Lancia Delta

Πρώτη γενιά

Τον Σεπτέμβριο του 1979, η Lancia παρουσίασε στο Σαλόνι Αυτοκινήτου της Φρανκφούρτης το πρώτο της μοντέλο στην μικρομεσαία κατηγορία μετά τη διακοπή της Fulvia Berlina (σεντάν) το 1973. Το εμπορικό όνομα του νέου μοντέλου, ακολούθησε την παράδοση τις εταιρείας να δίνει στα αυτοκίνητά της ονομασίες από το ελληνικό αλφάβητο, ενώ ο εργοστασιακός κωδικός του ήταν «Tipo 831». Για αρκετά χρόνια μετά την έναρξη των πωλήσεων, το Delta ήταν ένα από τα πλέον φουτουριστικής σχεδίασης αυτοκίνητα της κατηγορίας του στην Ευρώπη. Μάλιστα τον Δεκέμβριο του 1979 ψηφίστηκε Ευρωπαϊκό Αυτοκίνητο της Χρονιάς για το 1980.

Τεχνολογικό υπόβαθρο

Η κατασκευή του βασίστηκε στο φθηνότερο Fiat Ritmo, αλλά ήταν αναβαθμισμένη με ακριβότερα εξαρτήματα, όπως π.χ. το σύστημα διεύθυνσης των Lancia Beta και Lancia Gamma, ενώ και η σχεδίασή του, που είχε διαμορφωθεί από τον Τζορτζέτο Τζουτζιάρο της Italdesign, ήταν εντελώς διαφορετική. Γενικά, ήταν ένα ιδιαίτερα σύνθετο και εξελιγμένο αυτοκίνητο σε αυτή την κατηγορία. Στις χώρες της Σκανδιναβίας, η SAAB ανέλαβε την πώληση του μοντέλου, υπό την παράλληλη έκδοση Saab 600 του 1980 - 1982, που διατέθηκε μόνο στα κράτη αυτά, ενώ ειδικά για την Ελλάδα κατασκευάστηκε και ένας κινητήρας 1.116 cm³, για φορολογικούς λόγους.
Τα διαθέσιμα κιβώτια ταχυτήτων του αρχικού Delta, αναλόγως με τους κινητήρες, τις εκδόσεις και τα έτη, ήταν 4-τάχυτο μηχανικό, 5-τάχυτο μηχανικό και 3-τάχυτο αυτόματο.

Βελτιώσεις

Τον Νοέμβριο του 1982 υπέστη το πρώτο λίφτινγκ και εισήγαγε την πρώτη εκδοχή υψηλών επιδόσεων, το Delta GT 1600, με κινητήρα 1.585 cm³. Τον Ιούλιο του 1983 εισήχθη το Delta HF και κυκλοφόρησε τον Σεπτέμβριο, έχοντας ένα ακρωνύμιο που σημαίνει High Fidelity, είχε καθιερωθεί ως το ακρωνύμιο των σπορ εκδόσεων της Lancia από το 1966 και επανήλθε τότε για πρώτη φορά μετά την μυθική Lancia Stratos. Ειδικότερα το Delta HF έφερε μια ενισχυμένη εκδοχή turbo του κινητήρα 1.6 λίτρων του Delta GT, βελτιωμένη ανάρτηση, φρένα και εξωτερικά πάνελ, και διατηρήθηκε στην παραγωγή για 2 έτη, ενώ κατασκευάστηκε σε 10 χιλιάδες αντίτυπα.
Στο Σαλόνι Αυτοκινήτου στο Τορίνο τον Απρίλιο του 1986, μαζί με το δεύτερο λίφτινγκ, εμφανίστηκε και η έκδοση Delta HF με κινητήρα 2.0 λίτρων βενζίνης turbo και 4-κίνηση, ως η πολιτική εκδοχή του αντίστοιχου μοντέλου ράλλυ. Η νέα αυτή έκδοση λανσαρίστηκε τον Ιούνιο του 1986 ως Delta HF 4WD και έγινε η νέα κορυφαία έκδοση του μοντέλου. Τον Σεπτέμβριο του 1987 αντικαταστάθηκε από την Delta HF Integrale, επίσης ως η πολιτική εκδοχή του αντίστοιχου μοντέλου ράλλυ και επίσης με στάνταρ 4-κίνηση, η οποία σύντομα εξελίχθηκε στη 16-βάλβιδη Delta HF Integrale 16V που έφτασε τον Μάρτιο του 1989. Τον Ιούνιο του 1991 έλαβε χώρα η τελευταία ανανέωση της Delta πρώτης γενιάς και τελικώς η παραγωγή του μοντέλου έληξε στα τέλη του 1992, αν και ειδικότερα οι εκδόσεις HF Integrale διατηρήθηκαν στην παραγωγή έως το 1994, λόγω της εξαιρετικά υψηλής τους απήχησης.

Αγωνιστικές επιτυχίες

Η Delta πρώτης γενιάς είναι μέχρι σήμερα το πιο πετυχημένο αυτοκίνητο σε ράλλυ, ιδίως στο διάστημα 1987 - 1992, όταν κυριαρχούσε ολοκληρωτικά στο Παγκόσμιο πρωτάθλημα, κερδίζοντας έξι συνεχόμενους παγκόσμιους τίτλους κατασκευαστών τα έτη αυτά. Όπως προαναφέρθηκε, η Lancia προσέφερε και δύο εμπορικές εκδόσεις αυτών των αυτοκινήτων rally, την Lancia Delta HF Integrale (Ιντεγκράλε), που κατασκευάστηκε σε 44.296 αντίτυπα, και την Lancia Delta HF 4WD. Είναι εντυπωσιακό ότι οι εκδόσεις αυτές αποτελούν ακόμα και σήμερα αντικείμενο συζήτησης στους κόλπους των φίλων του αυτοκινήτου και μάλιστα εξακολουθούν να θεωρούνται από τα πλέον μυθικά ονόματα αυτοκινήτων παγκοσμίως, διατηρώντας τεράστιο ίματζ και υψηλές τιμές ως συλλεκτικά.

Δεύτερη γενιά

Ο διάδοχος του αρχικού Delta αρχικά επρόκειτο να ονομαστεί Beta, ως αναβίωση του Lancia Beta του 1972 - 1984, αλλά λόγω της τεράστιας επιτυχίας του Delta στα rally αποφασίστηκε να χρησιμοποιηθεί ξανά το όνομα, καθώς και η βασική αναλογία όγκων του Delta του 1979. Επίσης, ενώ τα αρχικά σχέδια προέβλεπαν να παρουσιαστεί το 1988, η εισαγωγή του αναβλήθηκε αρκετές φορές, καθώς λόγω της συνεχιζόμενης τεράστιας απήχησης του Delta πρώτης γενιάς, η εταιρεία δεν τολμούσε να προβεί σε αντικατάσταση.
Τελικώς, μετά από 5 χρόνια περαιτέρω εξέλιξης, το Nuova Delta («Νέο Δέλτα») παρουσιάστηκε επίσημα στο Σαλόνι Αυτοκινήτου της Γενεύης τον Μάρτιο του 1993 και ο εργοστασιακός κωδικός του ήταν «Tipo 836». Βασιζόταν στην πλατφόρμα «Fiat Tipo 2», που ήταν κοινή με του Fiat Tipo, το οποίο είχε εισαχθεί το 1988 (τα αρχικά σχέδια προέβλεπαν ταυτόχρονη εισαγωγή τους), αν και η αισθητική των δύο μοντέλων ήταν εντελώς διαφορετική. Για πρώτη φορά λανσαρίστηκε στην Ιταλία τον Μάιο, ενώ στην Ελλάδα άρχισε να εισάγεται το καλοκαίρι του 1993, ταυτόχρονα και με τις άλλες εξαγωγικές αγορές όπου διατέθηκε. Αντιθέτως, δεν κυκλοφόρησε ποτέ στο Ηνωμένο Βασίλειο και γενικώς σε όλα τα δεξιοτίμονα κράτη, καθώς η Lancia ταυτόχρονα με την εισαγωγή του Nuova Delta ανακοίνωσε ότι θα αποσυρόταν από αυτές τις χώρες, όπως και έγινε το 1994.
Η δεύτερη γενιά του Delta, ωστόσο, δεν έτυχε θερμής υποδοχής από το κοινό, εν μέρει λόγω του συντηρητικού για τα δεδομένα του 1993 σχεδιασμού του (καθώς το μοντέλο έφτασε στην αγορά με 5 χρόνια καθυστέρηση από το αρχικό πλάνο, όταν η αισθητική του είχε αρχίσει πλέον να δείχνει την ηλικία της), αλλά κυρίως λόγω της απουσίας του από τα ράλλυ. Συγκεκριμένα, η Lancia αποσύρθηκε μετά τη λήξη της σεζόν του 1992 από τους αγώνες, εξαιτίας της ατυχούς στρατηγικής απόφασης που έλαβε τον Δεκέμβριο του 1991 ο νέος τότε Διευθύνων Σύμβουλος της μητρικής Fiat, Πάολο Κανταρέλλα (Paolo Cantarella), ότι η ομόσταυλη Alfa Romeo (που είχε εξαγοραστεί από την Fiat το 1986) θα γινόταν πλέον η αποκλειστική σπορ εταιρεία του ομίλου (καθώς δεν έκρινε σωστή την ύπαρξη
δύο μελών με σπορ προσανατολισμό μέσα στον ίδιο όμιλο), κόβοντας έτσι οριστικά κάθε χρηματοδότηση προς την ιστορική αγωνιστική ομάδα της Lancia, που μαζί με την Abarth είχαν κυριαρχήσει στα παγκόσμια ράλλυ για πάνω από 2 δεκαετίες.
Ως αποτέλεσμα, το Nuova Delta στόχευε σε πελάτες που ενδιαφέρονταν περισσότερο για άνεση και ευκολία, παρά για συνολική απόδοση και ισχύ. Διατέθηκε με κινητήρες 1.6 έως 2.0 λίτρων, αν και ειδικά για την Ελλάδα και την Πορτογαλία η Lancia δημιούργησε και μια έκδοση 1.4 λίτρων βενζίνης, για φορολογικούς λόγους. Μολονότι η κορυφαία έκδοση της δεύτερης γενιάς απέδιδε 193 PS (142 kW / 190 ίπποι), το μοντέλο δεν προσέφερε ποτέ τετρακίνηση, παρά μόνο κίνηση στους μπροστινούς τροχούς. Επίσης, σε αντίθεση με το Delta πρώτης γενιάς, το Nuova Delta δεν προσφέρθηκε ποτέ με αυτόματο κιβώτιο, παρά μόνο με 5-τάχυτο μηχανικό.
Έως τις αρχές του 1995, το Nuova Delta ήταν διαθέσιμο αποκλειστικά ως 5-πορτο hatchback, αλλά στο Σαλόνι Αυτοκινήτου της Γενεύης τον Μάρτιο του 1995 προστέθηκε και ένα 3-πορτο hatchback με την ονομασία Delta HPE και λανσαρίστηκε λίγο μετά. Στις αρχές του 1996, μαζί με μια ελαφριά αισθητική ανανέωση, εισήχθησαν δύο νέοι κινητήρες βενζίνης 1.8 λίτρων (ο ένας με μεταβλητό χρονισμό βαλβίδων) και ο 2-λιτρος βενζινοκινητήρας χωρίς turbo διακόπηκε. Τον Νοέμβριο του 1997, έγινε μια δεύτερη ελαφριά αισθητική βελτίωση, μαζί με κάποιες ακόμα τεχνολογικές ανανεώσεις στους κινητήρες.
Λόγω του αδιάφορης υποδοχής του από το ευρύ κοινό, το Nuova Delta είχε πολύ κακή εμπορική πορεία σε όλες τις αγορές όπου διατέθηκε, με την κατάσταση να μην βελτιώνεται ακόμα και μετά τις περαιτέρω αναβαθμίσεις. Το αποτέλεσμα ήταν να κατασκευαστούν μόλις 138.980 αντίτυπα και να μην αντικατασταθεί από την Lancia μετά το 1999. Ωστόσο, η 4-πορτη σεντάν εκδοχή του, το μεσαίο Lancia Dedra, αντικαταστάθηκε τότε από το Lancia Lybra (1999 - 2005).

Τρίτη γενιά

Αφού μεσολάβησαν 7 χρόνια από τη διακοπή της δεύτερης γενιάς και επειδή, έως τότε, το Delta πρώτης γενιάς είχε γίνει πλέον ένας μύθος, η εταιρεία αποφάσισε να επαναφέρει ένα μοντέλο στην μικρομεσαία κατηγορία και με χρήση της ίδιας ονομασίας. Τον Σεπτέμβριο του 2006, η Lancia ανακοίνωσε επίσημα την αναβίωση του ονόματος Delta, με τα νέα αυτοκίνητα που θα κατασκευάζονταν με βάση την πλατφόρμα «Fiat C2», όπως αναφέρθηκε στο CAR Magazine.
Αυτό επιβεβαίωσε προηγούμενη έκθεση, επίσης στο CAR Magazine, η οποία υπογράμμιζε την προγραμματισμένη υψηλής απόδοσης Delta Integrale, μαζί με την πρόθεση της εταιρείας για επιστροφή στη δεξιοτίμονη βρετανική αγορά, από την οποία είχε αποσυρθεί το 1994. Η παγκόσμια πρεμιέρα του νέου concept HPE πραγματοποιήθηκε στο 63ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας. Το 2007, επίσης, η μάρκα Lancia εισήχθη εκ νέου στην σκανδιναβική, ρωσική και τουρκική αγορά.
Ο εργοστασιακός κωδικός του Lancia Delta τρίτης γενιάς, ήταν «Tipo 844». Το μοντέλο παραγωγής παρουσιάστηκε στο Σαλόνι Αυτοκινήτου της Γενεύης τον Μάρτιο του 2008 και πράγματι βασιζόταν στην πλατφόρμα «Fiat C2» του Fiat Bravo δεύτερης γενιάς, του 2007 - 2014. Οι εμπορικές φιλοδοξίες για το αυτοκίνητο φάνηκαν πιο συντηρητικές και προσεκτικές από όσο για τα προηγούμενα Delta. Ο βρετανικός Τύπος, ωστόσο, τόνισε τα σχέδια για το νέο Delta, εν μέρει για τον εορτασμό των 100 ετών της Lancia, που είχε λάβει χώρα το 2006, καθώς και ως η αιχμή του δόρατος για την επιστροφή της Lancia στο Ηνωμένο Βασίλειο, που τελικώς όμως ματαιώθηκε λόγω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης που ξέσπασε στα τέλη του 2008. 
Το Delta, καθώς είναι ένα ιστορικό όνομα από το παρελθόν της Lancia, ερμηνεύτηκε τότε από την Lancia ως ένα μαθηματικό σύμβολο που αντιπροσώπευε την αλλαγή, τη διαφορά και την εξέλιξη. Σχεδιασμένο από το Κέντρο Lancia Style Centre, ανήκε στην κατηγορία των πολυτελών μικρομεσαίων μοντέλων και έθεσε τότε ως στόχο το ανώτερο άκρο πολυτέλειας των μικρομεσαίων οικογενειακών αυτοκινήτων. Το Delta τρίτης γενιάς ήταν αποκλειστικά 5-πορτο hatchback και είχε μήκος 4,52 μέτρα, πλάτος 1,797 μέτρα και ύψος 1,499 μέτρα, ενώ το μεταξόνιο έφτανε τα 2,7 μέτρα, με αποτέλεσμα να είναι 10 εκατοστά μακρύτερο από το Fiat Bravo. Στα πλαίσια αυτής της φιλοσοφίας, διατέθηκε αποκλειστικά με κίνηση στους μπροστινούς τροχούς, χωρίς να προσφέρει σε καμία έκδοση 4-κίνηση. Διατηρήθηκε στην παραγωγή έως τα τέλη του 2014, όταν και διακόπηκε οριστικά, χωρίς να υπάρξει ποτέ διάδοχος.

Εξοπλισμός

Το Lancia Delta τρίτης γενιάς προσέφερε μια σειρά προηγμένων επιλογών στον εξοπλισμό, όπως ένα Hi-Fi ραδιόφωνο της Bose, που ενσωματώνει CD-player και αναγνώστη αρχείων MP3, με χειριστήρια στο τιμόνι, το σύστημα Blue&Me, που αναπτύχθηκε σε συνεργασία με την Microsoft, και το ολοκαίνουργιο σύστημα δορυφορικής πλοήγησης, που αναπτύχθηκε σε συνεργασία με την Magneti Marelli. Τα διαθέσιμα κιβώτια ταχυτήτων, ήταν 6-τάχυτο μηχανικό και 6-τάχυτο αυτόματο.

Ενεργητική και παθητική ασφάλεια

Ο εξοπλισμός του, επίσης, ήταν πλήρης, καθώς έφερε στάνταρ 8 αερόσακους, ένα προηγμένο σύστημα ηλεκτρονικής ευστάθειας ESP και ανάρτηση SDC με ηλεκτρονικό έλεγχο απόσβεσης, η οποία είχε προέλθει επίσης από την Magneti Marelli. 
Το μοντέλο έχει επίσης βοηθό οδήγησης που δίνει μεγαλύτερη ασφάλεια. Πρόκειται για ένα ηλεκτρονικό μάτι, το οποίο παρακολουθεί το δρόμο και παρέχει ανατροφοδότηση στο τιμόνι ώστε να προτείνει διορθώσεις στον οδηγό. Το αυτοκίνητο διατέθηκε επίσης και με ημι-αυτόματο βοηθό στάθμευσης.
Το Lancia Delta απέσπασε την μέγιστη δυνατή διάκριση των 5 αστέρων στα crash test του ανεξάρτητου οργανισμού Euro NCAP το 2008, για την ασφάλεια των ενηλίκων επιβαινόντων, με σκορ 34 στους 37 πόντους και μάλιστα απέσπασε τον μέγιστο δυνατό αριθμό πόντων στην πλευρική πρόσκρουση και στην πλευρική πρόσκρουση σε κολώνα. Αντιθέτως, απέσπασε μόνο 3 στα 5 για την προστασία των παιδιών και 2 στα 4 για την προστασία των πεζών.