Ιωνικός Νίκαιας (ποδόσφαιρο)

Ίδρυση και πρώτα χρόνια

Η Νίκαια, γνωστή και ως Κοκκινιά, έχει αναδείξει αρκετούς μεγάλους ποδοσφαιριστές. Μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του '60, δραστηριοποιούταν πολλά ποδοσφαιρικά σωματεία στην περιοχή, ανεξάρτητα ή και επίσημα, τα οποία σταδιακά άρχισαν να μειώνονται λόγω των συγχωνεύσεων. Η Α.Ε. Νίκαιας μάλιστα, μία από τις διακεκριμένες ομάδες, συμμετείχε στο πρώτο πρωτάθλημα της νεοσύστατης Α΄ Εθνικής Κατηγορίας το 1959-60, χωρίς όμως συνέχεια. Κατόπιν αγωνίστηκε στο πρωτάθλημα της Β' Εθνικής, μαζί με τον συντοπίτη Άρη Πειραιώς, που αναφέρεται και ως Άρης Νικαίας. Όλοι οι μεγάλοι παίκτες έφευγαν από τα σωματεία της Νίκαιας για τις μεγάλες ομάδες του ΠΟΚ, κυρίως τον Ολυμπιακό, με αποτέλεσμα οι ομάδες της Κοκκινιάς να μένουν μακριά από σημαντικές διακρίσεις. 
Τον Ιούλιο του 1965 συγχωνεύτηκαν οι ιστορικές ομάδες της περιοχής, «Α.Ε. Νικαίας» που αποτελούσε την ιστορική συνέχεια της ισχυρής προπολεμικής ομάδας Άμυνας Κοκκινιάς με Αριθμό Μητρώου Ε.Π.Ο. 33 και «Α.Π.Σ. Άρης Πειραιώς» με Αριθμό Μητρώου Ε.Π.Ο. 27 και από αυτή τη συγχώνευση προέκυψε ο «Αθλητικός Όμιλος Ιωνικός Νικαίας». Ο Ιωνικός Νικαίας, υιοθέτησε τα χρώματα της Α.Ε. Νικαίας μπλε και λευκό και το έμβλημα και τα στοιχεία καταστατικού του Άρη. Εντάχθηκε αμέσως στη δύναμη της Ε.Π.Σ. Πειραιά και της Ε.Π.Ο. και έχει Αριθμό Μητρώου Ε.Π.Ο. 27.

Β΄ Εθνική και μικρότερες κατηγορίες

Η ομάδα του ποδοσφαιρικού τμήματος του συλλόγου εκπροσώπησε αμέσως το σύλλογο στην Β΄ Εθνική Κατηγορία, όπου και μετείχε στη θέση των Α.Ε. Νίκαιας και Άρη Πειραιά και πλαισιώθηκε από τους ποδοσφαιριστές τους. Από την ίδρυση του συλλόγου, έδρα του ορίστηκε το γήπεδο της Νεαπόλεως, στην συνοικία της Νέαπολης της Νίκαιας και πρώτος επίσημος αγώνας πρωταθλήματος στην ιστορία του συλλόγου αποτέλεσε ο εντός έδρας αγώνας με αντίπαλο τον Ατρόμητο Πειραιώς που έληξε με ισοπαλία 0-0 στην πρεμιέρα του πρωταθλήματος Β' Εθνικής της περιόδου 1965-66 στις 21 Νοεμβρίου 1965. Στην Β΄ Εθνική αγωνίστηκε για δέκα συνεχόμενες αγωνιστικές περιόδους μέχρι και την περίοδο 1975-1976, όποτε και υποβιβάστηκε προσωρινά στο τοπικό Πειραϊκό πρωτάθλημα της Ε.Π.Σ. Πειραιά. Αμέσως την περίοδο 1976-77 αναδείχθηκε υπερπρωταθλητής της Ε.Π.Σ. Πειραιά και κατόπιν έλαβε μέρος στο Ειδικό ερασιτεχνικό πρωτάθλημα ανόδου, από όπου και ως πρωταθλητής του 8ου ομίλου με αντιπάλους τους Αχαρναϊκό, Εργοτέλη, Πανναυπλιακό κ.α. κέρδισε την επάνοδο στην Β΄ Εθνική κατηγορία. 
Η παρουσία όμως του στη Β΄ Εθνική ήταν σύντομη, καθώς έπειτα από δύο  περιόδους την περίοδο 1978-79, υποβιβάστηκε στην Εθνική ερασιτεχνική κατηγορία, που αποτελούσε την τρίτη κατηγορία του ελληνικού ποδοσφαίρου, της μετέπειτα Γ΄ Εθνικής. Στην Εθνική ερασιτεχνική κατηγορία αγωνίστηκε τρεις συνεχόμενες περιόδους (1979-1980, 1980-1981 και 1981-1982), όταν την τελευταία αναδείχθηκε πρωταθλητής και επέστρεψε στη Β΄ Εθνική. Παράλληλα το 1982 κατέκτησε το Κύπελλο Πειραιά, επικρατώντας στον τελικό στο γήπεδο της Νίκαιας της Νίκης Ρέντη. Στην Β' Εθνική αγωνίστηκε προσωρινά την 1982-83, όποτε και υποβιβάστηκε στο επίσημο πρωτάθλημα πλέον της Γ΄ Εθνικής κατηγορίας. Έπειτα από 2 χρονιές στην Γ' Εθνική, την περίοδο 1984-85 τερμάτισε στη 2η θέση του Νοτίου ομίλου με διαφορά 1 βαθμού από την 1η θέση της βαθμολογίας και τον κάτοχο αυτής Παναιτωλικό και ως δευτεραθλητής, κέρδισε την επάνοδο στην Β΄ Εθνική.

Καθιέρωση στη Β΄ Εθνική και άνοδος στην Α΄ Εθνική κατηγορία

Στη Β΄ Εθνική πλέον, αγωνίστηκε τέσσερις συνεχόμενες περιόδους (1985-1986, 1986-1987, 1987-1988 και 1988-1989), όταν την τελευταία τερμάτισε στην 3η θέση και ως τριταθλητής κέρδισε την άνοδο στην Α΄ Εθνική κατηγορία, για πρώτη φορά στην ιστορία του. Ο Δημήτρης Μελισσανίδης, που οδήγησε την ομάδα στην Α΄ Εθνική, αποχώρησε από την προεδρία και δεν βρισκόταν κανείς να διαθέσει 50 εκατομμύρια για τη μετατροπή του σωματείου σε ΠΑΕ. Τότε εμφανίστηκε ο Νίκος Κανελλάκης, ο οποίος σαν σύμβουλος αρχικά, διέθεσε το μεγαλύτερο μέρος του ποσού και η ομάδα κατάφερε να ξεπεράσει το σκόπελο.
Πρώτος αγώνας στην ιστορία του συλλόγου στην Α΄ Εθνική ήταν εντός έδρας με αντίπαλο τον Άρη Θεσσαλονίκης στην πρεμιέρα του πρωταθλήματος Α' Εθνικής της περιόδου 1989-90 στις 17 Σεπτεμβρίου 1989, με τον αγώνα να διεξάγεται ενώπιον 10.000 περίπου φιλάθλων του Ιωνικού στο γήπεδο του Αιγάλεω λόγων έργων στο γήπεδο της Νεάπολης. Αγωνίστηκε για πρώτη φορά για δύο συνεχόμενες χρονιές στην Α' Εθνική μέχρι και την περίοδο 1990-91, όποτε και υποβιβάστηκε παρασκηνιακά καθώς τιμωρήθηκε με αφαίρεση 5 βαθμών έπειτα από καταγγελία της Παναχαϊκής για απόπειρα δωροδοκίας από τον Ιωνικό. 
Την επόμενη περίοδο 1991-92, ο Ιωνικός τερμάτισε στη 2η θέση της Β΄ Εθνικής και ως δευτεραθλητής επέστρέψε προσωρινά στην Α΄ Εθνική, όπου αγωνίστηκε την περίοδο 1992-93. Αμέσως όμως, την επόμενη περίοδο 1993-94 αναδείχθηκε πρωταθλητής της Β΄ Εθνικής και κέρδισε την επάνοδο του στην Α΄ Εθνική κατηγορία, στην οποία και καθιερώθηκε αγωνιζόμενος επί ετών μέχρι και το 2007.

Καθιέρωση στην Α΄ Εθνική και διακρίσεις

Στην Α΄ Εθνική πλέον ο Ιωνικός μετείχε για περισσότερο από μια δεκαετία. Την περίοδο 1994-95 τερμάτισε στην 15η θέση, κοντά στην ζώνη του υποβιβασμού και με το τέλος της περιόδου μπαίνουν οι βάσεις για την αξιοπρεπή καθιέρωση του στην κορυφαία κατηγορία. Τις επόμενες δύο περιόδους (1995-96 και 1996-97) τερμάτισε στην 8η θέση αντίστοιχα και την περίοδο 1997-98 στην 5η θέση.

Έξοδος στην Ευρώπη

Το 1998 ανέλαβε την ομάδα ένας τότε άγνωστος στην Ελλάδα προπονητής, ο Σέρχιο Μαρκαριάν και υπό τις οδηγίες του την περίοδο 1998-1999 ο σύλλογος εξασφάλισε την συμμετοχή του στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις, για πρώτη φορά στην ιστορία του. Πιο συγκεκριμένα ο Ιωνικός επικράτησε εντός έδρας της Προοδευτικής με 2-0 την Κυριακή 23 Μαΐου 1999 στην προτελευταία αγωνιστική του πρωταθλήματος και εξασφάλισε την 5η προνομιούχο θέση της Α΄ Εθνικής, η οποία αυτή τη φορά έδινε το δικαίωμα συμμετοχής στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ και έτσι ο σύλλογος κέρδισε την ιστορική του έξοδο στην Ευρώπη.

Τελικός Κυπέλλου 2000

Την επόμενη περίοδο, 1999-00, τερμάτισε στην 10η θέση. Παράλληλα την ίδια περίοδο, ο Ιωνικός έχοντας αποκλείσει τους Ηρακλή Θεσσαλονίκης, Ναυπακτιακό Αστέρα και Καλαμάτα αντίστοιχα, έφτασε για πρώτη φορά στην ιστορία του στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας, όπου διεξήχθη στις 10 Μαΐου 2000 στο ΟΑΚΑ και ηττήθηκε από την ΑΕΚ με 3-0, ενώπιον 5.000 οπαδών του που τον ακολούθησαν.
Την επόμενη περίοδο, 2000-01, τερμάτισε στην 6η θέση και από τα επόμενα χρόνια η ομάδα αποδυναμώθηκε, τερματίζοντας στις χαμηλές θέσεις της κορυφαίας κατηγορίας.
Την περίοδο 2002-03 τερμάτισε στην 14η θέση, η οποία τον οδήγησε σε αγώνα μπαράζ, ώστε να διεκδικήσει την παραμονή του. Στον αγώνα μπαράζ αντιμετώπισε τον Απόλλων Καλαμαριάς στο Ε.Α.Κ. Βόλου στις 1 Ιουνίου του 2003 και επικρατώντας με 2-1 κατάφερε να παραμείνει στην Α΄ Εθνική.

Θάνατος Νίκου Κανελλάκη και καθοδική πορεία

Την περίοδο 2003-04 τερμάτισε στην 9η θέση, ωστόσο την χρονιά επισκίασε ο ξαφνικός θάνατος του προέδρου, Νίκου Κανελλάκη, τον Απρίλιο του 2004, με αποτέλεσμα καταστροφικές συνέπειες στην πορεία της ομάδας. Την  διοίκηση της ομάδας στη συνέχεια, ανέλαβαν οι γιοι του Χρήστος και Λεωνίδας και αρχίζει η καθοδική πορεία της ομάδας. Την περίοδο 2004-05 τερματίζει στην 10η θέση, την επόμενη, 2005-06 στην 12η θέση και την περίοδο 2006-07, τελευταίος στην 16η θέση, όπου υποβιβάστηκε στην Β΄ Εθνική.

Οικονομικά προβλήματα υποβιβασμός στην Δ΄ Εθνική

Στην Β΄ Εθνική, την περίοδο 2007-08 τερμάτισε στην 5η θέση και την περίοδο 2008-09 στην 4η θέση και στη συνέχεια, οι επομένες δύο περιόδοι, αποτέλεσαν καταστροφικοί. Την περίοδο 2009-10 τερμάτισε στην 15η θέση και μέσω αγώνων κατάταξης κατάφερε να παραμείνει στην κατηγορία, ενώ την περίοδο 2010-11 υποβιβάστηκε στη Γ΄ Εθνική, όμως λόγω των χρεών δηλώνει αδυναμία και υποβιβάζεται απευθείας στην πρώτη ερασιτεχνική κατηγορία, Δ΄ Εθνική. Με τον υποβιβασμό της ομάδας διαλύθηκε η ΠΑΕ, μορφή υπό της οποίας ήταν από το 1989. Έτσι, την διοίκηση της ομάδας ανέλαβε ο «Σύνδεσμος Οπαδών Ιωνικού Rangers Club», μετατρέποντας τον Ιωνικό ως μοναδική ομάδα λαϊκής βάσης στην Ελλάδα.
Η παρουσία του στην Δ΄ Εθνική ήταν σύντομη, καθώς έπειτα από δύο περιόδους (2011-12 και 2012-13), την τελευταία αναδείχθηκε πρωταθλητής στον 9ο όμιλο και προβιβάστηκε στην Γ΄ Εθνική, όπου αγωνίζεται σταθερά.

2013-2019: Στην Γ΄ Εθνική και επάνοδος στις επαγγελματικές κατηγορίες

Στην Γ΄ Εθνική κατηγορία αγωνίστηκε ακολούθως 6 συνεχείς χρονιές, από την περίοδο 2013-14 μέχρι και την περίοδο 2018-19. Την περίοδο 2013-14 τερμάτισε στην 3η θέση του 5ου ομίλου χάνοντας στις λεπτομέρειες την άνοδο. Την επόμενη σεζόν (2014-15) η αξιόλογη πορεία της ομάδας συνεχίστηκε, όπου αν και έκανε πορεία πρωταθλητισμού στο μεγαλύτερο μέρος του πρωταθλήματος, μερικά αρνητικά αποτελέσματα προκάλεσαν την πτώση της στο βαθμολογικό πίνακα με αποτέλεσμα να τερματίσει ξανά στην 3η θέση με 44 βαθμούς και έτσι να χάνει για δεύτερη συνεχή χρονιά το πρωτάθλημα στις λεπτομέρειες. Η χρονιά που ακολούθησε (2015-16) ήταν μεταβατική. Κάνοντας μια άξια λόγου πορεία ο Ιωνικός κατάφερε να τερματίσει στην έβδομη θέση του 4ου ομίλου με 49 βαθμούς. Στην επόμενη σεζόν 2016-17, η ομάδα της Νίκαιας διατηρούσε την άνοδο κατά το μεγαλύτερο μέρος του πρωταθλήματος, έπειτα όμως από ορισμένα αρνητικά αποτελέσματα τερμάτισε στην δεύτερη θέση του 4ου ομίλου με 63 βαθμούς πίσω από τον Εργοτέλη, χάνοντας την πολυπόθητη άνοδο μόλις για 1 βαθμό. Την χρονιά 2017-18 που ακολούθησε, τα διοικητικά και τα οικονομικά προβλήματα που προκλήθηκαν προκάλεσαν αστάθεια στην ομάδα με αποτέλεσμα να κυνηγάει την παραμονή της στην κατηγορία ως και την τελευταία αγωνιστική. Τελικώς, ο Ιωνικός κατάφερε να τερματίσει στην 7η θέση του 6ου ομίλου με 29 βαθμούς πίσω από τον Α.Σ. Ρόδος γλιτώνοντας για 1 βαθμό τον υποβιβασμό και την συμμετοχή στα τοπικά πρωταθλήματα μετά από 40 χρόνια. Αντίθετα, την επόμενη αγωνιστική περίοδο (2018-19) ο Ιωνικός τερμάτισε στη 2η θέση του 5ου Ομίλου και ως δευτεραθλητής προκρίθηκε στο μπαράζ ανόδου. Στο μπαράζ ανόδου συνάντησε τον Αιολικό Μυτιλήνης, όπου στον πρώτο αγώνα απέσπασε την ισοπαλία με 2-2 στην Μυτιλήνη και στον επαναληπτικό αγώνα εντός έδρας στο κατάμεστο γήπεδο της Νεάπολης στη Νίκαια επικράτησε με 2-0 και κατέκτησε την ιστορική επάνοδο στα επαγγελματικά πρωταθλήματα και συγκεκριμένα στο πρωτάθλημα της Football League.

Συμμετοχή στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις

Ο Ιωνικός εξασφάλισε την συμμετοχή του στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ, για πρώτη και μοναδική φορά στην ιστορία του μέχρι και σήμερα την περίοδο 1998-99, όπου τερμάτισε στην 5η προνομιούχο θέση της Α΄ Εθνικής. Έτσι μετείχε απευθείας στον 1ο γύρο του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ της περιόδου 1999-00, όπου αποκλείστηκε με δύο ήττες από την γαλλική ΦΚ Ναντ, με 1-3 στο ΟΑΚΑ και 1-0 στη Γαλλία.

Ντέρμπι της Κοκκινιάς

Ως «ντέρμπι της Κοκκινιάς» ή «ντέρμπι της Νίκαιας» αναφέρονται οι αναμετρήσεις μεταξύ Ιωνικού και «Προοδευτικής» , πέρα ότι τα γήπεδα τα χωρίζουν 2 χιλιόμετρα είναι εντέλως 2 διαφορετικά "στρατόπεδα" . Οι οπαδοί των δυο ομάδων συγκρούονται καθημερινά για το όνομα της γειτονιάς "Νίκαια-Κορυδαλλός" ή "μπλέ-βυσσινή" . Απο το 1968 έως και σήμερα οι "μάχες" στους δρόμους δεν έχουν σταματήσει. Άλλωστε αυτό είναι ενα απο τα κορυφαία Ελληνικά ντέρμπι στις μικρές κατηγορίες του Ελληνικού ποδοσφαίρου αλλα το πάθος τους για την ομάδα τους δεν διαφέρει απο τους οπαδούς των μεγάλων ομάδων.

Υποστηρικτές

Οι φανατικοί οπαδοί του Ιωνικού γνωστοί ως "Rangers" είναι στην Θύρα 3 απο το 1989 έως και σήμερα είναι πάντα δίπλα στο πλευρό της αγαπημένης τους ομάδας. Μάλιστα την περιόδο 2011-12 όταν ο Ιωνικός δεν είχε απο που να στηριχθεί οι Rangers ήταν εκεί και πήραν την διοίκηση στα χέρια τους και οδήγησαν την ομάδα τους στην άνοδο.