عباس آخوندی

زندگی‌نامه

آخوندی در سال ۱۳۳۶ در یک خانواده روحانی در نجف زاده شد. پدرش، شیخ علی آخوندی که نسب به آخوندی‌های یزد می‌برد، زاده مشهد و روحانی مجتهد و از ناشران به نام کتاب در حوزهٔ دین بود. وی نوه دختری عبدالحسین امینی از مراجع نجف و صاحب اثر معروف الغدیر است. او داماد سیدهاشم رسولی‌محلاتی است. سید محمدعلی شهیدی محلاتی و علی‌اکبر ناطق‌نوری باجناق او هستند.
آخوندی تحصیلات ابتدایی خود را در مدرسه علوی ایرانیان در نجف طی کرد و پس از بازگشت خانواده‌اش به ایران، دوره متوسطه را در قم و تهران طی کرد و در سال ۱۳۵۶ وارد دانشکده فنی دانشگاه تهران شد. وی مدرک کارشناسی ارشد مهندسی راه و ساختمان خود را از دانشگاه تهران دریافت کرد.
در ادامه تحصیلاتش، آخوندی در سال ۱۳۷۷ به انگلستان رفت و در رویال هالووی، دانشگاه لندن، در رشته اقتصاد سیاسی مدرک دکتری خود را دریافت کند. عنوان پایان‌نامه او «جهانی‌سازی، دولت ملی و سیاستگذاری اقتصادی ملی: گرایش‌های نخبگان ایرانی» بود. وی هم‌اکنون در دانشگاه تهران عضو هیئت‌علمی دانشکده مطالعات جهان و استاد گروه بریتانیاست.

فعالیت‌های سیاسی

با ورود به دانشگاه تهران و تحصیل در دانشکده فنی که از پرشورترین محیط‌های سیاسی در دوران انقلاب بود، آخوندی بیش از گذشته با جریان‌های انقلابی همراه شد. در همین سال، پسرعموی انقلابی اش، محمدرضا آخوندی، اعدام شد.
او از سوی سید محمد بهشتی در اولین شورای مرکزی جهاد سازندگی به عنوان عضو شورا انتخاب شد. وی همچنین در جهاد سازندگی مسئولیت امور استان‌ها را بر عهده داشت و پس از شروع جنگ ایران و عراق مسئولیت ستاد پشتیبانی جبه های جنگ جهاد سازندگی را نیز برعهده گرفت.
اساسنامه جهاد سازندگی را عباس آخوندی همراه با گروهی که به این منظور تشکیل داد، تهیه نمود. در این راستا، تصمیم بر آن شد که از چهره‌های مهم خارج از ساختار جهاد سازندگی، برای تهیه اساسنامه، دعوت شود و میرحسین موسوی به این منظور انتخاب شد.

معاونت سیاسی و اجتماعی وزارت کشور

آخوندی در مرداد ماه سال ۱۳۶۱ به عنوان معاون سیاسی و اجتماعی وزیر کشور منصوب شد. معاونتی که پس از او به تدریج سه معاونت در وزارت کشور تقسیم شد. او در این دوره، دبیری شورای امنیت کشور، ریاست شورای تأمین ویژه غرب کشور، ریاست ستاد مرزها، ریاست ستاد مبارزه با مواد مخدر و ریاست شورای هماهنگی امور افغانها را بر عهده داشت. در دوران عهده‌داری سمت معاونت وزارت کشور، آخوندی انتخابات اولین دوره مجلس خبرگان، چهارمین دوره انتخابات ریاست جمهوری و انتخابات دومین دوره مجلس شورای اسلامی را برگزار کرد.

بنیاد مسکن

وی در بهمن ۱۳۶۵ به عنوان مشاور رئیس بنیاد مسکن و مسئول بازسازی مناطق سیل‌زده و در بهمن ۱۳۶۶ به عنوان رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی منصوب شد. در ۳۱ خرداد ماه ۱۳۶۹ زلزله رودبار و منجیل رخ داد که در پی آن بیش از ۲۲۰ هزار واحد مسکونی از ده تا صد درصد آسیب دیدند. مسؤولیت بازسازی مناطق آسیب دیده بر عهده آخوندی گذاشته شد و در دوره ای دوساله، بخش اعظم روند بازسازی پایان گرفت.

انتخابات ۱۳۸۸

آخوندی در جریان انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸) مشاور میرحسین موسوی نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۳۸۸ و از رؤسای ستاد انتخاباتی وی بود. او نماینده مهندس میرحسین موسوی در شورای نگهبان و از نمایندگان او در جلسه اعضاء ستادهای کاندیداها با رهبری جمهوری اسلامی در روزهای پس از انتخابات، بود.

مؤسسه اخلاق و اندیشه حقوق شهروندی

آخوندی در سال ۱۳۹۱ مؤسسه ای به نام «اخلاق و اندیشه حقوق شهروندی» را تأسیس کرد. بر اساس همین رویکرد و با هدف عینیت بخشی و تحقق حداکثری دامنه کنشگری سیاسی و اعمال نفوذ شهروندان، در فضای سرد پیش از انتخابات ۱۳۹۲، او حق انتخاب عمومی شهروندان را در قالب شعار «من یک رأی دارم»، مطرح نمود. بر اساس همین رویکرد بود که پیشنهاد برگزاری نظرسنجی عمومی برای انتخاب بین آقایان حسن روحانی و محمدرضا عارف توسط او ارائه شد و مسؤولیت برگزاری آن را هفت روز پیش از روز رأی‌گیری در انتخابات ۱۳۹۲ بر عهده گرفت.

وزارت راه و شهرسازی (دولت روحانی)

در سال ۱۳۹۲ آخوندی توسط حسن روحانی برای تصدی وزارت راه و شهرسازی به مجلس معرفی شد و  با کسب ۱۵۹ رأی از ۲۸۴ رأی توانست رای اعتماد مجلس را بگیرد. وی در مراسم معارفه‌اش عنوان کرد که با ادامه مسکن مهر به شکل فعلی انتقاد دارد ولی این مخالفت به معنی متوقف کردن این پروژه نیست. چون این طرح با زندگی ۱۰ میلیون ایرانی گره خورده‌است. او چندی بعد در مصاحبه‌ای اعلام کرد:
بنده در برنامه اولیه خود نیز اعلام کردم که دولت جدید به تعهدات قبلی پایبند است، اما مسکن مهر طرح چندان جالبی نبوده که ادامه یابد و باید متوقف شود. در مکان‌های نامناسب چندین هزار واحد مسکونی ایجاد شده‌است، مسکن فقط یک چهاردیواری یا خانه نیست بلکه مردم خدمات مختلف، روابط اجتماعی درست و امکانات حمل و نقل مناسب می‌خواهند.
در دولت دوم حسن روحانی، او با کسب ۱۸۸ رأی از مجموع ۲۷۷ رأی به تصدی این مسؤولیت ادامه داد.

سه استیضاح ناموفق

در سه شنبه ۱۴ مهر ۱۳۹۴، جلسه استیضاح عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی در مجلس شورای اسلامی برگزار شد و نهایتاً استیضاح وزیر راه و شهرسازی با ۷۲ رأی موافق، ۱۷۵ رأی مخالف و ۵ رأی ممتنع از مجموع ۲۵۲ رأی مأخوذه، رأی نیاورده و عباس آخوندی به عنوان وزیر راه و شهرسازی ابقاء گردید.
در ۱ اسفند ۱۳۹۵ و یک سال بعد از روی کار آمدن مجلس دهم آخوندی مجدداً استیضاح و به مجلس فراخوانده شد، اما مجدداً استیضاح با ۷۴ رأی موافق، ۱۷۶ رأی مخالف و ۵ ممتنع استیضاح از مجموع ۲۵۷ نماینده حاضر در مجلس رأی نیاورده و آخوندی در وزارت راه و شهرسازی ماندنی شد.
در ۲۲ اسفند ۱۳۹۶ نیز جلسه استیضاح وی برگزار شد که با ۹۲ رأی موافق و ۱۵۲ رأی مخالف و ۲ رأی ممتنع از مجموع ۲۴۶ رأی به فعالیتش در دولت ادامه داد و در این سمت ابقا گردید.

استعفا

آخوندی در تاریخ ۲۸ مهرماه ۱۳۹۷ با انتشار نامه استعفای قبلی خود به‌طور رسمی از وزارت راه و شهرسازی استعفا داد و رئیس‌جمهور نیز پذیرفت.

نامزدی شهرداری تهران

در پاییز ۱۳۹۷، آخوندی کاندیدای شهرداری تهران شد و برنامه های خود را به شورای شهر تهران ارائه کرد. در ۲۰ آبان ۱۳۹۷ نام او در کنار پیروز حناچی به عنوان نامزدهای نهایی شهرداری تهران مطرح شد. که با کسب ۱۰ رأی نتوانست به عنوان شهردار انتخاب شود و پیروز حناچی با کسب ۱ رأی بیشتر به عنوان شهردار جدید تهران، در تاریخ ۲۲ آبان ۱۳۹۷ انتخاب گردید.