جهانشاه درخشانی

زندگی‌نامه

جهانشاه درخشانی دورهٔ دبستان و دبیرستان را در زادگاهش گذراند. پدرش دکتر حسین درخشانی استاد فیزیک دانشگاه تهران، دانش‌آموختهٔ آلمان و از شاگردان آلبرت اینشتین بود. جهانشاه درخشانی در ۱۸سالگی برای ادامهٔ تحصیل در رشتهٔ مهندسی معماری و شهرسازی رهسپار آلمان شد. در دانشگاه اشتوتگارت آلمان تحصیل کرد و در ۲۴ سالگی مدرک فوق لیسانس گرفت. بی‌درنگ به ایران بازگشت و در سازمان تحقیقات مسکن سرگرم کار شد. از کارهای برجستهٔ او، ارائهٔ طرحی برای ساختن خانه‌های پایدار در برابر زمین‌لرزه در یکی از روستاهای نزدیک تهران بود. این طرح با همکاری روستاییان اجرا شد و مورد توجه قرار گرفت ولی متأسفانه دنبال نشد.
درخشانی بسیار علاقه‌مند به موسیقی کلاسیک بود و این علاقه به شناخت علمی موسیقی انجامیده بود. در سال ۱۳۸۶ به همراهی شاهین فرهت اثری به نام شناخت موسیقی کلاسیک در ۵ سی‌دی منتشر کرد که نشانگر شناخت ژرف وی از این موسیقی بود. در آغاز، این کار در سال ۱۳۵۸ در سه کاست به تهیه‌کنندگی او به منظور شناسایی موسیقی کلاسیک در دسترس عموم قرار گرفت.
در اوایل سال ۱۳۶۰ به آلمان بازگشت و این بار استعداد خود را در رشتهٔ طراحی نرم‌افزار کامپیوتر نشان داد. برنامه‌ای در زمینهٔ صنایع نساجی نوشت که در آلمان و چند کشور اروپایی دیگر کاربرد فراوانی یافت. در سال ۱۳۶۸ پژوهشی سترگ را دربارهٔ آریاییان و خاستگاهشان آغاز کرد. در سال‌های ۱۳۷۴ و ۱۳۷۷ در این زمینه، نظریه‌ای نو به زبان آلمانی ارائه کرد که خاستگاه آریاییان را در خود فلات ایران نشان می‌داد. در سال ۱۳۷۷ (۱۹۹۸ میلادی) کتاب آریاییان در منابع کهن خاور نزدیک در سومین و دومین هزارهٔ پیش از میلاد را به زبان آلمانی اما در تهران چاپ کرد. او علاقه داشت کارهایش در ایران به چاپ برسند و بر این باور بود که در صورت چاپ در اروپا حتی با وجود نویسنده‌ای ایرانی، کار به عنوان اثری اروپایی در نظر گرفته خواهد شد. همواره علاقه داشت که کانون مطالعات ایران‌شناختی به سرزمین ایران منتقل شود. در سال ۱۳۷۶ در همایشی در دانشگاه سیدنی استرالیا و با حضور ایران‌شناسان برجسته‌ای همچون ریچارد فرای و گرهارد مولر، نظریه‌اش را ارائه نمود و شگفتی شرکت‌کنندگان را برانگیخت.
از سال ۱۳۷۸ با بنیاد فرهنگ کاشان همکاری‌اش را آغاز نمود و همزمان تحصیلات خود را در رشتهٔ تاریخ و با تمرکز بر تاریخ خاور باستان در دانشگاه دولتی ایروان پی گرفت و در سال ۱۳۸۰ با موفقیت از پایان‌نامهٔ خود دفاع کرد. با پشتیبانی این بنیاد پژوهشش را ادامه داد و حاصل کار را در اسفندماه سال ۱۳۸۲ در کتاب دوجلدی آریاییان، مردم کاشی، اَمَرد، پارس و دیگر ایرانیان به عنوان جلدهای سوم و چهارم دانشنامهٔ کاشان منتشر کرد. این کتاب در حال ترجمه به زبان انگلیسی در بنیاد فرهنگ کاشان است.
جهانشاه درخشانی در بامداد ۱ اردیبهشت ۱۳۹۰ دیده از جهان فروبست.

آریاییان، مردم کاشی، اَمَرد، پارس و دیگر ایرانیان

این کتاب نخستین بار در سال ۱۹۹۸ در تهران و به زبان آلمانی چاپ شد. در سال ۱۳۸۲ کتاب «آریاییان، مردم کاشی، اَمَرد، پارس و دیگر ایرانیان» به عنوان جلدهای سوم و چهارم دانشنامهٔ کاشان به زبان فارسی، نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در تهران به چاپ رسید که کامل‌تر از نسخهٔ آلمانی آن بود. نوشتن این کتاب بنا به ادعای آقای درخشانی ۱۵ سال برای او زمان برده‌است. نویسنده در آن به تحقیقی دامنه‌دار دربارهٔ خاستگاه و پیشینهٔ اقوام آریایی دست زده‌است. وی به استناد شواهد زبان‌شناختی و دلایل باستان‌شناختی و تاریخی نشان می‌دهد که خاستگاه آریاییان فلات ایران بوده و آن‌ها از سرزمین‌های دیگر به ایران مهاجرت نکرده‌اند و به طور کلی موضوع کوچ آریاییان فرضیه‌ای ثابت نشده‌است. وی معتقد است که اقوام مختلف آریایی ساکنان دیرین فلات ایران هستند و از این جا به سرزمین‌های خاور نزدیک و میانه گسترده شده‌اند. نویسنده این حضور دیرین را در متن‌های کهن سومری، اکدی، آشوری، آرامی، هیتیایی، ایلامی و مصری باستان جستجو می‌کند و به شکل گسترده‌ای بر استنتاج‌های زبان‌شناسانهٔ مختلف آریایی و شواهد حضور آنان در جهان کهن اختصاص دارد. در این راه نخستین توجه به قوم کاشی شده‌است. زیرا به نظر مؤلف بیشترین آثار فرهنگی، مدنی و تاریخی را در منابع بیگانه برجای نهاده‌اند. مباحث اصلی کتاب طی هجده فصل در جلد اول آمده و جلد دوم دربرگیرندهٔ فهرست اختصارات، فهرست منابع فارسی و عربی و لاتین، نمایه‌های مختلف جغرافیایی اقوام و ملت‌ها، واژه‌ها و اسامی است. عناوین فصل‌های هژده‌گانهٔ کتاب از این قرارند:۱ـ آگاهی‌های عمومی دربارهٔ ایرانیان پیش از تاریخ ۲ـ فرضیهٔ کوچیدن آریاییان ۳ـ جغرافیای تاریخی فلات ایران ۴ـ نشانه‌های حضور دیرین آریاییان و دستور زبان‌های تاریخی ۵ـ منابع تاریخی دربارهٔ مردم کاشی ۶ـ زبان قوم کاشی به گواهی متن‌های دوران میانی بابل ۷ـ کهن‌ترین مردم آریایی در فلات ایران و پیرامون آن ۸ـ آریاییان پیش از تاریخ در فلسطین و مصر ۹ـ دیگر مردم آریایی فلات ایران ۱۰- موج کوچ تازهٔ آریاییان به خاور نزدیک ۱۱ـ میراث فرهنگی آریاییان ۱۲ـ جهان‌بینی آریایی و گسترش آن در میان قوم‌های خاور نزدیک ۱۳ـ کهن‌ترین نام جغرافیایی آریایی ۱۴ـ فرهنگ مادّی آریایی در تمدن و فرهنگ بیگانه ۱۵ـ موج دوم کوچ بزرگ آریاییان به خاور نزدیک ۱۶ـ برآیند شاهدهای زبانی ۱۷ـ تاریخ سنتی ایران ۱۸ـ چکیدهٔ تاریخی