آنژیوگرافی عروق کرونری

تاریخچه

کاتاتریزاسیون قلبی اولین بار توسط Claude Bernard در سال ۱۸۴۴ رزی یک اسب انجام شد.
در سال 1929""werner forssman، یک کاتا تر اورولوژیک (با طول 65mm) را از طریق ورید antecubital دست چپ وارد دهلیزراست خود کرد وتوسط roentgenogram از قلب خود تصویر برداری کرد
روش percutaneus (به جای روش cut down)اولین بار توسط Seldingers در سال ۱۹۵۳ برای کاتا تریزاسیون قلب راست وچپ انجام شد.
کاتاتریزاسیون به روش trans septalدر سال۱۹۵۹ به وسیلهٔ ROSS وCope به عنوان یک تکنیک استاندارد معرفی شد.
کرونروگرافی اختصاصی اولین بار توسط دکترMason Sones در کلینیک Cleveland در سال ۱۹۵۹ انجام شد؛ و روش دیگر آن به وسیلهٔ Judkins در سال ۱۹۶۲ارائه گردید.

محدودیت‌ها در آنژیوگرافی

۱- محدودیت در دوز مواد حاجب

۲- ریسک میکروبی شدن و نیز تولید ترومبوز در هنگام عبور کاتتر

۳- ریسک بروز شوک

۴- دوز نسبتاً بالای پرتو x هم برای بیمار و هم برای پزشک و پرسنل

تقاضای نسبتاً بالا برای انجام این روش تشخیصی، پیوسته طراحان را بر آن داشته تا به یاری تکنولوژی بتوانند این محدودیت‌ها را به حداقل رسانده و در برخی موارد ایمنی را به حداکثر میزان ممکن ارتقاء دهند.
اندیکاسیون‌های کرونروگرافی

۱- آرتریو اسکلروسیز یا آترواسکلروسیز (انسداد عروق کرونری)

۲- ارزیابی قبل (برای تعیین روش‌های درمانی) و بعد از عمل جراحی (follow-up)

۳- ارزیابی عروق کرونری پس از درمان

4- CAD(Coronary Artry Disease)

۵- ابنورمالی‌های مادرزادی عروق کرونری

۶- فیستول شریانی و ریدی(AVF)

۷- آنژین صدری که در حال بدتر شدن است و ازبین نمی‌رود بیشتر از حد معمول یا در حالت استراحت اتفاق می‌افتد.

۸- آنفارکتوس میوکارد(MI)

۹- افراد نیازمند آنژیو پلاستی

۱۰- کاردیو میوپاتی به علت بیماری‌های کرونری

۱۱- جهت انجام اعمال اینترونشن نظیراستنت‌گذاری عروق کرونری

۱۲- درد قفسه سینه وقتی که بقیه آزمایشات طبیعی باشد.

۱۳- نوار قلب غیرطبیعی

۱۴- تست ورزش غیرطبیعی یا اسکن غیرطبیعی

کانترا اندیکاسیون

۱- آلرژی شدید به مواد کنتراست.

۲- عفونت‌های active

۳- بارداری

۴- نارسایی شدید کبدی و کلیوی

5- Refactory Arrythmia

۶- فشار خون بالای غیرقابل کنترل

۷- اختلال انعقادی

مواد کنتراست کرونرو گرافی

در هنگام عکسبرداری بعلت اینکه بافت عروقی بدن جزء نسج نرم بوده و تراکم کمی دارد بنابراین اشعه به راحتی از همهٔ آن‌ها عبور کرده و بر روی فیلم نمی‌توانیم هیچ تصویری داشته باشیم.
به همین علت جهت مشخص کردن ساختمان و وضعیت عروق بدن از موادی با عدد اتمی بالا استفاده می‌کنند که این مواد را اصطلاحاً مواد حاجب گویند و در لحظه عکسبرداری این مواد را به داخل عروق هدایت کرده و هم‌زمان عکسبرداری انجام می‌شود.
برای انجام کرونروگرافی باید از مواد کنتراست یددار محلول در آب استفاده کرد که بدین منظور از هر دو نوع مواد کنتراست یوند و غیریونی می‌توان استفاده کرد، اما باید توجه داشت که مواد یونی با توجه به تراکم یدی بالاتر و ویسکوزیته بالاتر اپاسیفیکاسیون بهتری را ایجاد می‌نماید ولی مواد غیر یونی ریسک تزریق کمتری دارند، چون واکنش‌های سوء این مواد کمتر است.
بناباین از انواع مواد کنتراست یونی نظیر ترکیبات دایاتریزوایت، آیوتالامیت، آیوکسی تالا میت می‌توان استفاده نمود. اما باید توجه داشت که مواد کنتراست حاوی سدیم به میزان بالا استفاده نشود چون سمیت سلولی یون سدیم بخصوص بر روی میو کارد بالاتر از مگلامین یا متیل گلو گامین می‌باشد، اما مواد کنتراست فاقد یون سدیم نظیر ANGIOGRAFIN نیز استفاده نشود چون منجر به افت سدیم و اختلال در پمپ سدیم قلبی و عوارضی چون فیبریلاسیون بطنی می‌شود؛ لذا استفاده ازمواد کنتراست یونی نظیر موارد زیر در گذشته‌استفاده بیشتری می‌شد:
Conray-Hypaque-Telerix
و مواد کنتراست غیر یونی زیر امروزه بیشتر مورد توجه قرار گرفته‌است:
Amipaque-Omnipaque-Niopam-Visipaque-Iopaque
Visipaque چون اسمولاریته نزدیک به خون داره کنتراست بهتری است.

مراحل انجام یک آزمون آنژیوگرافی

مهمترین عمل درطی انجام این آزمون جهت رسیدن به هدف که همانا تهیه آنژیوگرام از شریان‌ها می‌باشد، وارد کردن کاتتر به مدخل شریان مورد نظر می‌باشد. برای رسیدن به این منظور بایستی در ابتدا کاتتر را به نحوی وارد شریان کرد.

شرایین مناسب جهت پونکسیون

چندین راه جهت انجام این عمل وجود دارد، که با توجه به شرایط بیمار و برخی شرایط خاص، یکی از این روش‌ها را انتخاب می‌کنیم. این روش‌ها عبارتند از:
۱. ورود کاتتر از طریق شریان فمورال (femoral artery)

۲. ورود کاتتر از طریق شریان براکیال (brachial artery)

۳. ورود کاتتر از طریق شریان آگزیلاری (axillary artery)

۴. ورود کاتتر از طریق آئورت شکمی (با توجه به عبور سوزن پونکسیون از کنار مهره‌های کمری به روش Translumbar معروف است)
بهترین و مطمئن‌ترین راه جهت هدایت کاتتر، انجام آنژیوگرافی از طریق پونکسیون شریان فمورال می‌باشد که با روش سلدینگر انجام می‌شود و از ایمنی بالایی در مقایسه با سایر روش‌ها برخوردار است. در این روش پونکسیون شریان فمورال، پائین‌تر از لیگامان اینگوینال انجام می‌شود.

نماهای آنژیوگرافی به‌طور اختصاصی برای هر یک از عروق کرونری

1.Left Main AP
 1-1 LAO cranial
 1-2 LAO caudal
2. Proximal LAD
 2-1 LAO cranial
 2-2 RAO caudal
3. Mid LAD
 3-1 LAO cranial
 3-2 RAO cranial
 3-3 Lateral
4. Distal LAD
 4-1 AP
 4-2 RAO cranial
 4-3 Lateral
5. Diagonal
 5-1 LAO cranial
 5-2 RAO cranial
6. Proximal circumflex
 6-1 RAO cranial
 6-2 LAO caudal
7.Intermediate
 7-1 RAO caudal
 7-2 LAO caudal
8. Obtuse marginal
 8-1 RAO caudal
 8-2 LAO caudal
 8-3 RAO cranial
9. Proximal RCA
 9-1 LAO
 9-2 Lateral
10. Mid RCA
 10-1 LAO
 10-2 Lateral
 10-3 RAO
11.Distal RCA
 11-1 LAO cranial
 11-2 Lateral
12 PDA
 12-1 LAO cranial
13 Posterolateral
 13-1 LAO cranial
 13-2 RAO cranial