کندلوس

موقعیت جغرافیایی

کندلوس در فاصله ۷۵ کیلومتری  نوشهر ، 15 کیلومتری پول ( مرکز کجور) و 5 کیلومتری روستای ییلاقی لرگان قرار دارد. این روستا در محدوده‌ای کوهستانی و در یکی از دره‌های زیبای رشته کوه‌های البراز استقرار یافته و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۶۵۰ متر است

جمعیت

این روستا در دهستان زانوس رستاق قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال۱۳۹۵، جمعیت ان۱۰۹۲ نفر (۳۷۶خانوار) بوده‌است.
مردم کندلوس به زبان مازندرانی(تبری) با گویش کجوری صحبت می کنند.

جاذبه‌های گردشگری

در حال حاضر روستای کندلوس در سطح داخلی و بین‌الملل در حوزه گردشگری شناخته شده‌است و همه ساله گردشگران داخلی و خارجی زیادی از اقصی نقاط ایران و جهان برای بازدید از این روستا و سایر روستاهای کجور به این منطقه سفر می‌کنند. از جمله مهمترین جاذبه‌های گردشگری کندلوس می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

بافت روستا

روستا کندلوس از دو بافت با ارزش و معمولی تشکیل شده که ساخت و سازهای جدید و امروزی در بافت باارزش ممنوع است بافت بخش توریستی کندلوس دارای معابری سنگفرش و خانه‌هایی با نمای کاهگل، پنجره‌های سنتی و سقف لتی است.

موزه مردم‌شناسی کندلوس

موزه کندلوس نخستین موزه روستایی جهان است و یکی از غنی‌ترین موزه‌های مردم‌شناسی خاورمیانه می‌باشد. این موزه در دو طبقه و با محوریت آثار بومی و منطقه‌ای ساخته شده‌است و از کتاب‌های خطی بسیار قدیمی گرفته تا انواع ابزارآلات کهن، اشیای قدیمی و لباس‌های محلی را می‌توان در آن مشاهده کرد.

مزارع گیاهان دارویی و موزه گیاهان دارویی

کندلوس یکی از مستعدترین مناطق برای پرورش بسیاری از گیاهان دارویی است. در گذشته این گیاهان معمولاً به صورت خودرو می‌روییده‌اند اما از چندسال قبل مردم منطقه به سمت پرورش گیاهان دارویی روی آورده‌اند. به همین دلیل مزارع گیاهان دارویی گسترده‌ای در کندلوس و سایر روستاهای اطراف بوجود آمده است و در نتیجه مزارع این منطقه با دورنمایی زیبا و با محصولات و فرآورده‌های متنوع از جاذبه‌های گردشگری این روستا محسوب می‌شود. همچنین کندلوس دارای یک موزه گیاهان دارویی نیز می‌باشد. این موزه علاوه بر اینکه محلی برای آشنایی گردشگران با گیاهان دارویی است  به امر پرورش، تولید و بسته بندی گیاهان دارویی و معطر و نیز تولید اسانس ها و روغن های گیاهی نیز می پردازد و بستری را برای کاشت بالغ بر ۲۵۰ گونه گیاه ژنتیک ارزشمند در ایران را فراهم نموده است .

حمام خزینه ای قدیمی

روستا کندلوس یک حمام خزینه ای قدیمی دارد که به دوره قاجار منصوب است.

آبشار کندلوس

در ۵ کیلومتری روستای کندلوس ، آبشاری ۱۰ متری قرار دارد که توسط جنگل احاطه شده است.در این آبشار، آب از فراز دماغه کوه بیرون آمده و به صورت قطرات ریز آب همانند باران به پایین می‌ریزد و منظره‌ی رویایی را ایجاد می‌کند .

سوغات و صنایع دستی

در قدیم بافت قالی، چادر شب، شمد و ساخت صنایع چوبی و ابزارهای فلزی در این منطقه از رونق خاصی برخوردار بوده است اما امروزه جاجیم، ایزار (پارچه پشمی چارخانه دستباف)، جوراب، دستکش و بلوز پشمی گلدار و نمدمالی از معروفترین صنایع دستی کندلوس به شمار می روند .

افراد سرشناسی که به کندلوس سفر کرده‌اند

برخی منابع این دهکده را گذرگاه رستم ذکر می‌کنند. کمال الملک در سفری که به همراه ناصر الدین شاه به این روستا داشته است، تابلویی از این دهکده نقاشی کرده است که در حال حاضر در کاخ موزه صاحبقرانیه  قرار دارد .

سرشناسان و مفاخر

از بزرگان برخاسته از این ناحیه می‌توان به میرزا یوسف کندلوسی و نیز فیلسوف خطاط و استاد حوزه و دانشگاه علامه میرزا یداالله نظرپاک کندلوسی کجوری اشاره نمود.
عبدالرضا شیخ الاسلامی، استاد دانشگاه؛ رئیس دفتر و وزیر کار، رفاه، و تأمین اجتماعی در دولت‌های نهم و دهم.
محمد فرزیب خطاط و شاگرد مکتب میر عماد و بازرس مخصوص اداره مالیه و از نویسندگان قانون مالی و بازرگانی در دوران مشروطه