Βουλή των Ελλήνων

Εκλογή

Τα μέλη της Βουλής των Ελλήνων, που ασκούν τη νομοθετική εξουσία στην Ελλάδα, εκλέγονται από το εκλογικό σώμα με άμεση, καθολική και μυστική ψηφοφορία για περίοδο τεσσάρων ετών. Η Βουλή μπορεί να διαλυθεί από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και να προκηρυχθούν εκλογές πρόωρα για συγκεκριμένους λόγους που προβλέπονται από το Σύνταγμα, όπως για παράδειγμα μετά από πρόταση της Κυβέρνησης για ανανέωση της λαϊκής εντολής, προκειμένου να αντιμετωπιστεί εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας. Από το 1974 μόνο η Βουλή της Δ΄ Περιόδου Προεδρευομένης Δημοκρατίας (1985-1989) τερμάτισε φυσιολογικά την θητεία της με τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών από την προηγούμενη βουλευτική εκλογή.
Για την εκλογή των βουλευτών ισχύει ένα σύνθετο και μη γραμμικά αναλογικό εκλογικό σύστημα εκπροσώπησης των ψήφων, η ενισχυμένη αναλογική, δίνοντας στο πρώτο κόμμα ισχυρή πλειοψηφία σε έδρες στη Βουλή ακόμα και αν υπολείπεται της απόλυτης πλειοψηφίας στο σύνολο των ψήφων. Για να μπορεί να καταλάβει μία από τις 300 βουλευτικές έδρες ένα κόμμα, πρέπει να έχει λάβει τουλάχιστον το 3% του συνόλου των έγκυρων ψήφων και με τον εκλογικό νόμο που εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στις Βουλευτικές εκλογές του Μαΐου 2012 το πρώτο κόμμα είναι δυνατό να εξασφαλίζει απόλυτη πλειοψηφία βουλευτών στη Βουλή (151 βουλευτές) με ποσοστό 40,4% επί των έγκυρων ψηφοδελτίων. Σημειώνεται πως, εκτός των άκυρων, κατά την κατανομή των βουλευτικών εδρών δεν προσμετρώνται τα λευκά ψηφοδέλτια.

Επιτροπές

Η Βουλή των Ελλήνων ασκεί νομοθετικό έργο και κοινοβουλευτικό έλεγχο. Για το σκοπό αυτό συνιστώνται επιτροπές που συγκροτούνται από Bουλευτές, ανάλογα με τη δύναμη των κοινοβουλευτικών ομάδων και των ανεξάρτητων Bουλευτών. Οι επιτροπές επιλαμβάνονται του νομοθετικού έργου ή του κοινοβουλευτικού ελέγχου ή ειδικών θεμάτων.

Επιτροπή δημοσίων επιχειρήσεων, τραπεζών, οργανισμών κοινής ωφελείας και φορέων κοινωνικής ασφάλισης

Η επιτροπή διατυπώνει γνώμη για την καταλληλότητα των προσώπων που η Κυβέρνηση προτίθεται να τοποθετήσει επικεφαλής (π.χ. Προέδρους, Διοικητές, Διευθύνοντες Συμβούλους) δημοσίων επιχειρήσεων, τραπεζών, οργανισμών κοινής ωφελείας και φορέων κοινωνικής ασφάλισης και για την διαχείριση και την πορεία των επιχειρήσεων των οποίων προΐστανται και να υποδεικνύει στους εποπτεύοντες υπουργούς μέτρα που κρίνει επωφελή για το δημόσιο συμφέρον. Οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί ορίζονται περιοριστικά στον Κανονισμό της Βουλής.Η επιτροπή συγκροτείται από δεκαπέντε (15) βουλευτές, στους οποίους περιλαμβάνονται ο Πρόεδρος και οι Αντιπρόεδροι της Βουλής.

Επιτροπές για εθνικά ή γενικότερου ενδιαφέροντος ζητήματα

Συνιστώνται με απόφαση της Βουλής, μετά από πρόταση της Κυβέρνησης ή του Προέδρου της Βουλής ή των Προέδρων των κοινοβουλευτικών ομάδων, με σκοπό τη μελέτη εθνικών ή γενικότερου ενδιαφέροντος ζητημάτων. Με την απόφαση της σύστασης της επιτροπής η Βουλή προσδιορίζει το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθεί η επιτροπή και καθορίζει την προθεσμία υποβολής της σχετικής έκθεσης.

Διακομματική Επιτροπή για τη διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών

Αντικείμενο της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής είναι η συνέχιση και ολοκλήρωση της συγκέντρωσης και τεκμηρίωσης, με οργανωμένο τρόπο, των αδιαμφισβήτητων ιστορικών στοιχείων που θα ενισχύσουν αποτελεσματικά την ελληνική επιχειρηματολογία για τη διεκδίκηση των οφειλομένων και τη συστράτευση και άλλων ευρωπαϊκών δυνάμεων και διεθνών οργανισμών σε αυτήν την προσπάθεια, συμπεριλαμβανομένης της προς το σκοπό αυτό πραγματοποίησης επαφών με άλλα ευρωπαϊκά Κοινοβούλια και με το Ευρωκοινοβούλιο, αλλά και με ευρωπαϊκά και διεθνή όργανα που έχουν αντιμετωπίσει ανάλογες περιπτώσεις, καθώς και της διοργάνωσης συνεδρίων και διαλέξεων για το ζήτημα αυτό.

Εξεταστικές επιτροπές

Οι εξεταστικές επιτροπές συνιστώνται για την εξέταση ειδικών ζητημάτων δημόσιου ενδιαφέροντος, μετά από πρόταση του ενός πέμπτου του όλου αριθμού των Βουλευτών (60 Βουλευτές) και απόφαση της Ολομέλειας της Βουλής, που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων, η οποία δεν μπορεί να είναι μικρότερη από τα δύο πέμπτα του όλου αριθμού των Βουλευτών (120 ψήφοι). Αν το θέμα αφορά στην εξωτερική πολιτική ή την εθνική άμυνα, απαιτείται η απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των Βουλευτών (151 Βουλευτές).
Η απόφαση της Βουλής καθορίζει την προθεσμία υποβολής του πορίσματος της επιτροπής.
Οι εξεταστικές επιτροπές έχουν όλες τις αρμοδιότητες των ανακριτικών αρχών και του εισαγγελέα πλημμελειοδικών.

Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος

Συνιστάται από τον Πρόεδρο της Βουλής μετά την υποβολή, από 50 τουλάχιστον Βουλευτές, προτάσεων για την αναθεώρηση του Συντάγματος, οι οποίες παραπέμπονται σ' αυτήν για εξέταση.
Η Βουλή, με απόφασή της, που λαμβάνεται μετά από πρόταση του Προέδρου της, ορίζει προθεσμία για την υποβολή της έκθεσης της επιτροπής, η οποία μπορεί να παρατείνεται με νεότερες αποφάσεις της Βουλής.

Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων

Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία συστάθηκε, με ομόφωνη απόφαση της Ολομέλειας της Βουλής, το 1999 και άρχισε να λειτουργεί το 2003. Σκοπός του Ιδρύματος είναι η μελέτη και η διάδοση των αρχών του Κοινοβουλευτισμού και της Δημοκρατίας.

Κοινωνική σύνθεση

Σημαντικός αριθμός των εκλεγόμενων βουλευτών έχει συγγενικές σχέσεις με πρόσωπα που διετέλεσαν στο παρελθόν είτε βουλευτές είτε υπουργοί. Στη Βουλή που προέκυψε από τις πρώτες εκλογές μετά τη μεταπολίτευση του '74 το ποσοστό αυτό ήταν περίπου 30% και παραμένει έκτοτε υψηλό, αν και ακολουθεί πτωτική τάση.