اکسان‌موبیل

تاریخچه

شرکت اکسان‌موبیل در واقع، وارث اصلی و نسل جدیدی از کمپانی نفتی استاندارد اویل؛ جان دیویس راکفلر می‌باشد. اکسان‌موبیل، در تاریخ ۳۰ نوامبر ۱۹۹۹، با ادغام دو شرکت نفتی آمریکایی «اکسان» و «موبیل»، تأسیس شد، که در واقع اکسان همان استاندارد اویل نیوجرسی و موبیل نیز استاندارد اویل نیویورک بودند، که با گذشت زمان، تغییر نام دادند.

۱۸۷۰ تا ۱۹۱۰ میلادی

ریشه‌های این کمپانی، به سال ۱۸۷۰ و به زمان تأسیس کمپانی استاندارد اویل، در ایالت اوهایو بازمی‌گردد. شرکت استاندارد اویل در عرض کمتر از دو سال، توانست تمامی شرکت‌های رقیب را، خریداری کرده و در خود، ادغام نماید، یا در غیر اینصورت، با نفوذ خود، عملاً آن‌ها را نابود کند. راکفلر که در ابتدا تصمیم‌گیرنده اصلی شرکت بود، به‌تدریج با تشکیل کمیته‌هایی، کارها را واگذار کرد، ولی کماکان به عنوان سهامدار اصلی این کمپانی، باقی‌ماند.

۱۹۱۰ تا ۱۹۵۰ میلادی

در سال ۱۹۱۱ اعتراضات عمومی، علیه شرکت استاندارد اویل، بالا گرفت و دادگاه عالی ایالات متحده، تجزیه کمپانی استاندارد اویل، به ۳۴ شرکت کوچک‌تر را، اعلام نمود. البته بعدها این رأی تعدیل شد و استاندارد اویل، به هفت شرکت اصلی تقسیم شد، که سال‌ها بعد، با ادغام دو شرکت از آنها، اکسان‌موبیل تشکیل شد.
"استاندارد اویل نیوجرسی"، که بعدها "اکسان" نام‌گذاری شد و "استاندارد اویل نیویورک" که ابتدا "سوکونی" و چندی بعد، "موبیل" نام گرفت، این شرکت‌ها بودند.
در همان سال، تولید کروزین برای اولین بار، تحت تأثیر گازوئیل قرار گرفت. رشد صنعت اتومبیل، باعث ایجاد نام تجاری «موبیل اویل» توسط «سوکونی» (به انگلیسی: Socony) در سال ۱۹۲۰ شد. در دهه‌های بعد، هر دو شرکت توسعه یافته و رشد چشمگیری داشتند.
«استاندارد اویل نیوجرسی»، با مدیریت «والتر تیگل» به بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت جهان تبدیل شد. این شرکت ۵۰٪ درصد از سهام شرکت تولیدکننده نفت «هامبل اویل» در تگزاس را نیز از آن خود کرد.
سوکونی نیز ۴۵٪ درصد سهام شرکت «مگنولیا پترولیوم»، که یکی از پالایش‌کننده‌ها و نیز توزیع‌کننده‌های اصلی نفت بود را، خرید و در سال ۱۹۳۱ ضمن ادغام با «وکیوم‌اویل»، که از پیشگامان صنعت نفت بود، شرکت «سوکونی-وکیوم» را تشکیل داد.
«استاندارد اویل نیوجرسی»، از ایالات متحده، تا شرق دور، در مناطقی همچون اندونزی، به تولید و تصفیه نفت می‌پرداخت، ولی شبکه بازاریابی و توزیع مناسبی نداشت.
در سوی دیگر، «سوکونی-وکیوم» بازار خوبی در این منطقه داشت، که نیازهای آن را، از تولیدات خود در کالیفرنیا تأمین می‌کرد؛ بنابراین دو شرکت سهام خود را، در این منطقه ادغام کرده و به صورت ۵۰–۵۰ تقسیم نمودند.

۱۹۵۰ تا ۱۹۹۰ میلادی

در سال ۱۹۵۰ شرکت تولیدکننده مواد شیمیایی «موبیل»، تشکیل شد و محصولاتی شامل: انواع آروماتیکها، آلکن، اتیلن گلیکول و پلی‌اتیلن را تولید می‌کرد. شرکت شیمیایی اکسان نیز، در سال ۱۹۶۵ به یک شرکت جهانی تبدیل شد و به عنوان تولیدکننده و فروشنده اصلی انواع اولفین، پلی‌اتیلن و پروپیلن، الاستومرها، روان‌کنندهها، حلال‌ها و چسب انگم معرفی گردید. این شرکت، رهبر صنعت کاتالیزورهای سنتز پلیمر برای تولید پلیمرهای منحصربه‌فرد با کارایی، بهبود یافته بود.
سوکونی-وکیوم، که قبلاً به «سوکونی-موبیل» تبدیل شده بود، در سال ۱۹۶۶ به «موبیل اویل» تغییر نام داد و درنهایت، ده سال بعد، شرکت «موبیل»، آنرا، تصاحب نمود.
شرکت استاندارد اویل نیوجرسی نیز، در سال ۱۹۷۲ به «اکسان» تغییر نام داد و از آن پس، در سراسر ایالات متحده آمریکا از این نام تجاری استفاده نمود، ولی در سایر نقاط جهان، کماکان با برند «اسو» فعالیت می‌کرد.
در ۲۴ مارس سال ۱۹۸۹ نفت‌کش بزرگ «اکسان والدز»، با صخره‌های پرنس ویلیام آلاسکا برخورد کرد و یازده میلیون بشکه نفت، به هدر رفت. این تصادف، دومین حادثه بزرگ نفتی، در تاریخ ایالات متحده آمریکا بود و پس از آن، قانون آلودگی‌های نفتی، در سال ۱۹۹۰ در کنگره ایالات متحده آمریکا به تصویب رسید.

۱۹۹۰ تا حال حاضر

دو شرکت اکسان و موبیل در سال ۱۹۹۸ قراردادی به ارزش ۷۳ $ میلیارد دلار، برای ادغام، با یکدیگر امضا کردند، که طی آن، شرکت «اکسان‌موبیل» تشکیل شد.
این ادغام، از این جهت در آمریکا منحصربه‌فرد بود، که این دو شرکت، قبلاً جزو یک کمپانی بودند و حدود یک قرن قبل، به‌دلیل قوانین دولتی، از هم جدا شده بودند. این ادغام، بزرگ‌ترین ادغام در تاریخ ایالات متحده آمریکا محسوب می‌شود.
اکسان‌موبیل، در سال ۲۰۰۰ یک پالایشگاه در بنیسیا، کالیفرنیا را فروخت، همچنین ۳۴۰ جایگاه پمپ بنزین خود، با نام «اکسان» را، به شرکت «والرو انرجی» واگذار نمود؛ ولی در عوض، به تولید و عرضه محصولات نفتی، در بیش از ۷۰۰ جایگاه «موبیل» در کالیفرنیا پرداخت.
در سال ۲۰۰۵ قیمت سهام اکسان‌موبیل، به موازات افزایش قیمت نفت، بالا رفت و سهام جنرال الکتریک، که بیشترین سرمایه را تا آن زمان داشت نیز، پشت سر گذاشت. در پایان آن سال نیز، رکورد سود سالانه را، با سود ۳۶ $ میلیارد دلاری شکست.
اکسان‌موبیل، در سال ۲۰۰۸ خروج خود را از بازار خرده‌فروشی نفتی، به دلیل مشکلات آن، اعلام نمود، که این امر به تدریج شرکت را از عرضه مستقیم دور می‌کند و ۸۲۰ جایگاه این شرکت و حدود ۱۴۰۰ جایگاه دیگر در ایالات متحده آمریکا را، تحت تأثیر قرار می‌دهد. البته جایگاه‌های اکسان و موبیل کماکان به فعالیت خود ادامه می‌دهند و این نام، تحت امتیاز شرکت اکسان‌موبیل، به آن‌ها داده شده‌است.
در سال ۲۰۱۰ این شرکت، با خرید شرکت «اکس‌تی‌او انرژی» سعی در تمرکز روی تولید منابع جدید انرژی و گسترش آن‌ها داشته و در کنار آن، فعالیت‌های قبلی خود را ادامه می‌دهد.
تعداد کارمندان این شرکت، هم‌اکنون بیش از ۸۲ هزار نفر بوده و در سال ۲۰۱۱ درآمدی بالغ بر ۴۸۶٫۴۲۹ $ میلیارد دلار را، از آن خود کرده‌است.

بخش بالادستی

بخش بالادستی اکسان‌موبیل، مجموعه‌ای از فعالیت‌ها و عملیاتی مانند: اکتشاف، استخراج، حمل و نقل و عمده‌فروشی را برعهده دارد. ساختمان اداری بخش بالادستی اکسان‌موبیل، در هیوستون، تگزاس مستقر می‌باشد.
امروزه تعداد بیشتری از منابع نفت و گاز جدید و مهم در حوضه‌های دورتر و با محیط عملیاتی چالش‌انگیز، یافت شده‌است. پروژه‌های بزرگ، سرمایه‌بر هستند و پیچیدگی عملیاتی آنها، برتری مدیریتی را بیش از پیش، مورد تأکید قرار می‌دهد.
با این حال، دورنمای کاری بلندمدت شرکت، رویکرد ساختار یافته به سرمایه‌گذاری، رهبری تکنولوژیک و عملکرد عملیاتی، در کلاس جهانی، به صورتی منسجم به پیش می‌رود.
توان اکسان‌موبیل در بازارهای بین‌المللی، به شرکت، قدرت اکتشاف و بهره‌برداری از انواع منابع انرژی، در بسترهای مختلف و جغرافیای گوناگون، با استفاده از قابلیت‌ها و تکنولوژی‌های پیشرفته در صنعت را، می‌دهد.
شرکت از توانایی‌های زمین‌شناختی منحصربه‌فرد خود و اشراف به منابع هیدروکربنی جهان، برای شناسایی و اولویت‌بندی منابع، بهره می‌گیرد.
پروژه‌هایی که در بالادست تعریف شده، پورتفولیویی از فرصت‌های گوناگون را شامل می‌شود، که عبارتند از: نفت سنگین، تایت گاز، شیل گاز، عملیات در بستر اقیانوس، گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی)، گاز ترش و حفاری در قطب. اکسان‌موبیل بر عملیات‌های ایمن، مدیریت ذخایر، بهبود مداوم و عملیات تولیدی کاربردی با بهترین روش‌های موجود در دنیا، تمرکز دارد.
این کمپانی، با بهره‌مندی از تجربه و تکنولوژی‌های کاربردی، قادر به برداشت بیشتر از منابع نفت و گاز حوزه‌های جدید و حوزه‌های قدیمی است. پیشرفت در تصاویر لرزه‌نگاری، شبیه‌سازی ذخایر نفت و گاز، حفاری و طراحی تأسیسات، به شرکت اجازه می‌دهد، که به ذخایری که پیشتر ناشناس و غیرقابل دسترسی بودند، دست یابد.

صنایع شیمیایی

صنایع شیمیایی اکسان‌موبیل، یکی از مدیریت‌های بزرگ این کمپانی نفتی است، که دفتر مرکزی آن، در شهر هیوستون، تگزاس قرار دارد.
کمپانی اکسان‌موبیل، یکی از بزرگترین شرکت‌های پتروشیمی در دنیاست. «شرکت پتروشیمی اکسان»، محصولات پایه پتروشیمی، برای گستره وسیعی از محصولات شامل: صنایع بسته‌بندی، بطری‌های پلاستیکی، ضربه‌گیرهای بکار رفته در خودرو، لاستیک‌های مصنوعی، حلالها و بسیاری از محصولات مصرفی را تولید می‌کند.
این شرکت در تولید برخی از مواد اولیه محصولات پتروشیمیایی، که از بیشترین حجم مصرفی و سریع‌ترین نرخ رشد برخوردار است، جایگاه نخست را دارد و به عنوان نمونه، بزرگترین تولیدکننده آروماتیکها، شامل؛ بنزن و پارازیلین در دنیا است. اکسان‌موبیل یکی از بزرگترین تولیدکنندگان اولفین‌ها، شامل: اتیلن و پروپیلن و پلی‌اولفین‌ها، شامل: پلی‌اتیلن و پلی‌پروپیلن، در دنیاست.
این گونه تولیدات، محصولات پایه پتروشیمی است، که برای تولید بسیاری از محصولات دیگر، در صنایع بسته‌بندی، خودروسازی و الیاف پلی‌استر، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بخش پایین‌دستی

بخش پایین‌دستی اکسان‌موبیل، وظیفه پالایش، بازرگانی و خرده‌فروشی را در این شرکت، بر عهده دارد و دفتر مرکزی آن، فیرفکس، ویرجینیا مرکزیت دارد.
اکسان‌موبیل به عنوان بزرگترین پالایش‌کننده در دنیا، بیشتر ظرفیت پالایش خود را، بر روی روان‌سازها و محصولات شیمیایی متمرکز کرده‌است. سازماندهی عملیاتی بین‌المللی شرکت، توسعه کارا و گسترش جهانی تکنولوژی‌های جدید و برمبنای بهترین روش‌ها را ممکن ساخته است.
عملیات پایین‌دستی شرکت، پالایش و توزیع محصولات مشتق شده از نفت خام و دیگر خوراک‌ها را، شامل می‌گردد. شبکه بین‌المللی کارخانه‌های تولیدی، سیستم‌های حمل و نقل و مراکز توزیع، بنزین، روان‌سازها و دیگر محصولات با ارزش افزوده بالا را به دست مشتریان می‌رساند.
اکسان‌موبیل بزرگترین تولیدکننده روغن خام پالایشگاه و بزرگترین فروشنده روان‌سازها در دنیا است. این کمپانی، با داشتن بهترین نیروهای آموزش‌دیده، شبکه توزیع قدرتمند و تأمین و تدارکی ستبر، برای مشتریان خود در سراسر دنیا، محصولات با کیفیت بالا و دانش و مهارت کاربردی برای حل مسائل آنان، فراهم می‌سازد.
اکسان‌موبیل، با فروش محصولات و خدمات با ارزش افزوده، به مشتریان خود در کشورهای مختلف، به‌طور روزانه، به خلق ارزش افزوده در بلندمدت می‌اندیشد. این شرکت، فروش محصولات سوختی را به میلیون‌ها مشتری خود در سراسر دنیا، از طریق جایگاه‌های خرده‌فروشی به مشتریان کوچک و به صورت عمده به مشتریان صنعتی، خطوط هوایی و حمل و نقل دریایی، انجام می‌دهد.

صنایع تخصصی

شرکت اکسان‌موبیل گروهی از کسب و کارهای تخصصی را دارد، که اگر به تولید انبوه در اندازه محصولات اولیه شرکت برسد، به دلیل جایگاه این کمپانی، در بازار و کاهش هزینه ساختاری منتج از منحنی یادگیری، سود بالایی داشته و مقام نخست را برای این شرکت، به ارمغان می‌آورد.
صنایع تخصصی اکسان‌موبیل، کاربردهای وسیعی برای مشتریان دارد و به عملکرد و ارزش بالا برای آن‌ها منجر می‌گردد. این کمپانی، به جایگاه برتری در تولید محصولاتی مانند: بوتیل پلیمرها، که به حفظ فشار مناسب تایرها و صرفه‌جویی در مصرف سوخت خودروها می‌انجامد، دست یافته‌است.
همچنین حلال‌های پلیمری با عملکرد بالا، تولید می‌کند، که برای مصارفی چون؛ تصفیه آب، روکش‌کاری و سیال‌های حفاری نفت، کاربرد دارد. علاوه بر این، محصولات پایه‌ای سنتزی این شرکت، یک جزء کلیدی در تولید روغن و روانسازهای پیشرفته می‌باشد.

حوزه جغرافیایی فعالیت‌ها

اکسان‌موبیل، تقریباً در کلیه حوزه‌های انرژی و صنایع پتروشیمی، جایگاه «نخست» را، دارد. این کمپانی، در اکثر کشورهای دنیا، دارای کارخانه بوده، یا به بازرگانی محصولات، مشغول است و در شش قاره جهان، به اکتشاف نفت و گاز اشتغال دارد.
اکسان‌موبیل و شرکت‌های وابسته به آن، به صورت بین‌المللی فعالیت می‌کنند. وب‌سایت‌های این شرکت‌ها، اطلاعاتی در خصوص انواع فعالیت‌ها و فرصت‌های موجود در هر حوزه، ارائه می‌دهند. واحد «پالایش و پخش» شرکت اکسان‌موبیل، شبکه قدرتمندی از کارخانه‌های تولیدی و سیستم‌های حمل‌ونقل و توزیع را، برای ارائه سوخت‌های پاک، روان‌سازها و دیگر محصولات با ارزش بالا، به مشتریان بکار گرفته‌است.
اکسان‌موبیل، بزرگترین پالایشگر در دنیاست، که کارخانجاتش در نزدیکی بازارهای اصلی، در سراسر دنیا مستقر می‌باشند. این شرکت در ایالات متحده آمریکا؛ هفت پالایشگاه با ضریب ایمنی بالا را، اداره می‌نماید.

ساختار شرکت

شرکت اکسان‌موبیل، به داشتن جایگاه نخست، در حوزه انرژی متعهد است. برای دستیابی به این هدف، بایستی به صورت پیوسته نتایج مالی و عملیاتی درخشانی داشته باشد و در عین حال، به استانداردهای بالای اخلاقی پایبند بماند. دستورالعمل‌های زیر رابطه شرکت با سهام‌داران، مشتریان، کارکنان و جامعه را مشخص می‌سازد.

سهام‌داران

شرکت اکسان‌موبیل، به افزایش ارزش بلندمدت سرمایه‌ای که از سوی سرمایه‌گذاران در اختیارش قرار داده شده، پایبند است، با تلاش برای انجام کسب و کار خود، به صورتی مسئولانه و سودآور، انتظار دارد که سود سهام، برای سهام‌داران افزایش یابد. مدیریت بنگاه نیز، با این تعهد و پایبندی، صورت می‌گیرد.

مشتریان

موفقیت شرکت اکسان موبیل، به توانایی در رفع نیازهای در حال تغییر مشتریان، به‌صورتی پایدار، وابسته است. اکسان‌موبیل در عین حالی‌که محصولات و خدمات با کیفیت بالا و قیمتی رقابتی ارائه می‌دهد، به نوآوری و پاسخگو بودن نیز، متعهد است.

کارکنان

کیفیت بالای نیروی کار، مزیت رقابتی ارزشمندی را، برای شرکت فراهم کرده‌است. اکسان‌موبیل برای حفظ این مزیت، با کیفیت‌ترین افراد در دسترس را، استخدام می‌کند و از طریق آموزش و توسعه، به افزایش فرصت‌های موفقیت این افراد مبادرت می‌ورزد.
این شرکت به حفظ یک محیط کاری امن، با حضور افراد با ملیت‌های گوناگون، که ویژگی آن ارتباط باز، اعتماد و برخورد بدون تبعیض است، متعهد می‌باشد.

جامعه

کارکنان اکسان‌موبیل، متعهد هستند، در هر نقطه از جهان که فعالیت می‌کنند، شهروند خوبی باشند، استانداردهای اخلاقی را حفظ کرده، از کلیه قوانین، قواعد و دستورالعمل‌های کاربردی پیروی کنند و به فرهنگ‌های محلی و ملی، احترام گذارند. این شرکت فراتر از کلیه اهداف، به انجام عملیات‌ها، به صورتی کاملاً امن و به عنوان دوست محیط زیست، پایبند است.
شرکت اکسان‌موبیل، به دنبال آن است، تا در همه عرصه‌های کسب و کار خود، در لبه رقابت‌پذیری باقی بماند. لازمه این امر آن است، که منابع بنگاه مالی، تکنولوژی، عملیاتی و انسانی، به صورتی آگاهانه بکار انداخته شود و مرتباً ارزیابی گردد.
اکسان موبیل تلاش می‌کند، تا قابلیت انعطاف خود را برای انطباق با شرایط در حال تغییر، حفظ نماید. اما در عین حال، ماهیت کسب و کارش مستلزم یک رویکرد بلندمدت و متمرکز است.
این شرکت پیوسته در تلاش است، تا کارایی و بهره‌وری را از طریق یادگیری، مشارکت و پیاده‌سازی بهترین روش‌ها، بهبود بخشد. شرکت در ارزیابی فرصت‌های سرمایه‌گذاری در کارخانجات، ساختارمند و گزینشی عمل می‌کند، به دنبال توسعه تکنولوژی‌هایی اختصاصی است، که برایش مزیت رقابتی ایجاد می‌کند.