Μονή Κύκκου

Γενικά

H Ιερά, Βασιλική, Πατριαρχική Σταυροπηγιακή Μονή της Παναγίας του Κύκκου, βρίσκεται στο ομώνυμο σημείο του όρους του Ολύμπου στο δυτικό μέρος της οροσειράς του Τροόδους κοντά στο Θρονί της Παναγιάς και σε υψόμετρο 1300 μ.. Ονομάζεται βασιλική γιατί κτίσθηκε με την οικονομική βοήθεια του Αυτοκράτορα του Βυζαντίου Αλεξίου του Α΄ του Μεγάλου Κομνηνού (1081-1118), ο οποίος και έστειλε την ιερά εικόνα της Παναγίας που βρισκόταν μέχρι τότε στο βυζαντινό ανάκτορο στη Κωνσταντινούπολη και Πατριαρχική Σταυροπηγιακή, όταν το 1818 με συγίλλιο του Οικουμενικού Πατριάρχη Κυρίλλου Στ΄ αναγνωρίσθηκε ομοίως. Η Μονή αποκλήθηκε και σταυροπηγιακή, επειδή στα θεμέλιά της τοποθετήθηκε σταυρός, που της δίδει το δικαίωμα να αυτοδιοικείται, μέσα στο πλαίσιο βέβαια, του συνόλου της Εκκλησίας της Κύπρου. Κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας απετέλεσε πνευματικό κέντρο όπου και παραμένει μέχρι σήμερα. Για τη μεγάλη της προσφορά γενικότερα στη πνευματική ανάπτυξη της Κύπρου έχει τιμηθεί από την Ακαδημία Αθηνών. Το 1974 κατά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και μετέπειτα πρόσφερε μεγάλη βοήθεια σε αστέγους.
Η Μονή διαθέτει ένα πολύ αξιόλογο μουσείο  με εκκλησιαστικά σκεύη, άμφια, εικόνες, θρησκευτικά φιλοτεχνήματα καθώς και μια σπουδαία βιβλιοθήκη με πολλά χειρόγραφα. Είναι αφιερωμένη στην Παναγία και πανηγυρίζει 2 φορές το χρόνο, στην Κοίμηση της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου και στη Γέννηση της Θεοτόκου, στις 8 Σεπτεμβρίου.

Σήμερα

Σήμερα η αδελφότητα έχει σημαντικό αριθμό μοναχών με ηγούμενο τον Πανιερώτατο Μητροπολίτη Κύκκου και Τηλλυρίας κ. Νικηφόρο. Είναι επίσης και η έδρα της Επισκοπής Κύκκου. Σημειώνεται ότι στη Μονή αυτή υπηρέτησε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Γ΄ (εκ Παναγιάς Πάφου) ως δόκιμος μοναχός, ο δε τάφος του βρίσκεται σε απόσταση μόλις 3 χλμ. από την Μονή. Μια ακόμη κορυφαία εκκλησιαστική μορφή της Εκκλησίας της Κύπρου τα τελευταία χρόναι ήταν και ο διάδοχος του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ' και στενός συνεργάτης του Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος Α' (εκ Στατού Πάφου), επίσης μέλος της Αδελφότητας της Ιεράς Μονής Κύκκου. Μέλη της Αδελφότητας της Ιεράς Μονής Κύκκου που εκλέγησαν Αρχιερείς τα τελευταία χρόνια ήσαν κι ο Πάφου Κλεόπας Κυκκώτης (εκ Πολεμίου Πάφου) κι οι Μητροπολίτες Κυρηνείας Κυπριανός Κυκκώτης (εκ Κακοπετριάς) και Γρηγόριος Κυκκώτης εκ Κοιλίνιας Πάφου. Ανάμεσα σ' αυτούς που έσφαξαν οι Τούρκοι το 1821 μαζί με τον Εθνομάρτυρα Αρχιεπίσκοπον Κυπριανόν ήταν και ο τότε Ηγούμενος Κύκκου Ιωσήφ εκ Πενταλιας Πάφου. Η μεγαλύτερη όμως εκκλησιαστική μορφή της Αδελφότητας της Ιεράς Μονής Κύκκου τα τελευταία χρόνια αναδείχθηκε ο μακαριστός Ηγούμενος Χρυσόστομος εκ Ζώδιας  ο οποίος παρέλαβε το πηδάλιον της Μονής Κύκκου κατά τη δεκαετία του 1930 καταχρεωμένην και την παράδωσε με την μεγαλύτερη εκκλησιαστική περιουσία. Ο Ηγούμενος Χρυσόστομος νεαρός, έλαβε μέρος στον πρώτο Βαλκανικό πόλεμο που διπλασιάστηκε η Ελλάδα. Είναι αυτός που έκτισε την γνωστή Ιερατική Σχολή Απόστολος Βαρνάβας της Εκκλησίας της Κύπρου, τα Παγκύπρια Σχολεία Κύκκου στη Λευκωσία, το Μέλαθρον ευηγηρίας στην Μακεδονίτισσα και συνέβαλε δυναμικα στην επιτυχία του αγώνα της ΕΟΚΑ οργανώνοντας και στηρίζοντας τα κρυσφύγετα του Αρχηγού της ΕΟΚΑ Διγενή γύρω από τους χώρους της Μονής Κύκκου. Χρηματοδοτούσε την ΕΟΚΑ κι ήταν ο σύνδεσμος της συνεργασίας του ΣΤρατηγού Γρίβα Διγενή και του Εθνάρχη Μακαρίου. Υπήρξε ο πνευματικός πατέρας του Εθνάρχη Μακαρίου Γ, του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Χρυσοστόμου Α' και των Μητροπολιτων Κυρηνείας Γρηγορίου, Ζιμπάμπουε Σεραφείμ, Κυρήνης Αθανασίου και Κύκκου και Τυλληρίας Νικηφόρου. Πνευματικό του τέκνο είναι και ο γνωστός Γέροντας και πνευματικος Διονύσιος Κυκκώτης ο οποίος τον διαδέχθηκε ως Ηγούμενος Κύκκου το 1979. Από το 1984 διακονεί ως Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Κύκκου ο Σεβ. Μητροπολίτης Τυλληρίας κ. Νικηφόρος, ο οποίος επαύξησε την προσφορα της Μονής σε όλους τους τομείς της πολιτιστικής, εκπαιδευτικής, κοινωνικής, φιλανθρωπικής και εθνικής  προσφοράς. Δυστυχώς όμως λόγω της οικονομικής κρίσης που κτύπησε την Κύπρο σήμερα η Ιερά Μονή Κύκκου είναι πάλι χρεωμένη, όπως τόνισε ο Ηγούμενος της κ. Νικηφόρος, τα έσοδα της Μονής καλύπτουν μόνο το 40% των εξόδων της. Με την υπεύθυνη όμως συλλογική ευθύνη της Αδελφότητας της Μονής το πρόβλημα αυτό μπορεί να ξεπεραστεί σύντομα έτσι ώστε τα έξοδα της να μη υπερβαίνουν τα έσοδα της. 
Στην σημερινή Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Κύπρου, οι Μητροπολίτες Κυρηνείας Χρυσόστομος, Κύκκου Νικηφόρος και Ταμασού Ησαΐας είναι πνευματικά τέκνα της Ιεράς Μονής Κύκκου.
Πνευματικά τέκνα της Ιεράς Μονής Κύκκου είναι επίσης και τρεις Αρχιερείς που διακονούν στο Ελληνορθόδοξον Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής, οι Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες Ζιμπάμπουε και Αγκόλας Σεραφείμ Κυκκωτης εκ Γαλαταριάς, Κυρήνης Αθανάσιος Κυκκώτης εκ Μόρφου και Καλής Ελπίδος ο Μαραθεύτης Σέργιος Κυκκώτης εξ Αγίου Δημητρίου, Καμιναρίων και Μηλικουρίου Μαραθάσης.