اوبونتو

تاریخچه و روند توسعه

نام اصلی این پروژه، no-name-yet.com بود
کنونیکال در آغاز پروژه به استفاده از دامنه no-name-yet.com پرداخت.
اولین نسخه اوبونتو در ۲۰ اکتبر ۲۰۰۴ عرضه شد و به عنوان یک شاخه از دبیان گنو/لینوکس به‌طور موقت آغاز به کار کرد؛ هدف آن این بود که از کد دبیان استفاده کند و هر شش ماه یک نسخه جدید از اوبونتو را عرضه نماید.
برخلاف برخی از توزیع‌های دیگر دبیان مانند لینسپایر و لیبرانت، کنونیکال به فلسفه دبیان پایبند بوده و اغلب اوقات به جای تکیه بر متن‌های بسته به عنوان مدل تجاری خود به فلسفه نرم‌افزار آزاد تکیه می‌کند.
بسته‌های اوبونتو عموماً مبتنی بر بسته‌های شاخه «ناپایدار» دبیان هستند. اوبونتو برای مدیریت بسته‌های نصب شده از APT دبیان استفاده می‌کند. با این حال بسته‌های دبیان و اوبونتو لزوماً با هم سازگار نیستند. برخی از توسعه دهندگان اوبونتو مسئول بسته‌های اصلی خود دبیان نیز هستند و تغییرات اوبونتو به جای اینکه فقط در زمان عرضه اعلام شوند، به محض انجام به دبیان نیز ارسال می‌شوند.
با این وجود در آوریل ۲۰۰۵ ایان مورداک بنیان‌گذار دبیان، اوبونتو را به دلیل ناسازگاری‌های بسته‌های آن و بسته‌های دبیان مورد انتقاد قرار داد و اظهار داشت که اوبونتو از Debian Sarge بسیار فاصله گرفته‌است.
در حال حاضر مارک شاتل‌ورث از طریق شرکت کنونیکال هزینه‌های اوبونتو را تأمین می‌کند. در ۸ ژوئیه ۲۰۰۵ کنونیکال ایجاد بنیاد اوبونتو را با سرمایه‌گذاری اولیه ۱۰ میلیون دلار آمریکا اعلام کرد، هدف از این بنیاد تضمین پشتیبانی و توسعه برای نسخه‌های آینده اوبونتو از ابتدای ۲۰۰۶ است، شاتلورث معتقد است در صورتی که کنونیکال کنار بکشد این بنیاد بودجه اضطراری را تأمین می‌کند.
برنامه‌هایی برای یک شاخه از اوبونتو با اسم رمز «Grumpy Groundhog» وجود دارد و قرار است این شاخه دائماً ناپایدار و آزمایشی باشد و متن برنامه را مستقیماً از کنترل اصلاح برنامه‌ها و اپلیکیشن‌های مختلفی که با اوبونتو عرضه می‌شوند، بیرون بکشد. بدین ترتیب کاربران و توسعه دهندگان رده بالا می‌توانند نسخه‌های جدید هر یک از برنامه‌ها را بدون نیاز به ساختن [کامپایل] بسته‌ها آزمایش کنند؛ همچنین این شاخه می‌تواند هشدارهای اولیه را دربارهٔ اشکالات ساختن بسته‌ها برای معماری‌های مختلف ارائه نماید.

ویژگی‌ها

یکی از اهداف مورد توجه در پروژه اوبونتو، تأکید بر دسترسی و جهانی‌سازی است. به همین منظور این توزیع برای بیشتر از ۵۵ زبان موجود است. کار کردن با آن راحت است و حتی کاربران ناآشنا هم، به راحتی به محیط آن عادت می‌کنند.
تمرکز اوبونتو برقابلیت استفاده شامل استفاده گسترده از ابزار sudo است که به کاربران اجازه می‌دهد که وظایف مدیریتی خود را بدون ایجاد یک نشست ابر کاربر [Super user] انجام دهند.
اوبونتو بر اساس دسکتاپ گنوم طراحی شده و علاوه بر اپلیکیشن‌های گنوم، نرم‌افزارهای بهره‌وری دیگری مانند لیبره‌آفیس و مرورگر وب Mozilla Firefox نیز با اوبونتو عرضه می‌شود.
اوبونتو یک بسته اختیاری به نام «تقویم اوبونتو» دارد که هر ماه یک کاغذ دیواری دسکتاپ جدید را بارگذاری می‌نماید. در گذشته این کاغذ دیواری‌ها دارای تصاویری از انسان‌های نیمه‌عریان بودند که مورد انتقاد قرار گرفتند. این انتقادها منجر به رواج اسم‌های مستعار جدیدی مانند "Linuxxx" شد.

نصب

لوح نوری اوبونتو دارای قابلیت Live Disc می‌باشد. اوبونتو از نصاب Ubiquity استفاده می‌کند.

در دسترس بودن نرم‌افزارهای شخص سوم

اوبونتو یک سامانه صدور گواهینامه برای نرم‌افزار شخص سوم ایجاد کرد. برخی نرم‌افزار شخص سوم، توزیع محدود نمی‌شده‌است که در مؤلفه multiverse اوبونتو گنجانده شده‌است. این بسته افزودنی‌ها-محدودشده-اوبونتو علاوه بر این حاوی نرم‌افزاری است که ممکن است از نظر قانونی محدود باشد، از جمله پشتیبانی از MP3 و پخش فیلم DVD، فونت‌های اصلی TrueType مایکروسافت، ماشین مجازی جاوا سان مایکروسیستمز، افزونه فلش پلیر ادوبی، بسیاری از کدک‌های رایچ صوتی یا تصویری و استخراج‌کننده فایل فشرده، مانند آرشیوبازکن فایل‌های فشرده شده در قالب rar.
علاوه بر این، مجموعه نرم‌افزارهای شخص سوم برای خرید از طریق فروشگاه مبتنی بر وب کنونیکال، از جمله نرم‌افزار برای پخش DVD و کدک‌های صوتی/تصویری در دسترس هستند.

اوبونتو سرور

اوبونتو همچنین سیستم‌عامل خود را در نسخهٔ سرور نیز ارائه می‌دهد. از نسخه ۱۲٫۰۴ پشتیبانی ویرایش‌های رومیزی LTS، همانند نوع سرور تا ۵ سال افزایش یافته‌است. پشتیبانی بلند مدت شامل بروزرسانی‌هایی برای پشتیبانی از قابلیت‌های جدید آخرین سخت‌افزارهای کامپیوتری، وصله‌های امنیتی و بروزرسانی‌های در «پشتهٔ اوبونتو» (زیرساخت رایانش ابری) می‌باشد.
اوبونتو از AppArmor، یک ماژول امنیتی برای هستهٔ لینوکس، استفاده می‌کند که به‌طور پیش‌فرض روی بسته‌های مهم فعال است و فایروال به گسترهٔ سرویس‌های معمول مورد استفادهٔ سیستم‌عامل فعالیت می‌کند. مسیرهای خانگی و خصوصی نیز رمزنگاری شده‌اند.
نسخهٔ سرور قابلیت‌هایی نظیر سرویس‌های فایل/چاپ، هاستینگ وب، هاستینگ پست‌الکترونیک و غیره را فراهم می‌آورد. تفاوت‌های اندکی بین اوبونتو ویرایش سرور و اوبونتو ویرایش دسکتاپ وجود دارد اگرچه هر دو از مخازن یکسانی بهره می‌گیرند. تفاوت اصلی بین این دو، نصب نشدن پیش‌فرض سامانه پنجره اکس در نسخهٔ سرور است، اگرچه واسط‌های گرافیکی مانند گنوم/یونیتی (اوبونتو ۱۱٫۰۴)، کی‌دی‌ئی (کوبونتو ۱۱٫۰۴)، ایکس‌اف‌سی‌ئی (زوبونتو ۱۱٫۰۴) و بسیاری دیگر با مصرف کم‌تر منابع مانند فلوکس‌باکس، اپن‌باکس و بلک‌باکس نیز قابل نصب هستند. نسخه‌های کرنل نیز تفاوت دارند. ویرایش سرور از یک واسط متنی، به جای واسط گرافیکی، برای نصب استفاده می‌کند. سی‌دی سرور همچنین گزینهٔ نصب Ubuntu enterprise cloud را دارد.
اوبونتو سرور به‌طور رایگان انتشار می‌یابد و کاربران می‌توانند انتخاب کنند برای مشاوره و پشتیبانی فنی هزینه پرداخت نمایند. تماس پشتیبانی سالانه با پشتیبانی تجاری 9x5 در حدود ۷۵۰ دلار برای هر سرور و یک قرارداد با پشتیبانی 24x7 در یک سال ۱۲۰۰ دلار هزینه دربردارد.

رایانش ابری

اوبونتو سرور به شرکت‌های فناوری و منابع پیشنهاد می‌کند که یک ابر عمومی یا خصوصی ایجاد کنند. اوبونتو تجارت ابری (به انگلیسی: Ubuntu Enterprise Cloud) یا (UEC) قابلیت مجازی سازی، برنامه‌ها، انعطاف‌پذیری را فراهم می‌کند تا به گسترش یک ابر در اندازه یک سازمان یا تشکیلات کمک کند. آن از اوپن کَر (به انگلیسی: open core)، اوکالیپتوس (به انگلیسی: Eucalyptus)، لیب ویرت (به انگلیسی: libvirt)، کِی‌وی‌اِم (به انگلیسی: KVM) یا فناوری مجازی سازی زِن (به انگلیسی: Xen) تشکیل شده‌است.

توسعه

قله توسعه دهندگان اوبونتو یا (UDS) جمعی از توسعه دهندگان نرم‌افزار هستند که برای تصمیم‌گیری دربارهٔ نسخه جدید اوبونتو دور هم جمع می‌شوند.
در شروع یک سیکل توسعه‌ای جدید، توسعه دهندگان اوبونتو از سرتاسر جهان جمع می‌شوند تا به بررسی شکل و هدف نهایی نسخه بعدی اوبونتو کمک کنند. قله توسعه‌دهندگان اوبونتو به روی عموم باز است، اما این یک کنفرانس، نمایشگاه یا رویداد شنونده محور نیست. بلکه یک فرصت برای توسعه‌دهندگان اوبونتو (که معمولاً به صورت بر خط (به انگلیسی:  online) مشارکت می‌کردند) است تا با همدیگر بر روی کارهای خاص کار کنند.

نصب‌شده از اول

کریس کِنیون، نایب رئیس او ایی اِم (به انگلیسی:  OEM) در شرکت کنونیکال گفت که به خاطر نبود ثبت نام، هر عدد تهیه شده برای استفاده اوبونتو حدسی می‌باشد. در ژوئن سال ۲۰۰۹، زد دی نِت (به انگلیسی:  ZDNet) گزارش داد، «در سر تا سر جهان، اوبونتو با ۱۳ میلیون کاربر فعال سریعتر از هر توزیع دیگری در حال رشد است». در پاییز ۲۰۱۱ کنونیکال برآورد کرد که اوبونتو بیش از ۲۰ میلیون کاربر در سرتاسر جهان دارد.
در یک نظرسنجی برخط برای توزیع‌های لینوکس در سال ۲۰۱۲، اوبونتو و مشتقاتش بیش از ۵۱ درصد آرای کلی را دریافت کرد که زیر شاخه‌های لینوکس مینت کمتر از ۱۶٪ آرا را به خود نسبت دادند.
شمارش مرورگرها نشان می‌دهد که اوبونتو محبوبترین توزیع لینوکس برای کلاینت‌های (به انگلیسی:  clients) وب می‌باشد که بین ۰٫۵ تا ۰٫۷۲ از ترافیک اینترنت را تولید می‌کنند. به هر حال این اندازه‌گیری‌ها هدفی برای نمونه سازی خطا و انحراف (به انگلیسی: Bias) هستند.
محبوبیت اوبونتو در بین سرویس دهنده‌های وب به سرعت در حال افزایش است. به طوری که در ژوئیه ۲۰۱۲، اوبونتو سومین توزیع محبوب لینوکس در فروشگاه‌ها پس از سنت‌اواس و دبیان (که اوبونتو بر پایه آن است) است. نظر به اینکه در سال ۲۰۱۲، صفحه اوبونتو در دیستروواچ دومین صفحه پر بازدید در بین صفحات توزیع‌های لینوکس پس از صفحه لینوکس مینت است. هر چند، دیسترو واچ معیار معتبری برای سهم توزیع‌ها یا کیفیت آن‌ها نمی‌باشد.

تبلیغات آمازون در اوبونتو

در پی فعال بودن پیش‌فرض و بدون اجازهٔ ویژگی جست‌جوی محصولات آمازون در اوبونتو ۱۲٫۱۰ در حین جستجو برای فایل‌ها از طریق واسط کاربر اوبونتو، ریچارد استالمن در نوشته‌ای که در وب‌گاه بنیاد نرم‌افزارهای آزاد منتشر کرد، اوبونتو را دارای «مشکل جاسوسی» دانست و از خوانندگان خواست آن را از فهرست توزیع‌های پیشنهادی خود حذف کنند و در گردهمایی‌های نصب و جشن آزادی نرم‌افزار، اوبونتو را نصب یا پیشنهاد نکنند، در عوض بگویند که از اوبونتو به دلیل جاسوسی باید دوری کرد. نوشتهٔ استالمن، واکنش جونو بیکن مدیر جامعه کاربری کنونیکال را به دنبال داشت که نوشتهٔ او را انتشار «ترس، تردید و شک» دانست.

جامعه‌های محلی (لوکوها)

در تلاش برای جلب نظر کاربرانی که کمتر فنی هستند و به منظور ترویج حس پشتیبانی جامعه در اطراف توزیع، جوامع محلی، که به عنوان "LoCos» شناخته می‌شوند، در سراسر جهان ایجاد شده‌اند. در اصل، هر کشور یک تیم LoCo داشت. با این حال، در برخی مناطق، به ویژه ایالات متحده، هر ایالت یا استان می‌تواند یک تیم به پا کند. شورای LoCo تیم‌ها بر اساس تلاش خود برای کمک به توسعه یا ارتقاء اوبونتو تصویب می‌کند.

حمایت فروشنده‌های رایانه

تعدادی از فروشنده‌های رایانه، رایانه‌هایی با اوبونتوی از پیش نصب شده را ارائه می‌دهند، که عبارتند از Dell, جلیس آی تی (به انگلیسی:  Gliese IT)، هِیس (به انگلیسی:  Hasee)، لوتوس کامپبوترز (به انگلیسی:  Lotus Computers)، اوهاوا کامپیوترز (به انگلیسی:  Ohava Computers)، شرکت شارپ (به انگلیسی:  Sharp)، سیستم ۷۶ (به انگلیسی:  System76) و تسکو (به انگلیسی:  Tesco). رایانه‌های شخصی شرکت System76 منحصراً با اوبونتو عرضه می‌شوند. مشتریان شرکت‌های دِل و System76 قادرند تا از بین طرح‌های پشتیبانی سی روزه، سه‌ماهه و یک ساله از طریق کنونیکال، اوبونتو را انتخاب نمایند. رایانه‌های دِل (که اوبونتو ۱۰٫۰۴ را اجرا می‌کنند) شامل پشتیبانی بیشتری برای ویدئو گرافیک‌های شرکت اِی تی آی (به انگلیسی: ATI)، بی‌سیم (به انگلیسی: wireless) دِل، اثر انگشت خوان‌ها (به انگلیسی:  fingerprint)، اچ دی اِم آی (به انگلیسی:  HDMI)، بلوتوث، پخش کننده‌های دی وی دی (استفاده‌کننده از LinDVD) و MP3/WMA/WMV هستند. شرکت اسوز همچنین تعدادی اسوز ایی پیسیز (به انگلیسی:  Asus Eee PCs) را با اوبونتو از پیش نصب شده به فروش می‌رساند و اعلام کرد که انواع ایی پیسی‌های خیلی بیشتری برای سال ۲۰۱۲ اوبونتو اجرا خواهند کرد. شرکت وُدافون (به انگلیسی:  vodafone) نوت بوکی برای فروشگاه جنوب آفریقا که وب بوک خوانده شد در دسترس قرار داد.
شرکت دِل رایانه‌هایی از پیش بارگذاری شده با اوبونتو (در ابتدا لپ‌تاپ‌های اینسپایرِن (به انگلیسی:  Inspiron) چهارده و پانزده آر) را در هند و چین به ترتیب با ۸۵۰ و ۳۵۰ فروشگاه خرده فروشی به فروش رساند.

اوبونتو و دبیان

اوبونتو یک انشعاب از دبیان است و هدف اصلی آن ایجاد یک توزیع به-روزتر و آسان‌تر برای کاربران متوسط و غیر-فنی است. دلیل اصلی آغاز پروژهٔ اوبونتو انتقاد به روند محافظه‌کارانه انتقال بسته‌های نرم‌افزار از شاخه «ناپایدار» دبیان به شاخه «آزمایشی» و در نهایت به شاخه «پایدار» دبیان بود.
بسته‌های نرم‌افزار اوبونتو از شاخهٔ «ناپایدار» دبیان برداشته شده و پس از ایجاد تغییرات مختص اوبونتو و گذراندن مراحل آزمایش، در نسخهٔ پایدار اوبونتو قرار می‌گیرند. به همین دلیل بسته‌های نرم‌افزار اوبونتو عموماً جدیدتر از «دبیان پایدار» هستند.