علیرضا روشن

زندگی

علیرضا روشن متولد ۲۱ اسفند ۱۳۵۵ در تهران، از مادری مازندرانی و پدری شیرازی به دنیا آمد. پدربزرگ پدری وی بواناتی و پدرِ پدربزرگش یزدی بود. اصالت پدری او از تفت در استان یزد است. پدر علیرضا روشن در جوانی برای کار و زندگی به تهران رفت. به گفتهٔ علیرضا، پدرش در تهران در اتوبوس شهری دو طبقه، عاشق دختری مازندرانی شد که بعدها شد مادر وی. ۱۰ سال پس از ازدواج این بواناتی و آن مازندرانی، علیرضا روشن، در خیابان وحیدیه محله پدر ثانی تهران به دنیا آمد.
علیرضا روشن، تا شهریور ۱۳۹۱ که به علت همکاری با سایت مجذوبان نور زندانی شد، مسئولیت سرویس کتاب روزنامه شرق را نیز برعهده داشت. روشن که به جز روزنامه شرق با روزنامه‌های همشهری و فرهنگِ آشتی هم سابقه همکاری داشت، تا آن لحظه دو مجموعه از اشعارش به زبان‌های فارسی و فرانسوی منتشر شد.
وی در سه زمینهٔ شاعری، داستان‌نویسی و خبرنگاری فعالیت دارد. به قول خودش، «هر جا پا بدهد یکی از این‌هاست. اگر زلزله بیاید مجبور است خبر بدهد، پس روشن روزنامه‌نگار خواهد بود. اگر ایده‌ای به ذهنش برسد، مثل غرق شدن یک آدم در لیوانِ دلستر، می‌رود داستانش را می‌نویسد. اگر یک نفر را در خیابان ببیند که به پاچه شلوارش خار چسبیده حدس می‌زند که این بابا از باغی یا از صحرایی برگشته است؛ و خب! اینجا قسمت شعر به میدان می‌آید و کسی را می‌بیند که در برگشت از باغ، نه خار که تمام باغ به او چسبیده‌است. پس می‌نویسد: وقتی می‌روی، باغ به لباست می‌چسبد.»

ویژگی آثار

اشعار و نوشته‌های علیرضا روشن در پیوند با زندگی روزانه ما قرار دارد. او به سادگی و روانی شعر می‌گوید، از تظاهر و از پیچیدگی‌های بیهوده در کلام پرهیز می‌کند و لحظه نگاری‌های تغزلی قابل تأملی دارد.

بازداشت

علیرضا روشن، شاعر و فعال حقوق دراویش گنابادی، در ۲۴ مهر ۱۳۹۲ پس از تحمل یک سال حبس در زندان اوین، آزاد شد.
وی در شهریور سال ۱۳۹۱، به اتهام همکاری با سایت مجذوبان نور، همراه با ۱۵ تن دیگر از درویشان گنابادی بازداشت شد و در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران، به ریاست قاضی پیرعباسی، به یک سال حبس تعزیری و چهار سال حبس تعلیقی محکوم شد. این محکومیت به اتهام اجتماع و تبانی به قصد برهم زدن امنیت ملی برای او صادر شد. روشن را دو ماه در بند انفرادی نگه داشتند و از او بازجویی کردند. او در اعتراض به این بی عدالتی‌ها موهای سرش را تراشید.

برنده جایزه شعر مقاومت

بنیاد آندره وردهٔ فرانسه (به فرانسوی: André Verdet)، در سال ۲۰۱۳ میلادی، جایزهٔ شعر مقاومت را به علیرضا روشن، که در آن لحظه در بند ۳۵۰ زندان اوین به سر می‌برد، اهدا کرد تا از تلاش، پشتکار و خلاقیت او در آفرینش ادبی ستایش کرده باشد. نخستین مجموعه شعر وی، با عنوان «تا تو چند شعر؟» به زبان فرانسوی ترجمه و منتشر شده‌است.
داورانِ این جایزه، ۹ خردادماه (۳۰ مه ۲۰۱۳) علیرضا روشن را با پنج رأی موافق از هشت رأی، برنده جایزه آندره ورده اعلام کردند.

سایت آندره ورده، به‌نقل از ژان ـ رستُم ناصر (به لاتین: Jean-Restom Nasser)، مترجم شعرهای علیرضا روشن، که خود وبلاگ نویس و عکاس است، نوشته‌است: 

 ما علیرضا روشن را در اینترنت پیدا کردیم. او هیچگاه به انتشار شعرهایش فکر نکرده بود، مطالبی که روزانه بیش از سه هزار و پانصد دنبال‌کننده داشت، از پشتکار قوی وی در خلق محصولات ادبی حکایت می‌کرد.
نخستین مجموعه شعر علیرضا روشن با عنوان “تا تو چند شعر؟ ” در همان سال، توسط ژان ـ رستُم ناصر به زبان فرانسوی ترجمه و در فرانسه منتشر شد.
ژان ـ رستُم ناصر، به نمایندگی از سوی علیرضا روشن در جشن اهدای جایزه شعر مقاومت آندره ورده که در ۲۲ ژوئن ۲۰۱۳ برگزار شد، شرکت کرد.
دیگر نامزد دریافت این جایزه نیز گروس عبدالملکیان، شاعر و نویسنده ایرانی و مسئول بخش شعر انتشارات چشمه در تهران بود.
علیرضا روشن در همان سال، با حکم یک سال حبس تعزیری و چهار سال حبس تعلیقی به اتهام اجتماع و تبانی به قصد برهم زدن امنیت ملی در بند ۳۵۰ زندان اوین به‌سر می‌برد. وی به دلیل فعالیت در سایت مجذوبان نور، پایگاه خبری دراویش، به همراه چند نفر از مدیران و همکاران این سایت زندانی بود.

اعتصاب غذا

علیرضا روشن و مصطفی عبدی (یکی دیگر از درویشان گنابادی محبوس)، دو زندانی بند ۳۵۰ اوین که در اعتراض به نگهداری دراویش گنابادی در بند ۲۰۹ اطلاعات از ابتدای سال ۱۳۹۲ اعلام اعتصاب غذا کرده بودند، روز دوشنبه به حفاظت اطلاعات اوین فرا خوانده شدند.
مسئولین زندان در دیدار با این دو درویش، خواستار شکستن اعتصاب غذا و مذاکره با نمایندگان وزارت اطلاعات درخصوص تعیین وضعیت هفت درویش محبوس در بند ۲۰۹ شدند.
بر اساس این گزارش، مسئولین زندان اوین از این دو زندانی عقیدتی خواستند تا روز هفدهم فروردین دست از اعتصاب خود بکشند و به همین دلیل آن‌ها اعتصاب غذای خود را موقتاً تا تاریخ هفدهم فروردین شکسته و اعلام کردند تا آن تاریخ اگر به خواستهٔ آن‌ها یعنی رسیدگی به وضعیت هفت درویش محبوس در بند ۲۰۹ اتفاق نیفتد با اعتصاب مجدد به اعتراض خود ادامه می‌دهند.