سید محمدعلی جاوید

تولد

سید محمد علی جاوید فرزند "سید محمد یونس"، در سال ۱۳۲۸ هجری شمسی، در ولایت بلخ، ولسوالی شولگره، قریه پل برق و در یک خانواده روحانی که از لحاظ اقتصادی، زندگی متوسط داشتند، چشم به جهان گشود.
پدرش سید محمد یونس، از علما و روحانیون برجسته و خوشنام منطقه بود و مردم آنجا برای مسایل شرعی و حل و فصل دعوایشان٫ به وی مراجعه می‌کردند.

تحصیلات

سید محمد علی جاوید در سن هشت سالگی وارد مکتب محلی گردید و نزد ملای قریه به فراگیری قرآن و کتابهای فارسی پرداخت و به مدت شش ماه خواندن و نوشتن را به‌طور کامل و املای درست فرا گرفت.
جاوید بعد از آن به کارهای دامداری و زراعت پرداخت و در عین حال از مطالعه کتاب و ایراد خطابه در منبرها غفلت نداشت.
وی از سن ۱۲ سالگی به سرودن اشعار ابتدایی آغاز کرد و اکنون یکی از شعرای به نام افغانستان و نیز یکی از مورخین و نویسندگان و محققین شناخته شده و ادیب و مدرس نامدار کشور می‌باشد.
سید محمد علی جاوید٫ در سال ۱۳۴۶ خورشیدی وارد مدرسه علمیه شولگره واقع در سر آسیاب آن منطقه گردید و مدت چهار سال علوم مختلف از قبیل: صرف، نحو، منطق، اصول، معانی، بیان، بدیع و فقه را فرا گرفت و همچنان شاگردان دیگر را درس می‌گفت.
وی در سال ۱۳۵۰ برای ادامه تحصیل عازم کشور عراق شد و در حوزه معروف نجف اشرف مشغول گردید٫ علاوه بر ادامه تحصیل به تدریس ادبیات عرب و فقه و اصول و منطق و معانی پرداخت و تعداد شاگردانش از ۳۰۰ نفر تجاوز می‌کرد. در همان زمان کتاب الفوائد فی توضیح الشواهد را که اینک یکی از بهترین کتابهای ادبی نزد طلاب علوم دینی می‌باشد نوشت که این کتاب بعدها در سال ۱۳۶۳ به چاپ و نشر رسید.
جاوید تا اواخر سال ۱۳۵۴ در عراق مشغول تحصیل و تدریس بود تا اینکه در آخر همان سال حکومت بعثی عراق او را از کشور اخراج کرد. سپس وی وارد حوزه علمیه قم گردیده و درس و تدریس را به پیش برد و دوره درس خارج را به پایان برد . سپس همان‌جا مطالعات خود را در علوم مختلف ادامه داد. وی در سال ۱۳۷۰ مدرک لیسانس را از (مرکز جهانی علوم اسلامی) در ایران و در رشته فرهنگ و معارف اسلامی به دست آورد. درس و تدریس را تا سال ۱۳۵۸ دنبال کرد و در سال ۱۳۷۴به دریافت سند دکتری از جانب (کمیسیون تثبیت سویه علمای دینی) در ستره محکمه (دادگاه عالی قضایی افغانستان) مفتخر گردید.

فعالیت‌های حزبی و سیاسی

جاوید در سال ۱۳۵۷ بعد از کودتای هفت ثور، به فکر ایجاد یک تشکل سیاسی افتاد و در نیمه دوم آن سال با همکاری جمعی از علمای افغانستان در شهر قم، سازمان روحانیون افغانستانی را تشکیل داد. بعدها با ورود محمدآصف محسنی به شهر قم در ۱۹ حمل سال ۱۳۵۸ آن سازمان را منحل اعلام کرد و همراه با محسنی حزب حرکت اسلامی افغانستان را تشکیل داد.
جاوید نخست به حیث رئیس فرهنگی حزب ایفای وظیفه می‌کرد و در برج سنبله سال ۱۳۵۸ به عنوان قائم مقام رهبری و رئیس شورای مرکزی این حزب انتخاب شد و در طول حیات سیاسی حزب حرکت اسلامی تا مورخ ۱۵ـ۱۱ـ۱۳۸۳ همواره به حیث رئیس شورای مرکزی این حزب انتخاب شده، ایفای وظیفه نموده‌است. در تاریخ ۱۶ـ۱۱ـ۱۳۸۳ مجمع عمومی حرکت اسلامی دائر گردید و آقای محسنی از رهبری استعفا نمود، مجمع مذکور جاوید را به رهبری حزب انتخاب کردند.

ائتلافی به نام شورای ائتلاف اسلامی افغانستان متشکل از ۸ حزب شیعه افغانستان، که در دوران جهاد در ایران مرکزیت داشتند، در سال ۱۳۶۶ با کوشش مقامات جمهوری اسلامی ایران ایجاد شده بود. جاوید در سال ۱۳۶۷ یک دوره به حیث رئیس و سخنگوی آن شورا انتخاب گردید
وی٫ علاوه بر علوم اسلامی به علوم جدید از قبیل: اقتصاد، سیاست، جامعه‌شناسی، تاریخ، فلکیات و غیره هم معلومات وسیعی دارد و در مجامع علمی تدریس نموده‌است. وی شاعر، خطیب، نویسنده و سیاستمدار توانایی نیز می‌باشد.
جاوید از تشکیل حزب حرکت اسلامی به جهاد علیه نیروهای اشغالگر شوروی و حکومت دست نشانده آن پرداخت و بارها به داخل افغانستان سفر کرد و با خطرات مهمی مواجه گردید.
او در سال ۱۳۶۹ مرکز مبارزات خود را از ایران به پاکستان انتقال داد و بعد از سقوط حکومت نجیب به تاریخ ۱۴/۰۲/۱۳۷۱ همراه سایر رهبران جهادی، با یک کاروان عظیم از پیشاور عازم کابل شدند و به تاریخ ۱۹/۰۲/۱۳۷۱ از طرف صبغت الله مجددی به حیث وزیر پلان (برنامه و بودجه) مقرر گردید و با روی کار آمدن استاد ربانی در سال ۱۳۷۱ بازهم به حیث وزیر پلان تعیین گردید و ریاست (کمسیون تثبیت سویه علمای دینی) به وی سپرده شد

در جنگ‌های داخلی

جاوید در زمان جنگهای شدید داخلی در کابل علیه داعیهٔ به رسمیت شناختن مذهب جعفری توسط حزب وحدت اسلامی به رهبر عبدالعلی مزاری برخلاف ادعای شجره‌ای خود موضع گرفت و علیه عبدالعلی مزاری ایستاد.
وی در ۱۵/۰۲/۱۳۷۴ از طرف استاد ربانی (رئیس‌جمهور وقت) با حفظ سمت وزارت پلان، به عنوان معاون صدر اعظم مقرر گردید و ریاست بیش از ۸ کمسیون مهم. دولتی، به تصویب شورای وزیران وقت به عهده او گذاشته شد که به نحو احسن آن کمیسیون‌ها را اداره می‌کرد. وی تا زمان سقوط کابل به دست طالبان به همین سمت ایفای وظیفه می‌نمود تا اینکه با سقوط کابل در تاریخ ۵/۰۷/۱۳۷۵ همراه دیگر رهبران و فرماندهان در کنار احمد شاه مسعود، قهرمان ملی افغانستان، شهر تخار را مرکز مبارزات خود قرار دادند.
جاوید در تاریخ ۶ جدی ۱۳۷۶ به مزارشریف که پایتخت موقت افغانستان بود، رفته و در برج دلو همان سال از طرف استاد ربانی به عنوان سرپرست صدارت عظمی تعیین گردید و تا تاریخ ۱۷/۰۵/۱۳۷۷ کابینه دولت تحت سرپرستی ایشان در شهر مزارشریف دائر می‌گردید؛ بعد از سقوط مزارشریف به دست طالبان به بامیان رفت و از آنجا به ایران مهاجر گردید.
او در سال ۱۳۷۹ دوباره به طالقان (تخار) آمده و نیروهای تحت امر خود را سازماندهی نموده، همراه احمد شاه مسعود، علیه طالبان می‌جنگیدند و بعد از سقوط شهر طالقان به خواجه بهاءالدین تخار، واقع در ماورای کوکچه مرکز گرفت.

بعد از سقوط طالبان

بعد از سقوط طالبان در سال ۱۳۸۰ جاوید، همراه با محسنی از ایران وارد کابل شدند و به عنوان رئیس کمیسیون انتقال قدرت تعیین گردید که طی مراسمی٫ قدرت را از آقای ربانی به کرزی منتقل کرد.
جاوید در شش ماه اداره موقت به عنوان اولین وزیر مشاور کرزی٫ ایفای وظیفه کرد و در دوران حکومت انتقالی به حیث وزیر ترانسپورت منصوب شد. او به مدت زیادی سخنگوی جبهه تفاهم ملی بود.
وی به حیث رهبر حزب حرکت اسلامی افغانستان و نیز نماینده مردم ولایت بلخ در پارلمان و معاون کمسیون تقنین ایفای وظیفه می‌کرد و برهان الدین ربانی به حیث رئیس آن کمسیون بود.

حالت مدنی

وی٫ متأهل بوده دارای پنج پسر و شش دختر می‌باشد.