جزایر کوریل

جزایر کوریل (به روسی: Кури́льские острова، به ژاپنی: 千島列島) مجمع‌الجزایری آتشفشانی در استان ساخالین در روسیه است. طول تقریبی آن ۱۳۰۰ کیلومتر و از شمال شرقی هوکایدو در ژاپن تا کامچاتکا در روسیه کشیده‌شده‌است و دریای اختسک را از اقیانوس آرام شمالی جدا می‌سازد. ۵۶ جزیره و شمار بسیاری از صخره‌های کوچک این مجمع‌الجزایر را تشکیل می‌دهند. مساحت کل خشکی‌های جزایر کوریل ۱۵٬۶۰۰ کیلومتر مربع است و جمعیتی در حدود ۱۹٬۰۰۰ نفر دارد.
ژاپن مدعی دو جزیرهٔ بزرگ جنوبی است و آن‌ها را هم چون جزیره‌های کوچک شیکوتان و هابومای، بخشی از خاک خود می‌داند. این اختلاف بر سر مالکیت جزایر کوریل باعث بروز مناقشه‌ای بین دو کشور ژاپن و روسیه شده‌است.

بوم‌شناسی دریایی

آب‌های اطراف جزایر کوریل به‌دلیل قرار گرفتن این مجمع‌الجزایر در امتداد لبهٔ پوستهٔ اقیانوس آرام و برخورد چرخاب دریای اختسک با جریان جنوبی اویاشیو، یکی از پربارترین مناطق در اقیانوس آرام شمالی است و حیات دریایی گوناگونی را شامل می‌شود.
بسترهایی از اشنه دریایی، دور تقریباً تمامی جزیره‌ها را پوشانده‌است و زیست‌گاه مناسبی را برای خارپشت دریایی، گونه‌های مختلف نرم‌تنان و بی‌شمار بی‌مهرگان دیگر و شکارچیانشان، پدیدآورده است. انواع گوناگون ماهیان مرکب نیز بخشی از رژیم غذایی پستانداران دریایی کوچک و پرندگان را تشکیل می‌دهند.
ماهیانی همچون زغال‌ماهی، ماهی روغن اقیانوس آرام و گونه‌های مختلفی از کفشک‌ماهی‌سانان از اهمیت تجاری بالایی در این منطقه برخوردارند. در طول دههٔ ۱۹۸۰، ماهیان ساردین مهاجری که در تابستان از ژاپن به این ناحیه آمده بودند ماهیگیری تجاری را رونق بخشیدند اما تا سال ۱۹۹۳ دیگر ساردینی برای گرفتن نبود و در نتیجه، برخی از شهرک‌های جزیره‌ها دچار فشار اقتصادی شدند. چند گونه از ماهیان آزاد به‌ویژه ماهی آزاد صورتی و ماهی آزاد قرمز نیز در آب‌های اطراف جزیره‌های بزرگ‌تر تخم‌ریزی می‌کنند.
دو گونه از فک‌های گوشدار یعنی شیر دریایی استلر و فک خزدار شمالی در جزایر کوریل زندگی می‌کنند. این فک‌ها در تابستان در چند جزیرهٔ کوچک در امتداد مجمع‌الجزایر کوریل تجمع می‌کنند تا بزرگترین کولونی‌های تولید مثلی را در روسیه تشکیل دهند. ساکنان جزایر کوریل در گذشته این خوک‌های دریایی را به‌منظور استفاده از گوشت، پوست و استخوانشان شکار می‌کردند. هم چنین فک‌های خزدار بسیاری برای خزشان در قرن ۱۹ و اوایل قرن بیستم شکار شدند و چندین مکان زادآوری بزرگ آن‌ها همچون کولونی‌ای در جزیره رایکوکه از بین رفت. اما از دههٔ ۱۹۶۰ بدین سوی هیچ بهره‌برداری اضافی صورت نگرفته و جمعیت خوک‌های دریایی جزایر کوریل به استثنای گونهٔ انقراض‌یافتهٔ شیر دریایی ژاپنی، سالم و در مواردی در حال گسترش یافتن هستند.
شنگ‌های دریایی، دیگر جانداران ساکن در این جزایر هستند که به‌دلیل پوستشان در قرن نوزدهم، مورد بهره‌برداری شدید قرار گرفتند که در نتیجه، شمار این جانداران به‌سرعت کاهش یافت. از اواسط قرن ببیستم ممنوعیتی تقریباً کامل بر شکار این جانداران باعث ترمیم جمعیت شنگ‌های دریایی شد و امروزه از فراوانی معقولی در اطراف مجمع‌الجزایر کوریل برخوردارند.
نهنگ قاتل، گرازماهی بندر و گرازماهی پهلوسفید از جمله فراوان‌ترین آب‌بازسانان این منطقه هستند. نوک‌نهنگ بزرگ، نهنگ غازمنقار، نهنگ مینک، نهنگ تیغ‌باله و نهنگ عنبر از دیگر آب‌بازسانانی هستند که به‌طور منظم در این نواحی مشاهده می‌شوند. هم چنین آب‌های اطراف مجمع‌الجزایر، زیستگاه مهمی برای نهنگ شکار آرام شمالی، که بیشتر از دیگر نهنگان در خطر انقراض نسل قرار دارد، محسوب می‌شود.
جزایر کوریل زیست گاه میلیون‌ها پرنده دریایی مانند باکلان، مرغ نوروزی، مرغ باران و ماهی‌گیرک نیز است. این پرندگان در تابستان که شکارچیان زمینی غایبند به ساخت آشیانه و زادآوری در بسیاری از جزیره‌های کوچک مجمع‌الجزایر کوریل می‌پردازند.

زلزله خیز

این جزایر به دلیل قرار داشتن در گسل اقیانوس آرام به شدت زلزله خیز هستند.