خبرچین بیکران

تاریخچه

اطلاعاتی که حکومت فدرال ایالات متحده آمریکا از درون آمریکا و به ویژه، شهروندان آمریکایی گردآوری می‌کند باید بر پایه لایحه نظارت بر اطلاعات خارجی ۱۹۷۸ و دادگاه نظارت بر اطلاعات خارجی باشد.
پروژه‌های جهانی داده‌کاوی آژانس امنیت ملی برای دهه‌ها وجود داشته‌اند. اما برنامه‌های امروزی گردآوری و واکاوی داده، از درون آمریکا، مانند پریزم و مین‌وی، با ایجاد تغییراتی در قوانین نظارتی آمریکا در دوره ریاست‌جمهوری جرج دابلیو بوش و به‌روزرسانی در دوره ریاست‌جمهوری باراک اوباما در دسامبر ۲۰۱۲ ممکن شدند.

جزئیات

خبرچین بیکران، نخستین بار در ۸ ژوئن ۲۰۱۳ و با چاپ در روزنامه گاردین، آشکار شد. این گزارش، با یک نقشه گرمایی فوق محرمانه همراه بود که در آن تاریخچه داده ۵۰۴ منبع گردآوری یا نمادگرهای کنش شنود الکترونیک ثبت کننده اطلاعات ارتباطی و اطلاعات شبکه دیجیتال جدا از هم را نشان می‌داد. در این نقشه، کشورهای تحت نظارت، با طیف رنگی بین سبز تا قرمز نشان داده شده‌اند (که نشان‌دهنده فزونی نظارت بر هر کشور نیست).
این نقشه نشان می‌دهد که نزدیک به ۳ میلیارد المان داده در یک دوره ۳۰ روزه که در مارس ۲۰۱۳ پایان می‌یابد از درون آمریکا گردآوری شده است. اسنودن گفت که این ابزار از آمریکایی‌های در خود آمریکا زندگی می‌کنند بیشتر از روس‌هایی که در روسیه زندگی می‌کنند اطلاعات، گردآوری می‌کند. او نگران دو مرکز ارشد در پایگاه ناحیه‌ای هاوایی برای مرکز عملیات تهدیدهای آژانس امنیت ملی و دو مرکز ارشد در اداره فناوری آژانس امنیت ملی آمریکا است که کار خود را در اکتبر ۲۰۱۲ آغاز کرده‌اند. این چهار مرکز از استفاد‌ه‌گران کانال‌های جداشده داخلی آژانس امنیت ملی، به حساب می‌آیند.
اسنودن می‌گفت که همکاران از یاد گرفتن جزئیات، شگفت‌زده می‌شدند ولی نمی‌خواستند بیش از آن درباره برنامه بدانند. تا آوریل ۲۰۱۲ او خیلی وقت‌ها از این همکاران می‌پرسید: "فکر می‌کنید اگر این، خبر اول رسانه‌ها شود مردم چه کار می‌کنند؟" وَنی واینز، سخنگوی آژانس امنیت ملی گفت: "پس از یک تحقیق گسترده شامل مصاحبه با ناظران و همکاران پیشین آژانس امنیت ملی، ما مدرکی برای گفته‌های آقای اسنودن پیدا نکردیم."
داده واکاوی شده با خبرچین بیکران، شامل تاریخچه برنامه نظارت الکترونیک و فراداده تماس‌های تلفنی می‌شود. این داده در بایگانی داده آژانس امنیت ملی به نام GM-PLACE نگهداری می‌شود. بر پایه یادداشت پرسشگان، این داده، داده لایحه نظارت بر اطلاعات خارجی را در بر نمی‌گیرد. پریزم اسم رمز برنام گردآوری است که نام رسمی آن US-984XN است. این برنامه، یکی از منابع داده ثبت کننده اطلاعات ارتباطی است.
بر پایه اسلایدهای منتشر شده، خبرچین بیکران یک نرم‌افزار آزاد و متن‌باز است و بنابراین "در دسترس همه توسعه دهندگان آژانس امنیت ملی است" و با خدمات میزبانی شده در رایانش ابری، همکاری می‌کند. این ابزار از آپاچی هدوپ، نگاشت‌کاهش، و آپاچی اکومولو برای پردازش رایانه‌ای داده‌ها استفاده می‌کند.

نخستین بازنگری

در آغاز، این رسانه‌ها نوشتند که نمودارهای خبرچین بیکران نشان می‌دهند چند تماس تلفنی از هر کشور شنود شده است. اما نخستین بازنگری، این بود که این برنامه، خودِ گفتگوی تلفنی را شنود نمی‌کند و تنها، فراداده آنرا نگه می‌دارد.

دومین بازنگری

دومین بازنگری درباره شخص و مکان این داده گردآوری شده است. در ۵ اوت ۲۰۱۳، یک هفته پس از انتشار خبرچین بیکران در آلمان، آژانس اطلاعات فدرال آلمان گفت که آنها این داده را از ارتباطات خارج از کشور بدست آورده‌اند که به عملیات نظامی خارجی ربط دارد. پس از انتشار چارت نروژ در ۱۹ نوامبر ۲۰۱۳، سرویس اطلاعات نروژی نیز چنین چیزی گفت. در ۴ فوریه ۲۰۱۴ دولت هلند، آشکار کرد که این ۱/۸ میلیون فراداده را آژانس امنیت ملی گردآوری نکرده، بلکه سرویس اطلاعات و امنیت نظامی هلندی برای پشتیبانی از عملیات نظامی گردآوری کرده است. این خبر به کناره‌گیری وزیر امور داخلی آن کشور انجامید.
در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۳ رئیس آژانس امنیت ملی، کیث بی. الکساندر در پاسخ به اتهامات رسانه‌های اسپانیا، فرانسه، و ایتالیا درباره شنود میلیون‌ها تماس تلفنی مردم این کشورها بدست آژانس امنیت ملی گفت: "این چیزها کاملا دروغ هستند." او افزود: "ما چنین اطلاعاتی را از شهروندان اروپایی گردآوری نکرده‌ایم. این نشان دهنده اطلاعاتی است که ما و متحدانمان در پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) برای دفاع از کشورهایمان و پشتیبانی از عملیات نظامی، گردآوری کرده‌ایم."

سومین بازنگری

با وجود گزارش‌های نخستین در رسانه‌های اروپایی، یک پرونده مایکروسافت پاورپوینت و پرسشگان که گاردین چاپ کرد نشان می‌دهد که خبرچین بیکران، با گذشتن از سیستم‌های اطلاعات سیگنال آژانس امنیت ملی، فراداده اطلاعات شبکه دیجیتال (Internet) و ثبت کننده اطلاعات ارتباطی (Telephony) را شمارش و واکاوی می‌کند. بنابراین نشان نمی‌دهد که چه تعداد داده مخابراتی و اینترنتی شنود می‌شود.

رسانه‌های مرتبط

پرونده پاورپوینت معرفی خبرچین بیکران: