مسابقه داستان‌نویسی گمانه‌زن

جایزهٔ هنر و ادبیات گمانه‌زن جایزه‌ای ادبی است که سالانه به فعالان عرصهٔ ادبیات علمی-تخیلی، فانتزی، وحشت در ایران داده می‌شود. این جایزه نخستین بار حول مسابقه داستان‌نویسی علمی‌تخیلی و فانتزی (در حال حاضر مسابقه داستان‌نویسی گمانه‌زن) شکل گرفت که اولین دورهٔ آن در زمستان ۱۳۸۴ برگزار شد. آکادمی برگزارکننده در خرداد ماه ۱۳۹۴ پس از هفت دوره برگزاری مسابقه با انتشار بیانیه‌ای رسماً انحلال مسابقه را اعلام کرد.
مسابقهٔ داستان‌نویسی گمانه‌زن مسابقه‌ای برای بهترین داستان علمی-تخیلی، فانتزی، وحشت است که به صورت مستقل در چهارچوب جایزه هنر و ادبیات گمانه‌زن برگزار می‌شود.

تاریخچهٔ نامگذاری

این جایزه تا سال ۱۳۸۷ به نام «جایزهٔ ادبیات علمی‌تخیلی و فانتزی» برگزار می‌شد. در ساختار پیشین مراسم جایزه در تابستان هر سال برگزار می‌شد و نفرات برتر مسابقه داستان‌نویسی علمی‌تخیلی و فانتزی که در زمستان سال قبل برگزار می‌شد طی آن معرفی می‌شدند.
با توجه به تغییر ساختار جایزه در سال ۱۳۸۸ و استقلال جایزه از آکادمی فانتزی، هیئت سیاست‌گذاری آخرین دوره بر آن شد «جایزهٔ ادبیات علمی‌تخیلی و فانتزی» را در سال ۱۳۸۸ برگزار نکند تا زمینه برای برگزاری بهتر و سازمان‌یافته‌تر این مسابقه در قالب جدید «جایزهٔ هنر و ادبیات گمانه‌زن» فراهم شود.

تاریخچه

چهار دورهٔ اول این مسابقه (۱۳۸۴ تا ۱۳۸۷) تحت نام «مسابقه داستان‌نویسی علمی‌تخیلی و فانتزی» توسط «آکادمی فانتزی» برگزار می‌شد. «مسابقه داستان‌نویسی علمی‌تخیلی و فانتزی» از سال ۱۳۸۹ با شمول ژانر وحشت در مجموعهٔ مورد پذیرش، به نام «مسابقه داستان‌نویسی گمانه‌زن» برگزار می‌شود.
اولین دورهٔ این مسابقه در زمستان ۱۳۸۴ برگزار شد. به نوشتهٔ وب‌گاه آکادمی فانتزی، گروه متولی آن وب‌گاه در راستای اهداف علمی-فرهنگی خود و حمایت از تولید محتوای پارسی‌زبان در این رسته از ادبیات اقدام به تأسیس این مسابقه کرد.

سابقهٔ برگزاری

مراسم این مسابقه همراه با جایزه ادبیات علمی‌تخیلی و فانتزی از سال ۱۳۸۴ برگزار شده‌است.

۱۳۸۷

مسابقه در زمستان ۱۳۸۷ و بهار ۱۳۸۸ برگزار شد. در نهایت ۱۰۱ داستان از ۵۳ نویسنده به دبیرخانهٔ مسابقه ارسال شد و پس از فرم‌بندی در قالب یکسان و استاندارد دبیرخانه، بدون نام نویسنده در اختیار کمیتهٔ بررسی و انتخاب داستان‌ها قرار گرفت و در نهایت ۱۳ داستان برگزیده برای داوری نهایی انتخاب شد.
«علیرضا فتوحی سیاه پیرانی» به خاطر خلق داستان «بدون عنوان» به عنوان «نویسندهٔ علمی‌تخیلی و فانتزی برگزیدهٔ سال ۱۳۸۷» معرفی شد. تندیس نویسندهٔ برتر را «میترا الیاتی»، نویسنده و منتقد ادبی به آقای فتوحی اهدا کرد.
مدیا کاشیگر، امید روحانی، مهدی یزدانی خرم، میترا الیاتی، مهدی بنواری، امیر سپهرام، آرمان سلاح‌ورزی هیئت داوران انتخاب داستان علمی‌تخیلی و فانتزی برگزیدهٔ سال ۱۳۸۷ را تشکیل داده بودند. مراسم اهدای جوایز این مسابقه ۲۸ مرداد ۱۳۸۸ در سالن همایش‌های «سرای اهل قلم» برگزار شد.
بخش انتخاب «وبگاه هواداری برتر» در حوزهٔ علمی-تخیلی و فانتزی از این دوره و با تغییر نام از مسابقه به جایزهٔ ادبیات علمی-تخیلی و فانتزی به این جایزه اضافه شد.
۱. مدیا کاشیگر، نویسنده، منتقد ادبی و مترجم، لوح یادبود «یک عمر فعالیت در زمینهٔ ترجمه آثار تراز اول علمی-تخیلی و فانتزی» را به آقای «علی اصغر بهرامی» اهدا کرد. آکادمی فانتزی برای ترجمهٔ عالی آثار مهمی همون «برج» اثر جی. جی. بالارد و «سلاخ‌خانهٔ شمارهٔ پنج»، «گهوارهٔ گربه»، «شب مادر» و «مجمع الجزایر گالاپاگوس» اثر کرت فونه‌گوت، آقای بهرامی را شایستهٔ تقدیر فراوان دانست و لوح تقدیر «مترجم علمی-تخیلی و فانتزی برگزیده سال ۱۳۸۷» را به خاطر مجموعه تلاش‌هایشان به ایشان اهدا کرد.

۲. لوح یادبود «ناشر علمی‌تخیلی و فانتزی برگزیدهٔ سال ۱۳۸۷»، توسط آقای رضا علیزاده، مترجم نام آشنای فانتزی، به دلیل نشر و معرفی کتاب‌های تراز اول کلاسیک ژانر فانتزی و چاپ دو کتاب نفیس فانتزی به «انتشارات روزنه» اهدا شد.

۳. آکادمی فانتزی هیچ فرد یا گروهی را به عنوان «مروج علمی-تخیلی و فانتزی برگزیده سال ۱۳۸۷» معرفی نکرد، اما به آقای «ایرج فاضل بخششی» به عنوان فردی که به گزارش اقلیت، در آینده به عنوان مروج برتر شناخته خواهد شد، لوح تقدیر اهدا کرد. همچنین لوح یادبود «فرد مؤثر ادبیات علمی-تخیلی و فانتزی در سال ۱۳۸۷»، برای تلاش در زمینهٔ ترجمهٔ آثار درجه اول علمی-تخیلی و فانتزی به زبان انگلیسی و شناساندن توانمندی‌های فارسی‌زبانان در این حوزه به غیرفارسی‌زبانان، به آقای امیر سپهرام اهدا شد. لوح‌های یادبود این بخش را آقایان مهرداد تویسرکانی و پیمان اسماعیلیان، مترجم آثار علمی-تخیلی و فانتزی به برندگان اهدا کردند.

۴. آقای فرهاد آذرنوا، مؤسس آکادمی فانتزی لوح یادبود «وبگاه هواداری برتر در حوزهٔ علمی-تخیلی و فانتزی» را به آقای آرش خلج، نمایندهٔ مدیر وبگاه نوقلم، آقای نیما کهندانی اهدا کرد.
مراسم اهدای جوایز این مسابقه ۲۸ مرداد ۱۳۸۸ در سالن همایش‌های «سرای اهل قلم» برگزار شد.

۱۳۸۸

با توجه به تغییر ساختار جایزه در سال ۱۳۸۸ و استقلال جایزه از آکادمی فانتزی، هیئت سیاست‌گذاری آخرین دوره بر آن شد «جایزه ادبیات علمی‌تخیلی و فانتزی» را در سال ۱۳۸۸ برگزار نکند تا زمینه برای برگزاری بهتر و سازمان‌یافته‌تر این مسابقه در قالب جدید «جایزه هنر و ادبیات گمانه‌زن» فراهم شود.
با توجه به تغییر ساختار جایزه، شمول ژانر وحشت در آن و اعلام استقلال آن از آکادمی فانتزی، هیئت سیاست‌گذاری آخرین دوره بر آن شد جایزه ادبیات علمی‌تخیلی و فانتزی (و در نتیجه، مسابقه داستان‌نویسی) را در سال ۱۳۸۸ برگزار نکند تا زمینه برای برگزاری بهتر و سازمان‌یافته‌تر این مسابقه با نام تازهٔ «مسابقه داستان‌نویسی گمانه‌زن» در قالب جدید «جایزه هنر و ادبیات گمانه‌زن» فراهم شود.

دیگر نام‌ها

هر چند این مسابقه با عنوان اصلی «مسابقه داستان‌نویسی علمی-تخیلی و فانتزی» شکل گرفت، اما در بین طرفداران با نام‌های «مسابقه بهترین داستان کوتاه علمی-تخیلی و فانتزی»، «مسابقه بهترین داستان ع. ت. ف» و «مسابقه داستانی‌نویسی ع. ت. ف» نیز شناخته می‌شد. از سال ۱۳۸۹ این مسابقه به نام رسمی «مسابقه داستان‌نویسی گمانه‌زن» شناخته می‌شود.