Δωροθέα του Βρανδεμβούργου

Βιογραφία

Ήταν κόρη του Ιωάννη μαργράβου του Βρανδεμβούργου-Κούλμμπαχ και της Βαρβάρας των Ασκάνια, κόρης του Ροδόλφου Β΄ δούκα της Σαξονίας-Βίττενμπερκ και είχε δυο αδελφές: την Βαρβάρα (1423 - 1481), που έγινε μαρκησία της Μάντοβας και την Ελισάβετ, που έγινε δούκισσα της Πομερανίας. Το 1443 ο νεοεκλεγείς βασιλιάς της Δανίας, της Σουηδίας και της Νορβηγίας Χριστόφορος Γ΄ των Βίττελσμπαχ την ζήτησε σε γάμο, προκειμένου να εξασφαλίσει την συμμαχία του πατέρα της για τις γερμανικές του κτήσεις. Ο αρραβώνας έγινε τον Φεβρουάριο του 1445, πριν δοθεί από τον πάπα η απαιτούμενη άδεια λόγω της συγγένειάς τους, κάτι που έγινε τελικά στις 10 Μαρτίου του ίδιου χρόνου.

Πρώτος γάμος με τον Χριστόφορο Γ΄

Στις 12 Σεπτεμβρίου 1445 πραγματοποιήθηκε στην Κοπεγχάγη η γαμήλια τελετή και ακολούθησε η στέψη της Δωροθέας ως βασίλισσας. Ήταν από τις πιο λαμπρές τελετές στην Σκανδιναβική μεσαιωνική ιστορία. Οι γιορτές κράτησαν 8 μέρες και παρευρέθησαν οι πρίγκιπες του Μπράουνσβάικ, της Έσσης και της Βαυαρίας, απεσταλμένοι της Χανσεατικής Ένωσης και του Τευτονικού Τάγματος, καθώς και η αριστοκρατία των τριών βασιλείων της Σκανδιναβίας. Η Δωροθέα μπήκε στην πόλη με την συνοδεία των ευγενών των τριών βασιλείων ντυμένων στα χρυσά και επάνω σε άσπρα άλογα· στέφθηκε βασίλισσα των τριών βασιλείων με το χρυσό στέμμα του αββαείου της Βασντένα. Στις 15 Σεπτεμβρίου τής δόθηκαν ως γαμήλια δωρεά πολλά εδάφη και στα τρία βασίλεια. Στην περίπτωση που θα χήρευε και θα επέλεγε να ζήσει εκτός Σκανδιναβίας, θα έπαιρνε αντ' αυτών 15.000 φιορίνια του Ρήνου -15.000 από κάθε βασίλειο. 
Ο Χριστόφορος και η Δωροθέα αναχώρησαν για την Σουηδία τον Ιανουάριο του 1446. Επισκέφτηκαν το αβαείο του Βαντστένα και το προικώο της Δωροθέας Örebro, και συνάντησαν τον μελλοντικό ανταγωνιστή της βασίλισσας, τον Κάρολο, μεγάλο κοντόσταυλο της Σουηδίας, τον μετέπειτα Κάρολο Η΄ της Σουηδίας. Η συνάντηση έγινε σε πολύ καλό κλίμα και στην Δωροθέα προσφέρθηκαν πολλά δώρα. Το ζεύγος επέστρεψε τον Σεπτέμβριο στην Δανία. Ο γάμος τους ήταν πολιτικής σκοπιμότητας αφού ο πατέρας της Δωροθέας κυβερνούσε τα Γερμανικά εδάφη του Χριστόφορου και ήταν πιστός του υποστηρικτής και σύμβουλος. Το ζεύγος δεν έκανε παιδιά γιατί σύμφωνα με τον Σουηδό ιστορικό της εποχής Ερρίκο Ολάι, ο γάμος δεν ολοκληρώθηκε. 
Τον Ιανουάριο του 1448 ο βασιλιάς Χριστόφορος πέθανε πρόωρα και άτεκνος με αποτέλεσμα να ξεσπάσει μεγάλη κρίση διαδοχής στα Σκανδιναβικά βασίλεια. Η χήρα βασίλισσα Δωροθέα, όντας το μοναδικό μέλος της βασιλικής οικογένειας, ανακηρύχθηκε αντιβασίλισσα της Δανίας μέχρι την εκλογή του νέου μονάρχη. Στην Σουηδία όμως ο μέγας κοντόσταυλος Κάρολος εξελέγη βασιλιάς της Σουηδίας και της Νορβηγίας ως Κάρολος Η΄. Τον Σεπτέμβριο του ίδιου χρόνου ο Χριστιανός του Ολδεμβούργου εξελέγη βασιλιάς της Δανίας ως Χριστιανός Α΄ και η Δωροθέα του παρέδωσε την εξουσία.

Δεύτερος γάμος με τον Χριστιανό Α΄

Στην Δωροθέα έγιναν προτάσεις γάμου από τον βασιλιά Καζιμίρ Δ΄ της Πολωνίας και τον Αλβέρτο ΣΤ΄, αρχιδούκα της Αυστρίας, αλλά αυτή προτίμησε να παντρευτεί τον νεοεκλεγμένο βασιλιά Χριστιανό Α΄.  Η γαμήλια τελετή έγινε στις 26 Οκτωβρίου 1449 και ακολούθησε η στέψη του Χριστιανού και της ίδιας ως βασιλέων της Δανίας. Η Δωροθέα παραιτήθηκε από τα προικώα της εδάφη στην Δανία και στην Νορβηγία (τα οποία αντικαταστάθηκαν από άλλα) αλλά αρνήθηκε να παραιτηθεί από τα προικώα της τής Σουηδίας.  Η εκλογή του Καρόλου ως βασιλιά της Σουηδίας και της Νορβηγίας της στέρησε τα εδάφη σε αυτές τις χώρες και τώρα η φιλοδοξία του βασιλικού ζεύγους ήταν να στεφθεί ο Χριστιανός βασιλιάς στην Σουηδία και στη Νορβηγία και να ανασυστήση την διαλυμένη Ένωση του Καλμάρ.
Ο Χριστιανός Α΄ στέφθηκε βασιλιάς στη Νορβηγία το 1450. Το έργο στην Σουηδία ήταν περισσότερο δύσκολο και η Δωροθέα ανέλαβε μακροχρόνια εκστρατεία στρατολογώντας υποστηρικτές ανάμεσα στην αριστοκρατία και τον κλήρο, στους οποίου διακήρυττε ότι ο εκλεγμένος βασιλιάς τους Κάρολος Η΄ ως πρώην κοντόσταυλός στην Σουηδία και υπήκοός της, ήταν σφετεριστής και προδότης που καταπάτησε τον όρκο του και της στέρησε τις κτήσεις της στην Σουηδία. Η Δωροθέα ζήτησε για το θέμα αυτό και την βοήθεια του πάπα.  Οι προσπάθειες της Δωροθέας ολοκληρώθηκαν με επιτυχία τον Φεβρουάριο 1457, όταν η εξέγερση του αρχιεπισκόπου Γιενς Μπένγκτσον Οξενστιέρνα εκθρόνισε τον Κάρολο ο οποίος κατέφυγε στην Γερμανία. Ο Χριστιανός Α΄ ήταν πλέον βασιλιάς και των τριών βασιλείων της Ένωσης του Καλμάρ. Η Δωροθέα έκανε τον Δεκέμβριο πανηγυρική είσοδο στην Στοκχόλμη και πήρε πίσω τα εδάφη της. Το 1458 το Σουηδικό συμβούλιο αποφάσισε να δεχθεί την επιθυμία του βασιλικού ζεύγους να ονομαστούν διάδοχοι του θρόνου της Σουηδίας οι γιοι τους, όπως είχε γίνει και στην Δανία και Νορβηγία. 
Το 1460 ο Χριστιανός Α΄ αγόρασε τα δουκάτα του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν. Για να ανταπεξέλθει στα μεγάλα του χρέη, επέβαλε βαρειά φορολογία πράγμα που του στέρησε την υποστήριξη των Σουηδών οι οποίοι επανέφεραν τον Κάρολο Η΄ (1464). Η απώλεια της Σουηδίας ήταν μεγάλο πλήγμα για την Δωροθέα η οποία άρχισε αγώνα που κράτησε μια ζωή για να ξαναγίνει ο σύζυγός της βασιλιάς της Σουηδίας (και αργότερα οι γιοι της), να επανασυσταθεί η Ένωση του Καλμάρ με τα τρία βασίλεια και να επανακτήσει τα προικώα της εδάφη. Για τα εδάφη αυτά μάλιστα ενήγαγε τον Κάρολο Η΄ ενώπιον του πάπα στην Ρώμη. Ο Κάρολος Η΄ πέθανε το 1470 και η Δωροθέα έστρεψε την αγωγή κατά του αντιβασιλιά της Σουηδίας ο Στεν Στούρε του Πρεσβύτερου. Ταξίδεψε στην Ιταλία (1475), επισκέφτηκε την αδελφή της Βαρβάρα στην Μάντοβα και στην συνέχεια τον ίδιο τον πάπα Σίξτο Δ΄ από τον οποίο ζήτησε να αφορίσει τον Στεν Στούρε. Η πράξη του αφορισμού θα μπορούσε να επιφέρει την κατάρρευση του βασιλείου της Σουηδίας, την πτώση του Στεν Στούρε και την εκλογή ξανά σαν βασιλιά των Σουηδών του συζύγου της Χριστιανού κάτι για το οποίο εργάστηκε πολύ σκληρά τα είκοσι τελευταία χρόνια.
Στην Δανία παραχωρήθηκε στην βασίλισσα Δωροθέα το Σλότσλοβεν, πράγμα το οποίο της έδωσε το δικαίωμα να διοικεί όλα τα κάστρα στην Δανία και εκτελούσε χρέη αντιβασιλιά όταν απουσίαζε ο βασιλιάς. Ο προσωπικός της πλούτος της έδωσε επίσης μεγάλη δύναμη. Όταν ο βασιλιάς Χριστιανός απέκτησε το Σλέσβιχ και το Χόλσταϊν (1460) και δεν μπορούσε να πληρώσει, η Δωροθέα του δάνεισε από την περιουσία της τα απαραίτητα ποσά για να ενσωματώσει τα δουκάτα στην Δανία.  Επειδή ο Χριστιανός δεν μπόρεσε να εξοφλήσει τα δάνεια που η Δωροθέα του έδωσε, ανέλαβε η ίδια de facto την διοίκηση του Σλέσβιχ (1479) και του Χόλσταϊν (1480) και τα κυβερνούσε σαν προσωπικά της φέουδα.  Μετά τον θάνατο του πατέρα της (1464) ήταν σε έντονη διαμάχη με τον θείο της Φρειδερίκο Β΄ εκλέκτορα του Βρανδεμβούργου για την κληρονομιά.

Η Χήρα Βασίλισσα

Ο Χριστιανός Α΄ πέθανε στις 21 Μαΐου 1481 και τον διαδέχθηκε ο γιος τους Ιωάννης της Δανίας. Ως Χήρα Βασίλισσ έμενε στο κάστρο του Κάλουντμποργκ και παρέμενε πολιτικά δραστήρια κατά την διάρκεια της βασιλείας του γιου της μέχρι τον θάνατό της.  Παραχώρησε το δουκάτο του Σλέσβιχ - Χόλσταϊν στον μικρότερο γιο της Φρειδερίκο κι αυτό ήταν αιτία σύγκρουσης ανάμεσα στον Φρειδερίκο και τον Ιωάννη που τερματίστηκε με την διανομή του δουκάτου στα δύο αδέρφια. 
Η Δωροθέα συνέχισε τις σκληρές προσπάθειες την για ανάκτηση της Σουηδίας και την ένωση πάλι των τριών βασιλείων της Ένωσης του Καλμάρ. Το 1488 πραγματοποίησε νέο ταξίδι για να συναντήσει την αδελφή της Βαρβάρα στην Μάντοβα, στην συνέχεια συνάντησε τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Φρειδερίκο Γ΄ στο Ίνσμπρουκ και τον πάπα Ιννοκέντιο Η΄ στην Ρώμη από τον οποίο ζήτησε πάλι να θέσει το βασίλειο της Σουηδίας υπό απαγόρευση. Αλλά ο Σουηδός απεσταλμένος στην Ρώμη Έμμινγκ Γκάντ ματαίωσε τις προσπάθειες αυτές. Η Δωροθέα συνέχισε μέχρι το τέλος τις ενέργειες γι'αυτό το θέμα αλλά το πρόβλημα λύθηκε τρία χρόνια μετά τον θάνατο της, όταν ο γιος της, που εξελέγη βασιλιάς της Σουηδίας ένα χρόνο πριν, δήλωσε ότι δεν επιθυμεί να υπάρξει συνέχεια στο ζήτημα. Στην τελευταία αυτή εκλογή θεωρείται ότι συνέβαλαν οι προσπάθειες της Δωροθέας αν και είχε πεθάνει τρία χρόνια πριν.  Η Δωροθέα πέθανε στις 25 Δεκεμβρίου 1495 και τάφηκε δίπλα στον δεύτερο σύζυγο της στον Καθεδρικό ναό του Ροσκίλντε.
Η Δωροθέα έχει περιγραφεί ως ικανή και φιλόδοξη, αλαζονική και λιτοδίαιτη.