زبانهای فرانکونیایی

زبانهای فرانکونیایی (زبانهای فرانسوی، زبانهای فرانکی) (هلندی: Frankisch ; آفریکانس: Frankies ; آلمانی: Fränkisch) شامل تعدادی از زبانها و گویشهای ژرمنی غربی است که احتمالاً ریشه در زبانها و گویشهایی دارند که در ابتدا توسط فرانکها در قرن ۳ بعد از میلاد صحبت می‌شدند. یکی از گویشوران معروف این زبانها امپراتور شارلمانی بوده‌است. زبان شناسان دیدگاه‌های متفاوتی دارند در مورد اینکه ریشه واحد زبانهای فرانکونیایی چیست و آیا این زبانها از نیازبانی به نام Istvaeonic گرفته شده‌اند، دارند
زبانها و گویشهای فرانسوی از سه گروه اصلی تشکیل شده‌است. اولین شاخه زبانهای فرانکی سفلی است که متشکل از هلندی و آفریکانس و همچنین چندین گویش فرانکی سفلی است که در هلند و بلژیک صحبت می‌شود، جایی که آنها به عنوان لهجه هلندی و لیمبورخی در نظر گرفته می‌شوند و در آلمان جایی که آنها به عنوان لهجه آلمانی در نظر گرفته می‌شوند.
گروه دوم گویشهای مرکزی و راین فرانسه هستند. لهجه‌های آلمانی مرکزی در آلمان و بلژیک با عنوان لهجه آلمانی و در لوکزامبورگ با عنون، لوکزامبورگی شناخته می شند. این گروه در فرانسه با عنوان لورن فرانکونیان و در هلند با نام کرکراس شناخته می‌شوند. آلمانی پنسیلوانیا ریشه در گویش فرانکی راین دارد.
دسته سوم از گویشهای فرانکی، دسته جنوبی هستند که با نام گویشهای فرانکی علیا شناخهته می‌شوند و شامل گویشهای فرانکی جنوبی و شرقی می‌شوند. فرانکی جنوبی عمدتاً در آلمان و همچنین در فرانسه نیز صحبت می‌شود، در حالی که فرانکی شرقی فقط در آلمان صحبت می‌شود. لهجه‌های فرانکی علیا در آلمان به عنوان لهجه آلمانی و در فرانسه به عنوان آلزاسی در نظر گرفته می‌شوند. آنها گویش‌های انتقالی بین آلمانی مرکزی و آلمانی علیا هستند. از آنجا که از آنها در منطقه فرانکونی سخن گفته می‌شود، گویشهای فرانکونیای شرقی تنها کلماتی هستند که توسط گویندگانشان از آن به عنوان «فرانکونی» (یا بهتر بگوییم Fränkisch) یاد می‌شود.

فرانکونیایی بالا

گویش فرانکونی بالا شامل گویش‌های فرانکونی شرقی و جنوبی می‌شوند. این گویش‌ها گویش‌های انتقالی بین آلمانی مرکزی و آلمانی بالا هستند و تخمین زده می‌شود ۲۵۰۰۰۰۰ نفر گویشور داشته باشند.

فرانکونیایی شرقی

شاخه گویش فرانکونیای شرقی یکی از شاخه‌های پرخاطب در آلمان است. این گویش‌ها عمدتاً در منطقه فرانکونی به کار می‌رود. فرانکونی از مناطق باواریایی ففرانکن علیا، میانه و سفلی، منطقه تورینیا جنوبی (تورینگن) و قسمتهای شرقی منطقه Heilbronn-Franken (Tauber Franconia و Hohenlohe) در بادن-وورتمبرگ تشکیل می‌شود. شرقی‌ترین مناطق فرانسوی زبان، قسمت‌های زاکسن وگت لند است که در قسمت‌های مرکزی آن فرانکونیای شرقی (هسته ووگلندین) و در قسمت‌های شرقی آن به گویش‌های انتقالی (شمال ووگلندیا و جنوب شرقی وگت لند) صحبت می‌شود. گویشهای فرانکونیایی شرقی تنها گویشهای فرانکونیایی هستند که توسط گویندگان آنها از آنه به عنوان "فرانکونیایی" یا "Franconian" یاد می‌شود. فقط گویندگان زاکسن وگتلند از گویشهای خود به جای "فرانکونیایی" به گویشهایشان "Vogtlandian" یاد می‌کنند. بزرگترین شهرها در منطقه گویش فرانکونیای شرقی نورنبرگ و وورتسبورگ هستند.

فرانکونیایی جنوبی

فراکونیایی جنوبی در شمال Baden-Württemberg در آلمان صحبت می‌شود و نیز در منطقه آلساک فرانسه. این گویش‌های در آلمان شاخه ای از آلمانی و در فرانسه به عنوان گویشهای آلساتی (Alsatian) شناخته می‌شوند. در منطقه بادیان (Badian) به عنوان گویش‌های Unterländisch شناخته می‌شوند. همچنین به علت نفوذی که از اشتوتگارت گرفته‌اند، به عنوان شوابیان (Swabian) یا اشتوتگارتی هم شناخته می‌شوند. بزرگترین شهرهای دارای لهجه فرانکونیایی جنوبی کارلسروهه و هیلبرون هستند.

معنی فرانکونیایی

همان‌طور که در مورد زبانهای مدرن صدق می‌کند، مفهوم فرانکونیایی ("Franconian") از لحاظ معنایی تا حدودی متغیر است. این کلمه می‌تواند به یک زنجیره گویشی از زبانهای ژرمنی غربی اشاره کند که در راینلند صحبت می‌شوند، از جمله کلیه گویشهای بین هلندی و آلمانی استاندارد. از دیدگاه زبانشناسی، راینلند منطقه ای واسطه ای است که فن رنیش (Rhenish Fan) در آن واقع شده‌است، منطقه ای که هشت مرز همگویی در آن وجود دارد.