روابط ایران و کره شمالی

تاریخچه

در دوران محمدرضا پهلوی، ایران روابط دیپلماتیک خوبی با برخی کشورهای کمونیستی از جمله چین، شوروی سابق، رومانی و سایر کشورهای بلوک شرق داشت ولی با کره شمالی به عنوان یک کشور کمونیستی تا سال ۱۳۵۱ رابطه دیپلماتیک نداشت که علت آن مسیر استراتژیکی متفاوتی بود که با هم داشتند.
در بهمن ۱۳۵۱ این دو کشور نخستین گفتگوهای خود را آغاز کردند و بدنبال آن در فروردین ۱۳۵۲ کیم جونگ رایون وزیر دارایی کره شمالی برای پی‌گیری این موضوع به تهران سفر کرد. نتیجه این سفر انتشار اعلامیه مربوط به برقراری روابط سیاسی میان دو کشور در سطح سفارت به تاریخ ۳۰ فروردین ۱۳۵۲ برابر با ۱۹ آوریل ۱۹۷۳بود. تا پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ بیش از شانزده هیئت بلندپایه ایرانی به کره شمالی سفر کردند.
روابط دیپلماتیک ایران و کره شمالی، بعد از انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ به‌طور رسمی شروع شد و این دو کشور در زمینه‌های مختلف علمی، آموزشی، فرهنگی، نظامی و برنامه هسته‌ای ایران با یکدیگر همکاری می‌کنند.
دو کشور ایران و کره شمالی از لحاظ جغرافیایی، تاریخی، فرهنگی و ساختار حکومتی تفاوت‌های زیادی با هم دارند و اصلی‌ترین نقطه مشترک این دو کشور موضعگیری علیه آمریکا می‌باشد. همین موضوع باعث شده‌است که در موضوع هسته‌ای و تکنولوژی موشکی نیز این دو کشور همکاری نزدیکی با هم داشته باشند.

روابط اقتصادی

در ۱۱ شهریور ۱۳۹۱ مقامات ایران و کره شمالی تفاهم نامه‌ای را برای توسعهٔ روابط اقتصادی، ارتباطات فناوری و تبادل دانشجو امضا کردند. این تفاهم‌نامه با حضور محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور وقت ایران و کیم یونگ نام، رئیس مجمع عالی کره شمالی توسط فرهاد دانشجو، وزیر علوم و تحقیقات و وزیر امور خارجه کره شمالی امضا شد.
در ۲۳ آبان ۱۳۹۱ بهروز مرادی، معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور وقت ایران با لی ری یانگ نام، وزیر تجارت خارجی کره شمالی دیدار داشت. در این دیدار در مورد گسترش همکاری‌های تکنولوژی توافقاتی صورت گرفت و هر دو طرف بر مبارزه با امپریالیسم آمریکا تأکید کردند در ۲۷ آبان ۱۳۹۱ نیز مهدی غضنفری وزیر صنعت، معدن و تجارت وقت ایران با لی ری یانگ نام دیدار کرد و بر توسعه روابط اقتصادی و تجاری تأکید شد.
در ۹ تیر ۱۳۹۴ نخست وزیر کره شمالی که به ایران سفر کرده بود در دیدار با رئیس جمعیت هلال احمر ایران، محسن ضیایی، از ایران به منظور رفع خشک‌سالی در کشورش درخواست کمک اضطراری کرد.

روابط فرهنگی

در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۶ ایران در محوطه سفارت خود در پیونگ یانگ مسجدی بنام «الرحمن» تأسیس کرد ساختمان این بنا که به سبک مساجد شیعه است تنها مسجد در کره شمالی است.

روابط سیاسی

کره شمالی از نخستین کشورهایی بود که در سال ۱۳۵۷ انقلاب ایران را برسمیت شناخت؛ و در اسفند ۱۳۵۷ وزیر امور خارجه کره شمالی در رأس هیئتی به تهران رفت و به منظور تبریک انقلاب اسلامی به دیدار خمینی در قم رفت.
در دوران جنگ ۸ ساله ایران و عراق، کره شمالی موضع بی‌طرفی اتخاذ کرد. این کشور در تحریم تسلیحاتی علیه ایران شرکت نکرد و به تأمین کالا و تسلیحات و موشک‌های دوربرد مورد نیاز ایران پرداخت و نفت ایران را نیز خریداری می‌کرد.
سفر علی خامنه‌ای رئیس جمهور وقت به پیونگ یانگ در اردیبهشت ۱۳۶۸ فصل جدیدی را در روابط دو کشور گشود و دیدگاه‌های مشترک دو کشور در زمینه امپریالیسم ستیزی، سیاسی و بین‌المللی و کشورهای عدم تعهد موجب تقویت روابط بین دو کشور شد.
طی سی و هفت سال گذشته ده‌ها هیئت بلندپایه ایرانی و کره‌ای به تهران و پیونگ یانگ مسافرت کردند.

تنش با آمریکا

آمریکا از سال ۱۳۵۸ تاکنون نسبت به رابطه ایران و کره شمالی و فروش تسلیحات کشتار جمعی کره شمالی به ایران و همچنین تکنولوژی هسته‌ای حساس بوده و آن را دنبال می‌کند. از زمان جرج دابلیو بوش هر دو کشور ایران و کره شمالی جزو کشورهای محور شر شناخته شده‌اند.
در تیرماه ۱۳۹۵ آمریکا از ایران خواست که با کره شمالی قطع رابطه کند. توماس کانتریمن معاون وزیر امور خارجه آمریکا در امور امنیت بین‌الملل و عدم تکثیر گفت: کره شمالی مقادیر چشمگیری ارز از طریق صادرات فناوری نظامی به کشورهای سراسر جهان به دست می‌آورد و «ایران و سوریه در میان مشتریان مهم این فناوری هستند».
جان برنن مشاور ارشد باراک اوباما رئیس جمهور وقت آمریکا در شهریور ۱۳۹۴ اعلام کرد که انتقال اجزای موشک‌های مرتبط به برنامه هسته‌ای نظامی ایران به کره شمالی را با نگرانی زیر نظر دارد.
در تیرماه ۱۳۹۴ شمسی وزارت امور خارجه کره شمالی بیانیه‌ای صادر کرد و گفت که برنامه اتمی و شرایط ما با ایران قابل مقایسه نمی‌باشد و دولت ما تمایلی برای مذاکره با آمریکا ندارد.

افشاگری شورای ملی مقاومت ایران

شورای ملی مقاومت ایران در ۱۹ ژوئن ۲۰۱۷ در یک کنفرانس مطبوعاتی در واشینگتن اعلام کرد که ایران برای ساخت و آزمایش و مخفی کردن موشکهای بالستیکی از متخصصان کره شمالی استفاده می‌کند. ایران محصولات و آزمایش موشکهای بالستیکی خود را بعد از توافقنامه اتمی با آمریکا در سال ۲۰۱۵، با استفاده از دانشمندان کره شمالی افزایش چشمگیری داده است. در این کنفرانس مطبوعاتی ۴۲ مرکز موشکی ایران به صورت مستند بر روی عکس و نقشه نشان داده شد، بیش از ۱۰ مرکز موشکی ایران مخفی هستند که در ارتباط با برنامه هسته‌ای می‌باشند. همچنین دفتر شورای ملی مقاومت ایران گزارش ۳۶ صفحه‌ای در این رابطه منتشر کرد که طی آن گفته شده‌است که کره شمالی کارشناسانی به ایران فرستاده تا به کارشناسان موشکی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از جمله در پادگان المهدی در جنوب غربی تهران آموزش بدهد.

واکنش آمریکا

هیتر نوئرت، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در نشست خبری روز دوشنبه ۱۹ ژوئن خود در پاسخ به سئوالی دربارهٔ کنفرانس خبری شورای ملی مقاومت ایران در واشینگتن گفت: «من از برگزاری این نشست اطلاع دارم و برخی همکاران من در وزارت امور خارجه این موضوع را زیر نظر دارند؛ بنابراین، ما همچنان به دنبال کردن برنامه موشکی بالستیک ایران ادامه می‌دهیم. ما این برنامه را از نزدیک و با دقت زیاد زیر نظر داریم.»