اجلاس ۲۰۱۷ سران گروه ۲۰

گروه ۲۰

گروه ۲۰ از بیست کشور قدرتمند جهان تشکیل شده که نماینده دو سوم جمعیت جهان هستند و چهار پنجم تولید جهانی و سه چهارم تجارت و در کل ۸۵ درصد اقتصاد دنیا را در کنترل دارند. کشورهای آمریکا، روسیه، بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، چین، ژاپن، کره جنوبی، هند، استرالیا، اندونزی، آرژانتین، مکزیک، برزیل، آفریقای جنوبی، کانادا، ترکیه، عربستان سعودی و اتحادیه اروپا اعضای تشکیل‌دهنده گروه ۲۰ می‌باشد و اجلاس این گروه هرساله برای رایزنی در مورد اولویت‌های اقتصادی و نگرانی‌های امنیتی جهانی در یک کشور برگزار می‌شود.
اجلاس پیشین این گروه در روزهای چهارم و پنجم سپتامبر ۲۰۱۶ در شهر هانگژو مرکز استان ژجیانگ چین برگزار شده بود و اجلاس ۲۰۱۸ این گروه در بوئنوس آیرس پایتخت آرژانتین برگزار خواهد شد.

اجلاس ۲۰۱۷

نشست ۲۰۱۷ گروه ۲۰ طی روزهای جمعه و شنبه هفتم و هشتم ژوئیه در شهر بندری هامبورگ آلمان برگزار و توسط آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان افتتاح گردید. وی گفت که اکنون میلیون‌ها نفر در سراسر جهان چشم به رهبران گروه ۲۰ دوخته‌اند، تا به حل مشکلات جهان کمک کنند این نشست در سایه فشارها و بحران‌های جهانی، اختلاف‌های سیاسی، اقتصادی و نیز تهدیدات امنیتی برگزار گردید.
در این اجلاس دو موضوع تغییرات اقلیمی و تجارت شاهد بیشترین اختلاف نظرها بوده که ناشی از موضع سفت و سخت پرزیدنت ترامپ رئیس جمهوری آمریکا در این دو حوزه بوده‌است. اختلاف نظر عمده در حوزه تغییرات اقلیمی بود که در آن آمریکا خواستار لحاظ کردن سوخت‌های فسیلی به عنوان یک منبع انرژی در اعلامیه رسمی این گروه شده بود.

اهداف اجلاس

اهداف نشست ۲۰۱۷ گروه ۲۰ عبارت از کنترل نهادهای مالی در جهان، مبارزه با پولشویی، کاهش محدودیت‌های مبادلات تجاری، مبارزه با تروریسم بین‌المللی، فساد، رشوه‌خواری، نحوه برخورد با سیل مهاجرین که از کشورهای جنگ‌زده به اروپا سرازیر شده‌اند و کنترل گازهای سمی و مقابله با افزایش گرمای زمین بوده‌است.
همچنین موضوع تجارت جهانی، آزمایش‌های موشکی کره شمالی، جنگ داخلی در سوریه و بحران مهاجران نیز مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
در نشست روز شنبه ۸ ژوئیه گروه، دونالد ترامپ تعهد کرد که کشورش برای تأمین مالی برنامه‌های بشردوستانه ۶۳۹ میلیون دلار کمک خواهد کرد؛ بنابراین گزارش، ۳۳۱ میلیون دلار آن قرار است برای کمک به گرسنگان مناطق قحطی زده در چهار کشور سومالی، سودان جنوبی، نیجریه و یمن هزینه شود.

بیانیه پایانی

اجلاس سران گروه ۲۰ پس از دو روز برگزاری در شهر هامبورگ آلمان، روز شنبه ۸ ژوئیه پایان یافت در پایان بیانیه‌ای صادر گردید. تنها مورد اختلاف، بخش تغییرات اقلیمی بود و در بیانیه پایانی آمده‌است که همه اعضای گروه بیست به جز آمریکا بر پایبندی به تعهدات خود در اجرای پیمان تغییرات اقلیمی پاریس تأکید کردند.
در متنی که در بخش آب و هوای این اعلامیه آمده نوشته شده است: «آمریکا با همکاری نزدیک با دیگر همتایانش تلاش خواهد کرد تا به دسترسی و استفاده آن‌ها از سوخت‌های فسیلی به صورتی تمیزتر و بهینه‌تر کمک کند.» در این بیانیه همچنین آمده‌است ما به این تصمیم آمریکا توجه داریم که از توافق پاریس بیرون کشیده است، با اینحال تصمیم سایر اعضای جی۲۰ در این رابطه غیرقابل بازگشت است.
یک مورد اختلاف دیگر در این اجلاس در امر تجارت بود که رهبران حول آن به توافق رسیدند و آن مقابله با پروتکشنیزم (حراست از منافع اقتصاد داخلی در مقایسه با جهان اقتصادی) شامل همه فعالیت‌های غیرمنصفانه تجاری و به رسمیت شناختن نقش ابزار دفاع از تجارت قانونی در این رابطه می‌باشد.
همچنین در این اجلاس اعضای گروه ۲۰ توافق کردند راه‌های تأمین مالی گروه‌های تندرو را ببندند.

کنفرانس خبری امانوئل ماکرون

امانوئل ماکرون، رئیس جمهوری فرانسه روز شنبه ۸ ژوئیه پس از پایان اجلاس در یک کنفرانس خبری شرکت کرد و طی آن از برگزاری یک نشست جدید دربارهٔ تغییرات آب و هوایی در ۱۲ دسامبر آینده خبر داد. ماکرون گفت: «من می‌خواهم اینجا به شما اعلام کنم که در دوازدهم دسامبر آینده، دو سال پس از توافق پاریس، نشستی دیگر برای تدابیر تازه در زمینه آب و هوا و به ویژه برنامه تأمین مالی آن برگزار می‌کنم.» وی گفت که نشست آینده همچنین برای شناسایی طرح‌هایی خواهد بود که می‌توانند تأمین مالی شوند و پیشرفت مشخص در زمینه این توافق بین‌المللی ۱۹۵ و شاید ۱۹۴ کشور از خود نشان دهند. توافق اقلیمی پاریس که در سال ۲۰۱۵ به امضا رسید اکنون با خروج آمریکا از آن تضعیف شده‌است.

دیدارهای حاشیه اجلاس و موضعگیری‌ها

روز جمعه ۷ ژوئیه در حاشیه اجلاس گروه ۲۰ رؤسای جمهور آمریکا و روسیه با یکدیگر دیدار داشتند و دربارهٔ آتش‌بس در جنوب غربی سوریه در مرز اردن به توافق رسیدند که مقدمه برقراری مناطق عاری از جنگ در جنوب سوریه می‌باشد. این توافق از روز یکشنبه ۹ ژوئیه قابل اجرا است. وزرای خارجه دو کشور رکس تیلرسون و نیز سرگئی لاوروف نیز در این تصمیم‌گیری حضور داشتند. رئیس جمهور آمریکا دونالد ترامپ گفت: «ما به رسمیت می‌شناسیم که سوریه نیاز به یک راه حل سیاسی دارد که دستور کار مخرب ایران را پیش نبرد و به سازمان‌های تروریستی اجازه ندهد که برگردند.»
اردن از توافق آتش‌بس در سوریه استقبال کرد و گفت: در اجرای آن کمک خواهد کرد. روسیه با ابراز امیدواری گفت: این تصمیم به مناطق عاری از درگیری خواهد انجامید. وزیر دفاع انگلستان، مایکل فالون با احتیاط از این تصمیم استقبال کرد. او گفت: سابقاً هم از این گونه توافق‌ها صورت گرفته اما در عمل نقض شده‌اند.
در حاشیه نشست سران اردوغان و آنگلا مرکل نیز با هم دیدار داشتند و دربارهٔ بحران پناهجویان سوری به اروپا و نیز مناسبات دو طرف گفتگو کردند. از طرف دیگر آنگلا مرکل با دونالد ترامپ هم دیدار داشت. آن‌ها دربارهٔ بحران سوریه و آزمایش‌های موشکی کره شمالی و درگیری‌های اوکراین گفتگو کردند.

امنیت اجلاس

گزارش شده که پلیس آلمان موارد مشکوکی را نظیر چاقو، چوب بیسبال و مواد اشتعال‌زا در خیابان‌های اطراف محل نشست سران گروه ۲۰ پیدا کرده‌است و لذا تدابیر شدید امنیتی را برای این اجلاس در نظر گرفته‌است؛ و حدود ۲۰۰۰۰ نیروی امنیتی و پلیس با استقرار در اطراف ساختمان محل اجلاس این مأموریت را بعهده دارند و علاوه بر این شهر از طریق هوا نیز با ۱۹ هلیکوپتر محافظت می‌شود.

اعتراضات

همزمان با اجلاس دو روزه سران گروه ۲۰ در هامبورگ المان ده‌ها هزار اعتراض‌کننده در این شهر تظاهرات کردند و با پلیس درگیر شدند. تظاهر کنندگان چند خودرو و سطل زباله را به‌آتش کشیدند. بیشترین درگیریها با کسانی بود که چهره خود را پوشانده بودند و بنام بلوک سیاه خوانده می‌شدند، دولت آلمان اعلام کرد که حداقل ۱۹۶ نفر از نیروهای امنیتی و پلیس در این تظاهرات زخمی شدند و ده‌ها تظاهرکننده بازداشت شدند. همچنین خسارات سنگینی به فروشگاه‌ها، خودروها و امکان عمومی وارد آمده‌است.