Μαργαρίτα της Αυστρίας (1480-1530)

Βιογραφικά στοιχεία

Η Μαργαρίτα γεννήθηκε στις 10 Ιανουαρίου 1480 και ήταν το δεύτερο παιδί και η μόνη κόρη του Μαξιμιλιανού της Αυστρίας, μετέπειτα αυτοκράτορα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, και της Μαρίας της Βουργουνδίας. Πήρε το όνομα της τρίτης συζύγου του παππού της, Καρόλου Α΄ της Βουργουνδίας, της Μαργαρίτας της Υόρκης, η οποία είχε στενή σχέση με τη δούκισσα Μαρία. Το 1482 η μητέρα της Μαργαρίτας πέθανε και ο μεγαλύτερος αδερφός της, πρίγκιπας Φίλιππος, ο οποίος ήταν τότε σε ηλικία τριών ετών, την διαδέχθηκε ως ηγεμόνας των Κάτω Χωρών, με τον πατέρα του Μαξιμιλιανό ως αντιβασιλέα δίπλα του.
Το 1482, ο πατέρας της και ο βασιλιάς Λουδοβίκος ΙΑ΄ της Γαλλίας υπέγραψαν τη Συνθήκη του Αράς, σύμφωνα με την οποία συμφωνήθηκε ο γάμος της Μαργαρίτας με τον γιο του Λουδοβίκου, πρίγκιπα Κάρολο. Η Μαργαρίτα, η οποία αρραβωνιάστηκε τον Κάρολο το επόμενο έτος, μεταφέρθηκε στην κηδεμονία του Λουδοβίκου και μεγάλωσε εκπαιδευμένη για το μελλοντικό της ρόλο ως βασίλισσα της Γαλλίας.
Παρότι η Μαργαρίτα ανέπτυξε αγάπη για τον Κάρολο, εκείνος παντρεύτηκε το φθινόπωρο του 1491 την Άννα, δούκισσα της Βρετάνης, για πολιτικούς λόγους. Η δούκισσα της Βρετάνης είχε προηγουμένως παντρευτεί τον πατέρα της Μαργαρίτας μέσω αντιπροσώπων, όμως ο γάμος τους είχε ακυρωθεί. Η πράξη του Καρόλου άφησε ένα αίσθημα διαρκής δυσαρέσκειας από εκείνη προς τη Γαλλία.
Προκειμένου να επιτευχθεί μια συμμαχία με τη βασίλισσα Ισαβέλλα Α΄ της Καστίλης και το βασιλιά Φερδινάνδο Β΄ της Αραγονίας, ο αυτοκράτορας Μαξιμιλιανός διαπραγματεύθηκε το γάμο της Μαργαρίτας με τον Ιωάννη, πρίγκιπα των Αστουριών, καθώς και τον γάμο του γιου του Φιλίππου με την κόρη των βασιλέων, Ιωάννα. Ο γάμος της Μαργαρίτας και του Ιωάννη πραγματοποιήθηκε το 1497, όμως ο Ιωάννης πέθανε μετά από μόλις έξι μήνες, στις 4 Οκτωβρίου 1497. Η Μαργαρίτα, που είχε μείνει έγκυος, γέννησε ένα θνησιγενές βρέφος στις 2 Απριλίου 1498. Στις αρχές του 1500 επέστρεψε στις Κάτω Χώρες, όταν ο αδελφός της και η νύφη της την κάλεσαν για να γίνει ανάδοχος του νεογέννητου γιου τους, Καρόλου.
Το 1501, η Μαργαρίτα παντρεύτηκε τον Φιλιβέρτο Β΄, δούκα της Σαβοΐας, ο οποίος πέθανε τρία χρόνια αργότερα. Το ζευγάρι δεν απέκτησε απογόνους. Μετά το θάνατό του, η Μαργαρίτα ορκίστηκε να μην ξαναπαντρευτεί ποτέ. Ο ιστορικός της και ποιητής Ζαν Λεμέρ ντε Μπελζ της έδωσε τον χαρακτηρισμό «Dame de Deuil» (Κυρία της Θλίψης).
Τον Νοέμβριο του 1506, μετά από τον πρόωρο θάνατο του αδελφού της Φιλίππου, η Μαργαρίτα έγινε η πρώτη γυναίκα που εξελέγη κυβερνήτης των Κάτω Χωρών από την αντιπροσωπευτική συνέλευση του Φρανς-Κοντέ. Ο τίτλος της επικυρώθηκε το επόμενο έτος από τον πατέρα της Μαξιμιλιανό.
Από νεόκτιστο παλάτι της στο Μέχελεν, η Μαργαρίτα ενήργησε ως μεσάζων μεταξύ του πατέρα της και του ανιψιού της Καρόλου, ο οποίος επρόκειτο να κληρονομήσει τα εδάφη κατά την ενηλικίωσή του. Η ίδια διαπραγματεύτηκε μια εμπορική συνθήκη με την Αγγλία, που ευνόησε το φλαμανδικό κλάδο υφασμάτων, και έπαιξε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της Κοινωνίας του Καμπρέ (1508). Μετά την ενηλικίωσή του το 1515, ο Κάρολος επαναστάτησε εναντίον της επιρροής της Μαργαρίτας, αλλά σύντομα αναγνώρισε τις δεξιότητές της και την διόρισε ξανά ως κυβερνήτη των Κάτω Χωρών. Το 1529, λίγο πριν το θάνατό της, διαπραγματεύθηκε μαζί με τη Λουίζα της Σαβοΐας τη Συνθήκη του Καμπρέ, γνωστή και ως η «Γυναικεία Ειρήνη».
Η περίοδος που άσκησε την εξουσία της χαρακτηρίστηκε από σχετική ειρήνη και ευημερία για τις Κάτω Χώρες, αν και η Προτεσταντική Μεταρρύθμιση είχε αρχίσει να ακμάζει, ιδιαίτερα στις βόρειες περιοχές. Απεβίωσε την 1η Δεκεμβρίου 1530, σε ηλικία 50 ετών, και ενταφιάστηκε στο Βασιλικό Μοναστήρι του Μπρου στο Μπουργκ-εν-Μπρες.