غلامعلی حداد عادل

سالهای اولیه زندگی و تحصیلات

غلامعلی حداد عادل در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۲۴ با نام «غلامعلی مشهد محمدعلی حداد» در تهران زاده شد. پدربزرگ وی عباس در زمان ناصرالدین شاه برای تعمیرات ماشین دودی بین تهران و شهرری استخدام شد و به همین جهت به حداد معروف بود. غلامعلی کودکی را در یکی از مناطق پایین شهر به نام «پای خط» گذراند و دبستان را در مدرسه عمومی بندار رازی در خیابان لرزاده طی کرد. برای دبیرستان به مدرسه علوی رفت و در آنجا زیر نظر علامه کرباسچیان تعلیمات دینی دید. او در سال ۱۳۴۲ از دبیرستان علوی فارغ‌التحصیل شد. در سالهای ۱۳۴۵ و ۱۳۴۷ لیسانس و فوق لیسانس خود را در رشته فیزیک از دانشگاه‌های تهران و پهلوی دریافت کرد. بین سالهای ۱۳۴۵ تا ۱۳۴۷ او در دانشگاه پهلوی و از ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۰ در دانشگاه ملی ایران فیزیک درس می‌داد. در سال ۱۳۵۱، کارشناسی ارشد فلسفه را از دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران دریافت کرد. دروس دوره دکتری فلسفه در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران را در سال ۱۳۵۳ به پایان برد. در این دوران به دلیل تحصیل فلسفه نزد نصر که استاد مذهبی فلسفه آن زمان دانشگاه تهران بود مورد توجه سیدحسین نصر واقع شده و در دفتر وی به فعالیت مشغول می‌شود. بین ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۷ در دانشگاه صنعتی شریف به تدریس فلسفه، تاریخ علم و تاریخ فلسفه غرب و تاریخ فلسفه اسلامی پرداخت. در سال ۱۳۶۴ از پایان‌نامه دکتری فلسفه تحت عنوان «نظر کانت دربارهٔ مابعدالطبیعه» دفاع کرد. او از ۱۳۶۴ تاکنون به تدریس فلسفه غرب در دانشگاه تهران اشتغال دارد.

زندگی شخصی

همسر او طیبه ماهرو زاده دارای دکترای فلسفه تعلیم و تربیت است و در سمت‌های اجرایی بسیاری چون، مشاور وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، مدیر پژوهشکده مطالعات زنان دانشگاه الزهرا و دانشیار دانشگاه الزهرا، همچنین عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، عضو هیئت مؤسس انجمن فلسفه ایران، عضو هیئت امنای سازمان انجمن اولیاء و مربیان، مؤسس شبکه زنان دانشمند مسلمان و سردبیری چندین مجله تخصصی و… ایفای نقش کرده‌است. طیبه ماهرو زاده دبیرستان دخترانه فرهنگ مخصوص علوم انسانی را تأسیس کرد و تا چند سال این موسسات با نظر او اداره می‌شد. دبیرستان دخترانه فرهنگ در سال (۱۳۸۲) از طرف وزارت آموزش و پرورش به عنوان ۴ مدرسه عالی ایران معرفی شد. وی در کنار سایر فعالیت‌های علمی و اجرائی خود از آغاز تأسیس، مدیریت این دبیرستان را خود بر عهده داشته‌است. او عضو شورای عالی آموزش و پرورش است.
این دو چهار فرزند دارند: فریدالدین، متولد ۱۳۵۲، دکترای علوم سیاسی از دانشگاه امام صادق، آزاده، متولد ۱۳۵۴، دکترای فناوری نانو از دانشگاه کانازاوای ژاپن، زهرا، متولد ۱۳۵۸، کارشناسی ارتباطات از دانشگاه علامه طباطبایی، کارشناسی ارشد مدیریت خبر از دانشکده صدا و سیما، دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت فرهنگی و بنت الهدی، متولد ۱۳۶۴، کارشناسی فلسفه از دانشگاه تهران و کارشناسی ارشد فلسفه دین هستند.
یکی از دامادهای او روح‌الله رحمانی است که متولد و بزرگ شدهٔ اهایوی آمریکاست، دارای مدارک لیسانس تا پی اچ دی علوم کامپیوتر از دانشگاه واشینگتن، سنت لوییس است، سابقه کار در شرکت‌های آمازون و بینگ را دارد و هم‌اکنون استاد دانشکده علوم و فنون دانشگاه تهران است. رحمانی که خواهرزاده محسن وزوایی است از مرداد تا آبان۱۳۹۵ مدیرکل دفتر نوآوری و حمایت از سرمایه‌گذاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات بود که به دلیل دوتابعیتی بودن استعفا داد.
آزاده در ژاپن دکترای ژنتیک مولکولی گرفت و بعداً به همراه همسرش به آمریکا رفت و دو سال در آنجا زندگی کرد.
غلامعلی حداد عادل می‌گوید، در آمریکا نوه‌هایش در مدرسه اسلامی درس می‌خواندند اما شرایط زندگی برای آن‌ها راحت نبود و در نهایت دخترش و خانواده او به ایران برگشتند.
دخترش در ایران کار نانوتکنولوژی را دنبال نکرد و با مادرش همراه شد و شبکه زنان دانشمند جهان اسلام را راه‌اندازی کردند تا زنان دانشمند را به زنان جهان اسلام و خارج از جهان اسلام معرفی کنند.مجتبی خامنه‌ای (پسر سیدعلی خامنه‌ای) داماد دیگر او و همسر زهرا حداد عادل است.
همسر بنت الهدی متخصص هوش مصنوعی و استاد دانشگاه تهران است. به غیر از زهرا، همگی در منزل پدری در منطقه دروس تهران زندگی می‌کنند.

پیش از انقلاب

او در اول شهریور ۱۳۵۰ زمانی که مدرس فیزیک دانشگاه ملی بود جزو ۴۴ نفر وابسته به نهضت آزادی بود که به همراه برادرش مجید حداد عادل به جرم تلاش برای خرابکاری در جشن‌های دو هزار و پانصد ساله شاهنشاهی دستگیر شد و ۶۶ روز زندانی بود. این گروه اولین بیانیه خود را در زندان به عنوان بیانیه نهضت مجاهدین خلق ایران منتشر می‌کنند و پس از خروج از زندان، در آذر ماه همان سال، بنای اولیه تشکیل سازمان مجاهدین خلق ایران را می‌گذارند. لطف‌الله میثمی در گفتگو با حسین دهباشی در مجموعهٔ تاریخ شفاهی ایران می‌گوید غلامعلی حدادعادل در آن ماجرا اشتباهی دستگیرشده و در واقع این برادر او مجید حدادعادل بوده که با مجاهدین خلق در ارتباط بوده، اما مأموران ساواک او را به همراه برادرش و دو تن دیگر با این تصور که این‌ها اعضای یک خانه‌تیمی هستند دستگیر کرده‌بودند.

پس از انقلاب

با پیروزی انقلاب حداد در معاونت وزارت ارشاد وقت به فعالیت مشغول شد. از دیگر مسئولیت‌های وی در این دوران، شورای مدیریت صداوسیما بود. کمی بعد از آن وی به وزارت آموزش و پرورش می‌رود و در آنجا نیز به مدت حدود ۱۱ سال ابتدا مشاور و بعد معاونت این وزرات خانه را بر عهده می‌گیرد. از اقدامات مهم دوران مدیریت وی در آموزش و پرورش، تغییر تمام کتب درسی زمان پهلوی، در ظرف ۳ سال بود.
او که بعد از انقلاب سال ۵۷ همواره مواضع اصول‌گرایانه داشته برای نمایندگی مجلس ششم کاندید شد و در جریان بازشماری آرای تهران به جای علیرضا رجایی به این مجلس راه یافت. شورای نگهبان اعلام کرده بود که صندوق‌هایی که مخدوش بودن آن از نظر شورای نگهبان به اثبات رسیده‌است و با معیارهای شورای نگهبان تأیید کردنی نیست، باید ابطال شود. برای همین تصویب اعتبارنامه حدادعادل نزدیک به شش ماه طول کشید. بعد از انجام رأی‌گیری‌ها اعتبارنامه حدادعادل تأیید شد. حدادعادل رئیس فراکسیون اقلیت در مجلس ششم شد.
او در مجلس هفتم پس از انتخاب شدن به عنوان منتخب اول مردم تهران در انتخابات هیئت رئیسه با ۱۹۶ رای در مقابل ۵۵ رای حسن سبحانی به پیروزی رسید. در این مجلس و در جریان انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۴، شورای نگهبان صلاحیت مصطفی معین، نامزد حزب مشارکت و مجاهدین انقلاب، و محسن مهرعلیزاده، اصلاح‌طلب مستقل را رد کرد. حدادعادل به رهبری نامه‌ای نوشت و درخواست کرد که ایشان شورای نگهبان را به توسیع دایره نامزدهای واجد شرایط توصیه کند. این درخواست با تأیید رهبری و تأیید صلاحیت این دو نفر همراه شد.
حدادعادل در مجلس هشتم، رئیس کمیسیون فرهنگی بود و بازی ریاست را به علی لاریجانی واگذار کرد.
در جریان انتخابات سال هشتاد و هشت در تلویزیون ایران با یک سؤال خطاب به میرحسین موسوی گفت «دوست عزیز اگر بنا به تقاضای شما انتخابات باطل گردد و دوباره رای‌گیری شود و فرضاً شما پیروز شوید و این بار رقیب شما آقای احمدی‌نژاد تقاضای ابطال انتخابات کند، تکلیف چیست؟ این چرخه تا کی می‌تواند ادامه داشته باشد؟»
از دیگر اقدامات او در مجلس هشتم می‌توان به وساطت او برای عدم استیضاح وزیر کار بر سر انتصاب سعید مرتضوی به ریاست سازمان تأمین اجتماعی اشاره کرد. حداد پیغام آورد که مرتضوی قول شرف داده که کنار برود، نمایندگان هم امضای استیضاح را پس گرفتند اما مرتضوی زیر قولش زد و کنار نرفت. محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور وقت با حضور در مجلس گفت، دولت هیچ تعهدی نداده‌است و مرتضوی نیز که صبح به احترام جلسه شب گذشته‌اش به سازمان تأمین اجتماعی نرفته بود، از بعد از ظهر بر سرکار حاضر شد.
در جریان انتخابات هیئت رئیسه مجلس نهم غلامعلی حدادعادل از سوی فراکسیون اصولگرایان مجلس و علی لاریجانی نیز از طرف رهروان ولایت به عنوان رئیس پیشنهادی مجلس نهم انتخاب و معرفی شدند. در نهایت علی لاریجانی با کسب ۱۷۳ رأی از مجموع ۲۷۵ آرای مأخوذه به سمت رئیس موقت مجلس نهم برگزیده شد. غلامعلی حدادعادل هم صد رأی منتخبان مجلس را از آن خود کرد.
حداد عادل در انتخابات مجلس دهم، در جایگاه سی و یکم در تهران قرار گرفت و پس از چهار دوره موفق به راهیابی به مجلس شورای اسلامی نگردید.
دربارهٔ دیدگاه‌های تخصصی حداد عادل می‌توان به دفاع او از خصوصی‌سازی آموزش و پرورش یاد کرد. وی معتقد است آموزش و پرورش ذیل اصل ۴۴ قانون اساسی و نه اصل ۴۳ قانون اساسی معنا دارد و ضرورت دارد قید غیرانتفاعی از روی مدارس غیردولتی برداشته شود تا بدین طریق سرمایه‌های مردمی به سمت آموزش و پرورش سرازیر شود.