بانک سپه

تاریخچه

در عصری که ایران فاقد بانک داخلی بود و بانک‌های بیگانه هر لحظه فشار بیشتری بر وضع مالی و اقتصادی کشور اعمال می‌کردند، قدمی در راه تحکیم اساس اقتصاد کشور برداشته و شالوده اولین بانک ایرانی، به نام پهلوی قشون ریخته شد.
در آغاز سال ۱۳۰۴ که هنوز اهمیت موسسات اقتصادی و عوامل بازرگانی در شئون اداری و زندگی اجتماعی ایران محسوس نشده بود، ایجاد اولین مؤسسه بانکی کشور طرح‌ریزی شد و مأمورین اجرای این فرمان با تشکیل شورایی از افراد مطلع موفق شدند در چند مغازه واقع در خیابان سپه نخستین بانک ایرانی را در اردیبهشت سال ۱۳۰۴ افتتاح نمایند.
سرمایه اولیه بانک ۳٬۸۸۳٬۹۵۰ ریال از محل موجودی صندوق بازنشستگی درجه داران قشون بود و بدین جهت فعالیت یک سال نخست این بانک به افسران ارتش اختصاص داشت، که با پرداخت وام‌های تقسیطی به رفع نیازمندی‌های آنان کمک می‌نمود و چون پیوسته به وسعت دامنه عملیات خود می‌افزود دوایر بانک به جای وسیع‌تری که در اول باب همایون از ابنیه قورخانه آماده شده بود، انتقال یافت و در ۲۴ اسفند ۱۳۰۴ اولین شعبه این بانک در شهر رشت افتتاح شد و علاوه بر معاملات درجه‌داران قشون، به خرید و فروش برات و گشایش اعتبار برای بازرگانان و فعالیت‌های بیشتری در امور بانکی و معاملات بازرگانی آغاز گردید.
در عین حال، برای رفاه طبقه بی‌بضاعت و تنزل بهره‌های سنگین شعبه معاملات رهنی بانک در همان محل سابق تشکیل گردید. همچنین در سال ۱۳۰۶ شعب دیگر بانک در مشهد و همدان افتتاح گردید تا تسهیلات بیشتری در انجام معاملات بازرگانی فراهم آورد. در ادامه در سال‌های ۱۳۰۷ و ۱۳۰۸ شعب تبریز و قزوین افتتاح شد و بدین ترتیب توجه تجار و سرمایه‌داران داخلی و خارجی را به خود جلب نمود و در شمار یکی از مهم‌ترین موسسات اقتصادی کشور شناخته شد.
در اواخر سال ۱۳۱۲ این مؤسسه به نام بانک سپه و در اواخر سال ۱۳۲۱ به بانک تعاونی سپه موسوم گردید و علاوه بر عملیات بانکی پرداخت حقوق افسران بازنشسته و موظفین ارتش و ژاندارمری نیز، از اول ۱۳۲۴ در تمام کشور بر عهده بانک سپه محول شد.
در شهریور سال ۱۳۲۵ که تیمسار سپهبد آق اولی به مدیریت بانک سپه انتخاب شد، اساسنامه و آیین‌نامه جدیدی برای بانک تدوین شد و به تصویب رسید و در اسفند ۱۳۳۱ نام بانک تعاونی سپه به بانک سپه تبدیل گردید. همچنین شعب دیگر بانک به تدریج در شهرهای اهواز، بابل، کرمان، یزد، سنندج، گرگان، ارومیه، خرمشهر، خرم‌آباد و قم تأسیس شد.
با توسعه سازمان و کثرت مراجعات و فعالیت‌های ادارات مرکزی در تسریع جریان معاملات، عمارت قدیم بانک، مناسب و کافی نبود و ساختمان بنای جدیدی که درخور دستگاه فعلی بانک باشد، ضروری به نظر می‌رسید و بنا به تصویب شورای عالی بانک، اواخر سال ۱۳۲۹ ساختمان بنای جدید آغاز شد و طی دو سال به اتمام رسید.
بعد از انقلاب ۱۳۵۷، شورای انقلاب در خرداد سال ۱۳۵۸ کلیه بانک‌ها را ملی اعلام نمود. در پی ملی شدن بانک‌ها تغییرات و تحولاتی در سیستم بانکی به وقوع پیوست، که منتج به تصویب قانون عملیات بانکی بدون ربا و نهایتاً حذف ظاهری ربا از سیستم بانکی گردید.

حواشی

اکبر ترکان به ایرنا گفت: علت پیشرفت کند این طرح اختصاص نیافتن فاینانس ارزیابی می‌شود. بر اساس پیش‌بینی‌های قبلی باید پیمانکار فاینانس طرح را تأمین می‌کرد که بانک سپه به تعهدات خود در این زمینه عمل نکرد.

عدم همکاری بانک سپه با سپاه به علت تحریم و FATF

مدیر بانک سپه در پاسخ به نامه‌ای که یکی از زیرمجموعه‌های سپاه - قرارگاه خاتم‌الانبیا - برای گشایش اعتبار درخواست کرده بود، اعلام می‌کند به علت تحریم بودن آن نهاد امکان همکاری وجود ندارد! این نامه جنجال وسیعی در ایران بپا کرد.

ادغام بانک‌های نیروهای مسلح با بانک سپه

براساس اطلاعیه بانک مرکزی ایران در تاریخ ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ بانک‌های انصار، قوامین، حکمت ایرانیان، مهر اقتصاد و مؤسسه اعتباری کوثر در بانک سپه ادغام خواهند شد.

موزه بانک سپه

موزه سکه بانک سپه، یکی از غنی‌ترین و ارزشمندترین موزه‌های سکه در سطح خاورمیانه است، که در سال ۱۳۴۲ به منظور حفظ میراث فرهنگی کشور، توسط تیمسار آق اولی مدیرعامل وقت بانک سپه تأسیس گردید و با همکاری خانم ملک‌زاده بیانی، کارشناس سکه، با مطالعات دقیق علمی طی سنوات تنظیم و گردآوری شد.
مجموعه نفیس این موزه ادوار مختلف تاریخ ایران، از قدیم‌ترین ایام (از زمان لیدی‌ها) تا به امروز را، در بر می‌گیرد. وجود مسکوکات، خود گویای واقعیت‌های بیشماری از ازمنه گذشته‌است، که نه تنها وقایع اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و همچنین خط، ظرافت هنری، نمایش طرح لباس، تزیینات سلاطین و مراسم مذهبی را به نمایش می‌گذارد، بلکه خود به بیان آن نیز می‌پردازد.
مجموعه موزه سکه بانک سپه، به لحاظ دربرگیری سکه‌های نادر و شاخص، در زمره جامع‌ترین موزه‌هاست و توانسته در خدمت به پژوهشگران و محققین و دانشجویان، گام‌های بلندی بردارد و سالانه میزبان بسیاری از گروه‌های دانش آموزی، جهانگردان خارجی و خانواده‌های علاقه‌مند به تاریخ و تمدن کهن ایران، باشد.