Σεβαστός Κυμινήτης

Βιογραφικά στοιχεία

Γεννήθηκε στο Χότσι/Κύμινα, χωριό στην επαρχία Τραπεζούντας και φοίτησε στην Πατριαρχική Ακαδημία της Κωνσταντινούπολης κοντά στον Ιωάννη Καρυοφύλλη και τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο. Στη σχολή του Φαναρίου θα διδάξει αργότερα κι ίδιος και το 1671 θα διαδεχθεί τον Μαυροκορδάτο στη σχολαρχία. Εξαιτίας φοιτητικών ταραχών και άλλων προστριβών με άλλους συναδέλφους του εγκατέλειψε το 1681/1682 την Κωνσταντινούπολη. Την ίδια περίοδο παίρνει επιστολή του διακόνου Τιμοθέου από την Ρωσσία που τον προσκαλεί να αναλάβει την ελληνική σχολή της Μόσχας. Η απάντησή του είναι αρνητική. Απέρριψε, επίσης, πρόταση του Μαυροκορδάτου να πάει στην Ευρώπη. Αποφασισμένος να φύγει, πηγαίνει να ιδρύσει σχολή, το Φροντιστήριο της Τραπεζούντας, στην πατρίδα του, κατά το πρότυπο της σχολής του Φαναρίου που διηύθυνε ως το 1689. «Κύριο μέλημά του η πνευματική ανάπτυξη των συμπατριωτών του και η ηθική και δογματική ενίσχυσή τους, ώστε να αντισταθούν στους διωγμούς των Τούρκων και στην προπαγάνδα των Καθολικών». Όταν έφτασε στην πόλη προσβλήθηκε μάλιστα από πανώλη. Το1689, έπειτα από πρόσκληση του ηγεμόνα της Βλαχίας Κωνσταντίνου Βασσαράβα, πήγε στο Βουκουρέστι και έγινε σχολάρχης και καθηγητής στην εκεί Ακαδημία, (Μονή του Αγίου Σάββα), όπου έμεινε ως το θάνατό του. Πληροφορίες για την οικογενειακή και την προσωπική του ζωή δεν έχουμε περισσότερες, εκτός από το ότι ήταν παντρεμένος και πατέρας μιας κόρης. Όλοι όσοι ασχολήθηκαν μαζί του επικεντρώθηκαν στο διδακτικό και συγγραφικό του έργο.

Ακαδημαϊκή σταδιοδρομία

Ή ακαδημαίκή του σταδιοδρομία άρχισε στη Μεγάλη του Γένους Σχολή το 1671 και διήρκεσε δέκα χρόνια. Δίδαξε φιλισοφία, θεολογία, ρητορική, φιλολογία.
H διδασκαλία και η επιστημοσύνη του τον έκαναν να διακριθεί από τους άλλους συναδέλφους του. Οι ακριβείς συνθήκες της αποπομπής του δεν είναι ξεκάθερες. «Αυτά που είναι γνωστά για την αποπομπή είναι ότι κάποιοι μαθητές οργάνωσαν στάση κατά του Κυμινήτη πείθοντας τον χορηγό της Ακαδημίας Μανολάκη να πάψει να τον εμπιστεύεται και να σταματήσει τη μισθοδοσία του. Μάλιστα συνήργησε και ο μετέπειτα διάδοχός του στη διεύθυνση της σχολής, Γεράσιμος Ακαρνάν» Οι μαθητές συκοφάντησαν τον δάσκαλό τους στον πατριάρχη Καλλίνικο Β΄ για θνητοψυχία. Πιθανώς επρόκειτο για μια σκόπιμη παρερμηνεία άποψής του για τη θνησιμότητα της στην παράφραση που συνέγραψε στα σχόλια του Κορυδαλλέα στο Περί Ψυχής του Αριστοτέλη. Τέλος μια άλλη ερμηνεία της αποπομπής είναι εκείνη που την εντάσσει στα πλαίσια μιας ιδεολογικής διαμάχης μεταξύ του Πατριαρχείου και ανανεωτικών κύκλων. Ο Κυμινήτης είχε υπάρξει μαθητής του Ιωάννη Καρυοφύλλη, ο οποίος είχε κατηγορηθεί ως Καλβινιστής και επειδή είχε εισαγάγει νέες μεθόδους διδασακλίας, έτσι θεωρήθηκε ομοϊδεάτης με το δάσκαλό του. Φεύγει για την ιδιαίτερη πατρίδα του, όπου επιδίδεται σε εργώδη προσπάθεια προκειμένου να οργανώσει το Φροντιστήριο. Τα προβλήματα που έχει να αντιμετωπίσει είναι κυρίως είναι η έλλειψη βιβλίων και προσωπικού, αλλά και η ανυπαρξία οικονομικών πόρων. Γι αυτό στέλνει διαρκώς επιστολές σε ηγεμόνες (Σερμπάν Καντακουζινό, Μιχαήλ Καντακουζινό και εκκλησιαστικούς άνδρες (Νεόφυτο Αδριανουπόλεως, αρχιμανδρίτη του Παναγίου Τάφου Χρύσανθο Νοταρά), με σκοπό τη συγκέντρωση χρημάτων για τη Σχολή. Εκεί θα ασχοληθεί κυρίως με τη διδασκαλία γνωμικών στίχων.
Επόμενος σταθμός της σταδιοδρομίας του είναι η Ακαδημία του Βουκουρεστίου. Μετά από πρόσκληση του ηγεμόνα της Ουγγροβλαχίας φεύγει για το Βουκουρέστι. Αυτή η πρόσκληση οφείλεται στις γνωριμίες που είχε στους πατριαρχικούς κύκλους της Κωνσταντινούπολης, όπως τον Ιωάννη Καρυοφύλλη, τον Δοσίθεο Β΄ Ιεροσολύμων και το Νεόφυτο Αδριανουπόλεως. Διαθέτοντας αρκετή διδακτική πείρα και έτοιμες παραδόσεις κειμένων, δίδαξε φιλοσοφία, λογική, θεολογία. Συνέγραψε επίσης, λόγους, εγκώμια, και άλλα κείμενα πολιτικής διδασκαλίας.

Aποτίμηση του εκπαιδευτικού έργου του Κυμινήτη

Στα τριάντα περίπου χρόνια της διδασκαλικής του δράσης κατάφερε να θεμελιώσει σχολές (Φροντιστήριο Τραπεζούντας, Ακαδημία του Βουκουρεστίου) και να τις προαγάγει σε σημαντικά πνευματικά κέντρα. Χωρίς κάποιες σπουδές στην Ευρώπη, δεν υπήρξε ο φορέας του πνεύματος του Διαφωτισμού,όμως κατόρθωσε να συνδυάσει ισόρροπα τη διδασκαλία της αρχαίας και της χριστιανικής φιλολογίας.