عبدالرحمن سوم

وصف ظاهر

در وصف او گفته‌اند:
... پوست سفید، چشمان آبی و چهرهٔ جذابی داشته؛ زیبا بوده، گرچه تا حدی تنومند و قوی بنیه بوده. پاهایش کوتاه بود، تا حدی که رکاب زینش فقط یک کف دست زیرش بوده. وقتی سوار اسب می‌شد بلند به نظر می‌رسید، ولی روی پای خودش خیلی کوتاه بود. او ریشش را به رنگ سیاه درمی‌آورد.

شرح حکومت

عبدالرحمن از همان اوایل خلافتش سیاست و خط مشی ویژه برای سرکوب یاغیان و سرکشان اعراض کرد او در اعلامیه‌ای به یاغیان اسپانیایی و اعراب بربر که بدین شرح است هشدار داد:
آنچه من از شماها می‌خواهم باج و خراج نیست بلکه قلعه‌ها و شهرهای شماست بنابراین اگر اطاعت نمودید مورد الطاف شاهی قرار خواهید گرفت در غیر این صورت به تعقیب و مجازات نایل خواهید آمد.
عبدالرحمن در کمتر از ۹۰ روز توانست ایالت‌های الویره و جیان را به خدمت خود درآورد و همچنین توانست راهزنان و دزدان این ناحیه را از بین ببرد او بعد از مدتی توانست اشبیلیه را نیز به قلمرو خود بیفزاید و بعد مسیحیان اسپانیا نیز به اطاعت او درآمدند پس عبدالرحمن توانست با خیال راحت سپاهش را به قسمت شمال و شرق برگرداند. بطلیوس پس از یک سال محاصره تسلیم شد و مردم طلیطله که به تحریک امیر مسیحی لیون قیام کرده بودند بعد از ظهر دو سال محاصره بدون هیچ قید و شرطی به اطاعت عبدالرحمن درآمدند.
عبدالرحمن با این فتوحات به پادشاه بی بدیل اندلس تبدیل گشت ولی همچنان دو دشمن در کمین او بودند که یکی عشایر مسیحی ساکن شمال و دیگری فاطمیان. عبدالرحمن با آنکه قصد نداشت با این اقوام شمالی وارد جنگ شود و بیشتر خواهان مسالمت بود اما به ناچار وارد جنگ شد.
در سال ۹۱۴ میلادی یا ۳۰۲ قمری لیون به فرماندهی اوردونو دوم به‌طور ناگهانی بر مارده حمله بردند و آنجا را به خاک و خون کشیدند و مردان را کشتند و زنان و کودکان را به اسیری بردند و دوباره از نهر دورو عبور کردند. عبدالرحمن که در آفریقا مشغول جنگ با فاطمیان بود به وزیرش احمد بن ابی عبیده دستور سرکوبی یاغیان لیون را داد و احمد نیز یاغیان را به شدت تنبیه کرد اما در نزدیک سان استوان به‌طور غافلگیرانه دشمن بر او حمله برد و ناچار با تلفات زیادی که برجای گذاشت به عقب بازگشت اما عبدالرحمن پا پس نکشید و در سال ۳۰۶ هجری سپاه دیگری به فرماندهی حاجب خود بدر بر سر دشمن فرستاد و او توانست شکست سنگینی به دشمن تحمیل کند.
دو سال بعد یعنی در سال ۳۰۸ هجری عبدالرحمن شخصاً به جنگ رفت اوردون دوم پسر آلفونسو را شکست داد و بر سان استوان و چندین قلاع دیگر دست یافت سپاه اندکی در لیون گذاشت و به ناوار رفت و توانست سانچو یکم پامپلونیا امیر ناوار را شکست دهد بعد این جنگ عبدالرحمن به پایتختش که قرطبه بود بازگشت ولی این بازگشت همیشگی نبود و دوباره آن اقوام سر به شورش برداشتند و خانواده‌هایی از اعراب را به قتل رساندند و عبدالرحمن برای بار دوم بدان سرزمین‌ها حمله برد و توانست شکست سهمگینی بر آنان وارد کند و سرزمینشان را با خاک یکسان کند و برای همیشه به حکومت آنان خاتمه دهد بعد این وقایع او به پایتخت برگشت و بخاطر اینکه توانست سرتاسر کشور را امن و آرام کند در سال ۹۲۹ به خود لقب امیرالمؤمنین داد.

اقدامات و طرح‌های عبدالرحمن

عبدالرحمن سوم به نسبت دیگر خلفای اموی لایق‌تر و تواناتر بود او توانست کشور آشفته اسپانیا را که بدست عده‌ای از روسا و امرای سرکش و خودسر که از نژادهای مختلف بوده در بیاورد و مانع از ویرانی آن شود و توانست این کشور را وسیع‌تر و قویتر از سابق به دست اخلاف خود سپارد بخاطر سعی و تلاش او دوباره نظم و آرامش در سرتاسر این کشور حکم فرما گشت. او توانست کاری کند سعادت و ارزانی و فراوانی عموم مردم را شامل شود و مزارع همه پرحاصل و رونق کشاورزی به‌طور چشمگیری جلب نظر می‌کرد، استفاده از طرق علمی آبیاری و حاصلخیز کردن زمین‌های از دست رفته یکی از فواید حکومت عبدالرحمن بود، او علاوه بر رواج دادن کار کشاورزی به کارهای دیگر نیز ترقی و رونق بخشید مثل: بازرگانی، علوم و صنعت و هنر در بسیاری از مناطق مهم مثل قرطبه المریه و اشبیلیه مردم از راه صنعت ثروتمند شده بودند و رونق بازرگانی به حدی رسید که هر سال تنها حقوق گمرکی به بیش از دوازده میلیون دینار می‌رسید که ثلث آن صرف هزینه‌ها و مخارج ارتش می‌شد و ربع دیگر آن صرف کارهای عام‌المنفعه و ترقی دادن امور بازرگانی و همچنین صرف هنر و تشویق دانشمندان و دانشجویان می‌گردید و بقیه آن در خزانه شاهی ذخیره می‌شد در زمان او ارتش از پایه قوی گشته و قدرتمند بوده و نیروی دریایی نیز بسیار وسیع بود و به او این امکان را می‌داد که با فاطمیان مصر بر سر تفوق و برتری در دریای مدیترانه جنگ نماید به قول نویسندگان غربی لشکر اسلامی اسپانیای آن دوره بهترین لشکر دنیا بود و همچنین پادشاهان آن دوره آرزو داشتن که جزء هم پیمانان عبدالرحمن باشند، سفرای بعضی از امپراتوری مثل بیزانس، آلمان، فرانسه، ایتالیا به دربار او رفت‌وآمد داشتند.
البته این را هم نباید از یاد برد که یکی از ارکان پیشرفت کار عبدالرحمان وزرای لایق و کار بلد او بودند مثل: ابو عامر احمد بن عبدالملک بن شهید اشجعی و همچنین عبدالملک بن جهنور.

فرجام عبدالرحمن

عبدالرحمان در دوم یا سوم ماه رمضان سال ۳۵۰ هجری یا(۹۶۱ میلادی) درسن ۷۱ سالگی بعد از پنجاه سال خلافت در قصر قرطبه درگذشت و پسرش حکم به حکومت اندلس رسید.