گروه ادبیات گمانه‌زن

گروه ادبیات گمانه‌زن نام گروهی است که از گردهم‌آیی دسته‌ای از پژوهش‌گران، نویسندگان، مترجمان و هواداران ادبیات گمانه‌زن (علمی‌تخیلی، فانتزی، وحشت، جنایی) پدید آمده‌است و در واقع نامی کلی برای بدنهٔ اداره‌کنندهٔ وب‌سایت آکادمی فانتزی و مجلهٔ شگفت‌زار، جایزه هنر و ادبیات گمانه‌زن، دانش‌نامه هنر و ادبیات گمانه‌زن و وب‌سایت داستان‌های مصور است. این گروه در حال حاضر در تلاش برای ثبت ماهیت حقوقی به صورت «سازمان مردم‌نهاد» است.
فعالیت‌های گروه در قالب خوشه‌های مجزا و هر یک با مدیریت مستقل صورت می‌پذیرد. برخی از فعالیت‌ها مانند نشست‌های حضوری هفتگی، علیرغم مدیریت مستقل، بر روی وب سایت آکادمی فانتزی پوشش داده می‌شوند. گروه زیر نظر هیئت سیاست‌گذاری با مدیریت سردبیر گروه ادبی اداره می‌شود.

تاریخچه

این گروه با نام‌های مختلف از سال ۱۳۸۳ تا به امروز فعال بوده‌است. «گروه ادبیات گمانه‌زن» در اردیبهشت ۱۳۸۳ خورشیدی به صورت وب‌گاه هواداری افتتاح شد. در آن زمان با نام آکادمی فانتزی به صورت اینترنتی اقدام به انتشار آثار برتر ادبیات علمی‌تخیلی و فانتزی کرد و بعدها با گسترش حوزهٔ فعالیت خود، گونهٔ ادبی وحشت را هم زیر پوشش خود قرار داد. هم‌چنین با حرکت هدایت‌شدهٔ گروه به سوی بحث‌های ساختاری و نظری، زمینه برای دگردیسی وب‌گاه به گروه ادبی گمانه‌زن فراهم شد. امروز این گروه از مجموعه افرادی علاقمند و فراتر از علاقمند (یعنی کسانی که به‌طور ساخت‌یافته در مورد این گونهٔ ادبی تحقیق و کار می‌کنند) تشکیل شده‌است که هدف خود را گسترش هر چه بیشتر این گونه در زبان فارسی قرار داده‌اند. علاوه بر گسترش ادبیات گمانه‌زن، گروه ادبی در تلاش است با برنامه‌های خود به تولید آثار داستانی علمی‌تخیلی، فانتزی و وحشت رونق بیشتری دهد.
همچنین از تابستان ۱۳۸۹ با جداسازی بخش هواداری از وب‌گاه اصلی و تبدیل آن به یکی از قمرهای اصلی (فنزین)، سامان‌دهی فعالیت‌های گروه ادبی به دو بخش نظری/ساختاری و هواداری آغاز شد. در حال حاضر دو گروه مستقل از اعضای گروه ادبی در ادارهٔ این دو بخش پویا و زایا دست دارند و در اجرا و برنامه‌ریزی فعالیت‌های بزرگ‌تر به صورت واحدی مستقل عمل می‌کنند.

فعالیت‌ها

فعالیت‌هایی که در گروه ادبی تا پایان اسفند ماه ۱۳۹۰ خورشیدی صورت گرفته‌اند عبارتند از:

تولید محتوا

انتشار ۱۸ شماره و ۳ پیش‌شماره «مجله شگفت‌زار»، ماهنامهٔ ادبیات گمانه‌زن (تابستان ۱۳۸۹، زمستان ۱۳۹۰، بهار ۱۳۹۱) و بیش از ۴۰۰ مطلب محتوای فارسی در زمینه‌های ترجمه و نگارش داستان‌های علمی‌تخیلی و فانتزی و وحشت، معرفی کتاب‌های چاپ شده و آثار سینمایی ساخته شده در این زمینه و مقالات تحقیقی در زمینه‌های وابسته.

جایزه ادبی

جایزه هنر و ادبیات گمانه‌زن جایزه‌ای ادبی است که سالانه به فعالان عرصهٔ ادبیات علمی-تخیلی، فانتزی، وحشت در ایران داده می‌شود. این جایزه نخستین بار حول مسابقه داستان‌نویسی علمی‌تخیلی و فانتزی (در حال حاضر مسابقه داستان‌نویسی گمانه‌زن) شکل گرفت که اولین دوره آن در زمستان ۱۳۸۴ برگزار شد.

دانش‌نامهٔ هنر و ادبیات گمانه‌زن

دانش‌نامهٔ هنر و ادبیات گمانه‌زن دانش‌نامه‌ای آزاد است که به زبان فارسی، برای فارسی‌زبان‌ها که در قالب ویکی‌ویکی و با تمرکز بر موضوعات ادبیات، سینما و کلاً بسترهای رسانه‌ای سبک گمانه‌زن (Speculative Fiction) یعنی ع.ت.ف. (Sf&f) به همراه ژانرهای وحشت و جنایی مشغول کار است. محتویات این دانش‌نامه تحت اجازه‌نامهٔ جی‌اف‌دی‌ال در دسترس است.

تاریخچه

این وب‌گاه ابتدا به نام زیرآبیوس به صورت یکی از گروه‌های وب‌گاه بعد هفتم و در جلسات برخط ایجاد شد و محفل شبانهٔ باشگاه بعد هفتم به شمار می‌رفت که به صورتی مابین جلسات حضوری و گفتگوی آفلاین در تالارهای گفتگو برگزار می‌شد و اعضای تقریباً ثابتی داشت. خصیصهٔ متمایز کنندهٔ این گروه زبان کانامیتی بود که نامش را از یک نژاد تخیلی آفریدهٔ دمون نایت (در یک داستان علمی-تخیلی به نام خدمت به انسان) گرفته بود.

بعدها در سال ۱۳۸۳ وب‌گاه این گروه توسط اعضای بعد هفتم ایجاد گردید که در ابتدا منحصراً به ادبیات فانتزی و به خصوص داستان هنر نبرد می‌پرداخت. مدتی پس از انحلال بعد هفتم زیرآبیوس با همراهی اعضای قدیمی خود فعالیت جدی‌تری را آغاز کرد و به ادبیات علمی-تخیلی نیز روی آورد و در حال حاضر تنها مرجع برخط فارسی زبان در این باره‌است.

شگفت‌زار

شگفت‌زار نام مجله‌ای اینترنتی است که توسط گروه ادبیات گمانه‌زن منتشر می‌شود. این مجلهٔ اینترنتی که به صورت ماهنامه منتشر می‌شود، بر ادبیات علمی‌تخیلی، فانتزی و سایر جنبه‌های ع.ت.ف. متمرکز است. حجم متوسط مجله حدود ۱۰۰ صفحهٔ A5 است.