محسن وزوایی

دوران اولیه زندگی

وزوایی پس از اتمام دوره ابتدائی دوره متوسطه را در دبیرستان دکتر هشترودی به پایان رساند و در سال ۱۳۵۵ به دانشگاه راه یافت و در رشته شیمی دانشگاه صنعتی شریف مشغول به تحصیل شد.
وزوایی با تشکیل انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه به این انجمن پیوست.

دوران انقلاب

با پیروزی انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ و تشکیل جهاد سازندگی وی به عضویت این جهاد درآمد و راهی لرستان شد. او در تسخیر سفارت آمریکا در تهران مشارکت داشت و با داشتن تسلط به زبان انگلیسی، در نقش سخنگوی دانشجویان پیرو خط امام در دوران اشغال سفارت ظاهر شد. وی جزو دانشجویان پیرو خط امام بود.

مصاحبه با تلویزیون دوم آلمان

در جریان تسخیر سفارت، وزوایی مصاحبه ای با شبكه تلويزيونی ZDF آلمان داشت با عنوان «مصاحبه مطبوعاتی با سخنگوی جوانان خشمگين طرفدار خمينی كه چند روز قبل سفارت آمريكا در ايران را اشغال كردند» معروف شد. در این مصاحبه آمده است:
ما هم با قوانين و شئون ديپلماتيك دنيا آشنايی داريم، ما هم می دانيم كه ديپلمات ها در كشورهای خارجی مصونيت دارند. از اين ها گذشته، قوانين دين ما، اسلام هم به ما توصيه می كند با ميهمان به درستی بر خورد كنيم، اما متاسفم كه بگويم اينجا نه سفارتخانه بود و اينها هم نه كاردار و ديپلمات. شايد برای شما باور كردنی نباشد، اما ما بعد از گذشت چند ماه از انقلاب، فهميديم كه سرنخ بسياری از توطئه‌ها اينجاست.
ما ايمان پيدا كرديم كه درگيری های كردستان، گنبد، بلوچستان و خيابان های تهران از اين جا خط می گيرند. همين جا توضيح بدهم كه ما با دولت ايران كاری نداريم.  خط ما از خط دولت آقای بازرگان (دولت وقت ايران) جداست. ما تعدادی دانشجو هستيم كه برحسب احساس وظيفه دينی، براي خشكاندن توطئه آمديم و سفارت آمريكا را تصرف كرديم. شما اگر واقعاً دنبال حقيقت هستيد، اين حرف های من را كه سؤال همه مردم ايرانی ها و مردم آزاده است، به دنيا مخابره كنيد تا يك نفر پاسخ ما را بدهد. ما می گوييم اگر اينجا سفارتخانه است، چرا اين همه سيستم های پيچيده شنود و جاسوسی در آن نصب شده؟ چرا اين همه سند را در دستگاه های كاغذ خردكن ريختند و نابود كردند؟

مسئولیت‌ها

با تشکیل سپاه به عضویت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی آمد و مدتی به عنوان فرمانده مخابرات سپاه و بعداً، سرپرستی واحد اطلاعات عملیات فعالیت کرد.
وی به دنبال حمله عراق به ایران داوطلبانه به جبهه غرب عزیمت کرد.

عملیات آزادسازی ارتفاعات استراتژیك بازی دراز

در اردیبهشت ۱۳۶۰ طرح آزادسازی ارتفاعات بازی دراز در دستور کار قرار می‌گیرد و در این رابطه با علی‌اکبر شیرودی، غلامعلی پیچك و علیرضا موحد دانش همکاری داشت. در این مقطع وی فرمانده گردان ۹ رزمی سپاه بود.
در جریان عملیات، محسن وزوایی فرماندهی محور چپ عملیات را به عهده داشت. فرماندهی محور راست به عهده محسن حاجی بابا بود. در این عملیات از كل نیروهای گردان نهم، تنها شش نفر توانستند خود را به بالای ارتفاع ۱۰۵ بازی دراز برسانند. 
وزوایی با وجود آنكه ۳ تیر كالیبر به بدنش اصابت كرده بود همچنان به نبرد ادامه داد و موفق شد با کمک ۵ همرزم خود، ۳۵۰ تن از نیروهای گردان كماندویی ارتش بعث را به اسارات بگیرد. 

وزوایی در طول جنگ در عملیات‌های متعدد با مسئولیت‌های گوناگون حضور داشت. در ۲۰ آذر ۶۰ در عملیات مطلع الفجر، فرمانده عملیات بود. در سال اسفند سال ۱۳۶۰ فرمانده گردان حبیب بن مظاهر تیپ تازه تأسیس محمد رسول‌الله می‌شود که در عملیات فتح المبین این گردان نوک عملیات بود. با تأسیس تیپ ۱۰ سیدالشهدا فرمانده این تیپ شد. تیپ ۱۰ سیدالشهدا در ۲۳ فروردین ماه ۱۳۶۱ وارد عملیات بیت‌المقدس شده و با تیپ حضرت رسول ادغام می‌شوند. وزوایی فرماندهی محور اصلی را عهده‌دار شد.

مرگ

محسن وزوایی در ۱۰ اردیبهشت سال ۱۳۶۱ در عملیات الی بیت‌المقدس هنگام هدایت نیروهایش بر اثر اصابت گلوله و ترکش از ناحیه ران کشته شد.
پیکر وی در قطعه ۲۶ بهشت زهرا در تهران دفن شده است.

یک محسن عزیز

این کتاب روایتی مستند از زندگی وزوایی است. فائضه غفارحدادی (نویسنده کتاب) برای نخستین‌بار از نامه‌هایی استفاده کرده که وزوایی سال‌ها برای خواهری که در آمریکا داشته، ارسال می‌کرده است.

ققنوس فاتح

این کتاب روایت شفاهی از سرگذشت محسن وزوایی است که تاکنون بیش از ۱۱ بار تجدید چاپ شده است. در این کتاب به مصاحبه با تلویزیون دوم آلمان اشاره شده است.

رویای دهم اردیبهشت

نمایش «رویای دهم اردیبهشت» با موضوع زندگی محسن وزوایی در تالار وحدت بر روی صحنه رفته است.
لحظه کشته شدن و ادغام تیپ ۱۰ سیدالشهدا و تیپ حضرت رسول در فیلم ایستاده در غبار به تصویر کشیده شده‌است.