Αλέξανδρος Μωραϊτίδης

Βιογραφικά στοιχεία

Γεννήθηκε στη Σκιάθο. Ο πατέρας του, ξάδερφος της μητέρας του Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη, με τον οποίον και διατηρούσε στενή φιλική σχέση κατάγοταν απ' το Μυστρά ενώ η μητέρα του από τη Σκιάθο. Στο νησί τελείωσε το δημοτικό σχολείο και στη συνέχεια μετέβη στην Αθήνα, όπου αποφοίτησε από το Βαρβάκειο Γυμνάσιο σε ηλικία 21 ετών.
Γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, απ' την οποία αποφοίτησε το 1881. Δίδαξε ως φιλόλογος σε σχολεία της Μέσης εκπάιδευσης και εργάστηκε ως δημοσιογράφος.
Από το 1872 ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία σε έντυπα των Βλάση Γαβριηλίδη και Δημήτριου Κορομηλά, έγινε μέλος του Φιλολογικού συλλόγου Παρνασσός και εργάστηκε για μία εικοσαετία ως καθηγητής στη Μέση Εκπαίδευση.Το 1874 ανέλαβε τη δημοσίευση των πρακτικών της Ελληνικής Βουλής στην Εφημερίδα, ενώ παράλληλα διακωμωδούσε την πολιτική κίνηση από τις στήλες της σατιρικής εφημερίδας Αγορά, την οποία εξέδιδε ο ίδιος.
Στα 1901 νυμφεύτηκε την Βασιλική Φουλάκη, με την οποία έζησε εν παρθενία. Μετά το θάνατό της στα 1914 βρέθηκε μακριά απ' τα εγκόσμια και μόνη του ασχολία είχε τη συγγραφή ως και το 1919, οπότε πείστηκε από το δημοσιογράφο Στέφανο Δάφνη να τυπώσει τον  πρώτο τόμο των διηγημάτων του . Την ίδια χρονιά τιμήθηκε με το Αριστείο των γραμμάτων και των Τεχνών. Το 1926 έγινε μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Το 1928 αναγορεύτηκε πρόσεδρο μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.
Είχε ως πνευματικό πατέρα Γέροντα Δανιήλ Κατουνακιώτη τον Σμυρναίο στο Άγιο Όρος. Λίγο πριν από το θάνατό του εκάρη μοναχός με το όνομα Ανδρόνικος ενώ στα 1929 άφησε την τελευταία του πνοή.

Εργογραφικά στοιχεία

Το πρώτο του έργο, το χαμένο ως σήμερα δράμα Μιχαήλ Κομνηνός-Δεσπότης της Ηπείρου, γράφτηκε στα 1872 και έλαβε βραβείο στο Βουτσιναίο ποιητικό διαγωνισμό όπου και κέρδισε το Ά βραβείο. Στα 1873 μετέφρασε από τα λατινικά το ποίημα Η Βερενίκης κόμη.
Το 1874 ανέλαβε τη δημοσίευση των πρακτικών της Ελληνικής Βουλής στην "Εφημερίδα" και παράλληλα εξέδωσε τη σατιρική εφημερίδα Αγορά. Την ίδια χρονιά άρχισε το συγγραφικό του έργο σαν δραματουργός δημοσίευσε το θεατρικό έργο Βάρδας Καλλέργης και το 1876 την Καταστροφή των Ψαρών (βραβεύτηκε στο Νικοδήμειο διαγωνισμό) και το ιστορικό μυθιστόρημα Δημήτριος ο πολιορκητής. Μέχρι το 1881 δημοσίευε διάφορα έργα σε εφημερίδες ημερολόγια και περιοδικά, όπως το Μη χάνεσαι. Το 1875 δημοσιεύτηκε στο Αθηναϊκόν Ημερολόγιον του Δημητρίου Κορομηλά η κωμωδία του Τις πταίει και το 1876 η κωμωδία Τα δύο δόμινα. Το 1889, με το έργο του Άλωσις της Κωνσταντινουπόλεως και το 1896 με τον Χαμάρετο έλαβε μέρος στο Λασσάνειο δραματικό διαγωνισμό. Σήμερα όμως είναι γνωστός ως συγγραφέας Διηγημάτων και Ταξιδιωτικών εντυπώσεων οί οποίες εκδόθηκαν σε 6 τόμους, Διηγήματά του και ταξιδιωτικές εντυπώσεις δημοσιεύτηκαν σε δύο εξάτομες συλλογές με τίτλο Διηγήματα και Με του βορηά (sic) τα κύματα.
«Ασχολήθηκε ακόμα με την ποίηση, την πεζογραφία, το θέατρο, τη μετάφραση και το δοκίμιο. Η ποιητική του παραγωγή είναι μικρή σε έκταση και περιλαμβάνει λυρικά και θρησκευτικά ποιήματα, γραμμένα στη δημοτική (τα νεανικά του) και την καθαρεύουσα (εκείνα της ωριμότερης περιόδου της ζωής του). Για το θέατρο έγραψε αρχικά κωμωδίες και εν συνεχεία πέρασε στο χώρο της μίμησης της σαικσπηρικής γραφής. Ωστόσο στην ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας ο Μωραϊτίδης κατέχει κυρίως θέση διηγηματογράφου. Τα διηγήματά του εντάσσονται στο χώρο της ηθογραφίας και κυριαρχούνται από πνεύμα έντονης θρησκευτικότητας και αγάπης για τη φύση. Η γλώσσα τους είναι περίτεχνη καθαρεύουσα, με εξαίρεση τα διαλογικά μέρη».
Επίλογος
Η ποιητική του παραγωγή είναι μικρή σε έκταση και περιλαμβάνει λυρικά και θρησκευτικά ποιήματα, γραμμένα στη δημοτική (τα νεανικά του) και την καθαρεύουσα (εκείνα της ωριμότερης περιόδου της ζωής του). Για το θέατρο έγραψε αρχικά κωμωδίες και εν συνεχεία πέρασε στο χώρο της μίμησης της σαικσπηρικής γραφής. Ωστόσο στην ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας ο Μωραϊτίδης κατέχει κυρίως θέση διηγηματογράφου. Τα διηγήματά του  εντάσσονται στο χώρο της ηθογραφίας και κυριαρχούνται από πνεύμα έντονης θρησκευτικότητας και αγάπης για τη φύση. Η γλώσσα τους είναι περίτεχνη καθαρεύουσα, με εξαίρεση τα διαλογικά μέρη. Το έργο του Μωραΐτίδη χαρακτηρίζεται από έντονη Θρησκευτικότηταόπως άλωστε και ή ίδια ή ζωή του. Έγραψε εκκλησιατικές ακολουθίες, μετέφρασε πατερικά κείμενα (Γρηγόριο Ναζιανζηνό. Μέγα Βασίλειο κ.α.) και το 1920 αποσύρθηκε στο  νηοσί του όπου και περιβλήκε το μοναστικό σχήμα . Γενικά ό Μωραΐτίδης μπορεί να χαρακτηριστεί ως ένας αδύνατος αντίλαλος του Παπαδιαμάντη όχι μόνο στην χρήση της γλώσσας αλλά και στα θέματα που τον συγκίνησαν.