اجاره نرم‌افزار

نرم‌افزار به عنوان یک سرویس (انگلیسی: Software as a service) نرم‌افزاری و شیوه انتقالی است که بر پایه اجاره مجوز دهی می‌شود و متمرکز میزبانی می‌شود. گاهی به عنوان نرم‌افزار حاضر -آماده از آن یاد می‌شود (به آن مراجعه می‌شود). کاربران معمولاً با یک کلاینت سبک از طریق مرورگر وب به این سرویس نرم‌افزاری دسترسی می‌یابند. این سرویس به یک شیوه انتقالی برای بسیاری از برنامه‌های تجاری مبدل شده، شامل آفیس و نرم‌افزارهای پیام رسان، نرم‌افزارهای محاسبه گر حقوق، نرم‌افزارهای مدیریت پایگاه داده، نرم‌افزارهای مدیریتی، نرم‌افزارهای طراحی (CAD)، نرم‌افزارهای توسعه دهنده، بازی سازی، مجازی سازی، حسابداری، همکاری، مدیریت ارتباط مشتری، مدیریت سیستم‌های اطلاعاتی، طرح‌ریزی منابع سرمایه، فاکتور نویسی، مدیریت منابع انسانی، حصول نیروی مستعد، مدیریت محتوا، نرم‌افزارهای ضد ویروس و مدیریت میز خدمات. سرویس نرم‌افزاری (SaaS) به استراتژی تقریباً تمام شرکت‌های نرم‌افزاری گسترده آمیخته شده.
با توجه به تخمین‌های گروه گارتنر، فروش‌های اجاره نرم‌افزار در سال ۲۰۱۰ به ۱۰ میلیارد دلار رسید و پیش‌بینی شد تا ۱۲٫۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۱ افزایش پیدا کند، ۲۰٫۷ درصد بیشتر از سال ۲۰۱۰. گروه گارتنر پیش‌بینی کرده که درآمد سرویس اجاره نرم‌افزاری بیشتر از دو برابر ارقام آن در سال ۲۰۱۰ خواهد بود و به حدود تخمینی ۲۱٫۳ میلیارد دلار می‌رسد. مدیریت ارتباط مشتری (CRM) همواره به عنوان بزرگ‌ترین بازار برای این سرویس است. پیش‌بینی شد درآمد اجاره نرم‌افزار از طریق این بازار (CRM) به ۳٫۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۱ برسد، بیشتر از ۳٫۲ میلیارد دلار سال ۲۰۱۰.
مقوله سرویس نرم‌افزاری (SaaS) به عنوان یک بخش از اصطلاحات مربوط به رایانش ابری در نظر گرفته می‌شود، همراه با {اصطلاحات :} اجاره زیرساخت (IaaS)، اجاره پلتفرم (PaaS)، اجاره دسکتاپ (DaaS) اجاره نرم‌افزار مدیریت شده ،(MSaaS)، اجاره بخش سروری موبایل (MBaaS)، اجاره مدیریت فناوری اطلاعات (ITMaaS).

توزیع

این مدل ابری هیچگونه نیاز فیزیکی برای توزیع غیرمستقیم ندارد چون به صورت فیزیکی توزیع نمی‌شود و اغلب به صورت لحظه‌ای پیاده‌سازی می‌شوند. اولین موج از شرکت‌های این سرویس مدل‌های اقتصادی خود را بدون نیاز به اضافه کردن شریک مالی در ساختار مالی خود ساختند (به جز زمانی که تا حدی وجودشان وابسته بوده). برای تولیدکنندگان سنتی نرم‌افزار ورود به مدل اجاره نرم‌افزاری آسان نبوده‌است، زیرا این مدل همانند مدل قبلی ساختار ورودی یکسان را برای آن‌ها تسهیل نمی‌کند، و ادامه کار کردن با توزیع شبکه‌ای از حد سود آن‌ها کاهش می‌کاهید و رقابت قیمت‌گذاری محصولات آن‌ها را تخریب می‌کرده.
امروزه یک چشم‌انداز با سرویس اجاره نرم‌افزاری و بازی‌کننده‌های سرویس که مدل فروش غیرمستقیم را با مدل تجاری خود ترکیب می‌کنند مدیریت می‌کنند، و آن‌هایی که طالب باز تعریف نقش خود با اقتصاد فناوری اطلاعات هستند، شکل می‌گیرد.

قیمت‌گذاری

برخلاف نرم‌افزارهای سنتی که قراردادی به صورت مجوز (لایسنس) همیشگی در هنگام خرید فروخته می‌شود (و یک قیمت پشتیبانی مستمر اختیاری)، تأمین‌کننده‌های سرویس نرم‌افزاری عمدتاً برنامه‌ها را با استفاده از فی اجاره قیمت‌گذاری می‌کنند، معمولاً بیشتر اوقات یک قیمت ماهانه یا سالانه. در نتیجه قیمت شروع اولیه برای سرویس اجاره نرم‌افزاری معمولاً پایین‌تر از نرم‌افزار اینترپرایز مشابه است. تولیدکنندگان نرم‌افزار معمولاً برنامه هایشان را بر اساس مقادیر استفاده مانند تعداد کاربرانی که از برنامه استفاده می‌کنند قیمت‌گذاری می‌کنند. همچنین، به خاطر این که در محیط سرویس نرم‌افزاری داده‌های مشتری در دست سازنده است همچنین این امکان به وجود می‌آید که به ازای تراکنش، رخداد، یا دیگر واحد ارزش مثل تعداد پردازنده‌هایی که درخواست می‌شود بها پرداخت شود.
در این ارتباط هزینه کمتر برای تدارک کاربر (وضع یک مشتری جدید) در محیط چند مستأجری بعضی سازندگان را قادر می‌سازد برنامه‌هایی را که از امکان مدل مدت رایگان استفاده می‌کنند پیشنهاد کنند. در این مدل یک سرویس رایگان با قابلیت یا محیط محدود در دسترس قرار می‌دهد و برای قابلیت‌های پیشرفته یا محیط بزرگ‌تر قیمت‌ها محاسبه می‌شود. بعضی دیگر از این برنامه‌های سرویس‌های نرم‌افزاری کاملاً رایگان هستند، که درآمد از منبع‌های جایگزین مانند تبلیغ کردن برمیگردد.
یکی از کلیدهای باعث پیشرفت سرویس نرم‌افزاری توانایی سازندگان آن در عرضه یک قیمت رقابتی با نرم‌افزارهای در محل هست. این با منطق سنتی برای برون سپاری سیستم‌های فناوری اطلاعات استوار است، که اعمال کردن اقتصاد قابل تعمیم به عملیات برنامه را در بر می‌گیرد، به عنوان مثال، یک سرویس دهنده بیرونی شاید بتواند برنامه‌های بهتر، ارزانتر و مورد اطمینان بیشتر پیشنهاد می‌دهد.

مشخصه‌ها

اگرچه تمامی برنامه‌های سرویس اجاره نرم‌افزاری تمام مشخصات را به اشتراک نمی‌گذارند (از هم بهره می‌برند)، مشخصات زیر بین بسیاری از برنامه‌های این نوع سرویس معمول است:

تنظیمات و سفارشی‌سازی

برنامه‌های سرویس نرم‌افزاری به‌طور مشابه از چیزی که در گذشته به عنوان سفارشی‌سازی برنامه شناخته شده‌است پشتیبانی می‌کند. به بیانی دیگر، مانند نرم‌افزارهای سازمانی پیشین یک مشتری می‌تواند مجموعه‌ای از گزینه‌های تنظیمات (که با پارامترها شناخته می‌شود) که عملکردها و نما و حس (رابط گرافیکی) اش را تغییر دهد. هر مشتری ممکن است که تنظیمات (یا ارزش‌های پارامتر) مربوط به خود را برای گزینه‌های تنظیمات داشته باشد. برنامه می‌تواند به درجه‌ای که برای قرارگیری مجموعهٔ پارامترهای تنظیمات از پیش تعریف شده طراحی شده بود، سفارشی شود.
برای مثال: برای پشتیبانی نیازهای معمول مشتری‌ها برای تغییر ظاهر و حس کاربری یک برنامه، در نتیجه آن، برنامه با برند مشتری به معرض وجود در می‌آید. (یا در صورت تمایل برند اشتراکی) بسیاری از برنامه‌های سرویس نرم‌افزاری به مشتری‌ها اجازه می‌دهند که یک لوگو سفارشی تهیه کنند (توسط رابط خود سرویس یا با کار کردن با خدمه تأمین‌کننده برنامه) و گاهی مجموعه‌ای از رنگ‌ها. البته مشتری نمی‌تواند کلیات گرافیک صفحه را عوض کند مگر این یک گزینه برای آن تعبیه شده باشد.

پروتکل‌های یکپارچه آزاد

به این دلیل که برنامه‌های سرویس نرم‌افزاری نمی‌توانند به سیستم‌های داخلی شرکت دسترسی داشته باشند (پایگاه داده یا سرویس‌های داخلی)، آن‌ها معمولاً پروتکل‌های یکپارچه و رابط‌های برنامه‌نویسی برنامه که در سطح وسیع شبکه اعمال می‌شود، پیشنهاد می‌دهد. معمولاً این‌ها پروتکل‌های مبتنی بر http و REST و SOAP هستند.
حضور لحظه‌ای برنامه‌های سرویس اجاره نرم‌افزاری و دیگر سرویس‌های اینترنتی و استانداردهای تکنولوژی رابط‌های برنامه‌نویسی توسعه ترکیب‌ها (mashups) را باعث شده‌است، که برنامه‌های سبکی هستند که داده، ارائه و عملکرد را از چندین سرویس ترکیب می‌کند تا یک مرکب (از آنها) بسازد. ترکیب‌ها به علاوه بین برنامه سرویس نرم‌افزاری و نرم‌افزارهای در محل تفاوت قائل می‌شود همان‌طور که اخیراً نمی‌توان به راحتی بیرون یک دیوار آتش شرکت متحد شد.

قابلیت همکاری (و اجتماعی)

الهام گرفته از موفقیت شبکه‌های اجتماعی بر خط و دیگر توانایی‌های وب ۲، بسیاری از برنامه‌های سرویس نرم‌افزاری ویژگی‌هایی که به کاربرانشان اجازه همکاری و اشتراک اطلاعات می‌دهند، پیشنهاد می‌کنند.
برای مثال، برنامه‌های مدیریت پروژه که با پیشنهاد مدل سرویس اجاره نرم‌افزاری ارائه می‌شود –به علاوه عملکرد برنامه‌ریزی پروژه قدیمی – ویژگی‌های همکاری به کاربران اجازه می‌دهند روی کارها و برنامه‌ها کامنت بگذارند و اسناد را با داخل و خارج یک سازمان به اشتراک بگذارند. چندی دیگر از برنامه‌های سرویس نرم‌افزاری به کاربران اجازه می‌دهد رأی دهند و ایده‌های ویژگی جدید را پیشنهاد دهند.
با این که بعضی قابلیت مرتبط با همکاری هم در نرم‌افزارهای در محل آمیخته است (واضح یا ضمنی) همکاری بین کاربران یا مشتری‌های متفاوت تنها با نرم‌افزاری که مرکزی میزبانی می‌شود امکان‌پذیر است.

روندهای ظهور

در نتیجهٔ قطعه بندی وسیع در فضای تأمین‌کننده‌های سرویس نرم‌افزاری، یک روند ظهور با توسعه پلتفرم‌های یکپارچه سرویس نرم‌افزاری وجود دارد .(SIP) این نوع پلتفرم‌ها به مشترکین اجازه می‌دهند که چند برنامه سرویس نرم‌افزاری توسط یک پلتفرم ساده دسترسی داشته باشند. آن‌ها همجنین به توسعه دهندگان جدید برنامه یک فرصت پیشنهاد می‌کنند تا برنامه‌های جدید را توسعه و گسترش دهند.
این روند به عنوان موج سوم خوانده می‌شود در پذیرش (سیستم جدید) نرم‌افزاری، که سرویس نرم‌افزاری در ورای برنامه‌های مستقل حرکت می‌کند تا به پلتفرمی جامع مبدل شود. اولین آن توسط Bitium در سال ۲۰۱۲ ایجاد شد، که SSO را تأمین می‌کند سرویس‌هایی به تجارت که روی چند برنامه عملیات انجام می‌دهد. Zoho و SutiSoft دو شرکتی هستند که پروتکل‌های یکپارچه را امروزه عرضه می‌کنند. چند صنایع دیگر صاحب نقش، شامل سلزفرس، مایکروسافت، پروکیوریفای (procurify) و اوراکل به شدت پلتفرم‌های مشابه را توسعه می‌دهند.
روند دیگر با ازدیاد محصولات نرم‌افزاری که توابع را ترکیب می‌کنند برای مدیریت منابع انسانی، پرداخت حقوق، و مدیریت مالی به عنوان یک راه حل تجمیع شده در ترویج همکاری بین یک کارمند و کارفرما دست و پنجه نرم می‌کند. این کار تلاش‌های حال بسیاری از تجارت‌ها را برای ایجاد ابزار خود-سرویس کارمند برای کارش تکمیل می‌کند.

مهندسی برنامه‌ها

مهندسی شبیه‌سازی نرم‌افزار، قبلاً به عنوان یک راه حل محلی توسط رایانه شخصی کاربر ارائه شد که یک کاندید ایده‌آل برای تحویل ارائه سرویس نرم‌افزاری است. بازار برای مهندسی شبیه‌سازی نرم‌افزار سرویس اجاره‌ای در دوران بلوغ خود است، اما علاقه به این مفهوم در حال بزرگ شدن است به دلایل مشابه با علاقه به سرویس نرم‌افزاری که در صنایع دیگر در حال رشد است. دلیل پیشران اصلی این است که نرم‌افزار شبیه‌ساز مهندسی نیاز به سرمایه مقابل زیاد دارد تا به نرم‌افزار شبیه‌سازی دسترسی پیدا کرد. سرمایه‌گذاری زیاد، مهندسی شبیه‌سازی را برای استارت آپ‌ها و شرکت‌های بازاری میانه که بی میل یا نا توان در خطر هزینه پروژه‌های اثبات نشده یک نرم‌افزار بزرگ هستند خارج از دسترس نگه می‌دارد.

برنامه‌های مراقبت از سلامت

۸۳ درصد از سازمان‌های سلامتی فناوری اطلاعات الان از سرویس‌های ابری استفاده می‌کنند که ۹٫۳ درصد آن‌ها در حال برنامه‌ریزی اند، تا آنجایی که ۶۷ درصد سازمان‌های سلامت محور فناوری اطلاعات در حال حاضر از برنامه‌های سرویس نرم‌افزاری محور استفاده می‌کنند.