آنتیوخوس یکم تئوس کوماژن

روابط با رومیان

در حالی که جمهوری روم در حال فتح کردن سرزمین‌های آسیای صغیر بود ، آنتیوخوس از طریق دیپلماسی ماهرانه، توانست کوماژن را از از دست رومیان دور نگه دارد. نام آنتیوخوس برای اولین بار در سال ۶۹ قبل از میلاد در منابع باستان ذکر شده‌است، هنگامی که لوکولوس علیه پادشاه ارمنستان تیگرانس کبیر شورش کرد  آنتیوخوس در سال ۶۴ قبل از میلاد با ژنرال پومپه صلح برقرار کرد، هنگامی که پومپی با موفقیت به سوریه حمله کرد. آنتیوخوس و پومپه بایکدیگر متحد شدند. آنتیوخوس در ۵۹ قبل از میلاد مسیح به او توگا پرتکسکسا اعطا شد و از سنا روم به عنوان متحد روم به رسمیت شناخته شد. آنتیوخوس یک عاج و یک پیراهن طلا دوزی شده دریافت کرد و به عنوان «پادشاه، متحد و دوست» مورد استقبال قرار گرفت. این روش راهی سنتی برای قدردانی و پاداش متحدین به روم بود. از زمان سلطنت وی به بعد، پادشاهان کوماژن ثابت کردند که وفادارترین متحد رومی هستند. هنگامی که مارکوس تولیوس سیسرو فرماندار رومیکیلیکیه بود در ۵۱ قبل از میلاد ، آنتیوخوس اطلاعات محرمانه را در مورد تحرکات اشکانیان فراهم کرد. در طول جنگ داخلی بین ژولیوس سزار و پومپی ، آنتیوخوس نیروهایی را برای پومپه فراهم کرد.
در سال ۳۸ قبل از میلاد، نماینده تام‌الاختیار از زمامداران سه‌گانه روم مارک آنتونی، پوبلیوس ونتیدوس باسوس، فرمانده مبارزه علیه اشکانیان کرد  آنتونی و باسوس به واسطه ثروت کوماژن تحریک شدند که به آن حمله کنند با این که آنها آماده شده بودند ه به کوماژن و پایتخت آن ساموساتا حمله کنند ، آنتیوخوس با آنها به مذاکره صلح آمیز پرداخت.

کوه نمروت

آنتیوخوس به دلیل ساختن پناهگاه مذهبی چشمگیر نمروت داجی یا کوه نمروت مشهور است. هنگامی که پادشاه پادشاهی کرد، برای خود یک فرقه سلطنتی ایجاد می‌کرد و بعد از مرگش آماده عبادت می‌شد. آنتیوخوس الهام گرفته شد تا فرقه خود را به شکل یونانی مذهب زرتشت به وجود آورد . آنتیوخوس کتیبه‌های یونانی بسیاری از جنبه‌های دین خود را نشان داد و هدف از عمل خود را توضیح داد. در یک کتیبه ، آنتیوکوس دستور داد که مقبره وی در مکانی مرتفع و مقدس ساخته شود، دور از دسترس مردم و نزدیکی خدایان باشد . آنتیوخوس می‌خواست بدن او برای ابد حفظ شود. خدایان او را بستاییند در مقبره او نمودهایی از فرهنگ‌های یونانی، ارمنی، و ایرانی و خدایانی، مانند هرکول - واهاگن، زئوس - آرامازد یا Oromasdes (در ارتباط با ایران خدای اهورا مزدا)، توخه و آپولو - میترا. جلوه‌های اثر تاریخی در سایت نشان دهنده تأثیرات شمایل گرافیکی فارسی و یونان است: تأثیرات فارسی را می‌توان در لباس، سر و اندازه و اندازه عظیم تصاویر مشاهده کرد، در حالی که به تصویر کشیدن ویژگی‌های بدنی آنها از سبک هنری یونان سرچشمه می‌گیرد.
مجموعه مقبره‌های آنتیوخوس به گونه ای ساخته شده‌است که می‌توان جشن‌های مذهبی در آنجا برگزار کرد. هر ماه دو روز جشن برای آنتیوخو س وجود داشت: روز تولد او که در شانزدهم هرماه جشن گرفته می‌شد و تاج گذاری وی که در دهم هرماه برگزار می‌شد. وی وجوهی را برای این رویدادها از املاک قانونی اختصاص داده بود. وی همچنین خانواده‌های کاهنان و سلسله مراتب‌هایی را برای انجام آیین‌ها منصوب کرد، و فرزندان آنها قصد داشتند تا این مراسم را به صورت دائمی ادامه دهند. کاهنان لباسهای سنتی پارسی پوشیدند و تصاویر خدایان و اجداد آنتیوخوس را با تاجهای طلا تزئین کردند. کاهنان کوره‌ها، گیاهان و دیگر «فداکاری‌های باشکوه» نا مشخص را در محراب‌های قبل از هر تصویر ارائه می‌کردند. همه شهروندان و نظامیان به احترام آنتیوخوس به ضیافت‌ها دعوت شدند. در طول عیدها، نگرش‌های کینه‌ورزی ممنوع بود و آنتیوخوس حکم کرد که مردم باید از خود لذت ببرند، شراب بخورند و بنوشند و به موسیقی مقدس که توسط نوازندگان معبد اجرا می‌شود، گوش دهند.
مقبره آنتیوخیوس برای قرنها فراموش شد، تا سال ۱۸۸۳ که باستان شناسان آلمانیآن را کاوش کردند. مطابق کتیبه‌های کشف شده، به نظر می‌رسد آنتیوخوس شخصیتی پرهیزگار بوده و دارای روح سخاوتمندانه بوده‌است. ویرانه‌های کاخ سلطنتی در شهر دیگری از پادشاهی، ارسامیا یافت شده‌است. این کاخ به Eski Kal یا «قلعه قدیمی» معروف است. در ارسامیا ، آنتیوخوس کتیبه‌های بسیاری را به زبان یونانی از برنامه‌های عمومی خود و چگونگی شکوه و جلال شهر به یادگار گذاشته‌است.