Λάος

Ετυμολογία

Η κύρια εθνική ομάδα του Λάος είναι οι Λαοτινοί (Λάο, Lao). Το Λάος πήρε το όνομά του από τους Γάλλους αποικιοκράτες που το ονόμασαν έτσι χρησιμοποιώντας τον πληθυντικό αριθμό της κύριας εθνικής ομάδας της χώρας (Lao-Laos). Η ετυμολογία της λέξης Λάο είναι ασαφής. Μπορεί να συνδέεται με φυλές συλλογικά γνωστές ως Άι Λάο (Ai Lao), που εμφανίζονται στα αρχεία της κινεζικής δυναστείας Χαν στην Κίνα και το Βιετνάμ ως κάτοικοι της σημερινής επαρχίας Γιουνάν.
Οι φυλές που προέρχονται από τους Άι Λάο περιλαμβάνουν τις φυλές Τάι που μετανάστευσαν στη ΝΑ Ασία. Η λέξη Λαοτινοί προέρχεται από τη γαλλική λέξη laotien/laotienne (Λαοτινός/Λαοτινή). Οι Λαοτινοί, τμήμα της οικογένειας λαών Τάι, όπως πολλοί άλλοι λαοί, αναφέρονται στους εαυτούς τους ως Τάι και πιο συγκεκριμένα ως Τάι Λάο (Tai Lao). Χαρακτηριστικά, στην Ταϊλάνδη, οι τοπικοί Λαοτινοί διακρίνονται από τους Λαοτινούς του Λάος και τους Ταϊλανδούς (επίσης τμήμα της οικογένειας λαών Τάι), αναφερόμενοι ως Τάι Ισάν (Tai Isan, ένας σανσκριτικής προέλευσης όρος που σημαίνει «βορειοανατολικά»), αλλά ο όρος Λάος ακόμη χρησιμοποιείται.

Μετανάστευση των λαών Τάι

Σύμφωνα με έναν κοινό μύθο σε όλους τους λαούς Τάι, ένας πιθανόν μυθικός βασιλιάς, Ο Χουν Μπορόμ Ρατσαθιριάτ από το σημερινό Ντιεν Μπιεν Φου του Βιετνάμ, απέκτησε αρκετούς γιους που εγκαταστάθηκαν και κυβέρνησαν άλλες πόλεις-κράτη, στη ΝΑ Ασία και τη νότια Κίνα. Προερχόμενοι από τις αρχαίες φυλές γνωστές στους Κινέζους ως Γιουέ (Yue) και Άι Λάο (Ai Lao), οι λαοί Τάι ξεκίνησαν να μεταναστεύουν στη ΝΑ Ασία από την αρχή της 1ης χιλιετίας μ.Χ., αλλά οι μεγάλης έκτασης μεταναστεύσεις έγιναν μεταξύ του 7ου και 13ου αιώνα μ.Χ., ιδιαίτερα από τις περιοχές που αποτελούν σήμερα τις επαρχίες Γιουνάν και Γκουανγκσί της Κίνας. Οι λόγοι για τη μετανάστευση των λαών Τάι περιελάμβαναν την πίεση της κινεζικής δυναστείας των Χαν, τις μογγολικές εισβολές, την ανάγκη εύρεσης γης κατάλληλης για καλλιέργεια του ρυζιού και την πτώση κρατών όπως του Νανζάο, όπου κάποιοι εξ αυτών κατοικούσαν.
Οι Τάι ενσωμάτωσαν ή εκδίωξαν τους ιθαγενείς αυστροασιατικής καταγωγής λαούς των Μον και Χμερ, και εγκαταστάθηκαν στις παρυφές των βασιλείων Μον και της Αυτοκρατορίας των Χμερ, που είχαν επηρεαστεί και ουσιαστικά αποκτήσει χαρακτηριστικά του ινδικού πολιτισμού. Η μείξη λαών και η επίδραση της ινδικής φιλοσοφίας, θρησκείας, γλώσσας, κουλτούρας και εθίμων, μαζί με την επιρροή κάποιων αυστροασιατικών στοιχείων, εμπλούτισε τους λαούς Τάι, αν και αυτοί παρέμειναν πάντα σε επαφή με τις άλλες πόλεις-κράτη τους.

Ανεξαρτησία και κομμουνισμός

Ακολουθώντας τη μοίρα της μεταπολεμικής Ινδοκίνας, το Λάος ήταν γαλλική αποικία από το 1893 έως το 1954, οπότε και ανακηρύχθηκε ανεξάρτητο κράτος. Λίγο μετά τη συντριβή των Γάλλων στο Ντιεν Μπιεν Φου, η κυβέρνηση Μαντές Φρανς και η Κίνα κατέληξαν σε συμφωνία, βάσει της οποίας αναγνωρίστηκε η ουδετερότητα του Λάος. Στα αμέσως επόμενα χρόνια, η ουδετερότητα αυτή αποδείχθηκε διακήρυξη κενού περιεχομένου για τη χώρα με τη φεουδαλιστική δομή της εξουσίας, καθώς έγινε "μήλον της Έριδος" για Ανατολή και Δύση, η οποία έριξε στη μάχη ακόμη και στρατεύματα της εθνικιστικής Κίνας, τα οποία τελικά αποχώρησαν ηττημένα. Η προσπάθεια των Βιετμίνχ να επεκτείνουν την κυριαρχία τους στο Λάος εκδηλώθηκε από νωρίς με έρεισμα το φιλοκομμουνιστικό κίνημα των Παθέτ Λάο και με επικεφαλής τον πρίγκιπα Σουφανουβόγκ. Στο κίνημα αντιτάχθηκαν οι συντηρητικές δυνάμεις του πρίγκιπα Μπουν Ουμ, με τον ουδετερόφιλο, επίσης πρίγκιπα, Σουβάνα Φούμα στη μέση. Η ήδη ορατή εμφύλια σύρραξη ανάμεσα στις τρεις αντιμαχόμενες πλευρές κλιμακώθηκε, μετά την εισβολή στρατευμάτων του Βορείου Βιετνάμ στις βόρειες περιοχές της χώρας το 1959 και την προσπάθεια των Παθέτ Λάο να τις ελέγξουν. Το 1961 το Λάος έμοιαζε παραδομένο στη φρίκη του πολέμου, ενώ οι προσπάθειες για σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας ναυαγούσαν η μία μετά την άλλη. Τα κυβερνητικά στρατεύματα προσπαθούσαν να εμποδίσουν την προώθηση των φιλοκομμουνιστών σε άξονες στρατηγικής σημασίας, ενώ η εκρηκτική κατάσταση αποτέλεσε, μεταξύ άλλων, αντικείμενο των συχνών, το 1961, συνομιλιών Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι-Αντρέι Γκρομίκο.
Στις 19 Απριλίου 1964 ο ουδετερόφιλος Σουβάνα Φούμα, επικεφαλής της κυβέρνησης στην Βιεντιάν, ανατράπηκε με πραξικόπημα της δεξιάς πτέρυγας του στρατού. Όταν, στα μέσα Μαΐου, ο Σουβάνα Φούμα δέχθηκε την ένωση των δυνάμεών του με αυτές των πραξικοπηματιών, επήλθε η διάσπαση των ουδετερόφιλων, καθώς σημαντικό τμήμα τους προσχώρησε στο στρατόπεδο των κομμουνιστών. Οι Παθέτ Λάο επανέλαβαν αμέσως τις εχθροπραξίες, κατατροπώνοντας τους αντιπάλους τους και έθεσαν υπό έλεγχο την στρατηγικής σημασίας Κοιλάδα των Αμφορέων.

Διακυβέρνηση

Το πολίτευμα της χώρας είναι σοσιαλιστική δημοκρατία. Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω. Πρόεδρος και Γενικός Γραμματέας του Επαναστατικού Λαϊκού Κόμματος του Λάος είναι ο Μπουνχάνγκ Βορασίθ από το 2016.

Δημογραφία

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2016 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ήταν 65,8 χρόνια (64,2 χρόνια οι άνδρες και 67,4 οι γυναίκες).

Μεταφορές

Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.