مناظره تلویزیونی محمود احمدی‌نژاد و میرحسین موسوی

مناظره تلویزیونی محمود احمدی‌نژاد و میرحسین موسوی دو نامزد دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران در تاریخ چهارشنبه ۱۳ خرداد ۱۳۸۸ در ساعت ۱۰:۳۰ شب به وقت تهران از شبکه ۳ سیمای جمهوری اسلامی ایران به صورت زنده به نمایش درآمد و به یکی از رویدادهای مهم تاریخ ایران معاصر تبدیل شد. این اولین بار در تاریخ ایران بود که یک رئیس‌جمهور وقت در یک مناظره انتخاباتی شرکت می‌کرد.  در این مناظره محمود احمدی‌نژاد به‌طور بی‌سابقه‌ای، حملات و اتهام‌هایی را متوجه شماری از مقامات جمهوری اسلامی، از جمله علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی، ناطق نوری و محمد خاتمی ساخت و میرحسین موسوی نیز در جواب به انتقاد از احمدی‌نژاد و عملکرد دولتش پرداخت. به گفته دبیر ستاد انتخابات صدا و سیما تخمین زده شده‌است که حدود ۵۰ میلیون نفر در داخل ایران و ۱۵۰ میلیون نفر در سطح جهان در خارج از ایران، شاهد این مناظره تلویزیونی بوده‌اند.

پیش از مناظره

هواداران احمدی‌نژاد قرار بود پس از پایان مناظره «جشن پیروزی احمدی‌نژاد بر موسوی» را در پارک‌ها و جلو صدا و سیما برگزار کنند. خبر برگزاری جشن در واحد مرکزی خبر صدا و سیما، خبرگزاری فارس و رجانیوز وبگاه اصلی حامیان احمدی‌نژاد نیز درج شده بود. اما چند ساعت بعد برگزاری جشن به دلیل همزمانی با سالروز درگذشت آیت‌الله خمینی لغو شد. به گزارش رادیوی اروپای آزاد، به سبب پربیننده بودن این مناظره که از زمان پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ برای اولین بار صورت گرفت، خیابان‌های تهران تقریباً خالی به نظر می‌رسیدند.

محتوای مناظره

این مناظره بر اساس قرعه‌کشی با صحبتهای محمود احمدی‌نژاد آغاز شد، وی با بیان اینکه در چهار سال اخیر بالاترین هجمه انتقادی (به ادعای احمدی‌نژاد ۳۲۰ هزار تیتر توهین‌آمیز) متوجه دولت وی بوده‌است از اکبر هاشمی رفسنجانی نام برده و بیان داشت که وی گروه هواداران میرحسین را مدیریت می‌کند. در این مناظره محمود احمدی‌نژاد به نقد جدی رئیس‌جمهوران پیشین، خاتمی و هاشمی رفسنجانی پرداخت و در موارد متعدد با ارائه آمار مقایسه‌ای بین دولت خود و ۲ دولت قبل در ۱۶ سال، از عملکرد خود دفاع کرد. برای نخستین بار در تاریخ جمهوری اسلامی، احمدی‌نژاد به عنوان رئیس‌جمهور، در پرمخاطب‌ترین، با نفودترین و کنترل‌شده‌ترین رسانه ایران، و در یکی از پربیننده‌ترین برنامه‌های تاریخ آن، هاشمی رفسنجانی، از قدرتمندترین ارکان نظام جمهوری اسلامی، رئیس مجلس خبرگان رهبری و مجمع تشخیص مصلحت نظام را با ذکر نام و به صراحت، به «ضربه زدن به دولت»، به «فساد اقتصادی» و بالاتر از این همه به «ارتباط غیرقانونی و پنهانی» با «پادشاه یک کشور عربی همسایه» علیه دولت منتخب مردم متهم کرد.
در این مناظره، موسوی با اشاره به هدف ورود خود که با گذشت ۴ سال از دولت احمدی‌نژاد احساس خطر کرده‌ام، به انتقاد از سیاست‌های دولت پرداخت، احمدی‌نژاد هم به دفاع از خود برآمد و با ادعای حمایت موسوی از دولت‌های اصلاحات و سازندگی، عملکرد دولتش را با موارد گوناگون در ۲۴ سال گذشته مقایسه نمود.
احمدی‌نژاد سه دولت گذشته ایران یعنی دولت میرحسین موسوی، دولت هاشمی رفسنجانی و دولت محمد خاتمی را رقیب خود در این دوره از انتخابات دانست و بسیاری از مقامات عالی‌رتبه نظام جمهوری اسلامی و خانواده آن‌ها را به فساد متهم کرد. اتهامات رئیس‌جمهور در این مناظره رفسنجانی و فرزندانش، علی‌اکبر ناطق نوری و پسرش، غلامحسین کرباسچی و همسرش، محسن صفایی فراهانی از نمایندگان متحصن دوره ششم مجلس شورای اسلامی را نیز دربرگرفت. همچنین در اواخر این مناظره، احمدی‌نژاد پرونده زهرا رهنورد همسر میرحسین موسوی را روبروی دوربین قرار داد و ادعا کرد که او به صورت غیرقانونی دو مدرک فوق لیسانس گرفته، بدون کنکور مدرک دکترا گرفته و حتی رئیس دانشگاه شده‌است.

پس از مناظره

پس از برگزاری مناظره تلویزیونی و هنگام خروج دو نامزد ریاست جمهوری از محوطه صدا و سیما در خیابان ولیعصر، با ازدحام جمعیت، ناآرامی‌هایی در این مکان رخ داد و نیروی انتظامی برای متفرق کردن تجمعات، مجبور به استفاده از گاز اشک‌آور شد. در همین حال، به گزارش برخی رسانه‌های ایران، طرفداران نامزدهای اصلاح طلب نیز در کوی دانشگاه و میدان ونک تجمع کردند و جمعی از دانشجویان در کوی دانشگاه، با در دست داشتن تصاویری از میرحسین موسوی و مهدی کروبی شعارهایی سر دادند. همچنین جمعیت زیادی نیز در میدان ونک اجتماع کرده و در حمایت از میرحسین موسوی شعار دادند. در جریان ناآرامی‌های درگرفته در شهر مشهد نیز، یکی از هواداران موسوی در درگیری با هواداران احمدی‌نژاد کشته شد. با اینحال، روز پس از مناظره، جانشین فرمانده نیروی انتظامی ایران، سردار احمدرضا رادان در گفتگو با خبرگزاری مهر مدعی شد که در شب مناظره در برخی از شهرهای کشور تعدادی از هواداران نامزدهای انتخاباتی برای ابراز احساسات به خیابان‌ها آمده بودند که در این رابطه در سطح کشور هیچ گونه مورد خاصی مبنی بر درگیری میان هواداران یا تخلف انتخاباتی گزارش نشده‌است.

سالگرد مرگ روح‌الله خمینی

این مناظره در شب بیستمین سالروز مرگ روح‌الله خمینی بنیان‌گذار جمهوری اسلامی برگزار شد. ساعاتی پس از پایان مناظره و در صبح روز ۱۴ خرداد ۱۳۸۸ در مراسمی که به همین مناسبت در محل آرامگاه او برگزار شده بود، سران نظام از جمله احمدی‌نژاد، موسوی، هاشمی و ناطق نوری در کنار یکدیگر قرار گرفتند. صحبت‌های خصوصی سرپایی هاشمی و احمدی‌نژاد از حاشیه‌های جالب این مراسم بود. مهدوی کنی یکی از مهم‌ترین حامیان احمدی‌نژاد نیز در گفتگوی کوتاهی که با او داشت، از اظهاراتش ابراز نگرانی شدید کرد. در این مراسم علیرغم سخنان سید علی خامنه‌ای در راستای حفظ آرامش و ایجاد جو سالم انتخاباتی، حامیان محمود احمدی‌نژاد در حضور هاشمی رفسنجانی به فحاشی و شعار دادن علیه وی پرداختند. اشاره خامنه‌ای به مناظره نشان می‌داد که صحبت‌های احمدی‌نژاد او را نیز خشمگین کرده‌است. خامنه‌ای گفت: «صحیح و مورد پسند نیست که یک نامزد در سخنرانی در جمع مردم یا نطق‌های تلویزیونی، برای اثبات خود، به نفی نامزد دیگر متوسل شود… بنده با مناظره و گفتگو و انتقاد مخالفتی ندارم، ولی همه سعی کنند که در چارچوبهای درست شرعی و دینی انجام شود».