Καππαδόκες

Ρωμαϊκή περίοδος

Ο Αρχέλαος ήταν πρίγκιπας υποτελής στους Ρωμαίους, τελευταίος βασιλιάς της Καππαδοκίας. Ήταν Καππαδόκης Έλληνας αριστοκράτης, πιθανόν Μακεδονικής καταγωγής, και ήταν ο πρώτος βασιλιάς της Καππαδοκίας που είχε εξ’ ολοκλήρου μη Περσικό αίμα. Βασίλεψε  στην Καππαδοκία πολλά χρόνια πριν εκθρονιστεί από τον Τιβέριο ο οποίος κατέλαβε την Καππαδοκία για λογαριασμό της Ρώμης. Από την περιοχή της Καππαδοκίας προήρθαν σημαντικά άτομα κατά την αρχαιότητα, όπως ο Απολλώνιος ο Τυανέας (1ος αιώνας μ.Χ.), ο οποίος ήταν νέο-πυθαγόρειος φιλόσοφος ο οποίος έγινε γνωστός στην Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, και ο Αρεταίος ο Καππαδόκης (81-138 μ.Χ.), που ήταν ελληνικής καταγωγής γεννημένος στην Καππαδοκία, και θεωρείται από τους πρωτοπόρους χειρούργους της αρχαιότητας. Ήταν ο πρώτος που έκανε διάκριση μεταξύ του σακχαρώδη διαβήτη (diabetes mellitus) και του άποιου διαβήτη (diabetes insipidus), και ο πρώτος που έδωσε λεπτομερή περιγραφή της κρίσης άσματος.
Μέχρι το τέλος της Ύστερης Αρχαιότητας οι Καππαδόκες Έλληνες είχαν κατά το μεγαλύτερο μέρος μεταστραφεί στο Χριστιανισμό. Ήταν τόσο προσηλωμένοι στο Χριστιανισμό που μέχρι τον πρώτο αιώνα μ.Χ. η περιοχή της Καππαδοκίας αποτέλεσε προπύργιο του Χριστιανικού μοναχισμού και υπήρξε περιοχή ιδιαίτερης σημαντικότητας στην ιστορία του πρώιμου Χριστιανισμού. Κατά τους πρώτους αιώνες μετά Χριστόν η Καππαδοκία έδωσε τρεις εξέχοντες πατριαρχικές μορφές, γνωστές ως οι τρεις ιεράρχες: ο Μέγας Βασίλειος (περ. 330-379), Επίσκοπος Κασαρείας, ο Γρηγόριος Ναζιανζηνός (περ.330-περ.389), και ο  Γρηγόριος Νύσσης (θάνατος περ. 394). Αυτοί οι Καππαδόκες Έλληνες πατέρες του 4ου αιώνα σέβονταν τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό και αρετή, μελετώντας ακόμα και Όμηρο και Ησίοδο, και “στάθηκαν σταθερά στην παράδοση του ελληνικού πολιτισμού”.

Βυζαντινή περίοδος

Μέχρι τον πέμπτο αιώνα οι τελευταίες Ινδοευρωπαϊκές γλώσσες της Ανατολίας έπαψαν να μιλιούνται, και αντικαταστάθηκαν από την Ελληνιστική Κοινή. Ταυτόχρονα, οι ελληνικές κοινότητες της κεντρικής Ανατολίας άρχισαν να εμπλέκονται ενεργά στις υποθέσεις της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και κάποιοι Έλληνες Καππαδόκες όπως ο Μαυρίκιος (βασ. 582-602) και ο Ηράκλειος θα γίνονταν αυτοκράτορες.
Η περιοχή έγινε στρατιωτική θέση κλειδί μετά την έλευση του Ισλάμ, και οι κατοπινές Μουσουλμανικές κατακτήσεις οδήγησαν στην δημιουργία μιας στρατιωτικοποιημένης παραμεθορίου (κλεισούρα) στα σύνορα της Καππαδοκίας. Αυτό διήρκησε από τα μέσα του 7ου ως τον 10ο αιώνα κατά τους Αραβοβυζαντινούς πολέμους και αποθανατίστηκε στο Διγενή Ακρίτα, το Μεσαιωνικό ελληνικό έπος που διαδραματίζεται σε αυτήν την μεθόριο. Κατά αυτήν την περίοδο η Καππαδοκία έγινε σημαντική για την Αυτοκρατορία, και έβγαλε πολλούς Βυζαντινούς στρατηγούς, κυρίως την οικογένεια των Φωκάδων, πολέμαρχους (βλ. Καρβέας της Τεφρικλης) και ραδιουργίες, σημαντικότερη κυρίως η αίρεση του Παυλικιανισμού. Καθώς οι Καππαδόκες Έλληνες ζούσαν σε μια τέτοια ασταθή περιοχή, άρχισαν να φτιάχνουν υπόγεια καταλύματα σπηλιών στους ηφαιστειογενείς σχηματισμούς της ανατολικής Καππαδοκίας. Τελικά έχτισαν ολόκληρες υπόγειες πόλεις στις οποίες θα μπορούσαν να καταφύγουν σε καιρούς κινδύνου. Οι Καππαδόκες Έλληνες προστατεύθηκαν σε λαξευμένες στο βράχο υπόγειες πόλεις από τους Ρωμαίους και αργότερα από τους Εικονοκλάστες. Αιώνες αργότερα αυτές οι πόλεις θα χρησίμευαν ως προστασία από Μουσουλμανικές Αραβικές, Τουρκικές και Μογγολικές απειλές. Οι πιο διάσημες από αυτές τις υπόγειες πόλεις βρίσκονται στα ελληνικά χωριά Ανακού και Μαλακοπή, γνωστές σήμερα ως οι υπόγειες πόλεις Derinkuyu (Ντερίνκουγιου) και Kaymaklı (Καϊμακλί), οι οποίες έχουν δωμάτια που βρίσκονται σε βάθος πάνω από 80 μέτρα. Οι υπόγειες πόλεις εξακολούθησαν να αποτελούν καταφύγια από τους Τούρκους Μουσουλμάνους ηγεμόνες. Μέχρι και τον 20ό αιώνα οι ντόπιοι χρησιμοποιούσαν ακόμα τις υπόγειες πόλεις για να γλυτώνουν από περιοδικά κύματα διώξεων των Οθωμανών.
Κατά το Μεσαίωνα η Καππαδοκία είχε εκατοντάδες οικισμούς και βυζαντινές εκκλησίες λαξευμένες στους ηφαιστειογενείς σχηματισμούς της ανατολικής Καππαδοκίας, διακοσμημένες με ζωγραφισμένες εικόνες, ελληνική γραφή και διακόσμους. Έχουν ανακαλυφθεί περισσότερες από 700 τέτοιες εκκλησίες και χρονολογηθεί στην περίοδο μεταξύ του 6ου και 13ου αιώνα, εκ των οποίων πολλά μοναστήρια και εκκλησίες συνέχιζαν να βρίσκονται σε χρήση μέχρι την Ελληνοτουρκική ανταλλαγή πληθυσμών της δεκαετίας του 1920. Οι κάτοικοι αυτών των περιοχών ονομάζονταν Τρωγλοδύτες. Το 10ο αιώνα ο Λέων ο Διάκονος κατέγραψε ένα ταξίδι στην Καππαδοκία από τον Νικηφόρο Φωκά, αναφέρει στα γραπτά του ότι οι κάτοικοι λέγονται Τρωγλοδύτες γιατί “κατάφευγαν σε υπόγειες τρύπες, ρωγμές, και λαβύρινθους, όπως και σε λημέρια και λαγούμια”. Οι Βυζαντινοί ανέκτησαν τον έλεγχο της Καππαδοκίας μεταξύ του 7ου και 11ου αιώνα, κατά το οποίο διάστημα λαξεύτηκαν εκκλησίες στις περιοχές Γκιόρεμε και Σογανλί Κατά το Μεσαίωνα οι Καππαδόκες Έλληνες έθαβαν θρησκευτικές μορφές μέσα και γύρω από τα μοναστήρια. Στα πρόσφατα χρόνια έχουν βρεθεί μουμιοποιημένα σώματα σε εγκαταλειμμένα Ελληνικά μοναστήρια στην Καππαδοκία, και πολλά από αυτά, συμπεριλαμβανομένων και μουμιοποιημένα σώματα βρεφών, εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Νίγδης. Ένα καλά διατηρημένο σώμα με ξανθά μαλλιά μια νεαρής Χριστιανής γυναίκας που πιστεύεται ότι ήταν μοναχή, και χρονολογείται από την Βυζαντινή περίοδο από τον 6ο ως τον 11ο αιώνα, είναι δημοφιλές στους τουρίστες. Ανακαλύφθηκε σε ένα ελληνικό παρεκκλήσι του 6ου αιώνα στην Κοιλάδα Ihlara της Καππαδοκίας. Κατά τον 10ο αιώνα η Βυζαντινή Αυτοκρατορία διείσδυσε ανατολικά στα πρώην διοικούμενα από τους Άραβες εδάφη, μεταξύ των οποίων και η Μεγάλη Αρμενία, και μετέφερε χιλιάδες Αρμένιους σε διάφορες περιοχές της Καππαδοκίας. Αυτή η μεταφορά πληθυσμού ενέτεινε τις εθνικές εντάσεις μεταξύ των Καππαδόκων Ελλήνων και των νέο-αφιχθέντων Αρμενίων στην Καππαδοκία, και άφησε την Αρμενία στερημένη κατά πολύ από ντόπιους  υπερασπιστές.

Οθωμανική Καππαδοκία

Το 1071 μ.Χ. η Βυζαντινή Αυτοκρατορία υπέστη σημαντική ήττα στη Μάχη του Ματζικέρτ στην Αρμενία. Αυτή η ήττα θα άφηνε ανοιχτή από το εσωτερικό της Ανατολία σε εισβολές από Σελτζούκους Τούρκους, οι οποίοι θα καταλάμβαναν το μεγαλύτερο μέρος της Βυζαντινής Μικράς Ασίας. Έτσι άρχισε η μεταστροφή της Μικράς Ασίας από Χριστιανική και σε τεράστιο ποσοστό κατοικούμενη από Έλληνες, σε Μουσουλμανική και Τουρκικό κέντρο. Πολλές Αρμενικές βασιλικές οικογένειες μεταξύ των οποίων οι Γκαγκίκ Β΄, Αντόμ,  και Αμπού Σαχλ από το Βουσπουρακάν, θέλησαν να πάρουνε εκδίκηση από τον ντόπιο Ελληνορθόδοξο πληθυσμό μετά τις διώξεις των Αρμενίων και των Σύριων Μονοφυσιτών από τους Βυζαντινούς. Εκμεταλλεύτηκαν αυτήν την ευκαιρία που έδωσε η κατάκτηση από τους Σελτζούκους για να στοχοποιήσουν Έλληνες, βασάνισαν και σκότωσαν τον Ορθόδοξο μητροπολίτη της Καισάρειας και λεηλάτησαν κτήματα που ανήκαν σε πλούσιους Έλληνες. Τελικά οι Έλληνες κτηματίες σκότωσαν τον βασιλικής καταγωγής Αρμένιο Γκαγκίκ.
Μέχρι το 12ο αιώνα όλη η Ανατολία κατακτήθηκε από νομαδικές Τουρκμενικές φυλές της Κεντρικής Ασίας, οι οποίοι εκκαθάρισαν πολλές περιοχές της Ανατολίας από τους Έλληνες. Υπό την Τουρκική εξουσία ο Ελληνικός πληθυσμός της Ανατολίας μειώθηκε δραστικά, λόγω μαζικής μεταστροφής στο Ισλάμ, σφαγών, ή εξορία σε Ελληνικές επικράτειες στην Ευρώπη. Ενώ πριν την Τουρκική εισβολή στην Ανατολία, οι Έλληνες, όπως και μικρότερος αριθμός Αρμενίας, Συρίων και Γεωργιανών, ήταν όλοι Χριστιανοί, ως τον 15ο αιώνα περισσότερο από το 90% της Ανατολίας έγιναν Μουσουλμάνοι, σύμφωνα με κάποιους ερευνητές κυρίως λόγω μεταστροφής Χριστιανών στο Ισλάμ. Πολλοί Βυζαντινοί Έλληνες ηγέτες επίσης μπήκαν στον πειρασμό να μεταστραφούν στο Ισλάμ για να μπούνε στην Οθωμανική Τούρκικη αριστοκρατία, αν και στις αρχές του 20ου αιώνα η αναλογία Χριστιανών στην Ανατολία ήταν πάνω από 20%. Κατά τους αιώνες της Τουρκικής εξουσίας στην Μικρά Ασία, πολλοί Έλληνες και άλλοι λαοί της Ανατολίας όπως οι Αρμένιοι και οι Κούρδοι, υιοθέτησαν την Τουρκική γλώσσα, μεταστράφηκαν στο Ισλάμ, και κατέληξαν να αναγνωρίζονται ως Τούρκοι. Παρά την αναταραχή στην Ανατολία, ως τον 13ο αιώνα οι Έλληνες της Καππαδοκίας, Λυκαονίας και Παμφυλίας παρέμειναν σε μεγάλους αριθμούς, παρά τις πιέσεις από τους Τουρκμένους νομάδες, και σε κάποια αστικά κέντρα πιθανόν ακόμα και απαρτίζοντας την πλειοψηφία του πληθυσμού. Κατά τη διάρκεια αυτής της χαώδους περιόδου υπάρχουν ενδείξεις ότι μερικοί ντόπιοι Καππαδόκες Έλληνες ενώθηκαν με τους Τούρκους νομάδες εισβολείς. Κάποιοι κατάφεραν ακόμα και ανέλθουν σε ανώτερες θέσεις στο Σελτζουκικό Σουλτανάτο του Ρουμ, όπως ο Βασίλειος Γιαρούπης, πλούσιος Καππαδόκης Έλληνας φεουδάρχης ισχυρής Ελληνικής επαρχίας, ο οποίος κατείχε τον τίτλο της αυλής του στρατηγού (amir arzi) στο στρατό του Σελτζούκου Σουλτάνου του Ικονίου Μεσούντ Β΄. Αφιέρωσε μια εκκλησία που βρίσκεται στην κοιλάδα του Περιστρέμματος (Μπελισιρμά), όπου σώζεται μέχρι σήμερα η τοιχογραφία με το πορτρέτο του που ζωγραφίστηκε εν ζωή.
Κατά τη διάρκεια του 15ου αιώνα οι Οθωμανοί Τούρκοι κατέκτησαν την Καππαδοκία, ενώ η επαρχία της Καππαδοκίας παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό κατοικούμενη από Έλληνες, με έναν μικρότερο αριθμό Αρμενίων, ακόμα και μετά την κατάκτηση. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Οθωμανού σουλτάνου Μουράτ Γ΄ (1574 με 1595), η περιοχή της Καππαδοκίας τουρκοποιήθηκε σε κουλτούρα και γλώσσα μέσω μιας σταδιακής διαδικασίας επιπολιτισμού, ως αποτέλεσμα ότι πολλοί Έλληνες είχαν αποδεχτεί την Τουρκική καθομιλουμένη και αργότερα έγιναν γνωστοί ως Καραμανίδες. Το όνομα αυτό προέρχεται από την περιοχή της Καππαδοκίας που οι Τούρκοι ονόμαζαν Καραμάν προς τιμήν του Τούρκου πολέμαρχου Καραμάνογλου, αν και οι Καππαδόκες Έλληνες συνέχισαν να αποκαλούν την περιοχή Λάραντα, το αρχαίο ελληνικό της όνομα. Αυτοί οι τουρκόφωνοι Έλληνες ζούσαν κυρίως στην περιοχή της Καραμανίας, αν και υπήρχαν σημαντικές κοινότητες στην Κωνσταντινούπολη και την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας. Οι Καππαδόκες Έλληνες που ζούσαν σε απόμακρα λιγότερο προσβάσιμα χωριά παρέμειναν ελληνόφωνοι και χριστιανοί, καθώς ήταν απομονωμένοι και επηρεάστηκαν λιγότερο από την γρήγορη μεταστροφή των περιοχών που γειτόνευαν με το Ισλάμ και την Τουρκική γλώσσα. Οι Έλληνες Καππαδόκες διατήρησαν τα αρχικά ελληνικά ονόματα πολλών περιοχών της Καππαδοκίας τα οποία είχαν μετονομαστεί σε τουρκικά ονόματα κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής εποχής, όπως την πόλη γνωστή κατά το Μεσαίωνα ως Άγιος Προκόπιος, και μετονομάστηκε Ουργκούρ (Urgup) από τους Τούρκους και ακόμα αποκαλούταν Προκόπιον από τους ντόπιους Έλληνες των αρχών του 20ου αιώνα.
Αν και οι Καραμανλήδες εγκατέλειψαν την ελληνική γλώσσα όταν έμαθαν τα τουρκικά, παρέμειναν Ορθόδοξοι Χριστιανοί, και συνέχισαν να χρησιμοποιούν το ελληνικό αλφάβητο. Τύπωσαν χειρόγραφα έργα στην τουρκική γλώσσα με το ελληνικό αλφάβητο, χρήση η οποία έγινε γνωστή Καραμανλήδικα. Αυτό το φαινόμενο δεν περιορίστηκε στους Καππαδόκες Έλληνες Καραμανλήδες, καθώς πολλοί Αρμένιοι που ζούσαν στην Καππαδοκία είχαν επίσης γίνει τουρκόφωνοι, αν και παρέμειναν Αρμένιοι Αποστολικοί (Ορθόδοξοι) Χριστιανοί, μιλούσαν και έγραφαν στην τουρκική, αλλά χρησιμοποιώντας το αρμενικό αλφάβητο. Κάποιοι Εβραίοι κάτοικοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας είχαν επίσης γίνει τουρκόφωνοι διατηρώντας τη θρησκεία τους, και επίσης γράφανε στην τουρκική χρησιμοποιώντας το εβραϊκό αλφάβητο. Οι Καππαδοκικές ελληνικές, αρμενικές και εβραϊκές μειονότητες ανέπτυξαν ελληνοτουρκικές, αρμενό-τουρκικές και ιουδαϊκό-τουρκικές λογοτεχνίες αναπτύσσοντας η κάθε μία τη δικιά της παράδοση γραφής. Παρά το γεγονός ότι είχαν χάσει την γνώση των γλωσσών τους και είχαν τουρκοποιηθεί, οι πλειοψηφία των Καραμανλήδων και πολλοί τουρκόφωνοι Αρμένιοι τελικά ανέκτησαν την αρχική μητρικές τους γλώσσες. Ενώ οι περισσότεροι Καππαδόκες Έλληνες είχαν παραμείνει Ορθόδοξοι Χριστιανοί, ένας σημαντικός αριθμός μεταστράφηκε στο Ισλάμ. Όπως και με άλλες ελληνικές κοινότητες, αυτοί οι προσήλυτοι στο Ισλάμ θεωρούνταν "Τούρκοι", καθώς το να είναι κανείς Μουσουλμάνος για τους Έλληνες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ήταν συνώνυμο με το να είναι Τούρκος. Οι Έλληνες συγγραφείς θα περιέγραφαν λανθασμένα τους Έλληνες προσήλυτους στο Ισλάμ ως ότι “Τουρκέυουν”, γίνονται Τούρκοι. Ευρωπαίοι επισκέπτες στα βασίλεια του Σουλτάνου, επίσης θα χαρακτήριζαν υποκειμενικά κάθε Μουσουλμάνο ως "Τούρκο" ανεξάρτητα από τη μητρική του γλώσσα. Οι Έλληνες πίστευαν ότι με την μεταστροφή στο Ισλάμ και το ‘χάσιμο’ της Χριστιανικής θρησκείας, ένα άτομο έβγαινε επίσης και από την Ελληνική εθνική κοινότητα. Αυτός ο ανακριβής τρόπος σκέψης ήταν ακόμα δημοφιλής και μετά τα χρόνια της διάλυσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Κατά την περίοδο της Οθωμανικής εξουσίας συνέβησαν πολλές μετακινήσεις πληθυσμών στην κεντρική Ανατολία. Μετά την Οθωμανική κατάκτηση της Κύπρου του 1571μ ο Οθωμανός Σουλτάνος Σελίμ Α΄ αποφάσισε να μεταφέρει Έλληνες από την Καππαδοκία, ειδικά από την περιοχή της Καισαρείας, στην Κύπρο. Σε αυτό το διάστημα ο αρχιτέκτονας Μιμάρ Σινάν, ελληνικής καταγωγής και ντόπιος από την Καππαδοκία, έγραψε μια επιστολή στο Σουλτάνο ζητώντας να εξαιρεθεί η οικογένειά του από την μεταφορά. Κατά την Οθωμανική περίοδο Καππαδόκες Έλληνες θα μετανάστευαν στην Κωνσταντινούπολη και σε άλλες μεγάλες πόλεις για δουλείες. Μέχρι το 18ο αιώνα πολλοί ήταν πλούσιοι, μορφωμένοι και δυτικοποιημένοι. Πλούσιοι Καππαδόκες Έλληνες χτίσανε μεγάλες πέτρινες επαύλεις σε περιοχές της Καππαδοκίας όπως η Καρβάλη (το σύγχρονο Γκιουζελιούρτ), πολλές από τις οποίες μπορεί να δει κανείς μέχρι σήμερα. Οι Καππαδόκες Έλληνες έγραψαν τα πρώτα μυθιστορήματα που εκδόθηκαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία το 19ο αιώνα, χρησιμοποιώντας το ελληνικό αλφάβητο και την τουρκική γλώσσα Καππαδόκες Έλληνες από διάφορες περιοχές θα ειδικευόταν σε κάποιο συγκεκριμένο επάγγελμα, όπως για παράδειγμα το εμπόριο του χαβιαριού. Ο συγγραφέας Demetrius Charles Boulger αργότερα θα περιγράψει το χαρακτήρα των εργασιών τους, "Κάθε χωριό είναι συνδεδεμένο με κάποια συγκεκριμένη συντεχνία στην Κωνσταντινούπολη. Ένας προμηθεύει μπακάληδες, άλλος τους πωλητές κρασιού και ποτών, άλλος αυτούς που αποξεραίνουν ψάρια, άλλους τους κατασκευαστές χαβιαριού, άλλους τους αχθοφόρους, και ούτω καθ’ εξής."’.

Σύγχρονη Καππαδοκία

Στις αρχές του 20ου αιώνα οι ελληνικοί οικισμοί ήταν ακόμα πολλοί και διασκορπισμένοι στο μεγαλύτερο μέρος της σημερινής Τουρκίας. Οι επαρχίες της Καππαδοκία και της Λυκαονίας είχε μεγάλο αριθμό οικισμών με μεγάλους πληθυσμούς στα αστικά κέντρα όπως η Κασάρεια, η Νίγδη και το Ικόνιο. Οι Καππαδόκες Έλληνες του 19ου και του 20ου αιώνα ήταν φημισμένοι για τον πλούτο των λαϊκών αφηγήσεων και τη διατήρηση της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.
Η Υπόγεια πόλη του Ντερίνκουγιου συνέχισε να χρησιμοποιείται από πρόσφυγες ως καταφύγια για προστασία από τους Μουσουλμάνους Τούρκους, και ως και τα τέλη του 20ου αιώνα ήταν ακόμα σε χρήση από τους ντόπιους για να γλυτώνουν από επιδρομές των Οθωμανών. Ο Dawkins, ένας γλωσσολόγος του Κέμπριντζ που πραγματοποίησε έρευνα στους γηγενείς Καππαδόκες Έλληνες στην περιοχή από το 1909-1911, κατέγραψε ότι το 1909, «όταν έφτασαν τα νέα για τις πρόσφατες σφαγές στα Άδανα, μεγάλος μέρος του πληθυσμού στην Αξό κατέφυγαν σε αυτές τις υπόγειες αίθουσες, και για κάποιες νύχτες δεν επιχείρησαν να κοιμηθούν πάνω από το έδαφος».
Οι μελετηρές που περνούσαν από την Καππαδοκία κατά το 19ο αιώνα περιγράφουν τους Καππαδόκες Έλληνες και τα έθιμά τους. Το 1838 ο Βρετανός μελετητής Robert Ainsworth έγραψε ότι, "Οι Καππαδόκες Έλληνες είναι, γενικά, ευχάριστοι και ανοιχτοί στους τρόπους τους, και η συνομιλία τους υποδηλώνει μεγάλο βαθμό ευφυΐας και πολιτισμού, εκεί που υπάρχουν τόσα λίγα βιβλία και τόσο λίγη εκπαίδευση, και συνεπώς εκμάθηση.". Ο Demetrius Charles Boulger περιέγραψε αργότερα το χαρακτήρα τους:
Οι Καππαδόκες Έλληνες έχουν τη φήμη σε όλη τη Μικρά Ασία για την ενέργεια και την εμπορική τους δραστηριότητα. Υπάρχουν λίγες μόνο πόλεις στις οποίες δεν βρίσκει κανείς έναν έμπορο από την Καισάρεια, και η βραχώδη φύση της χώρας ωθεί ακόμα και τις φτωχότερες τάξεις να αναζητήσουν τα προς το ζειν αλλού. Ίσως το πιο ενδιαφέρον χαρακτηριστικό στο χαρακτήρα αυτών των Ελλήνων είναι η μεγάλη τους αγάπη για την πατρίδα τους. Η μεγάλη φιλοδοξία κάθε άντρα είναι να κερδίσει αρκετά χρήματα για να χτίσει ένα σπίτι και να εγκατασταθεί στην αγαπημένη του Καππαδοκία. Οι νέοι φεύγουν στην Κωνσταντινούπολη για κάποια χρόνια και μετά επιστρέφουν για να παντρευτούν και να χτίσουν ένα σπίτι. Σε ένα-δύο χρόνια παντρεμένοι βλέπουν τις οικονομίες τους να τελειώνουν, και χρειάζεται να ξαναγυρίσουν στην Πόλη, κάποιες φορές παραμένοντας δέκα ή δεκαπέντε χρόνια για να κερδίσουν αρκετά για να συντηρηθούν αυτοί και οι γυναίκες τους για το υπόλοιπο της ζωής τους…Ο κόσμος δεν έχει συγκεκριμένες πολιτικές προσδοκίες όπως αυτές που κυριαρχούν μεταξύ των Ελλήνων της δυτικής ακτής. Ονειρεύονται, αυτό είναι αλήθεια, μια νέα Βυζαντινή Αυτοκρατορία, αλλά ό, τι συμπάθεια περισσεύει από την αγάπη του χρήματος και του κέρδους, πηγαίνει στη Ρωσία. Η νότια περιοχή της Καππαδοκίας, όπου κάποτε διακόνησε ο Άγιος Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός, δείχνει πολλά σημάδια αυξανόμενης ευμάρειας. Το χτίσιμο συνεχίζεται, και οι άνθρωποι εγκαταλείπουν τα υπόγεια χωριά, στα οποία χρωστάνε τη διατήρηση της πίστης και της γλώσσας τους, για σπίτια πάνω από το έδαφος. Τα υπόγεια αυτά χωριά είναι γνωστά με ελληνικά, όσο και με τούρκικα ονόματα. Σε κάποια μιλιούνται τα Ελληνικά από Μουσουλμάνους και Χριστιανούς, και σε άλλα μια ελληνοτουρκική διάλεκτος, και σε άλλα μόνο Τούρκικα. Και αυτός ο συνδυασμός υπάρχει ακόμα και στις εκκλησίες, όπου τα περιγραφικά γράμματα στις ιερές εικόνες είναι συχνά στα Τούρκικα, γραμμένα με ελληνικούς χαρακτήρες.

Διώξεις και ανταλλαγή πληθυσμών

Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1900 η περιοχή της Καππαδοκίας κατοικούνταν ακόμα από Χριστιανούς Καππαδόκες Έλληνες, όπως και από Μουσουλμάνους Τούρκους, και από κοινότητες Αρμενίων και Κούρδων. Μέχρι τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο οι Έλληνες της Ανατολίας είχαν πολιορκηθεί από τους Νεότουρκους. Χιλιάδες Έλληνες σφαγιάστηκαν, περίπου 750.000 Έλληνες της Μικράς Ασίας σφαγιάστηκαν σε μια πράξη γενοντονίας και περίπου 750.000 εξορίστηκαν. Οι Έλληνες στοχοποιήθηκαν πριν από και μαζί με τους Αρμενίους και τους Ασσυρίους. Οι θάνατοι των Ελλήνων της Ιωνίας και της Καππαδοκίας έφτασαν τους 397.000 ενώ των Ποντίων τους 353.000. Ο Τούρκος αξιωματούχος Ραφέτ Μπέι έπαιξε ενεργό ρόλο στην Γενοκτονία των Ελλήνων στο εσωτερικό της Ανατολίας το Νοέμβριο του 1916 δήλωσε, "Πρέπει να αποτελειώσουμε τους Έλληνες όπως κάναμε με τους Αρμενίους…σήμερα έστειλα αποσπάσματα στο εσωτερικό για να σκοτώσουνε κάθε Έλληνα  επί τόπου…". Κατά τη διάρκεια του Ελληνοτουρκικού πολέμου (1919–1922) αμέτρητος αριθμός Ελλήνων εκτοπίστηκαν από τους Τούρκους στην έρημο της Μεσοποταμίας όπου πολλοί. Στις 31 Ιανουαρίου 1917 ο Καγκελάριος της Γερμανίας Μπέθμαν Χόλβεγκ δήλωσε:
Οι ενδείξεις είναι ότι οι Τούρκοι σχεδιάζουν να εξαλείψουν τους Έλληνες ως εχθρούς του κράτους, όπως κάνανε νωρίτερα με τους Αρμενίους. Η τακτική που εφαρμόζεται από τους Τούρκους είναι να εκτοπίζουν τους ανθρώπους στο εσωτερικό χωρίς να παίρνουν μέτρα για την επιβίωσή τους, με το να τους εκθέτουν στο θάνατο, την πείνα και την αρρώστια. Τα εγκαταλελειμμένα σπίτια κατόπιν λεηλατούνταν και καίγονταν ή καταστρέφονταν. Ό, τι έγινε με τους Αρμένιους επαναλαμβάνεται με τους Έλληνες.
Το 1922 μετά από παραμονή αιώνων στην Καππαδοκία, όταν οι εναπομείναντες Καππαδόκες Έλληνες εκδόθηκαν στην Ελλάδα ως μέρος της οριζόμενης από τη Συνθήκη της Λοζάνης ανταλλαγής πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, οι απόγονοι των Καππαδόκων Ελλήνων που είχαν μεταστραφεί στο Ισλάμ δεν περιλήφθηκαν στην ανταλλαγή και παρέμειναν στην Καππαδοκία, κάποιοι μιλώντας ακόμα την Καππαδοκική ελληνική γλώσσα. Κάποιες πόλεις επηρεάστηκαν πολύ από την αποχώρηση των Ελλήνων, μεταξύ των οποίων η Σινασός, το Ουργκούρ, το Γκιουζελιούρτ, και το Νεβσεχίρ, καθώς αυτοί αποτελούσαν σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού αυτών των πόλεων. Οι Καππαδόκες Έλληνες μεταφέρθηκαν στην παράκτια πόλη της Μερσίνης προκειμένου να σταλούν στην Ελλάδα. Πολλοί θα χάνανε όλα τα υπάρχοντά τους εξ’ αιτίας διεφθαρμένων αξιωματούχων και λεηλασιών.  Οι Καππαδόκες Έλληνες που μετανάστευαν στην Ελλάδα αντικαταστάθηκαν με Μουσουλμάνους που έρχονταν από την ηπειρωτική Ελλάδα, κυρίως από τη Θράκη. Κάποιοι από αυτούς του Μουσουλμάνους ήταν Έλληνες (βλ. Έλληνες Μουσουλμάνοι), αν και οι περισσότεροι ήταν Σλαβικής, Τουρκικής, ή Τσιγγάνικης καταγωγής. Πολλές από τις Καππαδοκικές ελληνικές εκκλησίες μετατράπηκαν σε τζαμιά μετά την αποχώρηση των Ελλήνων. Σε αυτές περιλαμβάνεται η Εκκλησία του Αγίου Γρηγορίου σήμερα γνωστή ως "Buyuk Kilise Camii (Τζαμί Μεγάλης Εκκλησιάς)". 
   
Μετά την ανταλλαγή υπήρχε ακόμα σημαντική κοινότητα Καππαδόκων Ελλήνων που ζούσε στην Τουρκία, στην Κωνσταντινούπολη they had settled there during the Ottoman era and formed enclaves of their native communities,, η πλειοψηφία των οποίων μετανάστεψαν στην Ελλάδα μετά τα Σεπτεμβριανά του 1955. Με την άφιξή τους στην Ελλάδα εγκαταστάθηκαν σε χωριά παρόμοια με τα αρχικά Καππαδοκικά χωριά. Οι νέοι κάτοικοι έδωσαν στα νέα χωριά τα ονόματα των παλιών, με την προσθήκη το Νέος / Νέα. Για παράδειγμα, Καππαδόκες Έλληνες της Σίνασου που εγκαταστάθηκαν στη βόρεια Εύβοια ονόμασαν το χωριό τους Νέα Σινασός. Άλλα παραδείγματα περιλαμβάνουν τη Νέα Καρβάλη στη βόρεια και το Νέο Προκόπι στην κεντρική Ελλάδα. Οι περιοχές της Ελλάδας με σημαντικούς Καππαδοκικούς οικισμούς περιλαμβάνουν τις πόλεις Καρίτσα, Βόλο, Κιλκίς, Λάρισα, Χαλκιδική, Καβάλα, Αλεξανδρούπολη, και Θεσσαλονίκη. Σήμερα η απόγονοι των Καππαδόκων Ελλήνων, μπορεί να βρεθούν σε όλοι την Ελλάδα, καθώς και στον κόσμο, ιδιαίτερα στην Δυτική Ευρώπη Βόρεια Αμερική και Αυστραλία, ως μέρος του Απόδημου Ελληνισμού.
Η σύγχρονη περιοχή της Καππαδοκίας είναι φημισμένη για τις λαξευμένες στο βράχο εκκλησίες στην κοιλάδα του Γκιόρεμε και του Σαγανλί, και στους τουρίστες, πολλοί από τους οποίους επισκέπτονται τις εγκαταλελειμμένες υπόγειες πόλεις, σπίτια και ελληνικές εκκλησίες, λαξευμένες και διακοσμημένες από Καππαδόκες Έλληνες αιώνες πριν. Η πρώην ελληνική πόλη Γκιουζελγιούρτ (Καρβάλη) έχει γίνει δημοφιλής στους τουρίστες που επισκέπτονται τις εγκαταλελειμμένες πετρόκτιστες επαύλεις πλούσιων Καππαδόκων Ελλήνων επιχειρηματιών. Σήμερα μπορεί να δει κανείς πάνω από 700 Ελληνικές Ορθόδοξες Εκκλησίες και πάνω από τριάντα βραχόκτιστα παρεκκλήσια, πολλές με διατηρημένες αγιογραφίες, ελληνικές επιγραφές και τοιχογραφίες, κάποιες από τις οποίες χρονολογούνται από την εικονοκλαστική περίοδο μέχρι και τον 6ο αιώνα. Το 1985 αυτές η Ελληνικές βραχόκτιστες εκκλησίες χαρακτηρίστηκαν Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

Πολιτισμός

Ο Καππαδόκες Έλληνες ήταν απομονωμένοι από τον υπόλοιπο ελληνόφωνο κόσμο για αιώνες, κάτι που έκανε τον τρόπο ζωής και τον εν γένει πολιτισμό τους κάπως πιο ιδιαίτερο. Η κουλτούρα τους έχει δεχθεί ισχυρές επιρροές από την τοπογραφία των διαφορετικών περιοχών. Στις εμπορικές πόλεις όπως η Καισάρεια και η Μαλακοπή η ανώτατη εκπαίδευση και οι τέχνες άνθισαν υπό την προστασία της κοσμοπολίτικης μέσης τάξης. Η οικονομία της Καππαδοκίας ήταν βασισμένη στο μεγαλύτερο μέρος στη γεωργία και την μεταλλευτική, και τα αγροτικά κέντρα που βρίσκονταν στις πεδιάδες και τα οροπέδια. Οι Καππαδόκες Έλληνες έχουν ιδιαίτερα παραδοσιακά τραγούδια και χορούς τα οποία εκτελούνται ακόμα στην Ελλάδα.

Πρώιμη Καππαδοκική Ελληνική λογοτεχνία

Ο Πέρσης ποιητής Ρουμί (1207-1273), του οποίου το όνομα σημαίνει "Ρωμανός", (Ρουμ-ιός>Ρωμιός, από το Σουλτανάτο του Ρουμ, Rum>Rumi) αναφερόμενο στο ότι ζούσε ανάμεσα "Ρωμιούς" Ελληνόφωνους της Καππαδοκίας, έγραψε κάποια ποιήματα στα Καππαδοκικά Ελληνικά. Αυτοί οι στίχοι είναι μία από τις πρώτες λογοτεχνικές μαρτυρίες τις προφορικής Καππαδοκικής καθομιλουμένης.

Σύγχρονη λογοτεχνία

Ο Καππαδόκης Ελληνοαμερικάνος μετανάστης και φημισμένος σκηνοθέτης του Χόλιγουντ Ηλία Καζάν έγραψε το βιβλίο "Αμέρικα, Αμέρικα" για το θείο του, που μεγάλωσε στην Καππαδοκία σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων διώξεων. Σταλμένος με τα πόδια από τον πατέρα του όταν ήταν έφηβος στην Κωνσταντινούπολη, ο θείος του Καζάν επρόκειτο να ξεκινήσει εκεί μια καινούρια ζωή, και τελικά να φέρει και την υπόλοιπη οικογένειά του στην Πόλη. Στο τέλος, ο θείος του Καζάν ταξίδεψε πολύ πιο μακριά, στην Αμερική, εκπληρώνοντας αργότερα και το καθήκον του φέρνοντας και την οικογένειά του. Ο Καζάν έκανε το βιβλίο του στην βραβευμένη με Όσκαρ ταινία Αμέρικα, Αμέρικα το 1963.

Κουζίνα

Οι Καππαδόκες Έλληνες συνέχισαν μια σειρά από μαγειρικές παραδόσεις προερχόμενες από τα Βυζαντινά χρόνια. Σε αυτές περιλαμβάνεται ο παστουρμάς, μια λιχουδιά που στα Βυζαντινά χρόνια λεγόταν "παστόν", μαζί με τη χρήση του πανταχού παρόντος στην Κεντρική Ανατολία μαντιμάκ, χορταρικό που μοιάζει με το σπανάκι, για φαγητά όπως η σπανακόπιτα.

Βίντεο

Αμέρικα, Αμέρικα, του Ελία Καζάν.
Ντοκιμαντέρ για την Καππαδοκικό Ελληνικό πολιτισμό, παραδοσιακά τραγούδια και χορούς (βλ. Εξωτερικοί σύνδεσμοι.