پالایشگاه نفت کرمانشاه

پالایشگاه نفت کرمانشاه در سال ۱۳۰۱ با ظرفیت روزانه ۲ هزار بشکه به بهره‌برداری رسید. این پالایشگاه در زمان خود دومین پالایشگاه ایران بود و نفت خام آن از میدان نفتی نفت شاه تأمین می‌شد. اما از سال ۱۳۴۸ با نیاز به افزایش تولید نفت تأسیسات این پالایشگاه تغییر کرده و مجدداً در سال ۱۳۵۰ این پالایشگاه با ظرفیت روزانه ۱۵ هزار بشکه آغاز به کار کرد. در حال حاضر با نام شرکت پالایش نفت کرمانشاه فعالیت می‌کند.
ظرفیت اسمی این پالایشگاه ۲۵۰۰۰ بشکه در روز و ظرفیت عملیاتی آن ۳۰۰۰۰ بشکه در روز می‌باشد. خوراک نفت خام این پالایشگاه شامل نفت خام نفت شهر، سرکان، مالکوه در شهرستان پلدختر و اهواز – آسماری می‌باشد.

واحدهای تولیدی

واحدهای تولیدی این پالایشگاه شامل واحدهای تقطیر در اتمسفر، مراکس، پنتان، گاز مایع، تبدیل کاتالیستی، تصفیه، برج خنک‌کننده، آب صنعتی، تولیدبخار، تصفیه پساب صنعتی، و واحد تولید برق می‌باشد.

محصولات تولیدی

گاز مایع، بنزین، نفت سفید، نفت گاز و نفت کوره از محصولات تولیدی این شرکت می‌باشند.

تاریخچه

پالایشگاه نفت کرمانشاه در زمان جنگ ۸ ساله ایران و عراق چندین بار مورد حمله هوایی نیروهای عراق قرار گرفت. این پالایشگاه در سال ۱۳۵۹ یک بار، ۱۳۶۵ چهار بار و در سال ۱۳۶۶ دو بار بمباران شد، اما به لحاظ موقعیت استراتژیکش هیچگاه تعطیل نشد. اِشغال منطقه نفت شهر سبب شد تا نفت پالایشگاه کرمانشاه از نفت خام سنگین جنوب تأمین شود. در سال‌های میانی جنگ عملیات بهسازی پالایشگاه انجام گرفت و طی آن در سال ۱۳۶۳ ظرفیت پالایشگاه به ۲۵ هزار بشکه در روز افزایش پیدا کرد.

خصوصی‌سازی

این پالایشگاه در سال ۱۳۹۳ به میزان ۱۱۰۰ میلیارد تومان قیمت‌گذاری شد، اما در سال ۹۵ سازمان خصوصی‌سازی آن را به میزان 180 میلیارد تومان به مالک خصوصی (هوشنگ دامیار)  واگذار کرد و قرارداد خصوصی‌سازی بدین صورت تنظیم شد که خریدار ۱۰ درصد را به صورت نقد و مابقی را به صورت اقساطی پرداخت کند. این مسئله با اعتراضات بسیاری همراه بود و حتی نمایندگان کرمانشاه در مجلس نیز نسبت بدان انتقاد کردند. در دی ماه ۱۳۹۷ طوماری در اعتراض به واگذاری پالایشگاه به بخش خصوصی خطاب به نمایندگان استان کرمانشاه از سوی بسیج دانشجویی تدوین شد که به امضای ۳۶۰۰ دانشجوی دانشگاه رازی کرمانشاه رسید.
در جلسۀ مؤرخۀ ۸ بهمن ۱۳۹۷ عادل آذر رئیس دیوان محاسبات کشور در جریان قرائت خلاصۀ گزارش تفریغ بودجه سال ۱۳۹۶ در صحن مجلس شورای اسلامی، اعلام کرد که در این واگذاری دو مورد مغایرت با قوانین و مقررات وجود داشته‌است؛ نخست اینکه دستورالعمل اجرایی «روش انتخاب مشتریان استراتژیک و احراز و پایش اهلیت» نقض شده و  خریدار پالایشگاه دارای تخصص و اهلیت کافی در این زمینه نبوده و به همین دلیل به شرکت زیان وارد شده‌است، و دوم اینکه قیمت کارشناسی شرکت پالایش نفت کرمانشاه ۶۱۷ میلیارد تومان بوده، اما هیأت واگذاری با کاهش بیش از ۷۰ درصدی آن را در نهایت به مبلغ ۱۹۹ میلیارد تومان به خریدار بخش خصوصی واگذار کرده‌است.
با این حال شهاب نادری نمایندۀ حوزهٔ انتخابیهٔ پاوه و جوانرود و ثلاث باباجانی و روانسر در دورهٔ دهم و عضو مجمع نمایندگان استان کرمانشاه که به عنوان رییس هیات تحقیق و تفحص واگذاری پالایشگاه نفت کرمانشاه منصوب شده‌است، در تاریخ ۷ اردیبهشت ۱۳۹۸ پروندۀ‌واگذاری این پالایشگاه را بسته‌شده عنوان کرد و اهار نمود که در این واگذاری هیچ تخلفی صورت نگرفته‌است. علاوه بر این، محمود شکری، نماینده مردم تالش در مجلس شورای اسلامی و دبیر هیات تحقیق و تفحص از واگذاری پالایشگاه کرمانشاه نیز با تأیید این مطلب گفت «اگر تخلفاتی هم رخ داده باشد ناشی از خلاءهای قانونی است. به همین دلیل است که نمی‌توان این واگذاری را غیرقانونی دانست.» او همچنین گفت «اگر بخواهیم این واگذاری را لغو کنیم باید دولت مقدار زیادی پول به خریدار پرداخت کند که با شرایط فعلی کشور منطقی به نظر نمی‌رسد.»

وضعیت مالکیت و کاربری زمین

مساحت سابت پالایشگاه در مرکز شهر کرمانشاه، ۹۲/۵ هکتار است که ۴۲ هکتار آن دارای کاربری مسکونی است و برای اسکان کارکنان پالایشگاه استفاده می‌شود. قیمن این زمین‌ها بین متری ۳/۵ تا ۴ میلیون تومان برآورد می‌شود. در رابطه با مالکیت زمین سایت پالایشگاه، بخشی از زمین پالایشگاه کرمانشاه جزئی از پلاک ۱۲۵۶ محسوب می‌شود. نزدیک به ۵۷ هکتار از این پلاک وقفی بوده و مالکیت آن متعلق به سازمان اوقاف و امور خیریه است. در گذشته برای ۲۱ هکتار از این قطعه زمین سند اجاره صادر شده و پالایشگاه مستأجر اوقاف محسوب می‌شود. ۵۴ هکتار دیگر از اراضی پالایشگاه نیز جزئی از پلاک ۳۳۰۵ فرعی از پلاک ۱۲۵۶ بوده و متعلق به اوقاف است. به گفتۀ عباسیان مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان کرمانشاه سازمان خصوصی‌سازی موقع فروش این ملک، به اوقافی بودن بخشی از زمین پالایشگاه توجه نکرده‌است.