جریان مدور اقتصاد

این جریان مدور درآمد یا جریان چرخشی یک مدل اقتصادی است که در آن عمده جریان به وسیله مبادله پول، کالا و خدمات و… بین بخش‌های مختلف اقتصاد نمایش داده می‌شود. جریان پول و کالا در یک مدار بسته مبادله می‌شود. تجزیه و تحلیل این جریان چرخشی بر اساس حسابهای ملی است و در نتیجه در حوزه اقتصاد کلان است.
ایده جریان چرخشی در اثر Richard Cantillon نیز موجود بود. فرانسوا Quesnay آن را توسعه داد و با عنوان Tableau économique بیان کرد. تحول مهم در اثر Quesnay را کارل مارکس' در جلد دوم سرمایه ایجاد کرد: نقد اقتصاد سیاسی و بعد از او جان مینارد کینز' نظریه عمومی اشتغال بهره و پول را بیان کرد. ریچارد استون نیزدر ادامه این مفهوم را برای سازمان ملل متحد (UN) و سازمان همکاری اقتصادی و توسعه گسترش داد که در حال حاضر در سطح بین‌المللی استفاده می‌شود.

بررسی اجمالی

جریان چرخشی درآمد یک مفهوم برای درک بهتر از اقتصاد به عنوان یک کل می‌باشد. در ابتدایی‌ترین حالت، آن را به صورت یک اقتصاد ساده متشکل از بنگاه و خانواده در نظر می‌گیریم که در یک «نمودار چرخشی جریان» نمایش داده می‌شود. در این حالت ساده از اقتصاد، خانواده‌ها نیروی کار مورد نیاز بنگاه‌ها برای تولید کالا و خدمات را فراهم می‌کنند. بنگاه‌ها به خانواده‌ها در ازای نیروی کاری که ارائه می‌دهند درآمد (حقوق) می‌پردازند. این فعالیت‌ها با خطوط سبز در نمودار نشان داده شده‌اند.
که این درآمد به نوبه خود صرف کالا و خدماتی که بنگاه تولید می‌نماید می‌شود. این فعالیت‌ها نیز توسط خطوط آبی رنگ در نمودار بالا نشان داده شده‌اند. معاملاتی که رخ می‌دهند جریان‌های مالی را تشکیل می‌دهند.
نمودار چرخشی جریان، وابستگی متقابل "جریان" یا فعالیت‌هایی که در اقتصاد رخ می‌دهد (مانند تولید کالا و خدمات یا همان"محصول نهایی") و درآمدی که از تولید به دست آمده را نشان می‌دهد. این جریان چرخشی نشان دهنده تساوی بین درآمد حاصل از تولید (و پرداختی بنگاه‌ها به عوامل تولید) و ارزش کالا و خدمات تولید شده‌است.
البته کل اقتصاد بسیار پیچیده‌تر از این تصویر می‌باشد. اقتصاد علاوه برتعاملات بین خانوار و بنگاه، تعاملاتی مابین دولت‌ها، خانوار، شرکت‌ها و سایر ساکنان نقاط مختلف در جهان می‌باشد. همچنین در این تصویر ساده از اقتصاد، دیگر جنبه‌های فعالیت‌های اقتصادی مانند سرمایه‌گذاری (موجودی انبار—و یا دارایی‌های ثابت مانند سازه، تجهیزات، تحقیقات و توسعه و نرم‌افزارها) جریان مالی سرمایه (مانند سهام و اوراق قرضه و سپرده‌های بانکی)
و سهم این جریان‌ها در انباشت دارایی‌های ثابت، نشان داده نشده‌است.

مدل سه بخشی

شامل بخش‌های خانوار، بنگاه و دولت می‌باشد؛ که جریان چرخشی درآمد در این بخش‌ها را جدای از کشورهای خارجی، مطالعه می‌کند. در این مدل جریان از بخش خانوار و تولیدکننده به بخش دولت در قالب مالیات می‌باشد. درآمد بخش دولتی در قالب پرداختی‌های دولت برای کالاها و خدماتی که دریافت می‌کند، پرداخت یارانه‌ها، پرداخت به بخش تولید و بخش خانگی وارد جریان چرخشی می‌شود. در واقع در پاسخ به هر پرداخت یک دریافت وجود دارد و بدین شکل مخارج کل یک اقتصاد با درآمد کل آن یکسان می‌شود و یک جریان چرخشی بی پایان به وجود می‌آید.

حالت تعادل

نظر به مدل پنج بخشی جریان چرخشی درآمد، حالت تعادل زمانی رخ می‌دهد که کل نشتی برابر با مجموع تزریق انجام شده در اقتصاد باشد؛ که بدین شکل نشان داده می‌شود:
که برای یک اقتصاد خیالی بدین شکل در می‌آید:
بنابراین در یک حالت پایدار از تعادل، نشت برابر با تزریق به اقتصاد است. این حالت در تقابل با وضعیت عدم تعادل است که در آن مجموع کل نشتی با مجموع کل تزریق برابر نیست. با تعیین ارزش نشت و تزریق جریان مدور درآمد می‌تواند برای نشان دادن حالت عدم تعادل نیز مورد استفاده قرار گیرد. حالت عدم تعادل را به صورت زیر نشان می‌دهیم:
بنابراین آن را می‌توان به عنوان یکی از زیر معادلاتی که در ادامه آمده‌است نشان داد:
اثرات عدم تعادل با توجه به اینکه مربوط به کدامیک از معادلات بالا باشد متفاوت است.
اگر S + T + M> I + G + X باشد، سطح درآمد، خروجی، هزینه‌ها و اشتغال سقوط خواهد کرد و باعث رکود یا انقباض در کل فعالیت‌های اقتصادی می‌شود.
اما اگر S + T + M  I + G + X سطح درآمد، هزینه و خروجی سقوط خواهد کرد و باعث انقباض یا رکود اقتصادی در کل فعالیت‌های اقتصادی است. وقتی درآمد کاهش می‌یابد خانواده‌ها تمام نشتی مانند پس‌انداز را قطع خواهند کرد حتی مالیات کمتری می پردازندو همچنین با کاهش درآمدشان، آن‌ها کمتر برای واردات هزینه می‌کنند. این منجر به سقوط نشتی تا برابری مجدد آن با تزریق در یک سطح پایین‌تر از تعادل خواهد شد.
معادله دیگر عدم تعادل اگر S + T + M <I + G + X باشد در مدل پنج بخشی سطح درآمد، هزینه و خروجی را تا حد زیادی افزایش و باعث رونق در فعالیت‌های اقتصادی می‌شود. یعنی درآمد خانوار را افزایش می‌دهد فرصت بیشتری برای پس‌انداز وجود دارد در نتیجه پس‌انداز در بنگاه مالی نیز افزایش خواهد یافت، مالیات برای بالاتر از آستانه‌های بالا، افزایش خواهد یافت و همچنین قادر به صرف هزینه بیشتر در واردات هستند. در این حالت نیز تا زمانی که نشتی افزایش یابد آن‌ها در یک سطح بالاتر به تعادل خواهند رسید.