بانک مسکن

تاریخچه

قبل از انقلاب ۱۳۵۷، از ۳۶ بانک فعال در کشور ۸ بانک دارای مالکیت دولتی، ۱۶ بانک دارای مالکیت خصوصی ایرانی و ۱۲ بانک دارای مالکیت مختلط ایرانی و خارجی بودند. پس از انقلاب ۱۳۵۷ در تاریخ ۱۷ خردادماه ۱۳۵۸ شورای انقلاب، بانک‌های کشور را ملی اعلام کرد، سپس برخی از بانک‌ها در یکدیگر ادغام شدند.
براساس طرح ادغام بانک‌ها (مصوب ۱۳۵۸/۰۳/۱۷ شورای انقلاب اسلامی)، بانک مسکن در همان سال از از ادغام بانک‌های رهنی ایران، ساختمان، ‌شرکت سرمایه‌گذاری‌های ساختمانی بانک‌های ایران و ۱۳ شرکت پس‌انداز و وام مسکن (کوروش، ‌اکباتان، ‌پاسارگاد در تهران و سایر مراکز استان‌ها از جمله ‌همدان، ‌کرمانشاه، ‌مازندران، گرگان، سمنان و آبادان) تشکیل گردید که در این بخش به اختصار تاریخچه هرکدام آورده شده‌است. ‌طیف غالب ترکیب جدیدی که تحت عنوان بانک مسکن فعالیت‌های بانکی خود را در بخش ساختمان و مسکن آغاز نمود، را از هر حیث بانک رهنی ایران تشکیل می‌داد.

سرمایه

سرمایه بانک مسکن  ر000,000ر134ر735ر30 ریال است که از مجموع سرمایه بانک‌های رهنی ایران، بانک ساختمان، شرکت سرمایه‌گذاری ساختمانی بانک‌های ایران و شرکت‌های پس‌انداز و وام مسکن کورش بزرگ، اکباتان، پاسارگاد و در شهرستان‌ها، شرکت‌های پس‌انداز مسکن و وام مسکن مشهد، تبریز، شیراز، اصفهان، اهواز، گیلان، کرمانشاه، همدان، مازندران، گرگان، رضائیه (ارومیه)، سمنان، آبادان تشکیل و به  3,073,513,400 سهم ده‌هزار ریالی تقسیم شده‌است . سرمایه مذکور تماما" متعلق به دولت و نقدا" پرداخت گردیده است.

فعالیت‌ها

علاوه بر کلیه خدمات بانکی نوین، پرداخت انواع تسهیلات خرید، ساخت و تعمیر مسکن، امتیاز صندوق پس‌انداز خاص بانک مسکن (با سپرده گذاری) می‌باشد و مهم‌ترین فعالیت این بانک در بخش مسکن است. سایر فعالیت‌های این بانک در راستای اهداف بانک مرکزی ایران همانند سایر بانک‌ها تعریف شده‌است.
بانکداری توسعه‌ای به عنوان بانکی تخصصی در حوزه مسکن و ساخت و ساز و باهدف افزایش خدمات‌رسانی عمومی و افزایش رضایتمندی هموطنان عزیز و توسعه و رونق اقتصاد کشور، از سیاست‌ها و اهداف کلان بانک مسکن در سال‌های آتی به‌شمار خواهد رفت.

اوراق مشارکت

اوراق مشارکت در اصطلاح علم اقتصاد، از اوراق بهادار است که توسط دولت، شهرداری، شرکت‌های دولتی و خصوصی، برای تأمین اعتبار طرح‌های عمرانی یا زیرساختی در کشور، منتشر می‌گردد. تهیهٔ دستورالعمل اجرایی و مقررات ناظر بر انتشار اوراق مشارکت بر عهدهٔ بانک مرکزی است. طبق دستورالعمل بانک مرکزی، اوراق مشارکت اوراق بهاداری هستند که با مجوز بانک مرکزی برای تأمین بخشی از منابع مالی مورد نیاز، طرح‌های سودآور تولیدی و خدماتی (به استثنای امور بازرگانی) در چارچوب عقد مشارکت مدنی، توسط سازمان جاری منتشر می‌شود. در هر ورقهٔ مشارکت، میزان سهم دارندهٔ آن مشخص شده‌است.
برای سال‌ها انحصار اوراق مشارکت در انحصار بانک مسکن بود. این بانک تعیین‌کننده قیمت اوراق نیز بود که از بهمن ۹۶ با ورود بانک ملی ایران به این بحث، این انحصار شکسته شد و قیمت اوراق کاهش یافت و با کاهش قیمت ارائه آن افزایش یافت. یکی از علل آن فشارهای اقتصادی حاکم بر دولت بود؛ دولت در تلاش است با کمک بانک ملی ایران، از طریق ایجاد تحرک در بخش مسکن ساختارهای اقتصاد را به تحرک وادارد، توزیع بیشتر وام مسکن حجم تقاضا را در بازار مسکن افزایش می‌دهد و این همان چیزی است که دولت از آن استقبال می‌کند؛ چرا که دولت بخش مسکن را پیشران اقتصاد می‌داند.

مدیریت ارشد

مدیرعامل کنونی این بانک ابوالقاسم رحیمی‌انارکی است که در ۲۵ دی ۱۳۹۶، از سوی وزیر امور اقتصادی و دارایی به این سمت منصوب شد و جایگزین محمدهاشم بت‌شکن گردید. پیش از بت‌شکن، قدرت‌الله شریفی، حسن کاری، احمد فرشچیان، اکبر رضاقلی، عبدالله ابتهاج، جواد بستانیان و احمد عزیزی مدیران عامل این بانک در دوران بعد از انقلاب اسلامی بوده‌اند.

وضعیت شعب

بانک مسکن در حال حاضر دارای بیش از ۱۲۵۵ شعبه در سراسر کشور می‌باشد. جهت پشتیبانی از فعالیت‌های داخل شعب مجموعه‌هایی به نام مدیریت و حوزه تعبیه گردیده‌است. مدیریت‌ها و حوزه‌های تحت نظارت مدیریت‌ها با تحت پوشش قرار دادن کلیه شعب (بجز شعبه مستقل مرکزی تهران) در انجام امور به شعب یاری می‌رسانند. برخی از وظایف مدیریت‌ها پشتیبانی تدارکاتی، سیستمی، مالی و اداری از شعب می‌باشد. در حال حاضر تقسیم‌بندی شعب در مدیریت‌ها با الگوی نواحی جغرافیایی صورت گرفته‌است.