Αναρχοσυνδικαλισμός

Ιστορικό και οργανώσεις

Ο αναρχοσυνδικαλισμός εμφανίστηκε ως διακριτή τάση του ελευθεριακού σοσιαλισμού κατά τις αρχές του 20ου αιώνα, ενώ υπήρξε το επικρατέστερο αντικαπιταλιστικό ρεύμα του εργατικού κινήματος μέχρι να υπερκεραστεί από τον γραφειοκρατικό λενινισμό μετά την Οκτωβριανή επανάσταση του 1917. Μεγαλύτερες αναρχοσυνδικαλιστικές οργανώσεις ιστορικά υπήρξαν η γαλλική CGT («Γενική Συνομοσπονδία Εργασίας») και η ισπανική CNT («Εθνική Συνομοσπονδία Εργασίας») με εκατοντάδες χιλιάδες μέλη. Η πρώτη πέρασε στα χέρια των σοσιαλδημοκρατών μετά το 1914, αντίθετα με τη CNT που έπαιξε πολύ ενεργό ρόλο στον αντιφασιστικό αγώνα κατά τον Ισπανικό Εμφύλιο. Κατά την Ισπανική Επανάσταση του 1936-1937, το αναρχοσυνδικαλιστικό πρόγραμμα εφαρμόστηκε σε μεγάλο βαθμό στην βιομηχανική περιοχή της Καταλονίας (Βαρκελώνη) και στην αγροτική περιοχή της Αραγονίας, οι οποίες ελέγχονταν από την CNT, η οποία την περίοδο εκείνη έφτανε η ίσως και να ξεπερνούσε τα 2.000.000 μέλη.
Η ισπανική CNT εξακολουθεί να δραστηριοποιείται σήμερα αλλά με εξαιρετικά μειωμένη δύναμη σε σχέση με το παρελθόν (περίπου 10.000 μέλη). Άλλα μεγάλα αναρχοσυνδικαλιστικά συνδικάτα είναι η CGT στην Ισπανία (με 60.000 μέλη), η SAC στη Σουηδία (με 7.500 μέλη το 2004) και η SKT στο Ομσκ της Σιβηρίας (με 5.000 μέλη). Άλλες αναρχοσυνδικαλιστικές οργανώσεις με αξιοσημείωτη δύναμη είναι η FAU στη Γερμανία, η USI-AIT στην Ιταλία , η CNT-f στη Γαλλία , η Solidaridad Obrera στην Ισπανία, κ.α. Σε επίπεδο Διεθνoύς αναρχοσυνδικαλιστικής οργάνωσης υπάρχει η ΑΙΤ (Διεθνής Ένωση Εργατών), που ιδρύθηκε το 1922 και σήμερα έχει δύναμη κυρίως στην Ισπανία, με κάποιες μικρότερες οργανώσεις στην Ευρώπη και τη νότια Αμερική να είναι επίσης ενταγμένες στην ΑΙΤ (ASI, COB, KRAS, FORA, SolFed, κ.α). Υπάρχουν επίσης οι IWW (Βιομηχανικοί Εργάτες του Κόσμου), που υποστηρίζουν μια μορφή οργάνωσης πολύ κοντινή στον αναρχοσυνδικαλισμό και δραστηριοποιούνται κυρίως στις Η.Π.Α (με 5.000 μέλη το 2005) και τη Μ. Βρετανία, με μικρότερους πυρήνες σε γερμανόφωνες χώρες. Κάποια αναρχοσυνδικαλιστικά συνδικάτα που δεν ανήκουν σε καμία Διεθνή (SAC, CGT, IWW, IP, CNT-f, USI-AIT, κ.α) ίδρυσαν τον Μάιο του 2007 τον R.B.C (Κόκκινος και Μαύρος Συντονισμός), που αποτελεί ένα δίκτυο αλληλεγγύης. Επίσης υπάρχουν και αναρχοσυνδικαλιστικές οργανώσεις και αναρχοσυνδικαλιστικά συνδικάτα που δεν είναι ενταγμένα στην ΑΙΤ η στον R.B.C (SKT, ASB, MASA, CNT-B, κ.α).

Ο Αναρχοσυνδικαλισμός στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα εμφανίστηκε μία ομάδα αναρχοσυνδικαλιστών περί το 1918 και ήταν δεύτερη δύναμη στα πρώτα συνέδρια της ΓΣΕΕ. Η ομάδα αυτή με μέλη της μεταξύ άλλων τον Σταύρο Κουχτσόγλου και τον Κώστα Σπέρα συμμετείχε στο ιδρυτικό συνέδριο της ΓΣΕΕ όπου υποστήριξε ότι η ομοσπονδία πρέπει να κρατηθεί μακριά από τα πολιτικά-κοινοβουλευτικά ζητήματα, και υποστήριξαν την  ενασχόληση της μόνο με ταξικά εργατικά ζητήματα η οποία όμως μειοψήφησε. 
Κατά τη μεταπολίτευση εμφανίστηκε επίσης η Ομάδα Αναρχοσυνδικαλιστών που παραμένει άγνωστο το πότε ακριβώς και πώς οργανώθηκε. Έκδωσε μια σειρά από κείμενα και προκηρύξεις που αργότερα ανατυπώθηκαν σε μορφή μπροσούρας. Η Ομάδα Αναρχοσυνδικαλιστών φέρεται να διαλύθηκε περί το 1982-1983. 
Το 2003 ιδρύθηκε στην Αθήνα η Eλευθεριακή Συνδικαλιστική Ένωση (ΕΣΕ) με βάση τις αρχές του Αναρχοσυνδικαλισμού. Σήμερα διατηρεί ενώσεις στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη (2005) στα Γιάννενα (2009) στην Ημαθία (2016) και στο Ρέθυμνο (2017) και αποτελεί μια ένωση εργαζομένων και ανέργων που συγκροτείται ομοσπονδιακά βασιζόμενη σε τοπικές και κλαδικές ενώσεις, λειτουργώντας αντι-ιεραρχικά με συνελεύσεις και συνδιασκέψεις. Δραστηριοποιείται σε εργασιακούς χώρους και πρωτοβάθμια σωματεία (επισιτισμό, εκπαίδευση, εμποροϋπαλλήλους, φαρμακοϋπαλλήλους, βιβλιοϋπαλλήλους, κατασκευές, ανέργους), ενώ παράλληλα συνεργάζεται στενά με τα αναρχοσυνδικαλιστικά συνδικάτα και οργανώσεις του εξωτερικού. Συμμετέχει στο Μαυροκόκκινο Συντονισμό μαζί με SAC, CGT, IWW, IP, CNT-f, USI-AIT, και άλλες αναρχοσυνδικαλιστικές οργανώσεις αλλά διατηρεί καλές σχέσεις και με τις αναρχοσυνδικαλιστικές ομάδες που συμμετέχουν στην AIT. Τη περίοδο 2004-2009 έκδιδε την μηνιάτικη αναρχοσυνδικαλιστική εφημερίδα  "Επί τα πρόσω". Από το 2011 εκδίδει σε άτακτα χρονικά διαστήματα το περιοδικό "Ελευθεριακός Συνδικαλισμός" και την ομώνυμη του εφημερίδα τοίχου. Από το 2011 επίσης και μέχρι σήμερα εκδίδει το "Ημερολόγιο των Εργαζομένων" με σκοπό την ενίσχυση "Ταμείου Αλληλοβοήθειας". Επίσης δημοσιεύει αφίσες, μπροσούρες, προκηρύξεις, ενημερωτικά φυλλάδια, περιοδικά έντυπα.
Το 2010 ιδρύθηκε η Αναρχοσυνδικαλιστική Πρωτοβουλία - Ροσινάντε, η οποία έχει συγκροτήσει τοπικές ενώσεις σε αρκετές πόλεις της Ελλάδας,όπως στην Αθήνα,στην Θεσσαλονίκη,στην Πάτρα,στη Κομοτηνή,στον Πύργο,στο Βόλο και στα Χανιά. Παρεμβαίνει σε εργασιακούς κλάδους(ΜΜΕ,Εκπαίδευση,Υγεία,Κατασκευές κ.α) μέσω των κλαδικών ενώσεων της. Εκδίδει τη μηνιαία αναρχοσυνδικαλιστική εφημερίδα "Ροσινάντε".Αποτελεί οργάνωση διεθνιστική,που αντιλαμβάνεται την την κοινότητα των εργατικών ζητημάτων ως παγκόσμιο,και όχι ως εθνικό ζήτημα.Για αυτό το λόγο αναπτύσσει σχέσεις συνεργασίας και συντροφικότητας με αναρχοσυνδικαλιστικές συνομοσπονδίες,κινήσεις και οργανώσεις σε όλο τον κόσμο.Τον Δεκέμβρη του 2014,το Τμήμα Εκδόσεων και Τεκμηρίωσης της Αναρχοσυνδικαλιστικής Πρωτοβουλίας Ροσινάντε  εγκαινίασε την έκδοση της τετραμηνιαίας θεωρητικής επιθεώρησης "Καινά Δαιμόνια". "Καινά Δαιμόνια" επίσης ονομάζονται οι εκδόσεις της οργάνωσης,οι οποίες επιμελούνται την μετάφραση και την έκδοση βιβλίων.

Κριτική

Ο αναρχοσυνδικαλισμός έχει δεχθεί κατά καιρούς ποικιλόμορφη κριτική. Κάποιοιαναρχοκομμουνιστές ασκούν κριτική στον αναρχοσυνδικαλισμό ως ασυνεπή απέναντι στον αναρχισμό, καθώς θεωρούν πως τα εργατικά σωματεία αποτελούν θεσμό του καπιταλισμού και είναι ιεραρχικά οργανωμένα. Ορισμένοι μετααριστεροί συγγραφείς, κυρίως lifestyle όπως ο Μπομπ Μπλακ, υποστηρίζουν πως μια αναρχοσυνδικαλιστική επανάσταση θα αφήσει πίσω της καταπιεστικά κοινωνικά συστήματα (π.χ. την υποχρεωτική ατομική εργασία στο όνομα του κοινωνικού συμφέροντος) και ότι τα εργατικά συνδικάτα, στα οποία υποτίθεται πως θα βασιστεί η μετεπαναστατική δόμηση της κοινωνίας, ουσιαστικά θα καταλήξουν να αναπαράγουν τις κρατικές λειτουργίες. Επίσης κάποιοι χρεώνουν στον αναρχοσυνδικαλισμό τη συμμετοχή της CNT στη ρεπουμπλικανική κυβέρνηση της Μαδρίτης κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου, ενώ κριτική ασκείται και στη συμμετοχή αναρχοσυνδικαλιστών σε διαπραγματεύσεις των συνδικάτων με το κράτος και τους εργοδότες.
Ο Φέραλ Φων (Feral Faun) υποστηρίζει στις Αστικές ρίζες του αναρχοσυνδικαλισμού πως ο αναρχοσυνδικαλισμός είναι στην πραγματικότητα απλή προέκταση του φιλελευθερισμού στηριζόμενη σε καπιταλιστικές αρχές, όπως η ηθική της εργασίας και η πίστη στην ορθολογική «πρόοδο» ως αυτομάτως ωφέλιμη για το άτομο και την κοινωνία. Ο κοινωνικός οικολόγος Μάρεϊ Μπούκτσιν έχει επίσης ασκήσει κριτική στον αναρχοσυνδικαλισμό, θεωρώντας τον παρωχημένο και βασισμένο σε μία ξεπερασμένη, οικονομιστική αντίληψη η οποία θεωρεί τη βιομηχανική εργατική τάξη ως μοναδική ριζοσπαστική κοινωνική δύναμη.