Συνέσιος

Βιογραφία

Γεννήθηκε μεταξύ 370 και 375, στις Βαλάγρες (νυν Μπάυντα) κοντά στην Κυρήνη. Οι γονείς του ήταν πλούσιοι και ισχυριζόταν, ότι καταγόταν από τους βασιλείς της Σπάρτης. 
Όταν ήταν νέος το 398, πήγε με τον αδελφό του Ευόπτιο στην Αλεξάνδρεια, όπου έγινε ενθουσιώδης Νεοπλατωνικός και μαθητής της Υπατίας. Κάποιο χρονικό διάστημα μεταξύ των ετών 395-399 το πέρασε στην Αθήνα. Το 398 εξελέγη ως απεσταλμένος της Κυρήνης στην Αυλή της Κωνσταντινούπολης από όλη την Πεντάπολη για την επίδοση του aurum coronarium (χρυσού στέμματος), με το σκοπό να ζητήσει απαλλαγές φόρων για την περιοχή του. Στην Κωνσταντινούπολη έλαβε την προστασία του ισχυρού Αυρηλιανού πραιτωριανού και νομάρχη (prefect). Συνέθεσε και απηύθυνε στον Αρκάδιο Αυτοκράτορα της Ανατολής ένα λόγο με τον τίτλο Περί βασιλείας με συμβουλές για τις σπουδές ενός σοφού ηγεμόνα, με την τολμηρή δήλωση ότι πρώτη προτεραιότητα του Αυτοκράτορα πρέπει να είναι ο πόλεμος κατά της διαφθοράς και κατά της διείσδυσης βαρβάρων στον Rωμαϊκό στρατό. 
Τα τρία έτη που πέρασε στην Κωνσταντινούπολη ήταν ευχάριστα, αλλά και δυσάρεστα. Τον ελεύθερο χρόνο του αφιέρωσε στη λογοτεχνική σύνθεση. Στην αρχή επέτυχε την απαλλαγή φόρων για την Κυρήνη και την Πεντάπολη και την απαλλαγή δικαστικών υποχρεώσεων γι' αυτόν· μετά έπεσε σε δυσμένεια και έχασε τις διευκολύνσεις. Έπειτα ο Αυρηλιανός επέστρεψε στην εξουσία και αποκατέστησε τις παροχές στον Συνέσιο. Τότε ο ποιητής συνέθεσε το Αιγύπτιος ή περί Προνοίας, όπου ο καλός Όσιρις και ο κακός Τυφώνας (αλληγορία για τον Αυρηλιανό και τον Γότθο Γαϊνά, υπουργούς του Αρκαδίου) συναγωνίζονται για την επικράτηση και τίθεται το ερώτημα της θείας άδειας για το κακό. 
Το 402 έγινε σεισμός και ο Συνέσιος άφησε την Κωνσταντινούπολη και επέστρεψε στην Κυρήνη, αφού πρώτα πέρασε από την Αλεξάνδρεια. Το 403 μετέβη στην Αλεξάνδρεια, όπου νυμφεύτηκε και έζησε· επέστρεψε στην Κυρήνη το 405. Τα επόμενα έτη ο Συνέσιος ήταν απασχολημένος: η κύρια μέριμνά του ήταν η οργάνωση της άμυνας της Πεντάπολης από τις ετήσιες επιδρομές των γειτονικών φυλών. 
Το 410 ο Συνέσιος, του οποίου το χριστιανικό αίσθημα δεν ήταν έκδηλο, εξελέγη από το λαό ως επίσκοπος της Πτολεμαΐδας· μετά από μακρύ δισταγμό για προσωπικούς και δογματικούς λόγους, αποδέχθηκε τελικά τη θέση αυτή και χειροτονήθηκε από τον Θεόφιλο πάπα της Αλεξάνδρειας. Η προσωπική δυσκολία αποφεύχθηκε, καθώς του επετράπη να διατηρήσει τη σύζυγό του, με την οποία ήταν πολύ συνδεδεμένος. Οι δογματικοί λόγοι ήταν οι Χριστιανικές απόψεις για τη δημιουργία της ψυχής (πίστευε στην προΰπαρξη), την κατά κυριολεξία ανάσταση (πίστευε στην αλληγορική ανάσταση) και την τελική καταστροφή του κόσμου (πίστευε στην αιωνιότητα), συμφώνησε όμως στις δημόσιες διδασκαλίες του να κάνει μερικές παραχωρήσεις προς τις ορθόδοξες απόψεις του λαού. 
Κατά τη θητεία του στην αρχιεπισκοπή συνέβησαν διάφορα: απεβίωσαν οι δύο γιοί του το 411 και ο τρίτος το 413, εισέβαλαν βάρβαροι που τους απώθησε με τη ικανή, στρατιωτική του οργάνωση και αντιπαρατέθηκε με τον praeses (διοικητή) Ανδρόνικο, που όταν παραβίασε το άσυλο ναού, τον αφόρισε. Δεν γνωρίζουμε πότε ακριβώς απεβίωσε· επειδή δεν αναφέρει το βίαιο τέλος της Υπατίας το 415, πρέπει να απεβίωσε πριν. 
Οι πολύπλευρη δράση του, όπως φαίνεται στις επιστολές του και η ενδιάμεση θέση του, καθώς  αν και Νεοπλατωνιστής ήταν χαλαρός Χριστιανός, κάνει γοητευτικά ενδιαφέρουσα τη μορφή του. Τα επιστημονικά ενδιαφέροντά του μαρτυρούνται σε μία επιστολή του προς την Υπατία, όπου υπάρχει η πιο παλιά αναφορά στο υδρόμετρο και σε μία εργασία στη χημεία με τη μορφή σχολίων στον ψευδο-Δημόκριτο.