مصطفی کتیرایی

زندگی‌نامه

مصطفی کتیرایی سال ۱۳۰۷ در شهر ملایر متولد شد. او در سال ۱۳۲۶ به تهران آمد و وارد دانشگاه تهران شد. چهار سال بعد (۱۳۳۰)در رشته راه و ساختمان از دانشکده فنی دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد و از این تاریخ فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی وی آغاز شد. او در سال‌های ۱۳۳۲ و ۳۳، هم‌زمان با فعالیت‌های نهضت ملی با مرتضی مطهری در تهران آشنا شد و با او در زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی همکاری کرد. سال ۱۳۳۶ کتیرایی در کنار مهندس بازرگان به عنوان یکی از اعضای اصلی انجمن اسلامی مهندسان انتخاب شد و از این طریق با اندیشه نهضت و افکار مهندس بازرگان و سیدمحمود طالقانی آشنا گردید.
مهندس کتیرایی از بنیان‌گذاران انجمن اسلامی مهندسین بوده و از سال ۱۳۳۷ مسوولیت آن را بر عهده داشت.
مصطفی کتیرایی در سال ۱۳۴۱ هم‌زمان با تأسیس شرکت «کارآموز» به عضویت هیئت امنای شرکت درآمد و نقش برجسته‌ای در تربیت تکنسین‌های فنی داشت. وی هم‌چنین از مدیران سازمان مسکن بود که به علت حساسیت ساواک از کار برکنار گردید اما هم‌چنان به عنوان کارشناس به کار خود در سازمان مسکن ادامه داد.

در آستانه انقلاب ۵۷

در تاریخ هشتم دی ماه سال ۱۳۵۷ مصطفی کتیرایی با حکم خمینی همراه با مهندس بازرگان و اکبر هاشمی رفسنجانی عضو هیاتی بود که اعتصاب در شرکت ملی نفت را تنظیم می‌کردند. در بخشی از این حکم خطاب به مهندس مهدی بازرگان آمده‌است: «مقتضی است جنابعالی که در اداره صنایع عظیم نفت دارای سوابق و تجارب هستید یک هیئت پنج نفری مرکب از جناب آقای حجت‌الاسلام حاج شیخ اکبر رفسنجانی و جناب آقای مهندس مصطفی کتیرایی و دو نفر دیگر را با نظر خودتان و مشورت آقایان تعیین نمایید و این هیئت تحت سرپرستی جنابعالی مناطق نفتی را بازرسی نموده و در امر تولید نفت با احراز شرایط ذکر شده در بالا نظارت نماید.»
کتیرایی در مصاحبه با نشریه «حریم امام» در این مورد گفت: «قرار شد با آقا صحبت کنند و هیاتی را مأمور کنند تا به خوزستان و مناطق نفت خیز و پالایشگاه‌های اصفهان و تبریز و تهران بروند و از اعتصاب‌گرها و آن‌ها که شلوغ و جلوی صف هستند بخواهند صدور نفت را قطع کنند اما داخله را قطع نکنند. مردم باید زندگی کنند و قطع کامل نفت برای خود این جنبش هم خطر دارد. این مسئولیت و مأموریت ما بود.»
این هیئت ۲۰روز بیشتر در خوزستان نماند و هر ۳نفر (بازرگان، هاشمی و کتیرایی) برای تشکیل شورای انقلاب به تهران بازگشتند. مصطفی کتیرایی همراه با مهندس مهدی بازرگان به عضویت شورای انقلاب درآمد. این شورا یک ماه قبل از پیروزی انقلاب (از ۲۲ دی ماه ۱۳۵۷ تا ۲۹ تیر ۱۳۵۹) تشکیل شد.

بعد از انقلاب

یک هفته قبل از پیروزی انقلاب در تاریخ ۱۵ بهمن ۱۳۵۷ دولت موقت مهدی بازرگان کابینه خود را معرفی کرد و مصطفی کتیرایی با استعفا از شورای انقلاب وارد کابینه دولت موقت مهدی بازرگان شد.
در تاریخ ۱۴ آبان ۱۳۵۸ دولت موقت استعفا کرد و از این تاریخ تا تیرماه ۱۳۵۹ که دولت جدید تشکیل شد کشور با دولت شورای انقلاب اداره شد. در این شورا مصطفی کتیرایی مسئولیت وزارتخانه مسکن و شهرسازی را عهده‌دار شد.
کتیرایی در دوران وزارتش قانون اراضی را تدوین کرد و برای حل مشکل مسکن در پی حل «مسئله زمین» برآمد و به این نتیجه رسید که «زمین را به زمین بزنیم!»
وی پس از دوران وزارت، کارشناس رسمی دادگستری در رشته راه و ساختمان بود و تا سال ۱۳۶۸ ریاست کانون کارشناسان رسمی دادگستری را برعهده داشت. او عضو هیچ تشکل سیاسی نبود و تا پایان عمر در انجمن اسلامی مهندسین باقی ماند. مصطفی کتیرایی در آخرین موضع‌گیری خود (بهمن سال۸۴) در نامه‌ای همراه با چهار عضو دیگر شورای انقلاب (سحابی، احمد صدر حاج سیدجوادی، معین‌فر و ابراهیم یزدی) تأکید کرد که نه طمعی به ورود در قدرت و حکومت دارند و نه در ربع قرن گذشته پس از انقلاب و استعفای دولت موقت منصبی و مسئولیتی در حکومت داشته‌اند ولی همچنان خود را در برابر ملت مسئول می‌دانند.

درگذشت

سرانجام مصطفی کتیرایی در چهاردهم بهمن ماه ۱۳۹۴ یعنی همزمان با سی و هفتمین سالروز معرفی مهندس بازرگان به عنوان نخست وزیر دولت موقت، بدرود حیات گفت.