سید موسی شبیری زنجانی

زندگی

پدرش سید احمد زنجانی سال‌ها در مدرسه فیضیه قم نماز جماعت را برگزار می‌کرد که بسیاری از جمله سید روح‌الله خمینی در نمازش شرکت می‌کردند. اکنون سال‌هاست که او به جای پدرش امام جماعت نماز مغرب و عشا در حرم فاطمه معصومه و نماز ظهر و عصر در مدرسه فیضیهٔ قم است.

تحصیلات

وی پس از گذراندن تحصیلات ابتدایی، فراگیری علوم دینی را آغاز کرد و مقدمات و ادبیات و سطح را به پایان رساند. او از سال ۱۳۱۷ شمسی تحصیلات حوزوی خود را در قم آغاز کرد و در دو دوره پس از ۱۳۳۲ برای فراگیری علوم دینی به نجف نیز رفت.
از سید احمد زنجانی (پدرش)، محقق داماد، ابوالقاسم خویی و سید حسین طباطبایی بروجردی، فقه و اصول را فرا گرفت. مطالعات رجالی او زبان‌زد دانشمندان شیعه می‌باشد. شیوه درس خارج فقه او نیز تکیه بر مباحث رجالی، علاوه بر دقت در متن و دلالت روایات است.
از جمله روحانیونی که در دوران تحصیل با وی در ارتباط بودند می‌توان به سید محمد بهشتی، سید موسی صدر، سید عزالدین حسینی زنجانی ،سید مهدی روحانی، سید عبدالرحیم هاشمی نسب، میرزا علی احمدی میانجی، سید عبدالکریم موسوی اردبیلی، سید ابوالفضل میرمحمدی، سید اسماعیل موسوی زنجانی، و محقق طباطبایی، عبدالکریم خوئینی زنجانی و شیخ حسن حیدری زنجانی از حوزه علمیه نجف اشاره کرد.
او از سال ۱۳۴۷ تا امروز به تدریس در حوزه علمیه قم مشغول است و از محمد خاتمی، عبدالله نوری، حسن و حسین خمینی، محمد هادی مفتح، نورالله عطاردی تهرانی، عبدالمجید معادیخواه و دو فرزند سید علی خامنه‌ای به عنوان شاگران شناخته شده وی می‌توان نام برد.

مرجعیت

در سال ۱۳۷۳ یکی از هفت مرجعی بود که پس از درگذشت محمدعلی اراکی از سوی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم معرفی شد، اما مدت زیادی از تن دادن به مرجعیت خودداری کرد. وی پرداخت شهریه برای طلبه‌ها در قم ندارد. همچنین وی تا نیمه سال ۱۳۹۲ اقدام به تأسیس سایت برای دفتر خود نکرد. زندگینامه خود را انتشار نداده بود. تا سال ۱۳۷۷ رساله توضیح‌المسائلی منتشر نکرده بود و همین عوامل باعث شده شهرت چندانی در میان عموم نداشته باشد.

فعالیت‌های سیاسی

اینگونه معروف شده‌است که شبیری دخالت چندانی در مسائل حکومتی ندارد و از علنی کردن انتقاد و نظرات خود خودداری می‌کند و به رایزنی‌ها و چانه‌زنی‌های پشت پرده باور دارد ولی درعین حال تلاش فراوانی برای رهایی حسینعلی منتظری از حبس خانگی نمود. با توجه به اینکه فرزندان سیدعلی خامنه‌ای شاگرد وی بوده‌اند، اعتراض او نقش مهمی در رفع حصر حسینعلی منتظری داشت.
ایشان همچنین در آزادی محسن میردامادی که به خاطر همراهی با جریان فتنه۸۸ به زندان افتاده بود نقش به سزایی داشت که در همان زمان محسنی اژه ای در رسانه ملی تحت عنوان «وساطت یکی از مراجع» در آزادی او یاد کرد.
همچنین گفته شده ایشان کماکان از اعدام شیخ استخاره معروف به جعفری‌تبار ممانعت می‌کند.
نام شبیری پیش از انقلاب در چند اعلامیه و نامه سرگشاده مشهور علیه مقامات وقت سلطنتی دیده می‌شود.
درپی انتشار فایل صوتی مکالمات حسینعلی منتظری با اعضای هیات مرگ سال ۶۷ (اعدام سراسری زندانیان سیاسی) که طی آن گفتگو، وی به اعدام‌های مذکور اعتراض نموده بودند، احمد منتظری فرزند وی، بدلیل انتشار این فایل صوتی و با اتهامات اقدام علیه امنیت ملى، افشای فایل دارای طبقه بندی سری و تبلیغ علیه نظام، در تاریخ 7 آذر 1395 توسط دادگاه ویژه روحانیت به ٢١ سال حبس تعزیری و سه سال خلع لباس محکوم گردید. منابع خبری در تاریخ 14 اسفند همان سال، خبر آزادی احمد منتظری را با پا در میانی یکی از مراجع تقلید، منتشر نمودند. برخی منابع خبری، این مرجع تقلید را سید موسی شبیری زنجانی می‌دانند.
در سال ۱۳۸۸، او به همراه سید عبدالکریم موسوی اردبیلی با حسینعلی منتظری دیدار کردند. در این دیدار که در دهکده خاوه از توابع شهر قم (محل سکونت تابستانی منتظری) صورت گرفت، دربارهٔ مسایل فقهی باهم تبادل افکار کردند، وی همچنین در سال ۱۳۸۹ در جریان اولین سفر رهبر معظم انقلاب سید علی خامنه‌ای به شهر قم پس از انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸، در دفترش در قم با او دیدار کرد. در سال ۱۳۹۷ شبیری زنجانی به دفتر سید محمد خاتمی رفت و با او دیدار کرد که این دیدار وی با واکنش تند محمد یزدی روبرو شد.
او بر پیکر حسینعلی منتظری، جلال الدین طاهری اصفهانی، سید عزالدین حسینی زنجانی و سید عبدالکریم موسوی اردبیلی و سیدصادق فقیه سبزواری ومحی‌الدین حائری شیرازی و سید مجتبی موسوی لاری نماز میت اقامه کرد.

نامه محمد یزدی

در ۵ آبان ماه ۱۳۹۷ نامه‌ای با امضای محمد یزدی دبیرکل جامعه مدرسین حوزه علمیه قم خطاب به وی منتشر شد که به دلیل ملاقات ایشان با محمد خاتمی و عبدالله نوری و موسوی خویینی‌ها به وی اعتراض کرد و این ملاقات را موجب ناراحتی و تعجب خواند و خواستار عدم تکرار چنین مواردی شد.

واکنش‌ها

لحن تهدیآمیز این نامه، سبب واکنش‌های متفاوتی در میان حوزویان و دانشگاهیان بود و بازتاب گسترده در فضای مجازی و روزنامه‌ها به دنبال داشت. از جمله این واکنش‌ها، استعفاء عندلیب همدانی (عضو شورای عالی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم) از این شورا بود.