سامانه موشکی باور ۳۷۳

پیشینه

این سامانه یک سیستم پدافند هوایی دور برد ساخت ایران است، که نخستین بار در مرداد ۱۳۹۸ با حضور حسن روحانی رونمایی شد. باور ۳۷۳ اولین سامانه دفاع موشکی برد بلند تولید داخل ایران محسوب می‌شود. مدل‌های مختلف این سامانه موشکی در نام‌گذاری ناتو با نام‌های سام ۱۰، سام ۱۲ و سام ۲۰ و اس‌آ-۲۱ شناخته می‌شوند.
سامانه باور ۳۷۳ از هر لحاظ پیشرفته‌تر از سامانه‌های همچون اس ۳۰۰ بوده اما نکته قابل توجهی که این سامانه را از بقیه متمایز می‌کند، توانایی حمل و شلیک انواع موشک‌ها در بردهای مختلف است، به گونه‌ای که اگر اس ۳۰۰ در برخی موضوعات خلأ داشت، در طرح بومی این سامانه، این خلأها برطرف شده و طراحی مفهومی روی آن انجام گرفته و در همین راستا وزارت دفاع در خصوص موشک‌های آن نیز پیش‌بینی کرده که این سامانه با دو یا سه نوع موشک در لایه‌های مختلف بتواند وارد عمل شود، که با نگاهی به ویژگی‌های باور ۳۷۳، مشخص می‌شود که در طراحی این سلاح دفاعی، ویژگی‌های برتر سامانه‌های مشابه ساخته شده، مورد مطالعه قرار گرفته و در نتیجه سامانه‌ای با امکانات متنوع از نظر مأموریتی پدید آمده که به‌طور خاص در مقایسه با سامانه اس ۳۰۰ مورد سفارش ایران، باور ۳۷۳ توانایی درگیری با اهداف متنوعی را دارد، که این به دلیل ماهیت متفاوت تهدیدات پیش روی ایران، در قیاس با روسیه است.
فرزاد اسماعیلی فرمانده قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیا، در شهریور سال ۱۳۹۳ از اولین شلیک موفقیت‌آمیز موشک، از سامانه پدافندی باور ۳۷۳ خبر داد و اعلام کرد:
در طراحی و تولید این سامانه از هیچ کشوری کمک نگرفته‌ایم و قرار است این سامانه، جایگزین سامانه دفاع موشکی اس ۳۰۰ روسی شود. برآورد می‌شود که این سامانه، یکی از چهار سیستم برتر دفاع پدافندی جهان باشد.

علت ساخت و نامگذاری

ماجرای ساخت این پدافند به سال ۸۷ بر می‌گردد. درست زمانی که در روسیه با روی کار آمدن دیمیتری مدودف از تحویل سامانه اس ۳۰۰ خریداری شده ایران خودداری شد. دانشمندان جوان و زیر ۳۰ سال ایرانی در روز ولادت رسول اکرم دست به کار شدند و برای این که باور کنند که ما می‌توانیم، نام «باور» را برای آن انتخاب کردند. عدد ۳۷۳ را هم که ابجد یکی از القاب رسول اکرم است به آن اضافه کردند.

مشخصات

لانچرهای سامانه باور ۳۷۳، مکعب مربعی می‌باشند، که اغلب با اهداف پدافندی در ناوها، مورد استفاده قرار می‌گیرند. باور ۳۷۳ دارای پست‌های جداگانه ارتباطی و نیز پست فرماندهی می‌باشد. این سامانه از فاصله ۳۵۰ کیلومتری هدف را شناسایی و از ۲۵۰ کیلومتری رهگیری می‌کند و در فاصله ۲۰۰ کیلومتری، تا ارتفاع ۲۷ کیلومتر با هدف درگیر می‌شود.

موشک‌ها

موشک‌های باور ۳۷۳ از نوع صیاد ۴ می‌باشند. این سامانه موشکی، توانایی شلیک ۳ نوع موشک، در بردهای مختلف (مشابه S400 ولی با برد کمتر) برای شکار اهداف، در بردها و ارتفاع‌های متفاوت را دارد و می‌تواند در لایه‌های مختلف دفاعی وارد عمل شود.

رادار

رادار این سامانه موشکی، از نوع رادارهای معراج ۴ می‌باشد. معراج ۴ که برای اولین بار همزمان با این سامانه رونمایی شد، یک رادار کنترل آتش، برد بلند و از نوع آرایه فازی، معرفی شده‌است.

خودروی کشنده

خودروی سنگین ذوالجناح، به عنوان کامیون کشنده، برای حمل لانچرهای سامانه باور ۳۷۳ مورد استفاده قرار می‌گیرد. این خودرو دارای ۵ محور (۱۰ چرخ) فعال است و قابلیت عبور از رودخانه تا عمق ۱٫۵ متر، حداکثر ظرفیت بار ۳۰ تن، حمل محموله با طول ۱۰٫۵ متر، حداکثر شیب روی ۳۵٪، حداکثر شیب روی طولی ۲۰٪، وزن خالص ۲۱ تن و سامانه تعلیق مستقل را دارا می‌باشد.

تفاوت باور۳۷۳ با سامانه‌های اس۳۰۰، اس۴۰۰ و پاتریوت

در بخش جست وجو، پدافند باور ۳۷۳ راداری دارد که می‌تواند ۳۰۰ هدف را در برد ۳۵۰ کیلومتری مورد ارزیابی قرار دهد این در حالی است که سامانه اس ۳۰۰ روسیه فقط قادر به شناسایی ۱۰۰ هدف در برد ۳۰۰ کیلومتری است. در بخش رهگیری بازهم پدافند هوایی باور یک سرو گردن بالاتر از اس ۳۰۰ و حتی اس ۴۰۰ قرار دارد. باور ۳۷۳ قادر به رهگیری ۶۰ هدف در برد ۲۵۰ است این در حالی است که اس ۳۰۰ تنها قادر به رهگیری ۱۲ هدف در برد کمتر از ۲۰۰ کیلومتر است. در اس ۴۰۰ هم تعداد رهگیری تنها ۳۶ مورد است. یکی از ویژگی‌های بارز باور ۳۷۳ که این پدافند را از اس ۳۰۰ روسی و پاتریوت آمریکایی متمایز می‌کند این است که باور ۳۷۳ قادر به هدف‌گیری ۹ هدف به‌طور همزمان است که در اس ۳۰۰ به ۶ هدف و در پاتریوت به یک هدف می‌رسد. اما برترین ویژگی سامانه باور۳۷۳ ساخت تماماً ایرانی آن است که باعث می‌شود تمام کدهای سیستم نرم‌افزاری پدافندی کشور در اختیار ایران باشد و همین مزیت باعث ایجاد یک سامانه پدافندی با شبکه‌ای امن در کشور خواهد شد؛ و فقط برتری اس ۴۰۰ این است که موشک‌های با سرعت بالا راهم می‌تواند هدف اصابت قرار دهد.