آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز

دربارهٔ آزمایشگاه

آزمایشگاه ملّی نقشه‌برداری مغز به منظور پاسخگوئی به بخشی از نیازهای پژوهشی و فناوری کشور در زمینهٔ ایجاد زیرساخت تصویربرداری و تحریک مغزی برای تحقیقات شناختی و ارائه خدمات دانش بنیان و روزامد در حوزه علوم و فناوری‌های شناختی ایجاد شده‌است، که به صورت هیئت امنایی اداره شده و یک مؤسسهٔ ملّی است که در اختیار همه دانشگاه‌ها و محققان کشور قرار خواهد داشت. تجهیزات مورد نیاز آزمایشگاه که در طی چندین جلسه، توسط هیاتی مرکب از متخصصان و اساتید داخلی و خارجی تعیین و نسبت به سفارش و تهیهٔ آن‌ها اقدام گردید؛ شامل دستگاه‌های تصویربرداری تشدید مغناطیسی ۳ تسلا، تحریک غیرتهاجمی مغزی (TMS و TCS سازگار با MRI)، الکتروانسفالوگرافی (شامل سیستم سازگار با MRI) و طیف‌نگاری کارکردی مادون قرمز نزدیک (FNIRS) می‌باشند. این آزمایشگاه همچنین مجهز به امکانات پیشرفتهٔ پردازش داده، تصاویر و سیگنال و همچنین ارزیابی شناختی است.

تاریخچه آزمایشگاه

آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز (NBML) در تاریخ ۱۱ مرداد ۱۳۹۵ مصادف با ۱ آگوست سال ۲۰۱۶ با شعار «توسعه همگرایی علم و فناوری در نقشه‌برداری مغز» و پنج سال پس از تصویب پیشنهاد مربوط به توسعه علوم شناختی و فن آوری توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی افتتاح شد، بر این اساس، دولت متعهد به حمایت از NBML با تحقیق در علوم شناختی شناخته شد. بدین منظور شورای علمی و فناوری علوم شناختی توسط معاون رئیس‌جمهور برای تأسیس شد. بر این اساس، قانون مجوز آزمایشگاه را به عنوان یک مؤسسه ملی اختصاص داده‌است که در دسترس همه دانشگاه‌ها و محققان است و باید توسط هیئت امناء بدون هیچ گونه وابستگی دانشگاهی هدایت شود. طبق این مصوبه که در سال ۲۰۱۴ تأیید شده، هیئت امناء آزمایشگاه شامل وزیر علوم تحقیقات و فناوری، وزیر بهداشت و آموزش پزشکی و معاون رئیس دانشکده علوم و فناوری و دستیاران ایشان، و به ریاست وزیر علوم، تحقیقات و فناوری می‌باشند. این یک پروژه مشترک بین وزارت بهداشت و آموزش پزشکی و وزارت علوم تحقیقات و فن آوری است که ریاست آزمایشگاه را انتخاب می‌کنند.

اساسنامه تشکیل آزمایشگاه

اساسنامه این آزمایشگاه از سوی ستاد توسعه علوم و فناوری‌های شناختی تدوین شد و در سال ۹۳ به تصویب شورای گسترش وزارت علوم رسید. در این اساسنامه وزرای علوم و بهداشت و همچنین معاون علمی رئیس‌جمهور و معاونین تحقیقات و فناوری‌های آن‌ها عضو هیئت امنای این آزمایشگاه تعیین شدند. ریاست هیئت امنای این آزمایشگاه برعهده وزیر علوم و ریاست آزمایشگاه نیز برعهده وزیر بهداشت است.
اولین جلسه هیئت امنای آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز در سال ۹۳ تشکیل شد و وزیر بهداشت، دکتر محمدرضا آی استاد گروه فیزیک پزشکی و مهندسی پزشکی دانشگاه تهران را به عنوان رئیس این آزمایشگاه پیشنهاد کرد که به اتفاق آراء به تصویب هیئت امنا رسید. در فاز اول این آزمایشگاه با حمایت معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، مبلغ ۱۵۰ میلیارد ریال برای خرید تجهیزات هزینه شد و آزمایشگاه در حال مطالعه برای خرید تجهیزات فاز دوم قرار گرفت.

فرایند ساخت و ساز آزمایشگاه

پس از بودجه بندی توسط معاون رئیس‌جمهور برای علوم و فناوری در خرداد ۱۳۹۴، آزمایشگاه بر آن اساس شامل مساحتی به میزان ۲۲۰۰ متر مربع و بر اساس آخرین استانداردهای پزشکی، مقررات و دستورالعمل در شهریور ۱۳۹۴ طراحی شد و ساخت و ساز رسماً در مهر ۱۳۹۴ آغاز شد و در اواخر فروردین ۱۳۹۵ تکمیل شد.
تجهیزات و امکانات آزمایشگاهی توسط هیاتی از کارشناسان داخلی و خارجی و استادان دانشگاه انتخاب و سفارش داده شدند. نصب دستگاه‌ها و تجهیز آزمایشگاه به همراه آموزش پرسنل در تیرماه ۱۳۹۵ تکمیل شدند.

افتتاحیه

مراسم افتتاحیه در مرداد ۱۳۹۵ در حضور اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس‌جمهور، وزیر بهداشت و آموزش پزشکی حسن قاضی زاده هاشمی، وزیر علوم، تحقیقات و فن آوری محمد فرهادی و معاون علمی و فن آوری رئیس‌جمهوری سورنا ستاری اتفاق افتاد.

استانداردها (ISO)

ایزو استاندارد
NBML بر اساس استاندارد ISO 9001: 2008 در تاریخ ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۶ مورد بازرسی قرار گرفت و موفق به اخذ گواهینامه شده‌است.