Παλέρμο

Στατιστικά στοιχεία

Ο αστικός πληθυσμός του Παλέρμο σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία είναι 855.285 κάτοικοι και ο μητροπολιτικός 1.200.000 κάτοικοι, ο πέμπτος σε ολόκληρη την Ιταλία, το κέντρο της πόλης έχει 676.000 κατοίκους. Οι κάτοικοι μιλούν την Ιταλική γλώσσα και την Παλερμική διάλεκτο της Σικελικής γλώσσας, αποκαλούνται Παλερμιτάνοι ή  Πανορμίτες.. Το Παλέρμο είναι το εκπαιδευτικό, τουριστικό και οικονομικό κέντρο της Σικελίας με μεγάλη παράδοση στην ιστορία, την τέχνη, την μουσική και τον πολιτισμό με πολλούς τουρίστες που έρχονται στην πόλη χάρη στο Μεσογειακό κλίμα. Το Παλέρμο διαθέτει πλήθος από ανάκτορα, εστιατόρια, εκκλησίες και νυχτερινά κέντρα με την Ρομανική τέχνη, την Γοτθική τέχνη και με ρυθμούς Μπαρόκ. Αποτελεί το βασικό βιομηχανικό και εμπορικό κέντρο σε ολόκληρη την Σικελία, και έναν από τους σπουδαιότερους τουριστικούς προορισμούς. Η UNESCO έχει ανακηρύξει σαν μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς τα Αραβο-Νορμανδικά ερείπια της πόλης και τους Καθεδρικούς ναούς στο Τσεφαλού και στο Μονρεάλε. Η Καθολική Εκκλησία έχει σημαντικό ρόλο στον πολιτισμό του Παλέρμο, πολιούχος της πόλης είναι η Αγία Ροζαλία και η μνήμη της εορτάζεται στις 15 Ιουλίου, διαθέτει πολλές αγορές με φρούτα, λαχανικά και ψάρια.

Κλίμα

Το Παλέρμο έχει υποτροπικό Μεσογειακό κλίμα με μεγάλα και πολύ ζεστά καλοκαίρια, οι χειμώνες έχουν ήπιες και μέτριες θερμοκρασίες με πολλές βροχές. Οι θερμοκρασίες την άνοιξη και το φθινόπωρο είναι φυσιολογικές, το Παλέρμο είναι από τις πιο ζεστές πόλεις στην Ιταλία και σε ολόκληρη την Ευρώπη με μέση ετήσια θερμοκρασία 18.3 βαθμούς Κελσίου. Διαθέτει περίπου 2.530 ώρες τον χρόνο ηλιοφάνεια και έχει χιονίσει 12 φορές μετά το 1945. Από την δεκαετία του 1940 μονάχα πέντε φορές έχει σημειωθεί ισχυρή χιονόπτωση και δύο φορές (1949, 1956) η ελάχιστη θερμοκρασία έφτασε στους μηδέν βαθμούς και η πόλη είχε καλυφτεί με μερικά εκατοστά χιόνι. Οι χιονοπτώσεις επαναλήφθηκαν σποραδικά (1981, 1986, 1999, 2014). Η μέση ετήσια θερμοκρασία της θάλασσας είναι περίπου 19 βαθμοί Κελσίου από 14 βαθμούς τον Φεβρουάριο μέχρι 26 τον Αύγουστο, από τον Νοέμβριο μέχρι τον Μάιο η μέση θερμοκρασία της θάλασσας είναι 18 βαθμοί και από τον Ιούνιο μέχρι τον Οκτώβριο 21 βαθμοί.

Τοπογραφία

Το Παλέρμο περιβάλλεται από βουνά, τα βουνά χωρίζουν επίσης πολλές περιοχές μέσα στην πόλη, η επικοινωνία με το εσωτερικό της Σικελίας είναι πολύ δύσκολη χάρη στα βουνά. Η ψηλότερη κορυφή φτάνει τα 1.333 μέτρα και το μεγαλύτερο βουνό είναι το Όρος Πελεγκρίνο που βρίσκεται κατά μήκος της Τυρρηνικής Θάλασσας και χωρίζεται με την πόλη με μία πεδιάδα. Οι γκρεμοί του Πελεγκρίνο περιγράφονται τον 19ο αιώνα από τον Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε σαν "η ωραιότερη τοποθεσία στον κόσμο".
Ο ποταμός Παπιρέτο και οι παραπόταμοι καλύπτονται σήμερα με κατασκευές, τα παλιά αυλάκια αναγνωρίζονται επειδή τα οικοδομικά τετράγωνα δημιουργήθηκαν με βάση το σχήμα τους, ο μόνος παραπόταμος που δεν έχει αποξηρανθεί χωρίζει την πόλη από την βιομηχανική της περιοχή.

Φοίνικες

Οι ενδείξεις για την πρώτη ανθρώπινη εγκατάσταση υπάρχουν από την 8η χιλιετία π.Χ., την Μεσολιθική περίοδο βρέθηκαν μια σειρά από σπηλαιογραφίες. Οι πρώτοι κάτοικοι ήταν οι Σικανοί, ο Θουκυδίδης γράφει ότι ήρθαν από την Καταλονία στην Ιβηρική.
Οι Φοίνικες ναυτικός και εμπορικός λαός από την Χαναάν ίδρυσαν μια εγκατάσταση στην περιοχή που βρίσκεται σήμερα το λιμάνι του Παλέρμο και έμεινε γνωστή σαν "Ζίζ". Το αρχαίο Παλέρμο ήταν μια από τις τρεις κύριες Φοινικικές πόλεις στην Σικελία μαζί με τη Μότυα και την Σολούς. Τα Φοινικικά ευρήματα στην πόλη είναι ελάχιστα και βρίσκονται μόνο στο πυκνοκατοικημένο κέντρο, αυτό εμποδίζει σημαντικά τους αρχαιολόγους να προχωρήσουν τις μελέτες. Η περιοχή επελέγη από τους Φοίνικες χάρη στην εύκολη πρόσβαση με το βουνό, το εμπόριο με τους ορεινούς κατοίκους έγινε μέσω ενός μεγάλου δρόμου που κατασκεύασαν οι Φοίνικες και έγινε αργότερα κεντρικός αυτοκινητόδρομος. 
Η πρώτη Φοινικική εγκατάσταση έμεινε γνωστή σαν "Παλαιάπολις" για να διακριθεί από την νεώτερη εγκατάσταση τον 5ο αιώνα π.χ. την "Νεάπολις". Η Νεάπολις χτίστηκε στα ανατολικά της Παλαιάπολης με ισχυρά τείχη για να προστατεύσουν την πόλη από τις εχθρικές επιδρομές. Πολλές από τις κατασκευές διακρίνονται σήμερα στο προάστιο Καζάρο που πήρε το όνομα του από τους Άραβες και μεταφράζεται στην γλώσσα τους σαν "ισχυρά τείχη", παραφθορά του "Αλκάθαρ". Στα τείχη υπήρχαν πολλές πύλες από τις οποίες οι Φοίνικες κάτοικοι εμπορεύονταν με τους επισκέπτες, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους ένας τοίχος χώριζε την Παλαιάπολη από την Νεάπολη. Η Φοινικική αποικία αναπτύχθηκε γύρω από έναν κεντρικό δρόμο με πολλούς κάθετους δρόμους, ο κεντρικός δρόμος είναι σήμερα γνωστός σαν "Λεωφόρος Βίκτωρος Εμμανουήλ". Με τους Φοίνικες ήταν έντονα αναπτυγμένο το εμπόριο και η πόλη πέρασε μεγάλη περίοδο ειρήνης και ευημερίας, τον 6ο - 5ο αιώνα π.χ. πριν τους Σικελικούς πολέμους το Παλέρμο ήρθε σε επαφή με τους Έλληνες. Οι Έλληνες έδωσαν τότε στην πόλη το όνομα "Πάνορμος" που σημαίνει "Παν Όρμος" ή "Όλο λιμάνι", τον 5ο αιώνα οι Φοίνικες έκοψαν νομίσματα με το Ελληνικό όνομα της πόλης.

Ρωμαϊκή αυτοκρατορία

Ο Αμίλκας την εποχή των Περσικών Πολέμων ήρθε στο Παλέρμο από την Καρχηδόνα για να συγκροτήσει τον στρατό του, ακολούθησε η συντριβή του στην Μάχη της Ιμέρας (480 π.Χ.). Ο Ερμοκράτης από τις Συρακούσες αργότερα που απέκρουσε τους Αθηναίους στην Εκστρατεία στη Σικελία λεηλάτησε την πόλη (409 π.χ.). Οι Σικελικοί Πόλεμοι τερματίστηκαν όταν οι Καρχηδόνιοι και οι Έλληνες συμφιλιώθηκαν για να αντιμετωπίσουν τον κοινό κίνδυνο των Ρωμαίων την εποχή που ξέσπασε ο Α΄ Καρχηδονιακός Πόλεμος. Η Πάνορμος έγινε Ελληνική αποικία μετά την Πύρρειο νίκη (276 π.χ.), ο Πύρρος της Ηπείρου κατέκτησε την πόλη που ανακατέλαβαν την επόμενη χρονιά οι Φοίνικες της Καρχηδόνας (275 π.χ.). Η Ρωμαϊκή Δημοκρατία κατέκτησε την Πάνορμο (254 π.χ.), οι Καρχηδόνιοι έκαναν την τελευταία προσπάθεια να την ανακαταλάβουν αλλά απέτυχαν (251 π.χ.)

Άραβες

Όταν έπεσε η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία το Παλέρμο κατέλαβαν οι Γερμανικές φυλές, οι Βάνδαλοι και ο βασιλιάς τους Γιζέριχος κατέκτησαν ολόκληρη την βόρεια Αφρική και έγιναν μία από τις ισχυρότερες δυνάμεις στην εποχή τους. Οι Βάνδαλοι κατέκτησαν στην συνέχεια την Σικελία, την Σαρδηνία και την Κορσική, μέχρι την εποχή που οι Οστρογότθοι και ο βασιλιάς τους Θεοδώριχος ο Μέγας διέλυσαν την εξουσία τους (488). Ο Θεοδώριχος ασπάστηκε τα Ρωμαϊκά έθιμα και την Ρωμαϊκή νομοθεσία σε αντίθεση με την πλειοψηφία των υπόλοιπων Γότθων. Ακολούθησαν μάχες ανάμεσα στους Οστρογότθους και την Βυζαντινή αυτοκρατορία, ο στρατηγός του αυτοκράτορα Ιουστινιανού Βελισάριος διέλυσε τους Οστρογότθους και εδραίωσε την Βυζαντινή εξουσία στην Ιταλία.
Οι Άραβες κατέλαβαν την Σικελία (904) και ίδρυσαν το Εμιράτο της Σικελίας που διατηρήθηκε 120 χρόνια, η πρωτεύουσα μετακινήθηκε από τις Συρακούσες στο Παλέρμο. Το Παλέρμο μαζί με το Κάϊρο και την Κόρδοβα ήταν οι πιο πλούσιες και διάσημες Αραβικές πόλεις, περισσότερο από έναν αιώνα ήταν πρωτεύουσα ενός διάσημου Εμιράτου. Οι Άραβες εισήγαγαν νέες αγροτικές μεθόδους που έγιναν διάσημες στην σύγχρονη Σικελική κουζίνα.
Μετά από πολλές κληρονομικές συγκρούσεις οι Νορμανδοί και ο Οίκος των Ωτβίλ κατέκτησαν το νησί και έδιωξαν τους Άραβες, ο Νορμανδός Ροβέρτος Γυισκάρδος θεωρείται από τους Σικελούς εθνικός ήρωας.
Ο ανιψιός του Ρογήρος Β΄ της Σικελίας μετέτρεψε τις Νορμανδικές εκτάσεις του νησιού στην Κομητεία της Σικελίας που προβιβάστηκε σύντομα στο Βασίλειο της Σικελίας, η πρωτεύουσα του βασιλείου ήταν το Παλέρμο και οι βασιλείς έμεναν στο Παλάτι των Νορμανδών.

Ισπανική κυριαρχία

Η Σικελία στράφηκε εξ'ολοκλήρου στον χριστιανισμό, πολλά επιβλητικά κτίσματα οικοδομήθηκαν εκείνη την περίοδο και η Σικελία έγινε ένα από τα πλουσιότερα βασίλεια της Ευρώπης. Μετά τους Νορμανδούς τον έλεγχο ανέλαβε η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (1194), ο αυτοκράτορας Φρειδερίκος Β΄ Χοενστάουφεν είχε το Παλέρμο σαν αγαπημένο τόπο κατοικίας, όλοι οι μουσουλμάνοι που είχαν μείνει στο νησί εκδιώχθηκαν. Μετά τον Οίκο των Χοενστάουφεν ανέλαβαν την εξουσία ο Οίκος των Καπετιδών-Ανζού και ο Οίκος της Βαρκελώνης που κυβερνούσε το Βασίλειο της Αραγωνίας. Το νησί πέρασε περίοδο παρακμής και ο πληθυσμός του Παλέρμο έπεσε την δεκαετία του 1330 στους 51.000 κατοίκους. Την περίοδο 1479 - 1713 το Παλέρμο κυβερνήθηκε από το Βασίλειο της Ισπανίας, με την Συνθήκη της Ουτρέχτης πέρασε στον Οίκο της Σαβοΐας που κυβέρνησε το νησί τις περιόδους 1713 - 1717 και 1718 - 1720. Η Σικελία πέρασε την περίοδο 1720 - 1734 στην Αυστρία και στην συνέχεια ανέλαβε την εξουσία ο Οίκος των Βουρβόνων-Ισπανίας, ο Κάρολος Γ΄ της Ισπανίας διάλεξε το Παλέρμο για να γίνει η στέψη του. Το Παλέρμο γνώρισε με τους Βουρβόνους νέα περίοδο ανάπτυξης, κτίστηκαν νέα κτίρια, αυξήθηκε το εμπόριο και η βιομηχανία αλλά η βασιλική οικογένεια μετακινήθηκε στην Νάπολη. Ο γιος του Καρόλου Γ΄ Φερδινάνδος Α΄ των Δύο Σικελιών που εκδιώχθηκε από την Νάπολη όταν ξέσπασε η Γαλλική Επανάσταση μετακινήθηκε στο Παλέρμο, ο μικρός γιος του Αλβέρτος (1792 - 1798) πέθανε στον δρόμο και τάφηκε στο Παλέρμο. Όταν ιδρύθηκε το Βασίλειο των Δύο Σικελιών (1816) η πρωτεύουσα του ήταν το Παλέρμο αλλά την επόμενη χρονιά μετακινήθηκε στην Νάπολη.

Ιταλική Ενοποίηση

Την περίοδο 1820 - 1848 η Σικελία πέρασε πολλές ταραχές με αποκορύφωμα την λαϊκή επανάσταση (12 Ιανουαρίου 1848) που ξεκίνησε από το Παλέρμο με τον Τζουσέππε λα Μάσα (1819 - 1881), ένα ανεξάρτητο Κοινοβούλιο συστήθηκε με πρώτο πρόεδρο τον Ρουτζέρο Σεττίμο. Οι Βουρβόνοι ανακατέλαβαν το Παλέρμο (1849) και παρέμεινε στην κυριαρχία τους μέχρι την χρονιά που ο Τζουζέπε Γκαριμπάλντι εισήλθε στην πόλη (27 Μαΐου 1860), ολόκληρη η Σικελία εισήλθε στο νεοσύστατο Βασίλειο της Ιταλίας (1861).
Η συντριπτική πλειοψηφία των Σικελών απαιτούσε την ανεξαρτησία του από την Ιταλική Ενοποίηση, το Παλέρμο έγινε κέντρο εξεγέρσεων που συνετρίβησαν όταν εφαρμόστηκε ο Στρατιωτικός νόμος. Ο Οίκος της Σαβοΐας κατηγόρησε την εκκλησία για την υποκίνηση των εξεγέρσεων ειδικά τον αρχιεπίσκοπο του Παλέρμου, από τότε ακολούθησε συνέχεια αντί-Σικελική και αντιεκκλησιαστική πολιτική. Η ανάπτυξη ήρθε από ορισμένες ευγενείς οικογένειες της περιοχής, στις αρχές του 20ου αιώνα κτίστηκαν νέα προάστια, δρόμοι και βίλες με το καλλιτεχνικό στυλ Αρ Νουβό ιδιαίτερα από τον διάσημο αρχιτέκτονα Ερνέστο Μπασίλε (1857 - 1932). Το Γκράντ Οτέλ Βίλλα Ιγκεία σχεδιάστηκε από τον Ερνέστο Μπασίλε για την Οικογένεια Φλορίο, ήταν ένα εξαιρετικό δείγμα αρχιτεκτονικής Αρ Νουβό. Το διάσημο Θέατρο Μάσιμο Βιτόριο Εμανουέλε σχεδιάστηκε την ίδια χρονιά από τον αρχιτέκτονα Τζιοβάν Μπατίστα Φιλίππο Μπασίλε (1825 - 1891) για την οικογένεια Ρουτέλι, οι εργασίες ανοικοδόμησης ξεκίνησαν το 1875 και λειτούργησε για πρώτη χρονιά το 1897.

Νεώτερα χρόνια

Όταν ξέσπασε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος το Παλέρμο βομβαρδίστηκε σκληρά από τις Αεροπορικές Συμμαχικές Δυνάμεις (1942, 1943) που κράτησαν μέχρι την εποχή που έγινε η εισβολή των Συμμάχων στην Σικελία (22 Ιουλίου 1943). Το λιμάνι και ένα μεγάλο μέρος της πόλης καταστράφηκε με πολλά θύματα. Όταν τα Αμερικάνικα στρατεύματα μπήκαν στην πόλη "έγιναν δεκτά με φοβερό ενθουσιασμό από τους κατοίκους που είχαν αηδιάσει με το Φασιστικό καθεστώς". Οι Ιταλοί διοικητές δήλωσαν ενθουσιασμένοι με την παράδοση του νησιού επειδή όπως είπαν "οι Σικελοί δεν είναι άνθρωποι αλλά ζώα". Τα αντι-Σικελικά αισθήματα ήταν έντονα στον βορά της Ιταλικής χερσονήσου όπου επικρατούσε σε μεγάλα ποσοστά ο Φασισμός. 
Στο Ιταλικό δημοψήφισμα του 1946 η Σικελία ψήφισε υπέρ της διατήρησης της μοναρχίας, στην συνέχεια η πόλη απέκτησε τοπικό Κοινοβούλιο με τοπικό κρατικό καθεστώς (1947) που είχε έδρα το Παλάτι των Νορμανδών.
Τα σημαντικότερα προβλήματα που είχε να αντιμετωπίσει η σύγχρονη πόλη ήταν η Μαφία, οι Ερυθρές Ταξιαρχίες και τυχοδιώκτες όπως ο Σαλβατόρε Τζουλιάνο (1922 - 1950) που είχαν υπό τον έλεγχο τους γειτονικές περιοχές όπως το Μοντελέπρ. Το Ιταλικό κράτος αναγκάστηκε να μοιράσει τις δραστηριότητες στην περιοχή για να ελέγξει την Μαφία. Η "Πολιορκία του Παλέρμο" παρέμεινε ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα, στην περιοχή κυριαρχούσαν εργολάβοι που είχαν γεμίσει την πόλη από την δεκαετία του 1950 μέχρι την δεκαετία του 1980 με φτωχές κατοικίες κακής ποιότητας. Τα χαμηλά ποσοστά αγροτικής παραγωγής ανάγκασαν τους κατοίκους της υπαίθρου να μεταναστεύσουν στις μεγάλες πόλεις, ειδικά το Παλέρμο παρουσίασε πληθυσμιακή έκρηξη και τα προάστια επεκτάθηκαν στα βόρεια με ακανόνιστα οικοδομικά τετράγωνα χωρίς κανένα σχέδιο.