شوشتری

شوشتریان از نظر فرهنگی

شوشتر از لحاظ ادبیات (شعر، ترانه، ضرب‌المثل، حکمت، لطیفه و طنز) و همچنین موسیقی بسیار غنی است. مثلاً از لحاظ موسیقی نام شوشتری به عنوان یکی از انشعابات دستگاه شور در موسیقی سنتی ایرانی ثبت شده‌است و برای مثال خواننده معروف ایرانی (معین) ترانهٔ «ترمه و اطلس بیارید» را با ملودی شوشتری خوانده‌است. از میان شوشتریان دانشمندان، علما، مجتهدین و شخصیتهای برجسته‌ای همچون ابوالعلاء شوشتری، قاضی نوراله شوشتری، پروفسور نادر شوشتری شیخ مجتهد شوشتری و شیخ محمد تقی شوشتری برخاسته‌اند به عنوان مثال مرحوم علامه آیت‌الله العظمی شیخ محمد تقی شوشتری معروف به شیخ شوشتر که مردم خوزستان احترام زیادی بر او قائل بودند و هستند و ایشان کسی بودند که مرحوم دکتر شریعتی درباره‌شان در کتاب انسان و اسلام (صفحه هشتاد) نوشته‌است: «کوهی از علم و تحقیق و در کنارش انبوهی از کار، در گوشهٔ دورافتادهٔ شوشتر نشسته و نامش را هم کسی نشنیده‌است» آیت‌الله امجد در مورد آیت‌الله شوشتری گفته: «شیخ شوشتری در زمان حیاتشان برای شوشتر منشاء برکت و در زمان وفاتشان نیز با برجای گذاشتن کتابهایشان در کتابخانه آستان قدس رضوی برای مردم این منطقه برکتی است که هر شوشتری با افتخار خود را به جناب شیخ مرتبت و متصل می‌کند...در شخصیت شیخ شوشتری نقاط ناشناخته‌ای است که شاید به این زودی‌ها شناخته نشود» شیخ شوشتری یکی از بزرگ‌ترین علمای رجال و عالم شیعه و تسنن بود که کتابخانه شیخ در سال ۷۴ هم‌زمان با سال وفاتش به آستان قدس رضوی اهدا شد.(لینک)یاداشت افزوده شده براساس سفرنامه حاج میرزا عبداغفار نجم الملک است دانشمند دوران اخیر بسال ۱۲۹۹ هجری قمری بدستور ناصرالدین شاه قاجار برای بازدید سد اهواز وکارمای مهندسی به خوزستان رفته‌است درصحفه ۳۰ سفرنامه خود بنام سفرنامه خوزستان بقلم آورده شوشتر دو میدان بزرگ دارد 
دنبال همدیگر بعرض ۴۰ دزع وطول دویست دزع که تمام دکاکین در انجاست عمده اهل شوشتر عبابافی سی دستگاه می‌شود دیگری قالی بافی که احرامی گویند ازهمان قالی‌های معروف شوشتری است سابق چندین دستگاه بوده تنزل نموده حلا ۴ دستگاه است ازتجار معروف شوشتر حاجی عبدالحمید پاپهن است وحاجی محمدرضا عظیم که دو بپول ایلخانی (حسینقلی خان ایلخانی هفت لنگ)وخانوادهاش تجارت می‌کنند مذکور شد که هشتاد هزار تومان وجه نقد نزد انهاست۰ کنون عمده اهل شوشتر ودزفول دربلاد عثمانی پراکندهاند بصره وهله خاصه در عماره عثمانی. مردم شوشتر مثل مردم ذزفول کنگی بر پیچیده انددر شوشتر چند امامزاده‌است.بزرگ‌ترین مسجد انجا جامع است که هفتاد ذرع در هشتاد ذرع می‌شود.

موسیقی شوشتری

مایه و گوشه شوشتری در موسیقی ایران معروف است، آهنگ شوشتری گوشه‌ای است از دستگاه همایون. از همایون دو گوشه مشتق می‌شوند: یکی گوشه شوشتری و دیگری اصفهانی. شوشتر بر روی تمام دستگاه‌های موسیقی ایران آهنگ‌های محلی دارد و برای هر کدام از دستگاه‌های موسیقی ایران یک ردیف محلی در شوشتر اجرا می‌شود. برای نمونه ردیف دستگاه شور بدین قرار است:دشتی، درفیلی، نظامی، بختک یا کمری، غم انگیز، قره العین، نورالعین، دشتستانی، مکوندی و دشتی راستا. خود مایه شوشتری را، اگر شوشتری‌ها بخوانند اصل آهنگ است، زیرا همان مایه شوشتری با اشعار محلی خوانده می‌شود و گیراتر است. بر هر دستگاه موسیقی ایران، شوشتر یک ردیف محلی موافق همان دستگاه را دارد.جز آذربایجان، به ویژه تبریز، گمان نمی‌رود در هیچ یک از شهرهای ایران روی دستگاه‌های موسیقی ایران این قدر ردیف محلی داشته باشند. در هر شهری تنها بر روی یک یا دو دستگاه از موسیقی ایران ردیف محلی دارند، یعنی آواز محلی را موافق یک یا دو دستگاه می‌خوانند، اما در شوشتر موافق همه دستگاه‌ها آهنگ محلی دارند. اغلب باغبانها، بافنده‌ها و بیشتر مردم، موسیقی را خوب می‌دانند و محلی خوب می‌خوانند.(افشار سسیستانی، ایرج، خوزستان و تمدن دیرینه آن، ج۲، ص۷۲۵و۷۲۶)