Ατλαντίς (καταδρομικό)

Το τέλος του Ατλαντίς

Μετά τη βύθιση του Βίσμαρκ το Ατλαντίς βρισκόταν στο Νότιο Ατλαντικό πλέοντας νοτιοανατολικά προς τον Ειρηνικό. Στο μεταξύ βύθισε 4 ακόμη πλοία (βλέπε πίνακα). Τέλος, στις 10 Σεπτεμβρίου 1941, ανατολικά της Ν. Ζηλανδίας το Ατλαντίς αιχμαλώτισε το τελευταίο θύμα του, το νορβηγικό φορτηγό «Silvaplana», που μετέφερε πολύτιμο φορτίο καουτσούκ, που στάλθηκε με άγημα στην κατεχόμενη Γαλλία. Λίγες μέρες αργότερα συναντήθηκε με γερμανικό πλοίο ανεφοδιασμού, από το οποίο ανεφοδιάστηκε. Έπειτα επέστρεψε στον Ατλαντικό Ωκεανό.
Στις 18 Οκτωβρίου διατάχθηκε να συναντήσει και να ανεφοδιάσει το υποβρύχιο U-68, 800 km δυτικά της νήσου Αγία Ελένη. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις 13 Νοεμβρίου. Έπειτα έλαβε κι άλλη διαταγή ανεφοδιασμού του υποβρυχίου U-126, στις 22 Νοεμβρίου. Την παραμονή έπαθε βλάβη το τελευταίο εν λειτουργία υδροπλάνο του Ατλαντίς, οπότε το πλοίο έμεινε «τυφλό» για 48 ώρες. Τα ξημερώματα της 22 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε η συνάντηση. Κατά τη διάρκεια του ανεφοδιασμού, στις 08:16 ακούστηκε η έντρομη κραυγή του οπτήρα του Ατλαντίς: «Feindlicher Krauzer in Sicht!» (= «Εχθρικό καταδρομικό εν όψει». Πράγματι ήταν το βρετανικό βαρύ καταδρομικό «Devonshire» με κυβερνήτη τον Ρ. Όλιβερ.
Αμέσως μετά την προειδοποίηση το πλήρωμα του υποβρυχίου έκοψε τους κάβους που το έδεναν με το Ατλαντίς και καταδύθηκε βιαστικά, αφήνοντας τον κυβερνήτη του στο πλοίο, όπου φιλοξενούνταν από τον Ρόγκε. Από το σωλήνα ανεφοδιασμό συνέχιζε να χύνεται πετρέλαιο στη θάλασσα. Το Ατλαντίς φαίνονταν καταδικασμένο: Η μόνη του ελπίδα ήταν το υποβρύχιο να τορπιλίσει το βρετανικό βαρύ καταδρομικό:
Το καταδρομικό δεν είχε εντοπίσει το υποβρύχιο στην επιφάνεια και δε διέθετε SONAR, ούτε συνοδεύονταν από αντιτορπιλικό. Πλησίαζε επιφυλακτικά το μυστηριώδες εμπορικό (αυτό έβλεπε) που συνέλεγε εσπευσμένα σωλήνες από τη θάλασσα και ταίριαζε αρκετά με τις περιγραφές επιδρομικού που διέθετε το Βρετανικό Ναυτικό από τις φωτογραφίες του Serman. Έριξε λοιπόν δυο προειδοποιητικές βολές με τα πυροβόλα των 8 ιντσών του, από απόσταση 15 km, πέρα από το βεληνεκές των πυροβόλων και των τορπιλών του Ατλαντίς. Ο Ρόγκε προσπάθησε να πείσει τους Βρετανούς ότι ήταν το βρετανικό φορτηγό «Polyphemus» και κάλεσε το καταδρομικό να πλησιάσει (ώστε να μπορεί να το πλήξει και το Ατλαντίς και το υποβρύχιο). Ο Όλιβερ όμως διατήρισε την απόσταση ασφαλείας καθώς ρώτησε το Ναυαρχείο του αν είχε μπροστά το βρετανικό φορτηγό. Η απάντηση ήρθε σε μια ώρα: «Όχι.». Τότε, πάντα από απόσταση ασφαλείας, το καταδρομικό άνοιξε πυρ με όλα τα πυροβόλα του των 8 ιντσών πάνω στο Ατλαντίς. Ο Ρόγκε διέταξε τότε να πυροδοτηθούν οι ωρολογιακοί μηχανισμοί αυτοκαταστροφής και έπειτα την εγκατάλειψη του σκάφους του. Στις 10:00 το Ατλαντίς ανατινάχθηκε και άρχισε να βυθίζεται. Το καταδρομικό και πάλι δεν έπεσε στην παγίδα να έρθει να περισυλλέξει τους ναυαγούς, αλλά πολύ σωστά (από στρατηγικής άποψης) απομακρύνθηκε ολοταχώς.
Στην καταγραφή που έκανε ο Ρόγκε έλειπαν 7 άνδρες που σκοτώθηκαν από το βομβαρδισμό του καταδρομικού. Το υποβρύχιο αναδύθηκε και μάζεψε τους ναυαγούς που χωρούσε, ενώ οι υπόλοιποι στοιβάχτηκαν πάνω στο υποβρύχιο ή στις βάρκες που δέθηκαν και ρυμουλκήθηκαν από αυτό. Κατά τη διάρκεια της πορείας το πλήρωμα του υποβρυχίου εφοδίαζε τους συναδέλφους του με ζεστό φαγητό και νερό επί τρεις μέρες, οπότε συνάντησαν το γερμανικό πλοίο ανεφοδιασμού «Python», που τους παρέλαβε τους ναυαγούς του Ατλαντίς με προορισμό την κατεχόμενη Γαλλία. Ωστόσο η περιπέτειά τους δεν έληξε ακόμη: Μετά από μερικές μέρες το «Python» συνάντησε το βρετανικό καταδρομικό «Dorsetshire», το οποίο βύθισε το ανεφοδιαστικό. Έτσι, οι ναυαγοί του Ατλαντίς ξανάγιναν ναυαγοί, μαζί με όσους συναδέλφους τους από το «Python» επέζησαν το βομβαρδισμό από το καταδρομικό. Τελικά όμως διασώθηκαν από άγνωστο αριθμό γερμανικών και ιταλικών υποβρυχίων που έσπευσαν να βοηθήσουν.  Στις αρχές του Ιανουαρίου 1942 έφτασαν στο Βερολίνο

Επίλογος

Το Ατλαντίς ήταν τελικά το πιο πετυχημένο γερμανικό επιδρομικό του Β΄ΠΠ. Στη διάρκεια ενός μόνο ταξιδιού διένυσε απόσταση 161.000 km σε 602 ημέρες και εξουδετέρωσε 22 συμμαχικά εμπορικά συνολικού εκτοπίσματος 144.384 t. Ο πλοίαρχος Ρόγκε τιμήθηκε με προαγωγή σε υποναύαρχο και του ανατέθηκε η Διοίκηση των Ναυτικών Δοκίμων του Kriegsmarine. Εκεί όμως αποκαλύφθηκαν τα αντιναζιστικά του φρονήματα και γι' αυτό μετατέθηκε σε μια ασήμαντη θέση ως το τέλος του πολέμου. Το 1955 το Γερμανικό Ομοσπονδιακό Ναυτικό (πλέον) τον επανέφερε στις τάξεις του με το βαθμό του υποναυάρχου.
Μεταπολεμικά, πολλά από τα πρώην αιχμάλωτα πληρώματα του Ατλαντίς εκδήλωσαν έμπρακτα φιλικά συναισθήματα προς τον Ρόγκε τους άλλους επιζώντες του Ατλαντίς με ανταλλαγές επιστολών και επισκέψεων, καθώς και αποστολής δεμάτων με τρόφιμα, που τόσο έλλειπαν από τις οικογένειες της μεταπολεμικής Δ. Γερμανίας.