی را از بر بود و گاهی با او به زبان شعر سخن می گفت. این علاقه به شعر ادامه یافت. 
او در سال 1359 ازدواج می کند.  در همان زمان به تدبیر پدر و برادرش برای امرار معاش مغازه ای راه می اندازد و کار و کسب آزادی را پی می گیرد. در سال 1360 شروع به همکاری با کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان اراک کرد و به آموزش نقاشی به کودکان می پردازد.
تا سال 1370 بیست و دو مجسمه چوبی می سازد به ارتفاع حدودا یک متر و با اجرایی بسیار حرفه ای.  
در سال 1371 با فروش مایملک خود در اراک، به همراه همسر و سه فرزندش به تهران نقل مکان می کند. کسب و کار آزاد را ترک می کند. در همان سال اول اقامتش در تهران، کارگاه کوچکی به مساحت شانزده متر در امیرآباد اجاره می کند و تا پانزده سال، بی آنکه از اتفاقات مربوط به هنر در تهران غافل باشد، مستمر به ادامه کار و تجربه مشغول می شود. 
بالاخره در سال 1372 اولین نمایشگاه انفرادی اش را در گالری افرند برپا می کند و با استقبال خوبی روبرو می شود. و از آن پس به طور مرتب در چند نمایشگاه فردی و گروهی دیگر کارهایش را ارائه میکند. از این پس «مبانی» مجسمه و موضوع «مدرنسیم» برایش اهمیت زیادی پیدا می کند. طرح این مسائل جدید و تلاش در فهم و بکارگیری آنها در مجسمه هایی که از این پس می سازد سبب می شود که آن حس نابی که در خلوت و سکوت اراک داشت و با آن مجسمه هایش را ساخته بود، از بین برود و در عوض شکل هایی خشک و هندسی در کارش وارد شود که آنها را فاقد جذابیت گذشته می کرد. تحقیق عمیقی را درباره انسان شناسی، عرفان و تعادل در پیش می گیرد و حدود چهل کار موضوعی از مجسمه و نقش برجسته با عنوان «مجموعه تعادل» می سازد و در سال 1376 آنها را در گالری افرند به نمایش می گذارد. او که آغاز کارش با استقبال بسیاری همراه بود، حال پس از این همه تلاش، نتیجه کارش چیز درخوری به نظر نمی رسد. از آن کارها بدش می آید، احساس ضعف می کند و متوجه می شود که چیزهای زیادی هست که نمی داند. از نداشتن آموزش دانشگاهی بسیار رنج می برد، اما تلاشش را مضاعف می کند و از آن پس در کارگاه اش می ماند و فقط کار می کند. همه چیز را تجربه میکند. اشکالی بسیاری را می سازد که قابل تصور نبودند. کم کم می فهمد که این کارها نهایتی ندارد و می توان فرم را به اشکال گوناگونی پیچاند. انگار که یکدفعه همه چیز برایش روشنِ روشن می شود. تصمیم می گیرد با هر متریالی که دوست دارد کار کند.

کار کردن با چوب و فلز، کم کم چیزهایی از سنت را وارد کار او می کند. رابطه چوب و فلز و رابطه سنت و مدرنسیم، چیزهایی است که به طور ناخودآگاه در کارهایش پدیدار می شوند. عماد آثارش را در گالری برگ به نمایش می گذارد. مهدی حسینی درباره این نمایشگاه می نویسد: 
«نخستین بار که محمدحسین عماد را به همراه آثارش ملاقات نمودم، در نمایشگاه سال 1378 در گالری برگ بود. او را فردی متین و عمیق و آثارش را در پیوند با گذشته تاریخی یافتم. احساس کردم روح اجداد آفرینش گرمان از ورای زمان عبور کرده و در غالب این جوان محجوب و آرام حلول کرده است. او را انسانی یافتم که هندسه فضایی – تصویری و ترجمانش را در قالب سه بُعدی عمیقا درک کرده و توان آن را دارد تا ذهن و احساس خود را در قالب نوین، به صورت فرم، بافت و فضا تنظیم نموده و با رویکرد به گذشته تاریخی و با توجه به عامل زمان، با مخاطب ارتباط برقرار سازد…»
از این پس رابطه چوب و فلز، محور کارهای عماد قرار می گیرد. 
به تدریج همنشینی این دو ماده، از شکل به ماهیتی شاعرانه می رسد. عماد از غزلیات مولانا، به عنوان نیروی محرکه و محتوای شخصی آثارش بهره می گیرد. همچنین خاطره بازی های کودکانه او با ابزار و وسایل درون انبار، در آثارش هوشمندانه احیا می شود. چوب ها اغلب صیقل نخورده اند و بیشتر به طبیعت چوب اشاره دارند. تقابل فلز و چوب در این دوره از آثار به تدریج دیالکتیک تر و شاعرانه تر می شود. روحیه روستایی و بدوی همراه با ارائه امروزی، مجسمه های عماد را به اتمسفری چندصدایی  نزدیک می کند و ابزارهای ساده کشاورزی را به مجسمه هایی با ظرفیت های معاصر پیوند می دهد. همچنین ماهیت ماده نیز نمادین و رمزی می شود.  
اتفاق بعدی در مجسمه های عماد، استفاده اش از «تُهی» به عنوان عنصری اصلی و رسوخ چوب و فلز و فضای تهی در یکدیگر است، بی آنکه فرمی کاربردی را القا کنند؛ و در عین حال همچنان ذهن مخاطب را درگیر یاد و خاطره کهن الگوها می سازند.
عماد در سال 1387 به مدت یک سال به پاریس عزیمت می کند. در طی اقامتش در سیته هنرمندان پاریس همچنان به ساخت مجسمه ادامه می دهد و با تاثیر از فضای جدیدی که در آن قرار گرفته، بیست و دو مجسمه می سازد و آنها را به نمایش عموم می گذارد.   
او چندین نمایشگاه انفرادی و گروهی در ایران، فرانسه، کویت، امارات متحده عربی، و هند برگزار کرده است. محمد حسین عماد در دوسالانه چهارم مجسمه‌سازی معاصر ایران (۱۳۸۴)، مجسمه‌ساز برگزیده شد و تندیس دوسالانهٔ چهارم مجسمه‌سازی معاصر ایران را از آن خود کرد. او در سال ۱۳۸۶ نیز دیپلم افتخار دوسالانهٔ پنجم مجسمه‌سازی معاصر ایران را دریافت نمود. عماد طی دهه گذشته، موفق به دریافت دکترای افتخاری از وزارت فرهنگ می شود و هم اکنون یکی از اعضای انجمن مجسمه‌سازان ایران است.
محمد حسین عماد در تهران زندگی می کند و همچنان مشغول به کار است.

دهه 90 شمسی

1397 «مُنتَهای کمال نُقصان است»، هفته هنر تیر، پروژه‌های 009821، تهران 
1397 «تُهی فعال»، هفته هنر تیر، گالری اثر، تهران 
1395 «طرح، حجم»، گالری امکان، تهران 
1395 «پذیرش»، گالری اثر، تهران 
1392 «سایه‌ی روشن»، گالری اثر، تهران

دهه 80 شمسی

1389 «صادرات ایران»، گالری آن، تهران 
1389 «ستیز با فراموشی»، گالری آن، تهران 
1386 سیته بین‌المللی هنرمندان، پاریس، فرانسه 
1386 گالری اثر، تهران 
1385 خانه‌ی هنرمندان ایران، تهران 
1385 گالری اثر، تهران 
1383 گالری برگ، تهران

دهه 70 شمسی

1378 گالری برگ، تهران 
1376 گالری افرند، تهران 
1373 گالری سپهری، تهران 
1373 گالری افرند، تهران 
1372 گالری افرند، تهران

دهه 90 شمسی

1398 «نسخه های محدود - 1»، گالری 009821، تهران
1398 «چهل - پنجاه - شصت»، گالری طراحان آزاد، تهران 
1397 «لبه»، گالری امکان، تهران 
1397 «امرداد»، گالری افرند، تهران 
1397 «فروش آزاد»، گالری طراحان آزاد، تهران 
1396 «از کجا تا کجا»، گالری ثالث، تهران
1396 «+96»، گالری شهریور، تهران 
1396 «کوچک+پنجاه»، گالری آران، تهران 
1395 پروژه‌های آران، تهران 
1394 گالری امکان، تهران 
1392 گالری سیحون، تهران
1392 «خط و حجم»، گالری پردیس ملت، تهران
1391 خیریه حمایت از پلنگ ایرانی، گالری گلستان، تهران
1391 نمایشگاه گروهی مجسمه سازی با همکاری گالری الهه، گالری ماه مهر، موسسه آرت کانترا و سفارت بلژیک در ایران
1391 نمایشگاه سال، خانه‌ی هنرمندان ایران، تهران 
1390 «یگانگی در اختلاف»، توتال آرتس اَت دِ کورتیارد، دبی 
1390 «درباره‌ی ایران»، گیلد آرت گالری، مومبای، هندوستان 
1390 «سه نسل مجسمه سازی ایران»، گالری فروهر، تهران

دهه 80 شمسی

1389 فرهنگستان هنر صبا، تهران 
1388 گالری اثر، تهران 
1388 گالری گیلسن اوسنو، پاریس 
1387 «نخستین اکسپو مجسمه»، خانه‌ی هنرمندان ایران، تهران 
1387 «مجسمه‌های کوچک»، خانه‌ی هنرمندان ایران، تهران 
1386 «کاشت ریشه‌های جدید»، گالری دارالفنون، کویت 
1385 گالری جمشیدیه، تهران 
1385 نمایشگاه گروهی از اینستالیشن‌ها، گالری تهران، تهران 
1384 فرهنگسرای نیاوران، تهران 
1384 خانه‌ی هنرمندان ایران، تهران 
1383 خانه‌ی هنرمندان ایران، تهران 
1383 گالری برگ، تهران 
1383 اکسپو هنر تهران، تالار وحدت، تهران 
1383 فرهنگسرای نیاوران، تهران

دهه 70 شمسی

1378 «آینه»، فرهنگسرای نیاوران، تهران 
1378 گالری طراحان آزاد، تهران 
1375 فرهنگسرای بهمن، تهران 
1375 نمایشگاه‌ بین المللی تهران
1374 گالری کیهان، تهران 
1374 گالری افرند، تهران 
1372 نمایشگاه‌ بین المللی تهران 
1370 نمایشگاه‌ بین المللی تهران
نمایشگاه گروهی با هنرجویان
1398 تالار این/جا، تهران
1396 گالری امروز، اصفهان
1390 گالری شیرین، تهران
1389 گالری آن، تهران

شرکت در آرت فرها

1398 تیر آرت، نمایش داده شده توسط گالری اثر، تهران 
1394 آرت اینترنشنال استانبول، ترکیه 
1394 کانمپورِری استانبول،  ترکیه
1393 آرت اینترنشنال استانبول، ترکیه

شرکت در بی ینال و سمپوزیوم و جشنواره ها

1396 شرکت در هفتمین بی‌ینال مجسمه، موزه‌ی هنرهای معاصر، تهران
1395 شرکت در حراج هنری تهران
1393 شرکت در حراج هنری تهران
1392 شرکت در نخستین دوره‌ی سمپوزیوم مجسمه‌های چوبی، تهران 
1390 شرکت در اولین سمپوزیوم ملی مجسمه‌ی ایران، کرمان 
1390 شرکت در ششمین بی‌ینال مجسمه، فرهنگسرای نیاوران، تهران 
1387 شرکت در اولین جشنواره بین المللی هنرهای تجسمی فجر، موزه هنرهای معاصر، تهران 
1386 شرکت در پنجمین بی ینال مجسمه، موزه‌ی هنرهای معاصر، تهران 
1385 اولین سمپوزیوم مجسمه‌های چوبی، باغ جمشیدیه، تهران 
1384 شرکت در چهارمین بی ینال تهران، فرهنگستان هنر صبا، تهران 
1382 شرکت در سومین بی‌ینال مجسمه، فرهنگسرای نیاوران، تهران 
1378 شرکت در دومین بی‌ینال مجسمه، موزه‌ی هنرهای معاصر، تهران 
1373 شرکت در اولین بی ینال مجسمه، موزه‌ی هنرهای معاصر، تهران

مجسمه های نصب شده در فضای عمومی

1392 مجسمه‌ی «طپش» در باغ هنر، تهران
1383 مجسمه‌ی یادمان شهید بهشتی برای نصب در میدانی با همین نام در تهران 
1383 مجسمه‌ی «وزیر» در بوستان گفتگو، تهران 
1380 مجسمه‌ی محمود حسابی برای نصب در میدان تجریش تهران 
1379 مجسمه‌ی محمود حسابی برای نصب در یک مکان عمومی در شهر بوشهر، ایران 
1378 مجسمه‌ی پرفسور حسابی در اراک 
1375 مجسمه ای از مجموعه تعادل، موزه امام علی، تهران

چاپ کتاب

1397 « مُنتَهای کمال نُقصان است» گفت و گوی وحید حکیم با محمد حسین عماد، توسط نشر 009821.
۱۳۸۸ «مجسمه‌های محمدحسین عماد» با یادداشتهایی از مهدی حسینی، بهنام کامرانی و هلیا دارابی در نقد و بررسی آثار محمدحسین عماد توسط گالری اثر، نشر بن گاه.

جوایز و افتخارات هنری

1390 دریافت دکترای افتخاری از وزارت فرهنگ و هنر
1386 کسب دیپلم افتخار، پنجمین دوره‌ی دوسالانه‌ی مجسمه‌سازی، موزه‌ی هنرهای معاصر تهران 
1384 برگزیده بی ینال چهارم مجسمه سازی، دریافت دیپلم افتخار و تندیس، تهران
1384 برگزیده به عنوان بهترین هنرمند و دریافت جایزه‌ی ویژه مجله‌ی هنری تندیس به همراه دیپلم افتخار از چهارمین دوره‌ی دوسالانه‌ی مجسمه‌سازی تهران، ایران 
1375 کسب جایزه‌ی نخست به همراه دیپلم افتخار از نمایشگاه آینه هنر، فرهنگسرای بهمن، تهران 
1397 داور و استاد کارگاه مجسمه‌سازی در بیست و پنجمین جشنواره هنرهای تجسمی جوانان، تبریز 
1396 داور مجسمه‌سازی در بیست و چهارمین جشنواره هنرهای تجسمی جوانان، کرمان
1395 داور مجسمه‌سازی در بیست و سومین جشنواره هنرهای تجسمی جوانان، سنندج
1395 داور بخش مجسمه سازی جشنواره هنرهای تجسمی نفس، تهران
1395 دبیر هنری جشنواره هنرهای تجسمی نفس، تهران
1394 داور مجسمه‌سازی در بیست و دومین جشنواره هنرهای تجسمی جوانان، نیشابور
1394 داور دومین نمایشگاه هنرهای تجسمی ورسوس، تهران
1394 داور بی ینال مجسمه های شهری، تهران. 
1392 داور و شرکت کننده مدعو، سمپوزیوم بین المللی چوب، تهران
1388 داور بی ینال ششم مجسمه سازی و شرکت کننده مدعو در بخش جنبی بینال
1385-1387 عضو هیئت مدیره انجمن مجسمه سازان ایران
1385 مدیر تامین مواد و ابزار اولین سمپوزیوم بین المللی مجسمه سازی تهران
1383 مشاور مجسمه سازی در سازمان زیبا سازی شهر تهران

آموزش و تدریس

1385 تاکنون استاد مجسمه سازی، دانشگاه هنر، تهران.
1370 تاکنون آموزش مجسمه سازی در کارگاه شخصی.
1374- 1398 کارشناس و مسئول مجسمه سازی در مرکز تجربیات هنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، تهران.
1360- 1372 مربی نقاشی کودکان و نوجوانان در کتابخانه کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، اراک.

گفت و گوها و مقالات چاپ شده در مجلات

« فرم معنا دار در تُهی فعال»، نقدی بر نمایشگاه محمد حسین عماد در گالری اثر، حافظ روحانی، مجله خبری، تحلیلی و پژوهشی هنرهای تجسمی آوام، 15 دی 1397.
« شنیدن صدای دیگری تنها راه ارتباط بشر» گفت و گو جاوید رمضانی با محمد حسین عماد، قسمت دوم، مجله خبری، تحلیلی و پژوهشی هنرهای تجسمی آوام، 7 آبان 1396.
« من فرمالیست نیستم» گفت و گو جاوید رمضانی با محمد حسین عماد، قسمت اول، مجله خبری، تحلیلی و پژوهشی هنرهای تجسمی آوام، 1 آبان 1396.
«آتلیه گردی: تقارنی که شاعرانه فرم می سازد؛ آتلیه محمد حسین عماد»؛ گفت و گوی مهرنوش علی مددی با محمد حسین عماد، دو هفته نامه هنرهای تجسمی تندیس، شماره 281، 1393.
«مجسمه سازی می تواند هنری مردمی باشد» گفت و گو با محمد حسین عماد، مهرنوش علی مددی،  دو هفته نامه هنرهای تجسمی تندیس، شماره 249، 1392.
«فرم هایی نو برای فرار از تکرار» گپ و گفتی با محمد حسین عماد به بهانه نمایش آثارش در گالری اثر، مریم آموسا، روزنامه آسیا، شماره 54، آبان 1392.
«مجسمه های سبک بر بستری از نور» گزارشی از نمایشگاه محمد حسین عماد، آرزو جعفریان، روزنامه شرق، شماره 1855، 1392. 
«تضاد در ماده، جذابیت در تُهی» محمد حسین عماد در گفت و گو با ایمان افسریان و وحید حکیم، فصلنامه حرفه هنرمند، شماره 43، 1391.
«شعرهایی از چوب و آهن» محمد حسین عماد، بهنام کامرانی، نشریه هنر معاصر «هنر فردا»، شماره 8+28، 1391.
«هنرمندان معاصر ایران؛ محمد حسین عماد» حسن موریزی نژاد، دو هفته نامه هنرهای تجسمی تندیس، شماره 225، 1391.
«عمادِ ناخودآگاهی» بیژن صیفوری، دو هفته نامه هنرهای تجسمی تندیس، شماره 214، 1390.
«پیشینه کم» درباره محمد حین عماد، دو هفته نامه هنرهای تجسمی تندیس، شماره 186، 1389.
« معنی متریال» گفت و گو با محمد حسین عماد، دو هفته نامه هنرهای تجسمی تندیس، شماره 165، 1388.
مصاحبه هلیا دارابی با محمد حسین عماد، روزنامه اعتماد، شماره 1562، 1386.
« آهن توخالی زیاد است!» گفت و گو با محمد حسین عماد، لاله عالم، روزنامه آ، شماره 93، 1386.
گفت و گو با بعضی از بزرگان؛ محمد حسین عماد، کریم نصر، عبد الناصر گیو قضاب، دو هفته نامه هنرهای تجسمی تندیس، شماره 55، 1384.
«مجسمه: گذر مخاطب از فرم»، گفت و گوی مسعود علی رضا با محمد حسین عماد، دو هفته نامه هنرهای تجسمی تندیس، شماره 26، 1383.
« حد فاصل بین پست ترین و برترین» گفت و گو با محمد حسین عماد طراح و سازنده حجم های چوبی، روزنامه هفت هنر، شماره 238، 1378.
« عصاهایی که حس دارند…» پای صحبت محمد حسین عماد هنرمند مجسمه ساز و طراح ماسک، روزنامه آفتابگردان، شماره 538، 1375.