حادثه نفت‌کش سانچی

عملیات امداد و نجات

بعد از برخورد ام‌وی سانچی و سی‌اف کریستال که موجب آتش‌سوزی سانچی شد، سازمان دریانوردی چین هشت شناور ویژه شامل چهار شناور دولتی و چهار شناور بخش خصوصی، به همراه دو شناور کنترل آلودگی و تعدادی قایق ماهی‌گیری را برای انجام مأموریت امداد و نجات به محل حادثه فرستاد. گارد ساحلی کرهٔ جنوبی نیز بعد از هماهنگی با مقامات چینی، یک شناور و یک هواگرد بال‌ثابت برای کمک در عملیات امداد و جستجو ارسال کرد. روز بعد از حادثه، نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا نیز یک فروند هواپیمای گشت دریایی بوئینگ پی ۸ را از پایگاه هوایی کادِنا در اوکیناوا به محل حادثه فرستاد که مساحت بیش از ۱۲٫۳۰۰ کیلومتر مربع حول کشتی را برای یافتن ملوانان، بدون نتیجه، جستجو کرد، اما درخواست کمک دیگری از طرف مقامات چینی دریافت نکرد.
پس از وقوع حادثه، علی اصغر پیوندی رئیس جمعیت هلال احمر با ارسال پیام به رؤسای جمعیت ملی و صلیب سرخ ژاپن، چین و کره‌جنوبی درخواست کمک اضطراری کرد. همچنین امیر شاهین تقی خانی سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که از ارتش کشورهای چین و ژاپن درخواست شده تا به نفت‌کش حادثه‌دیده سانچی در دریای شرقی چین کمک کرده و خدمه را نجات دهند. سخنگوی گارد ساحلی ژاپن به رویترز گفت که چین پیشنهاد ژاپن برای کمک به سانچی را رد کرده و گفته‌است که اگر لازم بود درخواست کمک خواهیم کرد.

جعبه سیاه نفت‌کش

در ۲۳ دی (۱۳ ژانویه) یک تیم چینی توانست وارد نفتکش سانچی شود و در جریان جستجوی انجام شده جعبه سیاه نفت‌کش سانچی پیدا شد. این جعبه سیاه فعلاً به بندر شانگهای منتقل شده‌است. از آنجا که نفت‌کش متعلق به ایران در پاناما ثبت شده‌است، معاون امور دریایی سازمان بنادر و دریانوردی ایران گفت: «این جعبه سیاه برای بازخوانی تحویل مسؤولان کشور پاناما می‌شود.» در رابطه با استفاده از پرچم پاناما برای این کشتی سخنگوی کمیته اضطرار نفت‌کش سانچی، گفت که استفاده از پرچم پاناما ربطی به تحریم‌ها نداشته و به دلایل مارکتینگ انجام شده‌است. وی گفت: «ما اداره‌کننده کشتی هستیم و از نظر فنی و نفرات ما آن را اداره می‌کنیم اما این کشتی متعلق به شرکت غیر ایرانی است اما اداره آن با ما است.»

آلودگی نفتی

روز دوشنبه ۲۵ دی گزارش شد یک لکه نفتی بزرگ به طول حدود ده کیلومتر در نزدیکی ساحل شانگهای چین دیده شده‌است. از چند روز پیش که نفتکش سانچی در آتش می‌سوخت این لکه نفتی تشکیل شد اما اندازه آن بعد از غرق شدن این نفتکش در روز یکشنبه، بزرگ‌تر شد.
این حجم نشت مواد نفتی از سال ۱۹۹۱ میلادی بی‌سابقه بود، که در آن حادثه ده‌ها هزار تن نفت در آب‌های سواحل کشور آفریقای آنگولا رها شد.

وضعیت حقوقی و بیمه‌ای

محمولهٔ ۹۶۴ هزار بشکه‌ای میعانات گازی نفت‌کش سانچی، چهل‌وهشت‌مین محموله میعانات گازی به مقصد کره‌جنوبی و جزئی از قراردادی بلندمدت از نوع FOB با دو شرکت در کره‌جنوبی بود، بدین معنا که محموله در مبدأ تحویل خریدار شده و پس از آن مسئولیت آن با خریدار است.

این نفت کش توسط شرکت Steamship Insurance Management Services در لندن بیمه شده‌است. ۳۰ درصد محموله نفتی شرکت توسط شرکت بیمه ایرانی و ۷۰ درصد آن توسط ۱۱ شرکت بیمه بین‌المللی به رهبری شرکت بیمه نروژی Skuld بیمه شده‌است. به دلیل مسائلی نظیر نگرانی برخی بانک‌ها از تعاملات مالی با ایران در نتیجه تحریم‌های بانکی، وجود عناصر گوناگون در حادثه نظیر خود کشتی، محموله نفتی، افراد کشته شده و چند ملیتی بودن آن‌ها و نیز مسائل زیست‌محیطی مرتبط، پرداخت خسارات توسط شرکت‌های بیمه‌کننده در عمل با پیچیدگی بسیار زیاد روبه‌رو خواهد بود.

ارزش

نفتکش «سانچی» حامل ۱۳۶ هزار تن میعانات گازی و معادل حدود یک میلیون بشکه نفت بود. پیشتر، رویترز اعلام کرد ارزش محموله حدود ۶۰ میلیون دلار و ارزش خود نفتکش حدود ۶۰ میلیون دلار است.

وضعیت کشتی کریستال

کشتی فله‌بر هنگ کنگی به نام «کریستال» با مالکیت یک شرکت لجستیکی در استان «جه جیانگ» چین حاوی ۶۴ هزار تن غله بود که از آمریکا به مقصد استان «گوانگ دونگ» در جنوب چین می‌رفت و در بین راه به کشتی سانچی با مالکیت شرکت «برایت» از ایران برخورد کرد. بعد از خبر تصادف این کشتی با نفت‌کش سانچی هیچ مصاحبه‌ای با خدمه این کشتی انجام نگرفته و حتی هیچ تصویری از برخورد این دو کشتی ثبت نشده‌است. هیچ خبرمستندی از صدمه کشتی مخابره نشده و ۲۱ خدمه آن که همگی اتباع چین هستند، نجات یافتند.

تئوری‌های توطئه

بر اساس خبرهای منتشر شده در تعدادی از خبرگزاری‌ها بیان شد که ممکن است ارتش آمریکا با موشک به سانچی شلیک کرده باشد و مقصد نهایی سانچی کره شمالی بوده‌است. در ادامه علی ربیعی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی گفت ماجرای حمله موشکی آمریکا شایعه است و صحت ندارد. همچنین امیرعباس فخرآور فعال سیاسی در کانال یوتیوب خود اعلام کرد که به دلیل تحریم‌ها علیه کره شمالی مقصد نهایی سانچی کشور کره شمالی بوده‌است و کشتی سانچی تمام راه‌های ارتباطی و مکان‌یابی خود را خاموش کرده بود تا شناسایی نشود اما چین متوجه کشتی سانچی می‌شود و با اژدر به آن شلیک می‌کند.
پس از وضع تحریم‌های نفتی علیه کره شمالی در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۷ در شورای امنیت و پیش از رویداد حادثه سانچی، کرهٔ جنوبی چند کشتی نفت‌کش با پرچم‌های پاناما و هنگ‌کنگ را به خاطر احتمال انتقال نفت به کره‌شمالی و نقض تحریم‌ها فقط توقیف کرده، و چین به اجازهٔ انتقال نفت به کره شمالی به‌طور مخفیانه متهم شده بود.