محمدحسین باقری

تغییر نام خانوادگی

محمد باقری برادر حسن باقری (غلامحسین افشردی) است، که اولین مسئول اطلاعات و عملیات سپاه بوده‌است. او در مورد علت تغییر نام خانوادگی از افشردی به باقری، این توضیح را داده‌است: 
ماه اول جنگ به اهواز رفتم و در جبهه خوزستان حاضر شدم، اخوی به من تذکر دادند که نام من در جبهه برای عدم شناسایی به حسن باقری تغییر کرده‌است، من سعی کردم با اسم واقعی خود حرکت کنم ولی به اندازه‌ای شباهت چهره ما زیاد بود که همه متوجه می‌شدند ما برادر هستیم در نتیجه من نیز تغییر نام دادم و شدم محمد باقری و به احترام اخوی این اسم برای ما باقی ماند.

تحصیلات و فعالیت دانشگاهی

محمد باقری در زمان وقوع انقلاب، در سال آخر دبیرستان تحصیل می‌کرد. پس از پیروزی انقلاب به سمت مسیر دروس فنی دانشگاه رفت و در رشته مهندسی مکانیک دانشگاه پلی تکنیک پذیرفته شد و تا انقلاب فرهنگی نیز در دانشگاه مشغول تحصیل بود، اما از زمانی که دانشگاه‌ها در بهار ۱۳۵۹ به سبب انقلاب فرهنگی تعطیل و حوادث کردستان شروع شد، از تابستان سال ۱۳۵۹ در سپاه پاسداران مشغول فعالیت شد.
محمد باقری دارای مدرک دکتری جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک از دانشگاه تربیت مدرس و از اعضای هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی است. او علاوه بر ایفای مسئولیت‌های اجرایی، به تدریس در دانشگاه عالی دفاع ملی و دانشگاه تربیت مدرس نیز اشتغال دارد. او مقالاتی در حوزه جغرافیای سیاسی منتشر کرده و از اعضای هیئت علمی برگزارکنندهٔ چند همایش در این زمینه نیز بوده است. او همچنین در کنار دره میرحیدر و چند فرمانده سپاه از جمله محمد باقر قالیباف، رحیم صفوی، غلامعلی رشید و امید شجاعی، از مؤسسان انجمن ژئوپلیتیک ایران به‌شمار می‌رود.

ترفیع درجه

باقری در سال ۱۳۸۷ همراه با مصطفی ایزدی، به درجه سرلشکری ارتقاء یافت. او از معدود فرماندهان نظامی است که پیش از رسیدن به فرماندهی کل سپاه و ارتش، یا ریاست ستاد کل نیروهای مسلح، به درجه سرلشکری ارتقا یافته بود.

نقش امنیتی در غرب کشور

باقری با توجه تجربه حضور در بخش‌های اطلاعاتی و عملیاتی نیروهای مسلح، در بررسی و تصویب طرح‌های مهمی چون حمله به عمق ۱۰ کیلومتری خاک عراق، در سال ۱۳۷۵ جهت مبارزه با حزب کومله و حزب دموکرات کردستان و تحرکاتی که در غرب ایران انجام می‌دادند، نقش ویژه‌ای داشت. در آن زمان، سپاه پاسداران عملیاتی به فرماندهی احمد کاظمی طراحی کرد که به مرکزیت این مجموعه حمله شد و حدود ۲۰۰ دستگاه خودرو اعم از توپ، نفربر، خمپاره اندازها و واحدهای پیاده، به مقر اصلی آن‌ها حمله کردند.

نامه به خاتمی

چند روز پس از نا آرامی‌های کوی دانشگاه تهران، روزنامه کیهان نامه محرمانه جمعی از فرماندهان سپاه به محمد خاتمی ریاست جمهوری اسلامی ایران را منتشر کرد. فرماندهان امضاءکننده نامه در پایان به خاتمی نوشته بودند که: 
با کمال احترام و علاقه به حضرت‌عالی اعلام می‌داریم کاسهٔ صبرمان به پایان رسیده و تحمل بیش از آن را در صورت عدم رسیدگی، بر خود جایز نمی‌دانیم.
 
محمد باقری از جمله امضا کنندگان این نامهٔ تهدیدآمیز بود، که ۲۴ نفر از فرماندهان ارشد سپاه پس از حوادث مربوط به حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸ تیر ۱۳۷۸) به محمد خاتمی نوشته بودند. نامه فرماندهان به خاتمی بازتاب گسترده‌ای داشت و بسیاری ناظران، آن را تهدیدی علیه ریاست جمهوری اسلامی ایران دانستند.

فرماندهی ستاد کل نیروهای مسلح

محمد باقری از ۸ تیر ۱۳۹۵ با حکم سیدعلی خامنه‌ای جایگزین حسن فیروزآبادی؛ در فرماندهی ستاد کل نیروهای مسلح شد. او پیش از این در سمت معاون اطلاعات و عملیات ستاد کل، مسئولیت داشته‌است.

نظریه‌ها

یکی از موضوعات مهمی که دربارهٔ باقری مطرح می‌شود، نظریه‌های استراتژیک وی است. یکی از این طرح‌ها، در توسعه سواحل مکران و حتی نگاه آینده نگرانه تا قطب جنوب است. وی در جایگاه معاونت ارکان و امور مشترک ستاد کل نیروهای مسلح این ایده را در اختتامیه همایش توسعه ملی سواحل مکران و اقتدار دریایی جمهوری اسلامی ایران که در چابهار برگزار شد، مطرح کرد و افزوده بود: 
ما از سواحل مکران، دسترسی مستقیم به آب‌های آزاد و بدون وجود هیچ خشکی در سر راه، به قطب جنوب داریم و می‌توانیم طبق قوانین بین‌المللی در بخشی از قطب جنوب هم ادعای حاکمیت کنیم.

جایزه‌ها و نشان‌های افتخار

این بخش شامل نشان‌ها و جایزه‌های رسمی محمد باقری است، که بر روی لباس همسان او نصب می‌شود، ولی جایزه‌های غیرنظامی و غیررسمی را در بر نخواهد گرفت.