کلیسا و قبرستان ارامنه مشهد

معرفی کلیسا و آرامستان

معرفی کلیسا :
کلیسای کاتولیک حواری ارمنی کاترینای مقدس دومین کلیسای بزرگ فعال مشهد و تنها کلیسای شمال شرق ایران است که در میان گورستانی به مساحت ۳ هکتار ، موسوم به آرامستان تادئوس قدیس واقع شده است. کلیسا یه مساحت ۲۲۰ متر رو به شهر بیت اللحم ناصریه در کشور اسرائیل ساخته شده که زادگاه حضرت عیسی مسیح است. 
پلان کلیسا مستطیل شکل در جهت شراست ،-بنا دارای یک غربی   یک برج ناقوس هشت متری می‌باشد ودگنبد کلیسا که در مرکز بنا واقع شده دارای و دارای گیر است ،وانتهای رانتهای رأس گنبد ، صلیبی از جنس نقره وجود داشت که با توجه به قدمت آن به موزه تاریخ ارامنه مشهد منتقل شد و صلیبی آهنی به همان شکل جای آن رمحراب کلیسا به شکل نیم دایره با سه نورگیر با الهام از سه شخصیت تثلیث (= پدر ، پسر و روح القدس ) ، رو به شهر بیت اللحم اسرائیل ساخته شده است.
پیش ازیش از بنای کلیسا به دلیل سختگیری های بیش از حد به مسیحیان مشهد که در شهری مذهبی از لحاظ شریعت مقدس اسلام زندگی میکردند ، آنها مجبور به مخفی نگاه داشتن کیش و آیین خود بودند اما هرگز آیین مسیح را ترک نکردند. به همین خاطر برای انجام امور دینی خود اقدام به حفر صومعه های زیر زمینی کردند که یکی از این صومعه ها در محل کنونی کلیسای کاترینای مقدس واقع شده است.
بانی کلیسا خانم کاترینا هاکوپیان ، راهبه رسمی واتیکان در شوش ارمنستان بود که همزمان با نسل کشی ارامنه در امپراتوری عثمانی وارد ایران شده و در خراسان سکنا گزیدند. خانم هاکوپیان پس از نامه نگاری های زیادی به وزارت عدلیه دولت شاهنشاهی ایران و شخص رضاشاه توانست مجوز ساخت کلیسایی را در محله شاتو مشهد کسب کند ، متاسفانه خانم هاکوپیان چهار سال بعد دار فانی را وداع گفت و نتوانست ساخت و اتمام کلیسای خود را ببیند ؛ وی را در صومعه زیرزمینی مریم مقدس به خاک سپردند و بعد ها ساخت کلیسا به همت دختر و داماد خانم هاکوپیان ( = النا هاکوپیان - آبراهام هاروطونیان ) بر روی مزار ایشان صورت گرفت به طوری که قبر وی در سرداب و زیرزمین کلیسا واقع است.
سر در کلیسا جمله ای به زبان ارمنی در کتیبه‌ای از سنگ بازالت مشکی حکاکی شده است که از این قرار می‌باشد :
( Հոր, Որդու և Սուրբ Հոգու անունով. Երկնքում մեր Հոր շնորհքի և ողորմության համար Աստծո այս սուրբ տունն ավարտվեց 1944 թվականին: Թող Աստված ներեց այս եկեղեցում աղոթքների մեղքերը: Աբրահամ Յարութունեան: = به نام پدر ، پسر روح القدس ، به فضل و رحمت پدر ما که در آسمان است ، ساخت این خانه مقدس خدا در سال ۱۹۴۴ پس از میلاد مسیح تمام شد ، باشد که خداوند از گناهان دعا کنندگان در این کلیسا در گذرد - آبراهام هاروطونیان ) 
در مقابل در ورودی کلیسا سه سنگ مزار به صورت یک شکل وجود دارد که سنگ مزار وسط متعلق به جناب هاروطونیان ، سنگ مزار سمت چپ از ناحیه ورودی کلیسا متعلق به همسر جناب هاروطونیان خانم النا هاکوپیان است که دختر راهبه کاترینا هاکوپیان است ، سنگ مزار سمت راست متعلق به کشیش سابق مشهد آقای آبراهام گاسپاریان است.
ورودی کلیسا با سه پله از سطح آرامستان جدا میشود. در سنگین و بسیار بزرگ ورودی کلیسا با پنج قفل محکم و ضد سرقت به نظر میرسد. با ورود به داخل کلیسا محراب از دور نمایان میشود در طرفین کلیسا شش پنجره وجود دارد که در مجموع دوازده پنجره ب معنای دوازده حواری حضرت مسیح اس و در بالای هر پنجره عکسی فرضی از هر یک از حواریون نصب شده است . جمیع پنجره ها با پرده های قهوه ای و کرمی رنگ از جنس مخمل  و حریر پوشیده شده اند. 
در طرفین کلیسا بیست نیمکت دعا وجود دارد که از جنس چوب کاج و بعضا چوب گردو میباشند. دوازده ستون سقف بتنی کلیسا را استورانه نگاه می‌دارند و درپای هر ستون مجسمه هایی از سنگ مرمر از برخی مشاهیر و موئمنان مسیحی قرار دارد. 
محراب کلیسا دارای یک سکو است که انجیل و برخی کتب مذهبی نظیر کتاب رکیوم یا آمرزش خوانی بر آن در پارچه ای سبز رنگ قرارداده شده است . در محراب کلیسا نقاشی های دیواری و عکس های نصب شده از حضرت مسیح و مریم مقدس چشم هر بیننده ای را به خود جلب میکند. در بالای مخرب نیز مجسمه ای گچی از مسیح بر روی صلیب یادمیکند که با زنجیر هایی به سقف و دیوار های کلیسا نگاه داشته میشود.
در دو طرف محراب دو راه پله وجود دارد که راه پله سمت راست مارا به سرداب مریم مقدس و راه پله سمت چپ مارا به برج ناقوس و پشت بام کلیسا هدایت میکند. برج ناقوس دارای شش ناقوس از جنس های نقره ، آهن و برنج است.