چاه‌کور

تاریخچه

چاه کور در سده‌های اخیر به دو قسمت علیا و سفلی تقسیم شده بوده و اکنون چاه کور سفلی به کلی از بین رفته و مردمان آن به‌آبادی‌های دیگر همچون دهنو علامرودشت و بیرم مهاجرت نموده‌اند. چاه کور علیا نیز تقریباً در گوشه غربی چاه کور کنونی قرار داشته‌است. فاصله این روستا که در جنوب شرقی علامرودشت مابین دو روستای دهنو و اندر قرار دارد تا مرکز بخش ۹ کیلومتر می‌باشد.

وجه تسمیه

علت نام‌گذاری چاه کور (وجه تسمیه): این که چرا این روستا را چاه کور نامیده‌اند در میان عامه دو روایت وجود دارد. بعضی معتقدند به دلیل آن که در زمان‌های دور، گبرها که به زبان محلی گور =gowr تلفظ می‌شوند در این نقطه زندگی می‌کرده‌اند به چاه کور مشهور گشته و به مرور زمان (گ) به (ک) تبدیل گشته است.
بعضی دیگر نیز معتقدند به سبب وجود بسیار زیاد درختان کهور در این محل و به دلیل آن که در زبان محلی کهور، کور = kowr تلفظ می‌شود به چاه کور مشهور گشته است.

تجارت

تجارت در این منطقه با سفر مردم آن به کشورهای حاشیه خلیج فارس جهت کسب درآمد، دارای قدمت است.

صنعت و کشاورزی

محصولات کشاورزی روستای چاه کور، عمدتاً تنباکو بوده که به صورت وسیع کشت می‌شده‌است. باغات خرما و کشت گندم و صیفی جات و سبزی جات از محصولات اصلی روستای چاه کور بوده که کشت آن‌ها همچنان در اطراف روستا ادامه دارد.

شاه ابوالقاسم

این زیارتگاه در شرق روستای چاه کور واقع شده و دارای بعد سیاحتی نیز می‌باشد. این بنای مذهبی و تاریخی که مراجعه‌کننده گان و زیارت‌کننده گان و عاشقان زیادی دارد محل نذر و نیاز و گرفتن حاجات اهالی می‌باشد و مردم این آبادی بسیار به این امام زاده (شاه ابوالقاسم) دلبستگی و عشق دارند. بطوریکه در ایام ماه محرم پیاده با گروه‌های زنجیر زنی و سینه زنی به زیارتش می‌روند. قابل ذکر است که این زیارتگاه از حیث تذکره و سند از رتبه خوبی برخوردار است.

قلعه قلات گبری

قلات گبری قلعه ای پهناور و عجیب که در بالای روستای چاه کور علامرودشت بر روی تپه‌ای پهناور و استراتژیک (دره مانند) قرار دارد و طبق گفته اهالی روستا در این قلعه قدیمی قومی بنام گبرها که بسیار ثروتمند بوده‌اند زندگی می‌کرده‌اند که هنوز دیوارهای قلعه و بقایای آن موجود است و طبق شواهد فعلی و ظاهری دژی محکم در برابر تهاجمات دشمنان بوده‌است. می‌گویند بعد از حمله اعراب به ایران در زمان ساسانیان این قوم از این مکان مهاجرت کرده‌اند. این قوم برای ساختن دیوارهای قلعه از مصالحی محکم بنام ساروج استفاده می‌کرده‌اند. بعد از مهاجرت این قوم گویا قلعه بر اثر زمین لرزه فرو ریخته است.

قلعه قلات سرخو

این قلعه که نسبت به بقیه قلعه‌های این روستا سالم مانده است در فاصله چندین کیلومتری و در ارتفاعات صعب العبور کوهستان‌های این منطقه قرار گرفته‌است که برای دیدن این قلعه باید مسافت زیادی را با دشواری طی کرد طبق مشاهدات چندین بار در زمان‌های مختلف بازسازی شده و مورد استفاده قرار گرفته‌است و الظاهر به قلعه‌های نظامی شباهت دارد و آخرین ساکنین این قلعه یاغی‌های زمان قاجاریه می‌باشند. برکه‌های و آب انبارهای آن‌ها و چاه حفر آب هنوز سالم مانده‌اند.

خانه اباذری‌ها

این بنا که به خانه اباذری‌ها معروف است چندین کیلومتر بالاتر از قلعه کلات سرخو و دقیقاً در بالای قله کوه قرار دارد که هنوز برکه‌ها و آب انبارها و جوی‌های هدایت آب آن‌ها سالم و قابل مشاهده می‌باشد.

تل دعوتی

این بنا که در چند کیلومتری روستای چاه کور و در وسط صحرا قرار دارد و بنام تل دعوتی نام گرفته تنها بخشی از ارتفاعات آن پیداست و مابقی در زیر خاک صحرای وسیع و هموار مدفون شده‌است مصالح بکار رفته در ساخت آن ساروجی متفاوت و بسیار مقاوم و محکم می‌باشد که در جای دیگر یا قلعه‌ای دیگر مشاهده نشده‌است مشخص است که زمان زیادی نیاز است تا قلعه‌ای به این بزرگی کلاً در زیر خاک مدفون شود پس از شواهد قضایا مشخص است که بسیار قدمت دارد. به گفته اهالی این قلعه محل دعوت و برپایی جشن‌های بقیه قلعه‌ها بوده‌است و به همین دلیل به قلعه دعوتی معروف شده‌است. لازم است ذکر شود امروزه این اثر تاریخی در حوزه روستای خشتی قرار دارد و در زمان‌های قدیم جزو قلمرو قلات گبری روستای چاه کور بوده‌است.
تل دعوتی در شهرستان لامرد، بخش علامرودشت، روستای خشتی واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۴ تیر ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۲۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آب انبار جنوبی چاه کور

این آب‌انبار که در عکس نشان داده شده‌است در گذشته نه چندان دور، منبع اصلی آب آشامیدنی اکثریت اهالی روستا بوده‌است و در حال حاضر نیز عده‌ای از اهالی جهت تأمین آب آشامیدنی خود از این آب انبار استفاده می‌کنند. لازم است ذکر شود که از نظر برخی اهالی، آب موجود در آب انبارها با هیچ آبی قابل مقایسه نیست اما برخی نیز با استناد به مسائل بهداشتی بر عقیده این افراد خرده می‌گیرند

طبیعت

چاه کور در یک فضای گودال مانند و در ارتفاع پایین‌تر نسبت به روستاهای همجوار قرار گرفته‌است بطوریکه بهار سرسبزتری نسبت به همسایگان خود دارد و در هنگام عبور از جاده که از کنار دشت می‌گذرد متوجه هوای خنک این منطقه می‌شوید!!! شاید به دلیل این ویژگی‌های آب و هوایی بوده که باعث شده در قدیم توجه قلعه سازان را به خود جلب کرده و باعث ایجاد قلعه‌هایی به یاد ماندنی و عجیب شود!!! همچنین چاه کور دارای قنات‌های بسیار زیادی می‌باشد که قدمت آن‌ها بسیار زیاد است و نشان از قدمت کشاورزی در این روستا می‌باشد. استان فارس و مخصوصاً جنوب این استان که جنوب ایران نیز می‌باشد دارای آثار تاریخی متعددی می‌باشد تا حدی که در روستایی بسیار کوچک آثار چندین قلعه باستانی مربوط به دوره‌های هخامنشی و ساسانی و شاید خیلی قبل تر از آن‌ها باشد.

درخت سمنگ

سِمِنگ (انار شیطان) گونه‌ای درختی از تیره Bignoniaceae جنس Tecomella و گونه undulata است که در استان فارس به نام سِمِنگ خوانده می‌شود. انار شیطان از گونه‌های بومی و چوبی مهم مناطق بیابانی و خشک در جنوب ایران می‌باشد که در استان فارس، بوشهر، خوزستان و هرمزگان به صورت توده‌های کوچک نسبتاً خالص پراکنش دارد؛ ولی متأسفانه رویشگاه‌های آن تحت تأثیر عوامل مختلف در دست تخریب است و ممکن است در چند سال آینده این درخت زیبا را در جنوب نداشته باشیم. انار شیطان گونه‌ای درخت کوچک از تیرهٔ پیچ‌اناریان است. در ایران این درختچه را با نام‌های محلی گل‌پرک، پرپوک، سمنگ، حمید، فرفار و ساج بیابان هم می‌نامند. انار شیطان درخت‌چه‌ای بومی جنوب آسیا است. این درخت از گونه‌های مهم مناطق بیابانی و خشک در جنوب ایران می‌باشد که در استان بوشهر، خوزستان و هرمزگان به صورت توده‌های کوچک نسبتاً خالص پراکنش دارد. جنگلی به نام گلپرکی دلفارد در جیرفت از رویشگاه‌های معروف آن در ایران است. انار شیطان درختی بسیار مقاوم به خشکی، یخ‌زدگی و آتش‌سوزی است. برگ‌های آن خوراک دام است. این درخت به سادگی توسط قلمه و بذر تکثیر می‌شود. چوب آن زیبا محکم بادوام است و برای ساختن برخی چوب‌های جادو خاص کاربرد دارد و نیز برای لوازم ظریف و پرکابرد نیز بکار می‌آید. این گیاه در شفابخشی نیز برای درمان برخی بیماری‌ها مانند لکه‌های سفید روی پوست، بزرگی طحال و نیز سفلیس استفاده می‌شود. معمولاً ارتفاع آن بین ۴ تا ۱۲ متر است. برگ‌های تقریباً همیشه سبز انار شیطان متقابل باریک و کشیده با کناره‌های صاف است. گل‌های آن درشت بی‌بو و سرخ رنگ یا زرد مایل به قرمز و درازای جام گل‌ها ۴ تا ۷ سانتیمتر است. میوه باریک و دراز آن به طول ۲۰ سانتیمتر است. رویشگاه این درخت در دو نقطه بخش علامرودشت (نزدیکی روستای چاه کور و نزدیک روستای روگیر حسنی) وجود دارد. کتاب «درختان و درختچه‌های ایران» تألیف ولی‌الله مظفریان از منطقه علامرودشت به عنوان یکی از رویشگاه‌های این درخت نام برده است.

کل شیولی

کُل شَیوِل یا کُل شَیوِلی (kole shayveli) گودی است که در صحرای روستای چاه کور واقع شده‌است و موقع بارش باران پر از آب می‌شود؛ و آب در آن ذخیره می‌شود. تاریخ کُل شَیوِلی به قبل از انقلاب بر می‌گردد، در آن زمان که مردم از سنگ و گِل برای ساخت خانه هایشان استفاده می‌کردند و از این مکان به وسیله لودر که در زبان محلی آن زمان شیول گفته می‌شد خاک برداری می‌شد که بعدها به کُل شَیوِل یا کُل شَیوِلی معروف شد. هم‌اکنون مورد استفاده بخش قابل توجهی از اهالی روستا در زمینه تهیه آب دام و گله حیوانات خود و بعضاً یک منبع حیات برای پرندگان موجود در زیستگاه‌ها و حیاط وحش مسقر در صحرای چاه کور می‌باشد.

قنات‌های طویل

نقل می‌کنند در زمان‌های خیلی قدیم در روستای چاه کور قنات‌هایی بوده‌است که تا روستای دهنو ادامه داشته‌است و همه قنات‌ها به هم مرتبط بوده‌است و یک شخص به راحتی می‌توانسته از این راهروها استفاده کند و مسیر را طی کند.

قوم میر

طبق اسناد و سنگ قبرهای مربوط به ۳۰۰ سال گذشته که باقی مانده این قوم به دو شعبه تقسیم شده که شعبه ساکن در چاه کور و بعضی نقاط دیگر جاکی بوده‌است و شامل خانواده‌های میر، میری، صادقی و تقی پور می‌گردند.

قوم زارعی

اصلیت آن‌ها از روستای خالده وراوی می‌باشد که حدود ۳۰۰ سال پیش به روستای چاه کور مهاجرت نموده‌اند و شامل خانواده‌های زارعی، حسن‌زاده و آذین می‌باشد.

قوم عالی

این قوم نیز که در روستای چاه کور ساکن هستند حدود ۲۵۰ سال پیش از روستای روگیر پاسلار به این نقطه مهاجرت کرده‌اند.

قوم سادات

سادات چاه کور که موسوی نام باشند و از اولاد سید علی اصغر یزدی می‌باشند که حدود ۱۵۰ سال پیش به چاه کور مهاجرت کرده‌اند.

قوم حاجی رجب

ساکن در روستای چاه کور که حدود ۱۵۰ سال پیش از دهنو حاجی هدایت چاه ورز به این روستا کوچ کرده‌اند و شامل خانواده‌های رجبی و حاجی زاده و غلامی می‌باشند.

قوم استادها

در روستای چاه کور ساکنند. نقل است که از سیف آباد خنج به این روستای آمده‌اند؛ و شامل خانواده‌های آرایش و علیزاده می‌باشند.