بخش لواسانات

بخش لواسانات یکی از بخش‌های شهرستان شمیرانات در استان تهران ایران است که به سه قسمت شهر لواسان، دهستان لواسان بزرگ و دهستان لواسان کوچک تقسیم شده و محله‌ها و روستاهای زیادی را در بر می‌گیرد. گستردگی بخش لواسانات در حدود ۶۰۰ کیلومتر مربع است که از این مساحت هفتاد کیلومتر مربع مساحت شهر لواسان و مابقی مساحت دهستان‌های لواسان کوچک، لواسان بزرگ، و دیگر نقاط کوهستانی و ییلاقی بخش لواسانات از جمله دشت لار است. مناطق زیادی در گذشته جزو لواسانات بوده‌اند که در دوره معاصر به بخش‌ها و شهرستان‌های مجاور الحاق شده‌اند، اما همچنان در عرف مردم جزئی از لواسانات به حساب می‌آیند.

پیشینه

پیش از تأسیس شهرستان شمیرانات، این بخش (لواسانات) که در دوره‌ای به همراه بخش‌های رودبار قصران و سیاهرود و بومهن به نام بخش افجه شهرستان تهران خوانده می‌شد جزو شهرستان تهران بود و نجارکلا مرکز آن‌ها بحساب می‌آمد که در سال ۱۳۳۶ با تأسیس شهرستان شمیرانات در آن ادغام شد. در سال ۱۳۵۵ بنا به تصمیم دولت وقت استان مرکزی به مرکزیت تهران منحل و ری و شمیرانات در تهران ادغام گردیدند. مجدداً همزمان با تشکیل استان تهران در سال ۱۳۶۶ بار دیگر شهرستان شمیرانات با مصوبه هیئت وزیران به عنوان شهرستان مستقل رسمیت یافته و لواسانات، تجریش و رودبار قصران در آن ادغام شدند.
امروزه در لواسانات؛ وسعت و مساحتِ منطقه لواسان بزرگ از منطقه لواسان کوچک کمتر است و این به دلیل آن است که در گذشته مناطقی چون جاجرود، رودهن، بومهن و چندین روستا و منطقه دیگر جزئی از لواسان بزرگ به‌شمار می‌آمده‌اند که در تقسیمات کشوری معاصر از این منطقه جدا و مستقل شده یا به شهرستان‌های تهران و دماوند الصاق گردیده‌اند. لازم است ذکر شود که شهر لواسان جزو دهستان لواسان کوچک یا دهستان لواسان بزرگ نیست بنابراین نوشتن و نامیدن آن به صورت «شهر لواسان کوچک» یا شهر «گلندوئک» که در پاره‌ای از موارد دیده می‌شود وجهی ندارد و اشتباه است.

جمعیت

بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش لواسانات شهرستان شمیرانات در سال ۱۳۹۵ برابر با ۲۹٬۸۶۰ نفر بوده‌است.

مردم

دانشنامه ایرانیکا درباب زبان مردم لواسان آورده است : مردم لواسان کاسپینی هستند و زبان بومی آمیخته ای از زبان فارسی و زبان‌های کاسپین هست نزدیک به زبان مازندرانی در روستاهای جنوب شرق لواسان چون وسکاره و ایرا میرسد

چشمه‌های بخش لواسانات

 • چشمه نساک در روستای چهارباغ •  چشمه آسیاب در روستای رسنان  • چشمه ابیدر در روستای انباج  • چشمه افسانه خانم در روستای سینک  • چشمه باغ دنبال در روستای افچه  • چشمه بلغور دره در راحت آباد  • چشمه بیخ بند در روستای کند  • چشمه پاده در روستای لواسان بزرگ  • چشمه پنج بند در کند پایین  • چشمه جم سربند در راحت آباد  • چشمه چال در روستای کند  • چشمه چنارستان در توکمزرعه  • چشمه چورند در افچه  • چشمه چهل چشمه در دشت لار  • چشمه حاج امیر خان بحری در روستای افچه  • چشمه دانای بزرگ در روستای ایراء  • چشمه دانای کوچک در ایراء  • چشمه دره بنی در روستای انباج  • چشمه دره سرودر در روستای ایراء  • چشمه دره سلطان محمد در روستای افچه  • چشمه دره لارک رود در روستای افچه  • چشمه دواب در روستای کند پائین  • چشمه دودانگی در روستای ایراء  • چشمه ده در روستای رسنان  • چشمه ساکا در روستای کند پائین  • چشمه سرخ بندی در لواسان  • چشمه سعید در دشت لار  • چشمه سلطان آباد در لواسان  • چشمه سید در لواسان  • چشمه شوران در کند پائین  • چشمه شیرین در روستای برگ جهان  • چشمه علی دره در روستای ایراء  • چشمه قلقلک در شمال افچه  • چشمه کته ور در لواسان  • چشمه کربلائی محمد در روستای رسنان  • چشمه کردیان در روستای بوجان  • چشمه کشوشه در روستای راحت آباد  • چشمه مشدی در روستای راحت آباد . چشمه زرتولک در روستای راحت آباد . چشمه استاد عبدل در روستای راحت آباد . چشمه سرچشمه کمال در روستای راحت آباد . چشمه کفتر خان در روستای کند بالا  • چشمه زنگی در چال ناظران  • چشمه زهره در روستای بوجان  • چشمه کلثوم در روستای کردیان