Κατερίνη

Ιστορία

Το όνομα της πόλης έχει τις ρίζες του στην Αικατερίνη της Αλεξανδρείας, μια χριστιανή μάρτυρα, που έζησε τον 4ο αιώνα. Παρά τη συμμετοχή της σε όλους τους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες των Ελλήνων, από την επανάσταση του 1821, το κίνημα του 1854, τη Μακεδονική επανάσταση του 1878 και το Μακεδονικό Αγώνα, απελευθερώθηκε τελικά από την Οθωμανική Αυτοκρατορία στις 16 Οκτωβρίου του 1912. Σημαντικοί Μακεδονομάχοι εκείνη την περίοδο, ήταν οι οπλαρχηγοί Νικόλαος Στρεμπίνας και Νικόλαος Μπαμπάκας, καθώς και ο Αλκιβιάδης Παπαδημητρίου. Κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο κατελήφθη από τον γερμανικό στρατό στις 14 Απριλίου 1941 και απελευθερώθηκε τρία χρόνια αργότερα. Το 1944 ιδρύθηκε και το Γενικό Νοσοκομείο της πόλης.
Σήμερα η πόλη αποτελεί μια από τις πιο δυναμικές αστικές περιοχές της Μακεδονίας και όλης της Ελλάδας. Στις μέρες μας η ανάπτυξη της Κατερίνης ανακόπτεται αισθητά από την παρουσία της γειτονικής Θεσσαλονίκης, που απορροφά σε συντριπτικό βαθμό όλες τις δραστηριότητες της ευρύτερης περιοχής.
Παρ' όλα αυτά, εξ αιτίας της πολύ μεγάλης τουριστικής κίνησης που υπάρχει στον νομό Πιερίας, η πόλη βρίσκεται αισθητά στο προσκήνιο. Η πόλη διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα και ωραιότερα αστικά πάρκα της Ελλάδας, με πληθώρα λιμνών, σιντριβανιών και γλυπτών και ειδικά το καλοκαίρι αποτελεί όαση δροσιάς και χαλάρωσης, ιδιαίτερα τις πολύ θερμές ώρες της ημέρας.
Τα τελευταία χρόνια η Κατερίνη γνωρίζει αξιόλογη τουριστική κίνηση με την ανάπτυξη οργανωμένων παραθεριστικών κέντρων στις ακτές της οι οποίες αποτελούν παραδοσιακό θέρετρο για τουρίστες από τη Σερβία, Βόρεια Μακεδονία κ.λπ για αρκετές δεκαετίες. Παράλληλα, με δεδομένη την ύπαρξη τεράστιων επίπεδων εκτάσεων γύρω της, η πόλη γνωρίζει φρενήρη οικιστική ανάπτυξη, με συνεχή ένταξη νέων εκτάσεων στον υπάρχοντα αστικό ιστό της. Το 2008 ανακατασκευάστηκε ο σιδηροδρομικός σταθμός της πόλης, στην ομώνυμη συνοικία, ενώ απο το 2007 συνδέεται με προαστιακό σιδηρόδρομο με την πόλη της Θεσσαλονίκης.

Ονομασία

Είναι άγνωστο από πότε υπήρχε ως κωμόπολη. Πολλοί περιηγητές, όπως ο Ουίλιαμ Μάρτιν Ληκ, αλλά και σε χάρτες ήδη από το 13ο αιώνα (1264), αναφέρουν την πόλη με το όνομα Άτηρα (σταθμός ή πόλισμα Hatera) και αρκετοί είδαν και επίδραση στο όνομα της πόλης (Κατερίνη – Κάτηρα- Χάτηρα- Άτηρα). Στο ίδιο συμπέρασμα κατέληξε και ο Φρανσουά Πουκεβίλ, ο οποίος σε χάρτη σημειώνει τον τόπο ως Kateri Hatera. Ο Λέων Εζέ υπολόγισε τη θέση της αρχαίας Άτηρας κοντά στην Κονταριώτισσα, ενώ ο Kurz τοποθετεί το πόλισμα κάπου ανάμεσα στους σημερινούς οικισμούς του Κορινού και της Καλλιθέας.
Άλλη υπόθεση κάνει λόγο για το εκκλησάκι της Αγίας Αικατερίνης, το οποίο βρίσκεται ανατολικά της πόλης και όπου βρίσκεται σήμερα το παλαιό νεκροταφείο. Οι εικόνες στο ναό χρονολογούνται από το 1831 και δεν αποκλείεται να υπήρχε από πριν στην ίδια θέση κάποιος άλλος ναός.
Η πόλη εμφανίζεται με τη λόγια ονομασία Αικατερίνη ή Αγία Αικατερίνη στη γλώσσα της γραφειοκρατίας και μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα. Τελικά επικράτησε η ονομασία Κατερίνη.

Πληθυσμός

Μετά την απελευθέρωσή της το 1912, η Κατερίνη έγινε Δήμος, μέχρι τις 28 Ιουνίου 1918). Το 1920-1930 η Κατερίνη αποτέλεσε Κοινότητα. Το πρώτο Δημοτικό Συμβούλιο πραγματοποιήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 1929. Το 1931 ανεγέρθηκε η Δημοτική Αγορά της Κατερίνης. Τη δεκαετία αυτή, με την έλευση των προσφύγων, διπλασιάστηκε ο πληθυσμός της πόλης. Πολλοί κάτοικοι κατάγονται από τη Θράκη, και συγκεκριμένα από τον Αρτεσκό.
Το 1961, το πολεοδομικό συγκρότημα της Κατερίνης ήταν το τέταρτο αστικό κέντρο της Μακεδονίας, μετά τη Θεσσαλονίκη, την Καβάλα και τις Σέρρες και το δωδέκατο της Ελλάδας. Η πληθυσμιακή αυτή ανάπτυξη, την οποία φυσικά ακολούθησε αντίστοιχη εξέλιξη της μορφής της πόλης, οφείλεται κατά μεγάλο μέρος στην ανάπτυξη της καπνοκαλλιέργειας και στην αύξηση της παραγωγής καπνών ποικιλίας Κατερίνης, τα οποία μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ήταν περιζήτητα στη διεθνή αγορά για σημαντικό χρονικό διάστημα. Είναι χαρακτηριστικό επίσης ότι η συμβολή του καπνού στη διαμόρφωση του υψηλού σχετικά εισοδήματος της περιοχής της Κατερίνης, και γενικότερα του νομού Πιερίας, είναι μεγαλύτερη από ότι σε κάθε άλλη περιοχή της Ελλάδας.
Το 1806 ο William Leake αναφέρει 100 οικίες και το 1810 ο Daniel κάνει λόγο για 140. Το 1812, το 1880 και το 1890 ο αριθμός των οικιών είναι σταθερός (300) σύμφωνα με τις αντίστοιχες αναφορές του Henry Holland και του Επισκόπου Κίτρους, Νικολάου. Ειδικότερα, το 1890 αναφέρονται (Στατιστικοί Πίνακες του Ελληνικού Προξενείου Θεσσαλονίκης), 300 οικίες και 700 διαχειμάζοντες Βλαχολιβαδιώτες. Το 1900 υπήρχαν 2.070 Χριστιανοί και 600 Μουσουλμάνοι. Στα μέσα της δεκαετίας του 1920 αποχώρησαν από την πόλη οι Μουσουλμάνοι, οι οποίοι αριθμούσαν περί τους 8.000 ανθρώπους. Στην Κατερίνη κατέληξε μεγάλο κομμάτι των Ελλήνων Ευαγγελικών της Μικράς Ασίας μετά την Μικρασιατική καταστροφή. Κατά την απογραφή του 1928 η Κατερίνη κατείχε την 45η θέση μεταξύ των μεγαλύτερων ελληνικών πόλεων. Σήμερα στην πόλη υπάρχουν πολλοί κάτοικοι Βλάχικης καταγωγής που ξεπερνούν τους 3.000. Οι Βλάχοι της Κατερίνης κατάγονται κυρίως από το Λιβάδι και από τον Κοκκινοπηλό καθώς και από άλλους οικισμούς.

Αξιοθέατα

Ένας δημοφιλής τουριστικός προορισμός, η Κατερίνη είναι πολύ κοντά στη θάλασσα (6 χλμ.), στον Όλυμπο και σε αρκετές αρχαιολογικές τοποθεσίες που παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον, όπως η αρχαία πόλη του Δίου (5ος αιώνας π.Χ., 17 χλμ. μακριά) και στο βενετικό κάστρο του Πλαταμώνα. Οι παραλίες του Κορινού, της Παραλίας, και της Ολυμπιακής Ακτής (ή Κατερινόσκαλας) είναι πολύ δημοφιλείς κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Το 1992 ιδρύθηκε Ποντιακό Μουσείο, όπου εκτίθενται κειμήλια από τις αλησμόνητες πατρίδες του Πόντου.
Επίσης, το πάρκο μέσα στην πόλη της Κατερίνης με πλούσια βλάστηση, λίμνη, φιλοξενούμενα ζώα, παιδικές χαρές και χώρο για να παίζουν τα κατοικίδια αποτελεί ένα ιδανικό προορισμό χαλάρωσης.Απο το 2016 τις γιορτινές ημέρες των Χριστουγέννων  λειτουργεί ως,«Πάρκο των Χρωμάτων»σε διοργάνωση του Δήμου Κατερίνης με πληθώρα πολιτιστικών εκδηλώσεων όπως μουσικές συναυλίες και θεατρικές παραστάσεις.
Το χιονοδρομικό κέντρο του Ελατοχωρίου το οποίο βρίσκεται σε υψόμετρο 1.400-2.000μ. στα Πιέρια Όρη. Απέχει από το χωριό Ελατοχώρι 8χλμ. από την  Κατερίνη 36χλμ. από την Θεσσαλονίκη 105χλμ. και από την Αθήνα 474χλμ. Στις εγκαταστάσεις του υπάρχουν 10 πίστες με διαφορετικό βαθμό δυσκολίας, ενώ λειτουργεί και πίστα για έλκηθρα.

Αστικές μεταφορές

Το Αστικό ΚΤΕΛ της Κατερίνης εξυπηρετεί τις μεταφορές ανάμεσα στην πόλη και στους κοντινούς της οικισμούς. Κάνει διαδρομές από την Κατερίνη προς το Μοσχοχώρι, την Παραλία, το Δίον, τον Αρωνά και τη Νέα Τραπεζούντα.

Οδικές μεταφορές

Από την Κατερίνη διέρχεται ο Αυτοκινητόδρομος ΠΑΘΕ μέσω αστικής σήραγγας ενώνοντας την πόλη με την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. 
Επιπλέον, η Εθνική Οδός 1 διέρχεται εντός της πόλης συνδέοντάς την με την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και άλλες πόλεις της ηπειρωτικής Ελλάδας. Επίσης, από την Κατερίνη ξεκινά η Εθνική Οδός 13, η οποία την ενώνει με την Ελασσόνα.

Σιδηροδρομικές μεταφορές

Στην Κατερίνη υπάρχει σιδηροδρομικός σταθμός της γραμμής Αθήνας - Θεσσαλονίκης, ο οποίος εξυπηρετεί και την γύρω περιοχή, ενώ από το 2007 διαθέτει σύνδεση με τον προαστιακό Θεσσαλονίκης προς τη Θεσσαλονίκη, το Λιτόχωρο και απο το 2008 και τη Λάρισα.

Αθλητικές Ενώσεις

Από τις Αθλητικές Ενώσεις με έδρα τη Κατερίνη ξεχωρίζει ο Πιερικός Σ.Φ.Κ., που ιδρύθηκε το 1961 και σήμερα αγωνίζεται στην Γ' Εθνική.

Ποδόσφαιρο

Α.Π.Σ. ΝΕΦΕΛΕΣ

Αθλητικές Ιστοσελίδες

PameSpor.gr 
PierikosNews
katerinisport.gr
PieriaSport