مهدی رجبیان

زندگی

وی سلسله مراتب موسیقی ایرانی را در طی چند سال نزد استادان موسیقی سنتی آموخت و در ضبط و نوازندگی چند آلبوم از جمله آلبوم پژوهشی تاریخ ایران به روایت سه تار به عنوان نوازنده و آهنگساز و تهیه‌کننده شرکت داشت. او همچنین در زمینهٔ صدابرداری نیز فعالیت داشته و به عنوان ناظر ضبط موسیقی در صدابرداری چندین آلبوم موسیقی ایفای نقش کرده‌است. رجبیان که دانشجوی رشتهٔ مرتبط با فعالیت حرفه‌ای خود یعنی موسیقی نیز بود پس از دستگیری در سال ۱۳۹۲ از ادامه تحصیل در این رشته بازماند.

فعالیتها و دستگیری

مهدی رجبیان به عنوان ناشر رسماً در انتشار و تهیه موسیقی مشارکت و نظارت کیفی داشت. او در تاریخ ۱۳ مهر ۱۳۹۲ به همراه برادرش که خود فیلمساز مستقل می‌باشد در دفتر کارشان دستگیر و به بند دو الف زندان اوین منتقل و هر کدام متحمل بیش از دو ماه زندان انفرادی شدند که این دستگیری مسبب توقف در پروژه شخصی وی شد. مهدی رجبیان در هنگام دستگیری در حال ضبط آلبوم پژوهشی تاریخ ایران به روایت سه تار بود که با توقیف استودیو شخصی وی تمامی هاردهای محتوی صداهای ضبط شده توقیف و این پروژه به حالت مسکوت درآمد.

واکنش به دستگیری

پروندهٔ دستگیری مهدی رجبیان واکنشهایی را در پی داشت که می‌توان به سخنرانی سعید بومدوها رئیس بخش خاورمیانه و شمال آفریقای سازمان عفو بین‌الملل در اینباره اشاره نمود که پس از اعتراض ایشان، سازمان عفو بین‌الملل به همراه تمامی شعب خود در سرتاسر جهان با راه اندازی کمپینی خواستار آزادی این هنرمند شدند که پس از آن بیش از بیست هزار هنرمند از سرتاسر جهان به این کارزار پیوستند. البته پیش از آن هم نهاد بین‌المللی «فری میوز» که نهادی در زمینهٔ پیگیری وضعیت هنرمندان حوزهٔ موسیقی در سراسر جهان است با راه اندازی کمپینی از تمام هنرمندان جهان خواست تا با همراهی مهدی رجبیان به حکم زندان این هنرمند اعتراض کنند. در این کارزار انجمن جهانی قلم، شورای هنرمندان اروپا، شورای ترانه سرایان و آهنگسازان اروپا و بیست نهاد دیگر با بنیاد فری میوز همراه شده بودند. البته پیش از این هم گزارش سالانه احمد شهید، نمایندهٔ سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران و نامهٔ بیش از چهارصد تن از اهالی موسیقی و رسانه به علی جنتی، وزیر ارشاد هم صورت گرفته بود.

حکم قضایی

پروندهٔ مهدی رجبیان در تابستان ۱۳۹۴ در شعبهٔ ۲۸ دادگاه انقلاب به ریاست قاضی مقیسه تحت بررسی قرار گرفت و سرانجام به اتهام فعالیت غیرمجاز هنری و توهین به مقدسات و تبلیغ علیه نظام حکم شش سال زندان و جریمه نقدی را برایش در پی داشت. این حکم در دادگاه تجدید نظر در شعبه ۵۴ دادگاه انقلاب به سه سال زندان تعزیری و سه سال حبس تعلیقی تغییر یافت.

اعتراض مهدی رجبیان

در روز جهانی آزادی موسیقی فیری میوز (نهاد بین‌المللی حامی آزادی بیان در حوزه موسیقی) و همچنین وبسایت روز جهانی آزادی موسیقی، از حرکت اعتراضی مهدی رجبیان حمایت کردند. او در اعتراض، روی صفحه اینستاگرامش اعلام کرد که تنها دارایی اش را که ساز سه تارش است به فروش می‌گذارد تا بتواند جریمه نقدی را که بخشی از حکم صادر شده برای اوست بپردازد. فیری میوز و وبسایت روز جهانی آزادی موسیقی صفحاتی را به حمایت از حرکت اعتراضی این هنرمند ایرانی اختصاص دادند. بنیاد فری میوز از فروش ساز مهدی رجبیان حمایت کرد.

احضار به زندان و اعتصاب غذا

مهدی رجبیان صبح روز یکشنبه مورخ ۱۶ خرداد ماه ۱۳۹۵ با وجود اعتراضات سراسری و گستردهٔ فعالین و سازمان‌های فرهنگی، مدنی و حقوق بشری به احکام صادره، برای سپری کردن دورهٔ محکومیت خود راهی زندان اوین شد. وی برای سپری کردن محکومیتش به بند ۷ زندان اوین منتقل شد و پس از یازده ماه طی نمودن دوران حبسش در اعتراض به وضعیت پرونده و عدم دسترسی به پزشک معالج متخصص در زندان اوین و انتقال تنبیه وارش به بند ۸ زندان اوین اقدام به اعتصاب غذا نمود. در دوره اول ۱۴ روز اعتصاب غذا داشت که با وخامت حال جسمی بعلت عدم دسترسی به دارو و میانجیگری فرستاده مخصوص دادستانی تهران جعفری دولت‌آبادی نافرجام ماند. پس از چندی در هنگامه اعتصاب غذای دومش با انتشار نامه ایی سرگشاده خطاب به مقامات قضایی ایران و همراهی هنرمندان جهان توانست با ۳۱ روز اعتصاب غذا مقامات قضایی ایران را قانع کند که با بررسی مجدد پرونده و مرخصی درمانی جهت مداوای بیماریش که ناشی از اعتصاب غذا بود موافقت کنند.

جوایز و بزرگداشت

جایزه بنیاد روزنامه‌نگاری تحقیقاتی جهان برای طغیانگری در هنر _ ۲۰۱۷
سازمان ملل در سی و هفتمین نشست سالانه خود نام قمرالملوک وزیری و مهدی رجبیان را به عنوان دو هنرمند که در دو نسل تحت فشار بوده‌اند در پرونده سالانه خود ثبت نمود.