خبرگزاری فارس

تاریخچه

مجوز ابتدائی خبرگزاری فارس برای سعید نجار نوبری سال ۱۳۷۸ «مدیرکل وقت روابط عمومی دادگستری استان تهران» به عنوان مؤسسه فرهنگی فارس صادر شد و نوبری در بهار سال ۱۳۸۲ این مؤسسه را به مهدی فضایلی، حسن مرادی دادخواه و حسن شیرازی زاده فروخت نخستین سردبیر این مجموعه بیژن مقدم بود. در سال ۱۳۸۷ مهدی فضائلی با واگذاری سهام خود به حمیدرضا مقدم‌فر از مؤسسه فرهنگی فارس خارج شد.
به این ترتیب حمیدرضا مقدم فر سومین مدیرعامل این خبرگزاری شد. مقدم فر تا سال ۱۳۹۰ در این سمت باقی ماند و بعد از آن جای خود را به سیدنظام‌الدین موسوی (مدیر مسوول سابق روزنامه جوان) داد.
از ۲۲ بهمن ماه سال ۱۳۸۱ محل فعالیت این خبرگزاری به ساختمانی واقع در خیابان انقلاب زیر پل کالج منتقل شد. هم‌اکنون خبرگزاری فارس، ساختمان نه طبقه سابق روزنامه جوان (نزدیک به سپاه پاسداران) را در اختیار گرفته و پس از بازسازی آن که بیش از چهار سال طول کشید، از ابتدای سال ۹۳ به این ساختمان واقع در میدان فردوسی نقل مکان کرده‌است.

آرم

آرم این خبرگزاری به صورت حرف «فا» طراحی شده‌است و کل طرح امواج مدور آب را نمایش می‌دهد که به نشانی یکی از قابلیت‌های خبر یعنی ایجاد امواج و حرکت در جامعه است.

بودجه

بودجه فارس، از طریق کمک‌های فرهنگی سپاه پاسداران تأمین می‌شود. بسیاری از مدیران آن، سابقه عضویت در این دستگاه نظامی سیاسی را دارند. با توجه به محرمانه تلقی شدن جزئیات بودجه دستگاه‌های نظامی در ایران، تا مدت‌ها وابستگی فارس به بودجه سپاه، خبری غیررسمی تلقی می‌شد، اما در ژوئن سال ۲۰۰۸ سایت «تابناک» (وابسته به محسن رضایی فرمانده اسبق سپاه) در گزارشی رسماً این خبر را مورد تأیید قرار داد.

سرویس‌ها

خبرگزاری فارس در حال حاضر به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و ترکی منتشر می‌شود. در این خبرگزاری سرویس‌های مختلفی راه‌اندازی شده که هرکدام به صورت مستقل اقدام به فعالیت کرده و اخبار و مطالب خود را در بخش‌های مربوط منتشر می‌کنند و در نهایت مهم‌ترین اخبار در صفحه اول سایت و در بخش منو در سمت راست سایت نمایش داده می‌شود. این سرویس‌ها عبارت‌اند از:
سرویس اجتماعی، اقتصادی، بین‌الملل، سیاسی، دانشگاه، فرهنگی، ورزشی، استان‌ها، عکس، صوت و تصویر، سیاست خارجی، دیدگاه، گفتگو، اخبار شرکتها، گرافیک و کاریکاتور، دانستنیها، تیتر اخبار و در قسمت تاریخ شامل: تاریخ اسلام، تاریخ معاصر، تاریخ تمدن، در بخش دانستنی‌ها: پزشکی، علمی، خواندنی‌ها، در بخش انتشارات: کتاب و مجله و در ادامه انرژی اتمی و اخبار ویژه پوشش داده می‌شود.

سردبیران و مدیران عامل

در حال حاضر مدیرعامل خبرگزاری فارس پیام تیرانداز و سردبیری آن برعهده سعید نوبری است.

تأثیرات

این خبرگزاری خصوصاً در جریان محاکمه عبدالله نوری نقش فعالی ایفا کرد.
بنا بر اعلام انجمن صنفی روزنامه‌نگاران ایران، در هفته‌های پس از انتخابات ریاست جمهوری دهم، ۳۹ روزنامه‌نگار و کارمند این خبرگزاری به خاطر اختلاف با مدیران درخصوص خط مشی خبری فارس، اخراج یا مجبور به استعفاء شدند. تا قبل از انتخابات ۲۲ خرداد، بیش از ۹۰ درصد بخش سیاسی خبرگزاری فارس تغییر کردند و نیروهای بسیج و وابستگان به سپاه، جایگزین آن‌ها شدند. خبرگزاری فارس در رتبه‌بندی سایت‌های ایرانی در الکسا رتبه ۱۰ را داراست.
در سپتامبر ۲۰۱۷، سایت تحلیلی دیفنس‌وان نوشت که نفوذ رسانه‌ای ایران از طریق رسانه‌های دولتی از جمله فارس در خاورمیانه رو به افزایش است که این باعث تضعیف تلاش‌های آمریکا در منطقه شده‌است.

اخبار نامتعارف

خبرگزاری فارس اخبار نامتعارف و جنجالی زیادی منتشر کرده‌است که تکذیب شده‌اند. بی‌بی‌سی فارسی در مقاله‌ای به قلم مهرداد فرهمند در این خصوص این نظر را دارد که تکرار این‌گونه موارد نادرست و کذب موجب این برداشت می‌شود که این اخبار نادرست به دلیل سهو و اشتباه منتشر نشده‌اند بلکه آگاهانه و عمدی منتشر می‌شوند. دلیل این کار این خبرگزاریِ منسوب به سپاه پاسداران می‌تواند تأثیرگذاری اخبار نادرستش و به ادعای خود، «جنگ نرم» در عرصه رسانه باشد. به اعتقاد آن‌ها با تولید شایعات هدفدار می‌توان در مقابل تهاجمات فرهنگی ایستاد. البته خبرگزاری فارس بر درست بودن برخی اخبار پافشاری کرده و تکذیبشان را رد می‌کند.

مجادلات پیرامون خبرهای منتشرشده

روی صحت شماری از خبرهای این خبرگزاری اختلاف نظر است. دستگیری هفت سرباز آمریکایی توسط ایران، بازداشت سفیر سوئیس در ایران، دستگیری ۱۰ جاسوس انگلیسی در ایران، انفجار در مسیر حرکت احمدی‌نژاد، ممنوع‌الخروج شدن محمد خاتمی، مصاحبه با البرادعی، برگزاری رزمایش مشترک روسیه، چین، ایران و سوریه و دستگیری اردشیر امیرارجمند از آن جمله‌اند.

پناهندگی کارمندان

در سال ۲۰۰۹ جواد مقیمی و حسین سلمان، دو عکاس خبرگزاری فارس پس از دریافت هشدار از مدیر خبرگزاری به علت گرفتن عکس از معترضان پس از انتخابات ریاست جمهوری دهم، به ترکیه رفته و تقاضای پناهندگی کردند.

تربیت خبرنگار

خبرگزاری فارس در سال ۱۳۸۷ با تأسیس یک مرکز آموزش خبرنگاری به نام باشگاه خبری توانا تلاش کرد تا با جذب جوانان متعهد به جمهوری اسلامی از طریق مراکزی مانند پایگاه‌های بسیج و… و برگزاری دوره‌های آموزشی روزنامه‌نگاری، افرادی را برای تزریق به تحریریه خود تربیت کند که به سیاست‌های رسمی جمهوری اسلامی وفادار باشند. هم‌اکنون درصد بالایی از خبرنگاران فعال در تحریریه این خبرگزاری، تربیت‌شده‌های باشگاه توانا هستند که به‌ویژه پس از حوادث سال ۱۳۸۸ و اخراج یا استعفای بسیاری از نیروهای قدیمی، توانسته‌اند به عنوان خبرنگار، دبیر خبر و… مشغول به کار شوند.

دانشکده رسانه فارس

در همین راستا، خبرگزاری فارس توانست در سال ۹۲ از دانشگاه جامع علمی کاربردی، مجوز تأسیس یک مرکز آموزشی را دریافت کند. از اردیبهشت ۹۳، نخستین دانشجویان ورودی این مرکز در دو رشته خبرنگاری و عکاسی خبری در دو مقطع کاردانی و کارشناسی ناپیوسته مشغول به تحصیل شدند. در مراسم افتتاح این مرکز، بسیاری از شخصیت‌های سیاسی وابسته به جریان اصولگرا، از جمله غلامعلی حدادعادل و حسین شریعتمداری حضور داشتند.

جشنواره فصلی فارس

این خبرگزاری با هدف افزایش رقابت تأثیرگذار در رشد کیفی و محتوایی اخبار و شناسایی آثار و خبرنگاران برتر برگزار می‌کند که تاکنون سه دوره از آن برگزار شده‌است. این جشنواره در دی ۱۳۹۱ در استان فارس، اسفند ۱۳۹۱ در اردبیل و اردیبهشت ۱۳۹۲ در مازندران برگزار شد.