پایگلان

وجه تسمیه

یعنی دامنهٔ گل‌ها از پای گُلان گرفته شده‌است.
پایگلان : پای به معنی پایتخت و گلان به معنی اقوام. پس پایگلان به معنی پایتخت اقوام می‌باشد.

موقعیت

این روستا در بین شهرهای سنندج، مریوان سروآباد و کامیاران قرار گرفته‌است. از لحاظ تقسیمات کشوری جز شهرستان سروآباد می‌باشد. روستای پایگلان در فاصله ۲۰ کیلومتری جاده اصلی سنندج – مریوان و در دامنه کوه‌های سر به فلک کشیده قرار گرفته‌است. جاده این روستا از مسیر دوآب کاملاً آسفالت و از مسیر تفین به کامیاران به طول ده کیلومتر خاکی و بقیه آسفالت می‌باشد.
مسیرهای منتهی به روستا:
۱- سنندج دوآب پایگلانحدودا ۹۰ کیلومتر
۲- مریوان و سروآباد دوآب پایگلان حدوداً ۶۰ کیلومتر
۳- کامیاران تفین پایگلان حدوداً ۷۰ کیلومتر

جمعیت

این روستا در دهستان پایگلان قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱٬۹۲۰ نفر (۴۵۷خانوار) بوده‌است.

روستاهای همجوار

۱- روستای ژنین - ۲-روستای آریان ۳- روستا گواز ۴- روستای ویژنان ۵- روستای ژان

شورای اسلامی روستا

اعضای چهارمین انتخابات شوراهای روستا ۲۴ خرداد۹۲
۱- حیدر مولودی لیسانس دبیر ۲- هادی رحیمی فوق دیپلم دبیر ۳- برهان فتحی فوق دیپلم دبیر ۴- ریبوار مبارکی دیپلم راننده مرکز بهداشت ۵- حبیب‌الله جوانمردی دیپلم راننده
اعضای پنجمین دوره شواری اسلامی خرداد 1396 پایگلان: 1. سردار مروتی 2. حبیب الله جوانمردی 3. ناصح علی محمدی
== دهیار 
1- محمد کریمی 2- سردار مروتی 3- عدنان عبدالهی (از مهر ۱۳۹۲ تا اسفند 1396) 4- سلام کریمی از فروردین 1397

اولین معلمان بومی

۱- آقای اسکندر شاه ویسی ۲- آقای محمود غفاری ۳- آقای خلیل پورمحمد ۴- خانم آمنه شاه ویسی ۵- خانم آمنه کشاورزی ۶- آقای فتح الله شاه ویسی ۷- آقای عبد المجید احمدپور ۸- آقای برزو شاه ویسی ۹- آقای عزت شاه ویسی ۱۰- آقای مسعود حسامی ۱۱- آقای مقتدر غفاری

هنر مندان و صنعتگران روستا

۱- استاد محمد رشید کریمی که در نجاری و کار با چوب دست بالایی داشته که در این مورد داستان‌ها نقل شده‌است.
۲- استاد امین کریمی که در بنایی تبحر بالایی داشته که آثار باقی‌مانده از او همچون مسجد جامع روستا گواه این مدعا است.
۳- هوشنگ کرمی تکنسین الکترونیک (تعمیر تلویزیون، ضبط و سایر وسایل صوتی تصویری)
۴- سید نظام سعیدی در هنر نازک کاری (کار با چوب)
۵- رضا جوانمردی خوشنویسی و نقاشی

شعرا و نظم گویان

۱- ملا قاسم ۲- ملا احمد پایگلانی ۳- حه یران ۴- عبدالله حسامی۵- سید عطا سعیدی۶- عبدالله علی پور۷- صدیق احمدیان ۸- مرتضی فیضی ۹- اقبال رضایی ۱۰- عطار حسامی ۱۱- زانیار رستمی_۱۲جوادحمزه

آثار تاریخی

۱- مسجد جامع عبداللهی، که با توجه به متن کتیبهٔ سردرب و محراب این مسجد در سال ۳۷ هجری قمری به دست مبارک صحابی بزرگوار پیامبر اسلام (ص) حضرت عبدالله بن عمر تأسیس شده‌است و به مسجد عبداللهی مشهور است.
۲- قلعهٔ خاکی لا قه لا: این قلعه در زمان حکومت سلطان محلی کرد امیر مقرب الدین ساخته شده‌است؛ کهدر ۳۰۰ متری جنوب روستا قرار داشته و در تاریخ ۱۵مرداد ۱۳۸۴ با شماره ثبت ۱۲۸۰۳ به ثبت ملی رسیده‌است.
۳- قلعه بایزید: این قلعه هم که در ۵۰۰ متری شرق روستا قرار دارد در تاریخ ۱۵ مرداد ۱۳۸۴ با شماره ثبت ۱۲۸۰۲ به ثبت ملی رسیده‌است.

قله‌ها و کوهها

۱- کوری مریه م ۲- کوری گاول ۳- هیشاره ۵- توه نه و عولله خجانی ۶- حه شه به نا ۷- که لامه سیاوه ۸- چه هارگا ۹- مله که وه

چشمه‌ها

۱- گریان مرد ۲- سنجین ۳- چه مه و وه زه قالاوی ۴- هانه مراو ۵- هانه شیخ ۶- هانه ویل ۷- هانه ریز ۸- هانه کاریز ۹- هانه و سنجر خانی ۱۰- هانه تریشقه ۱۱- چه مه و هه ساره شیتهٔ ۱۲- هانه سه رده

مزارع

۱- خولی ۲- هاجی وه‌تان ۳- باخو عه ولی ۴- وه راوه ر ۵- لا قه لا ۶- هانه مراو ۷- آران ۸- گیسانه ۹- وه رده گا ۱۰- پیه ن ۱۱- چوه ر ده گا ۱۲- شه خه له ۱۳- میسه ر ۱۴- خانه گا ۱۵- سی سولی ۱۶- سوره تفلی ۱۷- دول ۱۸- الیاچه پان ۱۹- دوالی ۲۰- پشتیر ۲۱- سلیمان جو ۲۲- یه رجو ۲۳- نایبین۲۴- هانه و وولی ۲۵- وه نه سانه ۲۶- ده وه زله ۲۷- که س نه زان ۲۸- سنجین ۲۹- خوران ۳۰- که که ولی ۳۱- نه خشیه ۳۲- مه ونه ۳۳- ده رو ئاخالی ۳۴- هانه خیوار ۳۵- وه ر گازان

طرح‌های اجراشده

دولتی: ۱- گاز رسانی ۲- آسفالت جاده اصلی۳- خوابگاه شبانه‌روزی دبیرستان
خصوصی: ساخت مرغداری پایگلان با مدیریت علی رمضانی، مدریک جوانمردی و حیدر مصطفایی

طرح‌های انجام نشده

۱- دفع مناسب فاضلاب
۲- طرح هادی
۳-آسفالت جاده پایگلان تفین

محصولات

انگور، گردو، توت فرنگی، گلابی، گیلاس، سیب، آلو، زردآلو، آلبالو.