پرواز شماره ۷۹۰۸ هواپیمایی کاسپین

هواپیما

هواپیمایی که در این سانحه سقوط کرد از نوع توپولف تی یو-۱۵۴ بوده‌است که توسط هواپیمایی کاسپین مورد استفاده قرار می‌گرفت. این هواپیما در سال ۱۹۸۷ وارد به خدمت شده‌بود.

سقوط

این هواپیما ۱۶ دقیقه پس از آنکه از فرودگاه امام برخاست در نزدیکی دشت‌های کشاورزی قزوین با زمین برخورد کرد در این سانحه کلیه ۱۶۸ سرنشین هواپیما شامل ۱۵۳ نفر مسافر و پانزده نفر خدمه و کادر پرواز کشته شدند، شدت حادثه به حدی بود که ۶ هکتار از اراضی زراعی این منطقه نیز دچار حریق شد. در محل برخورد هواپیما با زمین گودال عظیمی به قطر ۶۰ تا ۷۰ متر ایجاد شد.
بر اساس اطلاعات رسیده از این هواپیما و بنا به اظهارات مومنی‌رخ مدیرعامل شرکت فرودگاه‌های کشور، در زمان سقوط هواپیما هیچ مکالمه‌ای مبنی بر نقص فنی با برج مراقبت به ثبت نرسیده‌است.
به گفته شاهدان عینی دقایقی پیش از سقوط هواپیما آتش گرفته بود و تلاش خلبان برای نشستن روی زمین بی‌نتیجه بود و منجر به چرخ زدن هواپیما در حوالی شهرک اقبالیه شد و در حال دور زدن نیز به ناگاه پس از آتش گرفتن دم هواپیما در مزارع گندم سقوط می‌کند.
شاهدان عینی همچنین از پراکنده شدن وسایلی همچون کیف، کفش، کارت ویزیت، کیف جیبی و وسایل شخصی مسافران خبر می‌دهند.
احمد مجیدی رئیس کارگروه ویژه بررسی سانحه سقوط هواپیمای کاسپین در گفتگو با خبرنگار باشگاه خبری فارس «توانا»، تصریح کرد: این هواپیما پرواز خود را در ساعت ۱۱:۳۳ روز چهارشنبه از فرودگاه امام خمینی آغاز کرده بود که در ۷۵ مایلی فرودگاه امام خمینی، در ساعت ۱۱:۵۰ دقیقه از صفحه رادار محو شد و این در حالی است که تا آن زمان تحت پوشش سه سیستم رادار بوده‌است.
وی تأکید کرد: خلبان پرواز در آخرین مکالمات خود با فرودگاه اعلام کرده بود که پرواز بدون هیچ مشکلی انجام شده‌است و با کادر رادار فرودگاه خداحافظی کرده بود.

کشته‌شدگان

طبق گزارش‌ها از ۱۶۸ مسافر این پرواز، ۳۸ تن ایرانی‌الاصل (شامل ۲ تن از خدمه)، ۴۰ تن شهروند ایرانی ارمنی‌تبار، ۲ گرجستانی، ۲ کانادایی، ۲ ایرانی-استرالیایی و همچنین ۲ ایرانی-آمریکایی بوده‌اند.

هویت جعلی سه تن از اعضای تیم جودو نوجوانان

پس از چند روز مشخص شد که سه تن از نوجوانان جودوکا که با این هواپیما عازم مسابقات جودو در ایروان بروند زنده هستند و در واقع سه جودوکای دیگر به جای آن‌ها و با هویت آن‌ها به مسابقه اعزام شده بودند. این افراد عبارت بودند از: وحید باقرپور با هویت یحیی باقرپور، مجتبی عزیزاللهی با هویت مصیب عزیزاللهی (هر دو پسرعمو) و محمد ملکشاهی با هویت ایمان زینی وند. این افراد که از قهرمانان رده نوجوانان قبل از سال ۱۳۸۳ بودند همگی سن بالاتری داشتند و یکی از آن‌ها کارت پایان خدمت سربازی هم داشت. این جودوکاها دیگر تمایلی به شرکت در رده نوجوانان نداشتند اما به اصرار کادر فنی مجدداً در ترکیب نوجوانان قرار گرفتند. رئیس فدراسیون جودو ابتدا این خبر را تکذیب کرد ولی با پیگیری مطبوعات سکوت اختیار نمود. تا اینکه معاون سازمان بازرسی کل کشور زنده بودن سه جودوکار نوجوان و کشته‌شدن سه جودوکار بزرگسال در هواپیما را تأیید کرد. قابل ذکر است که در تشیع جنازه نمادینی که در استان لرستان انجام شد، روی بعضی از تصاویر چاپ شده توسط خانواده‌های کشته شدگان، علاوه بر اسامی غیرواقعی اسامی اصلی این جودوکاها و همچنین در خصوص ایمان زینی وند، نام خانوادگی ملک‌شاهی به عنوان نام اصلی در پرانتز ذکر شده بود.

جانباختگان ایرانی ارمنی‌تبار

در این سانحه ۴۰ تن از هموطنان ایرانی ارمنی‌تبار نیز کشته شدند.

واکنش‌ها

در پی این حادثه
محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور سابق ایران،علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس خبرگان رهبری و مجمع تشخیص مصلحت نظام،علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامیمحمود هاشمی شاهرودی ریس قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران،
و میرحسین موسوی نخست‌وزیر سابق ایران،
وقوع این حادثه را تسلیت گفته و با بازماندگان ابراز همدردی کردند.
آمریکا، روسیه، لبنان، آذربایجان و ونزوئلا با صدور بیانیه‌هایی، حادثه سقوط هواپیمای مسافربری ایران در مسیر پرواز به سوی ارمنستان را به خانواده‌های قربانیان تسلیت گفتند. همچنین در ارمنستان یک روز عزای عمومی اعلام شد.

آمریکا

یان کلی سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا با صدور بیانیه‌ای گفت:
آمریکا مراتب همدردی خود را با خانواده‌های افرادی که در حادثه سقوط هواپیمای شرکت هواپیمایی کاسپین کشته شدند، اعلام می‌دارد

جمهوری آذربایجان

در میان کشورهای همسایه ایران آذربایجان پیام تسلیتی را به ریس جمهوری ایران ارسال داشت در بخشی از پیام تسلیت آقای الهام علی اف آمده‌است:
خبر سانحه هوایی در نزدیکی قزوین که قربانیان بسیاری را بر جای گذاشت، آذربایجان را در غم و اندوه فرو برد.

دلیل حادثه

جدا شدن یک قطعه از دیسک کمپرسور کم‌فشار موتور شماره یک هواپیما و برخورد آن قطعه با بدنه و لوله‌های سوخت هیدرولیکی، موجب از کار افتادن این لوله‌های سوخت و آتش‌سوزی در انتهای هواپیما شده‌است.
کارشناسان روس ضمن عدم پذیرش نتایج بررسی طرف ایران، از بررسی و اظهار نظر خودداری نموده‌اند.