مدل ملی تبادل اطلاعات

مدل ملی تبادل اطلاعات (به انگلیسی: National Information Exchange Model) حاصل مشارکت دایرهٔ عدالت آمریکا و دایره امنیت ملی آمریکا است.
انواع وضعیت‌های اورژانسی در سال‌های اخیر پیامدهای ناگواری که نتیجه عدم توانایی حوزه قضایی و سازمان‌ها در به اشتراک‌گذاری مؤثر اطلاعات بوده‌اند را نشان داده است. حملات تروریستی، بلایای طبیعی و مقدار وسیع حوادث جنایی سازمان یافته، ضعف و توانایی‌های به اشتراک‌گذاری اطلاعات را نشان می‌دهند.
اختصار National Information Exchange Model کلمهٔ NIEM است که به صورت نیم مشابه کلمهٔ تیم (به انگلیسی: Team) خوانده می‌شود.

اجزای داده ها(Data Components)

بلوک اصلی ساختمان این مدل اجزای داده‌ها هستند. اجزای داده‌ها در واقع عناصر داده‌ای ابتدایی هستند که مفاهیم و اشیاء دنیای واقعی را نشان می‌دهند. داده‌های مبادله شده بین سازمان‌ها می‌توانند به اجزای منحصر به فردی نظیر اطلاعاتی دربارهٔ افراد، مکان‌ها، اشیاءو رویدادها شکسته شود.
مولفه‌هایی که در حال استفاده مکرر و یکنواخت هستند صرف نظر از طبیعت کار یا زمینه عملیاتی مبادله شان، در عمل در مدل ملی تبادل اطلاعات مشخص شده‌اند و می‌توانند توسط استفاده کنندگان برای تبادل مجدد داده استفاده شوند.
برخی از منابع اجزای داده‌ها شامل مدل‌های داده، پایگاه‌های داده، دیکشنری‌های داده، الگوها و مبادلات می‌باشند. در مدل ملی تبادل اطلاعات این منابع توسط الگوهای XML با هدف تعریفی استوار بیان می‌شوند که به آن‌ها بسته‌های انتقال اطلاعات (IEPs – Information Exchange Packages) گفته می‌شود.
ضمناً این مدل مستقل از هر نوع تکنولوژی مشخصی است و پیش‌بینی می‌شود در آینده بتواند در هر تعدادی که توانایی تولید و اشتراک‌گذاری اطلاعات سازگار و با معنا را داشته باشد، نمایش داده شود.
با توجه به نوپا بودن این مدل (از سال ۲۰۰۵ تاکنون) قابل پیش‌بینی است که نسخه‌های آینده به فرم‌های جدیدی کوچ کنند.
مولفه‌های این مدل فقط یک سری مؤلفه‌های مستقل برای ایجاد پیغام نیستند. بلکه آن‌ها با یکدیگر یک مدل داده‌ای مستقل و به هم متصل را تشکیل می‌دهند که هدف از این استقلال و اتصال تولید مؤلفه‌هایی است که هر یک به خودی خود دارای معنا باشد و همهٔ مؤلفه‌ها ساختاری ثابت داشته باشند. یعنی با اینکه هر مؤلفه معنایی مستقل دارد ولی اتصال آن‌ها به یکدیگر موجب دریافت معنای کامل تر و کاربردی‌تری گردد.
برای تبادل مؤثر داده‌ها باید درک معناشناسی مشترکی از داده میان سازمان‌های شرکت‌کننده وجود داشته باشد و داده‌ها باید در یک روش معنا گرایی ثابت قالب بندی شوند که به آن ساختار ثابت داده می‌گویند.
به عنوان مثال، ممکن است دو سازمان، اطلاعاتی را در مورد افرادی که به دلیل ارتکاب جرم محاکمه شده‌اند، جمع‌آوری کنند. اگر این دو سازمان بخواهند اطلاعاتی راجع به این افراد به اشتراک بگذارند، هر کدام باید درک مشترکی از مجموعه اصطلاحاتی که سازمان دیگر استفاده می‌کند و همچنین صفت‌های مشترکی که شخص را شرح می‌دهند داشته باشند. مثلاً ممکن است یک سازمان یک شخص را به عنوان Arrestee بشناسد در حالی که سازمان دیگر همان را با عنوان Defendant می‌شناسد، ولی در هر دوحالت، آن‌ها به یک انسان، دارای حداقل صفات قابل اشتراک بین دو سازمان، اشاره می‌کنند. به عنوان مثال شخص حتماً دارای نام، سن، جنسیت یا نژاد مشخص است.
سازمان‌ها لزوماً نیازمند تجهیز سراسری سیستم اطلاعاتی خود یا سازگاری با استانداردهایی که یک یکسانی مصنوعی را در جمع‌آوری اطلاعات تحمیل می‌کند نیستند، اما باید درک مشترک و ثبات معنایی در ساختارهایی که بین خطوط سازمان‌ها عبور می‌کنند وجود داشته باشد تا به اشتراک‌گذاری اطلاعات به درستی و با موفقیت صورت پذیرد.

هستهٔ مدل ملی تبادل اطلاعات (NIEM Core)

مولفه‌های داده‌های درون یک مبادله اطلاعات که به‌طور سراسری در میان تمام یا برخی از دامنه‌ها به اشتراک گذاشته شده و درک شده‌اند، با عنوان مؤلفه‌های جامع شناخته می‌شوند. مؤلفه‌های جامع باید در بین دامنه‌های استفاده‌کنندهٔ آن فراگیر شده، شوند. برای فراگیر شدن یک مؤلفه، رضایت و موافقت تمامی دامنه‌ها در مورد معانی و ساختار یک مؤلفه نیاز است تا آن مؤلفه ساختار یک مؤلفهٔ جامع را پیدا کند. مؤلفه‌هایی مانند شخص، آدرس و سازمان مؤلفه‌های جامع هستند.
یک مؤلفه داده، ترکیبی از صفات در مورد موضوع موردنظر (مثلاً یک شخص) است. آن مؤلفه می‌تواند شامل صفاتی مثل نام شخص، تاریخ تولد، جنسیت، نژاد، رنگ چشم، رنگ مو و … باشد.
به عنوان مثال مؤلفهٔ شخص تقریباً در تمامی سازمان‌های مرتبط و سیستم‌های اطلاعاتی دامنه‌ای که در حال حاضر به مدل ملی تبادل اطلاعات وابسته هستند یا قرار است بشوند، استفاده می‌شود و حاوی یک معنی واحد در میان تمامی جوامع ذینفع است.
به عنوان مثال در سیستم‌های اطلاعاتی پلیس، شخص می‌تواند مظنون، توقیف شده، شاهد یا قربانی باشد. در سیستم‌های مدیریت پرونده دادگاه شخص می‌تواند وکیل، شاکی، شاهد یا عضو هیئت منصفه باشد. در سیستم‌های حفظ سلامت، شخص می‌تواند بیمار، پزشک یا پرستار باشد.
در واقع در ابتدا یک مؤلفه (مثلاً مؤلفه شخص) برای استفاده عملیاتی تعریف می‌گردد سپس جهت کسب اعتبار بررسی می‌شود تا معتبر گردد. آنگاه می‌تواند در مدل ملی تبادل اطلاعات ذخیره شود تا برای دسترسی و استفاده مجدد توسط دیگر جوامع ذینفع قابل دسترس باشد.
در صورتی که این عملیات به درستی انجام شود تعریف معنایی آن در میان هر تکنولوژی ای که امروزه استفاده می‌شود پایدار خواهد ماند و عمر مفید مؤلفه افزایش می‌یابد، البته جهت جلوگیری از منسوخ شدن یک مؤلفه می‌توان ان را در زمان مناسب باز هم به صورت اصولی ویرایش کرد و در دسترس جوامع ذینفع قرار داد.
در نتیجه جوامع ذینفع نیازمند صرف زمان و تلاشی که متداولا برای ساخت یک مؤلفه از ابتدا لازم است نیستند. همچنین این کار باعث تسهیل در اشتراک‌گذاری وسیع تر اطلاعات شده و موجب ایجاد ارتباطات گسترده‌تر و مناسب تری می‌شود.

جوامع ذینفع (Communities of Interest)

جوامع ذینفع گروه‌های همدست از کاربرانی هستند که اطلاعات را به دنبال اهداف اشتراکی، علایق، مأموریت‌ها و فرآیندهای شغلی مبادله می‌کند. از این رو این کاربران باید فرهنگ لغات مشترکی برای اطلاعاتی که مبادله می‌شوند داشته باشند. جوامع ذینفع از اجزای داده‌ها و محصولات مصنوعی یافت شده در مدل ملی تبادل اطلاعات برای مستندسازی مبادلات داده‌ای خود استفاده می‌کنند. جوامع ذینفع به‌طور خصوصی، عمومی یا مجازی به جلسه می‌نشینند تا نیازهای کسب و کار خود را تعریف کرده و برای نیازهای خود در اشتراک‌گذاری اطلاعات درون و بیرون دامنه‌ای خود مدل‌سازی و برنامه‌ریزی کنند.

کارشناس موضوع تجاری (Business subject - matter expert)

نماینده منافع سهام داران مشخص شده در سند چشم‌انداز پروژه است. این کارشناس دیدگاه‌های تجاری بسیار مهمی در راستای محتوای اطلاعات و مبادلات و زمینه‌های کسب درآمد برای این تجارت ارائه می‌دهد و باید متخصص در تجارت عمومی باشد و باید در تجارت تبادل اطلاعات تخصص خاص داشته باشد.
مثلاً اگر سرمایه‌گذاری موجود در سیستم‌های نرم‌افزاری در تولید و مصرف اطلاعات در حال مبادله است برای کاربران و گروه کاری و سهام داران بهتر است که در این زمینه کار کنند.

متخصص XML Expert) XML)

این کارشناس باید درک عمیقی از XML و تکنولوژی‌های مربوط به الگوهای XML داشته باشد.

تسهیل‌کننده یا همان رابط (Facilitator)

یک تسهیل‌کننده که باید بتواند هم در تجارت و هم در XML کار کند هرچند در هیچ‌کدام توانایی‌های متخصصان بالا را نداشته باشد تا بتواند بین متخصص XML و متخصص تجارت کار گروهی را سازمان دهی کند و منجر به یک فرایند شود. مسئولیت‌های تسهیل‌کننده شامل پیش بردن جلسات مدل سازی. یعنی در انتخاب یک تسهیل‌کننده این خیلی مهم است که بتواند مدل‌سازی انجام دهد.
در نهایت وقتی اعضای تیم کاری انتخاب شدند و تاریخ‌های اعمال مراحل مقرر شدند، Facilitator باید در جهت دستیابی به منابع و دیگر ابزارهای ارتباطی منظم شود.
ثابت شده‌است که وب سایتِ یک پروژه برای بسیاری از تیم‌های کاری مناسب بوده‌است. باید در آن لیستی از اعضای گروه کاری و اطلاعات تماس و وظیفه هر فرد و طرح مورد نظر هر فرد در پروژه و مکانی برای جزئیات و اخبار و غیره که در بخش‌های بعد دقیق تر خواهد شد، فراهم گردد.

Matches

در تطبیق کامپوننت‌ها می‌تواند شامل کامپوننت‌هایی باشد که در آن نام کامپوننت‌ها متفاوت باشد اما درون همان دیتا کامپوننت معنا و ساختار معادلی دارد یعنی یک نگاشت یک به یک بین NIEM و منبع کامپوننت‌ها وجود دارد.

Partial matches

می‌تواند شباهت‌هایی بروز کند اما بعضی تفاوت‌هایی بین دیتا کامپوننت‌ها وجود دارد. این تفاوت‌ها می‌تواند شمامل ساختار، تصادم نام‌گذاری عنصرها یا در مقدار و نوع داده یا سطح لغوی باشد.

No matches

قطعات داده با داده‌های مدل تبادل اطلاعات ملی هیچ مطابقتی نداشته و دیتا کامپوننت‌ها شامل مجموعه‌ای از انواع عناصر اضافی می‌باشند که انتخاب شده‌اند برای یک NIEM. بسته به ماهیت بالقوه مدل پیشنهادات ممکن است شامل اضافه کردن نوع جدید یا مطابق با اضافه کردن یک عنصر، تغییر نوع داده، تغییر نام، دیتا کامپوننت‌ها یا تجدید نظر از یک تعریف باشد.
برای انجام نگاشت باید قادر به انجام جست و جوی سریع و کارآمد از طریق مدل تبادل اطلاعات ملی برای انواع و عناصر باشیم. برای انجام این جستجو ابزارهایی در دسترس هستند. وب سایت‌های دولتی و ابرازهای رهرو دو نمونه در دسترس آنلاین و ملی هستند که می‌توانند برای جستجو مورد استفاده قرار گیرند.

Assembling and documenting

پیشتر IEPD را توضیح دادیم و اسناد دیگری از جمله قوانین تجاری و متا دیتاهای مورد نیاز را گفتیم. خروجی‌های این مرحله عبارتند از الگوهای معتبر، به عنوان مثال Meta data و Documentation artifacts.
زمانی که همه الگوها مستندات و متا دیتا و دیگر فایل‌ها دریافت شدند IEPD می‌تواند بر اساس فرمت و مشخصات NIEM IEPD تولید شود. در این مرحله فایل‌های مورد نیاز برای IEPD بسته‌بندی و آماده و در درون یک فایل قابل حمل قرار داده می‌شوند. در این آرشیو همه الگوها (مثل زیر الگوها، پسوندها، مبادلات و غیره)، XSLETها، مستندات (شرایط تجاری، نمودار و غیره) قرار دارند. فایل آرشیو همچنین شامل یک فایل متا دیتای آماده با خصوصیات XML برای متا دیتاهای بسته‌های اطلاعاتی NIEM و فایل‌های اکس‌اچ‌تی‌ام‌ال هستند که با یک مرورگر استاندارد نمایش داده می‌شوند.

Publishing and implementing

خروجی نهایی از چرخه حیات IEPD یک IEPD منتشر شده و قابل جستجو، کشف و استفاده مجدد است. توسعه دهندگان IEPD این امکان را دارند که IEPDهایشان را به مخزن خودشان توزیع کنند.
IEPD که توسط NIEM PMO به NIEM NDR ارتقاء و مطابقت داده شده و به اولویت استراتژیک تبدیل شده شامل شناسایی مبادلات اطلاعات مهم ملی و طراحی شده به وسیلهٔ هیئت‌ها و مقامات ملی تبادل اطلاعات و توسط منابع معتبر جهانی مانند انجمن‌های جهانی.