تلویزیون در افغانستان

وابستگی تلویزیون‌ها

تلویزیون ملی افغانستان به عنوان تنها تلویزیون سرتاسری ملی در افغانستان با تمویل دولت افغانستان به پخش برنامه می‌پردازد. سایر شبکه‌های تلویزیونی در افغانستان خصوصی اند. این تلویزیون‌ها عموماً با تولید برنامه‌های داخلی و دوبله سریالهای خارجی توانسته‌اند بیننده گان بیشتری را نسبت به تلویزیون دولتی افغانستان جلب کنند. نظر سنجی‌ها نشان می‌دهند تلویزیون طلوع دارای مخاطبان بیشتری نسبت به سایر تلویزیون‌ها در افغانستان است.
تعدادی از تلویزیون‌های افغانستان نیز برای پیشبرد اهداف سیاسی از سوی برخی از سیاست‌مداران افغان تأسیس شده‌اند. این تلویزیون‌های خصوصی در افغانستان مهم‌ترین منتقدان حکومت افغانستان هستند. به‌طور مثال، تلویزیون نور متعلق به برهان الدین ربانی رئیس‌جمهور پیشین افغانستان بوده‌است. تلویزیون آیینه به پخش برنامه‌هایی به حمایت از جنرال عبدالرشید دوستم از رهبران مجاهدین می‌پردازد. تلویزیون فردا متعلق به محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان و عضو جبهه متحد ملی است. تلویزیون تمدن متعلق به شیخ آصف محسنی از مراجع تقلید اهل تشیع در افغانستان است. تلویزیون نگاه متعلق به کریم خلیلی، رهبر حزب وحدت و معاون دوم ریس جمهور کرزی، تلویزیون دعوت متعلق به عبدالرب رسول سیاف، رهبر حزب اتحاد قبلی و حزب دعوت فعلی است.
در اوایل سال 2015 میلادی تلویزیون‌های دیجیتل منحیث یک پدیده جدید در افغانستان آغاز شد و شرکت "خدمات نشراتی افغانستان" زیر نام تجاری عقاب به فعالیت در افغانستان کرد. با آغاز نشرات دیجیتل زمینه فعالیت برای دیگر رسانه‌های نوپا فراهم شد و تلویزیون‌های جدید دیجیتلی افغانستان جواز نشرات شانرا از وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان اخذ نمودند، در اوایل این پروسه تلویزیون‌های انار (با برنامه‌های تکنالوژی و اولین تلویزیون انگلیسی زبان افغانستان)، هریرود (با برنامه‌های موسیقی که فعلاً به نام تلویزیون افغانستان فعالیت دارد) شبکه تلویزیونی حدیث (رسانه آموزشی و دینی)، آسیا (تلویزیون آسیا از قبل در جلال آباد و هرات فعالیت داشت و با آغاز نشرات دیجیتلی در کابل به نشرات آغاز نمود) و شبکه موسیقی افغانستان (متعلق به آقای کامگار مالک شرکت هوایی کام آیر) به نشرات شان در کابل و ولایات همجوار کابل آغاز نمودند.

آزادی بیان و تندروها

قانون اساسی افغانستان به شدت از رسانه‌های خصوصی و دولتی و حق آزای بیان برای آن‌ها دفاع کرده‌است.
در ماده سی و چهارم قانون اساسی افغانستان چنین آمده‌است:
آزادی بیان از تعرض مصون است.
هر افغان حق دارد فکر خود را به وسیلهٔ گفتار، نوشته، تصویر یا وسایل دیگر، با رعایت احکام مندرج این قانون اساسی اظهار نماید.
هر افغانستانی حق دارد مطابق به احکام قانون، به طبع و نشر مطالب، بدون ارائه قبلی آن به مقامات دولتی، بپردازد.
احکام مربوط به مطابع، رادیو و تلویزیون، نشر مطبوعات وسایر وسایل ارتباط جمعی توسط قانون تنظیم می‌گردد.
ماده چهارم از فصل دوم قانون رسانه‌های افغانستان آزادی رسانه‌ها در افغانستان را اینگونه توضیح داده‌است:
هر شخص حق آزادی فکر و بیان را دارد. طلب، حصول و انتقال معلومات، اطلاعات و نظریات در حدود احکام قانون بدون مداخله از طرف مسئولین دولتی شامل این حق است. این حق در برگیرنده فعالیت آزاد وسایل پخش، توزیع و دریافت معلومات نیز می‌باشد.
دولت آزادی رسانه‌های همگانی را حمایت، تقویه و تضمین می‌نماید. هیچ شخص حقیقی یا حکمی به شمول دولت و ادارات دولتی نمی‌تواند فعالیت آزاد رسانه‌های خبری یا معلوماتی را منع، تحریم، سانسور یا محدود نموده یا طور دیگری در امور پخش رسانه‌های همگانی و معلوماتی مداخله نماید. مگر مطابق احکام این قانون.
آواز خوانی و رقص زنان در تلویزیون‌های خصوصی افغانستان آزاد است.
برخی از این تلویزیون‌ها تا کنون با دعوت از آوازخوانان زن مانند منیژه دولت و تعداد دیگری از کشور تاجیکستان به پخش او از خوانی و رقص آن‌ها پرداختند.
تعدادی از تند روها این آزادی را آزادی مفرط اعلان کردند و به شدت با آن به مخالف برخاستند.
پارلمان افغانستان، شورای بزرگان، امامان مساجد و رهبران جهادی سابق عمده‌ترین مخالفان پخش آواز و رقص زنان در افغانستان بوده‌اند.
اخیراً وزیر اطلاعات و فرهنگ افغانستان که یکی از افراطیون پشتو زبان در افغانستان به شمار می‌رود نیز فشارهای مضاعفی را بر تلویزیون‌های خصوصی افغانستان وارد ساخته‌است.
تلویزیون خصوصی افغان به علت پخش یک آهنگ ایرانی با صحنه‌هایی کاملاً آزاد از سوی این وزارت جریمه گردید و پخش سریال‌های هندی از سوی او ترویج بت پرستی اعلان شد.
فشارهای روز افزون حکومت افغانستان برای جلوگیری از پخش فیلم‌های هندی نتیجه‌ای در پی نداشت و تلویزیون‌های خصوصی افغانستان پخش این سریال‌ها را مغایر با قانون اساسی افغانستان ندانستند و به پخش آن تا کنون ادامه می‌دهند.

زبان

بیشتر شبکه‌های تلویزیونی در افغانستان با زبان فارسی، تعدادی با زبان پشتو و تلویزیون آیینه برخی از برنامه‌هایش را به زبان‌های ازبکی و ترکی پخش می‌کند. در این میان تلویزیون دیجیتلی انار نخستین تلویزیون افغانی به زبان انگلیسی در کابل نشرات می‌کند.
این فهرست شامل تمام شبکه‌هایی تلویزیونی ای است که از داخل افغانستان پخش می‌شود.برای شبکه‌های مربوط به افغان‌ها در سایر کشورها فهرست شبکه‌های تلویزیونی فارسی‌زبان را ببینید.

خصوصی

بعضی از شبکه‌های خصوصی عبارتند از: تلویزیون آریانا افغانستان، تلویزیون طلوع، تلویزیون باختر، تلویزیون راه فردا.