BMW E36

Εξέλιξη

Η εξέλιξη της Σειράς 3 E36 ξεκίνησε το 1981, ενώ μάλιστα η προκάτοχος BMW E30 είχε μόλις τότε παρουσιαστεί. Όσο η δεκαετία του 1980 προχωρούσε, η εξωτερική αισθητική του νέου μοντέλου επηρεάστηκε έντονα από τις νεότερες ανάγκες για βελτίωση της αεροδυναμικής, επιβάλλοντας έτσι ένα σφηνοειδές προφίλ, με ενιαίο κάλυμμα στους έως τότε δίδυμους μπροστινούς προβολείς και με πιο καμπυλωτούς εξωτερικούς καθρέφτες.
Μετά από αρκετές βελτιωτικές πινελιές στο ντιζάιν, η τελική αισθητική διαμορφώθηκε το 1988 και η E36 μπήκε στην παραγωγή τον Αύγουστο του 1990. Επίσημα λανσαρίστηκε στη Γερμανία τον Οκτώβριο του 1990 για την σεζόν (model year) του 1991, και μέσα σε λίγους μήνες σε όλα τα κράτη της Ευρώπης, ενώ σύντομα ακολούθησαν όλες οι διεθνείς αγορές. Ειδικότερα στη Βόρεια Αμερική έφτασε 1 χρόνο μετά το ευρωπαϊκό λανσάρισμα και ως μοντέλο της σεζόν του 1992.

Αισθητική

Η Σειρά 3 E36 ήταν η πρώτη στην ιστορία BMW, με εξαίρεση κάποια παλαιότερα υπερπολυτελή σπορ μοντέλα της, που είχε αεροδυναμικό σχήμα σε ολόκληρο το μπροστινό μέρος, σε αντίθεση με την αρνητική κλίση «σαν ρύγχος καρχαρία» στις παλαιότερες BMW. Αυτό προσέφερε καλύτερες επιδόσεις, οικονομία καυσίμου και μείωση των θορύβων στις υψηλές ταχύτητες, ενώ ήταν και μία σημαντική εξέλιξη στον τομέα της προστασίας των πεζών, καθώς σε τυχόν πρόσκρουση του αυτοκινήτου με πεζούς, κατέληγαν πλέον «κυλιόμενοι» πάνω από το καπό και όχι, όπως συχνά πριν, αναπηδώντας μπροστά από το ρύγχος με σοβαρότερους τραυματισμούς. Οι έως τότε κλασικοί δίδυμοι προβολείς της BMW ήταν πλέον πίσω από ένα ενιαίο καμπυλωτό γυαλί και τα πίσω φώτα επίσης ήταν πιο στρογγυλευμένα, σε αντίθεση με τα προηγούμενα επίπεδα πίσω φώτα.
Αυτή η νέα αισθητική έγινε τότε γνωστή ως «το σχήμα του δελφινιού» και είχε διαμορφωθεί από τον Κλάους Λούτε, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος είχε σχεδιάσει όλες τις «σαν ρύγχος καρχαρία» BMW από το 1981 έως και τότε, μεταξύ των οποίων και την προκάτοχο BMW Σειρά 3 E30.
Το ταμπλό έγινε και αυτό πιο καμπυλωτό από αυτό της προκατόχου E30 και με πιο αφρώδες πλαστικό, συμβάλλοντας έτσι και στη βελτίωση της παθητικής ασφάλειας, αν και η γραμματοσειρά των αριθμών στον πίνακα οργάνων και ορισμένοι διακόπτες θύμιζαν ακόμα το προηγούμενο μοντέλο. Παράλληλα, το πορτ-μπαγκάζ άνοιγε πλέον μέχρι τον προφυλακτήρα, διευκολύνοντας έτσι την φόρτωση του χώρου αποσκευών. Αντιθέτως, στην Ε30 άνοιγε μόνο το πάνω μέρος της «ουράς».
Σημαντική ήταν και η αύξηση στο μεταξόνιο της E36, το οποίο ήταν 13 εκατοστά μεγαλύτερο από αυτό της E30, βελτιώνοντας έτσι τους εμφανώς ανεπαρκείς χώρους για τους πίσω επιβάτες στην E30. Ωστόσο, το κεντρικό τούνελ (το γνωστό στα αυτοκίνητα με πίσω κίνηση) ήταν πολύ ψηλό και στην E36, με αποτέλεσμα την επίσης εξαιρετικά μεγάλη δυσκολία μεταφοράς 5ου επιβάτη, κάνοντάς την πρακτικώς 4-θέσια. Μάλιστα φαίνεται ότι αυτό το είχε παραδεχτεί και η ίδια η BMW, καθώς η E36 έφερε μόνο 2 ζώνες ασφαλείας πίσω, αντί για 3.

Εκδοχές αμαξώματος

Εκτός από την στάνταρ εκδοχή, δηλαδή κλασικό 4-πορτο Sedan 3 όγκων, η Ε36 προσφερθηκε και ως Touring (στέισον βάγκον) 5-πορτο, ως 2-πορτο Coupé, ως 2-πορτο Cabrio και μια εισαγωγική 3-πορτη έκδοση hatchback, την 3 Compact. Σημειωτέον ότι η έκδοση Touring δεν διατέθηκε στην αγορά των ΗΠΑ.
Αν και η ίδια η BMW κατασκεύαζε απευθείας 2-πορτη εκδοχή καμπριολέ, υπήρξε και μια 4-πορτη έκδοση ημι-κάμπριο με αναδιπλούμενη οροφή (Landaulet) που κατασκευαζόταν από την εταιρεία Baur στην Στουτγκάρδη, υπό τον κωδικό Baur-TC4. Μόλις 310 αντίτυπα παρήχθησαν, όλα με βάση το 4-πορτο σεντάν, ενώ μπορούσαν να παραγγελθούν με όποιον κινητήρα της Ε36 ήθελαν οι υποψήφιοι πελάτες, είτε βενζίνης, είτε diesel. Επίσης, το roadster BMW Z3, που κατασκευάστηκε από το 1995 έως το 2002, βασιζόταν στο σασί της E36.
Κατά τη διάρκεια του 1991, έως και λίγο πριν την παρουσίαση της 2-πορτης εκδοχής Coupé στις αρχές του 1992, υπήρχε μια έντονη φημολογία ότι η εταιρεία θα ονόμαζε την έκδοση αυτή «BMW Σειρά 4», αντί για BMW Σειρά 3 Coupé, αλλά τελικά η BMW διατήρησε το όνομα «Σειρά 3» και στο 2-πορτο μοντέλο. Αυτή η μετονομασία, ωστόσο, πραγματοποιήθηκε στα τέλη του 2013 με την έκτη γενιά της Σειράς 3, την BMW F30, που η 2-πορτη κουπέ εκδοχή της ονομάστηκε BMW Σειρά 4 F32.

Ενεργητική και παθητική ασφάλεια

Η προκάτοχος BMW Σειρά 3 E30 είχε εισπράξει αρνητικά σχόλια για απρόβλεπτη έως ακόμα και επικίνδυνη οδική συμπεριφορά, ιδίως στις ισχυρότερες εκδόσεις της. Η αιτία ήταν οι αναχρονιστικές λύσεις που χρησιμοποιήθηκαν στην πίσω ανάρτηση, καθώς όλες οι Ε30 έφεραν γόνατα MacPherson μπροστά και ημι-υστερούντες βραχίονες πίσω. Η διάταξη αυτή, σε συνδυασμό με το χαμηλό βάρος (ως προς τα άλλα μοντέλα της εταιρείας που χρησιμοποιήθηκε η ίδια διάταξη) και την κακή κατανομή βάρους εμπρός / πίσω, προκάλεσαν έντονες τάσεις υπερστροφής (κοινώς, τάση να πετάνε ουρά) και ιδίως στα μοντέλα υψηλής ισχύος (με εξαίρεση την BMW M3, που είχε καλύτερη κατανομή βάρους αμαξώματος και βελτιώσεις στη μπροστινή ανάρτηση). Μάλιστα αυτή η διάταξη είχε μεταφερθεί σχεδόν αυτούσια από την ακόμα παλαιότερη BMW Σειρά 3 E21.
Ως απάντηση, η Ε36 απέκτησε ανάρτηση πολλαπλών συνδέσμων στον πίσω άξονα (τα MacPherson μπροστά παρέμειναν) και ιδανική κατανομή βάρους αμαξώματος εμπρός / πίσω στο 50 / 50. Το αποτέλεσμα ήταν ο πρακτικός εκμηδενισμός του φαινομένου της υπερστροφής, σε βαθμό μάλιστα που σε κάποιες εκδόσεις εμφανίστηκε μια ελαφρά τάση υποστροφής, δηλαδή το αντίθετο φαινόμενο. Για την ιστορία, η διάδοχος BMW Σειρά 3 E46 απέκτησε ανάρτηση πολλαπλών συνδέσμων και πίσω και μπροστά, επιτυγχάνοντας κορυφαία για την κατηγορία της οδική συμπεριφορά.
Στα πλαίσια της βελτίωσης της οδικής συμπεριφοράς, όλες οι BMW E36 έφεραν εξ αρχής στάνταρ Σύστημα Αντιμπλοκαρίσματος Τροχών (ABS). Το 1996, άρχισαν να προσφέρουν έξτρα Σύστημα Ελέγχου Πρόσφυσης.
Από το λανσάρισμα, επίσης, όλες οι BMW E36 προσέφεραν αερόσακο οδηγού, ο οποίος ήταν στάνταρ στις ΗΠΑ και έξτρα στα άλλα κράτη, όπου έγινε στάνταρ μέσα στο 1993, ενώ το φθινόπωρο του ίδιου έτους προστέθηκε στάνταρ αερόσακος συνοδηγού στα μοντέλα για τις ΗΠΑ. Αντιθέτως, στην Ευρώπη ο αερόσακος συνοδηγού έγινε στάνταρ μόλις το φθινόπωρο του 1997, ενώ τότε ακριβώς όλα τα μοντέλα διεθνώς εξοπλίστηκαν και με πλευρικούς αερόσακους.
Στα τεστ πλαγιομετωπικής και πλευρικής πρόσκρουσης του ανεξάρτητου οργανισμού Euro NCAP το 1997, ωστόσο, η Ε36 Sedan έλαβε μόλις 2 από τα 5 αστέρια και μάλιστα το ένα από τα δύο «σημαδεύτηκε», διότι διαπιστώθηκε κίνδυνος σοβαρού τραυματισμού του οδηγού. Εδώ όμως πρέπει να τονιστεί ότι η E36 εξελίχθηκε στη δεκαετία του 1980, πολλά χρόνια πριν την εισαγωγή των δοκιμών πρόσκρουσης του Euro NCAP, που έγινε το 1997. Ως εκ τούτου, η δομική κατασκευή της δεν ήταν σχεδιασμένη για αυτές τις συνθήκες δοκιμών.
Επίσης, το μοντέλο της δοκιμής ήταν της σεζόν (model year) του 1997, λίγο πριν καθιερωθούν οι στάνταρ 4 αερόσακοι, ενώ έφερε μόνο τον αερόσακο οδηγού, λόγω του ότι αυτός του συνοδηγού ήταν ακόμα έξτρα στην Ευρώπη. Ένας ακόμα σημαντικός παράγοντας ήταν ότι το συγκεκριμένο όχημα της δοκιμής ήταν δεξιοτίμονο, καθώς την τότε εποχή οι αυτοκινητοβιομηχανίες στα αριστεροτίμονα κράτη σχεδόν πάντα μελετούσαν και σχεδίαζαν τη δομή ασφαλείας στο εμπρόσθιο μέρος μόνο για τις «στάνταρ» αριστεροτίμονες εκδοχές, ενώ οι δεξιοτίμονες είχαν παραμεληθεί. Μάλιστα πολλές μάρκες δεν είχαν εξασφαλίσει εξίσου υψηλά επίπεδα ασφαλείας και για τις δύο εκδοχές ακόμα και έως τη δεκαετία του 2000.
Ο διάδοχος πάντως, η Σειρά 3 E46, απέσπασε 4 από τα 5 αστέρια και, τελικώς, η ακόμα μεταγενέστερη Σειρά 3 E90 τα 5 στα 5 αστέρια. Και στις δύο αυτές δοκιμές, τα μοντέλα ήταν αριστεροτίμονα.

Αγωνιστικές επιτυχίες

Όπως είχε συμβεί και με την προκάτοχο BMW E30, παρομοίως και η BMW E36 γνώρισε μεγάλη απήχηση και ως αγωνιστικό αυτοκίνητο και πέτυχε πολλές διακρίσεις σε αρκετά ράλλυ διεθνώς. Μάλιστα ένα μοντέλο E36 320d κέρδισε τον αγώνα 24 Hours Nürburgring του 1998 και έγινε έτσι το πρώτο στην ιστορία αυτοκίνητο με κινητήρα ντίζελ που κέρδισε την 1-η θέση σε αγώνα 24 ωρών. Ένας σημαντικός παράγοντας της επιτυχίας αυτής, ήταν και η οικονομία καυσίμου των diesel, που του έδινε το πλεονέκτημα των λιγότερων στάσεων για ανεφοδιασμό.