Νικολάι Κρεστίνσκι

Καταγωγή

Ο Κρεστίνσκι γεννήθηκε στην πόλη Μογκίλεφ, σε ό,τι είναι τώρα Μαχίλιοου Βόμπλαστ της Λευκορωσίας. Σύμφωνα με τον Ρώσο αρχειοθέτη Α.Β. Ρογκίνσκι, ο Κρεστίνσκι ήταν Ρωσικής εθνικής καταγωγής. Άλλες πηγές αναφέρουν Ουκρανική εθνική καταγωγή, ενώ σύμφωνα τον Φέλιξ Τσουέβ, ο Βιατσεσλάβ Μολότοφ ισχυριζόταν ότι η οικογένεια Κρεστίνσκι είχαν προσηλυτισθεί από τον Ιουδαϊσμό στην Ανατολική Ορθοδοξία.

Άνοδος στην κορυφή

Ο Κρεστίνσκι εντάχθηκε στο Ρωσικό Σοσιαλ-Δημοκρατικό Εργατικό Κόμμα το 1903 και προσχώρησε στην Μπολσεβίκικη φράξια. Μετά την Φεβρουαριανή Επανάσταση, η οποία ανέτρεψε τη μοναρχία στην Ρωσία, αποδείχθηκε ικανός οργανωτής και εξελέγη στην Κεντρική Επιτροπή του κόμματος των Μπολσεβίκων στις 3 Αυγούστου 1917 (παλαιό ημερολόγιο). Έγινε μέλος του πρώτου Σοβιετικού Οργκμπούρο στις 16 Ιανουαρίου 1919 και στο πρώτο Πολιτμπιρό (Πολιτικό Γραφείο) στις 25 Μαρτίου 1919. Έγινε επίσης μέλος της Γραμματείας της Κεντρικής Επιτροπής στις 29 Νοεμβρίου 1919 και υπηρέτησε ως Υπεύθυνος Γραμματέας του κόμματος για τον επόμενο ενάμισι χρόνο.

Πτώση από την εξουσία

Στα τέλη του 1920 – αρχές του 1921, μετά τη νίκη των Μπολσεβίκων στον Ρωσικό Εμφύλιο Πόλεμο, ο Κρεστίνσκι στήριξε την φράξια του Λέοντος Τρότσκι σε μια όλο και πιο δριμεία διαμάχη για την κατεύθυνση της χώρας. Μετά τη νίκη του Βλαντιμίρ Λένιν στο 10ο συνέδριο του κόμματος τον Μάρτιο του 1921, ο Κρεστίνσκι έχασε τις θέσεις του στο Πολιτμπιρό, το Οργκμπούρο και τη Γραμματεία, και έγινε ο Σοβιετικός πρεσβευτής στην Γερμανία. Η θέση ήταν σημαντική και ευαίσθητη λόγω της κρίσιμης και λεπτής σχέσης της Σοβιετικής Ρωσίας με τη Γερμανία εκείνη την εποχή, αλλά όχι και τόσο σημαντική όσο οι προηγούμενες θέσεις του. 
Ο Κρεστίνσκι στήριξε τον Τρότσκι και την Αριστερή Αντιπολίτευση το 1923 – αρχές 1927, αλλά αποστασιοποιήθηκε από τον Τρότσκι αργότερα το 1927. Διέκοψε εντελώς με την αντιπολίτευση τον Απρίλιο του 1928.

Η δίκη παρωδία

Ο Κρεστίνσκι συνέχισε να εργάζεται ως διπλωμάτης μέχρι το 1937, όταν συνελήφθη κατά τις Μεγάλες Εκκαθαρίσεις. Οδηγήθηκε σε δίκη (ως μέρος της Δίκης των Είκοσι Ένα) στις 12 Μαρτίου 1938. Ενώ σχεδόν όλοι οι κατηγορούμενοι παραδέχθηκαν την ενοχή τους κατά τις Δίκες Παρωδία της Μόσχας, ο Κρεστίνσκι στην αρχή αρνήθηκε τα πάντα, αλλά άλλαξε θέση την επόμενη ημέρα. 
Στις 12 Μαρτίου είπε στον πρόεδρο, Βασίλι Ούλριχ:
Δεν αναγνωρίζω ότι είμαι ένοχος. Δεν είμαι Τροτσκιστής. Δεν ήμουν ποτέ μέλος του “του δεξιού και Τροτσκιστικού μπλοκ”, το οποίο δεν γνώριζα ότι υπάρχει. Ούτε έχω ποτέ διαπράξει ένα από αυτά τα εγκλήματα που μου αποδίδονται, προσωπικά. και συγκεκριμένα δεν είμαι ένοχος ότι είχα σχέσεις με τις Γερμανικές Μυστικές Υπηρεσίες.
Την επόμενη ημέρα έκανε ολική μεταστροφή στις θέσεις του: 
Χθες, υπό την επίδραση ενός στιγμιαίου έντονου συναισθήματος ψεύτικης ντροπής, που προκλήθηκε από την ατμόσφαιρα στο εδώλιο και την οδυνηρή εντύπωση που δημιουργήθηκε από την δημόσια ανάγνωση του κατηγορητηρίου, που επιδεινώθηκε από την κακή υγεία μου, δεν μπόρεσα να πω την αλήθεια, δεν μπόρεσα να πω ότι ήμουνα ένοχος. Και αντί να πω, “Ναι, είμαι ένοχος”, σχεδόν μηχανικά απάντησα, “Όχι, δεν είμαι ένοχος”.
Μια τέτοια αντιστροφή ήταν σπάνιο επεισόδιο στις δίκες παρωδία στα τέλη της δεκαετίας του 1930. Ο Κρεστίνσκι καταδικάστηκε σε θάνατο και εκτελέστηκε τον Μάρτιο του 1938. Απαλλάχθηκε μερικώς κατά τη διάρκεια της μερικής αποσταλινοποίησης και αθωώθηκε για όλες τις κατηγορίες κατά την περεστρόικα.