کتائب حزب‌الله

تاریخچه

کتائب حزب‌الله عراق یک گروه شیعه است که اعضای آن مقلد خمینی و محمد باقر صدر هستند و در سال ۲۰۰۳ توسط نیروی قدس سپاه پاسداران ایران راه اندازی شد. این گروه مخالف حضور نیروهای آمریکایی در عراق هستند و بعد از سقوط صدام حسین اولین عملیات خود علیه نیروهای آمریکایی را در ۲۳ اکتبر سال ۲۰۰۳ در منطقه بلدیات شهر بغداد انجام دادند.
سازماندهی این گروه مخفی است ولی ابومهدی مهندس، مشاور نیروی قدس ایران و از اعضای سابق سازمان بدر به عنوان رئیس این گروه شناخته می‌شود. این گروه از نیروی قدس ایران آموزش و کمک‌های مالی دریافت می‌کند. دولت آمریکا حزب‌الله لبنان را متهم می‌کند که سلاح‌ها و آموزش‌های این گروه را تأمین می‌کند. این گروه در سال ۲۰۰۷ با تهاجم علیه نیروهای ائتلاف و آمریکا شناخته شد و با گذاشتن فیلم تهاجمات خود علیه نیروهای آمریکایی در روی اینترنت شناخته شد.
در تابستان سال ۲۰۰۸ نیروهای آمریکایی و عراقی سختگیری را علیه کتائب حزب‌الله و گروه‌های ویژه انجام دادند. حداقل ۳۰ عضو این گروه در آن ماه‌ها دستگیر شد. بسیاری از سران گروه‌ها دستگیر شده و مقامات رسمی آمریکا اظهار کردند که در نتیجه این سختگیری بسیاری از فرماندهان آن‌ها به ایران فرار کردند.
در ۲ ژوئیه ۲۰۰۹ این گروه به لیست سازمان‌های تروریستی آمریکا افزوده شد. این گروه مسؤل بسیاری از بمب‌های کنترل از راه دور کنارجاده‌ای، خمپاره، موشک و تهاجمات با آرپی‌جی و همچنین عملیات‌های تک تیراندازی علیه نیروهای آمریکایی و عراقی بوده و همچنین مسؤل عملیات تهاجم راکت به منطقه سبز در نوامبر ۲۰۰۸ که منجر به کشته شدن دو کارمند سازمان ملل شد می‌باشد.
در دسامبر ۲۰۱۰ مقامات نظامی آمریکایی گفتند، در روستایی در نزدیکی مرز ایران در ۲۵۶ کیلومتری (۱۶۵ مایل) در جنوب شرق بغداد یک درگیری با اعضای گروه کتائب حزب‌الله داشته‌اند. در این درگیری ۱۲ نفر دستگیر شدند. نیروهای نظامی طی بیانیه‌ای اعلام کردند که، نیروهای مشترک امنیتی از ساختمان‌های متفرقه شهری مورد تیراندازی قرار گرفتند و آن‌ها نیز به این آتش پاسخ دادند که میلیتان‌هایی که در آن‌ها حضور داشتند را کشتند. مقامات رسمی عراقی اعلام کردند که بسیاری از کشته شدگان از افراد بیگناه بودند و خواستار جبران خسارات وارده شدند. گفته می‌شود که ۸ نفر کشته شدند.
در ۱۳ ژولای ۲۰۱۰ ژنرال ری اودیرنو از گروه کتائب حزب‌الله به عنوان یک تهدید اصلی علیه نیروهای و پایگاه‌های آمریکایی در عراق نام برد. اودیرنو در یک بریفینگ در بغداد گزارش داد: «در هفته‌های اخیر تهدیدات علیه ما افزایش یافته و لذا ما تدابیر امنیتی را در بسیاری از پایگاه‌ها افزایش داده‌ایم».
در ژوئیه ۲۰۱۱، نیروهای رسمی اطلاعات عراق تخمین زدند که این گروه دارای ۱۰۰۰ جنگنده است و ماهانه به آن‌ها بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ دلار پرداخت می‌شود.

عقب‌نشینی نیروهای آمریکایی از عراق

بعد از خروج نیروهای آمریکایی از عراق در دسامبر ۲۰۱۱، این گروه، جنگنده‌های خود را به فرمان سردار حاج قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه قدس ایران برای دفاع از حکومت بشار اسد به سوریه فرستادند و به این ترتیب کتائب جنگ خود با نیروهای آمریکایی در عراق را به جنگ با گروه‌های تکفیری سنی که قصد سرنگونی بشار اسد را داشتند تغییر داد. در عین حال کتائب مخالفت خود با نیروهای آمریکایی را ادامه داده و جنگ‌های علیه داعش که نیروهای آمریکایی در آن شرکت داشتند را بایکوت می‌کرد.

ارتش مختار

در ۴ فوریه ۲۰۱۳، واثق البطاط رهبر سابق کتائب حزب‌الله اعلام کرد که یک گروه جدید بنام ارتش مختار را با هدف دفاع شیعیان و کمک به نیروهای دولتی ضد تروریسم درست کرده‌است.

جنگ با داعش

در سال ۲۰۱۴ این گروه نقش برجسته‌ای در جنگ با نیروهای داعش در عراق داشت و گزارش شده‌است که این گروه از نیروی هوایی آمریکا پشتیبانی نزدیک هوایی در جریان مداخلات ایران در عراق دریافت کرده‌است.
بعد از اکتبر سال ۲۰۱۶، کتائب حزب‌الله همراه با نیروهای ارتش عراق و سایر گروه‌های شبه نظامی (PMF) در جنگ آزادسازی موصل علیه داعش شرکت داشت. این گروه همراه با سایر گروه‌های شبه نظامی در جنگ اطراف تل‌عفر برای قطع کردن مسیر موصل به تل‌عفر و سایر مناطق تحت کنترل داعش، شرکت داشت.

ساختار گروه

کتائب یکی از گروه‌های بسیار مخفی در بین گروه‌های شیعه عراقی است و اطلاعات کمی از ساختار این گروه وجود دارد ولی مشخص است که رهبری این گروه با ابومهدی مهندس است.

استعداد

دبیر کل گردان‌های حزب‌الله عراق اعلام کرد که در حال حاضر این گروه دارای بیش از ۵ هزار نیرو در قالب سه گردان در عراق می‌باشد.

آموزش

این گروه آموزش‌های خود را از نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، حزب‌الله لبنان و سایر گروه‌های وابسته به ایران دریافت می‌کند. در سال ۲۰۰۸ نیروی قدس و حزب‌الله لبنان کمپ‌های آموزشی در چهار محل در تهران، قم، اهواز و مشهد دایر کرده بود. نیروهای کتائب و سایر گروه‌های شیعه آموزش سلاح‌های کوچک و مواد منفجره را می‌دیدند. حزب‌الله لبنان یک کمپ برای آموزش در جنوب عراق دایر کرده بود که بعد از کشف در سال ۲۰۰۸ مجبور شد که به ایران منتقل شود.

فرماندهی

جمال جعفر ابراهیم معروف به ابومهدی مهندس رهبر گروه کتائب حزب‌الله یکی از گروه‌های شبه نظامی شیعه که توسط ایران حمایت و پشتیبانی می‌شود. وی علاوه به رهبری کتائب، معاون مشاور امنیت ملی عراق و معاون فرمانده حشد الشعبی، گروهی که گروه‌های شیعه ضد داعش را دربرگرفته و معروف به بسیج مردمی، می‌باشد. ابو مهدی مهندس سال‌ها در رابطه با یکسری جنایات مرگبار محکوم بود. در سال ۲۰۰۷ در دادگاه کویت به دلیل دست داشتن در بمبگذاری سفارت فرانسه در کویت که منجر به کشته شدن ۶ نفر و زخمی شدن بیش از ۹۰ نفر شد محکوم شده بود.

نام‌گذاری گروه

این گروه در آغاز با نام «کتائب ابوالفضل العباس» اعلام موجودیت کرد. در سال ۲۰۰۷ این گروه اعلام کرد از این پس با نام اصلی یعنی کتائب حزب‌الله عراق (گردان‌های حزب‌الله در عراق) به فعالیت ادامه می‌دهد. شبکه ماهواره‌ای الاتجاه در حال حاضر اقدام به پخش اخبار و فیلم‌های این گروه می‌کند.

لیست تروریستی آمریکا

این گروه تنها گروه شبه نظامی عراقی است که در لیست تروریستی آمریکا قرار دارد و در ۲ ژوئیه ۲۰۰۹ به این لیست افزوده شده‌است.

گزارش آمریکا دربارهٔ تروریسم در ۲۰۱۶

گزارش آمریکا دربارهٔ تروریسم در سال ۲۰۱۶ توسط وزات امور خارجه این کشور در ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۷ در هفت فصل منتشر گردید و روی سایت این وزارت خانه قرار داده شد. در فصل ششم این گزارش تحت عنوان «سازمان‌های تروریستی خارجی» دربارهٔ کتائب حزب‌الله آمده‌است:
«کتائب حزب‌الله - مشخصات: در سال ۲۰۰۶ به وجود آمد و در ۲ ژوئیه ۲۰۰۹ به عنوان سازمان تروریستی خارجی نام‌گذاری شد، کتائب حزب‌الله (KH) یک گروه تندرو شیعه اسلامی و با نظرگاه ضد غربی و ایدئولوژی تندرو شورشی است. قبل از عقب‌نشینی نیروهای ایالات متحده در سال ۲۰۱۱ این گروه اقدام به تهاجم به اهداف عراقی، آمریکایی و ائتلاف در عراق می‌کرد، و سیاستمداران و غیرنظامیان طرفدار پروسه سیاسی مشروع عراق را تهدید جانی می‌کرد. این گروه استفاده قابل ملاحظه و گسترده تبلیغاتی برای عملیاتش در رسانه‌های عمومی می‌کند که شامل فیلمبرداری و پخش فیلم‌های ویدئویی از تهاجماتش می‌شود. کتائب حزب‌الله دارای وابستگی‌های ایدئولوژیک و دریافت حمایت از ایران می‌باشد.
فعالیت‌ها: کتائب حزب‌الله مسئولیت تعداد زیادی تهاجمات تروریستی را از سال ۲۰۰۷ بعهده گرفته‌است، که شامل بمبگذاری مواد انفجاری تعبیه شده تهاجمات موشکی و عملیات تک تیراندازی. در سال ۲۰۰۷ کتائب حزب‌الله بدنامی اش را بخاطر حملاتش به نیروهای ایالات متحده و ائتلاف در عراق کسب کرد. در ژوئیه ۲۰۱۱، ۵ سرباز آمریکایی در یک حمله موشکی در بغداد کشته شدند، در این حمله موشکی که توسط کتائب حزب‌الله صورت گرفت، مهاجمین بین سه تا پنج موشک به پایگاه نظامی ویکتوری ایالات متحده در بغداد شلیک کردند. فعالیت گروه ادامه داشته و در ۲۰۱۵ در درگیری‌های سوریه در حمایت از رژیم اسد و در عراق علیه داعش شرکت کرده‌است. در خرداد و ژوئن و ژوئیه ۲۰۱۵ کتائب حزب‌الله اطلاعات محل و شیوه تماس برای نیروگیری و درخواست کمک مالی را در یک کانال طرفدار ایران و بر روی یوتیوب پخش کرد تا در اقدامی برای نیروگیری جنگنجو در عراق و سوریه بکار گیرد.
در سال ۲۰۱۶ این گروه با پیوستن به ارتش عراق به جنگ با داعش در نبرد موصل ادامه داد. سرانجام کتائب حزب‌الله برای پاکسازی مرز سوریه-عراق در سمت غرب موصل پیشروی کرده، در حالیکه سایر نیروهای شیعه طرفدار ایران نزدیکتر به شهر به جنگ ادامه دادند.
توانمندی: تخمین زده می‌شود که اعضای گروه حداقل ۴۰۰ نفر باشند.
موقعیت/منطقه عملیاتی: عمدتاً پایگاه آن در عراق است، اما همچنین در جنگ به همراه نیروهای طرفدار رژیم اسد در سوریه نیز شرکت دارد. سنتاً کتائب حزب‌الله اکثر عملیات عمده اش را در بغداد به اجرا گذاشته است، اما عملیاتش از زمان شکل‌گیری به سایر نقاط عراق نیز گسترش پیدا کرده‌است.
مالی و کمک‌های خارجی: کتائب حزب‌الله بسختی به ایران متکی است.

وقایع

سخنگوی رسمی گروه کتائب حزب‌الله، محمد بصری، اعلام کرد که روز دوشنبه ۷ اوت ۲۰۱۷ در یک تهاجم هوایی به ستون نظامی این گروه در مرز عراق و سوریه ۳۶ تن از افراد این گروه کشته و ۷۵ نفر دیگر مجروح شده‌اند. این حمله در نزدیکی الطنف سوریه که قبلاً دو بار نیروهای آمریکایی شبه نظامیان مورد حمایت ایران را هدف قرار داده بودند انجام شده‌است. ابوآلائی دبیرکل گردان‌های سیدالشهداء گفت: هفت تن از افراد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از جمله حسین قمی فرمانده آن‌ها و استراتژیست اصلی آن‌ها به شهادت رسید .  پیش از این داعش، مسئولیت این حمله را بر عهده گرفته بود. 
العبادی نخست وزیر عراق در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت: نیروهای ائتلاف اختیارات اجرای حملات هوایی بدون موافقت دولت عراق را دارا نمی‌باشند. علی‌رغم اینکه نیروهای ائتلاف و وزارت دفاع آمریکا مسئولیت خود در قبال این واقعه را تکذیب کردند، مسئولین آمریکایی بارها گفته‌اند که ایالات متحده اجازه نزدیک شدن گروه‌های حشدالشعبی عراق که طرفدار ایران می‌باشند یا عبور آن‌ها از مرزها به سوریه را نمی‌دهد. در ماه‌های اخیر شایع شده‌است که ایران تلاش می‌کند یک جاده زمینی که سوریه را به خاک عراق مرتبط میسازد را امن سازد.