Κανονισμός της ΕΕ για την ξυλεία

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 995/2010

Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, για τη θέσπιση των
υποχρεώσεων των φορέων εκμετάλλευσης που διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά
Συντάχθηκε από Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο
Νομική βάση Άρθρο 192(1)
Στοιχεία δημοσίευσης στην Επίσημη Εφημερίδα  L 295 της 12.11.2010, σ. 23-34

Πλαίσιο

Η παράνομη υλοτομία –η υλοτομία ξυλείας κατά παράβαση των νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων της χώρας υλοτόμησης– έχει δριμείες οικονομικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις σε κάποια από τα πιο πολύτιμα εναπομείναντα δάση του πλανήτη και τις κοινότητες που στηρίζονται σε αυτά. Οδηγεί σε απώλεια εσόδων, υπονομεύει τους κόπους των νόμιμων φορέων εκμετάλλευσης και συνδέεται με την αποψίλωση τω δασών, την απώλεια βιοποικιλότητας και την εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου, καθώς και με συγκρούσεις για εδάφη και πόρους, και την αποδυνάμωση αυτόχθονων κοινοτήτων.
Η ΕΕ αποτελεί μια σημαντική εξαγωγική αγορά για χώρες με εξαιρετικά υψηλά επίπεδα παρανομίας και κακής διακυβέρνησης στον δασικό τομέα. Επιτρέποντας τη διάθεση στην αγορά της ΕΕ ξυλείας και προϊόντων ξυλείας που ενδεχομένως προέρχονται από παράνομες πηγές, οι χώρες της ΕΕ ουσιαστικά συντηρούν την πρακτική της παράνομης υλοτομίας.
Προκειμένου να αντιμετωπίσει το πρόβλημα, το 2003 η ΕΕ εκπόνησε το σχέδιο δράσης FLEGT (Forest Law Enforcement, Governance and Trade – Επιβολή της δασικής νομοθεσίας, διακυβέρνηση και εμπόριο), το οποίο θεσπίζει μια σειρά μέτρων για τον αποκλεισμό της παράνομης ξυλείας από τις αγορές, τη βελτίωση της προμήθειας νόμιμης ξυλείας και την αύξηση της ζήτησης προϊόντων ξυλείας που διατίθενται υπεύθυνα. Ο EUTR και οι Εθελοντικές Συμφωνίες Εταιρικής Σχέσης (εμπορικές συμφωνίες με χώρες που εξάγουν ξυλεία, οι οποίες συμβάλλουν στον περιορισμό της διάθεσης παράνομης ξυλείας στην ευρωπαϊκή αγορά) αποτελούν τα δύο θεμελιώδη στοιχεία του σχεδίου δράσης.

Επισκόπηση

Προκειμένου να καταπολεμήσει την παράνομη υλοτομία παγκοσμίως, ο EUTR απαγορεύει τη διάθεση στην αγορά της ΕΕ παράνομα υλοτομημένης ξυλείας και προϊόντων που προέρχονται από τέτοια ξυλεία. Διαχωρίζει όσους εμπορεύονται ξυλεία ή προϊόντα ξυλείας σε δύο κατηγορίες – φορείς εκμετάλλευσης και εμπόρους. Η κάθε κατηγορία έχει τις δικές της διακριτές υποχρεώσεις.
Οι μεν φορείς εκμετάλλευσης –που ορίζονται στον κανονισμό ως εκείνοι που διαθέτουν ξυλεία ή προϊόντα ξυλείας για πρώτη φορά στην αγορά της ΕΕ– πρέπει να επιδεικνύουν τη «δέουσα επιμέλεια». Οι δε έμποροι –που ορίζονται στον EUTR ως εκείνοι που πραγματοποιούν αγοραπωλησίες ξυλείας ή προϊόντων ξυλείας τα οποία διατίθενται ήδη στην αγορά της ΕΕ– πρέπει να διατηρούν στοιχεία των προμηθευτών και των πελατών τους, ώστε να διευκολύνεται η ιχνηλασιμότητά τους.

Εύρος των καλυπτόμενων προϊόντων

Η νομοθεσία καλύπτει τόσο την ξυλεία και τα προϊόντα ξυλείας που παράγονται στην ΕΕ, όσο και εκείνα που εισάγονται από το εξωτερικό. Στα προϊόντα που καλύπτονται περιλαμβάνονται: προϊόντα συμπαγούς ξύλου, δάπεδα, κόντρα-πλακέ, χαρτοπολτός και χαρτί, κτλ. Ανακυκλωμένα προϊόντα και εκτυπωμένο χαρτί, όπως βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες δεν καλύπτονται.
Θεωρείται ότι η ξυλεία και τα προϊόντα ξυλείας με έγκυρη άδεια FLEGT ή CITES συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του EUTR.
Τον κατάλογο που εμπεριέχει τα προϊόντα που καλύπτει ο κανονισμός μπορείτε να βρείτε στο παράρτημα του EUTR: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32010R0995:EL:NOT 
Ιδιώτες που πραγματοποιούν αγοραπωλησίες ξυλείας ή προϊόντων ξυλείας για προσωπική χρήση δεν επηρεάζονται από τον EUTR.

Εφαρμογή

Ο κανονισμός της ΕΕ για την ξυλεία είναι δεσμευτικός σε κάθε χώρα της ΕΕ. Κάθε εθνικός νομοθέτης θεσπίζει αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης με τον EUTR. Σε κάθε χώρα υπάρχει μια αρμόδια αρχή, η οποία συντονίζει την επιβολή του κανονισμού. Εδώ θα βρείτε την αρμόδια αρχή στη δική σας χώρα: http://ec.europa.eu/environment/forests/pdf/list_competent_authorities.pdf

Παράγωγο δίκαιο

Στις 23 Φεβρουαρίου 2012, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 363/2012 της Επιτροπής, για τη θέσπιση των κανόνων για την αναγνώριση και την ανάκληση της αναγνώρισης των οργανισμών παρακολούθησης.
Επιπλέον, στις 6 Ιουλίου 2012, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 607/2012 της Επιτροπής, με στόχο τη διασφάλιση της ομοιόμορφης εφαρμογής του κανονισμού στο σύνολο της ΕΕ. Εκτίθενται λεπτομερώς τα μέτρα αξιολόγησης και μετριασμού του κινδύνου που εντάσσονται στο «σύστημα δέουσας επιμέλειας», καθώς και η συχνότητα και φύση των ελέγχων που οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών θα διενεργούν στους οργανισμούς παρακολούθησης.