بحران ریاست‌جمهوری ونزوئلا ۲۰۱۹

انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۸ و درخواست‌ها برای انتقال دولت

انتخابات ریاست جمهوری ونزوئلا در ماه مه ۲۰۱۸ برگزار شد. در این انتخابات نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور متصدی، در بین نقض‌های قانونی دوباره انتخاب شد. براین اساس احزاب مخالف نتیجه انتخابات را باطل دانستند. مخالفان مادورو اعتقاد داشتند او مسیر قانونی را برای پیروزی در انتخابات پیش نبرده و ریاست جمهوری‌اش نامشروع است. جامعه جهانی پی تا ریاست جمهوری را از طریق جامعه بین‌المللی و ارگانهای ذی‌ربط از جمله گروه لیما که شامل مکزیک، ایالات متحده و سازمان کشورهای آمریکایی است پیش ببرد. با وجود افزایش فشار در ۵ ژانویه مادورو در مجلس سوگند یاد کرد، با اینحال برغم مخالفت پارلمان، مادورو درخواست مجلس ملی که مشروع‌ترین نهاد قانونی ونزوئلا است را رد کرد. به دنبال آن دادگاه عالی ونزوئلا به اتهام اینکه پارلمان این کشور به وظایف خود عمل نمی‌کند، مسئولیت را برعهده رئیس‌جمهور واگذار کرد و حکم به سلب قدرت از پارلمان داد. رئیس پارلمان ونزوئلا خواستار تظاهرات سراسری علیه مادورو شد. اعتراضات پراکنده‌ای نیز صورت گرفت. جامعه جهانی از افزایش تمایلات استبدادی و ایجاد یکه‌سالاری در ونزوئلا ابراز نگرانی کرد.
خوان گوایدو و مجلس ملی، اعتبار ریاست‌جمهوری نیکلاس مادورو را «غیرقانونی» اعلام و تلاش برای حذف او از قدرت را آغاز کرد. پیش از شروع اعتراضات تنها ۲۰٪ مردم ونزوئلا خوان گوایدو را می‌شناختند. دولت‌های راست‌گرا آمریکای لاتین از گوایدو حمایت کردند.

ادعای ریاست جمهوری گوایدو

در تاریخ ۲۱ ژانویه شماری از نفرات ارتش ونزوئلا به رهبری لوئیز بان درس عضو گارد ملی ونزوئلا طی یک پیام ویدیویی با فراخوان مردم به خیزش علیه مادورو اعلام داشتند یک مرکز نظامی در کاراکاس پایتخت ونزوئلا را تحت کنترل خود درآوردند. این اقدام ابتدا توسط رژیم مادورو تکذیب شد و رسانه‌های حکومتی خبر از کنترل و بازداشت کودتاچیان دادند.
موج جدید تظاهرات از روز ۲۲ ژانویه با دعوت گوایدو رئیس پارلمان ونزوئلا و رهبر اعتراضات در برابر تغییرات اخیر در قانون اساسی و تضعیف دموکراسی در سلسله مراتب قدرت در تظاهرات ۲۰۱۹ ونزوئلا برگزار شد. فراخوانی که با استقبال چند صد هزار نفری مردم همراه شد. در ۲۳ ژانویه، میلیون‌ها نفر در حمایت از خوان گوایدو در سراسر ونزوئلا تظاهرات کردند.
در ۲۳ ژانویه خوان گوایدو در کاراکاس پایتخت ونزوئلا طی یک سخنرانی در جمع چند ده هزار نفری مردم با ادای سوگند ریاست جمهوری اظهار کرد با پشتیبانی نیروهای مسلح مقام ریاست جمهوری موقت ونزوئلا را تا زمان برگزاری انتخابات برعهده می‌گیرد.
طبق گزارش رویترز روسیه «صدها شبه‌نظامی» را برای محافظت از مادورو به ونزوئلا فرستاده‌است.

قیام ۳۰ آوریل

در ۳۰ آوریل ۲۰۱۹، کمی قبل‌تر از ساعت ۵ صبح، خودروهای بزرگ حامل نیروهای مسلح نظامی ارتش ونزوئلا بزرگراه فرانسیسکو فاخاردو را مسدود کردند. حوالی ساعت ۵:۵۰ صبح تصویر ویدیویی خوان گوایدو که در کنارش لئوپولدو لوپز و دو نفر از اعضای نیروهای مسلح ونزوئلا ایستاده بودند بر روی یک پریسکوپ در نزدیکی پایگاه نیروی هوایی لا کارلوتا در کاراکاس پخش شد. رهبر مخالف لئوپولدو لوپز که در حصر خانگی به سر می‌برد طی سخنانی اظهار داشت که توسط نیروهای وفادار به گوایدو آزاد شده‌است. در این سخنرانی، گوایدو گفت که این مرحله نهایی عملیات آزادی ونزوئلا است. وی همچنین اظهار داشت: «مردم ونزوئلا ضروری است تا با یکدیگر به خیابان‌ها سرازیر شویم و برای آزادی خودمان از نیروهای دموکراتیک حمایت کنیم، به‌طور سازمان یافته با مردم کاراکاس و با بسیج واحدهای اصلی نظامی همه با هم به لا کارلوات بیایید.» برخی رسانه‌های خبری و مقامات وفادار به مادورو این حرکت را به عنوان یک تلاش کودتا توصیف کرده‌اند.

تحلیف مادورو

یکی از اعضای دادگاه عالی ونزوئلا به نام کریستین زرپا چند روز مانده به مراسم تحلیف مادورو، با نامشروع خواندن مادورو اقدام به دریافت تابعیت ایالات متحده نمود.

سانسور

بر اساس اعلام منابع دسترسی اینترنت به ویکی‌پدیا (در همه زبان‌ها) در ونزوئلا مسدود شده‌است.
متعاقباً در روز ۲۱ ژانویه، که گارد ملی در کوتی زا دست به شورش زد، دسترسی اینترنت برخی رسانه‌های اجتماعی مانند توییتر، اینستاگرام و یوتیوب برای کاربران CANTV مسدود شد. در اواخر صبح روز ۲۲ ژانویه گزارش شد که توییتر و اینستاگرام در کشور کاملاً مسدود شده‌است، احتمالاً برای این صورت گرفت تا از برگزاری تظاهرات روز بعد، جلوگیری کند.
در تظاهرات ۲۳ ژانویه، قطع گسترده اینترنت  در ویکی‌پدیا، جستجوگر گوگل، فیس بوک، اینستاگرام و بسیاری دیگر از شبکه‌های اجتماعی که درگیر این رویداد بودند گزارش شده‌است. قطع برق منطقه ای از ۲۶تا ۲۷ ژانویه دوباره ادامه داشت.
در ۲۴ ژانویه تلویزیون دولتی شیلی (TVN Chile) از سیستم اپراتوری کابلی و ماهواره‌ای تلویزیونی توسط شرکت مخابرات مخابرات دولتی قطع شد.
از ابتدای روز ۲۶ ژانویه، به مدت ۲۸ ساعت اینترنت در سرتاسر ونزوئلا بسته شد.

تشابه رویدادها به کودتای آمریکایی

خبرگزاری اسوشیتدپرس نوشته خوان گوایدو به‌طور غیر علنی از مرز کلمبیا و مخفیانه از هفته‌ها قبل به آمریکا و چند کشور دیگر آمریکای لاتین رفته بوده‌است و با آنان هماهنگ کرده‌است.

همچنین مجله نیشن در تحلیلی با عنوان «همان که هست بنامیدش:کودتا» نوشت: 
اگر تمام این تحولات برایتان آشنا به نظر می‌رسد، دلیلش این است که قبلاً شاهد آن بوده‌ایم. اپوزیسیون ونزوئلا نیز در کودتا بی‌تجربه نیست مثلاً شورش علیه چاوز در سال ۲۰۰۲ با حمایت آمریکا و تظاهرات خیابانی در سال ۲۰۱۳ دو نمونه از آن هستند.
پیش از این در سال ۲۰۰۲ نیر کودتای نافرجام دیگری علیه هوگو چاوز و با همین روش ترتیب داده شد. کودتاگران توانستند چاوز را برای ۴۸ ساعت از قدرت خلع کنند اما نهایتاً کودتا به شکست انجامید؛ و رهبر آنها به کلمبیا پناهنده شد. یک افسر اطلاعاتی آمریکا در مصاحبه با روزنامه گاردین گفت که نیروی دریایی آمریکا از طریق ناوگان خود در دریای کاراییب کمک اطلاعاتی به کودتاگران داشته‌است. روزنامه آبزرور نیز نوشت که یک مقام بلندپایه در دولت بوش از کودتا مطلع بوده‌است و چراغ سبز به کودتاگران داده‌است. این مقام آمریکایی الیت ایبرامز بوده‌است.
برخی دولت‌ها و گروه‌ها رویدادهای ونزوئلا را کودتا دانسته‌اند از جمله روسیه و حماس. تا پیش از این رویدادها تنها ۲۰٪ از مردم ونزوئلا می‌دانستند که گوایدو کیست و او به‌طور اتفاقی به رهبری مخالفان دست یافت.
مادورو نیز رویدادها را کودتایی آمریکایی علیه خود تحلیل می‌کند.

غارت و اشغال سفارتخانه‌های ونزوئلا

ساموئل مونکادا نماینده دائم ونزوئلا در سازمان ملل متحد از حمله عده ای وابسته به دولت آمریکا به ساختمان سفارت این کشور در واشینگتن و غارت آن خبر داد. همچنین سفارت ونزوئلا در کاستاریکا نیز اشغال شد.