شوالیه تاریکی (فیلم)

داستان

در گاتهام سیتی، یک سال پس از ناپدید شدن دکتر جاناتان کرین معروف به مترسک، امنیت توسط بتمن دوباره به گاتهام بازگردانده شده.
در یک روز در گاتهام تبهکاری به نام جوکر به همراه هم‌دستانش به بانکی دستبرد می‌زنند. به دستور جوکر، هم‌دستانش یک به یک یکدیگر را می‌کشند و آخرین نفر را نیز خود جوکر می‌کشد و با پول‌ها تنهایی فرار می‌کند.
بتمن در شب همان روز کرین را در یک پارکینگ به همراه چند بتمن قلابی دستگیر می‌کند و پس از آن توسط جیمز گوردون از موضوع اطلاع پیدا می‌کند. گوردون و بتمن تصمیم می‌گیرند که دادستان جدید شهر هاروی دنت را نیز برای پاکسازی خلافکاران به گروه خود اضافه کنند. با وجود این که هاروی دنت با ریچل داوس رابطه عاشقانه دارد، بروس وین تحت تأثیر دنت قرار می‌گیرد و تصمیم می‌گیرد برای او یک مهمانی جمع‌آوری کمک مالی برگزار کند. سال مارونی، گمبل و چچن که سردسته خلافکاران هستند، جلسه‌ای برگزار می‌کنند که در آن لائو، یک حسابدار چینی که پول‌های خلافکاران پنهان کرده، با ویدئو کنفرانس با آن‌ها صحبت می‌کند. جوکر به صورت ناگهانی وارد جلسه می‌شود و به آن‌ها هشدار می‌دهد که بتمن محدودیت قضایی ندارد. جوکر پیشنهاد می‌دهد در ازای نصف پول خلافکاران، بتمن را بکشد. رؤسای خلافکاران قبول نمی‌کنند و گمبل برای دستگیری جوکر جایزه تعیین می‌کند. جوکر گمبل را می‌کشد. بتمن لائو را در هنگ کنگ دستگیر می‌کند و او را برای شهادت در دادگاه علیه خلافکاران و جوکر به آمریکا برمی‌گرداند.
جوکر اعلام می‌کند که اگر بتمن تسلیم نشود و هویت واقعی‌اش را معرفی نکند، او هر روز تعداد بیشتری از مردم را خواهد کشت. بعد او کمیسر جیلیان بی. لوب و قاضی دادگاه علیه خلافکاران را می‌کشد. همچنین در مراسم جمع‌آوری کمک مالی برای دنت، سعی می‌کند تا دنت را بکشد، اما بروس دنت را پنهان می‌کند و دست جوکر به او نمی‌رسد. گوردون جلوی قتل شهردار گاتهام را می‌گیرد و خودش تیر می‌خورد و همه فکر می‌کنند که او مرده. بروس تصمیم می‌گیرد اعتراف کند که بتمن است اما به جای او دنت می‌گوید که بتمن است. او دستگیر می‌شود و موقع انتقال، جوکر به ماشین منتقل‌کننده او حمله می‌کند. بتمن به دنبال او می‌رود و در نهایت با بازگشت گوردون جوکر دستگیر می‌شود. گوردون ترفیع درجه می‌گیرد و کمیسر می‌شود.
در همان شب ریچل و هاروی دنت ناپدید می‌شوند. بتمن با بازجویی از جوکر می‌فهمد که آن دو، در دو ساختمان مختلف نگه‌داری می‌شوند و بتمن به سراغ ریچل می‌رود ولی وقتی می‌رسد متوجه می‌شود که جوکر جای دنت و ریچل را جابه‌جا گفته. بتمن هاروی دنت را نجات می‌دهد، اما نصف صورتش در انفجار می‌سوزد. در طرف دیگر گوردون نمی‌تواند ریچل را نجات دهد و او در انفجار کشته می‌شود. جوکر یک بمب در ساختمان پلیس منفجر می‌کند و با لائو می‌گریزد.
کولمن ریس، یک حسابدار در شرکت وین از هویت واقعی بتمن خبردار شده و تهدید می‌کند که آن را افشا خواهد کرد. جوکر لائو و چچن را می‌کشد و تمام پول‌ها را آتش می‌زند. جوکر تهدید می‌کند اگر ریس کشته نشود، او یک بیمارستان را منفجر خواهد کرد. بروس و گوردون از ریس محافظت می‌کنند و ریس هم از تصمیم خود منصرف می‌شود. جوکر در بیمارستان دنت را ملاقات می‌کند و او را راضی می‌کند تا انتقام بگیرد. سپس بیمارستان را منفجر می‌کند و با تعدادی گروگان می‌گریزد.
دنت یک شخصیت دیگر برای خود ساخته و به دنبال کسانی می‌رود که مسئول کشته‌شدن ریچل بوده‌اند می‌رود و با سکه انداختن تصمیم می‌گیرد که آن‌ها را بکشد یا نه. او مارونی و پلیسی که به ربودن ریچل کمک کرده بود را می‌کشد. مشخص می‌شود که جوکر در دو کشتی بمب کار گذاشته که در یکی مردم و دیگری زندانیان به همراه نگهبانانش حضور دارند. او در کشتی یک کنترل از راه دور گذاشته تا بتوانند کشتی دیگری را منفجر کنند و آن‌ها تا ساعت ۱۲ شب فرصت دارند، در غیر این صورت هر دو کشتی منفجر خواهد شد. مسافران دو کشتی از فشردن کلید خودداری می‌کنند و کشتی‌ها هم بعد از ساعت ۱۲ منفجر نمی‌شوند.
بتمن از لوشیوس فاکس می‌خواهد با یک نوع سیستم جاسوسی جای جوکر را پیدا کند. فاکس می‌پذیرد ولی می‌گوید بعد از آن استعفاء خواهد کرد. جوکر لباس هم‌دستانش را تن گروگان‌ها می‌کند و لباس گروگان‌ها را تن یارانش. دو گروه نیروی ویژه سعی می‌کنند به گروگانگیرها حمله کنند که بتمن جلوی آن‌ها را می‌گیرد. همچنین هم‌دستان جوکر را شکست می‌دهد. او خود جوکر را طی یک درگیری می‌گیرد و با طنابش از ساختمان آویزان می‌کند. در این زمان جوکر به او می‌گوید که پیروز شده، چون او هاروی دنت را فریب داده‌است. بتمن به سراغ دنت می‌رود و مأموران جوکر را دستگیر می‌کنند.
دنت، گوردون و خانواده‌اش را به ساختمانی می‌برد که ریچل در آن کشته شد. بتمن به آن‌جا می‌رود و دنت به او شلیک می‌کند. سپس زمانی که دنت قصد دارد فرزند گوردون را بکشد، بتمن او را هل می‌دهد و او از بالای ساختمان به پایین پرتاب شده و کشته می‌شود. اما فرزند گوردون نجات می‌یابد. بتمن گوردون را قانع می‌کند که تمام تقصیرها به گردن او بیفتد و دنت به عنوان یک قهرمان و نماد شهر باقی بماند. گوردون بت‌سیگنال را نابود می‌کند و اعلام می‌کند بتمن تحت تعقیب است. آلفرد پنی‌ورث نامه‌ای که ریچل برای بروس نوشته و در آن گفته او هاروی دنت را برای ازدواج انتخاب کرده می‌سوزاند و فاکس هم سیستم جاسوسی را نابود می‌کند.

آماده‌سازی

پیش از انتشار بتمن آغاز می‌کند، دیوید اس. گویر داستانی که برای دو فیلم نوشت که در آن‌ها هاروی دنت و جوکر معرفی می‌شوند. ایدهٔ اصلی او این بود که جوکر در دادگاهش در فیلم سوم، روی صورت دنت اسید بپاشد و او را به دوچهره تبدیل کند. گویر که خودش پیش‌نویس اول فیلم‌نامه فیلم نخست را نوشت، گفت که مجموعه ۱۳ نسخه‌ای بتمن: هالووین طولانی الهام‌بخش اصلی او بوده‌است. به گفته نیل آدامز، از نویسندگان کمیک‌بوک‌های بتمن، او و گویر در لس‌آنجلس دیدار کردند و نتیجه بحث آن‌ها به داستان «انتقام پنج راههٔ جوکر» منتهی شد، داستانی آدامز به همراه دنیس اونیل در سال ۱۹۷۱ نوشتند و در آن شخصیت جوکر را از نوع تعریف کردند. در ۳۱ ژوئیه ۲۰۰۶، کمپانی برادران وارنر رسماً اعلام کرد که دنباله‌ای برای فیلم بتمن آغاز می‌کند ساخته خواهد شد و نام آن شوالیهٔ تاریکی خواهد بود. نخستین اقتباس سینمایی از بتمن که نام بتمن در عنوان آن نیست.
پس از تحقیقات بسیار، جاناتان نولان پیشنهاد داد که از نخستین حضور جوکر در کمیک‌بوک‌های بتمن در سال ۱۹۴۰، استفاده شود. جری رابینسون از خالقان جوکر، از کسانی بود که سازندگان فیلم با او در مورد جوکر مشورت کردند. نولان تصمیم گرفت داستان اصلی به قدرت رسیدن جوکر به تصویر کشیده نشود و به جای آن، فیلم از جایی شروع شود که شخصیت جوکر شکل گرفته‌است.

موسیقی

هانس زیمر و جیمز نیوتن هاوارد که در بتمن آغاز می‌کند نیز مسئولیت ساخت موسیقی را بر عهده داشتند با دعوت نولان به پروژه پیوستند. درست مثل قسمت قبل هاوارد برای سکانس‌های اکشن موسیقی ساخت و زیمر هم بر روی بخش‌های درام تمرکز کرده بود. در اواسط فیلمبرداری زیمر یک آی پاد به نولان تحویل داد که شامل ده ساعت موسیقی ساخته شده برای فیلم بود. هانس زیمر در قطعه نه دقیقه‌ای "چرا انقدر جدی؟" که برای شخصیت جوکر نوشته شده بود فقط از دو نت استفاده کرد. زمانی که خبر مرگ هیث لجر به گوش زیمر رسید او به این فکر افتاد که موسیقی ساخته شده برای او را تغییر دهد اما بعد به این نتیجه رسید که نباید احساسی شود و زهر بازی لجر را بگیرد. آلبوم موسیقی شوالیه تاریکی با استقبال بالایی همراه بود.

انتشار

شرکت برادران وارنر نمایش افتتاحیه این فیلم را در روز ۱۴ ژوئیه ۲۰۰۸ در نیویورک سیتی برگزار کرد. هانس زیمر و جیمز نیوتن هاوارد بخش‌هایی از موسیقی متن فیلم را در این مراسم به صورت زنده بر روی فیلم اجرا کردند. شوالیه تاریکی در ۱۶ ژوئیه ۲۰۰۸ در استرالیا اکران عمومی شد و در روز نخست ۲٫۳ میلیون دلار در گیشه فروخت.
در ایالات متحده و کانادا در ۴٬۳۶۶ سینما اکران شد و رکورد قبلی تعداد سینماهای اکران فیلم را که در اختیار دزدان دریایی کارائیب: پایان جهان بود، شکست. از این بین ۹۴ سینما، آی‌مکس بودند. همچنین تخمین زده می‌شود شوالیه تاریکی در آمریکا و کانادا بر روی بیش از ۹٬۲۰۰ پرده سینما رفته‌است.

بازخوردها

بر اساس نظرات ۳۱۸ منتقد سینما که توسط راتن تومیتوز جمع‌آوری شده، ۹۴٪ منتقدان این فیلم را ستایش کرده‌اند و به‌طور میانگین نمره ۸٫۶ از ۱۰ به این فیلم داده‌اند. متاکریتیک که از ۰ تا ۱۰۰ به فیلم‌ها نمره می‌دهد، بر اساس نظرات ۳۹ منتقد، به این فیلم نمره ۸۴ داده‌است. بر اساس نظرسنجی سینما اسکور، نمره این فیلم A می‌باشد (مقیاس: از +A تا F) و این که بیشتر تماشاگران این فیلم مرد و میان‌سال هستند.
شوالیه تاریکی در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها هم با استقبال مخاطبان روبه‌رو شد و ۶ روز پس از انتشارش در رتبه اول ۲۵۰ فیلم برتر تاریخ قرار گرفت. تا اوت ۲۰۱۵، شوالیه تاریکی در این فهرست، در رتبه ۴ قرار دارد.
راجر ایبرت از شیکاگو سان-تایمز گفت شوالیه تاریکی «گام فراتر از داستان اقتباسی و نسخه‌های پیشین نهاده و به تراژدی مسحورکننده‌ای بدل گشته‌است». او در ادامه بازیگران، کارگردان و نویسندگان فیلم را تحسین می‌کند و می‌گوید که این فیلم «ساختن یک فیلم کمیک‌بوکی را از نو تعریف می‌نماید». او بازی هیت لجر در نقش جوکر را می‌ستاید و سؤال می‌کند که آیا هیت لجر برای اولین بعد از پیتر فینچ، بعد از مرگش برنده جایزه اسکار خواهد شد یا خیر. در نهایت هم هیت لجر بعد از مرگش، برنده جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد شد. او به فیلم امتیاز ۴ ستاره (از ۴ ستاره) داد. ایبرت این فیلم را در فهرست ۲۰ فیلم محبوب خود در سال ۲۰۰۸ قرار داد. پیتر ترورس از رولینگ استون می‌نویسد که شوالیه تاریکی عمیق‌تر از فیلم قبلی می‌باشد و دارای یک فیلم‌نامه «استادانه» است که به صورت موشکافانه، ذهن و روان جوکر را مورد بررسی قرار می‌دهد. او بازی تمام بازیگران را عالی می‌داند و می‌گوید بیل هیجان‌انگیز است و بازی آل پاچینو در پدرخوانده: قسمت دوم را یادآوری می‌کند. او در ادامه می‌گوید که لجر شخصیت جوکر را سیاه‌تر از جک نیکلسون (بازیگر نقش جوکر در فیلم بتمن در سال ۱۹۸۹) نشان می‌دهد و همچنین اعلام می‌کند که از هرگونه کمپینی برای حمایت از هیت لجر برای نامزد شدن برای دریافت جایزه اسکار حمایت خواهد کرد. ترورس می‌گوید سازندگان این فیلم، فیلم را از فضای سینمای کمیک‌بوکی خارج و آن را به یک «اثر هنری اصیل» تبدیل نموده‌اند. او اشاره می‌کند کارگردانی نولان و فیلمبرداری والی فیستر کمک کرده‌است تا جهانی «خام و اصیل» خلق شود. منولا دارگیس از نیویورک تایمز نوشت که «این فیلم در شکاف بین هنر و صنعت، شعر و سرگرمی شکل گرفته و بسیار عمیق‌تر و تاریک‌تر از هر فیلم کمیک‌بوکی دیگر در هالیوود است.» انترتینمنت ویکلی این فیلم را در فهرست بهترین‌های دهه ۲۰۰۰ میلادی قرار داد و نوشت که هر قهرمان بزرگی به یک تبه‌کار بزرگ نیاز دارد و در سال ۲۰۰۸، بتمنِ کریستین بیل، جوکرِ دیوانهٔ هیت لجر را پیدا کرد.
امانوئل لوی نوشت «لجر کاملاً در نقشش جا افتاده» و این که این فیلم «کامل و موفق‌ترین» اثر نولان و تأثیرگذارترین فیلم از سری فیلم‌های بتمن است. لوی سکانس‌های اکشن فیلم را از بهترین‌ها در سال‌های اخیر در سینمای آمریکا می‌نامد و به ویژه سکانس اتفاق‌افتاده در هنگ‌کنگ را بسیار تأثیرگذار می‌داند. لوی و پیتر ترورس، هر دو فیلم را «فراموش‌نشدنی و رؤیایی» می‌خوانند. اما از سویی دیگر، دیوید دنبی از نیویورکر می‌نویسد داستان فیلم به اندازه کافی منطقی نیست تا تناقضات خود را برطرف نماید. دنبی در ادامه از بی‌معنی بودن بعضی سکانس‌ها و کوتاه کردن برخی سکانس‌ها برای جذابیت بخشیدن به آن‌ها، انتقاد کرده‌است. صدای بتمن هم مورد انتقاد برخی قرار گرفته‌است. دیوید ادلستاین از ان‌پی‌آر صدای کریستین بیل در نقش بتمن را «اغراق‌آمیز» توصیف می‌کند. آلونسو دورالده از ام‌اس‌ان‌بی‌سی با اشاره به صدای بتمن، آن را «آزاردهنده» می‌داند و به یک کودک ۱۰ ساله تشبیه می‌کند که می‌خواهد پشت تلفن صدای آدم‌بزرگ‌ها را تقلید کند.
شوالیه تاریکی در فهرست ۵۰۰ فیلم برتر تاریخ مجله امپایر که در سال ۲۰۰۸ منتشر شد، رتبه ۱۵ را داراست. این فهرست بر اساس رأی بیش از ۱۰٬۰۰۰ مخاطب، ۱۵۰ کارگردان فیلم و ۵۰ منتقد تهیه شده‌است. شخصیت جوکر با ایفای نقش هیت لجر، در فهرست «۱۰۰ شخصیت برتر فیلم‌ها در تاریخ»، در سال ۲۰۰۸ توسط مجله امپایر در رتبه ۳ قرار داده شد. در ژوئن ۲۰۱۰، شخصیت جوکر، در رده پنجم فهرست «۱۰۰ شخصیت برتر ۲۰ سال گذشته» اینترتینمنت ویکلی قرار گرفت. ایفای نقش هیت لجر در رتبه دوم 'بهترین بازیگری فیلم‌های ابرقهرمانی در همه دوران‌ها' توسط هالیوود ریپورتر قرار گرفت. مجله پیست در فهرست «۵۰ فیلم برتر دهه ۲۰۰۰ میلادی» خود، این فیلم را در رده ۱۱ قرار داده‌است. در سال ۲۰۱۲، توتال فیلم شوالیه تاریکی را در رده ششم «موفق‌ترین فیلم‌های ۱۵ سال گذشته» قرار داد. در سال ۲۰۱۴، خوانندگان مجله امپایر، فیلم شوالیه تاریکی را سومین فیلم برتر تاریخ در «فهرست ۳۰۱ فیلم برتر تمام دوران‌ها» انتخاب کردند.

جوایز

هیث لجر به خاطر بازی در این فیلم، نامزد دریافت بیش از ۲۰ جایزه شد از جمله جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد، جایزه انجمن بازیگران فیلم برای بهترین بازیگر نقش مکمل مرد، جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل مرد و جایزه بفتای بهترین بازیگر نقش مکمل مرد. شوالیه تاریکی همچنین نامزد دریافت جایزه از انجمن نویسندگان آمریکا (برای بهترین فیلم‌نامه اقتباسی)، انجمن تهیه‌کنندگان آمریکا و انجمن کارگردانان آمریکا شد. این فیلم نامزد دریافت جایزه بهترین فیلم جوایز منتخب منتقدان شد و از سوی بنیاد فیلم آمریکا به عنوان یکی از بهترین فیلم‌های سال ۲۰۰۸ انتخاب شد.
شوالیه تاریکی در هشتاد و یکمین مراسم اسکار نامزد دریافت ۸ جایزه شد که موفق شد جایزه بهترین بازیگر تقش مکمل مرد برای هیت لجر و بهترین تدوین صدا برای ریچارد کینگ را دریافت کند. همچنین رکورد در اختیار داشتن بیشترین نامزدی اسکار برای یک فیلم اقتباس‌شده از کمیک‌بوک، کمیک استریپ و رمان تصویری که در اختیار فیلم دیک تریسی با ۷ نامزدی بود را بشکند. شش نامزدی دیگر شوالیه تاریکی شامل جایزه بهترین طراحی صحنه، بهترین فیلم‌برداری، بهترین میکس صدا، بهترین جلوه‌های تصویری، بهترین چهره‌پردازی و بهترین تدوین فیلم بود. هیت لجر اولین بازیگری شد که پس از مرگش جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد را می‌برد و همچنین دومین بازیگری که بعد از مرگش جایزه اسکار دریافت می‌کند. قبلاً پیتر فینچ در سال ۱۹۷۶ به خاطر بازی در فیلم شبکه، بعد از مرگش، برنده جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد شده بود. در ضمن، این نخستین بار بود که یک فیلم ابرقهرمانی، برنده یکی از جوایز اصلی اسکار می‌شد (جوایز اصلی اسکار:بهترین فیلم، کارگردانی، فیلم‌نامه، بازیگری). با وجود موفقیت فیلم در نظر منتقدان، شوالیه تاریکی نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین فیلم نشد و این باعث به وجود آمدن انتقاداتی از آکادمی اسکار به خاطر «نادیده گرفتن فیلم» گردید. گفته می‌شود آکادمی به خاطر همین موضوع، سال بعد، تعداد نامزدان دریافت جایزه بهترین فیلم را از ۵ به ۱۰ افزایش داد.
این فیلم که محصولی آمریکایی-بریتانیایی است، در سال ۲۰۰۹ نامزد دریافت جایزه بهترین فیلم اروپایی جوایز گویا شد.