باشگاه فوتبال سویا

تاریخچه

بازی فوتبال در اواخر قرن ۱۹ میلادی و به واسطهٔ شرکت‌های بریتانیایی به شهر سویل راه یافت و مهندسان و کارگران بریتانیایی در اوقات فراغت به فوتبال بازی کردن می‌پرداختند. باشگاه فوتبال سویا در ۲۵ ژانویه ۱۸۹۰ میلادی، در یک شب جشن تولد به دست عده‌ای از جوانان بریتانیایی که عمدتاً اسکاتلندی بودند به همراه تعدادی جوان اسپانیایی تأسیس گردید. یک نشریه معتبر بریتانیایی به نام دندی کوریر در مقاله‌ای در شماره روز ۱۷ مارس ۱۸۹۰ خود، مدارک تأسیس باشگاه سویا و چگونگی تأسیس آن را به چاپ رساند. پاراگراف زیر بخشی از آن مقاله است:
«حدود ۶ هفته پیش، گروهی از جوانان مشتاق بریتانیایی در یک کافه با یکدیگر دیدار کردند. هدف از این دیدار ایجاد یک اتحادیه (باشگاه) ورزشی بود. پس از گفتگوهای بسیار، باشگاه فوتبال سویا تأسیس شد و انتخاباتی به منظور تعیین رئیس باشگاه برگزار شد. در این جلسه مقرر شد که ورزش فوتبال فقط در چارچوب قوانین رسمی آن برگزار شود. نیمی از این جوانان بریتانیایی و نیمی دیگر اسپانیایی بودند.»
نخستین رئیس باشگاه سویا، ادوارد فراک هرسن جانسن(۱۸۵۴، اسکاتلند) نایب رئیس کنسولگری بریتانیا در سویا بود. یک جوان بریتانیایی دیگر به نام هیو مک کال(۱۸۶۱، اسکاتلند) که مهندس کشتی سازی بود نیز نخستین کاپیتان باشگاه فوتبال سویا بود. یکی از دوستان مک کال به نام آیزا وایت جونیور نیز نخستین منشی و دبیر باشگاه بود. در حالی که اعضای باشگاه سویا، جشنی را به مناسبت تأسیس باشگاه بر پا کرده بودند، آیزا وایت نامه‌ای را برای باشگاه رکرتیوو اوئلوا که تا آن زمان تیم فوتبال نداشت و صرفاً یک باشگاه ورزشی بود ارسال نمود و در آن نامه از آنان برای انجام یک مسابقه رسمی فوتبال در سویا دعوت به عمل آورد. متن آن نامه در روزنامه اسپانیایی لاپرووینسیا منتشر گشت. باشگاه رکرتیوو اوئلوا این دعوت را پذیرفت و نخستین مسابقه رسمی فوتبال اسپانیا در ۸ مارس ۱۸۹۰ در سویا برگزار شد. سویا با نتیجه ۲ _ ۰ در آن بازی تاریخی پیروز شد و نخستین گل رسمی در تاریخ فوتبال اسپانیا نیز توسط ریتسون، بازیکن سویا به ثمر رسید.

در سال ۱۹۱۲ نخستین جام شهر سویا برگزار شد و باشگاه فوتبال سویا قهرمان آن جام شد. از سال ۱۹۱۷ نیز کوپا آندلسیا برگزار می‌شد که در طی دوره برگزاری آن، باشگاه سویا ۱۷ بار موفق شد که قهرمان شود. در سال ۱۹۱۸ باشگاه سویا برای نخستین بار در جام حذفی اسپانیا که در آن زمان جام اسپانیا شناخته می‌شد، شرکت نمود و نخستین باشگاه آندلسی بود که توانست به دور نهایی این رقابت‌ها راه پیدا کند. در سال ۱۹۲۸ که لیگ سراسری فوتبال اسپانیا موسوم به لالیگا تأسیس گردید، با وجود این که سویا از قدرتمندترین تیم‌های فوتبال اسپانیا در آن دوران بود، ولی نتوانست به رقابت‌های لالیگا راه پیدا کند و در یک دیدار پلی آف جنجالی و پر حرف و حدیث، از راهیابی به لالیگا بازماند و به دسته دوم فوتبال اسپانیا موسوم به سگوندا دیویژن فرستاده شد. پس از دو بار قهرمانی در سگوندا دیویژن و عدم صدور اجازه صعود به دلایل مختلف از جمله سیاسی امنیتی توسط سازمان لیگ اسپانیا برای سویا، سرانجام در پایان فصل ۳۴–۱۹۳۳ و پس از قهرمانی چند باره سویا در سگوندا دیویژن، علی‌رغم جنجال‌ها و درگیری‌های فراوان، اجازه حضور سویا در لالیگا صادر شد.

نخستین موفقیت‌ها

باشگاه سویا، نخستین موفقیت‌های خود را در دهه‌های ۴۰ و ۵۰ میلادی به دست آورد. آنان ابتدا در سال ۱۹۳۵ توانستند تا با غلبه بر سابادل نخستین قهرمانی خود را در جام حذفی به دست آورند. در فصل ۴۰–۱۹۳۹ نیز با پیروزی برابر راسینگ د فرول دومین قهرمانی سویا در جام حذفی از راه رسید. در همان فصل در حالی که سویا تا هفته‌های پایانی در صدر جدول لالیگا جای داشت و توانسته بود تیمهای قدرتمند لالیگا را در هم بشکند، در روز آخر قهرمانی را به تیم نیروی هوایی اسپانیا، اتلتیکو اوایسیون (اتلتیکو مادرید فعلی) واگذار نمود. در شب قبل از آخرین مسابقه آن فصل، بهترین مهاجم و گلزن سویا روبرتو اسوکارس در حالی که در حال عبور از خیابان چهارم چاکوتار بود، به وسیله مهاجمین مسلح به رگبار بسته شد تا شوک بزرگی قبل از آخرین مسابقه فصل به باشگاه وارد شود و قهرمانی به شکلی باور نکردنی از دست برود. همین امر سبب شکل‌گیری کینه و دشمنی بزرگی بین هواداران سویا و اتلتیکو مادرید شد که تا به امروز نیز پابرجاست. هواداران سویا هنوز هم پس از سال‌ها، از قهرمانی‌های آن سال‌های اتلتیکو مادرید به عنوان دزدی بزرگ قرن یاد می‌کنند. سویا در فصل ۴۳–۱۹۴۲ نیز بار دیگر نایب قهرمان لالیگا شد. آنان با وجود این که از قدرتمندترین تیم‌های لالیگا در آن سال‌ها بودند، ولی هر سال با اتفاقات عجیبی، قهرمانی لالیگا را در روز پایانی از دست می‌دادند و این باعث شعله‌ور تر شدن آتش دشمنی میان سویا و باشگاه‌های پایتخت‌نشین از جمله اتلتیکو مادرید شد.

فصل ۴۶–۱۹۴۵ یکی از مهم‌ترین فصل‌های تاریخ باشگاه سویا محسوب می‌شود. سویا در این فصل و پس از اعتراضات و تظاهرات گسترده نسبت به اتفاقاتی که سال‌های اخیر آنان را در آستانه قهرمانی از آن وامی‌داشت، سرانجام توانستند در روز پایانی و با یک تساوی ۱–۱ مقابل بارسلونا قهرمان لالیگا شوند. در سال ۴۸–۱۹۴۷ و با پیروزی مقابل سلتاویگو، سومین قهرمانی جام حذفی به سویا و معبد دیوانگان فوتبال راه یافت. در فصل ۵۱–۱۹۵۰ سویا بار دیگر نایب قهرمان لالیگا شد که اعتراضات زیادی را در پی داشت. در فصل ۵۵–۱۹۵۴، سویا در فینال جام حذفی مغلوب اتلتیک بیلبائو شد. در فصل ۵۷–۱۹۵۶ دوباره همان داستان تکراری اتفاق افتاد و سویا نایب قهرمان لالیگا شد. در فصل ۶۲–۱۹۶۱ نیز سویا در فینال جام حذفی مغلوب رئال مادرید شد. در آن سال‌ها مهاجمانی خط حمله سویا را تشکیل می‌دادند که هواداران و رسانه‌ها آن‌ها را با لقب استوکاس (برگرفته از نام هواپیمای بمب افکن آلمانی) می‌شناختند. این خط آتش که متشکل از کامپانال، لوپز، تورونتگی، بِروکال، ریموندو و پِپیو بود در ۴ فصل توانست ۲۱۶ گل را به ثمر برساند.

ورزشگاه خانگی

باشگاه فوتبال سویا از ابتدای تأسیس خود، بازی‌های خانگی اش را در ورزشگاه‌های مختلفی انجام می‌داد که اکثر آن‌ها ظرفیت کمی داشتند و پاسخگوی تعداد زیاد هوادارانش نبودند. تا سال ۱۹۵۴ بازی‌های خانگی سویا در استادیوم نرویون با ظرفیت ۲۰ هزار نفر برگزار می‌شد. در سال ۱۹۵۴، اعضای باشگاه سویا تصمیم گرفتند که یک ورزشگاه بزرگ‌تر و مجهزتر را برای باشگاه بسازند. زیرا استادیوم نرویون برای هواداران بسیار کوچک بود و گنجایش کمی داشت و در هر بازی، هزاران هوادار نمی‌توانستند بازی را در ورزشگاه تماشا کنند. در ۲۸ اکتبر ۱۹۵۶، رئیس باشگاه که مدت ۱۷ سال عهده‌دار این سمت بود، به‌طور ناگهانی و مشکوک درگذشت. به پاس زحماتی که رامون سانچز پیس خوان برای باشگاه متحمل شده بود و جام‌هایی که سویا در دوران ریاست وی کسب نمود، هواداران و اعضای باشگاه برای زنده نگاه داشتن یاد و خاطره او تصمیم گرفتند تا نام ورزشگاه جدید را از نام رئیس فقید باشگاه بگیرند.

پس از مرگ سانچزپیس خوان، رامون کارانزا به مدت ۴ سال ریاست باشگاه سویا را عهده‌دار بود. کارانزا در مراسم خاکسپاری سانچزپیس خوان این سخنان را بر زبان آورد:
«رامون عزیز، امروز دوستانت که من نیز افتخار دارم یکی از آن‌ها باشم، اینجا جمع شده‌ایم تا تو را به خاک بسپاریم. فردا ما با هم تلاش خواهیم کرد تا رؤیای تو را به حقیقت تبدیل کنیم. رؤیای استادیوم بزرگ سویا. رامون در آرامش به سوی بهشت برو، زیرا که رویایت به حقیقت تبدیل خواهد شد.»
سخنان کارانزا درست از آب درآمد و او به وعده‌اش عمل کرد و ۵۰ میلیون پزوتا بودجه را برای ساخت استادیوم اختصاص داد. یک ماه و نیم پس از مرگ سانچزپیس خوان، اولین سنگ بنای استادیوم جدید گذاشته شد و کار ساخت ورزشگاه آغاز گردید. معماری و طراحی این پروژه به مانوئل مونیوز موناستریو که پیش از این استادیوم سانتیاگو برنابئو را نیز طراحی کرده بود، سپرده شد.

سرانجام در روز ۷ سپتامبر ۱۹۵۸ ورزشگاه رامون سانچز پیس خوان با بازی دوستانه سویا و رئال جائن افتتاح گردید. نخستین بازی رسمی که در این استادیوم برگزار شد نیز، نخستین بازی فصل ۵۹–۱۹۵۸ بود که در آن سویا موفق شد با نتیجه ۲–۴ رقیب همشهری اش رئال بتیس را شکست دهد. گنجایش ورزشگاه رامون سانچز پیس خوان در حال حاضر حدود ۴۳ هزار نفر می‌باشد. این استادیوم در جام جهانی ۱۹۸۲ اسپانیا نیز میزبان دیدارهایی نظیر برزیل و شوروی در مرحله گروهی و همچنین بازی کلاسیک و خاطره انگیز فرانسه و آلمان در نیمه نهایی آن رقابت‌ها بود. همچنین در این استادیوم، فینال جام باشگاه‌های اروپا ۱۹۸۶ میان استوا بخارست رومانی و بارسلونا برگزار گردید. تیم ملی فوتبال اسپانیا نیز یک رکورد منحصر به فرد در این ورزشگاه دارد. اسپانیا در دیدارهایی که از حریفانش در این استادیوم میزبانی کرده، هرگز شکست نخورده‌است.

بحران و پایداری

در دهه ۱۹۷۰ میلادی، باشگاه سویا از لحاظ اقتصادی شرایط بسیار بدی داشت. بدهی‌های فراوان در هنگام ساخت ورزشگاه سانچز پیس خوان از یک سو و درآمد کم باشگاه از سوی دیگر، مشکلات عدیده‌ای را برای باشگاه به وجود آورد. به همین دلیل سویا مجبور شد تا تعدادی از بهترین بازیکنانش را به تیم‌های متمول بفروشد تا بتواند به حیات خویش ادامه دهد. از جمله این فروش‌ها می‌توان به مانوئل روییز سوسا به اتلتیکو مادرید، گایگو به بارسلونا و همچنین خوان باتیستا آگوئرو به رئال مادرید اشاره کرد. همچنین برای پرداخت بدهی‌ها، باشگاه مجبور شد بخشی از زمین مجاور استادیوم را نیز به بانک بفروشد. در فصل ۶۸–۱۹۶۷، سویا برای نخستین بار و پس از ۳۱ سال به دسته پایین‌تر سقوط کرد؛ ولی پس از یک فصل دوباره به لالیگا بازگشت. در فصل بعد، مربی اتریشی به نام مکس مرکل که به خاطر نظم و دیسیپلین تاکتیکی و متدهای مخصوص تمرینی اش شناخته شده بود، به عنوان سرمربی باشگاه برگزیده شد. در پایان آن فصل سویا لالیگا را در رده سوم به اتمام رساند. با این وجود سویا در انتهای فصل ۷۳–۱۹۷۲ دوباره به دسته پایین‌تر سقوط نمود. در سال ۱۹۷۳، سویا اولین بازیکن سیاه‌پوست تاریخ خود را از یک باشگاه دانمارکی به خدمت گرفت. نام وی الحاجی مومودو نیجه ملقب به بیری بیری بود. بیری بیری تا سال ۱۹۷۸ در باشگاه ماند و به یک چهره شناخته شده و محبوب میان هواداران بدل گشت، تا جایی که گروه هواداران افراطی سویا، ملقب به بیریس نام خود را از وی گرفته‌اند. در فصل ۷۵–۱۹۷۴، سویا با سرمربی گری روکه اولسن آرژانتینی دو باره به لالیگا بازگشت. در اواخر دهه ۱۹۷۰، سویا بازیکنان برجسته آرژانتینی نظیر هکتور اسکوتا و دنیل برتونی را به خدمت گرفت. با هدایت مربیانی برجسته چون میگل مونیوز و مانولو کاردو، سویا توانست در دو جام یوفای متوالی بین سال‌های ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۳ شرکت نماید. در سال ۱۹۸۴، اینیو مونتس کابزا پس از ۱۱ سال از سمت ریاست باشگاه کنار رفت و تاجری به نام گابریل روخاس که پیش از این نیز نایب رئیس باشگاه بود و خدمات زیادی را برای بهبود و گسترش ورزشگاه خانگی سویا انجام داده بود، به سمت ریاست باشگاه تکیه زد. در فصل ۸۶–۱۹۸۵، مانولو کاردو پس از ۵ سال از سمت سرمربی گری باشگاه سویا کنار رفت. در فصل ۹۰–۱۹۸۹ ویسنته کانتاتوره توانست سویا را به رقابت‌های جام یوفا برساند، در حالی که مهاجم اتریشی سویا، تونی پولستر با ۳۳ گل زده در یک فصل لالیگا، رکورد گلزنی باشگاه در یک فصل لالیگا را به نام خود ثبت کرد. در فصل ۹۳–۱۹۹۲ پس از ماه‌ها مذاکره، اسطوره آرژانتینی دنیای فوتبال دیگو مارادونا با مبلغ ۷٫۵ میلیون دلار از ناپولی به سویا پیوست. با این وجود مارادونا در سویا دوران نسبتاً ناموفقی را داشت. دوران حضور مارادونا در سویا با مصدومیت‌های گاه‌وبیگاه و درگیری‌های مارادونا با سرمربی سویا کارلوس بیلاردو به پایان رسید. در فصول بعد، لوئیز آراگونس سرمربی سویا شد و توانست فصل ۹۵–۱۹۹۴ را با راهیابی به جام یوفا به پایان برساند. در پایان همین فصل، دو باشگاه سویا و سلتاویگو به دلیل مشکلات مالی و بدهی‌های فراوان از سوی لالیگا به دسته پایین‌تر فرستاده شدند که با اعتراضات گسترده هواداران همراه شد. این اعتراضات نتیجه داد و این دو باشگاه در لالیگا ماندگار شدند و در آن سال در اتفاقی عجیب، لالیگا با ۲۲ تیم برگزار شد. مسائل و مشکلات مالی باشگاه گسترش پیدا کرد. تا جایی که سویا در یک فصل ۴ رئیس و ۳ سرمربی را به خودش دید. ادامه این مشکلات سبب سقوط سویا به سگوندا دیویژن در پایان فصل ۹۷–۱۹۹۶ شد؛ ولی در فصل۹۹–۱۹۹۸ سویا بار دیگر به لالیگا بازگشت. در آغاز قرن ۲۱، ریاست باشگاه به روبرتو آلس که نزد هواداران بسیار محبوب بود، رسید. سمت ریاست باشگاه سویا در آن دوره بسیار متزلزل بود. در سال ۲۰۰۰، با ضعیف شدن ترکیب تیم به دلیل بازنشستگی تعدادی از بازیکنان و همچنان فروش چند مهره کلیدی، سویا دوباره به دسته پایین‌تر سقوط کرد. باشگاه ترجیح داد تا مربی ناشناخته‌ای به نام خواکین کاپاروش را به عنوان سرمربی تیم انتخاب کند. کاپاروش در نخستین فصل حضورش روی نیمکت سویا توانست در سه بازی مانده به پایان رقابت‌ها، تیم را قهرمان دسته دوم کند و جواز حضور در لالیگا را بگیرد.

مطرح‌ترین سرمربیان

باشگاه فوتبال سویا در طول تاریخش، سرمربیان بزرگ و صاحب نامی را بر روی نیمکت خود دیده‌است. از جمله آن‌ها می‌توان په په برند، چارلز اوهاگن، رامون انکیناس، پاتریک اوکانل، هلنیو هررا، مکس مرکل، ارنست هاپل، روکه اولسن، جوک والاس، میگل مونیوز، مانولو کاردو، کارلوس بیلاردو، لوئیز آراگونس، خوزه آنتونیو کاماچو، خواکین کاپاروش، خوان د راموس، اونای امری، خورخه سمپائولی، خولن لوپتگی و … را نام برد.

بازیکنان صاحب نام

باشگاه فوتبال سویا از جمله باشگاه‌هایی است که همواره بازیکنان صاحب نام و مطرحی را در ترکیب خود داشته‌است که بسیاری از آنان از آکادمی خود باشگاه سر برآورده‌اند. از جمله آن‌ها می‌توان به اسپنسر، گیلرمو کامپانال، مارتینز، بروکال، تورونتگی، ریموندو، خوان آرزا، خوان آرائوخو، مارسلو کامپانال، دنیل برتونی، بوستو، گایگو، مانوئل روئیز سوسا، هکتور اسکوتا، بیری بیری، رینات داسایف، مانولو خیمنز، آنتونیو آلوارز، تونی پولستر، فرانسیسکو بویو، دیگو مارادونا، ببتو، داور شوکر، روبرت پروسینچکی، دیگو سیمئونه، ایوان زامورانو، کارلوس مارچنا، خوزه آنتونیو ریس، سرخیو راموس، خسوس ناواس، ژولیو باپتیستا، آندرس پالوپ، لوئیس فابیانو، فردریک کانوته، رناتو دیرنئی، دنی آلوز، سیدو کیتا، آدریانو کوریا، ایوان راکیتیچ و … اشاره نمود.