گیگلو

خاستگاه

این طایفه نیز خود را متعلق به شاهسونان می‌داند ولیکن در تاریخچهٔ خود متذکر می‌شوند که از منطقه‌ای به نام گیک هستند. در اصل گیگلوها در ترکیه در دو نقطه مختلف زندگی می‌کنند. عده‌ای در استان ازمیر در شهرستان گیکلی و عده‌ای نیز در شهر کوچکی بنام گیک در استان ارزروم زندگی می‌کنند.
گیکلوهای ساکن در ایران از شهر گیک در استان ارزروم کنونی در زمان امپراطوری عثمانی به ایران مهاجرت کردند و در دشت مغان (شامل شهرهای امروزی مشگین‌شهر ،پارساباد، گرمی و…) ساکن شدند.
در مکان زندگی آنان سنگ سیاهی وجود داشت که افراد مبتلا به بیماری یرقان به پیش آن می‌رفتند و آن سنگ را زیارت می‌کردند. آوازه این سنگ در ایران نیز پیچیده بود به‌طوری‌که هنگامی که گیکلوها وارد مغان شدند با استقبال گرم مردم روبرو شدند و هر زمان کسی بیماری پیدا می‌کرد به پیش بیگ‌های گیگلو می‌بردند تا دستش را بر سر پیشانی بیمار بکشد.

علت مهاجرت

گیگلوها در آن زمان از محبوبیت زیادی میان مردم برخوردار بودند به‌طوری‌که به آن‌ها اصیل (Esil) گفته می‌شد. این شرایط برای گیگلوها ادامه داشت تا زمانی که سلطان سلیم اول به پادشاهی رسید. سلطان سلیم ضد شیعه بود و نمی‌خواست در سرزمینش افرادی با مذهب شیعه زندگی کنند. در همین جهت او فشارهای اقتصادی و اجتماعی را بر شیعیان بخصوص گیگلوها که پرجمعیت تر از هر طایفه شیعه در سرزمین عثمانی بودند تحمیل کرد. گیگلوهای ساکن در منطقه ازمیر به دلیل قدرت زیاد میان مردم از این فشارها در امان ماندند اما گیکلوهای ساکن در منطقه ارزروم به دلیل داشتن قدرت کم بعد از مدتی در برابر این فشارها تسلیم شدند و مجبور شدند به گونه‌ای به یک امپراتوری شیعه پناه ببرند. بیگ بزرگ و مشعل دار گیگلوها علی پناه بیگ نامه‌ای به پادشاه آن زمان ایران، شاه اسماعیل اول نوشت و خواستار اجازه او دربارهٔ وارد شدن گیگلوها به منطقه دشت مغان شد. شاه اسماعیل درخواست علی پناه را با شرایطی پذیرفت.
به این ترتیب عده‌ای از افراد طایفه گیگلو به ایران آمدند و در دشت مغان ساکن شدند.

علت نامگذاری geyk

geyik در زبان ترکی به معنی گوزن می‌باشد و علت نامگذاری این روستا به خاطر این بوده‌است که در این منطقه گوزن زیاد بوده‌است و مردمانش گوزن پرورش می‌دادند. حتی بعد از مهاجرت به ایران نوادگان علی پناه بیگ گله‌های گوزن زیادی در کنار گاو و گوسفند داشته‌اند اما به مرور زمان بنا به دلایلی دیگر نتوانسته بودند گوزن نگهدارند در بین این اشخاص گله‌های گوزن سلیمان بیگ (از نوادگان علی پناه بیگ) زبانزد خاص وعام بوده‌است حتی در این زمان هم از گله‌های گوزن او گفته می‌شود.
حتی بعد از مهاجرت به ایران نوادگان علی پناه بیگ گله‌های گوزن زیادی در کنار گاو و گوسفند داشته‌اند اما به مرور زمان بنا به دلایلی دیگر نتوانسته بودند گوزن نگه دارند.

چگونگی رسیدن قدرت به گیکلوها

بعد از مهاجرت طایفه گیکلو و اسکان آن‌ها در دشت مغان شاه اسماعیل اول علی پناه را به خاطر لیاقت و تجربه‌اش در مسائل اجتماعی او را به عنوان حاکم محلی مناطقی از شمال غرب کنونی ایران و قسمتی از جنوب آذربایجان کنونی اعلام کرد.

سیستم حاکمیتی محلی در گذر زمان

در زمان شاه اسماعیل صفوی عشایر شامل ۷ایل قزلباش بود که دردوره شاه عباس صفوی به نام شاهسون تغییر یافت که قالب جمعیتی ایران بوده و دربسیاری از مسائل سیاسی نظامی اقتصادی نقش مهمی داشتند. سیستم حاکمیتی شاهسون‌ها رامی توان به دو دوره تقسیم کرد: دوره اول قبل از خان خانی و دوره دوم، دوره خان خانی می‌باشد که بنیان‌گذارش محمدعلی شاه قاجار بود. دردوره اول (قبل ازخان خانی) حاکمیت براساس اصل و نسب و خانواده بوده و قدرت به صورت موروثی انتقال می‌یافت.
محمدعلی شاه قاجار این سیستم را ازبین برد و خان خانی را جایگزین ساخت. دردوره خان خانی اصل و نسب و خاندان برای رسیدن به ریاست طایفه مهم نبود بلکه هرکس و خانواده ایی که تدبیر قدرت و زور بیشتری داشت به ریاست طایفه نائل می‌گشت.

ساختار جمعیتی گیکلو

از نظر جمعیتی طایفه گیکلو در بین طوایف بیشترین جمعیت را دارد. چون بیشترین تیره‌ها را دارد. تیره‌های گیگلو عبارتنداز: علی پناهلو، حاج حسن لو، آبشلو؛ قیرولو، حاج ایمانلو، قایطارانلو، تومارلو حاج جعفرلو، خان حسینلو، اقاجعفرلو، نظرلو، قاراپیتیقلو، اروجلو، رمضانلو، لال گئدلو، مصطفی لو، ناقیلو، جبیلو، موسی لو، بزاغلو، میرزاعلی لو، محمدعلی لو، فتحعلی لو، حاج فرج لو، آلیشان لو، خلیل لو، ججانلو و گون اولی می‌باشند.
در طایفه گیکلو همهٔ تیره‌ها از یک نسل نمی‌باشند ولی تعدادی از تیره‌ها باهم از یک نسل می‌باشند. مثل علی پناهلو، حاج حسن لو، آبشلو و قیرولو. این تیره‌ها همگی از نسل علی پناه بیگ می‌باشند. یا تیره‌های دیگری مثل خلیل لو، ججانلو، محمدعلی لو، فتحعلی لو، حاج فرج لو و آلیشان لو. این‌ها هم نیز با هم از یک نسل می‌باشند. بعضی از تیره‌ها هم نیز در زمان‌های مختلف به طایفه گیکلو ملحق شده‌اند:مثلاً تیرهٔ مصطفی لو از کرمانشاه آمده و به گیکلو پیوسته‌است؛ یا تیره گون اولی نیز قبلاً خود طایفه بود بعدها به گیکلو پیوسته‌است.