Φλειούς

Ονομασία

Η περιοχή κατά πάσα πιθανότητα ονομαζόταν παλιότερα Αραντία (από τον Άραντα) και μετά Αραιθυρέα. Κάποια στιγμή της έδωσε το όνομά της ο Φλίας ή Φλιοῦς, που  ίσως ήταν εγγονός του Τημένου και γιος της Αραιθυρέας, κόρης του Άραντος. Σύμφωνα με αυτή την παράδοσή ήταν και σύζυγος της Χθονοφύλης. Άλλη παράδοση αναφέρει τον Φλίαντα ως Αργοναύτη, γιο του Διόνυσου και της Αρδιάδνης, ενώ άλλη ως γιο του Διόνυσου και της Χθονοφύλης. Η Χθονοφύλη αναφέρεται πάντως από όλους ότι γεννήθηκε στην Αραιθυρέα.

Ιστορία

Όταν επέδραμαν οι Δωριείς από το Άργος και τη Σικυώνα,  πολλοί ντόπιοι έφυγαν υπό τον Ίππασο (πρόγονο του Πυθαγόρα) για τη Σάμο και άλλοι για τη Μικρά Ασία, όπου οικοδόμησαν μαζί με τους επίσης φυγάδες Κλεωνείς την πόλη Κλαζομενές. Όσοι έμειναν αναμίχθηκαν με τους Δωριείς, όπως ίσως υποδηλώνει και η φράση «φυλή Χθονοφύλης» (φυλή των ντόπιων). Στην αρχή σχηματίστηκε μια χαλαρή ομοσπονδία από έξη δωρικές πόλεις και η Φλειούς ανήκε σε αυτήν μαζί με το Άργος, την Κόρινθο, τη Σικυώνα, την Επίδαυρο και την  Τροιζήνα. Έστειλε μάλιστα και ο Φλειούς στρατό (200 άνδρες) στις Θερμοπύλες, εναντίον των Περσών. Η συμμαχία της με τη Σπάρτη την οδήγησε σε πόλεμο και με την Κόρινθο (395-387 π.Χ.). Στη διάρκεια αυτού του πολέμου η πόλη σχεδόν ισοπεδώθηκε από τους πελταστές του Αθηναίου Ιφικράτη (το 391 π.Χ.). Το 384 π.Χ. οι Φλειούντιοι αποφάσισαν να αποχωρήσουν από το σπαρτιατικό στρατόπεδο και στην πολιτεία τους κυριάρχησαν οι δημοκρατικοί, που εξόρισαν όλους τους ολιγαρχικούς και αριστοκρατικούς. Όμως σε λίγα χρόνια η περιοχή  ξαναπέρασε στον έλεγχο της Σπάρτης, επειδή το 380 π.Χ. επενέβη με το στρατό του ο βασιλιάς της Σπάρτης Αγησίλαος Β΄. Τότε οι  Σπαρτιάτες πολιόρκησαν την πόλη για 20 μήνες και τελικά πέτυχαν να επαναφέρουν το ολιγαρχικό καθεστώς. 
Οι Δημοκρατικοί του Φλειούντα αποπειράθηκαν να ανακαταλάβουν την εξουσία μετά την μάχη των Λεύκτρων, που κατέληξε σε ήττα των Σπαρτιατών, αλλά δεν το κατόρθωσαν. Η πόλη παρέμεινε σύμμαχος της Σπάρτης κατά το διάστημα που αυτή βρισκόταν σε πόλεμο με το Κοινό των Αρκάδων, μεταξύ 370 και 362 π.Χ. Το 368 π.Χ. κινήθηκαν εναντίον της οι Αρκάδες και οι Αργείοι, απέτυχαν όμως να την καταλάβουν. Λίγο μετά οι Σπαρτιάτες νίκησαν τους Αρκάδες και τους Αργείους κοντά στην Αρκαδική πόλη Εύτρηση. Πάντως οι Φλειάσιοι είχαν ζητήσει να μείνουν ουδέτεροι στον αγώνα μεταξύ Θήβας και Σπάρτης, δηλώνοντας ότι ναι μεν δεν θα επιτεθούν σε θηβαϊκούς στόχους, αλλά ούτε και θα εκστρατεύσουν ποτέ εναντίον της Σπάρτης.
Αργότερα ο Φλειούντας συμμετείχε στην πανελλήνια συμμαχία που διοργάνωσε ο Φίλιππος το 337 π.Χ. και το 323 π.Χ., όταν μαθεύτηκε ότι πέθανε ο Μέγας Αλέξανδρος, αποστάτησε μαζί με τους Αθηναίους. Το 228 π.Χ. συμμετείχε στην Αχαϊκή Συμπολιτεία, αλλά 4 χρόνια αργότερα έκρινε πιο συμφέρον να συμμαχήσει ξανά στενά με τη Σπάρτη και το 224 π.Χ. συνήψε ξανά στενούς δεσμούς επί Κλεομένη, βασιλιά τότε της Σπάρτης.
Σύμφωνα με τον Παυσανία το Β΄αιώνα μ.Χ.  στην ακρόπολη του Φλειούντα υπήρχε άλσος και ιερό και πολλοί ναοί. Επίσης η περιοχή είχε υπολογίσιμη αγροτική παραγωγή. Συγκεκριμένα ήταν πλούσια σε αμπέλια και οι κάτοικοι παρήγαν κρασί και είχαν την εκμετάλλευση  της κοιλάδας του Ασωπού, δηλαδή του Φλιασίου πεδίου, που βρισκόταν σε σημαντικό υψόμετρο (σήμερα 400 μέτρα από τη στάθμη της θάλασσας).

Σατιρικό δράμα

Από τον Φλειούντα καταγόταν ο Πρατίνας όπως και ο Αριστίας. Ο Πρατίνας δίδαξε στην Αθήνα το σατιρικό δράμα που πρωτοεμφανίστηκε και πρωτοδιδάχτηκε στον Φλειούντα.

Μεσαίωνας

Η περιοχή ακολούθησε τη μοίρα όλης της Πελοποννήσου, αλλά αντιστάθηκε με ιδιαίτερη ζέση στον επεκτατισμό των Οθωμανών. Αυτό το πλήρωσε ακριβά το 1460, επειδή  θεωρήθηκε κέντρο αντίστασης και υπέστη  μεγάλες ζημίες απο τον οθωμανικό στρατό.