علوم اجتماعی

تاریخچه

تاریخ علوم اجتماعی در عصر روشنگری بعد از ۱۶۵۰ میلادی آغاز می‌شود، که تاریخ انقلابی در فلسفه طبیعی به خود دید، این انقلاب چارچوب مبنایی که به اشخاص می‌گفت چه چیز «علمی» است و چه چیز نیست را دچار تغییر کرد. علوم اجتماعی از فلسفه اخلاق آن زمان بیرون آمد و تحت تأثیر اثر انقلابات، مثل انقلاب صنعتی و انقلاب فرانسه قرار گرفته بود. علوم اجتماعی از تحول در علوم (تجربی و عملی)، یا بنیان‌های نظام مند دانش یا چشم‌اندازهای عملی مرتبط با ارتقاء در سطح اجتماعی گروهی از عناصری که با هم برهمکنش می‌کنند، ایجاد گشت.
آغاز علوم اجتماعی در قرن هجدهم میلادی در دائره المعارف بزرگ Diderot، منعکس شده، در مقاله ای از آن که ژان ژاک روسو و دیگر پیشتازان آن زمان نوشته‌اند. رشد علوم اجتماعی در دیگر دائره المعارف‌های تخصصی نیز منعکس شده‌است. دورهٔ مدرن اولین استفاده از "علوم اجتماعی" به عنوان یک زمینه مفهوم مجزا را شاهد بود. علوم اجتماعی تحت تأثیر اثبات گرایی قرار گرفت، و بر روی دانشی تمرکز کرد که بر جنبه مثبت تجربه بنا شده بود و از جنبه‌های منفی آن اجتناب می‌ورزید؛ لذا از گمانه زنی‌های متافیزیکی اجتناب ورزیده شد. آگوست کنت از اصطلاح "علوم اجتماعی" برای توصیف این علم استفاده کرد. آگوست کنت تحت تأثیر ایده‌های چارلز فوریه ازین دانش به فیزیک اجتماع نیز یاد کرد.
در طی این دوره، پنج مسیر توسعه پیش روی علوم اجتماعی قرار گرفت که تحت تأثیر آگوست کنت در زمینه‌های دیگر قرار گرفته بودند. یکی از این مسیرها ظهور تحقیقات اجتماعی بود. جمع‌آوری اطلاعات به روش آماری در سطح وسیع از بخش‌های مختلفی ایالات متحده و اروپا صورت پذیرفت. یکی دیگر از مسیرهایی که انتخاب شد، توسط امیل دورکیم با مطالعهٔ «حقایق اجتماعی» و ویلفردو پارتو با آغاز ایده‌های فرانظریه ای و پدیده‌های شخصی صورت پذیرفت. سومین مسیری که توسعه یافت، از روششناسی دوگانهٔ آن زمان، که پدیده‌های اجتماعی را با آن فهمیده و می‌شناختند برآمد؛ مدافعه این روش شخصیت‌هایی چون ماکس وبر بودند. چهارمین مسیر، بر اساس اقتصاد بود و موجب پیشرفت و توسعهٔ اقتصاد به عنوان یک علم سخت گردید. آخرین مسیر همبستگی بین دانش و ارزش‌های اجتماعی بود؛ جنبش جامعه‌شناسی ضد اثبات گرایی و فرشتهن (به آلمانی یعنی فهمیدن) ماکس وبر، به محکمی چنین تمایزی را طلب می‌نمودند. در این مسیر، نظریه (توصیف) و تجویز نسخه دو بحث صوری غیر همپوشان از یک موضوع بودند.
حدود اوایل قرن بیستم میلادی، جنبش روشنگری در فلسفه در موقعیت‌های مختلف دچار چالش شد. بعد از استفاده از نظریه‌های کلاسیک از اواخر دوران انقلاب علمی، چندین شاخه علمی، مطالعات ریاضیاتی را جایگزینی برای مطالعات تجربی نمودند و معادلات را برای ساخت یک ساختمان نظری مورد بررسی قرار دادند. توسعهٔ زیرشاخه‌های علوم اجتماعی در این روش‌شناسی بسیار کمی شد. ماهیت بین شاخه ای و درون شاخه ای علمی رفتار انسان‌ها، اجتماع و عوامل محیطی مؤثر بر این‌ها، موجب شد که بسیاری از علوم طبیعی در برخی از جنبه‌های روش‌شناسی علوم اجتماعی علاقه‌مند شوند. مثال‌هایی از محو شدن مرزها را در اینجا می‌آوریم. تخصص‌های نوظهوری چون تحقیقات علوم اجتماعی در زمینه پزشکی، جامعه‌شناسی زیستی، روان-عصب‌شناسی، اقتصاد زیستی و تاریخ و جامعه‌شناسی علم، مثال‌هایی ازین محو شدن مرزها می‌باشد. تحقیقات کمی و روش‌های کیفی به‌طور فزاینده ای در مطالعه اعمال انسان و پیامدهای آن در حال یکپارچه شدن می‌باشند. در نیمه اول قرن بیستم، آمار یک شاخهٔ مجزا از ریاضیات کاربردی گشت. روش‌های آماری با اعتماد به نفس مورد استفاده قرار می‌گرفتند.
در زمان معاصر، کارل پوپر و تالکوت پارسونز، روند پیشرفت علوم اجتماعی را تحت تأثیر قرار دادند. محققان به تحقیق دربارهٔ رسیدن به یک توافق بر سر روش‌شناسی ای که قدرت و دقت در اتصال یک «نظریهٔ بزرگ و جامع» با نظریات میانهٔ مختلف را داشته باشد، و با موفقیت قابل توجهی بتواند به ارائهٔ چارچوبی قابل استفاده برای بانک داده‌های در حال رشد و حجیم دست یابد، ادامه دادند. علوم اجتماعی برای آینده ای قابل رؤیت، از نواحی متفاوت و برخی مواقع متمایزی در تحقیقات برای رسیدن به شاخه ای منسجم تر، تشکیل خواهد شد.
عبارت «علوم اجتماعی» ممکن است به هر یک از علوم اجتماع مربوط شود. علومی که هر کدام صاحبان فکر خود را داشته، افرادی چون آگوست کنت، دورکیم، مارکس و وبر، یا به‌طور کلی تر تمام شاخه‌های خارج از «علوم نوبل» و هنر. تا پایان قرن نوزدهم، آکادمی علوم اجتماعی شامل پنج شاخه بود: حقوق و اصلاح قانون، آموزش، بهداشت، اقتصاد و تجارت و هنر.
در حدود اوایل قرن بیست و یکم، گسترش دامنهٔ اقتصاد در علوم اجتماعی به عنوان امپریالیسم اقتصاد توصیف گشت.

شاخه ها

رشته های علوم اجتماعی، شاخه هایی از  دانش اند که در سطح کالج یا دانشگاه تدریس می شوند. رشته های علوم اجتماعی توسط ژورنال های آکادمیک که تحقیقات در آن ها به چاپ می رسد، و همچنین توسط انجمن ها و دپارتمان های آکادمیک یا دانشکده هایی که به آموزش و یادگیری علوم اجتماعی می پردازند، شناخته و تعریف می شود. زمینه های مطالعاتی علوم اجتماعی اغلب چندین زیررشته یا زیرشاخه تشکیل می شوند و خطوط متمایز کننده ی بین آن ها اغلب دلخواه و مبهم اند.

انسان شناسی

مقاله اصلی: انسان شناسی
انسان شناسی را را می توان به طور کلی "علم انسان" نامید، علمی که به کلیت ماهیت انسان می پردازد. این شاخه علمی به مطالعه ی پیوستگی بین جنبه های متفاوت علوم اجتماعی، علوم انسانی و جنبه زیست شناسی انسان می پردازد. در قرن بیستم، شاخه های آکادمیک اغلب به طور سازمان یافته به سه حوزه وسیع تقسیم شدند. علوم طبیعی به دنبال بدست آوردن قوانین عام از طریق آزمایشات تجدید پذیر و ابطال پذیر می باشد. علوم انسانی به طور عام به دنبال مطالعه ی سنت های محلی، از طریق تاریخ، ادبیات، موسیقی و هنر بوده و تأکید آن بر فهم اشخاص، رویداد ها یا دوره های خاصی است. علوم اجتماعی به طور عام در تلاش برای توسعه روش های علمی به منظور فهم پدیده ها از روشی قابل تعمیم بوده، هرچند که روش های آن اغلب متمایز از روش های علوم طبیعیست. 
علوم اجتماعی انسان شناسانه اغلب به توسعه توصیفات ظریف پرداخته، تا این که بخواهد قوانین عامی را در فیزیک یا شیمی بدست آورد، یا این که موارد خاصی را از طریق قوانین کلی تر توضیح دهد، همانند اتفاقی که در شاخه های روان شناسی رخ می دهد. انسان شناسی (همچون برخی از گرایشات تاریخ) به راحتی در یکی از این دسته بندی ها جای نمی گیرد؛ و شاخه های مختلف انسان شناسی با یک یا چند تا از این حوزه ها همپوشانی پیدا می کند. در ایالات متحده، انسان شناسی به چهار زیرشاخه تقسیم بندی می شود: باستان شناسی، انسان شناسی فیزیکی یا زیستی، زبان شناسی انسان شناسانه و انسان شناسی فرهنگی. این شاخه اغلب در سطح مؤسسات کارشناسی ارائه می شود. کلمه ی anthropos (ἄνθρωπος) در یونان باستان به معنی "موجود انسانی" یا "شخص" است. اریک وولف انسان شناسی جامعه-فرهنگی را به عنوان "علمی ترین شاخه علوم انسانی، و انسانی ترین علوم" معرفی کرده است.  
هدف انسان شناسی ارائه گزارشی کل نگر از انسان ها و طبیعتشان است. این بدان معناست که گرچه انسان شناسان به طور عام در یکی از زیر شاخه های آن تخصص پیدا می کنند، همیشه در ذهنشان جنبه های زیستی، زبان شناسانه، اریخی و فرهنگی هر مسئله را مد نظر قرار می دهند. از آنجایی که انسان شناسی در جوامع غربی که پیچیده و صنعتی بودند، به عنوان یک علوم سر برآورد، گرایش اصلی در انسان شناسی از نظر روش شناسی به سمت مطالعه مردم در جوامعی بوده که آن جوامع دارای سازمان اجتماعی ساده تر یا به عبارتی به زبان ادبیات انسان شناسی "اولیه" تر (بدون این که این اولیه تر بودن معنای ضمنی بر "پست تر" بودن داشته باشد) بوده اند. امروزه، انسان شناسان از عبارت هایی چون جوامعی با "پیچیدگی کمتر" برای اشاره به نوعی از معاش یا تولید چون "چوپانی" یا "جستجو برای غذا" یا "باغبانی" استفاده می کنند، که انسان ها در فرهنگ های غیر صنعتی و غیر غربی بدان شیوه زندگی می کنند. در انسان شناسی چنین مردم یا قومیت هایی جذابیت بالایی دارند. 
کلی گرایی منجر شده که بسیاری از انسان شناسان به طور جزئی به مطالعه مردم با استفاده از داده های بیوژنتیک، باستان شناسی و زبان شناسی به همراه مشاهده مستقیم رسوم معاصر بپردازند. در دهه ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ میلادی، صداهایی جهت طلب شفاف سازی در مورد عناصر تشکیل دهنده ی یک فرهنگ، و این که چگونه یک مشاهده گر بداند چه زمانی فرهنگ او پایان یافته و فرهنگ دیگری آغاز می شود، و دیگر موضوعات مهم انسان شناسی شنیده شد. می توان کل فرهنگ های انسانی را به عنوان بخشی از یک کل دید که موجب تکوین فرهنگ جهانی می شود. این روابط پویا بین مشاهدات کف زمین، در مقابل مشاهداتی که از به هم آمیختن مشاهدات محلی بوجود می آید، در هر نوع انسان شناسی، چه فرهنگی، زیستی، زبان شناسانه یا باستانی، نقش بنیادینی دارد.

مطالعات ارتباطات

مقالات اصلی: مطالعات ارتباطات و تاریخچه مطالعات ارتباطات
مطالعات ارتباطات با فرآیند های ارتباطی انسان سروکار دارد، که اغلب برای خلق معنا، نماد هایی را تعریف کرده و در اشتراک قرار می دهد. این گرایش شامل مباحث گسترده ای می شود، از مکالمه چهره-به-چهره گرفته تا خروجی رسانه های گروهی  مثل پخش برنامه های تلویزیونی. همچنین مطالعات ارتباطات بررسی می کند که جنبه های سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی پیام ها چگونه تفسیر می شوند. ارتباطات تحت عنواین مختلفی در دانشگاه های مختلف جنبه رسمی پیدا کرده است، تحت عناوینی چون: "ارتباطات"، "مطالعات ارتباطی"، "ارتباطات کلامی"، "مطالعات علم معانی بیان"، "علم ارتباطات"، "مطالعات رسانه"، "هنر ارتباطات"، "ارتباطات گروهی"، "بوم شناسی رسانه ها" و "علم ارتباطات و رسانه". 
مطالعات ارتباطات جنبه های علوم اجتماعی و انسانی را با هم  یکپارچه می کند. این رشته، به عنوان یکی از شاخه های علوم اجتماعی، اغلب با شاخه های دیگر آن مثل جامعه شناسی، روان شناسی، انسان شناسی، زیست شناسی، علوم سیاسی، اقتصاد و سیاست عمومی و برخی شاخه های دیگر همپوشانی دارد. از جنبه های انسان شناسانه، ارتباطات، با معانی بیان و متقاعد سازی سروکار دارد (رد تاریخچه برنامه های تحصیلی سنتی در مطالعات ارتباطات، به علم معانی بیان زمان یونان باستان بر می گردد). این شاخه در رشته های بیرونی نیز کاربرد دارد، مثل مهندسی، معماری، ریاضیات و علم اطلاعات.

اقتصاد

مقالات اصلی: اقتصاد و خطوط کلی اقتصاد 
اقتصاد نوعی علوم اجتماعیست که به تحلیل و توصیف تولید، توزیع و مصرف ثروت می پردازد. کلمه انگلیسی "economics" از عبارت یونانی "οἶκος" با تلفظ "oikos" مبه معنای "خانواده، خانه داری، دارایی و ملک" و عبارت یونانی "νόμος" با تلفظ "nomos" به معنای "عرف، قانون" می آید و در مجموع معنای "خانه داری و مدیریت" یا "مدیریت ملک و دارایی" است. یک اقتصاددان شخصی است که در کار خود از مفاهیم و داده های اقتصادی استفاده می کند یا مدرکی در این زمینه داشته باشد. تعریف سنتی اقتصاد به طور خلاصه توسط لیونل رابینز در ۱۹۳۲ به این صورت ارائه شده است: "علمی که به مطالعه رفتار انسان به عنوان رابطی بین وسائل کمیابی که استفاده های چندگانه دارد می پردازد". بدون کمیابی و استفاده های چندگانه هیچ مسئله اقتصادی وجود نخواهد داشت. به طور خلاصه تر "مطالعه مردمی که به دنبال ارضای نیازها و خواسته هایشان اند" و "مطالعه جنبه های مالی رفتار انسان". 
 
اقتصاد دو شاخه عمده دارد: اقتصاد خرد، که در آن واحد تحلیل عاملان فردی اند، مثل خانه دار یا بنگاه، و اقتصاد کلان، که در آن واحد تحلیلی کل اقتصاد است. دیگر دسته بندی هایی که در اقتصاد انجام می شد اقتصاد اثبات گرا (مثبت) را که به دنبال پیش بینی و توضیح پدیده های اقتصادی است را از اقتصاد ارزشی که به وسیله برخی محک ها و معیار ها به دنبال تجویز نسخه و دستور دادن در مورد کنش هاست تفکیک می کند. چنین دستوراتی الزاماً شامل قضاوت های ارزشی ذهنیست. از اوایل قرن بیستم میلادی، اقتصاددانان به طور گسترده بر روی کمیت های قابل اندازه گیری تمرکز کرده، هم مدل های نظری و هم تحلیل های تجربی را به کار گرفته اند. با این حال رد پای مدل های کمی را می توان به مکتب فیزیوکرات ها عقب برد. 
استدلال اقتصادی به طور فزاینده ای در دهه های اخیر در وضعیت های اجتماعی چون سیاست، حقوق، روانشناسی، تاریخ، مذهب، زندگی خانوادگی و دیگر برهمکنش های اجتماعی اعمال شده است. این پارادایم (الگوواره) قاطعانه فرض های زیر را مد نظر قرار می دهد: (۱) این که منابع کمیابند، چرا که کفاف تمام خواسته ها را نمی دهند، و (۲) این که "ارزش اقتصادی" همان میل به پرداخت است که مثلاً توسط تراکنش های (بازوهای) بازار هویدا می گردد. مکاتب فکری که با این پارادایم (الگوواره) تعارض دارند مثل اقتصاد نهادگرایی، اقتصاد سبز، اقتصاد مارکسیستی و جامعه شناسی اقتصادی، فرض های دیگری را مد نظر قرار می دهند. به عنوان مثال اقتصاد مارکسیستی فرض می کند که اصولاً اقتصاد با تحقیق در مورد ارزش مبادله ای که در آن منبع کار انسان است، سروکار دارد. 
دامنه در حال گسترده ای از اقتصاد در علوم اجتماعی به عنوان اقتصاد امپریالیستی توصیف شده است.

تعلیم

مقالات اصلی: تعلیم و طرح کلی تعلیم
تعلیم شامل تدریس و یادگیری مهارت های خاص است، و همچنین شامل چیزی عمیق تر اما نامحسوس تر هم می شود: بهره مند کردن دیگران از دانش، قضاوت مثبت و خرد و فرزانگی توسعه یافته. یکی از جنبه های بنیادین تعلیم، بهره مند ساختن فرهنگ از یک نسل به نسل بعد است (جامعه‌پذیری را ببینید). کلمه تعلیم دادن در انگلیسی (educate) از ریشه لاتین educare به معنای تسهیل و محقق سازی پتانسیل های شخصی و استعدادهاست. تعلیم در حقیقت پرورش بدنه ای از تحقیقات نظری و عملی مرتبط با آموزش و یادگیریست و با بسیاری از شاخه های علمی چون روانشناسی، فلسفه، علوم کامپیوتر، زبان‌شناسی، علوم اعصاب، جامعه شناسی و انسان‌شناسی در رابطه است.
تعلیم انسان‌ها از بدو تولد شروع شده و در طول زندگی ادامه پیدا م یکند. (برخی معتقدند که تعلیم حتی قبل از تولد شروع می شود، چنان که برخی از والدین این مسئله را هنگام نواختن موسیقی یا خواندن برای فرزند درون رحم تجربه کرده اند، به این امید که او و تکاملش را تحت تأثیر قرار دهند). برای برخی، نبردها و پیروزی های زندگی روزمره بسیار آموزنده تر از مدارس رسمیست (چنان که مارک تواین تذکر می دهد "هیچگاه اجازه ندهید مدرسه در تعلیمتان مداخله ایجاد کند").