انتخابات بهائی

دموکراسی در انتخابات

دموکراسی ترکیبی است از دو کلمهٔ یونانی، یکی دموس(به انگلیسی: demos) و دیگری کراتئین(به انگلیسی: kratein). دموس به معنای مردم است و کراتئین به معنی حکومت کردن؛ بنابراین، حکومت مردم، به عنوان معنای تحت اللفظی دموکراسی از ریشه‌های یونانی آن برمی آید.
طبق تعریف پریکلکس: «حکومتی دموکراسی نامیده می‌شود که ادارهٔ آن در دست بسیار است و نه در کف اندک.». همچنان ارسطو نیز می‌گوید: «به‌طور کلی می‌توان گفت که نظامی که به همهٔ شهروندان اجازهٔ شرکت نمی‌دهد نظامی است بر پایهٔ حکومت گروه اندک (اولیگارشی)، و نظامی که اجازهٔ شرکت به همگان را می‌دهد نظامی است دموکراتیک». از نظر بیتام» دموکراسی شامل اصول به هم مرتبط نظارت همگانی و برابری سیاسی است «.
این نظارت همگانی ناظر به دو بعد است. یکی آن که تمامی نهادها قابل نظارت‌اند. یعنی در دولت دموکراتیک هیچ نهادی نیست که نتوان بر آن نظارت کرد و دیگر آن که همگان می‌توانند به این نظارت دست زنند و تمامی افراد ملت می‌توانند در امر نظارت و پرسشگری مشارکت کنند.
دیانت بهائی خود را تنها دینی می‌داند که با تکیه بر دموکراسی راه بشر در مسیر عمل به تعالیم الهی را ارائه می‌نماید. و شیوه انتخابات مرحله‌ای برای محافل محلی، ملی و نهایتاً بیت العدل را دلیلی بر این ادعا می‌داند. شرایط و ویژگی‌ها در این انتخابات‌ها روشن است: «ضروری است که هیئت‌های نمایندگی منتخب، صرفاً اسامی کسانی را که وفاداری بی‌قید و شرط، فداکاری و از خود گذشتگی، فکر و ذهنی آموزش دیده، توانایی شاخص و تجربه کافی دارند در نظر بگیرند». شوقی می‌گوید احبا باید قبل از هر انتخاب «بین خودشان دربارهٔ شرایط و ویژگی‌های چنین عضویتی، بدون اشاره و تعیین مصداق، بطور غیرمستقیم و بدون ذکر نام افراد خاص، شور و مشورت و بحث و فحص نمایند».
انتخابات بهائی در سطوح محلی، ملی و بین‌المللی، بدون کاندیداتوری، رقابت، تبلیغ یا اشاره به افراد خاص صورت می‌گیرد؛ و پس از رأی‌گیری، همه افراد جامعه بهائی باید از نتیجهٔ آن حمایت و تبعیت کنند و اقلیت شکست خورده حق هیچگونه انتقاد و اعتراضی نخواهد داشت. این در حالی است که سلب حق کاندیداتوری و سکوت دربرابر گروه پیروز در صورت اعتراض، خلاف اصل برابری سیاسی است که بیتام به آن معتقد است؛ و برخی این را دلیل بر نقص انتخابات بهائی دانسته‌اند تا مزیت آن. بیت العدل نیز به دلیل بالاترین نهاد اجرایی بهائی و همچنان معصومیت در برابر خطا و اشتباه یکی دیگر از مواردی است که انتقادات زیادی به آن وارد است. نظارت همگانی وقتی معنی پیدا می‌کند که هیچ نهادی خود را مصون از خطا و اشتباه نداند و خود را معصوم معرفی نکند؛ چه نهادی که به هر دلیلی واجد عصمت باشد، اساساً نیازی به نظارت ندارد. نکتهٔ دیگری که ممیزهٔ نظام‌های دموکراتیک است، جداسازی نهادهای قانون گزار، مجری قانون و ناظر اجرای قانون است، که به تفکیک قوا معروف است. دلیل هم روشن است، فراهم آمدن امکان هر چه بیشتر نظارت؛ در حالی که در موسسات بهایی هر سه این‌ها درمحفل ملی یا بیت العدل جمع شده‌است. به دلیل اینکه امکان نظارت بر عالی‌ترین نهاد موسسات بهایی وجود ندارد برخی فرایندها در موسسات آیین بهایی، در انتخابات و در تصمیم‌گیری‌های آن جریان ندارد. هرچند این موسسات برآمده از انتخابات هرمی‌باشند. این در صورتی است که کارل کوهن معتقد است که دموکراسی ناظر به دو امر است، یکی ساختارهای دموکراتیک و دیگری فرایندهای دموکراتیک، و آنچه به حکومتی خصلت دموکراتیک می‌دهد در واقع جاری شدن فرآیندهای دموکراتیک است و نه وجود صرف ساختارهای دموکراتیک.

محافل روحانی

در حال حاضر، بهاییان در صورت امکان، در هر شهری یک گروه نه نفره به نام «محفل روحانی محلی» انتخاب می‌کنند. انتخاب اعضای محافل با رأی پنهانی و آزاد انجام می‌شود و بدون کاندیدا و تبلیغات. در پایان این رای‌گیری افرادی که بیشترین رأی را از جانب شهروندان منطقه کسب نموده‌اند ملزم به شرکت در محفل محلی می‌شوند. بهاییان ساکن در هر شهر و روستا، چنانچه به حد نصاب ۹ نفر برسند، وظیفه دارند محفل محلی تشکیل دهند. محل می‌تواند شهر، دهستان یا هر واحد مدنی مستقلی باشد. اعضای محل هر نوزده روز یکبار در ضیافت، که شامل مراسم عبادی و همچنین مراسم امور اداری می‌باشد شرکت می‌کنند. افراد غیر بهائی مجاز به شرکت در قسمت اداری ضیافت نیستند و باید بعد از مراسم عبادی جلسه را ترک کنند. محفل محلی زیرمجموعه محفل ملی بوده و تمامی اختیارات لازم برای اداره و کنترل بهاییان حوزه خود را دارد. این محفل نیز همانند محفل محلی دارای ۹ عضو می‌باشد. در مقابل٫ محفل ملی هر کشور به صورت غیرمستقیم انتخاب می‌شوند.
بنابر وصیت‌های شوقی افندی، محفل‌های محلی و ملی در هر جامعه برقرار خواهند بود تا زمانی که این جوامع برای بر پا کردن بیت العدل‌های محلی و ملی آماده شوند. اعضای محافل می‌توانند مرد یا زن باشند.
هر سال افراد بهائی به نمایندگان رأی می‌دهند و در مجلس سالانه نمایندگان ۹ عضو محفل ملی انتخاب می‌شوند. در آخر هر پنج سال یکبار از سال ۱۹۶۳ اعضای محافل ملی تمام کشورهای در حیفا جمع شده و اعضای بیت العدل را انتخاب می‌کنند. بیت العدل بالاترین نهاد اداری بهائی می‌باشد؛ لذا برای بهائیان معتقد، بزرگترین نهاد بهائی بر اساس عهد و میثاق همچنان بیت العدل می‌باشد.
در سایر مؤسّسات محلی، ملّی، بین‌المللی و قاره‌ای هم زنان و هم مردان بهائیان می‌توانند در کنار هم خدمت کنند، اما تنها مردان بهائی که سن آنان ۲۱ یا متجاوز از آن باشد واجد شرایط برای انتخاب شدن به عضویت بیت العدل اعظم می‌باشند. یکی از نکاتی که منازعات بسیاری میان مبلغین و منتقدین به وجود آورده‌است آن است که بر اساس قوانین کتاب اقدس فقط مردان می‌توانند عضو بیت العدل اعظم باشند. بهاءالله در سال ۱۸۹۰ م. در لوح کرمل، کوه کرمل را برای ساختمان مرقد و مدفن استخوان‌های باب و همچنین جایگاه بیت العدل برگزید.
آزادی عملی موجود در انتخابات محلی اختلاف فاحشی با استعلای مدیریتی در رده‌های بالای اداری بهائی دارد. برای نمونه محفل ملی گاهی محفل محلی را به علت مشکلات موجود منحل می‌کند. از جمله در شهر لوس آنجلس به علت وسعت شهر دارای وضعیت ویژه‌ای بوده و مدیریت آن با وجود ضیافت‌ها در محله‌های مختلف مشکلات زیادی را تجربه کرده بود که در آخر منجر به منحل شدن محفل محلی لوس آنجلس شد.

بررسی نهاد بهائی

مکانیسم‌های کنترلی متنوعی در سیستم انتخابات بهائی و نیز واقعیات‌های زیادی در حوزه قدرت در جامعه بهائی وجود دارد. بهائیان اولیه برای کسب سمت‌های بهائی و نیز انجام رقابت برای ورود به نهادهای بهائی، اجازه معرفی کاندید داشتند. وقتی بهائیان اولیه ازحضرت عبدالبهاء سؤال کردند که انتخابات محفل محلّی را چگونه برگزار کنند، او پاسخ داد که از مقررات و روال معمول انتخاباتی در کشور خودشان پیروی کنند.
ون دن هونارد اظهار و تأکید می‌کند که کاندیداتوری، رقابت انتخاباتی و عرف در انتخابات بهائی، در زمان عبدالبهاء، منطقه آمریکای شمالی بوده‌است.
ولی نهادهای بهائی به پیروی از عرف بهائیان ایران (که متخذ از عرف اجتماعی آن روز ایران بوده‌است) کاندیداتوری و رقابت برای گرفتن مناصب انتخابی را کنار می‌گذارند. همچنین بنظر می‌رسد یکی از دلایل ترک این روش انتخاباتی، حفظ قدرت نظارتی دیگر نهادها بر انتخابات در حال رشد جامعه بهائی باشد.

نقض عهد و میثاق

معمولاً انتقاد فرد بهائی ازتشکیلات به منزله ” نقض عهد و میثاق”، و ” مخالفت با امر” تلقی شده و مرتکب آن مستحق مجازات طرد می‌باشد. پس از رأی‌گیری، همه افراد جامعه بهائی باید از نتیجهٔ آن حمایت و تبعیت کنند و اقلیت شکست خورده حق هیچگونه انتقادی را ندارند. این تئوری و رفتار سیاسی، هرگونه نظارت و موازنه برجریان انتخابات را نفی می‌کند.
قرار دادن هیئت منتخب فراتر از نظارت عامه، و خاموش کردن اقلیت شکست خورده، آثار و نتایج قابل توجهی در سطح ملّی دارد. نتایج انتخابات بهائی به سه طریق تحریف می‌شود:
طریق اول: محفل ملی همه ابزارهای کنترل و معرفی افراد را در اختیار دارد، ازجمله با درج مطلب از فرد مورد نظر در نشریات بهائی و اعزام افراد مورد نظر به جوامع محلّی و فرستادن افراد خاص به کنفرانس‌ها، آن‌ها را هرچه بیشتر در منظر دید بهائیان قرار می‌دهد. هزینه همه این تبلیغات از محل صندوق ملی بهائی پرداخت می‌شود. این امکان خاص و انحصاری، خصوصاً در جامعه‌ای که تبلیغات و رقابت سالم مجاز نیست، می‌تواند بسیار سودمند باشد.
طریق دوم: افراد و اعضای محفل ملّی، غالباً نزدیکان خود را به سایر افراد محفل معرفی می‌کنند و آن‌ها را برای کنفرانس‌ها می‌فرستند، آن‌ها را در لجنه‌های ملّی و قدرتمند منصوب می‌کنند، و در مواقع خاص به تعریف و تمجید از آن‌ها می‌پردازند. از آنجا که تبلیغ آشکار دربارهٔ کاندیداها مجاز نیست، در چنین شرایطی اشاره‌ها و پیام‌های غیر زبانی برای هیئت‌های نمایندگی که مایلند نظر اعضای محفل کنونی را بدانند، از اهمیت زیادی برخوردار است؛ بنابراین اعضای آتی محفل ملّی بخشی از ارکستری هستند که اعضای محفل ملّی سابق آن را ساخته و پرداخته کرده، به تأیید مشاورین قاره‌ای و بیت العدل جهانی رسانده‌اند.
طریق سوم: برخی رقابت‌ها با سفر کاندیداهائی که به‌طور رسمی اعلام نشده‌اند، به نقاط مختلف کشور برای گفتگو و سخنرانی آغاز می‌شود. گاهی اوقات چنین رقابت‌ها با دخالت محفل ملّی متوقف می‌شود. مثلاً محفل ملی سخنرانی خاصی را کنسل می‌کند یا اگر حضور و ریاست در لجنه ملّی خاصی سکوی پرتاپ بسوی شهرت و موفقیت باشد آن را به فرد مورد نظر می‌دهند. افراد بهائی معمولاً این دستکاری‌ها و چینش‌های انتخاباتی را الهامات و مقدرات الهی می‌نامند.
و هر مؤسسه‌ای که بر خلاف منشور بهائیان - الواح وصایا - ایجاد گردد ولو نام بیت العدل اعظم الهی بر خود نهد، قابل اعتنا نبوده و فاقد مشروعیت است: «... هر هیئتی که به نظام الهی و بر حسبت تعلیمات و اصول و شرایط سماویه که در صحف الهیه مشروحاً مثبوت و مسطور است کاملاً کماینبغی و یلیق لهذا المقام الرفیع و المرکز المنیع انتخاب و تشکیل نشود آن هیئت از اعتبار اصلی و رتبه روحانی ساقط و از حق تشریع و وضع احکام و سنن و قوانین غیر منصوصه ممنوع و از اشراف اَسنی و قوهٔ مطلقهٔ علیا محروم» است.

مکانیسم‌های کنترل و تنبیهات

رهبران بهائی برای کنترل بهائیان از ابزارها و مکانیزم‌های خاصی استفاده می‌کنند این ابزارها شامل محرومیت از حق رأی، طرد، درخواست از فرد برای رعایت مقررات بهائی، اتهام نقض عهد ومیثاق، انجام بازرسی از محل فرد، و نیز اعمال سانسورهای مختلف می‌باشد. بسیاری از این اقدامات علیه کسانی به کار گرفته می‌شود که تا حدی دارای توانمندی و صلاحیت می‌باشند یا از روشنفکران جامعه بوده یا پتانسیل رهبری را دارند، ولی در عین حال کاملاً گوش به فرمان و تابع مافوق نیستند. تاریخ تصمیمات بیت العدل نشان می‌دهد که هر کدام از نفوس بهایی که ایرادی به تصمیمات این نهاد داشته‌اند، مشمول حکم طرد قرارگرفته و از جامعهٔ بهایی اخراج شده‌اند. همچنان به دلیل اینکه بیت العدل در تبیین احکام آیین بهایی هم از معصومیت و هم از مرجعیت انحصاری برخوردار است٫ این شورا فوق آحاد جامعه قرار گرفته و امکان هرگونه نظارتی را از تمامی جامعه و دیگر نهادها بر عملکرد خود سلب می‌کند.
ممنوعیت رقابت و کاندیداتوری در انتخابات باعث نظارت شدید مسئولان نظام اداری بهائی در گفتمان‌ها در جامعه شده‌است، تا جائیکه حتی بردن اسم رهبران به صورت عمومی، مصداق غیبت کردن محسوب می‌گردد. این حساسیت و سوءظن‌ها بیشتر متوجه کاندیدها می‌باشد.

انتخابات در لوس آنجلس

محفل ملی آمریکا در ۱۹ ژوئیه ۱۹۸۶، به صورت رسمی محفل محلی لوس آنجلس، که یکی از مهم‌ترین محافلی کلان شهرها بود، را منحل کرد.
محفل ملی، یک کمیته اجرایی متشکل از شش نفر را جایگزین محفل محلی کردند. این کمیته اجرایی مستقیماً به محفل ملی گزارش می‌دادند و در نتیجه محفل ملی کنترل بهائیان لوس آنجلس را در درست گرفتند. بهائیان این حرکت محفل ملی را بی‌سابقه می‌خواندند.
اگر جه بیشتر مواقع، محافل ملی به علت شکستن قوانین بهائی منحل می‌شوند؛ ولی در مورد این انحلال، به نظر به غیر از یکی از افراد، دلیل اصلی شکستن قوانین نمی‌تواند باشد. فساد مالی و اخلاقی و همچنین اختلافات بین ملیت‌های مختلف دلیل اصلی این انحلال بوده‌است.
جامعه نوپا و لیبرال آمریکایی بهائی در دهه ۱۹۲۰، که اعتقاد به هیچ طبقه روحانی نداشتند، کم‌کم توسط رهبران مذهبی شروع به یک جامعه منظم تشکیلاتی شدند. از سال ۱۹۶۳ نه فرد مذکر به عنوان رهبران بین‌المللی انتخاب شدند تا بیت العدل را تشکیل دهند و در مرور زمان بیشتر آمریکاییان بهائی آن‌ها را به عنوان معصوم در تمام امور می‌انگاشتند. اگرچه در سال ۲۰۰۰ جامعه بهائی آمریکا شامل حدود ۶۰ هزار فرد بالغ بود، ولی مقامات بهائی دو برابر این تعداد را گزارش می‌کردند.

علت انحلال

مایک دیویس مطرح می‌کند که شهر لوس آنجلس، شهر اختلافات و تضاد هاست. علاوه بر اختلافات طبقاتی مالی، از نظر موقعیت اجتماعی و نژاد نیز تضادهای زیادی وجود دارد.
بیشتر ادیان جهان از جمله ادیان ملیتی به لس آنجلس فعال هستند. در لوس آنجلس که نرخ مهاجرت بسیار بالاست و ۱۰۶ زبان زنده دنیا صحبت می‌شود، افراد اروپایی‌های غربی اقلیت محسوب می‌شوند. پدیده مهاجرت مشکلات فراوانی را برای جوامع مذهبی ایجاد کرده‌است. جان گریگوری دونی این مسئله را اینگونه بیان می‌کند: «وقتی همه خارجی هستند، کسانی که تازه آمده‌اند دیگر تبعید شده نیستند. در چنین محیطی ایده یک جامعه به راحتی شکل نمی‌گیرد، چرا که یک جامعه نتیجه تجربیات مشترک افراد عضو می‌باشد».
اختلافات بین موج‌های گوناگون مهاجران و همچنین بین گروهای اجتماعی مختلف که اهمیتشان در جامعه جدید کم رنگ شده‌است، پدید می‌آید. انشعابات بودائی‌های سریلانکایی در دهه ۱۹۷۰ از جمله تلخ‌ترین تجربیات در این زمینه بوده‌است.
با توجه به این اختلافات در ادیان مختلف، وجود اختلافات ناشی از تفاوت‌های نژادی و مهاجرتی در بین جوامع بهائی نیز غیرعادی قلمداد نمی‌شود.
خوآن کول بین سال‌های ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۱ و ۱۹۸۳ تا ۱۹۸۴ یکی از اعضای جامعه بهائی لوس آنجلس بوده‌است. تحقیقات او دربارهٔ محفل محلی لوس آنجلس بر مبنای مصاحبه‌هایی می‌باشد که برای مجله دیالوگ انجام شده بود و محفل ملی آمریکا انتشار این مصاحبه‌ها را ممنوع کرده بود.
جیمز نلسون، یکی از اعضاء محفل ملی آمریکا وقت و قاضی شهر لوس‌آنجلس که توسط ریگان نسب شده بود، انحلال محفل محلی لوس‌آنجلس را در اجتماع بهائی‌ها در مرکزی که تازه ساخته شده بود، اعلام کرد. دلیل اولیه‌ای که او بیان کرد، شامل فراگیر شدن عدم رعایت اخلاق در جامعه بهائی و همچنین امتناع یا عدم توانایی محفل محلی در پیگیری و اصلاح این مشکل، بوده‌است. نلسون بیان کرد:
محفل محلی … خود را برای راهنمایی جامعه برای حل امور جامعه در عمل ناتوان یافت. در یک مدت زمان طولانی نمونه‌های خلاف اخلاق یا شناخته نشد یا اصلاح نشد. … این فسق و بی‌اخلاقی‌ها در حوزه وسیعی از تقلب تا فساد و همچنین قمار و انحرافات جنسی تا جایی که تمام بی‌اخلاقی‌هایی که در جوامع شهری موجود است را شاهد بودیم و جامعه ما از آن‌ها مصون نبوده است.
لوئیس ویلو، یکی از اعضای سابق محفل محلی، بیان کرد: «اگر چه ما آنطور که شایسته بود عمل نکردیم ولی آنچه در حد توانمان بود انجام دادیم و به نظر من مشکلات ما از دیگر جوامع بزرگ بهائی در امریکا بیشتر نبوده است.» همچنین مانلا لی، یکی از اعضای پیشکسوت محفل ملی، بیان کرد: «محفل محلی باید یک سال قبل منحل می‌شد.» او به خاطر می‌آورد که یک سال قبل هفت نفر از اعضای محفل ملی با محفل محلی جلسه‌ای داشتند و انحلال محفل محلی را مطرح کردند و یکی از اعضای محفل محلی به جیمز نلسون گفته‌است: «اگر محفل محلی را منحل کنید، پس پرستیژ ما چه می‌شود». محفل ملی سپس شش نفر را از نقاط اطراف انتخاب کرده و به عنوان کمیته مدیریت برای انجام امور و سرپرستی منتصب کرد. بعد از آن در اوت ۱۹۸۶ (میلادی) شورا نوزده نفری برای مدیریت امور مختلف از جمله کلاس‌ها، مدیریت امور و مسائل اقتصادی تعیین شد. در ضیافت ماه اسماء بهائی از فیروز کاظم‌زاده، یکی از اعضای محفل ملی که سال‌ها در این منصب بوده‌است، پرسیدند که چه زمانی دوباره برای محفل محلی انتخابات برگزار خواهد شد. او در جواب بیان کرد این مسئله باید به صورت گروهی بین محفل ملی و شورا نوزده نفره و کمیته مدیریت به همراه کل جامعه انجام شود. اگر چه تبلیغات در انتخابات بهائی مجاز نیست ولی عکس شورا نوزده نفره بر روی مجله بهائی لوس‌آنجلس چاپ شد و خیلی‌های به این عکس که حالت کمپین داشت، اعتراض کردند.