تولدستیزی

تولدستیزی یا آنتی‌ناتالیسم (به انگلیسی: Antinatalism) یک دیدگاه فلسفی است که به تولید مثل بار منفی می‌دهد. تولّدستیزان معتقد هستند که تولیدِ مثل امری غیراخلاقی است و در نتیجه باید از آن جلوگیری کرد. از زمان‌های گذشته، در کتاب‌ها و نوشته‌ها، بنیادهای فلسفی متفاوتی برای اثباتِ غیراخلاقی بودن تولید مثل ارائه شده‌است.

یونان باستان

ولادیسلاو تاتارکیویچ (Wladyslaw Tatarkiewicz) راجع‌به دیدگاه‌های تولدستیزانهٔ سوفوکل (۴۰۶–۴۹۶ قبل از میلاد) و بعضی از یونانیان قبل از او می‌نویسد:
«به وجود نیامدن» بهترین شرایط برای یک انسان است. این اعتقاد توسط سوفوکل در مرثیهٔ بزرگ او راجع به زندگی، در ادیپ در کولونوس مطرح می‌شود: «به دنیا نیامدن، ای انسان، والاترین و برترین لغت است. اما اگر تو نورِ روز را دیدی، به دنبال آن باش که هر چه سریع‌تر به آنجا که از آن آمده‌ای بازگردی». اگر چه این سوفوکل نبود که لغت «به وجود نیامدن» را اختراع کرد و اولین نفر هم نبود که آن را مطرح کرد. این تلقّی در مرثیه‌های تئوگنیس نیز به تقصیل آمده‌است. این فکر در ذهن هومر هم بود. در جواب این سؤال که بهترین چیز برای انسان چیست، او پاسخ می‌دهد: «بهترین این است که به دنیا نیاید، اگر موفق نشد، بهترین این است که هر چه سریع‌تر از دروازه‌های هادس بگذرد»
«خرد سیلنوس» نیز در یونان باستان زمینه‌ای است که در آن تلقی‌ای تولدستیزانه مطرح می‌شود. فریدریش نیچه در بخش‌های ابتدایی «زایش تراژدی» داستانی اسطوره‌ای را از یونان باستان ذکر می‌کند که در آن حکایت تلاش‌های شاه میداس در جنگل برای شکار سیلنوس، همزاد دیونیسوس، روایت می‌شود. پس از سال‌ها تلاش، شاه میداس بالأخره سیلنوس را در جنگل به چنگ می‌آورد و از او این سؤال را می‌پرسد که خواستنی‌ترین و بهترین چیز در زندگی برای آدمی چیست. سیلنوس در ابتدا سکوتی گزنده اختیارمی‌کند؛ و در نهایت با فشارهایی که از سوی شاه میداس بر او وارد می‌شود، با خنده‌ای گستاخانه این‌گونه لب به سخن می‌گشاید که «آه، ای نژادِ مصیبت‌زدهٔ فانی… چرا مرا وادار به بیان چیزی می‌کنید که به صلاح شماست هرگز آن را نشنوید؟ خواستنی‌ترین و بهترین چیز مطلقاً از دسترسِ شما خارج است: زاده نشدن، نبودن، هیچ بودن. اما در درجهٔ دوم بهترین و خواستنی‌ترین چیز همانا… هر چه زودتر مُردن است.» نیچه بر آن است که یونانیان به خوبی وحشت هستی و وجود را درک می‌کردند؛ از همین رو برای برای پوشاندن این حقیقت تلخ (حقیقت دیونیسوسی هستی)، هنرهای زیبا و خدایان المپی خویش را همچون یک لفّافه و استتارِ رویاگونه (وجه آپولونی فرهنگ یونانی) آفریدند. نیچه در تراژدی کلاسیک آتن شکلی هنری را می‌یابد که در آن بدبینی موجود در «خردِ سیلنوس» استعلا می‌یابد. تماشاگران یونانی با کنکاش در ورطهٔ تاریک رنج‌های بشری که توسط شخصیت‌های تراژدی بر صحنه بازنمایی می‌شد، شادمانه و با شور و حالی وصف‌ناپذیر به زندگی آری می‌گفتند و آن را شایسته و سزاوار زیستن می‌یافتند.

در ایران

در فیسبوک اولین گروه با دیدگاه‌های تولدستیزانهٔ ایجاد شده است که بیش از 13 هزار عضو دارد ( متولد کردن بچه در خاورمیانه جنایت علیه بشریت ) و شعار  پیج و گروه " بزرگترین خدمت به یک انسان آن است که متولدش نکنی. این پیج و گروه که به زبانها فارسی ,ترکی و پشتو و انگلیسی و عربی فعالیت میکند و ریشه انتی ناتالیسم یا تولدستیزانهٔ دارد و بیشتر روی زجر کشیدن انسانها و ویدیو های اموزشی تمرکز دارد . [52][53]

تعبیر هاری گور از بودا

آموخته‌های بودا (۴۰۰ قبل از میلاد) توسط هاری گور (Hari Singh Gour) به این شکل تعبیر شده‌است:
بودا صحبت خود را به شیوه مرسوم عصر خود بیان می‌کند: آن‌ها را به شکل زنجیره‌ای مطرح می‌کند. اما در این حالت از لحاظ منطقی دچار مشکل است و تمام حرفی که می‌خواهد بزند این است که: غافل از دردهایی که در دنیا است، انسان بچه دار می‌شود، و در نتیجه علت پیری و مرگ است. اگر انسان متوجه می‌شد که با این عمل خود چه زجری تولید می‌کند، از تولید فرزندان خودداری می‌کرد، و از این طریق جلوی پیری و مرگ را می‌گرفت.

مرقیون

مرقیونیه بر این باور بود که جهان خلقتی اهریمنی توسط خدای ظالم، حسود و عصبانی یهوه است. طبق آموخته‌های او، انسان‌ها باید با او مخالفت کنند، جهان او را رد کنند، تولید مثل نکنند و به خدای خوب بخشش و فاصله ایمان داشته باشند.

آیین مانوی، کاتاریسم، بوغومیلیه

آیین مانوی، کاتاریسم، و بوغومیلیه بر این باور بودند که تولیدمثل روح را به زندان اهریمنی مادی می‌اندازد. آن‌ها تولیدمثل را ابزار خدای شیطانی، یا شیطان می‌دانستند که وجود الهی را در ماده به زنجیر می‌کشد و باعث می‌شود که این وجود الهی زجر بکشد.

آرتور شوپنهاور

آرتور شوپنهاور بر این باور بود که جهان توسط یک میل به زندگی هدایت می‌شود: یک نیروی کور و غیرمنطقی، که از طریق خواستن‌ها ظاهر می‌شود، و به‌طور مداوم به دنبال متجلی شدن است و هیچگاه از تجلی خود راضی نیست، که این امر منجر به زجر کشیدن می‌شود. عالم وجود از درد و زجر پر شده‌است. در دنیا درد بیشتر از لذت وجود دارد. لذت و شادی هزاران نفر نمی‌تواند جبران غم و اندوه و عذاب یک نفر را بکند، و با در نظر گرفتن تمام مسائل، بهتر بود که زندگی هیچ‌گاه اتفاق نمی‌افتاد. عصارهٔ رفتار اخلاقی، ترحم و رد میل به زندگی است، که شامل غلبه برخاست‌های انسان از طریق ریاضت است. زمانی که انسان میل به زندگی را کنار بزند، قرار دادن یک انسان در دنیا امری غیرضروری و بی معنا است و از لحاظ اخلاقی جای شک دارد.

پیتر وسل زاپف

پیتر وسل زاپف (Peter Wessel Zapffe) (1899-1990) به انسان به عنوان یک تناقض بیولوژیکی نگاه می‌کرد. خودآگاه در انسان‌ها بیش از حد تکامل یافته‌است، و در نتیجه قابلیت عملکرد معمول مانند دیگر حیوانات را در انسان از بین برده‌است: ادراک به ما بیش از حدی که بتوانیم تحمل کنیم اطلاعات داده‌است. ما می‌خواهیم که زندگی کنیم، اما به دلیل نحوهٔ تکامل خود، تنها گونه‌ای از حیوانات هستیم که از مرگ و پایان خود آگاه است. ما قادر به بررسی گذشته و انتظارات آینده هستیم، هم برای شرایط خود و هم دیگران. ما به دنبال عدالت و معنا در دنیایی هستیم که هیچ‌کدام از این دو را ندارد. این امر تضمین می‌کند که زندگی افراد غم‌انگیز باشد. ما خواسته‌ها و نیازهای روانی‌ای داریم که واقعیت قادر به ارضای آن‌ها نیست، و گونهٔ انسان تنها به دلیل محدود کردن آگاهی خود قادر به زندگی کردن است. وجود انسان‌ها وابسته به سیستمی درهم‌تنیده از مکانیزم‌های دفاعی است، که در فرد و جامعه و در رفتار همه افراد قابل مشاهده است. بر اساسِ دیدگاهِ زاپف، انسان‌ها باید بر این فریب نفس غلبه کنند، و در نتیجه به وجودِ آن به شکل انفعالی پایان دهند، به این معنا که زندگی‌هایی که در حال حاضر وجود دارد را به پایان برند و از تولیدمثل خودداری کنند، و در نتیجه جلوی ایجاد زندگی‌های جدید را بگیرند.

اخلاق منفی

جولیو کابررا (Julio Cabrera) ایده اخلاق منفی را مطرح می‌کند: اخلاقی که مخالف با اخلاق تصدیقی است که وجود را تصدیق می‌کند. او تولیدمثل را یک نوع دخالت می‌داند، فرستادن یک انسان به شرایط دردناک و خطرناک، که در آن لذت‌ها و ارزش‌های مثبت واکنشی هستند، جایی که انسان به‌طور مداوم در خطر بیماری، آسیب، بدبختی‌های دیگر و مرگ است (همچنین شرایطی که شامل درد بسیار شدیدی است که کاملاً به دور از شرایط عملکرد انسانی است)، جایی که از لحظه آغاز زندگی، فرد تحت اثر یک فرایند از هم پاشیدن است که به مرگ او ختم می‌شود. کابررا استدلال می‌کند که زمانی که ما به جای آن انسان (که به دنیا می‌آوریم) تصمیم می‌گیریم که او را به دنیا آوریم، موافقت آن انسان را در دست نداریم، و باید به این ایده که آن فرد شاید ترجیح بدهد که به دور از مرگ و درد هرگز به دنیا نیاید احترام بگذاریم. جرالد هریسون (Gerald Harrison) و جولیا تنر (Julia Tanner) همچنین کتابی راجع به نداشتن رضایت فرد نوشته‌اند و استدلال کرده‌اند که ما هیچ حق اخلاقی نداریم که زندگی دیگران را بدون رضایت آن‌ها تحت تأثیر قرار دهیم.

قاعده کانت

جولیو کابررا، دیوید بناتار، و کریم اکرما همگی استدلال می‌کنند که تولیدمثل در تناقض با قاعده عملی کانت است (طبق کانت، یک انسان نباید به عنوان ابزاری برای یک هدف به کار رود، بلکه باید به خودی خود به عنوان یک هدف در نظر گرفته شود). آن‌ها استدلال می‌کنند که یک فرد ممکن است به خاطر پدر و مادر یا دیگر افراد به وجود آید، اما غیرممکن است که یک نفر را به خاطر خود او به دنیا آورد، و در نتیجه، با استفاده از نصیحت کانت، نباید افراد جدید ایجاد کنیم. کابررا معتقد است که تولیدمثل مثال کاملی از دخالت است زیرا فرد متولد شده هیچ فرصتی برای دفاع از خود و جلوگیری از این عمل ندارد.

کریم اکرما

کریم اکرما (Karim Akerma) ادعا می‌کند که بهتر است که ما دست از تولید مثل برداریم، زیرا شرایط خوب در زندگی جبران شرایط بد را نمی‌کند. در همین ابتدای کار، بهترین چیزها جبران بدترین چیزها را نمی‌کنند، به عنوان مثال، تجربه دردهای غیرقابل تصور، زجر افراد مجروح، مریض یا در حال مرگ.

زجرکشیدن نسل آینده

بناتار معتقد است که با ایجاد یک کودک، ما نه تنها مسئول درد کشیدن‌های او هستیم، بلکه به‌طور مشترک با او مسئول درد کشیدن‌های نسل آینده آن کودک نیز هستیم:
اگر فرض بگیری که هر زوج، سه فرزند داشته باشند، مجموع تمام افراد تولید شده بعد از ده نسل به ۸۸٬۵۷۲ نفر می‌رسد. این شامل مثادیر بسیار زیادی از زجر کشیدن‌های غیرضروری و بی معناست. اگرچه مسئولیت این دردها تماماً برگردن زوج اول نیست، زیرا هر نسل با تصمیم ادامه دادن یا ندادن نسل روبرو خواهد بود. در هر حال زوج اول بخشی از مسئولیت نسل‌های بعد را به دوش می‌کشد. اگر کسی از تولیدمثل جلوگیری کند، به سختی می‌توان تصور کرد که نسل‌های بعد او دردی بکشند.

آسیب به دیگر حیوانات

دیوید بناتار، جرالد هریسون، جولیا تنر و گانتر بلیبوهم (Gunter Bleibohm) همگی به آسیبی که انسان به دیگر حیوانات می‌زند توجه مینند. آن‌ها معتقدند که سالیانه میلیاردها حیوان غیر از انسان توسط انسان برای به دست آوردن محصولات آنها، آزمایش بر روی آن‌ها یا از بین بردن محیط زیست آنها، سلاخی می‌شوند. آن‌ها با فعالان حقوق جانوران موافق هستند که آسیبی که ما به حیوانات می‌زنیم غیراخلاقی است. آن‌ها انسان را مخرب‌ترین گونه جانوری بر روی کره زمین می‌دانند، و معتقدند که بدون انسان‌های جدید، آسیبی از طرف انسان‌های جدید به حیوانات وارد نخواهد شد.

تأثیر منفی بر روی محیط زیست

داوطلبان جنبش اختیاری انقراض انسان استدلال می‌کنند که فعالیت‌های انسان عامل اصلی تخریب محیط زیست است، و در نتیجه خودداری کردن از تولد انسان‌ها «راه حل انسانی برای بلاهای انسانی است»

فرزندخواندگی به جای تولیدمثل

تئوفیل جراد (Theophile de Giraud) و میگل استینر معتقد هستند که امروزه، در سراسر دنیا، میلیون‌ها کودک بدون سرپرست وجود دارند. آن‌ها استدلال می‌کنند که به جای تولید مثل که از لحاظ اخلاقی مشکل دارد، فرد می‌تواند فرزندخواندگی کودکان موجود را بر عهده بگیرد و کاری نیکو کند.

واقع‌گرایی

برخی از تولدستیزان باور دارند که اکثر افراد واقعیت را به دقت بررسی نمی‌کنند که تمایل به داشتن فرزند را تحت تأثیر قرار می‌دهد

تئوری مدیریت ترس

توماس لیگوتی (Thomas Ligotti) به تشابه میان فلسفه زاپف و تئوری مدیریت ترس توجه می‌کند. تئوری مدیریت ترس استدلال می‌کند که انسان‌ها با قابلیت‌های روانی خاصی مجهز شده‌اند که بیش از حد نیاز برای زندگی است و شامل تفکر نمادین، خودآگاهی بیش از حد، و فهم موقتی بودن و محدود بودن وجود ما است. تمایل به زندگی در کنار آگاهی ما از مرگ غیرقابل گریز در ما ایجاد وحشت می‌کند. مقاومت در برابر این ترس از محرک‌های ابتدایی ما است. برای فرار از آن، ما ساختارهای دفاعی اطراف خود قرار داده‌ایم تا جاودانگی نمادین ما را تأمین کند، به ما احساس عضوی با ارزش از جهانی معنادار بدهد، و به ما اجازه بدهد که بر روی حفاظت خود از خطرهای خارجی تمرکز کنیم.

سقط جنین

تولد ستیزی به جایگاه خاصی بر روی مسئله سقط جنین منتهی می‌شود.

طرفدار مرگ

دیوید بناتار موافق سقط جنین است و موقعیت خود را طرفدار مرگ می‌داند. طبق بناتار، یک فرد زمانی به وجود می‌آید (نه از دید یک ارگانیسم بیولوژیک، بلکه از دید اخلاقی، موجودی با علائق اخلاقی) که خودآگاه ایجاد شود، و تا قبل از آن زمان، سقط جنین اخلاقی است، اما ادامه دادن بارداری غیراخلاقی خواهد بود. بناتار به مطالعات نوار مغزی و مطالعات بر روی دریافت درد جنین ارجاع می‌دهد، که معتقد هستند که خودآگاهی جنین زودتر از هفته ۲۸ یا ۳۰ ام حاملگی اتفاق نمی‌افتاد و قبل از آن قابلیت احساس درد ندارد. اگرچه در تحقیقی دیگر از انگلیس (۲۰۱۰) نشان داده شد که جنین تا قبل از ۲۴ هفتگی دارای خودآگاه نمی‌شود. بعضی از فرضیات این تحقیق راجع به خودآگاهی جنین مورد انتقاد قرار گرفته‌است.

غیراخلاقی بودن سقط و تولید مثل

جولیا کابررا معتقد است که مسئله اخلاق سقط بسیار متفاوت از تولید مثل است. او تأکید می‌کند که تشخیص اینکه موقع سقط آیا دچار قتل می‌شویم یا نه بسیار دشوار است، اما معتقد است که سقط از لحاظ دستکاری در زندگی فرد دیگر به تولید مثل شباهت بیشتری دارد تا تولید مثل نکردن و در نتیجه از دید او سقط جنین مشابه با قتل یک انسان است و از لحاظ اخلاقی قابل توجیه نیست.

انتقاد

انتقاد از تولدستیزی برپایه ارزش‌های مثبت به دنیا آوردن یک فرد است. نتایج نظرسنجی بر روی رضایت از زندگی نشان دهنده حجم زیادی از افراد راضی از زندگی است که نشان می‌دهد که فواید تولید مثل بیشتر از ضرر آن است و در نتیجه تولید مثل از لحاظ اخلاقی قابل توجیه است. پایه دیگر برای انتقاد از تولدستیزی مذهب است. در کتاب سفر پیدایش، خدا از آدم‌ها می‌خواهد که «باردار و تکثیر شوند»