حبیب‌الله آشوری

کتاب "توحید آشوری

پاییز سال ۵۷ که بندهای زندان می‌رفت تا کم‌کم از هم بگسلد حبیب‌الله آشوری با شناسنامه جعلی و با کت و شلوار به ملاقات زندانیان در زندان وکیل‌آباد مشهد آمد. وی نزد زندانیان سیاسی و دانشجویان بسیار محبوب بود و همین، اعاظم حوزه را آزار می‌داد. آشوری به دلیل انتشار کتابی بعنوان "توحید" توسط برخی روحانیون بلندپایه تکفیر شده بود.
احمد قابل در نامه خود به علی خامنه‌ای که در سالهای اخیر انتشار یافت از اینکه وی در برابر اعدام آشوری سکوت کرد، از او انتقاد می‌کند و می‌گوید: «در هنگامه محاکمه و اعدام دوست و همراه و همفکر سابق شما، شیخ حبیب‌الله آشوری به اتهام ارتداد سکوت کردید و شاهد جان باختن فردی شدید که به جرم انتشار کتاب «توحید» و اصرار و شهادت آقایان شیخ ابوالقاسم خزعلی (عضو سابق شورای نگهبان) و شیخ محمدتقی مصباح یزدی مبنی بر کفرآمیز بودن مطالب و مرتد بودن نویسندهٔ آن کتاب اعدام شد.»

قابل همچنین خامنه‌ای را در شهادتی بی‌سابقه متهم می‌کند که خود مدعی مالکیت و تألیف کتاب توحید بوده ‌است:
وجدان شما بهتر از هرکسی گواهی می‌دهد که در جلسات متعدد و تلاش‌های مکرر و ناموفق دوستان مشهدی و خراسانی برای آشتی دادن شما با مرحوم آشوری (پیش از پیروزی انقلاب)، سخن اصلی شما این بود که «مطالب کتاب توحید از من است که این آقا به نام خودش چاپ کرده‌ است». شگفت‌انگیز نیست که از دو نفر با یک دیدگاه، یکی اعدام شود و دیگری تکریم؟ یکی شایستۀ گور باشد و دیگری شایستۀ رهبری نظام اسلامی.

دستگیری و اعدام

آشوری در یازدهم آبان ۵۹، در محوطه مجلس شورای اسلامی، توسط یکی از نمایندگان مجلس از مشهد بنام عبدالحمید دیالمه، شناسایی و توسط پاسداران دستگیر شد. این دستگیری اعتراض برخی از شخصیتها و گروه‌ها را برانگیخت، اما قدوسی، که حکم دستگیری آشوری را صادر کرده بود، او را به زندان اوین فرستاد.
به گفتۀ مهدی خزعلی (که پدرش آیت‌الله ابوالقاسم خزعلی از جمله کسانی بود که به ارتداد آشوری اعتقاد داشت) اسدالله لاجوردی با دریافت فتوایی از آیت‌الله خزعلی و آیت‌الله مصباح یزدی وی را اعدام کرده‌ است. گرچه او مدعی است که فقها خبر نداشتند غرض لاجوردی از استفتا از ایشان اعدام وی است.
خبر اعدام حبیب‌الله آشوری در روزنامه جمهوری اسلامی شماره ۶۶۵ تاریخ دوشنبه ۳۰ شهریور ۱۳۶۰ درج شده‌است. در اطلاعیه روابط عمومی دادستانی انقلاب مرکز مندرج در روزنامه آمده ‌است که حکم اعدام ۵۰ نفر از هواداران مجاهدین در محوطه زندان اوین به مورد اجرا گذاشته شد. اسامی اعدام شدگان به شرح زیر درج گردیده‌است:
«۱- رامین نقاش‌زاده فرزند احمد ۲-عزیزه مددپور فرزند هوشنگ ۳- علیرضا اکبری منفرد فرزند علی اوسط ۴-سهیلا وثوق فرزند علی ۵- بهروز چنگله فرزند غلامحسین ۶-مثبت صالحی آهنگ فرزند عبدالجواد ۷-نیلوفر تشیوت فرزند عباس ۸- خسرو صحرائی فرزند محمدعلی ۹-فریبا انصاری فرزند رضا ۱۰- فرزانه علیزاده فرزند حسین ۱۱- ناهید جوادی فرزند محمدباقر ۱۲- فاطمه مصباح فرزند محمد ۱۳-محبوبه خدائی فرزند محمد ۱۴-شهین مقدس‌زاده فرزند احمد ۱۵- میترا افشاری فرزند بهرام ۱۶- مریم ضیائی فرزند بزرگعلی ۱۷-افسانه رحیمی فرزند علی ۱۸- شیرین الوندی فرزند علی ۱۹- جواد عبداللهی فرزند شیرعلی ۲۰-سیما محمدی فرزند ابوالفضل ۲۱-مهین چشم‌به‌راه فرزند اکبر ۲۲-مرتضی مردف فرزند احمد ۲۳- علی سیمی (نسیمی) فرزند حبیب‌الله ۲۴- حبیب‌الله آشوری فرزند محمد علی ۲۵- سعید نوروزی فرزند عباس ۲۶- علی تیموری فرزند تیمور با اسم مستعار صلاح الدین ۲۷- حمید رضا کاهیدی فرزند حسین ۲۸- محمدرضا کریمی فرزند محمود ۲۹- غلامعلی آراء پرست فرزند ناصر ۳۰-محمود گرامی بخش فرزند نورالله ۳۱-مالک شجاعی فرزند حسن ۳۲- ستاره احمدی فرزند محمد با اسم مستعار طاهره ۳۳-غلامحسین تجددی فرزند محمد ۳۴- محمد منصوری ۳۵- اکبر محمدی فرزند محمد ۳۶- علیرضا اکبری منفرد فرزند علی ۳۷- زهرا رحمانی فرزند علی ۳۸- عطیه محرر خوانساری فرزند محسن ۳۹- گیتی السادات جوزی فرزند احمد ۴۰- طاهره وکیلی فرزند قربانعلی ۴۱- فاطمه شاملو فرزند یزدان ۴۲- عصمت کیانی فرزند جواد ۴۳- معصومه شکوهی (مشکوهی) فرزند پرویز ۴۴- آیدا شهبازی فرزند محمدرضا ۴۵-حمید طهماسب نظامی فرزند محرمعلی ۴۶-ملیحه پورمند فرزند علی‌اکبر ۴۷- محمود اسرافیلی فرزند حسین ۴۸- مسعود زمانی فرزند حسن ۴۹- حمیدرضا علی اصغری فرزند احمد ۵۰- ساسان خوشبوئی فرزند محمدتقی.»