دندان‌پزشکی کودکان

دندانپزشکی کودکان شاخه‌ای از دندانپزشکی است که با بچه‌ها از کودکی تا نوجوانی سروکار دارد. این شاخه اولین بار توسط انجمن دندانپزشکی آمریکا، کالج سلطنتی دندانپزشکان کانادا و کالج سلطنتی جراحان دندانپزشک استرالیایی به عنوان تخصص شناخته شد.
این شاخه تمرکز خود را بر روی رشد کودک/نوجوان، صدمات بیماری‌ها و پیشگیری از وقوع آنها، مدیریت و روانپزشکی کودکان و بقیهٔ جنبه‌های این شاخه قرار می‌دهد. بعضی دندانپزشکان کار خود را تخصصی تر کرده و به معالجهٔ کودکان فلج مغزی، عقب افتادهٔ ذهنی و اوتیسم می‌پردازند.
دندانپزشکان عمومی در صورت تمایل می‌توانند دو یا سه سال تحت آموزش این رشته قرار بگیرند و مدرک تخصص دندانپزشکی کودکان را دریافت کنند. تفاوت دندانپزشکی عمومی با تخصص اطفال، خود بیانگر اعتماد و صداقتی است که برای کودکان در رابطه با دندانپزشکانشان قرار داده شده است. به‌طور کلی یکی از اجزای این رشته، روانشناسی کودک است. دندانپزشک کودکان باید در تزئین مطب، ارتباط با کودکان و آموزش راهای پیشگیری از پوسیدگی دندان دقت لازم را داشته باشند تا ملاقات‌های میان کودک و دندانپزشک، لذت بخش باشد.
دندانپزشکان  کودکان، اهمیت خاصی برای پوسیدگی دندان قائل هستند. تحقیقات نشان می‌دهد که بهداشت دهان پایین در بچه‌ها منجر به اختلال در رشد کودک ،عملکرد درسی ضعیف در مدرسه و همچنین روابط اجتماعی ضعیف می‌شود؛ بنابراین متخصصان اطفال، توصیه‌هایی در رابطه با تقویت دندان‌ها، عادت‌های غذایی سالم و سایر مواردی که مانع بیماری‌های دهان می‌شود، می‌کنند.
علاوه بر این، آن‌ها در راستای سلامت دندان‌های اولیه (دندان‌های شیری) فعالیت می‌کنند تا زمانی که این دندان‌ها بیفتند. علت اهمیت دندان‌های شیری به این خاطر است که به بچه‌ها اجازهٔ جویدن درست را می‌دهد و این به خودی خود موجب سلامت تغذیه‌ای کودک می‌شود؛ همچنین این دندان‌ها به یادگیری تکلم در کودک و حفظ فضای مورد نیاز برای رشد دندان‌های دائمی کمک می‌کند.
نقش دندانپزشک کودکان با ورود کودک به مرحلهٔ نوجوانی تغییر می‌کند. آن‌ها متوجه حس «پیش خود مجسم سازی» بیمارانشان می‌شوند بنابراین در راستایی فعالیت می‌کنند تا نیازهای این گروه سنی را نیز برآورده سازند. آن‌ها به بیمارهایشان اطلاعاتی در خصوص روکش‌های دندان و دندان‌های عقل، می‌دهند.
دندانپزشک کودکان، سلامت دندان‌های کودک را ارتقاء می‌دهد و همچنین در نقش منبع اطلاعاتی در این خصوص برای والدین آن‌ها عمل می‌کند. انجمن دندانپزشکی کودکان آمریکا (AAPD) و انجمن پزشک کودکان آمریکا (AAP) توصیه می‌کنند که ملاقات با دندانپزشک باید هر شش ماه، پس از اولین رویش دندان در کودکان یا یک سال پس از تولد کودکان، صورت بگیرد؛ زیرا با معاینهٔ مرتب و تشخیص به موقع بیماری‌های دندان، می‌توان پوسیدگی دندان بچه‌ها را در همان مراحل اول رفع کرد.
در حال حاضر معاینه و معالجه کودکان در مطب دندان پزشکی دیجیتال بسیار مناسب می باشد. در این مراکز بدلیل استفاده از دستگاه های دیجیتال و لیزر  جهت درمان بیماری های دهان و دندان کودکان ، درمان کاملا بدون درد و عوارض می باشد.
تشخیص به موقع بیماری‌های دهان برای سلامت دهان و دندان و عادت‌های تغذیه‌ای کودکان در آینده نقش مهمی دارد. در این راستا، برنامه‌های آموزشی برای والدین در خصوص مسواک زدن، نخ دندان و فلوئورید، اطلاعاتی راجع به انگشتان و عادت‌های جویدن پستانک در کودک، مشاورهٔ تغذیه و سایر اطلاعات در خصوص رشد کودک، داده می‌شود.از سنین دبستان استفاده از دهانشویه ی حاوی فلوراید در تکمیل رشد دندانهای دائمی نقش بسزایی دارد.
پیشگیری از پوسیدگی های دندانی 
۱-تعدیل در رژیم غذایی به این صورت که تعداد دفعات دریافت مواد قندی بسیار مهمتر از حجم دریافت است وخوردن میان وعده های سبک وصنعتی زمینه ی پوسیدگی رابیشتر فراهم میکند.خوردن نوشابه ها علاوه بر پوسیدگی زا بودن ساینده هم هستند.
۲-فلوراید ها به صورت دهانشویه ،خمیردندان،ژل،وارنیش،آب آشامیدنی حاوی فلورایداست واثرموضعی روی مینای دندان واستحکام بافت مینا دارد.وترمیم یا دوباره معدنی شدن مینا را در مراحل اولیه ی پوسیدگی منجر میشود.
۳-فیشور سیلانت ها
شیار های دندان به خصوص در دندانهای تازه رویش یافته مستعد پوسیدگی هستند وموثرترین راه پیشگیری برای این موارد استفاده از فیشور سیلانت است.
۴-حذف پلاک دندانی از روی دندان به کمک مسواک و نخ دندان از دیگر راهکارهای پیشگیری از پوسیدگی دندان است.
ناهنجاری های دندانی
تشخیص ودرمان ناهنجاری های دندانی از مسائل مهم دندانپزشکی کودکان است.چراکه در بعضی موارد بیانگر اختلالات ژنتیکی است ونیاز به مشاوره ژنتیکی دارد.ناهنجاری های دندانی که شامل ناهنجاری درفرم دندان ،تعداد دندان،تمایز بافتی وتمایز شکلی است وناهنجاری در روند رویش وتکامل ریشه است.
کودکان دارای مشکلات پزشکی
نقش دندانپزشکی در کودکان با مشکلاتی نظیر بیماریهای مادرزادی قلبی،اختلالات خونی نظیر هموفیلی،تالاسمی،نقص ایمنی وبیماری های دهانی مرتبط با عفونت HIV،بیماری کلیوی،بیماری نقص کبد، پیوند اعضا،اختلالات تیروئیدوپاراتیروئید،بیماریهای تنفسی وبیماریهای عصبی،عیوب بینایی ،عیوب شنوایی،کودکان با ناتوانی های عملکردی واختلالات ژنتیکی وسرطان کودکان حائز اهمیت است .ونیاز به مراقبت های خاص وتوجه ویژه ی دندانپزشکی دارد.