پرونده نشریه‌های جعلی دانشگاه امیرکبیر

اندکی پس از اعتراض دانشجویان به حضور و سخنرانی محمود احمدی نژاد در دانشگاه امیر کبیر و سپس اعلام انحلال انجمن اسلامی دانشگاه صنعتی امیر کبیر، توسط رئیس این دانشگاه و تخریب ساختمان آن، دهم اردیبهشت ۱۳۸۶ نشریات دانشجویی سر خط به مدیر مسئولی مجید شیخ‌پور، سحر به مدیر مسئولی احمد قصابان، ریوار به مدیر مسئولی پویان محمودیان و آتیه به مدیر مسئولی مقداد خلیل‌پور در سطح دانشگاه پخش شد که در آن کاریکاتور علی خامنه‌ای چاپ و از وی انتقاد شده بود.

واکنش‌ها و پی‌آمدها

در پی این حادثه دانشجویان بسیجی دانشگاه صنعتی امیرکبیر و همچنین بسیجانی که از سایر دانشگاه‌ها حضور یافته بودند، در اعتراض به چاپ آنچه «مطالب توهین‌آمیز» در چند نشریه دانشجویی خواندند، با اعلام عزای عمومی دست به تحصن زدند. به ادعای بسیجیان دانشجویان از خارج دانشگاه برای انتشار مطالب دستور گرفته بودند. بسیج دانشگاه امیر کبیر همچنین به شکایت از دانشجویان پرداخت.
در پی آن اعضای انجمن اسلامی نیز در مقابل بسیجیان و به مخالفت با ایشان دست به تحصن می‌زنند. انجمن اسلامی دانشگاه و گردانندگان نشریات دانشجویی، نشریاتی که حاوی این مقالات و کاریکاتورها بوده را جعلی خواندند. آن‌ها انتشار نشریات «جعلی» را اقدامی برای جلوگیری از انتشار نشریات دانشجویی و ابزار تازه‌ای در سرکوب آزادی بیان خواندند. مطالب و کاریکاتورهایی که مورد اعتراض قرار گرفت روی برگه‌هایی با نشان چهار نشریه دانشجویی سحر، ریوار، آتیه و سرخط چاپ شد، اما مدیریت امور فرهنگی دانشگاه امیرکبیر دستور لغو مجوز همه نشریات داخلی این دانشگاه را صادر کرد. درگیری و اعتراض در دانشگاه امیر کبیر از سوی دانشجویان بسیجی و اعضای انجمن اسلامی طی روزهای بعد نیز ادامه یافت.
رهایی رئیس دانشگاه امیر کبیر ضمن متهم کردن دانشجویان پیرامون انتشار نشریات جعلی، برخی از اعضای عضو انجمن اسلامی دانشگاه امیرکبیر را ممنوع الورود کرد و انتشار تمام نشریات در دانشگاه را ممنوع کرد. دانشجویان با تجمعات مختلف در دانشگاه به این اقدام اعتراض کرده و کلاسهای درس وی را تعطیل کردند.
مقامات وزارت علوم و مدیران دانشگاه امیر کبیر معتقد به دست داشتن دانشجویان در انتشار نشریات بودند.

برخوردها با دانشجویان

دستگاه اطلاعاتی و نیروی انتظامی بلافاصله چند تن از دانشجویان را بازداشت کردند. وزارت علوم نیز به احضار و صدور محکومیت‌های تحصیلی برای نزدیک به یکصد نفر از دانشجویان پرداخت. تماس با خانواده دانشجویان و تهدید آنان به جلوگیری از فعالیت سیاسی فرزندانشان از دیگر اقدامات وزارت علوم بود. همچنین حراست دانشگاه همکاری کامل را با دادگاه انقلاب جهت دستگیری دانشجویان انجام می‌دهد. حراست دانشگاه برای دانشجویان احضاریه صادر کرده، و پس از خروج دانشجویان از خوابگاه جهت مراجعه به حراست توسط نیروهای دادگاه انقلاب و حراست مورد ضرب و شتم قرار گرفته و بازداشت می‌شوند. همچنین منزل اقوام دانشجویان نیز برای دستگیری آنان مورد جستجو قرار می‌گیرد.
انتظامات دانشگاه، ضمن ممانعت از ورود برخی دانشجویان (بدستور رهایی رئیس دانشگاه) اقدام به برخورد فیزیکی با آنان در داخل و خارج از دانشگاه کرد و هم‌زمان طی هماهنگی انجام شده کلانتری ۱۰۷ فلسطین، دانشجویان را از شکایت منع می‌کند.عباس حکیم‌زاده، آرمان صداقتی، علی صابری از اولین دستگیر شدگان بودند. عباس حکیم‌زاده که پیشتر، تحت عمل جراحی ستون فقرات قرار گرفته بود، طی نامه‌ای پیش از بازداشت خود با اشاره به فشارهای وارده از سوی نیروهای امنیتی و حراست دانشگاه، پیشاپیش هرگونه اعترافی که توسط مقامات پس از بازداشت وی منتشر شود را فاقد اعتبار دانست.
در اعتراض به این وضعیت در دانشگاه امیر کبیر اعتصاب غذا و اعتراضات متعددی صورت گرفت. به گفته دانشجویان رئیس دانشگاه قصد ایجاد جو رعب و حشت در دانشگاه را داشته‌است.قوه قضائیه نیز از بازداشت چند نفر در این ارتباط خبر داد. سخنگوی قوه قضائیه تعداد بازداشت‌شدگان را چهار یا پنج نفر اعلام کرد و گفت که هیچیک از آن‌ها دانشجو نیستند.
علی‌رغم اظهار قوه قضائیه مبنی بر دانشجو نبودن بازداشت‌شدگان، روابط عمومی وزارت اطلاعات اعلام کرد که متهمان از دست اندرکاران و تهیه‌کنندگان مطالب این نشریات بوده و به اقدام خود اعتراف کرده‌اند. در نهایت در ۲۰ مه ۲۰۰۷ قاضی حداد معاون امنیت دادسرای عمومی و انقلاب تهران بازداشت آن‌ها را تائید کرد و گفت مدیران مسئول این نشریات در بند ۲۰۹ زندان اوین به سر می‌برند.
قاضی حداد احسان منصوری را حلقه مفقوده پرونده نامید و گفت که با دستگیری وی بسیاری مسایل در این باره روشن خواهد شد. وی گفت: «این افراد با رد اتهامات خود مدعی هستند که کسان دیگری به نام این مدیران مسئول نشریات دانشجویی اقدام به انتشار مطالب در نشریات کرده‌اند ولی ما اعتقاد داریم که این کار قطعاً توسط مدیران مسئول نشریات صورت گرفته‌است.» وی برای چندمین بار وعده داد که عامل اصلی انتشار نشریات را طی یک هفته آتی اعلام خواهد کرد. اظهارات و وعده‌های چند باره وی از سوی دانشجویان نشانی از شکنجه دانشجویان برای گرفتن اعتراف تعبیر شد.
دانشجویان بسیجی با حمایت رئیس دانشگاه طی روزهای بعد نیز به تجمعات اعتراضی خود ادامه دادند.
بازداشت دانشجویان با اعتراض نهادهای حقوق بشر و فعالان سیاسی داخلی و خارجی و دانشجویان روبرو شد. سازمان دیده بان حقوق بشر طی بیانیه‌ای خواهان آزادی مقداد خلیل‌پور، مجید توکلی، احسان منصوری، پویان محمودیان، مجید شیخ‌پور، احمد قصابان، علی صابری، بابک زمانیان و عباس حکیم‌زاده، ۹ دانشجوی دانشگاه امیرکبیر تهران شد.
چهار نفر از دانشجویان ۲۰ مرداد آزاد شدند و چگونگی فشار و شکنجه در بند ۲۰۹ اوین را افشا کردند، اما احسان منصوری، احمد قصابان و مجید توکلی محاکمه شدند و تا حدود یکسال بعد در زندان ماندند.
محمد علی دادخواه وکالت دانشجویان دستگیر شده را بر عهده داشت.
دانشجویان نیز متقابلا از عوامل بسیج به اتهام جعل نشریات دانشجویی شکایت کردند.

خط سیاه

وزارت اطلاعات اندکی پیش از آزادی دانشجویان پس از طی مدت زندان فیلمی با عنوان «خط سیاه» منتشر ساخت. در این فیلم صحنه‌هایی از اعتراضات دانشجویی در دانشگاه امیر کبیر با اعترافات دانشجویان میکس و منتشر گردید. دادستانی و وزارت اطلاعات قصد انتشار این فیلم را از روزهای اول دستگیری دانشجویان داشتند، اما ظاهر بسیار آشفته دانشجویان که حاکی از شکنجه‌های مدام بوده و اعتبار فیلم را زیر سؤال می‌برد، آنان را منصرف ساخته بود.
برخی از نیروهای اصولگرا خواستار کنترل بیشتر بر نشریات دانشجویی شدند.

رسانه‌ها

رسانه‌هایی که به انعکاس اخبار برخورد با دانشجویان پرداختند در مقاطع مختلف با برخوردهای دولت و دستگاه قضایی مواجه شدند. از جمله شکایت رهایی از روزنامه اعتماد و فشار وزارت علوم و دستگاه قضایی علیه خبرگزاری کار ایران (ایلنا) که نهایتاً موجب توقیف آن برای یکسال شد. همچنین سعید مرتضوی پس از انتشار اخبار شکنجه دانشجویان، رسانه‌ها را از انعکاس هرگونه خبری پیرامون این پرونده منع کرد.

بازتاب جهانی

بسیاری از رسانه‌های جهانی برخورد با دانشجویان و مطالب منتشره پیرامون شکنجه آنان را بازتاب دادند.

دیده بان حقوق بشر نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد: 
بازداشت طولانی مدت این دانشجویان، به‌خصوص در شرایط سلول انفرادی که در برخی موارد، افزون بر پنجاه روز است، شائبه به خطر افتادن سلامت روانی آن‌ها را جدی می‌سازد و همچنین نگرانی از شکنجه را افزایش می‌دهد. این دانشجویان در تمام دوران بازداشت، از حق دسترسی به خانواده‌ها و وکلای خود محروم بوده‌اند... کلیه نشریات دانشجویی دانشگاه امیرکبیر توقیف شده‌اند و شماری از دانشجویان نیز از ورود به دانشگاه منع شده‌اند. حدود ۸۰ نفر به کمیتهٔ انضباطی احضار شده و برای حدود ۱۵ نفر احکام تعلیق از تحصیل صادر شده‌است. درست در زمانی که بدنهٔ دانشجویی آماده برگزاری انتخابات انجمن اسلامی دانشجویان می‌شد، مأموران وزارت اطلاعات، در حد فاصل ۱۲ اردیبهشت تا ۱۴ خرداد، هشت دانشجو را بازداشت و روانه زندان کردند. مقامات ایران از سست‌ترین استدلال‌ها برای بازداشت روزنامه‌نگاران و فعالان دانشجویی استفاده کرده‌اند. سازمان دیده‌بان حقوق بشر"، بیش از ده‌ها مصاحبه با دانشجویان زندانی سابق انجام داده‌است که همگی شهادت داده‌اند که از همان ابتدا از سوی بازجویان مورد بدرفتاری فیزیکی قرار گرفته‌اند تا اعترافات دروغین و خلاف واقع بیان کنند.

دیگر واکنش‌ها

سید احمد خاتمی امام جمعه موقت تهران طی سخنانی دانشجویان را عامل توهین به مقدسات نامید و آنانرا مرتبط با هاشم آقاجری و اصلاح طلبان دانست.