شهرستان درمیان

معرفی

کلمه درمیان برگرفته از عنوان روستائی به همین نام است، که به به دلیل قرار گرفتن در حصار کوه‌های بلند این نام را بر آن نهاده‌اند. این روستا تا اوایل دهه گذشته مرکز بخش درمیان بود و در یازده کیلومتری مرکز فعلی و جنوب شهرستان واقع است، شهرستان درمیان امروز با وسعت معادل ۵۷۹۷ کیلومتر مربع در موقعیت جغرافیائی ۵۹ درجه و ۲۸ دقیقه تا ۶۰ درجه و۴۷ دقیقه طول شرقی و ۳۲ درجه و۳۲ دقیقه تا ۳۳درجه و۲۱دقیقه عرض شمالی قرار گرفته، شمال این شهرستان به شهرستان قائنات جنوب به شهرستان سربیشه غرب به شهرستان بیرجند و شرق آن با مرزی به طول۷۰ کیلومتر به استان شیندند افغانستان متصل است. این شهرستان از سه بخش به نام گزیک در شرق، مرکزی در مرکز و قهستان در غرب تشکیل شده و ۶ دهستان را در بر می‌گیرد؛ که عبارتند از دهستان درمیان، میاندشت، قهستان، فخرود، گزیک، طبس، بر اساس آخرین تغییرات این شهرستان دارای چهار نقطه شهری به نام اسدیه، قهستان، طبس و گزیک است. تعداد آبادی‌های دارای سکنه شهرستان برابر آخرین سالنامه آماری ۱۴۷ پارچه آبادی است و تعداد ۲۶ آبادی فاقد سکنه نیز در شهرستان وجود دارد. تعداد ۸۳ روستای بالای بیست خانوار ودارای دهیاری در شهرستان وجود دارد
این شهرستان بر اساس مصوبه شماره ۶۷۵۸/ت /۳۱۳۵۸ک مورخه ۱۱/۲/ ۸۴ هیئت دولت از بخش به شهرستان ارتقاء یافت.

جمعیت

جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۹۰، برابر با ۵۵٬۰۸۰ نفر بوده‌است.

ویژگی‌های طبیعی

شهرستان درمیان به لحاظ زمین ساخت از دو حوزه آبریز موازی تشکیل گردیده که شمال جنوب و غرب این حوزه را ارتفاعات در برمی گیرد؛ و رشته ارتفاعات مرکزی شهرستان نیز حوزه آبریز دشت اسدیه و طبس را از دشت گزیک مجزا می‌سازد. در مجموع حدود دو سوم وسعت شهرستان را دشت‌ها و یک سوم را مناطق کوهستانی در بر می‌گیرد. آب و هوای شهرستان نیز در زمستان سرد و در تابستان گرم و خشک است یکی از ویژگی‌های اقلیمی شهرستان وزش طوفان‌های شدید در فصل تابستان است که در مناطق شرقی بر شدت آن افزوده می‌شود.
میانگین بارندگی شهرستان در حد ۱۴۹ میلی‌متر در سال است که بر اساس اطلاعات ایستگاه اسدیه بدست آمده‌است. اما در مناطق مرتفع میزان بارنگی بیش از این رقم بوده و به ۴۰۰ میلی‌متر نیز در برخی مناطق می‌رسد.

منابع طبیعی و پوشش گیاهی

عرصه منابع طبیعی شهرستان درمیان علی‌رغم برخورداری از وسعت ۵۲۰ هزار هکتاری دلیل کمبود بارندگی از غنای چندانی برخوردار نیست. از مجموع مساحت عرصه منابع طبیعی ۷۵ هزار هکتار را بیابان و ۳۵ هزار هکتار را جنگل تشکیل می‌دهد.
از مجموع ۴۰۰ هزار هکتاری مراتع نیز ۱۰۰ هزار آن از کیفیت خوب تا متوسط برخوردار بوده و بیش از سیصد هزار هکتار از این مراتع ضعیف و بیابانی است. پوشش گیاهی شهرستان را نیز عمدتاً گونه‌های مرتعی، درمنه، قیچ، تاغ تشکیل می‌دهد. و در برخی مناطق شمالی شهرستان پوشش گیاهی جنگلی شامل گونه‌های باارزش بادامشک به چشم می‌خورد لازم به یادآوری است که نقش این پوشش گیاهی در اقتصاد شهرستان بسیار حائز اهمیت و مهم است.

منابع آب

تحت تأثیر همان شرایط اقلیمی کم باران منابع آب شهرستان نیز از کمیت و کیفیت مطلوبی برخوردار نیست. منابع آب سطحی عموماً شامل رودخانه‌های فصلی است که تنها در زمان وقوع بارندگی سیلاب در آن‌ها جریان دارد رودخانه فخرود طولانی‌ترین رود شهرستان به‌شمار می‌رود که سیلاب‌های فصلی را از سرشاخه‌های ارتفاعات غربی و جنوبی جمع‌آوری و به سمت شرق و افغانستان هدایت می‌کند. رودخانه گزیک نیز که بخشی از حوزه آبریز آن در شهرستان قاینات قرار دارد. در همین جهت غربی شرقی روان آب آب ارتفاعات شمالی شهرستان را پس از عبور از دشت‌های پدخل و گزیک به افغانستان هدایت می‌نماید. به منظور استفاده از این منابع دو سازه آبی شامل سد دهانه رزه و بند انحرافی گاویج طراحی و اجرایی شده که با بهره‌برداری از آن‌ها امکان استفاده از میلیون‌های متر مکعب آب که همه ساله از دسترس خارج می‌گردید فراهم شده‌است می‌شود این سازه‌ها قادر به کنترل بیست و هفت میلیون متر مکعب آب در سال هستند. بررسی‌های آماری انجام شده بر روی دبی رودخانه‌های مسیر نشان می‌دهد که بهره ره برداری از این سازه‌ها ده درصد منابع آب قابل بهره‌برداری شهرستان را افزایش خواهد داد.
دشتهای شهرستان از منابع آب مناسبی برخوردار نبوده و عمدتاً کیفیت آب نیز چنان مطلوب نیست ۱۹۸ رشته چاه عمیق و نیمه عمیق و۸۳۱ رشته چشمه و قنات دایردر شهرستان وجود دارد که ۵۹/۷۶میلیون متر مکعب از آب‌های زیر زمینی را برداشت می‌کند همین میزان اندک نیز بیلان منفی دشت‌های شهرستان را در پی داشته به گونه‌ای که در سال ۸۵ دشت‌ها با کسری ۱۴ میلیون متر مکعبی مواجه بوده‌اند. بیشتر قنوات شهرستان نیز از نوع هوازی بوده که تنها در شرایط طبیعی جریان دارد و بیشتر آن‌ها طی دهه اخیر به دلیل خشکسالی با کمبود شدید و خشکی فصلی مواجه شده‌است.

موقعیت سیاسی

قرار گرفتن شهرستان درمیان در منتهی الیه مرزهای شرقی و همجواری این شهرستان با مناطق مرزی باعث شده این موقعیت بیش از دیگر مسائل شهرستان مورد توجه قرار گیرد. خصوصاً اینکه کشور افغانستان به عنوان همسایه شرقی از ثبات چندانی برخوردار نیست کاهش اثرات منفی تحولات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی این کشور بر امنیت و ثبات ایران اسلامی مهم‌ترین موضوع قابل طرح در این زمینه است. استقرار نیروهای انتظامی در شهرستان از جمله هنگ مرزی گزیک، فرماندهی انتظامی و ناحیه مقاومت شهرستان با همین هدف ایجاد و تقویت شده‌اند.
در همین راستا و در جهت تقویت امنیت استقرار جمعیت در نواحی مرزی ضروری است و طرح کمربند سبز امنیتی شهرستان با هدف استفاده از امکانات منطقه در توسعه اقتصادی به همین منظور تهیه گردیده‌است.

ویژگی‌های انسانی

بر اساس سرشماری انجام شده در سال ۸۵ تعداد جمعیت شهرستان ۵۳۷۹۴ نفر اعلام گردیده که از این تعداد ۱۱۵۹۱ نفر ساکن شهرها و۴۲۲۰۳ نفر در روستاها سکونت دارند از مجموع جمعیت شهرستان ۲۶۸۰۴ نفر را مردان و۲۶۹۹۰ نفر را زنان تشکیل می‌دهند تراکم نسبی جمعیت شهرستان نیز ۲/۹ نفر در کیلومتر مربع است که کمترین این تراکم نسبی مربوط به بخش گزیک و در حدود ۶ نفر در کیلومتر مربع است بررسی‌ها و آمارهای فعلی جمعیت شهرستان را در حال حاضر (سال ۸۸) بیش از ۵۶ هزار نفر نشان می‌دهد.

مذهب

جمعیت شهرستان درمیان را مسلمانان اهل تشیع (شیعه اثنی عشری) و تسنن (حنفی مذهب) تشکیل می‌دهند.

ویژگی‌های قومی

بیشتر جمعیت شهرستان درمیان فارس و به همین زبان با گویش محلی تکلم می‌کنند اما نژادهای دیگری نیز در شهرستان ساکنند. عرب و بلوچ از دیگر نژادهای ساکن شهرستان هستند که به زبان محلی و فارسی تکلم می‌نمایند.

عشایر

کوچ نشینی در شهرستان درمیان به دلیل کمبود منابع آب و نیز مشکلات تأمین علوفه دام از گذشته رایج بوده و در حال حاضر نیز جمعیت قابل توجهی به آن اشتغال دارند برابر سرشماری صورت گرفته در تابستان ۸۷ تعداد ۲۸۹۵ خانوار عشایر با جمعیتی معادل ۱۷۵۹۱ نفر در شهرستان زندگی می‌کند که تعداد دام ایشان ۱۵۰ هزار راس برآورد می‌شود عشایر شهرستان بیشتر از طوایف عرب خزائی، عنانی، بهلولی، زرک زهی، بلوچی، کلندرزهی، نخعی، نوتانی، بهمدی و تاجیک هستند. دشت گلمیران و دشت طبس به عنوان ییلاق و دشت‌های گلوده و نامیدی به عنوان قشلاق مورد استفاده عشایر قرار می‌گیرد مشکلات دسترسی به آب شرب دام و کمبود علوفه از مشکلات عشایر شهرستان است. همچنین عدم ممیزی مراتع در مواردی به بروز برخی مسائل اجتماعی منجر می‌شود به دلیل اتکای اقتصاد شهرستان به کشاورزی و دامپروری نقش عشایر در اقتصاد شهرستان قابل توجه است.
در حال حاضر تأمین آب شرب دام، مرمت ایل راه‌ها، تأمین سوخت جایگزین و تأمین علوفه دام از جمله اقدامات امور عشایر در این زمینه است.

سوابق تاریخی

بررسی‌های تاریخی نشان می‌دهد که موقعیتی که شهرستان درمیان امروز در آن واقع گردیده‌است از قدمت بسیاری برخوردار است، به گونه‌ای که آثاری مربوط به پیش از اسلام نیز در این منطقه بدست آمده‌است. وجود مساجد تاریخی متعدد و نیز مدارس علمی قدیمی بیانگر توجه مردمان این سرزمین به دو مقوله علم و دین است مسجد جامع درخش ،مسجد جامع هندوالان، گسک و بقعه سلطان ابراهیم رضا و نیز حوزه علمیه قهستان از جمله این بناها است. وجود قلعه‌ها و دژهای نظامی متعدد نظیر قلعه فورگ، درخش و مسک بیانگر اهمیت اقتصادی و سیاسی این سرزمین در گذشته‌است. در تاریخ معاصر نیز این سرزمین مهد پرورش دانشمندان و علمای بزرگی بوده علامه سعیدی، علامه فرزان و بسیاری از بزگان علمی و فرهنگی کشوراز این خطه برخاسته‌اند. روستاهای درخش، نوزاد، سیدان و درمیان و اسدیه در پرورش چنین نوابغی شهره هستند.

مسکن شهری و روستائی

بر اساس برآوردهای کارشناسی حدود ۱۲ هزار واحد مسکونی در شهرستان وجود دارد مساکن شهرستان در نواحی کوهستانی با استفاده از سنگ و چوب و ملات گل و در دشت‌ها عمدتاً با خشت و گل ساخته می‌شده که نمونه هائی زیبائی از این هنر معماری به یادگار مانده‌است. امروزه با توجه به اهمیت موضوع مقاوم‌سازی مساکن و افزایش نظارتها در این زمینه افزایش استحکام بناها جایگزین زیبائی و هنر نمائی معماران شده که به نظر می‌رسد نظارتها برای ارتقاء استحکام ساختمان‌ها در کنار توجه به نیاز جامعه شهری و روستائی و نیز حفظ اصالت و زیبائی مسکن باید صورت پذیرد. طی چهار سال اخیر تسهیلات نوسازی مسکن روستائی هم‌زمان با کل کشور در شهرستان پرداخت گردید که تاکنون بیش از یک هزار واحد نوسازی شده ویا در حال نوسازی است. اگر مشکلات دریافت تسهیلات در این زمینه رفع گردد می‌توان امیدوار بود که یک برنامه ده ساله مساکن روستائی شهرستان از استحکام لازم برخوردار گردد. مستندسازی مساکن شهری و روستائی مسئله دیگری است که بخصوص در شهر اسدیه باید انجام شود. در برخی مناطق کوهستانی و تعدادی از روستاهای پرجمعیت مشکل دیگری تحت عنوان تأمین زمین وجود دارد البته با هماهنگی‌های صورت گرفته این مشکل نیز در حال رفع است.

وضعیت فرهنگی

در حال حاضر نیز ۱۲۵۸۹ دانش آموز در مقاطع مختلف شامل ۵۷۸۴ نفر ابتدائی ۳۴۰۰ نفر راهنمائی و۳۴۰۵ نفر متوسطه مشغول به تحصیل هستند که ۲۲٫۶ درصد جمعیت شهرستان را شامل می‌شود. تعداد کل کلاس‌های درس شهرستان ۶۲۱ کلاس و مجموع فضای آموزشی شهرستان حدود ۲۴ هزار متراست که سرانه‌ای در حدود دو متر برای هر دانش آموز را شامل می‌شود. در زمینه بهبود کیفیت فضاهای آموزشی در شهرستان اقدامات مؤثری انجام شده و ۷۰ درصد فضاهای آموزشی شهرستان استاندارد است.
همچنین در زمینه آموزش عالی در حال حاضر یک واحد آموزشی با ۴۰۰ دانشجو در ۸ رشته فعالیت می‌نماید پیگیری‌ها برای راه اندازی واحدهای دیگر آموزش عالی در جریان است. همانگونه که در بالا عنوان شد شهرستان درمیان از سابقه و غنای فرهنگی کهن برخوردار است؛ که وحدت موجود میان جامعه اهل سنت و تشیع شهرستان نیز نتیجه این غنای فرهنگی است. اما امروز فرهنگ غنی و وحدت عمیق در معرض تهدید جدی قرار دارد. بروز برخی مسائل فرهنگی نظیر ترویج برخی افکار و عقاید انحرافی، افزایش گرایش به مصرف مواد مخدر و آسیب‌ها و پیامدهای ناشی از آن، گرایش جوانان به استفاده از ماهواره و محصولات ضد فرهنگی بیگانه که با استفاده از فن آوری‌های نوین و تکنولوژی‌ها ی جدید بسیار سهل الوصول می‌نماید در کنار برخی مشکلات اقتصادی نظیر بیکاری، فعالیت‌های ناسالم اقتصادی از عوامل مؤثر در این زمینه است. آنچه اهمیت توجه به موضوع را فزونی می‌بخشد موقعیت حساس و مرزی شهرستان است. تلاش در جهت تعمیق باورهای دینی مردم و بخصوص جوانان مؤثرترین راهکار مقابله با با این ناهنجاری‌ها و اثرات آن است که در این زمینه شهرستان ظرفیت‌های فراوانی در اختیار دارد. وجود ۱۷۷ مسجد به عنوان مهم‌ترین پایگاه توسعه فرهنگ اسلامی و برخورداری جوانان از تعلقات مذهبی مهم‌ترین این ظرفیت‌ها است. به منظور بهر برداری اصولی از این ظرفیت استقرار روحانیون روشنفکر و آگاه و توسعه برنامه‌های فرهنگی هنری ایجاد فضاهای هنری ورزشی و تقویت پوشش شبکه‌های تلوزیونی ضروری به نظر می‌رسد؛ که درهمین راستا تعداد ۴ خانه عالم در حال بهره‌برداری و ۴ خانه عالم در دست ساخت یک باب کتابخانه عمومی یک خانه فرهنگ یک مجتمع فرهنگی، دو فضای ورزشی فعال و هفت فضای ورزشی در دست ساخت از جمله اقدامات انجام شده و در حال انجام است.

ویژگی‌های اقتصادی

اقتصاد شهرستان درمیان بیش از گذشته به کشاورزی وابسته بوده و اکنون نیز همین وابستگی وجود دارد به گونه‌ای که امرار معاش ۹۰ درصد جمعیت شهرستان وابسته به کشاورزی است مطالعه شرایط محیطی شهرستان به خوبی نشان می‌دهد که این وابستگی بیش از آنکه محصول شرایط مساعد توسعه این بخش باشد ناشی از عقب ماندگی شهرستان در دیگر بخش‌های اقتصادی است. در نتیجه کشاورزی شهرستان نیز از ریسک بالائی برخوردار بوده و موانع زیادی از جمله کمبود کمی و کیفی منابع آب، کمبود اراضی کشاورزی در مناطق مستعد،سنتی بودن کشاورزی و خرده مالکی بر سر راه آن وجود دارد؛ که در این راستا سرمایه‌گذاری در جهت توسعه کشاورزی مکانیزه، استفاده از روش‌های نوین آبیاری، یکپارچه‌سازی اراضی از جمله اقدامات مؤثر در افزایش بهره‌وری این بخش به‌شمار می‌رود.

صنعت

تولیدات صنعتی شهرستان در حال حاضر چندان قابل توجه نیست .کارخانه قند قهستان با ظرفیت روزانه ۸۰۰ تن چغندر قند سالیانه ده تا دوازده هزار تن شکر تولید می‌نماید. چند واحد کوچک تولید مصالح ساختمانی شامل آسفالت، واحد تولید شن و ماسه و کارگاه تولید موزائیک و قطعات بتنی و نیز واحدهای کوچک تولید محصولات غیر فلزی و فراوری محصولات کشاورزی در شهرستان فعال است. در سال‌های اخیر اقدامات مؤثری در زمینه صنعت انجام شده. کارخانه سیمان باقران با ظرفیت ۳۵۰۰ تن در حال احداث است و در همین زمینه ناحیه صنعتی شهرستان در حال آماده‌سازی است کشتار گاه صنعتی طیور شهرستان و نیز کارخانه کیک و کلوچه از دیگر واحدهای صنعتی در حال احداث به‌شمار می‌رود. به دلیل وجود زمینه مناسب، استقرار صنایع تبدیلی بخش کشاورزی و مصالح ساختمانی از جمله صنایع الویت دار جهت استقرار در شهرستان به‌شمار می‌رود.

معدن

در حال حاضر ۶ معدن سنگ تزیینی در سطح شهرستان وجود دارد که۶۸ نفر در این زمینه مشغول به کار هستند. میزان تولید مواد معدنی سالیانه حدود ۲۳۵۰۰تن است ارزش افزوده این میزان تولید در سال۸۵ رقمی معادل۹۴۹۵ میلیون ریال اعلام گردیده‌است؛ که در حال حاضر به دلیل مشکلات بازار و دوری از مراکز فراوری این میزان کاهش یافته. لزوم فراوری محصولات خام معدنی در شهرستان به منظور ایجاد ارزش افزوده و نیز کاهش هزینه‌ها در این بخش ضروری به نظر می‌رسد.

خدمات و بازرگانی

بخش خدمات و بازرگانی شهرستان نیز با توجه به ظرفیت‌ها چندان توسعه نیافته و سطح ارائه خدمات در شهرستان عموماً پائین است. به دلیل نبود بازار گسترده بخش خصوصی تمایل چندانی به سرمایه‌گذاری در این زمینه ندارد از این رو بیشتر خدمات مورد نیاز مردم از طریق مرکز استان تأمین می‌گردد و این امر علاوه بر اینکه هزینه‌های تأمین خدمات را افزایش می‌دهد. عامل مهمی در جهت کاهش رشد و توسعه سرمایه‌گذاری شهرستان به‌شمار می‌رود. تأمین تسهیلات مناسب و ارائه برخی خدمات و معافیتها در این زمینه می‌تواند به افزایش انگیزه سرمایه‌گذاران این بخش برای استقرار در شهرستان کمک نماید. بازارچه مرزی میل هفتاد وسه یکی از مهم‌ترین زمینه‌های توسعه اقتصادی شهرستان به‌شمار می‌رود. افزایش زمینه توسعه صنعت، خروج شهرستان از شرایط بن‌بست، استقرار جمعیت در نواحی مرزی و افزایش ضریب امنیت، کاهش زمینه قاچاق کالا و مواد مخدر از جمله پیامدهای مثبت تقویت این بازارچه به‌شمار می‌رود که ارتقاء آن به گمرک رسمی بهترین کار برای تأمین این هدف است. طی ۷ ماه اخیر جمعاً ۵۹۰۲۰۰۰ دلار صادرات از بازارچه مرزی انجام شده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۶۶ درصد رشد داشته، اما با این همه با ایجاد زمینه و بستر مناسب این ارقام می‌تواند افزایش یابد.
بخش بازرگانی داخلی شهرستان تقریباً شامل خرده فروشی است. بیش از هفتصد واحد صنفی در شهرستان در زمینه‌های مختلف در حال فعالیت هستند که ساماندهی آن‌ها بایدبه صورت جدی پیگری شود

بانک‌ها و موسسات پولی

در حال حاضر ۸ شعبه بانک و دو باجه بانکی شامل ۴ شعبه بانک کشاورزی دو شعبه بانک صارات دو شعبه بانک ملی و سه باجه بانک تجارت و دو مؤسسه مالی در شهرستان فعال هستند. به‌علاوه تعدادی دفتر خدمات ارتباطی نیز در زمینه خدمات مالی و پست بانک فعالیت‌هایی دارند. بر اساس آخرین گزارش منتشر شده ۶۶۹۵۹ فقره سپرده مردمی به ارزش ۱۴۸۱۵۷ میلیون ریال نزد این شعب سپرده‌گذاری شده‌است بر همین اساس ۱۳۸۳۰۴ میلیون ریال نیز تسهیلات توسط بانک‌ها به بخش خصوصی ارائه شده‌است.

ادارات

استقرار دستگاهای دولتی در یک منطقه کمک مؤثری در توسعه آن منطقه به‌شمار می‌رود قبل از ارتقاء شهرستان مجموع ادارات مستقر ۷ اداره را شامل می‌شد در حال حاضر ۳۳ اداره دولتی، بجز دستگاه‌های نظامی و بانک‌ها در شهرستان مستقر است؛ که در حال ارائه خدمات به مردم هستند. ارتقاء ادارات موجود، استقرار دستگاه‌های باقی‌مانده بخصوص ثبت اسناد، تأمین فضای اداری استاندارد، تکمیل چارت اداری متخصص، و نیز تأمین امکانات لازم برای استقرار کارکنان این ادارات در شهرستان امری است که می‌تواند در ارتقاء سطح خدمات دولت بسیار مؤثر باشد و روند توسعه شهرستان را با شتاب بیشتری پیگیری نماید. در حال حاضر بیش از ۴۰۰ نفر به عنوان کارکنان دستگاه‌های دولتی در شهرستان مشغول خدمت هستند همچنین بیش از ۱۲۰۰ نفر فرهنگی در سطح شهرستان به آموزش و تربیت نسل فردا مشغول هستند.

برق

در حال حاضر یک شبکه انتقال و یک پست ۱۳۲ کیلو وات برق مورد نیاز شهرستان را اسدیه منتقل می‌کند. وبا واگذاری ۱۳۷۳۳ اشتراک برق ۹۲ درصد جمعیت شهرستان از نعمت برق برخوردارند؛ که همه روستاهای بالای بیست خانوار و تعداد زیادی از روستاهای کم جمعیت و در مجموع ۱۲۸ روستا را شامل می‌شود. به دلیل پراکندگی مراکز جمعیتی برخورداری همه مردم از نعمت برق در بر گیرنده هزینه بسیار بالائی است. بیشتر برق مصرفی شهرستان نیز در بخش خانگی به مصرف می‌رسد.
مشکلی که در این زمینه وجود دارد این است که شبکه انتقال طراحی شده به بخش‌ها با هدف تأمین نیاز خانگی طراحی گردیده و در این زمینه توسعه و تقویت شبکه‌های برق‌رسانی موجود به مراکز صنعتی لازم است.

آب

سابقه برخورداری شهرستان از آب لوله‌کشی به قبل از پیروزی انقلاب اسلامی برمی گردد. با توجه به اهمیت تأمین آب شرب پس از پیروزی انقلاب اسلامی احداث شبکه‌های آبرسانی در دستور کار قرار گرفت؛ و بسیاری از روستاها از نعمت اب شرب سالم برخوردار گردیدند. اما افزایش جمعیت روستاها و خشکسالی‌های متعدد باعث کاهش منابع آب این شبکه‌ها گردیدو شبکه‌های آب فاقد آب به یکی از معضلات شهرستان تبدیل شد؛ و تنش‌های اجتماعی و سیاسی را در پی داشت. به منظور رفع این مشکل تأمین آب از منابع مطمئن در قالب ایجاد مجتمع‌های بزرگ آبرسانی در برنامه قرار گرفت؛ که از آن جمله می‌توان به مجتمع آبرسانی فخرود، مجتمع کلاته ملا، خونیک و مجتمع رزه – مورتیغ می‌توان اشاره کرد. در حال حاضر با اجرای ۲۰۲ کیلومتر شبکه توزیع و و ۲۵۷ کیلومتر شبکه انتقال زمینه برخورداری ۷۰ روستا و سه شهر از شبکه آب شرب فراهم آمده و ۱۴۶۷۰ انشعاب واگذار گردیده‌است. تکمیل این مجتمع‌ها وایجاد شبکه فاضلاب در مناطق کوهستانی و نیز فرهنگ‌سازی در زمینه مصرف صحیح آب شرب از جمله اقدامات است که باید در این بخش پیگیری شود.

بهداشت و سلامت

در زمینه توسعه زیر ساختهای بهداشتی اقدامات مؤثری انجام شده ویا در حال انجام است در حال حاضر ۱۵ پزشک یک نفر دندانپزشک و۱۷۱ نفر کارکنان بخش بهداشت و درمان هستند. تعداد ۳۸ خانه بهداشت ۹ مرکز بهداشت ۳ واحد اورژانس ۱۰ دستگاه آمبولانس بضاعت شهرستان را در این بخش تشکیل می‌دهد. ساختمان بیمارستان ۲۴ تخته خوابی شهرستان نیز آماده شده و در صورت تجهیز و استقرار کادر درمانی بهره‌برداری از آن آغاز خواهد شد. با این همه کمبود کادر پزشکی، کمبود امکانات تشخیصی و درمانی و تجهیزات مورد نیاز در این زمینه کاملاً ملموس است. به دلیل موقعیت مرزی شهرستان توجه به مسائل بهداشتی در کنار بحث درمانی ضروری به نظر می‌رسد و در این ارتباط افزایش خانه‌های بهداشت و ایجاد ارتباط مؤثر بین مراکز بهداشتی و خانواده‌ها در این زمینه ضروری است از دیگر مسائل مهم بهداشتی درمیان ضرورت توجه ویژه به موضوع تنظیم خانواده است که علاوه ایجاد خطر برای مادران و کودکان مسائل اجتماعی، اقتصادی متعدد را به دنبال دارد و در این زمینه علاوه بر مراکز بهداشتی مراکز آموزشی و علما نیز باید به ایفای نقش بپردازند.

ارتباطات و مخابرات

در دنیای امروز دانش فن آوری اطلاعات از اهمیت بسیاری برخوردار است و به دلیل برخورداری از قابلیت‌های متعدد این دانش امروزه توانسته به عنوان جایگزینی مطمئن، سریع و ارزان بسیاری از تکنولوژی‌های قدیمی تر را خانه‌نشین نماید. شهرستان درمیان نیز چندان در این زمینه از غافله عقب نمانده در حال حاضر تعداد شماره تلفن منصوبه شهرستان ۱۴۵۳۶ شماره، مشغول به کار۶۵۰۰، تعداد مراکز تلفن ۴۲ مورد، ضریب نفوذ تلفن شهرستان ۲۴ درصد ضریب نفوذ مرکز شهرستان ۳۶ درصد، تعداد روستاهای برخوردار از تلفن خانگی ۹۴ روستا تعداد روستای دارای ارتباط ۱۱۰ روستا، تعداد دفاتر خدمات ارتباطی ۲۶ دفتر تعداد پورت دیتا واگذار شده ۱۵پورت، تعداد ایستگاه‌های تقویت پوشش تلفن همراه ۱۴ایستگاه است اما با این وجود ارتقاء کیفی سیستم‌های موجود، تقویت پوشش شبکه همراه و افزایش کمی و کیفیی سطح دسترسی به اینترنت بخصوص در مرکز شهرستان ضروری است.

حمل ونقل و راه

حمل و نقل شاهرگ حیاتی هر جامعه‌ای است. از همین رو توجه به این بخش از اهمیت فراوان برخوردار است، از گذشته به دلیل استقرار صنعت قند بخش حمل و نقل در شهرستان بسیار فعال بوده و در حال حاضر نیز بخش زیادی از جمعیت شهرستان در این بخش فعالیت دارند. راه‌ها به عنوان زیر ساخت این بخش از اهمیت فراوانی برخوردار است. در حال حاضر ۲۴۰ کیلومتر راه اصلی و فرعی ۴۰۰ کیلومتر راه روستائی آسفالته ۲۴۳ کیلومتر راه شوسه و ۲۸۰ کیلومتر راه خاکی در شهرستان وجود دارد و ۴۱۴۹۰ نفر از جمعیت شهرستان یعنی ۷۸ درصد جمعیت، از راه آسفالته برخوردارهستند. البته ارتقاء کیفی راه‌ها با توجه به افزایش ترافیک مهم‌ترین نیاز شهرستان در حال حاضر است. برنامه‌ای که برای این منظور طراحی شده بهسازی محور هاو رفع نقاط حادثه خیز است.