روابط ارمنستان و اتحادیه اروپا

روابط ارمنستان و اتحادیه اروپا

موافقتنامه مشارکت و همکاری (PCA) (امضا شده در سال 1996 و از سال 1999 به اجرا در آمده است) به عنوان چارچوب قانونی برای روابط دوجانبه اتحادیه اروپا و ارمنستان است. از سال 2004 ، ارمنستان  و دیگر کشورهای قفقاز جنوبی بخشی از سیاست همسایگی اروپا (ENP) بوده اند. یک برنامه اقدام ENP برای ارمنستان در 2 مارس 2005 منتشر شد ، "مناطق حائز اهمیتی که همکاری های دو جانبه می توانند به طرزی مقتضی و ارزشمند تقویت شوند." این طرح "اولویت های مشترک مشخص شده در مناطق منتخب را برای پنج سال آینده" تعیین می کند. در نوامبر 2005 ، مشاوره رسمی در مورد برنامه اقدام در ایروان افتتاح شد.  با این حال ، اکثر محققان و مفسران از اثربخشی ENP در تسهیل اهداف اصلاحات مندرج در برنامه اقدام ، به ویژه در رابطه با دموکراسی ، فساد و تعامل جامعه مدنی انتقاد کرده اند.  فارغ از این ، در 12 ژانویه 2002 ، پارلمان اروپا خاطرنشان کرد که ارمنستان و گرجستان ممکن است در آینده وارد اتحادیه اروپا شوند ، زیرا هر دو کشور اروپایی محسوب می شوند.  ارمنستان در سال 2009 وارد مشارکت شرقی اتحادیه اروپا شد.  علاوه بر این ، ارمنستان یک کشور عضو مجمع پارلمانی یورونست ، شورای اروپا است و در میان برنامه ها و معاهدات مختلف اروپایی دیگر مانند کنوانسیون فرهنگی اروپا ، منطقه آموزش عالی اروپا و دادگاه حقوق بشر اروپا از نیز مشارکت می کند. 
ارمنستان و اتحادیه اروپا مذاکره درباره توافق نامه انجمن، که شامل یک توافق نامه گسترده و جامع تجارت آزاد بود ، برای جایگزینی PCA قدیمی در ژوئیه 2010 آغاز کردند.  در نوامبر 2012 ، کمیسر اتحادیه اروپا برای گسترش و سیاست همسایگی اروپا ، اشتفان فول، اظهار داشت که مذاکرات AA می تواند تا نوامبر 2013 نهایی شود.  مرکز جدید اتحادیه اروپا در ارمنستان که به مرکز ارتباطات اتحادیه اروپا تبدیل شده است، در 31 ژانویه 2013 رسماً در مرکز ایروان افتتاح شد.  با این حال ، در 3 سپتامبر 2013 ارمنستان تصمیم خود را برای پیوستن به اتحادیه اوراسیا اعلام کرد.   به گفته سیاستمداران اتحادیه اروپا، عضویت ارمنستان در اتحادیه گمرک اوراسیا با توافق های مذاکره شده با اتحادیه اروپا ناسازگار خواهد بود.   رئیس جمهور ارمنستان سرژ سارگسیان در جلسه مجمع نمایندگان پارلمان شورای اروپا در 2 اکتبر 2013 اظهار داشت که ارمنستان در اجلاس مشارکت شرقی نوامبر 2013 در ویلنیوس ، بدون امضای بخش عمیق و جامع تجارت آزاد از توافقنامه آماده امضای AA بود. با عضویت ارمنستان در اتحادیه گمرک اوراسیا مغایرت دارد.    یک سخنگوی کمیسر اتحادیه اروپا، به نام فول، چند روز بعد در پاسخ گفت: "هیچ سندی مربوط به ارمنستان-اتحادیه اروپا برای امضاء در اجلاس ویلنیوس آماده نشده است" و "ما سعی داریم براساس دستاوردهای موجود مسیرهایی را برای همکاری بیشتر با ارمنستان پیدا کنیم. "  این توسط سایر مقامات اتحادیه اروپا که این اظهارات را تکرار کردند، دنبال شد.  هیچ AA در نهایت در این اجلاس معرفی نشده است.  در دسامبر سال 2013 ، سفیر لهستان در ارمنستان گفت که اتحادیه اروپا و ارمنستان در مورد توافق دوجانبه کم اهمیت تر درباره روابط خود گفتگو می کنند ، و "این احتمال را رد نمی‌کنند که ممکن است توافق نامه ارتباطی به شکلی متفاوت باشد".   در ژانویه سال 2015 ، کمیسر اتحادیه اروپا در مورد سیاست و همسایگی اروپا در منطقه، یوهانس هان اظهار داشت که اتحادیه اروپا مایل به امضای یک قانون اساسی اصلاح شده بدون مقررات تجارت آزاد است.  مذاکرات در دسامبر 2015 آغاز شد.  
صرف نظر از کمیت تجارت ارمنستان با کشورهای اتحادیه اروپا و اتحادیه اوراسیا (روسیه ، بلاروس و قزاقستان)، این کشور برای امنیت خود به روسیه متکی است.  اتحاد ارمنستان با روسیه و عضویت در سازمان پیمان امنیت جمعی، به عنوان نقطه مقابل هزینه های نظامی جمهوری آذربایجان محسوب می شود که برای خریداری تانک، توپ توپخانه و راکت انداز به ارزش میلیاردها دلار آمریکا در سال 2011 از روسیه ، 2012 و 2013 اقدام کرده است.    این امر توسط ارمنستان به عنوان تهدید تلقی می شود زیرا جنگ قره باغ (درگیری مسلحانه بین سالهای 1991 تا مه 1994 بین ارمنستان و آذربایجان   ) حل نشده است.  روسیه (همچنین) در ارمنستان از حضور نظامی برخوردار است ، پایگاه نظامی 102 روسیه یک پایگاه فعال است که در شهر گورومان واقع شده است.  
در تاریخ 24 فوریه 2017 ، تیگران سارگسیان ، رئیس کمیسیون اقتصادی اوراسیا اظهار داشت که موضع ارمنستان همکاری با اتحادیه اروپا و اتحادیه اوراسیا است . سارگسیان افزود: گرچه ارمنستان بخشی از اتحادیه اوراسیا است ، اما توافقنامه تجدید نظر انجمن اتحادیه اروپا بین ارمنستان و اتحادیه اروپا به زودی نهایی می شود.  
در تاریخ 27 فوریه 2017 اتحادیه اروپا و ارمنستان توافق جدیدی را در مورد تعمیق روابط سیاسی و اقتصادی خود نهایی کردند. رئیس جمهور ارمنستان ، سرژ سارگیسیان، در بروکسل با دونالد توسک رئیس جمهور شورای اروپا و دیگر مقامات عالی رتبه دیدار و گفتگو کرد. توافق جدید مشارکت جامع و پیشرفته ای را گسترش خواهد داد و به گسترش دامنه روابط بین اتحادیه اروپا و ارمنستان خواهد انجامید،   یک توافقنامه  بین ارمنستان و همه کشورهای عضو اتحادیه اروپا در 24 نوامبر 2017 به امضا رسیده است.

تحولات سال 2017

در تاریخ 3 آوریل 2017 ، نخست وزیر ارمنستان ، کارن کاراپتیان گفت که ارمنستان تمایل دارد به پلی بین اتحادیه اروپا، اتحادیه اوراسیا و سایر بلوک های اقتصادی تبدیل شود. وی همچنین گفت عضویت ارمنستان در اتحادیه اوراسیا تاثیری در روابط فزاینده آن با اتحادیه اروپا نخواهد داشت.  
اتحاد سیاسی جدید در ارمنستان، متشکل از چند حزب طرفدار غربی ، اقدام به مخالفت با ادغام بیشتر در اتحادیه اوراسیا کرده و متعهد شده که در انتخابات پارلمان ارمنستان در سال 2017، به دنبال توافق نامه تجارت آزاد با اتحادیه اروپا باشد.  پس از برگزاری انتخابات سال 2017 ، مایا کوسیجانیک سخنگوی سرویس اقدام خارجی اروپا اظهار داشت که اتحادیه اروپا به آینده ای پایدار، دموکراتیک و مرفه برای ارمنستان متعهد است و اتحادیه اروپا گفتگوی سیاسی را تقویت می کند و به حمایت از اصلاحات اقتصادی و اجتماعی در ارمنستان ادامه می دهد.  در همین حال، رئیس جمهور ارمنستان، اظهار داشت که ارمنستان در طی سخنرانی انتخاباتی به دنبال ایجاد روابط قوی تر با روسیه و اتحادیه اروپا است. 
در تاریخ 12 آوریل 2017 ، وزیر امور خارجه ارمنستان ، ادوارد نالبندیان در نشست مشارکت شرقی اتحادیه اروپا و گروه ویسگراد در ورشو ، لهستان حضور یافت. وزیر امور خارجه بر اهمیت مشارکت شرقی و روابط ارمنستان با اتحادیه اروپا تأکید کرد. وی با اشاره به اهمیت اتصال به قاره اروپا ، از آغاز مذاکرات در مورد آزادسازی ویزا ، از تصمیم گسترش شبکه های حمل و نقل بین قاره اروپا به کشورهای مشارکت شرقی و پیشرفت ارمنستان در پیوستن به منطقه حمل و نقل هوایی مشترک اروپا استقبال کرد. وی همچنین از اتحادیه اروپا و بانک سرمایه گذاری اروپا بخاطر بودجه ساختن بزرگراه های مدرن و پاسگاه های مرزی با گرجستان تشکر کرد. وزیر امور خارجه اظهار داشت: ارمنستان کشوری است که به توسعه روابط خود با اتحادیه اروپا، "کشورهای شراکت شرقی اروپا" و اعضای اتحادیه اوراسیا برای رشد و توسعه اقتصادی خود تمایل دارد.  
در ماه مه سال 2017 ، هیئت کمیته امور خارجه پارلمان اروپا با رئیس جمهور ارمنستان در ایروان دیدار کرد. رئیس جمهور با ابراز خرسندی گفت که در سالهای اخیر ارمنستان پیشرفت چشمگیری در روابط با اتحادیه اروپا به ثبت رسانده است. وی همچنین اظهار داشت که این کشور مایل به گسترش همکاری های موجود با اتحادیه اروپا در همه زمینه های ممکن است.  در همین حال ، رئیس پارلمان ارمنستان اظهار داشت که اتحادیه اروپا یکی از شرکای اصلی ارمنستان باقی مانده است و همکاری با اتحادیه اروپا بر اساس یک سیستم ارزش مشترک، در این جلسه مطرح شده است.  
در آگوست 2017 ، "اتحاد راه بیرون" ؛ بعنوان یک اتحاد سیاسی لیبرال در ارمنستان ظاهر شد و اعلام کرد که پیوستن به اتحادیه اوراسیا برای ارمنستان یک اشتباه جدی است. رهبران حزب اظهار داشتند که بحث در مورد خروج از اتحادیه اوراسیا در دستور کار اتحاد قرار خواهد گرفت. این اتحاد یک جهت گیری طرفدار اروپایی دارد و معتقد است که ارمنستان باید به جای پیوستن به اتحادیه اوراسیا توافق نامه عضویت با اتحادیه اروپا را امضا می کرد.

تحولات سال 2018

به عنوان نتیجه انقلاب مخملی ارمنستان سال 2018 ، نخست وزیر ارمنستان سرژ سارگیسیان در 23 آوریل اعلام کرد که برای حفظ صلح در ارمنستان به دنبال اعتراضات روزانه استعفا خواهد داد. اتحادیه اروپا ماهیت صلح آمیز این تغییرات را تحسین کرد. در حالی که رهبر مخالفان نیکول پاشینیان از موضع خنثی و روابط مثبت ارمنستان با اتحادیه اروپا و روسیه دفاع می کردند.  پاشینیان در ادامه اظهار داشت که اگر وی نخست وزیر شود ، روابط با اتحادیه اروپا را عمیق تر می کند و تمام تلاش ممکن را برای شهروندان ارمنستان انجام می دهد تا بدون ویزا به منطقه شنگن دسترسی پیدا کنند. با این حال ، پاشینیان تأیید کرد که علی‌رغم بحث های قبلی که عضویت ارمنستان را زیر سوال می برد، عضویت ارمنستان را از اتحادیه اوراسیا خارج نمی‌کند.  
پس از انتخابات پارلمانی ارمنستان 2018 ، نیکول پاشینیان به عنوان نخست وزیر ارمنستان منصوب شد. پاشینیان در اولین سخنرانی خود به عنوان نخست وزیر ، اظهار داشت که ارمنی ها سزاوار سفر آزادانه در اروپا هستند . فدریکا موگرینی ، رئیس امور خارجه اتحادیه اروپا رهبر جدید را تبریک گفت.  
در همین حال، ارمنستان روشن به عنوان یک حزب مخالف رسمی ظاهر شد و به سومین حزب بزرگ در مجلس ملی تبدیل شد. ادمون ماروکیان، رهبر ارمنستان روشن، اظهار داشت که اگر ارمنستان باید عضویت خود در اتحادیه اوراسیا را ادامه دهد - حتی به ضرر منافع ملی ، حزب روشن ارمنستان به عنوان مخالف عمل خواهد کرد و خواستار این است که اقدام‌های لازم در مورد خروج ارمنستان از اتحادیه اوراسیا و شروع نخستین مراحل مذاکرات الحاق اتحادیه اروپا بدون تأخیر انجام شود.

گفتگوی آزاد سازی ویزا

از سال 2013 ، شهروندان اتحادیه اروپا از سفر بدون ویزا به ارمنستان لذت می برند.  
در 15 مارس 2017، سرژ سارگیسیان رئیس جمهور پیشین ارمنستان اعلام کرد که ارمنستان در حال حاضر در تعدادی از توافق ها و برنامه های اتحادیه اروپا شرکت می کند و اتحادیه اروپا شریک مهمی است. وی همچنین اعلام کرد که ارمنستان به زودی مذاکرات خود را با اتحادیه اروپا درباره برقراری سفر بدون ویزا برای شهروندان ارمنی به منطقه شنگن اتحادیه اروپا آغاز خواهد کرد.  در همین حال، پیوتر سیتالسکی سفیر و رئیس نمایندگی اتحادیه اروپا در ارمنستان اظهار داشت: برنامه اقدام برای شروع آزادسازی ویزا بین ارمنستان و اتحادیه اروپا در دستور کار اجلاس بعدی مشارکت شرقی در سال 2017 قرار دارد و محور گفتگوها سفر بدون ویزا خواهد بود که در اوایل سال 2018 شروع می شود. وی بر اهمیت ارتباط بهتر ارمنستان با اتحادیه اروپا تأکید کرد.  سفیر همچنین اظهار داشت که تا سال 2020 می توان به اتباع ارمنستان سفر بدون ویزا به اتحادیه اروپا اعطا کرد.  
در تاریخ 10 آوریل 2018 معاون وزیر امور خارجه سابق ارمنستان تأیید کرد که اتحادیه اروپا به زودی یک برنامه عملی را برای آغاز گفتگوی آزاد سازی ویزا در اختیار ارمنستان قرار می دهد. وزیر امور خارجه اظهار داشت: ارمنستان قبلاً پیش شرط هایی را برای شروع گفتگو در مورد آزاد سازی ویزا در پیش گرفته است.  
در تاریخ 1 مه 2018 ، نخست وزیر تازه منصوب ارمنستان، نیکول پاشینیان اعلام کرد که شهروندان ارمنستان می توانند در آینده نزدیک بدون ویزا در منطقه شنگن اتحادیه اروپا سفر کنند.    

در 24 آگوست 2018 ، آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان در دیدار با نخست وزیر ارمنستان نیکول پاشینیان گفت: "شهروندان گرجستان و اوکراین برای ورود به اتحادیه اروپا به ویزا احتیاج ندارند و ما برای رسیدن به آزادسازی ویزا نیاز به ویزا نداریم. همچنین ارمنستان. "    

در 18 ژانویه سال 2019 گفتگو در مورد آزادسازی ویزا به عنوان بخشی از توافق نامه مشارکت جامع و پیشرفته ارمنستان - اتحادیه اروپا رسماً آغاز شد.

منطقه حمل و نقل هوایی مشترک ارمنستان و اتحادیه اروپا

ارمنستان عضو یوروکنترل ، کنفرانس هواپیمایی کشوری اروپا و شریک آژانس ایمنی حمل و نقل هوایی اروپا است . پس از امضای توافق نامه جدید مشارکت ارمنستان و اتحادیه اروپا در فوریه 2017 ، ارمنستان مذاکرات را برای پیوستن به منطقه حمل و نقل هوایی مشترک اروپا آغاز کرد. در نخستین دور مذاکرات در آوریل 2017 ، رئیس اداره هواپیمایی کشوری ارمنستان اظهار داشت که ارمنستان به پیوستن به منطقه حمل و نقل هوایی مشترک اهمیت زیادی می بخشد و این امر به شرکت های هواپیمایی ارمنستان و اروپایی اجازه می دهد فعالیت های خود را بیشتر تقویت کنند و به هواپیمایی های اروپایی بیشتری اجازه پرواز دهند. نماینده اتحادیه اروپا در ایروان اظهار داشت که این توافق نامه به ارمنستان این امکان را می دهد که ارتباط محکمی با اروپا و جهان خارج برقرار کنند و در حالی که هزینه های مسافرتی را نیز کاهش می دهد، مسیرهای جدید سفر باز شود. پس از اتمام توافق، خطوط هوایی این فرصت را دارند که مسیرهای جدید را بدون محدودیت به کار گیرند و از فرصت های مساوی برای سرویس دهی به بازار با جمعیت 500 میلیون نفری بهره مند شوند.

تجارت ارمنستان و اتحادیه اروپا

ارمنستان از طرح تجارت ترجیحی عمومی اتحادیه اروپا موسوم به GSP + سود می برد. این طرح اجازه می دهد صادرات ارمنستان با استفاده از اجازه تعلیق کامل وظیفه در حدود 66٪ از کل خطوط تعرفه اتحادیه اروپا، دسترسی مطلوب به بازار اتحادیه اروپا داشته باشد. بیش از 96٪ از واردات اتحادیه اروپا که واجد شرایط ترجیح GSP + از ارمنستان باشند ، در سال 2017 با واردات صفر وارد اتحادیه اروپا شد. اتحادیه اروپا بزرگترین بازار صادراتی ارمنستان است و تجارت با اتحادیه اروپا حدود 26.7٪ از کل تجارت ارمنستان را تشکیل می دهد.  تجارت اتحادیه اروپا و ارمنستان در سال 2018 15٪ افزایش یافته و به ارزش کل 1.1 میلیارد یورو رسیده است.

کمک اتحادیه اروپا به ارمنستان

اتحادیه اروپا بزرگترین تأمین کننده پشتیبانی مالی و شریک اصلی اصلاحات در ارمنستان است.  به عنوان بخشی از سیاست همسایگی اروپا، ارمنستان از کمک های مالی اتحادیه اروپا سود می برد. میزان اختصاص یافته به ارمنستان بستگی به تعهد ارمنستان برای اصلاحات دارد. قبل از پرداخت پول، برخی از اهداف اصلاحات اتحادیه اروپا باید برآورده شوند. میزان برنامه ریزی شده کمک اتحادیه اروپا به ارمنستان برای دوره 2017-2020 بالغ بر 185 میلیون یورو است.

نظرات فردی

در نهایت، ارمنستان علاقه زیادی به پیوستن به اتحادیه اروپا به ویژه در بین چندین سیاستمدار برجسته ارمنی  و عموم مردم در ارمنستان دارد.  با این حال ، رئیس جمهور پیشین روبرت کوچاریان گفته است که فعلاً ارمنستان با روسیه و CSTO گره خورده است و شریک باقی مانده اند، نه اعضای اتحادیه اروپا و ناتو .  رئیس جمهور پیشین، سرژ سارگیسیان نیز موضع مشابهی با این موضوع اتخاذ کرده است. 
به گفته آرتور باغداساریان ، رئیس حزب حاکمیت قانون و رئیس سابق مجلس شورای ملی، عضویت ارمنستان در اتحادیه اروپا "باید یکی از اولویت های اصلی" سیاست خارجی فعلی و آینده این کشور باشد. باغداساریان معتقد است که "عضویت در اتحادیه اروپا راه های جدیدی را برای ارمنستان برای حرکت به یک محیط جدید ژئوپلیتیکی و همچنین یک فضای اقتصادی جدید باز خواهد کرد." وی همچنین افزود که "این امکان را به ارمنستان می دهد تا به یک سیستم امنیتی کاملاً جدید دسترسی پیدا کنند."  
وزیر امور خارجه سابق ارمنستان، وردان اسکانیان در سال 2005 مجدداً تأیید کرد که: "ارمنستان اروپا است. این یک واقعیت است، پاسخی به یک سوال نیست. "   توربن هولتزه، رئیس نمایندگی کمیسیون اروپا در ارمنستان و جورجیا و سفیر اتحادیه اروپا با اقامت در تفلیس، اخیراً اظهار داشت: "به عنوان یک اصل، ارمنستان یک کشور اروپایی است و مانند سایر کشورهای اروپایی به عنوان عضو اتحادیه اروپا دارای حق است، مشروط بر اینکه استانداردها و معیارهای لازم را رعایت کند. "  در 12 ژانویه 2002 ، پارلمان اروپا خاطرنشان کرد که ارمنستان و گرجستان ممکن است در آینده وارد اتحادیه اروپا شوند.  
جان هوهانیان گفت: یک نظر کاملاً قوی در ارمنستان وجود دارد که آینده این کشور در اروپا نهفته است. وی گفت: "هیچ صحبتی در مورد آسیا وجود ندارد." وی افزود: جامعه ارمنستان خود را اروپایی می داند و منشأ و ارزشهای اروپایی خود را جشن می گیرد. وی همچنین گفت ارمنستان دارای تاریخ قابل توجهی با اروپا است زیرا ارمنی ها از همان خانواده زبان مشابه بسیاری از زبان های اروپایی سرچشمه می گیرند. 
میکائیل میناسیان، سفیر ارمنستان در بخش مقدس و مالت اظهار داشت: "ارمنستان و اروپا ، مهمتر از همه، با ارزشهای مشترک ما متحد هستند. ارمنستان، آرتساخ و مردم ارمنی در سراسر جهان بخش غیر قابل انکاری از تمدن اروپا و مرز شرقی از جهان مسیحی بوده است".  
در مارس 2019 طی مراسمی با اختصاص بخشی خیابان شمالی به عنوان "میدان اروپا"، آلن سیمونیان نایب رئیس پارلمان ارمنستان اظهار داشت: "طی 28 سال گذشته پس از استقلال ارمنستان، به ارزشهای پان اروپایی پایبند بوده و همچنان به همکاری خود در جهت اروپا ادامه می دهد".  
در ژوئیه سال 2019 ، رئیس جمهور ارمنستان ارمن سارکیسیان اظهار داشت: "ارمنستان نه تنها کشوری است که توافق نامه ای را با اتحادیه اروپا امضا کرده ، بلکه کشوری است که همچنان و همیشه از لحاظ فرهنگی عمیقاً اروپایی بوده است. بنابراین، نزدیک شدن به اتحادیه اروپا برای ما بسیار طبیعی است. طی مراسمی با اختصاص بخشی خیابان شمالی به عنوان "میدان اروپا"، در دیدار با رئیس شورای اروپا، دونالد تاسک در ابروان  اظهار شد: ارمنستان مهد ارزش های اروپا  است، از دین و فرهنگ ما تا ادبیات و موسیقی ".  در عوض ، دونالد توسک اظهار داشت: "ارمنستان بخشی جدایی ناپذیر از خانواده و فرهنگ اروپا است. مکانی از افراد معتبر که آزادی را گرامی می دارند. سواناوانک بنای یادبودی است که گواهی بر اثر گذشت هزاره ارمنستان از فرهنگ اروپا دارد. ”

چشم انداز عضویت در اتحادیه اروپا

ارمنستان از لحاظ جغرافیایی بین اروپای شرقی و آسیای غربی قرار دارد. با این حال ، مانند قبرس ، به دلیل ارتباط با جامعه اروپا ، از طریق دیاسپورا، زبان هند و اروپایی آن و معیار مذهبی بودن مسیحی بودن، از نظر بسیاری با اروپا مرتبط در نظر گرفته شده است. در 12 ژانویه 2002 ، پارلمان اروپا خاطرنشان کرد که ارمنستان ممکن است در آینده وارد اتحادیه اروپا شود.