Avro 504

Επιχειρησιακή ιστορία

Μικρός αριθμός αεροσκαφών αγοράστηκαν από το Βασιλικό Ιπτάμενο Σώμα (Royal Flying Corps - RFC) και τη Βασιλική Ναυτική Αεροπορική Υπηρεσία (Royal Naval Air Service - RNAS) του Βρετανικού Ναυτικού πριν από τον πόλεμο και μεταφέρθηκαν στη Γαλλία με την έναρξη του. Η Βασιλική Ναυτική Αεροπορική Υπηρεσία χρησιμοποίησε τέσσερα 504 για να βομβαρδίσει το εργοστάσιο κατασκευής Ζέππελιν στο Φριντριχσάφτεν (Friedrichshafen), στις ακτές της λίμνης Κωστάντζας. Τρία αεροσκάφη ξεκίνησαν από το Μπέλφορτ (Belfort) της νότιας Γαλλίας στις 21 Νοεμβρίου του 1914, μεταφέροντας τέσσερις βόμβες των 20 λιβρών το καθένα. Παρόλο που ένα αεροσκάφος καταρρίφθηκε, η επιδρομή ήταν επιτυχής πετυχαίνοντας αρκετά απευθείας πλήγματα στα υπόστεγα των αερόπλοιων και καταστρέφοντας το εργοστάσιο υδρογόνου. 
Σύντομα θεωρήθηκε ξεπερασμένο ως αεροσκάφος πρώτης γραμμής και ανέλαβε εκπαιδευτικούς ρόλους. Κατασκευάστηκαν χιλιάδες κατά τη διάρκεια του πολέμου, με κύριες εκδόσεις παραγωγής το 504J και το μαζικής παραγωγής 504K, το οποίο σχεδιάστηκε με τροποποιημένες βάσεις κινητήρων ώστε να μπορεί να δεχτεί διαφορετικούς τύπους, ώστε να αντιμετωπιστούν οι ελλείψεις που παρουσιάζονταν σε κινητήρες. Μέχρι τα τέλη του 1918 είχαν κατασκευαστεί περισσότερα από 8340 αεροσκάφη. 
Το χειμώνα του 1917-18 αποφασίστηκε η χρήση τροποποιημένων 504J και 504K για τον εξοπλισμό των αμυντικών μονάδων του Βασιλικού Ιπτάμενου Σώματος, αντικαθιστώντας τα Royal Aircraft Factory B.E.2, τα οποία είχαν φτωχές επιδόσεις. Αυτά τα 504 τροποποιήθηκαν σε μονοθέσια, τοποθετήθηκε ένα πυροβόλο Lewis πάνω από την πτέρυγα σε βάση Φόστερ (Foster mounting) και έφεραν κινητήρες Gnome (ισχύος 100 ίππων) ή Le Rhône (110 ίππων). 274 τροποποιημένα Avro 504J και -K εντάχθηκαν σε 8 αμυντικές μοίρες το 1918, ενώ 226 συνέχισαν να χρησιμοποιούνται ως μαχητικά στα τέλη του Α’ Παγκοσμίου πολέμου. 
Μετά το τέλος του πολέμου και ενώ ο τύπος συνέχισε να βρίσκεται σε υπηρεσία ως το κύριο εκπαιδευτικό αεροσκάφος της RAF, πολλά πλεονάζοντα αεροσκάφη διατέθηκαν προς πώληση, είτε για στρατιωτική είτε για ιδιωτική χρήση. Περισσότερα από 300 Avro 504K δέχθηκαν πολιτικό νηολόγιο στην Μεγάλη Βρετανία. Χρησιμοποιούμενα για εκπαίδευση, πτήσεις αναψυχής και ρυμούλκηση διαφημιστικών, τα πολιτικά 504 συνέχισαν να πετούν σε μεγάλους αριθμούς μέχρι και τη δεκαετία του 1930. 
Παρόλο που τα Avro 504 που πουλήθηκαν στην Κίνα ήταν εκπαιδευτικές εκδόσεις, τα αεροσκάφη συμμετείχαν σε μάχες μεταξύ πολεμάρχων, χρησιμοποιούμενα ως βομβαρδιστικά, με το πιλότο να ρίχνει με το χέρι χειροβομβίδες και τροποποιημένους όλμους πάνω από τους στόχους. 
Το βελτιωμένο και επανασχεδιασμένο 504N κατασκευάστηκε από την Avro το 1925. Μετά από την αξιολόγηση δύο πρωτοτύπων τα οποία έφεραν κινητήρες Bristol Lucifer και Armstrong-Siddeley Lynx αντίστοιχα, το αεροσκάφος με τον κινητήρα Lynx επιλέχθηκε από τη RAF να αντικαταστήσει το 504K. 592 αεροσκάφη κατασκευάστηκαν από το 1925 έως το 1932, εξοπλίζοντας τις πέντε εκπαιδευτικές σχολές της RAF, ενώ χρησιμοποιήθηκαν και ως αεροσκάφη επικοινωνιών. Το 504N επίσης εξήχθη στις αεροπορίες του Βελγίου, της Βραζιλίας, της Χιλής, της Δανίας, της Ελλάδας, της Ταϊλάνδης και της Νότιας Αφρικής, ενώ κατασκευάστηκαν κατόπιν αδείας στη Δανία, το Βέλγιο, τον Καναδά και την Ιαπωνία. 
Τα 504N της RAF αντικαταστάθηκαν το 1933 από τα Avro Tutor, ενώ κάποια συνέχισαν να χρησιμοποιούνται από ιδιώτες μέχρι το 1940, οπότε και επιτάχθηκαν επτά αεροσκάφη για να αναλάβουν ρόλο ρυμούλκησης στόχων για λογαριασμό της RAF. 
Το 504 ήταν το πρώτο αεροσκάφος το οποίο έβαλε κατά στρατιωτών στο έδαφος καθώς και που πραγματοποίησε βομβαρδιστική επιδρομή πάνω από τη Γερμανία. Ήταν επίσης το πρώτο συμμαχικά αεροσκάφος που καταρρίφθηκε από αντιαεροπορικά πυρά και το πρώτο στρατιωτικό αεροσκάφος του Καναδού Άσσου Μπίλι Μπίσοπ (Billy Bishop). 
Το 504 είναι εύκολα αναγνωρίσιμο από το μονό πέδιλο ολίσθησης μεταξύ των τροχών. 
Σήμερα υπάρχει ένας μικρός αριθμός Avro 504 σε πτητική κατάσταση και στατικής επίδειξης, σχεδόν ένα αιώνα μετά την πτήση του πρώτου πρωτοτύπου. Ένα πτητικά ικανό αεροσκάφος ανήκει στη Συλλογή Σατλγουόρθ (Shuttleworth Collection) και ένα δεύτερο σε ένα Καναδικό αεροπορικό μουσείο. Το Old Rhinebeck Aerodrome διέθετε ένα πτητικά ικανό αντίγραφο Avro 504 το οποίο έφερε ένα αυθεντικό κινητήρα Le Rhône και πετούσε μέχρι το 1971, ενώ μία νεοϊδρυθείσα εταιρία, η Blue Swallow Aircraft στην Βιρτζίνια ξεκίνησε να κατασκευάζει ρέπλικες του Avro 504.

Σε ελληνική υπηρεσία

Η Ελληνική Ναυτική Αεροπορία χρησιμοποίησε το Avro 504 ως βασικό εκπαιδευτικό αρχικής εκπαίδευσης, παραγγέλοντας τα πρώτα 6 αεροσκάφη το 1925. Αργότερα εντάχθηκαν στην ενοποιημένη Αεροπορία, όπου και υπηρέτησαν μέχρι τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.