فرار مالیاتی پزشکان در ایران

برآوردها

هم‌اکنون (مرداد ۱۳۹۷) در کشور ایران، ۴۰ هزار «پزشک متخصص» وجود دارند که درآمد ماهیانه این پزشکان متخصص را ۵۰ میلیون تومان لحاظ می‌کنند، که بدین‌ترتیب در مجموع درآمد سالیانه پزشکان متخصص، ۲۴ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود. برای دندان پزشکان که تعداد آن‌ها حدود ۲۸ هزار نفر می‌باشد، مبلغ ماهانه را ۳۰ میلیون تومان (مرداد ۱۳۹۷) در نظر می‌گیرند؛ که مجموع درآمد سالیانه دندان پزشکان نیز بر این مبنا، ۱۰ هزار میلیارد تومان می‌شود؛ و با این احتساب مجموع درآمد سالیانه دندان پزشکان و پزشکان متخصص، ۳۴ هزار میلیارد تومان برآورد شد، که اگر نرخ مالیات ۲۰ درصد در نظر گرفته‌شود، مقدار مالیاتی که دندان پزشکان و پزشکان متخصص باید بپردازند شش هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان می‌شود.
به گفته پژمانفر, مستند به مرکز پژوهشهای مجلس میزان فرار مالیاتی پزشکان در بهمن نود و هفت ۶۷۰۰ میلیارد تومان ارزیابی شده است. بنا به برخی گزارش‌های دروغین، مالیات پرداخت شده توسط پزشکان در سال نود و شش تنها ۱۵۰ میلیارد تومان بوده است. در رد این ادعای سراسر کذب باید گفت که احصا و اخذ مالیات به پزشک قبل از پرداخت حقوق صورت می گیرد. لذا بر فرض محال که چنین پرداختی به پزشکان صورت گرفته باشد، یعنی 24 هزار میلیارد تومان، مالیات برداشته شده از کارانه ی پزشکان، با احتساب همین نسبت دروغین 20 درصد(بالا را لطفا ببینید: رغم برداشت دولت بمراتب بیش از این است) می شود چهار هزار و هشتصد میلیارد تومان نه 150 میلیارد تومان.
در دروغ پراکنی دیگری ادعا شده است که پزشکان با لابی گری مانع تصویب قوانین مجلس برای اخذ مالیات می شوند. حال آنکه دولت ايران بدون پرداخت حقوق دستياران را وادار به فعاليت در بيمارستانهاي دولتي مي كند. و بدنبال إتمام دوره ي دستياري به بهانه ي آموزش رايگان، آنان را مجبور به فعاليت با قراردادهاي يكطرفه مي كند. اين درحالي است كه دستيار مسئول ارائه خدمات پزشكي است و آنچه ارائه مي كند نسبت به يك پزشك عمومي تخصصي تر است. لذا پرداخت حداقل حقوق معادل حقوق پزشك عمومي بر ذمه ي دولت است كه از آن امتناع مي كند. اين فاحش ترين جلوه ي برده داري در دنياي پسامدرنيته است. پرسش این است که صنفی که اینگونه استضعاف مس شود، چگونه ممکن است توان لابی گری داشته باشد؟  
علیرضا عبدالله زاده، دانش آموخته سیاستگذاری عمومی از دانشگاه هاروارد میگوید بر اساس بررسی وی در طرح بیمه سلامت فقط 260 پزشک 585 میلیارد نسخه نوشتند که بعید است برای این میزان طبابت مالیات داده باشند .

نتایج بررسی‌ها

برای عملکرد سال ۱۳۹۶، میانگین مالیات اعلامی از سوی پزشکان برای هر نفر ۵ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان بود اما با توجه به رسیدگی‌های انجام شده برای عملکرد سال ۱۳۹۵ که تقریباً به همین میزان مالیات ابراز شده بود، بر اساس آمار و اطلاعاتِ سامانه‌های طرح جامع مالیاتی، این میانگین برای هر نفر حدود ۱۴ میلیون تومان توسط سازمان تعیین و تشخیص داده شد.
همچنین دربارهٔ ۵۰۰ پروندهٔ «پزشکانِ با درآمد» بنا به گزارش «ایسنا»، «میانگین مالیات اعلام شده توسط پزشکانِ با درآمد بالا، حدود ۱۷ میلیون تومان برای هر نفر بوده‌است در حالی که مالیات واقعیِ آنها «بالغ بر» ۷۶ میلیون تومان تعیین‌وتشخیص داده شده‌است.»
در جلسه ماهانه «دیده‌بان شفافیت و عدالت» با اشاره به سخنان حریرچی سخنگوی وزارت بهداشت مبنی بر صرف ۷۰ درصد هزینه‌های نظام سلامت برای نیروی انسانی در این بخش گفته‌شد، هزینه نظام سلامت در آخرین سالی که منتشر شده‌بود (یعنی سال ۱۳۹۴)، برابر با «۱۱۰ هزار میلیارد تومان» اعلام شد، و ۷۰ درصد این هزینه برابر با ۷۷ هزار میلیارد تومان می‌شود، با فرض اینکه تنها ۵۰ درصد این رقم به پزشکان تعلق بگیرد، عدد برابر با ۳۸ هزار میلیارد تومان می‌شود، که نشان دهنده حدود درآمد سالیانه پزشکان است.

خودداری برخی از پزشکان از نصب کارتخوان

بسیاری از پزشکان دستگاه‌های کارتخوان خود را به نام فرزندان یا منشی‌هایشان گرفته‌اند تا بتوانند از زیر بار پرداخت مالیات شانه خالی کنند؛ اما تراکنش‌های مشکوک به حساب فرزند یا منشی‌ها باعث پیگیری سازمان امور مالیاتی شده‌است.

اعتراضات مردمی

به خاطر اقدامات این چنینی در فرار مالیاتی پزشکان در ایران، کمپینی مردمی علیه پزشکانی که مالیات نمی‌دهند به راه افتاده و مردم اسامی پزشکانی را که کارت خوانِ خودشان را ندارند، روی صفحه‌هایشان در شبکه‌های اجتماعی، قرار می‌دهند.

اقدامات به منظور پیگیری فرارهای مالیاتی پزشکان

اطلاعات این افراد و نزدیکانِ آنها برای رسیدگی به وضعیت پرونده مالیاتی شان از سامانه‌های طرح جامع مالیاتی اخذ شده و به ادارات خاص رسیدگی پزشکان داده می‌شود تا به‌طور ویژه و با اولویت مورد حسابرسی قرار گیرند. این افراد همچنین باتوجه به عدم ارائه اظهارنامه مالیاتی، طبق قانون مشمول جریمه خواهند شد.