Αγαθάγγελος Ξηρουχάκης

Βιογραφία

Ο Αγαθάγγελος Ξηρουχάκης  υπήρξε διαπρεπής λόγιος και κληρικός. Κατά κόσμο ονομάζετο ΄Αγγελος Ξηρουχάκης του Ηλία. Γεννήθηκε στο χωριό Σούρη Κυδωνίας και Αποκορώνου, του Νομού Χανίων Κρήτης το έτος 1872. Κατά το έτος 1889 εισήλθε ως Δόκιμος στην Ιερά Μονή Γδερνέττο, στο Ακρωτήρι Μελέχας Χανίων, όπου και αργότερα εκάρη Μοναχός, οπότε και μετονομάσθηκε σε Αγαθάγγελο. Κατά το έτος 1894 χειροτονήθηκε Διάκονος και το 1903 Πρεσβύτερος (Ιερομόναχος). Ο Αγαθάγγελος  πήρε μέρος στην Κρητική Επανάσταση του 1896-97και επολέμησε εναντίον των Τούρκων. Από το 1901 ως το 1905 σπούδασε θεολογία στην Ιερουσαλήμ και το 1911 απέκτησε διδακτορικό τίτλο από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια. Επίσης, μελέτησε Νεοελληνική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης. Υπήρξε μαθητής του Χρυσοστόμου Παπαδοπούλου, διακεκριμένου Θεολόγου και πολυγραφότατου συγγραφέα, μετέπειτα δε Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος. Επίσης υπήρξε συνεργάτης του ιστοριοδίφη και εκδότη κειμένων Κωνσταντίνου Σάθα. Στην Βιέννη ο Αγαθάγγελος δίδαξε ελληνικά στο Collegium Teresianum και επίσης δραστηριοποιήθηκε ως Lector του εκεί Πανεπιστημίου..\
Ο Αγαθάγγελος Ξηρουχάκης ήταν προικισμένος από την φύση με πολλά χαρίσματα, τα οποία καλλιέργησε και πλούτισε. Υπήρξε κάτοχος περισσοτέρων γλωσσών. Εκτός από την ελληνική (αρχαία και νέα), την λατινική και την εβραϊκή, που είχε σπουδάσει, ομιλούσε και έγραφε άπταιστα την ιταλική και την γερμανική γλώσσα. Επίσης γνώριζε και κατανοούσε και άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες, λόγω της επί σειράς ετών διαμονής και εργασίας του σε διάφορες χώρες της Ευρώπης..
Υπηρέτησε ως εκπαιδευτικός στην Κρήτη και εφημέριος των ελληνικών Κοινοτήτων της Βενετίας ( 1906-1920) και της Βιέννης (1920-1936), μέχρι της εκλογής του ως Επισκόπου Κυδωνίας και Αποκορώνου (έδρα τα Χανιά Κρήτης).κατά το έτος 1936.  Εποίμανε την Επισκοπή Κυδωνίας και Αποκορώνου από το 1936 έως την κοίμησή του (22/02/1958), επιδεικνύοντας μεγάλη σύνεση, ευστροφία, διπλωματία και αποτελεσματικότητα.. Ο Αγαθάγγελος υπήρξε  δωρική φυσιογνωμία. Υψηλός, ευθυτενής, σοβαρός, ολιγόλογος. Αυστηρός, αλλά δίκαιος. Καλός τελετουργός και αφοσιωμένος στην αποστολή του. Εποίμανε θεοφιλώς την Επισκοπή του και διακρίθηκε για το επιστημονικό και το κοινωνικό έργο του. Εργάσθηκε για την αναδιοργάνωση της τοπικής Εκκλησίας και την επούλωση των πληγών, που προξένησε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, καθώς και για την επιμόρφωση του εφημεριακού κλήρου της Επισκοπής του. Επίσης ο Αγαθάγγελος Ξηρουχάκης διακρίθηκε για την ιδιαίτερη ευαισθησία του στο έργο της κοινωνικής αποστολής και μέριμνας της Εκκλησίας υπέρ των πασχόντων και αδύνατων. 
Κατά την διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου (1940-1944) δραστηριοποιήθηκε και έσωσε πολυάριθμους ΄Ελληνες από την εκτέλεση ή την φυλάκιση και τα βασανιστήρια, οι οποίοι κινδύνευαν εξ αιτίας  της πατριωτικής και της αντιστασιακής των δράσης . Το γεγονός ότι ο Αγαθάγγελος γνώριζε άριστα την γερμανική, αλλά και άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες, καθώς και η πείρα που είχε αποκομίσει κατά την μακρόχρονη παραμονή σε χώρες του Εξωτερικού, αλλά και οι διπλωματικές του ικανότητες, τον βοήθησαν, ώστε να μπορεί να επικοινωνεί με τις Αρχές Κατοχής και να δρα κατευναστικά  σε δύσκολες περιπτώσεις. Οι Αρχές κατοχής τον εσέβοντο και τον εκτιμούσαν. Το κύρος της προσωπικότητάς του ήταν μεγάλο και μπορούσε έτσι να επηρεάσει αυτούς που είχαν την εξουσία, πάντα με απώτερο σκοπό την βοήθεια των ασθενέστερων και γενικά, αυτών που είχαν ανάγκη.  .
Ο Αγαθάγγελος Ξηρουχάκης υπήρξε ιστοριοδίφης και μελετητής της μεσαιωνικής και της νεώτερης Ελληνικής Φιλολογίας. Συνέγραψε και δημοσίευσε πλήθος εργασιών και ασχολήθηκε  ιδιαίτερα με θέματα που είχαν σχέση προς την Κρήτη, την φιλολογία και την ιστορία της. 
Κατά την περίοδο της Ναζιστικής Κατοχής, είχε επαφές τόσο με τη δωσίλογη κυβέρνηση, όσο και με την εξόριστη κυβέρνηση στο Κάιρο.
Ο Αγαθάγγελος Ξηρουχάκης διετέλεσε Επίσκοπος Κυδωνίας και Αποκορώνου επί συναπτά 22 έτη και σε ηλικία 86 ετών απεβίωσε στις 22. Φεβρουαρίου 1958. Η εξόδιος Ακολουθία έλαβε χώρα στα Χανιά, στη συνέχεια δε ετάφηκε  στην Μονή της μετανοίας του, στο Γδερνέττο Ακρωτηρίου Χανίων, όπου βρίσκεται μέχρι σήμερα και ο τάφος του.
Έγραψε σημαντικά ιστορικά έργα.