خط اشتراک دیجیتال نامتقارن

خط اشتراک دیجیتال نامتقارن (به انگلیسی: Asymmetric Digital Subscriber Line, ADSL) یا اِی‌دی‌اِس‌اِل، یکی از روش‌های پیاده‌سازیِ سیستمِ خط اشتراک دیجیتال (به انگلیسی: Digital Subscriber Line, DSL) است. انواع سیستم‌های DSL معمولاً به صورت xDSL نشان داده می‌شوند. DSL از فرکانس‌های بالاترِ باندِ فرکانسیِ خطوطِ زوج‌سیمِ (Twisted pair) تلفن استفاده می‌کند تا سرعت انتقال اطلاعات را افزایش دهد. ADSL در واقع نوعی از DSL است که ارتباط در آن نامتقارن است؛ یعنی سرعت ارسال داده کمتر از دریافت آن است.
DSL انواع دیگری هم دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به پرسرعت (به انگلیسی: High-Speed DSL, HDSL) و متقارن (به انگلیسی: Symmetric DSL, SDSL) اشاره کرد.
از آنجا که سیگنال نمی‌تواند مسافت زیادی را در سیم‌های خط تلفن طی کند، ADSL تنها در فواصل کوتاه قابل استفاده است، که معمولاً کمتر از ۷ کیلومتر است. وقتی سیگنالِ ADSL از سوی کاربر به مرکز تلفن ناحیه می‌رسد، سیگنال دیتا از آن جدا شده و به سمت ISP هدایت شده و سیگنال صوتی تلفن نیز وارد شبکه تلفن می‌شود. به این صورت از یک انشعاب تلفن هم برای برقراری ارتباط تلفنی و هم برای ADSL استفاده می‌شود.

توصیف

در ADSL، از زوج‌سیم‌های (Twisted pair) خطِ تلفن مشترکان استفاده می‌شود. اگر چه این خطوط، پهنای باند چندانی ندارند، می‌توان با آن‌ها سیگنال صدا را در کنار سیگنال اطلاعات (Data) انتقال داد. تنها 4KHz از پهنای باند خط تلفن برای انتقال صدا کافی است. 
در ADSL سرعت دریافت داده‌ها بیشتر از ارسال است و به همین دلیل این خط نامتقارن است. ارائه‌دهندگان خدمات اینترنت از ADSL به عنوان روشی مطمئن برای انتقال داده استفاده می‌کنند.
در ADSLهای معمولی نرخ ارسال داده از ۱۲۸ کیلو بیت بر ثانیه آغاز می‌شود (اگر چه معمولاً از حداقل ۵۱۲ کیلو بیت بر ثانیه استفاده می‌شود) و در فاصله حدود پنج کیلومتری از مرکز تلفن مجهز به ADSL، تا هشت مگابیت بر ثانیه افزایش می‌یابد. حداقل نرخ دریافت داده نیز ۶۴ کیلوبیت بر ثانیه است و معمولاً به ۱۲۸ یا ۲۵۶ کیلوبیت بر ثانیه نیز می‌رسد، و می‌تواند از ۱۰۲۴ کیلوبیت بر ثانیه نیز فراتر برود. گاهی برای اشاره به انواع کم سرعت تر ADSL از واژه ADSL Lite استفاده می‌شود. البته این مسافت‌ها تقریبی هستند. تضعیف سیگنال، و نسبت سیگنال به نویز (S/N) از مشخصه‌های مهم سیگنال هستند که به مسافت وابسته‌اند. کیفیت سیگنال به امپدانس خط نیز وابسته است.
نسخه جدیدتر با نام ADSL۲+ در فواصل کمتر از پنج کیلومتر، امکان دانلود با سرعت ۱۲ مگابیت بر ثانیه را فراهم می‌آورد. استفاده از روش‌های انعطاف‌پذیرترِ انتقالِ سیگنال و تصحیح خطای بهتر، دلیل افزایش این سرعت است. ADSL2+ امکان دانلود با سرعت ۲۴ مگابیت بر ثانیه برای فواصل کمتر از پنج کیلومتر را فراهم می‌آورد و حد بالای پهنای باند دانلود را دوبرابر می‌کند و به عدد ۲/۲ مگاهرتز می‌رساند..
ارائه دهندگان خدمات ADSL خدمات آدرس دهی IP را به دو صورت پویا (Dynamic) و ایستا (Static) ارائه می‌کنند. آدرس دهی ایستا برای افرادی که می خواهند از راه یک شبکه مجازی خصوصی به دفتر خود وصل شوند، و یا میزبان سرور وب (Web Server Host) باشند، مفید است.

چگونگی کار ADSL

ADSL برای انتقال دیتا از دو باند فرکانسی مجزا استفاده می‌کند که به باند بالا و باند پایین معروف هستند. از باند بالا برای دانلود اطلاعات و از باند پایین برای آپلود استفاده می‌شود. در ADSL، از فرکانس 25.85 KHz  تا 138 KHz برای آپلود و از فرکانس 138 KHz تا 1104 KHz برای دانلود استفاده می‌شود (شکل را ببینید).

مدولاسیون

در آغاز، ADSL از مدولاسیون CAP استفاده می‌کرد. بعدها، مدولاسیون OFDM جایگزین آن شد. البته در ADSL به مدولاسیون OFDM اصطلاحاً DMT گفته می‌شود. DMT از عبارت Discrete Multitone گرفته شده‌است.

نکته‌هایی برای نصب

با توجه به آنکه ADSL در باند فرکانسی خاصی کار می‌کند در هنگام استفاده از آن باید به نکاتی توجه نمود. برای جلوگیری از تداخل ADSL با سیگنال صوتی تلفن می‌بایست فیلترهای مناسبی نصب کرد و در عین حال مراقب بود که سطح سیگنال برای برقراری ارتباط ADSL مناسب باشد.
با استفاده از یک فیلتر پایین گذر، سیگنال در پریز هر تلفن، فیلتر می‌شود. به این فیلتر، میکروفیلتر DSL و یا اسپلیتر (Splitter) به معنی جداکننده می‌گویند. توصیه می‌شود که برای تمامی پریزهای تلفن به جز پریزی که مودم به آن وصل می‌شود یک اسپلیتر قرار دهیم.