استارم (بهشهر)

جمعیت

این روستا در دهستان عشرستاق قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۲۸ نفر (۳۶خانوار) بوده‌است.

استارم (استا رم) در شعر پارسی

استارم از دو بخش «اِستا» و «رَم» ساخته شده‌است. استا کوتاه شدهٔ «اَوِستا» و رَم کوتاه شدهٔ «رَمِه» می‌باشد. اوستا نام کتاب آیین زرتشت پیامبر ایرانی است و رمه به معنی مردم و جمعیت ولشکر وسپاه آمده‌است. سند این سخن (استا کوچک شدهٔ اوستا است) در اشعار زیر می‌آید:
استا در شاهنامه:
۱- فردوسی درشاهنامه دربخش «پادشاهی کی کاوس، بزن خواستن کاوس سودابه دختر شاه هاماوران را» می‌گوید:
فرستاده‌ای چرب‌گوی آمدست یکی نامه چون زند و استا به دست
۲- فردوسی در شاهنامه دربخش «پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود، پیمبران فرستادن ارجاسپ گشتاسپ را» می‌گوید:
بخواند آن همه آذران پیش خویش بیاورد استا و بنهاد پیش
۳- فردوسی در شاهنامه دربخش «پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود، نپذیرفتن گشتاسپ باژایران ارجاسب را» می‌گوید:
خداوند را دیدم اندر بهشت مرین زند و استا همه او نوشت
۴ - فردوسی درشاهنامه دربخش «پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود، پاسخ دادن زریر ارجاسپ را» می‌گوید:
که گر نیستی اندر استا و زند فرستاده را زینهار از گزند
۵- فردوسی درشاهنامه دربخش «پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود، بند کردن گشتاسپ اسفندیار را» می‌گوید:
مهان و کهانرا همه خواند پیش همه زند و استا به نزدیک خویش
۶- فردوسی درشاهنامه دربخش «پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود، رفتن گشتاسپ به سیستان ولشکر آراستن ارجاسپ بار دیگر» می‌گوید:
که آنجا کند زند و استا روا کند موبدان را بدانجا گوا
۷- فردوسی درشاهنامه در بخش «پادشاهی خسرو پرویز، بازگشتن نیاطوس ورومیان از ایران نزد قیصر روم» می‌گوید:
یکی هفته می‌خواند استا و زند همی گشت بر گرد آذر نژند
استا در کلیات سعدی:
سعدی در بوستان «باب هشتم درحکایت سفر به هندوستان» می‌گوید:
مِهین برهمن را ستودم بلند که ای پیر تفسیر اِستا و زند
رمه در فرهنگ‌های پارسی به نقل از لغت‌نامه دهخدا
رمه . [ رَ م َ / م ِ ] (اِ) گلهٔ گوسفند و ایلخی اسب .(برهان قاطع)
گلهٔ گوسفند. (آنندراج)
گلهٔ گوسفند و امثال آنها. (فرهنگ نظام)
گلهٔ گوسپندان. (ناظم الاطباء)
رَمَق. (منتهی الارب) (المعرب جوالیقی)
قطیع. ثَلّة. (منتهی الارب)
سپاه و لشکر. (برهان قاطع) (آنندراج)
جمعیت مردم. (برهان قاطع) (آنندراج)
جمعیت مردمان. جماعت. گروه مردم. (ناظم الاطباء)
چند روز بر این صفت بگذاشتند تا رمه کفار بتمامی مجتمع شدند … (ترجمه تاریخ یمینی ص ۳۵۰)
رمه در شاهنامه
۱- فردوسی درشاهنامه دربخش «هفت خوان رستم، خوان هفتم» می‌گوید:
به هشتم نشستند بر زین همه جهانجوی و گردنکشان و رمه
۲- فردوسی درشاهنامه دربخش «سهراب، خشم گرفتن کاوس بر رستم» می‌گوید:
غمی شد دل نامداران همه که رستم شبان بود و ایشان رمه
۳- فردوسی درشاهنامه دربخش «سهراب، کشتن رستم ژنده رزم را» می‌گوید:
که گرگ اندر آمد میان رمه سگ و مرد را آزمودش همه
۴ - فردوسی درشاهنامه دربخش «فریدون، زادن منوچهر از مادرش» می‌گوید:
چو شد ساخته کار لشکر همه برآمد سر شهریار از رمه
۵- فردوسی درشاهنامه دربخش «منوچهر، دلخوشی دادن سام سیندخت را» می‌گوید:
گراین خواسته زو پذیرم همه ز من گردد آزرده شاه رمه
۶- فردوسی درشاهنامه دربخش «پادشاهی کی کاوس، گمراه کردن ابلیس کاوس را و به آسمان رفتن کاوس» می‌گوید:
بکام تو شد روی گیتی همه شبانی و گردان فرازان رمه
۷- فردوسی درشاهنامه دربخش «نوذر، پادشاهی او هفت سال بود» می‌گوید:
چو گفته شد از گفتنیها همه به گردنکشان و به شاه رمه
۸- فردوسی درشاهنامه دربخش «پادشاهی قباد پرویز هفت ماه بود، پاسخ فرستادن خسرو پرویز قباد را» می‌گوید:
بیارم کنون پاسخ اینهمه بدان تا بگویید پیش رمه
۹- فردوسی درشاهنامه دربخش «پادشاهی قباد پرویز، هفت ماه بود» می‌گوید:
اگر بار خواهی بگویم همه پیام جهاندار شاه و رمه
۱۰- فردوسی در شاهنامه در بخش «جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب» می‌گوید:
سخنهای دستان شنیدم همه که برخواند آن را به پیش رمه
۱۱- فردوسی در شاهنامه در بخش «پادشاهی نوذر، آگاهی یافتن زال از مرگ نوذر» می‌گوید:
سر یک رمه مردم بیگناه به خاک اندر آرد ز بهر کلاه
۱۲- فردوسی در شاهنامه در بخش «فریدون» می‌گوید :
چو بشنید شه کیقباد آنهمه برآوردسر از میان رمه
۱۳- فردوسی در شاهنامه در بخش «داستان خاقان چین» می‌گوید:
شد از بی شبانی رمه تال و مال همه دشت تن بود بی دست و یال
۱۴- فردوسی در شاهنامه در بخش «سهراب» می‌گوید:
بدو گفت کز تو بپرسم همه ز شاه و ز گردنکشان و رمه
رمه نزد مولوی
۱- مولوی در «مثنوی معنوی، دفتر سیم، مثال رنجور شدن آدمی بوهم تعظیم خلق و رغبت مشتریان بوی و حکایت معلم» می‌گوید:
رای آن قاضی بچربید از همه عقل او در پیش می‌رفت از رمه
۲- مولوی در «مثنوی معنوی، دفتر دوم، شکایت کردن اهل زندان پیش وکیل قاضی از دست آن مفلس» می‌گوید:
گفت نائب پیش قاضی آنهمه که نمودند از شکایت آن رمه
رمه نزد ناصر خسرو
ناصر خسرو در دیوان اشعار خود در بخش «قصاید» شماره ۲۳۸ می‌گوید:
زین رمه یک سو شو و از دل بشوی ریم فرومایگی و ریمنی

چرایی نامگذاری این روستابه نام «استارم»

این نام از دو بخش تشکیل شده‌است: اِستا، و رَم. اَستا مخفف اَوِستا و رَم مخفف رَمه می‌باشد. از این ترکیب دو معنی فهمیده می‌شود: الف) محل نگهداری چهارپایان اوستا ب) محل زندگی پیروان اوستا. واَستا به فتح الف به مرور به اِستا به کسر الف تبدیل شده‌است.
«اَوِستا» نام کتاب مذهبی زرتشتیان است؛ بنابراین «اِستارَم» یعنی محل اجتماع پیروان زرتشت پیامبر. سلسله‌های مهم حاکم بر ایران در دورهٔ پیش از اسلام به ترتیب هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان بوده‌اند. شاهان هخامنشی پیروان آیین زرتشت بوده‌اند؛ زیرا در کتیبه‌های به دست آمده ازاین دوره ثابت می‌کند که آن‌ها خدای بزرگ و یکتا به نام «اَهَورَمزد» را می‌پرستیدند و این اسم نام پروردگار مورد پرستش زرتشت است. پادشاهان اشکانی نیز «اَهَورَمزد» راپرستش می‌کردند. وپادشاهان ساسانی آیین زرتشت را مذهب رسمی کشورقرارداده بودند.
با توجه به این که شهر دامغان در دورهٔ اشکانیان پایتخت آن‌ها بود، منطقهٔ هزار جریب کنونی نیز همهٔ مردمانش به آیین زرتشتی ایمان داشتند و به آن عمل می‌کردند و این موضوع ازآثار موجود در این مناطق و همچنین روستای استارم فهمیده می‌شود. منطقهٔ هزار جریب در زمان‌های کهن «جبال» نامیده می‌شد وجبال به این دلیل گفته می‌شد که کوهستانی وصعب العبور بود. وجبال در اختیار حاکمانی بود مشهور به «باوندیان» که گماشتهٔ اشکانیان بودند و این موضوع دلیل وجه تسمیه «استارم» را روشن ترمی نماید.

تبارشناسی

شناخته شده‌است که نخستین نیای استارمی‌ها که به این منطقه پا گذاشت، «ناد علی» نامی بودکه از اهالی روستای توشن گرگان، یا به روایتی شاهکوه گرگان بوده‌است. نام پدر این نخستین نیای استارمی‌ها نیز «ناد علی» بود که از وی اطلاعی در دست نیست. معلوم نیست که نام استارم در زمان وی بر این روستا گذاشته شده‌است یا خیر. لیکن نشانه‌ها ی موجود از آثار به جا مانده از سکونت اقوام بسیار قدیمی در این منطقه که در میان اهالی به «بالا استارم» و «خرکِشت» مشهور است خلاف این را ثابت می‌کند. شاید این نسل نو درآمده به این منطقه از این نام استفاده کرده باشند وباعث دوام این نام شده باشند. گفته می‌شود که هم‌زمان با آمدن این نو درآمده‌ها به این منطقه در منطقه «خرکشت» گروهی زندگی می‌کردند که به «گبری»‌ها – زرتشتیان - معروف بودند. قطعاً آنان نخستین ساکنان این منطقه بودند که به دلیل شرایط سخت زندگی در دشتِ روستای استارم و همچنین به دلیل زرتشتی بودنشان، خود را از دست مسلمانان حاکم درامان نمی‌دیدند و به ناچار به منطقهٔ بالا دست وجنگلی پناه بردند و هنوز هم در این منطقه آثار دخمه‌های زرتشتی هر از گاهی به هنگام شخم زدن زمین‌ها به دست می‌آید. نادعلی نامبرده در بالا پس از پشت سر گذاشتن سرزمین‌های بسیاری در پایان سفرش به این منطقه که استارم نام گرفت (یا بهتر است بگوییم نام داشت) درآمد. البته این دسته نو درآمده در آغاز در دو ناحیهٔ دیگر زندگی آغاز کردند و پس از آزمودن آن دو ناحیه به ناحیهٔ کنونی رسیدند و در همین‌جا به ساخت سرپناه همیشگی برای خود وخانواده شان پرداختند. نادعلی نامبرده که پدرش نیز نادعلی بود – البته از نادعلی پدر اطلاعاتی در دست نیست - دارای دو فرزند بود به نام‌های: اسماعیل و ملا نوروز علی. اسماعیل دارای دو فرزند بود به نام‌های: مختوم و قاسم؛ و ملا نوروز علی دارای سه فرزند بود به نام‌های: محمد تقی، حبیب‌الله و اسدالله.