نظام‌محله

جمعیت

این روستا در دهستان آزادگان قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۸۹۵ نفر (۲۳۷خانوار) بوده‌است.
براساس سرشماری مرکز آمار 1390، روستای نظام محله دارای 902 نفر جمعیت با 182 خانوار می‌باشد که 422 تن مرد و 480 تن زن هستند. از این جمعیت 612 تن باسواد و 203 تن شاغل هستند. مردم این روستا از اقوام مازندرانی هستند و به زبان مازندرانی تکلم می‌کنند.    

موقعیت

روستای نظام محله در موقعیت جغرافیایی 36 درجه و 43.055 دقیقه شمالی و 53 درجه و 47.515 دقیقه شرقی و ارتفاع 61 متر از سطح دریا واقع گردیده است. مساحت محدوده مسکونی این روستا حدود 134000 متر مربع و محیط آن 2000 متر است. محدوده مسکونی بطور کامل در بخش جلگه‌ای واقع شده ولی بخشی از زمین‌های کشاورزی اهالی در بخش کوهستانی قرار دارد.
در بخش شمال شرق این روستا شهر گلوگاه در 1 کیلومتری، در شمال غربی آن روستای خورشید کلا در 1 کیلومتری، و  روستای تپه سر در 100 متری جنوب آن در ارتفاعی حدود 26 متر بالاتر واقع شده‌اند. زمین‌های زراعی مردم روستا در بخش کوهستانی یا به عبارتی در جنوب گسل خزر حدود 244 هکتار با محیطی حدود 7390 متر می‌باشد.
فاصله نظام محله  تا ابتدای شهر گلوگاه در شمال شرق حدود 1400 متر و تا خلیج گرگان در شمال حدود 7800 متر است. فاصله آن تا گرگان، بهشهر و ساری به ترتیب برابر با 60، 20، و 67 کیلومتر و تا شبه جزیره میانکاله 18 کیلومتر است. (نظام محله و همکاران، 2012 ).

زمین‌شناسی

گسل خزر به عنوان یک گسل عمده از قسمت شمالی این روستا عبور می‌کند. رسوبات محدوده اطراف آن در کواترنری ته‌نشین شده‌اند و در بخش شمال گسل خزر سازندهای پرکامبرین مربوط به پروتروزوئیک قرار دارند. محدوده خانه‌های روستایی بر روی نهشته‌های مخروط افکنه‌ای توسعه یافته‌اند. این نهشته‌های مخروط افکنه‌ای خود بر روی رسوبات لسی و آبرفتی قدیمی تر گسترش یافته‌اند. چشمه‌های طبیعی که در کوهستان‌های جنگلی اطراف که روی سازندهای لسی قرار دارند جریان یافته اند، تأمین‌کننده آب آشامیدنی سکنه محلی می‌باشد. مازاد آب این چشمه‌ها به صورت رودخانه‌های فصلی در دو طرف روستا به سمت دریا جریان دارد.
نوع خاک این منطقه از نوع ای ای اس است و این محدوده در کلاس فرسایشی viii در جنوب و v در شمال قرار دارد.
محدوده این روستا در زون 39 یو تی ام واقع شده  و در شیت  6763 II NW  از نقشه 1:25000 پوشش کشوری واقع شده‌است.  

آب و هواشناسی

این منطقه همانند بخش‌های اطراف دارای اقلیمی نیمه معتدل است. آب و هوای این محدوده معتدل خزری و تغییرات درجه گرما در ساعات مختلف روز بسیار کم است. بطور کلی حداکثر درجه حرارت در مردادماه و حداقل درجه گرما در ماه‌های دی و بهمن اتفاق می افتد. متوسط مجموع بارش سالانه حدودا 680 میلی‌متر براساس خطوط همبارش کشوری و دمای متوسط حدود 15 درجه است.

شبکه‌های ارتباطی

فاصله این روستا تا شبکه ارتباطی اصلی ساری به گرگان حدود 1430 متر است. جاده‌ای قدیمی به طول حدودا 65 کیلومتر از ابتدای روستای لمراسک شروع می‌شود و بعد از عبور از این روستا تا شهر گرگان ادامه می یابد. این منطقه و شهر گلوگاه بطورکلی به عنوان چهارراه ارتباطی بین جاده دامغان، گرگان، ساری، و دو بندر امیرآباد و بندرگز محسوب می‌شود.   

جاذبه‌های گردشگری

با توجه به این که روستای نظام محله در موقعیتی کوهپایه‌ای قرار دارد، نمایی زیبا به جنگل‌های مشرف به خانه‌های روستایی و کوه‌های بلند جهان مورا در سمت جنوب و نمایی به دریای خزر و شبه جزیره میانکاله در سمت شمال دارد. در فاصله صد متری از این روستا پیش آمدگی کوهستان با شیب تند به داخل جلگه موقعیتی را فراهم نموده است که از بالای این پیش آمدگی می‌توان بسیاری از شهرها و روستاهای اطراف را در کنار ساحل زیبای دریای خزر مشاهده کرد. این منطقه آب و هوایی بسیار مطلوب دارد به‌طوری‌که ویژگی تبخیر و تعرق پایین را همراه با دمای مناسب و طبیعت زیبا در منطقه‌ای ساحلی کنار هم قرارداده است.
در محدوده جنگلی استل نظام محله قرار دارد که تالاب کوچک بی نظیری است با درختانی بلند در داخل استخری با عمق متوسط حدودا 3 متر با تراکمی متناسب از درختان متنوع که امکان دیدن بخش عمده‌ای از سطح آب این استخر طبیعی را فراهم می‌کند. به دلیل دسترسی دشوار به این استخر طبیعی کمتر بازدیدی از آن صورت می‌گیرد.  استل روستای نظام محله در فصول پرباران جاذبه‌های دیدنی بی مانندگی را در اطراف خود به وجود می آورد. آبشارهای فصلی استل روستای نظام محله بی نظیر بوده‌است. 
در بخش دیگری از این روستا در منطقه‌ای جنگلی به نام باددره قلعه‌ای تاریخی به نام شریف قلعه که به دوران سلجوقیان مربوط می‌شود قرار دارد. البته این بقایا، قلعه نبوده‌است . بقایای حمام قدیمی خزینه ای می‌باشد، که خرابه‌هایی بسیار قدیمی در آن به چشم می خورد. به اعتقاد مردم محلی و شواهد موجود کاوش‌های زیادی برای صرقت سکه‌های تاریخی در این محدوده انجام شده‌است.
منقطه زیبای توسکا چشمه در 25 کیلومتری این روستا در جاده گلوگاه به دامغان که از داخل جنگل‌های انبوه عبور می‌کند قرار دارد و در گرمترین فصول سال مه آلود و هوایی بسیار خنک و مطبوع دارد.
در منطقه آستوپیش  یا آسوپیش نظام محله زمین‌های کشاورزی در کنار رودخانه فصلی واقع شده‌اند که در گذشته محل زراعت و نصب آسیاب آبی بوده‌است. این محدوده چشم‌انداز بسیار زیبایی برای بازدیدکنندگان دارد.
منطقه تاریخی آغوز سره که انبار آذوقه در آن زمان بوده در مکان مزرعه آغوز سره
منطقه تاریخی کال لنگه که به عنوان قبرستان در /ان زمان استفاده میشده که کشاورزان درهنگام شخم مزارع خود بقایای استخوان‌های  انسان را مشاهده می‌کنند
منطقه تاریخی دوک جانعلی یا جانعلی قلعه که بقایای قلعه تاریخی در آن مشاهده گردیده است و بقایای خمره‌هایی شکسته و آجرهای با اندازه‌های 50*50 در آن مشاهده شده‌است.این قلعه بین آغوزسره و کال لنگه بر روی یال تپه ای صعب العبور واقع گردیده است.
مناطق زیبای زلال چشمه، یزدان چشمه، عشرچال،استل چشمه،آبشارشمع ،آبشار آسوپیش در دل جنگل‌های بکر این روستا واقع شده‌است که به زیبایی این روستا افزوده است 
زمین‌های زراعی روستای نظام محله بنا بر دشواری راه، پوشش و موقعیت جفرافیایی نام‌های متعددی دارد: لرگی، لیلم،تکوسر،بنه سر،سوته، موزی گل ،کال لنگه، آغوزسره، باددره