بانک کشاورزی

معرفی

در برخی دوره‌های زمانی نام بانک دستخوش تحولاتی شده و در برخی مواقع نیز اساس‌نامه و مأموریت‌های آن نیز در راستای تأمین مالی بخش کشاورزی و زیر بخش‌های آن به عنوان یکی از زیر بخش‌های اثرگذار بر اقتصاد کشور و موتور مولد تولید که منجر به رشد اقتصادی می‌گردد تغییر یا تکمیل شده‌است. این بانک به منظور حفظ خوداتکایی از اوایل دهه ۷۰ هجری شمسی با حضور مؤثر در مراکز پولی و مالی کشور و توسعه خدمات شعب شهری خود تلاش کرده‌است تا از منابع موجود در مراکز تجاری نیز به نفع توسعه بخش کشاورزی بهره جوید.
بانک کشاورزی در حال حاضر ۱۹۱۴ شعبه دارد که ۱۱۵۳ شعبه در مناطق روستایی و کشاورزی به ارائه خدمات تخصصی بخش کشاورزی پرداخته و تعداد ۷۶۱ شعبه نیز در شهرها در امر ارائه خدمات تجاری مشغول به فعالیت هستند و ۳۶ شعبه نیز به ارائه خدمات ارزی و بین‌المللی مشغول‌اند.
از تأسیس بانک ملی ایران در دهه اول قرن حاضر چندی نگذشته بود، که ضرورت یک واحد اعتباری برای کمک به کشاورزان کشور احساس شد. سال ۱۳۰۹ بانک ملی این مسئولیت را پذیرفت و بخشی به نام «بانک فلاحتی» در محدوده بانک ملی آغاز به کار کرد.
سال ۱۳۱۲ قانون ایجاد بانک مستقلی با مسئولیت بیشتر به نام «بانک فلاحتی و صنعتی ایران» از تصویب مجلس شورای ملی وقت گذشت و بانک مذکور تأسیس شد. خدمات اولیه بانک با توجه به نداشتن کفایت سرمایه در قبال وسعت اراضی ایران که در آن سال‌ها صددرصد یک کشور کشاورزی محسوب می‌شد و در کنار آن صنایع دستی روستایی هم در جریان بود، همچنان به زحمت پیش می‌رفت.
سال ۱۳۱۸ دولت وقت مجدداً لازم دید که تغییراتی قانونی با تسهیلات بیشتر برای تأمین نیازهای کشاورزان جامعه ایجاد کند، حاصل آنکه منابع مالی بانک تقویت شد و هم نام آن به «بانک کشاورزی و پیشه و هنر ایران» تغییر یافت. سال ۱۳۲۲ به موازات پایان جنگ جهانی دوم ضرورت تسهیلات مناسب‌تر در بخش کشاورزی پیش آمد، لذا مسئولان وقت تغییراتی قانونی در منابع مالی بانک و آیین‌نامه‌های آن دادند. این بار مسئولیت وابسته به (پیشه و هنر) از دوش بانک برداشته شد و نام بانک هم به «بانک کشاورزی ایران» تغییر یافت.
اگر چه ضرورت کمک‌های کوچک اعتباری در پیشبرد صنایع دستی روستایی همچنان در حیطه کار بانک بود، سال‌های ۱۳۳۹ تا ۱۳۴۳ دوران شروع و پیشبرد قانون اصلاحات ارضی در کشور بود. در اجرای مرحله دوم قانون مذکور، کشاورزان کشور برای مکانیزه کردن و آبیاری اراضی (تهیه تراکتور و ماشینهای کشاورزی، حفر چاه‌های عمیق و نیمه عمیق و نصب موتورهای لازم) نیاز مبرم به پول داشتند لذا مسئولیت بانک بسیار سنگین شد و کمک‌های اعتباری در بخش کشاورزی نیز کافی نبود.
قوانین جدید در سال ۱۳۴۲ رسمیت یافت و نام بانک هم بنابر مسئولیت جدید به «بانک اعتبارات کشاورزی و عمران روستایی ایران» تغییر کرد. سال ۱۳۴۸ قوانین جدیدی برای پیشبرد شرکت‌های تعاونی وابسته به بخش کشاورزی وضع شد و در نتیجه باز هم نام بانک مادر با توجه به مسئولیت‌های جدید تغییر کرد و به نام «بانک تعاون کشاورزی ایران» شناخته شد و مسئولیت صندوق توسعه کشاورزی هم در سال ۱۳۵۲ با تغییر مقررات و آیین‌نامه‌ها توسعه پذیرفت و به نام «بانک توسعه کشاورزی ایران» خوانده شد.
پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، در سال ۱۳۵۸ هر دو بانک تعاون کشاورزی ایران و توسعه کشاورزی ایران در هم ادغام شدند و مؤسسه جدید با قابلیت‌های بیشتر به نام «بانک کشاورزی» خوانده شد.
بانک کشاورزی پس از انقلاب با ترکیب دو بانک تعاون کشاورزی و توسعه کشاورزی و تعدادی موسسات اعتباری وابسته به وزارت کشاورزی به وجود آمد.

نخستین بانک تخصصی ایران

در سال ۱۳۰۹ در بانک ملی، شعبه تخصصی به نام «شعبه فلاحتی» برای اعطای وام به کشاورزان ایجاد شد. این شعبه را می‌توان نخستین اقدام برای ایجاد یک بانک تخصصی در ایران قلمداد کرد، چرا که گسترش فعالیت‌های این شعبه، موجب تشکیل بانک مستقلی به نام «بانک فلاحتی و صنعتی ایران» در سال ۱۳۱۲ با هدف توسعه کشاورزی و صنعت گردید. این بانک، سپس با هدف توسعه کشاورزی، آبیاری و صنایع روستایی، در سال ۱۳۳۴ به «بانک کشاورزی ایران» تغییر نام یافت. دومین بانک کشاورزی که شاید بتوان آن را اولین بانک توسعه‌ای کشاورزی در ایران دانست، «صندوق توسعه کشاورزی ایران» است که در سال ۱۳۴۷ با سرمایه دولتی آغاز به کار کرد. در سال ۱۳۵۲ به «بانک توسعه کشاورزی ایران» تغییر نام یافت. در سال ۱۳۴۸ قانون تأسیس بانک تعاون کشاورزی به تصویب مجلس شورای ملی و مجلس سنا رسید.

فعالیت‌ها

این بانک در زمینهٔ فعالیت‌های کشاورزی و مسایل مربوط به آن و همچنین برای سایر موارد از قبیل ازدواج و جعاله به متقاضیان خود وام می‌دهد. این بانک تقریباً دارای ۱۰۰ شعبه در تهران و ۱۹۱۴ شعبه در سراسر کشور است.

موفقیت‌های سال ۲۰۰۶

بانک کشاورزی از سوی نشریه بین‌المللی TheBankerارگان بانکی مؤسسه تایمز مالی (FinancialTimes) برای چهارمین سال متوالی، به عنوان بانک برتر جمهوری اسلامی ایران در سال ۲۰۰۶ میلادی معرفی شد. به گزارش روابط عمومی بانک کشاورزی، در آخرین بررسی‌های به عمل آمده از سوی مؤسسه بین‌المللی TheBanker که امسال در ۱۳۸ کشور انجام شد، بانک کشاورزی جمهوری اسلامی ایران در نظام بانکی کشور به عنوان بانک برتر در سال ۲۰۰۶ میلادی معرفی شد. این گزارش می‌افزاید: مؤسسه مذکور بر اساس شاخص‌های تخصصی کمی نظیر:بازده سرمایه، بازده دارایی، سودآوری، رشد سود، نسبت هزینه‌ها به درآمدها، نسبت سود به متوسط سرمایه، رشد دارایی‌ها و بعضی شاخص‌های کیفی نظیر توسعه فناوری، کیفیت خدمات و … هرساله بانک‌ها را مورد ارزیابی قرار می‌دهد و برترین‌ها را در سطح جهانی، منطقه‌ای و کشوری معرفی می‌کند که بر اساس این ارزیابی درسال۲۰۰۶ میلادی، بانک کشاورزی مانند ۳ سال گذشته به عنوان بانک برتر جمهوری اسلامی ایران معرفی شد. قابل ذکر است که این نشریه از سال ۱۳۰۵ هجری شمسی برابر با سال ۱۹۲۶ میلادی سالانه بانک‌های مختلف جهان را مورد ارزیابی قرار می‌دهد. بانک کشاورزی رتبه برتر جشنواره پاسخگویی و خدمت‌رسانی را به خود اختصاص داد در سومین جشنواره خدمت‌رسانی و پاسخگویی که عرصه رقابت داوطلبانه دستگاه‌های دولتی در خدمت‌رسانی با قضاوت مردم است از بین ۱۳۷ دستگاه دولتی، ۴۰ دستگاه داوطلب ارزیابی و سنجش شدند؛ که در این میان و در بین دستگاه‌های تابعه، بانک کشاورزی و شرکت پخش و پالایش و فراورده‌های نفتی رتبه برتر جشنواره را به خود اختصاص دادند.

موفقیت‌های سال ۲۰۰۵

در آخرین ارزیابی به عمل آمده از سوی مؤسسه بین‌المللی TheBanker که امسال در ۱۳۸ کشور انجام شد، بانک کشاورزی جمهوری اسلامی ایران برای سومین سال پیاپی در نظام بانکی کشور به عنوان بانک برتر در سال ۲۰۰۵ میلادی معرفی شد. این گزارش می‌افزاید: مؤسسه مذکور بر اساس شاخص‌های تخصصی کمی نظیر: بازده سرمایه، بازده دارایی، سودآوری، رشد سود، نسبت هزینه‌ها به درآمدها، نسبت سود به متوسط سرمایه، رشد دارایی‌ها و بعضی شاخص‌های کیفی نظیر توسعه فناوری، کیفیت خدمات و … هرساله بانک‌ها را مورد ارزیابی قرار داده و برترین‌ها را در سطح جهانی، منطقه‌ای و کشوری معرفی می‌نماید که بر اساس این ارزیابی درسال۲۰۰۵ میلادی، بانک کشاورزی همانند دو سال گذشته به عنوان بانک سال جمهوری اسلامی ایران معرفی شد.

یورو مانی

در آخرین بررسی‌های به عمل آمده از سوی نشریه بین‌المللی EUROMONEY، بانک کشاورزی جمهوری اسلامی ایران، برای اولین بار بر اساس شاخصهای علمی این نشریه مورد ارزیابی قرار گرفته و درنظام بانکی کشور به عنوان بانک برتر در سال ۲۰۰۵ میلادی معرفی شد. نشریه مذکور بر اساس شاخص‌های بانکداری خرد نظیر: سهم بازار سپرده‌ها، سهم بازار تأمین مالی مشتریان به استثنای کارت‌های اعتباری، سهم بازار تأمین مالی کارت‌های اعتباری، تعداد محصولات و خدمات ارائه شده در سطح خرد، بهره‌وری هر کارمند، تعداد مشتریان الکترونیکی و سهم آنان از کل پایگاه مشتریان خرده فروشی، بازده حقوق صاحبان سهام و سودآوری و برخی اطلاعات تجاری قابل اندازه‌گیری نظیر: کل دارایی‌ها، کل درآمدهای عملیاتی، کل سود خالص، نسبت بازده دارایی‌ها، نسبت بازده حقوق صاحبان سهام، نسبت کفایت سرمایه، ناخالص دارایی‌های غیر عملیاتی و … هرساله بانک‌ها را مورد ارزیابی قرار داده و برترین‌ها را در سطح جهانی، منطقه‌ای و کشوری معرفی می‌نماید که بر اساس این ارزیابی درسال۲۰۰۵ میلادی، بانک کشاورزی به عنوان بانک برتر جمهوری اسلامی ایران معرفی شد.

گواهینامه استاندارد ISO 9001

در راستای ارتقا ارائه خدمات به مشتریان و ارزش‌آفرینی آنان و با عنایت به اینکه سیستم مدیریت کیفیت (ISO 9001:2000) توأم با دیدگاه فرایند گرایی، مشتری محوری و بهبود مستمر بوده و وسیله‌ای برای رسیدن به اهداف عالی سازمان در خصوص کیفیت می‌باشد. بانک کشاورزی از سوی شرکت D.Q.S آلمان که اولین سازمان گواهی دهنده سیستم‌های مدیریت کیفیت است، موفق به استقرار سیستم مدیریت کیفیت در بانک و اخذ گواهینامه ISO 9001 سری ۲۰۰۰ شد.

اقتصاد مقاومتی

مرتضی شهیدزاده مدیرعامل وقت بانک کشاورزی اعلام کرد که بانک کشاورزی موفق به ایجاد ۱۱۳٫۳۴۷ شغل توسط بانک کشاورزی شده و گفت: طی سال ۱۳۹۵ در راستای تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی از محل تأمین مالی پروژه‌ها و سرمایه‌گذاری‌های صورت گرفته، ۱۱۳۳۴۷ فرصت شغلی ایجاد کرده‌است و این موفقیت یکی دیگر از مواردی است که توانمندی و لیاقت این بانک را به اثبات می‌رساند.

اهداف قانونی

هدف بانک فراهم آوردن امکانات اعتباری برای زندگی بهتر در روستا و ارتقاء سطح درآمد روستائیان از یکسو، افزایش تولیدات کشاورزی، ایجاد و توسعه صنایع کوچک و سنتی واقع در مناطق روستایی و مشارکت در فعالیت‌های مربوط از سوی دیگر می‌باشد.

خصوصی‌سازی

در سالیان گذشته بانک کشاورزی ده‌ها شرکت در زیر مجموعه خود داشت که بر اساس سیاست دولت و مصوبات مجمع به بخش خصوصی واگذار شدند و پس از خصوصی شدن، موفقیت شرکت‌های زیرمجموعه بانک کشاورزی افزایش چشمگیری داشته‌است. مرتضی شهیدزاده مدیرعامل وقت بانک می‌گوید:
این سیاست درستی بود که بر اساس آیین‌نامه اجرایی اصل ۴۴ قانون اساسی و تکالیف دولت انجام شد. متأسفانه در دولت نهم و دهم با تغییر سیاست دولت مبنی بر برگرداندن شرکت‌ها به دولت، هزینه‌های گزافی به دولت تحمیل شد اما در دولت یازدهم و دوازدهم مجدداً واگذاری شرکت‌ها به بخش خصوصی ادامه یافت و بانک‌ها نیز موظف شدند از بخش خصوصی پشتیبانی و حمایت کنند.
در حال حاضر پروژه‌های تحت حمایت بانک کشاورزی، پروژه‌های بزرگی هستند که توسط بخش خصوصی اجرا می‌شوند و به شکر خدا بازار در اختیار و سودآوری آن‌ها از شرکت‌های دولتی بسیار بالاتر است.
— مرتضی شهیدزاده، عیار آنلاین http://ayaronline.ir/1396/08/257945.html

شرکت خدمات ارزی و صرافی مهر

بانک کشاورزی در سال ۱۳۸۳ به منظور توسعه خدمات‌رسانی در بازار ارز و طلا اقدام به تأسیس "شرکت خدمات ارزی و صرافی مهر (سهامی خاص)" کرد. این صرافی که دارای مجوز رسمی از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران است، سعی کرده درخلال این سال‌ها خدمات خود را با شناخت نیازها و انتظارات خاص مشتریان، هماهنگ کرده و در جهت ارتقاء کیفیت آن کوشا باشد. در حال حاضر صرافی مهر به پشتوانه توان فنی و تخصصی بانک کشاورزی در امور ارزی بین‌المللی به طیف وسیعی از بخش‌های اقتصادی کشور از جمله نفت و انرژی، خدمات بازرگانی، صنعت و کشاورزی خدمات ارائه می‌کند.

شرکت کارگزاری بانک کشاورزی

شرکت کارگزاری بانک کشاورزی (سهامی خاص) در تاریخ ۲۱/۱۲/۱۳۷۲ تحت شماره ۱۰۳۶۹۷ در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت تهران به ثبت رسیده‌است. هدف از تأسیس این شرکت به موجب ماده (۲) اساسنامه عبارت از خرید و فروش سهام اوراق پذیرفته شده در سازمان بورس تهران، پذیره‌نویسی اوراق سهام و … می‌باشد.

شرکت توسعه و عمران اراضی (بانک زمین)

در برنامه توسعه اقتصادی کشور، کشاورزی به عنوان محور اصلی مورد توجه قرار گرفته‌است. در این راستا و با توجه به محدودیت آب و خاک، برنامه‌ریزی جهت توسعه این منابع و استفاده بهینه از این نعمت خدادادی از اهمیت خاصی برخوردار است. بانک کشاورزی که تنها بانک تخصصی در بخش کشاورزی و تأمین‌کننده اصلی اعتبارات برای توسعه کشاورزی در کشور است به منظور پیشگامی برای ایجاد اعتماد در جلب سرمایه‌های بخش خصوصی و هدایت صحیح آنها، جهت دهی اعتبارات بانکی و استفاده بهینه از منابع یادشده و همچنین به‌کارگیری تکنیک و روش‌های پیشرفته در نهایت سرعت بخشیدن به این‌گونه برنامه‌ها، اقدام به تأسیس شرکت توسعه و عمران اراضی کشاورزی (بانک زمین) در قالب سرمایه‌گذاری مستقیم کرده‌است.

شرکت گسترش فناوری‌های نوین کشاورز

امروزه تداوم فعالیت بانک‌ها و مؤسسات مالی و اعتباری، شرکت‌های بیمه و سایر سازمان‌های بزرگ خدماتی، تجاری و صنعتی به ویژه در صورت دارا بودن شعب و واحدهای وابسته متعدد، مستلزم بهره‌گیری از پیشرفته‌ترین فناوری‌های رایانه ای و شبکه‌های ارتباطی و سامانه‌های یکپارچه است. شرکت گسترش فناوری‌های نوین کشاورز (سهامی خاص) بدواً با نام شرکت مهرگستر الکترونیک کشاورز در تاریخ ۲۰/۵/۱۳۸۷ تحت شماره ۳۳۱۱۸۹ در اداره ثبت شرکت‌ها و مؤسسات غیر تجاری تهران به ثبت رسیده و مورخ ۲۷/۵/۱۳۸۸ نام شرکت به گسترش فناوری‌های نوین کشاورز تغییر یافت.

مدیران عامل

۱. قاسم صوراسرافیل ۱۳۱۲/۲/۲۵–۱۳۱۲/۷/۱۲

۲. کارل آکر ۱۳۱۲/۴/۲۵–۱۳۱۲/۱۱/۳۰

۳. محمدمهدی نحوی ۱۳۱۲/۷/۱۲–۱۳۱۷/۱/۳۰ رئیس هیئت مدیره

۴. غلامحسین اشرفی ۱۳۱۴/۱۲/۱–۱۳۱۸/۹/۳۰

۵. عبدالحسین هژیر ۱۳۱۷/۲/۱–۱۳۱۹/۹/۳۰ رئیس هیئت مدیره

۶. تقی نصر ۱۳۱۸/۱۰/۱–۱۳۲۰/۵/۱

۷. محمدمهدی نحوی ۱۳۲۰/۶/۱–۱۳۲۰/۸/۱

۸. صادق وثیقی ۱۳۲۰/۸/۱–۱۳۲۱/۹/۱۸

۹. محمد سروری ۱۳۲۱/۱۰/۱–۱۳۹۲/۵/۳۰

۱۰. هاشم صهبا ۱۳۲۲/۶/۱–۱۳۲۴/۹/۲۸

۱۱. اسماعیل حکیمی ۱۳۲۴/۱۰/۱–۱۳۲۵/۱/۱۰

۱۲. هاشم صهبا ۱۳۲۵/۱/۱۱–۱۳۲۷/۴/۱۳

۱۳. لقمان نفیسی ۱۳۲۷/۴/۱۵–۱۳۲۹/۵/۲۹

۱۴. فضل‌الله مشار ۱۳۲۹/۵/۲۰–۱۳۲۹/۹/۳۰

۱۵. محمود فاتح ۱۳۲۹/۱۰/۱–۱۳۳۰/۴/۵

۱۶. آقاخان بختیار ۱۳۳۰/۲/۶–۱۳۳۱/۵/۳۱

۱۷. محمد بیات ۱۳۳۱/۶/۱–۱۳۳۲/۵/۳۰

۱۸. عبدالله دفتری ۱۳۳۲/۶/۱–۱۳۳۲/۸/۱۴

۱۹. عباسقلی نیساری ۱۳۳۲/۸/۱۴–۱۳۳۶/۹/۱۵

۲۰. حسین خواجه‌نوری ۱۳۳۶/۹/۱۶–۱۳۳۷/۷/۱۷

۲۱. حسین اهری ۱۳۳۷/۷/۱۸–۱۳۴۰/۴/۳۱

۲۲. حسن زاهدی ۱۳۴۰/۵/۱–۱۳۴۶/۷/۳۰

۲۳. رضا صدقیانی ۱۳۴۶/۸/۶–۱۳۵۲/۷/۱۵

۲۴. حسن امامی خویی ۱۳۵۲/۵/۲۱–۱۳۵۶/۱۰/۳۰

۲۵. علی حق‌پرست ۱۳۵۶/۱۲/۲۹–۱۳۵۷/۱۲/۲۹

۲۶. ناصر عامری ۱۳۴۷/۱/۱۴–۱۳۵۲/۸/۱ رئیس کل صندوق توسعه کشاورزی ایران

۲۷. مهدی سمیعی ۱۳۵۲/۸/۱–۱۳۵۸/۱/۱۸ رئیس کل بانک توسعه کشاورزی

۲۸. مرتضی شیخ‌الاسلامی ۱۳۵۸/۱/۱۸–۱۳۵۸/۵/۳۰ رئیس کل بانک توسعه کشاورزی

۲۹. نصرت‌الله خطیبی نوری ۱۳۵۸/۷/۲۱–۱۳۵۸/۹/۲۹ رئیس کل بانک توسعه کشاورزی

۳۰. نصرت‌الله خازنی ۱۳۵۸/۱/۱–۱۳۵۸/۸/۲۰ رئیس کل بانک تعاون کشاورزی ایران

۳۱. مصطفی مهاجرانی ۱۳۵۸/۹/۱۰–۱۳۶۰/۱/۱۶

۳۲. حسین اکبری ۱۳۶۰/۱/۱۶–۱۳۶۰/۴/۷

۳۳. سیدعلی میلانی ۱۳۶۰/۴/۳۰–۱۳۶۴/۹/۷

۳۴. علیرضا طلایی ۱۳۶۴/۹/۷–۱۳۶۹/۶/۱

۳۵. سیدعلی میلانی ۱۳۶۹/۶/۱–۱۳۷۶/۶/۲۰

۳۶. جلال رسول‌اف ۱۳۷۶/۱۰/۲۴–۱۳۸۴/۸/۱۶

۳۷. سیدحسن نوربخش ۱۳۸۴/۸/۱۶–۱۳۸۶/۹/۱۷

۳۸. محمد طالبی ۱۳۸۶/۹/۱۷–۱۳۹۳/۸/۲۱

۳۹. مرتضی شهیدزاده ۱۳۹۳/۸/۲۱–۱۳۹۶/۱۰/۲۵

۴۰. روح‌الله خدارحمی ۱۳۹۶/۱۰/۲۷ تاکنون