تهاجم آمریکا به گرانادا

پیش زمینه

سر اریک گری در سال ۱۹۷۴ گرانادا را از بریتانیا مستقل نمود. این سال مصادف بود با درگیری‌های داخلی در گرانادا و فضای سیاسی بسیار ملتهب بود و گرچه گری رئیس حزب متحد کارگران گرانادا در انتخابات عمومی سال ۱۹۷۴ ادعای پیروزی نمود، ولی اپوزیسیون نتیجهٔ انتخابات را غیرقانونی دانست. درگیری‌های داخلی شکل خشونت‌های خیابانی به خود گرفت. این خشونت‌ها میان هواخواهان دولت و دسته‌های سازماندهی شده به وسیلهُ جنبش جواهر نوین بود. در اواخر دههٔ ۱۹۷۰ جنبش جواهر نوین برای سرنگونی دولت برنامه‌ریزی کرد. اعضای حزب آغاز به دریافت آموزش‌های نظامی خارج از گرانادا کردند. در سیزدهم مارس ۱۹۷۹ هنگامی که گری خارج از گرانادا به سر می‌برد، جنبش جواهر نوین که رهبر آن موریس بیشاپ بود انقلابی مسلحانه را آغاز کرده و رژیم را سرنگون نمود و رژیم انقلابی خلق را بنیان گذاشت.
در تاریخ ۱۴ اکتبر ۱۹۸۳ یک انشعاب از حزب که رهبر آن معاون نخست‌وزیر برنارد کُرد بود قدرت را در دست گرفت. بیشاپ تحت بازداشت خانگی درآمد. اعتراض عمومی علیه این اقدام باعث شد که بیشاپ از حبس فرار کرده و دوباره به عنوان رئیس دولت قدرت را به دست بگیرد. سرانجام بیشاپ دوباره دستگیرشده و همراه با دیگر دولتمردان وفادار به او به قتل رسید. ارتش زیر فرماندهی هادسن آستین یک شورای نظامی برای حکومت تشکیل داد. فرماندار کل پل اسکون تحت بازداشت خانگی قرار گرفت. ارتش به مدت چهار روز حکومت نظامی اعلام کرد و چنانچه کسی در خیابان دیده می‌شد بی درنگ اعدام می‌گردید.
سازمان دولت‌های کارائیب خاوری همچنین ملت‌های باربادوس و جامائیکا از ایالات متحده درخواست کمک کردند. طبق گزارش یکی از گزارشگران نیویورک تایمز این درخواست رسمی به درخواست دولت آمریکا که قبلاً تصمیم به عملیات نظامی گرفته بود انجام شد. مقامات آمریکایی قتل بیشاپ و بی‌ثباتی عمومی سیاسی در کشوری که نزدیک به مرزهای آمریکاست و همچنین حضور دانشجویان پزشکی آمریکا در دانشگاه سن‌جرج را دلیل مداخلهُ نظامی عنوان کرد. این گزارشگر ادعا نمود که دلیل اخیر برای به دست آوردن پشتیبانی افکار عمومی عنوان شد.
در تاریخ ۲۵ اکتبر گرانادا مورد تهاجم نیروهای گوناگون ایالات متحده و سیستم امنیتی منطقه‌ای آن که مرکز آن در باربادوس بود قرار گرفت. سازمان ملل با ۱۰۸ رای موفق، ۹ رای مخالف و ۲۷ رای ممتنع این تهاجم را نقض آشکار قوانین بین‌المللی اعلام کرد و شورای امنیت نیز قطعنامهُ مشابهی را در نظر گرفت که با وتوی ایالات متحدهُ آمریکا تصویب نشد.

تهاجم

تهاجم آمریکا در ساعت ۵ بامداد ۲۵ اکتبر ۱۹۸۳ آغاز شد. نیروهای آمریکایی در فرودگاه بین‌المللی گرنتلی آدامز سوختگیری کرده و عازم جزیرهٔ باربادوس شدند و پیش از طلوع خورشید در مسیر گرانادا قرار گرفتند. این نخستین عملیات بزرگ نظامی ایالات متحده پس از جنگ ویتنام بود. دریاسالار جوزف متکاف در این عملیات فرماندهٔ نیروهای ایالات متحده بود. نبرد چند روز ادامه یافت و نیروهای مهاجم با ۱۵۰۰ سرباز گرانادایی و ۷۰۰ سرباز کوبایی مواجه شدند.
منابع رسمی آمریکایی می‌گویند که برخی از مدافعان از پیش آماده شده و به خوبی موضع‌گیری کرده بودند و سرسختانه مقاومت می‌کردند به گونه‌ای که ایالات متحده دو گردان دیگر را شبانگاه ۲۶ اکتبر به منطقه فراخواند. ۱۹ نفر از نیروهای آمریکایی کشته شده و ۱۹۶ نفر از آنها زخمی گردیدند. ۲۵ تن از نیروهای کوبایی کشته و ۳۵۸ نفر زخمی شدند. دست کم ۲۴ غیرنظامی نیز کشته شدند که چند نفر آنان در بمباران تصادفی بیمارستان روانی گرانادا کشته شدند.

واکنش‌های بین‌المللی

با ۱۰۸ رای موافق در برابر ۹ رای مخالف (آنتیگوآ و باربودا، باربادوس، دومینیکن، السالوادر، اسرائیل، جامائیکا، سن لوسیا، سن وینسنت، گرنادین و ایالات متحده) و ۲۷ رای ممتنع مجمع عمومی سازمان ملل متحد قطعنامهٔ ۳۸/۷ را به تصویب رساند. طبق این قطعنامه مداخلهٔ نظامی در گرانادا شدیداً محکوم شده و نقض فاحش قوانین بین‌المللی و تجاوز به استقلال، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی یک کشور به شمار آمد. دولت چین مداخلهٔ ایالات متحده را سلطه‌طلبی آشکار دانست. دولت اتحاد جماهیر شوروی نیز گفت که گرانادا از مدت‌ها پیش هدف تهدیدهای ایالات متحده بوده و این تهاجم را نقض قوانین بین‌المللی دانست و گفت اگر حمله به گرانادا نادیده گرفته شود کشورهای کوچک در برابر تهدیدهای ایالات متحده احساس امنیت نخواهند کرد. دولت‌های برخی از کشورها مداخلهٔ ایالات متحده را بازگشت به دوران بربریت دانستند. برخی از دولت‌ها نیز اظهار داشتند که ایالات متحده به وسیلهٔ این تهاجم چندین قرارداد بین‌المللی را که خود یکی از طرفین آن بوده را نادیده گرفته‌است.
قطعنامهٔ مشابهی نیز در شورای امنیت سازمان ملل مورد بحث قرار گرفت، ولی با وجود پشتیبانی گستردهٔ اعضاء، ایالات متحده آن را وتو نمود.
گرانادا یکی از کشورهای مشترک‌المنافع انگلیس است و پس از تهاجم آمریکا درخواست کمک از دیگر کشورهای مشترک‌المنافع نمود. این تهاجم بیش از همه مورد مخالفت بریتانیا، ترینیداد و توباگو و کانادا قرار گرفت. نخست‌وزیر بریتانیا مارگارت تاچر با این تهاجم مخالفت کرد و وزیر امور خارجهٔ بریتانیا جفری هو یک روز پیش از تهاجم در حالی که هیچ اطلاعی از یک مداخلهٔ نظامی احتمالی نداشت به مجلس عوام فراخوانده شد.