دولت سکولار

یک دولت سکولار یا کشور سکولار (به انگلیسی: Secular state) دولتی است که نه باورهای مذهبی را پشتیبانی می‌کند و نه با آن‌ها مخالفت می‌کند. یک دولت سکولار با تمامی شهروندان فارغ از دینداری یا بی‌دینی‌شان، یکسان رفتار می‌کند. در بیشتر حالات چنین دولتی دین رسمی یا چیز مشابهی ندارد.
دولت سکولار برپایه دفاع از آزادی ادیان که هدف سکولاریسم است بنا شده‌است. از دیگر ویژگی‌های این دولت عدم دخالت دین در سیاست و قانون است. قانون همگی شهروندان را به‌طور یکسان بدون دخالت دین، تحت پوشش قرار می‌دهد؛ و از این لحاظ تبعیضی قائل نیست. شهروندان یک دولت سکولار مجبور نیستند بی‌خدا باشند. در برخی کشورهای سکولار مانند هند، آمریکا یا تایلند اکثریت دیندار هم وجود دارند.
سکولاریسم معمولاً در پرتو عصر روشنگری در اروپا مطرح می‌شود که تأثیر اصلی را بر جوامع غربی داشته‌است. جدایی دین از سیاست در آمریکا و لائیسیته در فرانسه به‌طور گسترده‌ای بر پایه سکولاریسم رخ داده‌است ولی کشورهایی مانند ایران و عربستان با جدایی دین از سیاست مخالف هستند.

تعاریف

در یک کشور سکولار، دولت و قوانین درباره دین و مذهب بی‌طرف عمل می‌کنند، و هیچ فرقه یا مسلکی را رسماً ترجیح نمی‌دهد. در یک کشور سکولار، به‌طور رسمی فرقی ندارد که شهروندانش از چه دین و مذهبی باشند، و به افراد خاصی بخاطر داشتن دین و مذهب خاصی بهایی داده نمی‌شود. در یک کشور سکولار، اغلب به‌طور رسمی دین و مذهبی وجود ندارد، چرا که در کشور سکولار دین و مذهب یک امر شخصی محسوب می‌گردد.
کشور سکولار لزوماً «سیاست بی‌خدایی» ندارد، بلکه (همانند متمم اول قانون اساسی ایالات متحده آمریکا) مانع ورود مذهب در قلمرو قوانین حکومتی کشور و مانع از چیرگی و مستولی مذهبی در قیاس با مذهبی دیگر (و در نتیجه باعث حفظ توازن و حقوق همه ادیان) است. هدف از کشور سکولار، تشکیل پلورالیسم سیاسی در جامعه‌ است.

ایالات متحده

در ایالات متحده، اولین اصلاحیه قانون اساسی آمریکا بندهایی دارد که دولت را از دخالت در دین و تأسیس سازمان‌های دینی منع می‌کند. این قوانین توسط دادگاه برای استفاده دولت‌های فدرال و ایالتی ارائه شده‌است. هر دو بند آزادی انتخاب دین و بند تأسیس با هدف جدایی دین از سیاست به قانون افزوده شده‌اند. اما این قوانین در مکان‌های عمومی و در مورد افرادی که در این مکان‌ها مشغول به کار هستند لزوماً صادق نیست. در آمریکا کارمندان و حتی رئیس‌جمهور عقاید دینی خود را آشکارا بیان می‌کنند؛ و برخلاف فرانسه، پوشش‌های مذهبی در مدارس دولتی آمریکا کاملاً مجاز است.

ترکیه

ترکیه کشوری است که در آن پس از جنبش غربی‌ سازی کمال آتاتورک در سوم مارس ۱۳۰۳ و با حذف سیستم خلیفه‌ای سکولاریسم وارد عرصه سیاست شد و بر همهٔ جهت گیری‌های دینی کشور تأثیر گذاشت. امروزه مسلمانان سنی که اکثریت دینی ترکیه را تشکیل می‌دهند توسط وزارت امور مذهبی ترکیه اداره می‌شوند و توسط دولت منابع مالی را دریافت می‌نمایند. همه دیدگاه‌های مذهبی که رنگ و بوی سیاست دارند طبق اصول سکولاریسم سانسور می‌شوند. همه مساجدی که توسط دولت تأمین مالی می‌شوند می‌بایست محتوای جلسات هفتگی خود را به دولت اعلام و آن را تصویب نمایند. اقلیت‌های مذهبی مانند اسلام علوی، ارمنیان و ارتودکس یونانی توسط قانون اساسی به عنوان عقاید فردی شناخته می‌شوند و دولت اغلب این جهت گیری‌ها را تحمل می‌کند. اخیراً تأسیس مجدد گروه ارتودکس یونانی در استامبول در مسئله الحاق ترکیه به اتحادیه اروپا به یک موضوع سیاسی داغ تبدیل شد. اتحادیه اروپا چنین محدودیت‌هایی را مساوی سرکوبی آزادی‌های دینی می‌داند. با این وجود اعلام شد که اگر ارتودکس یونانی مجاز به بازگشایی مدرسه‌ای در ترکیه شود، این مذهب تنها مذهبی است که از حق داشتن یک مدرسه مذهبی برخوردار است. تلاش‌های اخیر برای غیرقانونی کردن زنا باعث ایجاد سر و صدا در اروپا شد و این قانون مانند شیوع قوانین مذهبی در ترکیه تلقی گردید. عده‌ای معتقدند که این قانون تلاشی برای مبارزه با چند شوهری بودن زنان است که هنوز در برخی مناطق روستایی ترکیه رواج دارد. در ترکیه نیز همانند فرانسه زنان مجاز به پوشیدن حجاب در مؤسسات دولتی مانند مدارس، اماکن خدماتی یا دانشگاه‌ها نیستند.