Ο λύκος της στέππας

Η ιστορία και τα παρασκήνια της δημοσίευσης

Το 1924 ο Έρμαν Έσσε παντρεύτηκε την τραγουδίστρια Ρουθ Βένγκερ. Μετά από αρκετές εβδομάδες ωστόσο έφυγε από τη Βασιλεία και επέστρεψε κοντά στο τέλος του έτους. Τότε ενοικίασε ένα ξεχωριστό διαμέρισμα, όπου απομονώθηκε. Κατόπιν ενός σύντομου ταξιδιού στη Γερμανία με τη Βένγκερ, ο Έσσε σταμάτησε να τη βλέπει σχεδόν εντελώς. Η προκύπτουσα αίσθηση απομόνωσης και αδυναμίας για σύναψη μακροχρόνιων επαφών με τον έξω κόσμο τον οδήγησε σε αυξανόμενη απελπισία και του επανέφερε τις σκέψεις αυτοκτονίας.
Ο Έσσε ξεκίνησε να γράφει τον Λύκο της Στέππας στη Βασιλεία και ολοκλήρωσε το μυθιστόρημα του στη Ζυρίχη.Το 1926 δημοσίευσε έναν πρόδρομο για το βιβλίο, μια συλλογή ποιημάτων με τίτλο Η Κρίση: Από το Ημερολόγιο του Έρμαν Έσσε. Το μυθιστόρημα κυκλοφόρησε το 1927. Η πρώτη αγγλική έκδοση κυκλοφόρησε το 1929 από τον Μάρτιν Σέκερ στο Ηνωμένο Βασίλειο, και από την Εταιρεία του Χένρι Κολτ στις Ηνωμένες Πολιτείες, μετάφρασης του Μπάσιλ Κράιτον.

Περίληψη της πλοκής

Το βιβλίο παρουσιάζεται ως ένα χειρόγραφο γραμμένο από τον πρωταγωνιστή, έναν μεσήλικα άνδρα με το όνομα Χάρι Χάλερ, το οποίο αφήνει σε έναν κατά σύμπτωση γνωστό του, τον ανιψιό της σπιτονοικοκυράς του. Αυτός προσθέτει έναν σύντομο πρόλογο με δικά του λόγια και στη συνέχεια δημοσιεύει το χειρόγραφο. Ο τίτλος αυτού του «αληθινού» βιβλίου-μέσα-στο-βιβλίο είναι Γραπτά του Χάρι Χάλερ (Για Τρελούς Μόνο).
Καθώς η ιστορία ξεκινά, ο ήρωας είναι κυριευμένος από σκέψεις για την αδυναμία του να προσαρμοστεί στον κόσμο των καθημερινών, κανονικών ανθρώπων ιδιαίτερα στην ανέμελη μεσοαστική κοινωνία. Στις άσκοπες περιπλανήσεις του στην πόλη συναντά ένα άτομο που διακινεί μια διαφήμιση για ένα μαγικό θέατρο, και ο οποίος του δίνει ένα μικρό βιβλίο, την Πραγματεία επί των Λύκων της Στέππας. Αυτή η διατριβή, στην οποία παραπέμπει το κείμενο του μυθιστορήματος, καθώς την διαβάζει ο Χάρι αισθάνεται ότι απευθύνεται ονομαστικά σε αυτόν και πειράζεται σαν να τον περιγράφει αλλόκοτα. Πρόκειται για τον εσωτερικό διάλογο ενός ανθρώπου που πιστεύει ότι έχει δύο φύσεις: μία υψηλή, την πνευματική φύση του ανθρώπου, και μία υποδεέστερη και κτηνώδη, έναν «λύκο της στέπας». Αυτός ο άνθρωπος είναι μπλεγμένος σε έναν ανεπίλυτο αγώνα, ποτέ ικανοποιημένος από μία μοναδική φύση εφόσον δεν του επιτρέπει να δει πέρα από αυτήν την αυτοδημιούργητη επινόηση. Το φυλλάδιο δίνει μια εξήγηση για την πολύπλευρη και απροσδιόριστη υπόσταση της κάθε ανθρώπινης ψυχής, αλλά ο Χάρι αδυνατεί ή είναι απρόθυμος να το αναγνωρίσει. Επίσης ασχολείται με τις τάσεις του για αυτοκτονία, χαρακτηρίζοντάς τον ίδιο ως μία από τις «αυτοκτονίες»: άνθρωποι που, βαθιά μέσα τους, ήξεραν ότι θα αφαιρέσουν τις ίδιες τις ζωές τους μια μέρα. Αλλά για να το αντιμετωπίσει αυτό, χαιρετίζει την δυνατότητά του να γίνει μεγάλος, να είναι ένας από τους «Αθάνατους».
Κατά σύμπτωση, ο Χάρι συναντά τον άνθρωπο που του έδωσε το βιβλίο, καθώς αυτός παρευρίσκεται σε μια κηδεία. Ζητά να μάθει για το μαγικό θέατρο αλλά ο άνθρωπος του απαντά ότι  «Δεν είναι για όλους». Όταν ο Χάρι πιέζει για περαιτέρω πληροφορίες, ο άνθρωπος του συνιστά να επισκεφτεί ένα τοπικό κέντρο χορού και διασκεδάσεων, απογοητεύοντάς τον.
Όταν επιστρέφει από την κηδεία, ο Χάρι συναντά έναν πρώην ακαδημαϊκό φίλο με τον οποίο είχε συζητήσει πολλάκις για την μυθολογία της Ανατολής και που προσκαλεί τον Χάρι στο σπίτι του. Εκεί ο Χάρι αηδιάζει από την εθνικιστική νοοτροπία του φίλου του, ο οποίος ακούσια κατακρίνει μια στήλη γραμμένη από τον Χάρι. Με τη σειρά του ο Χάρι προσβάλλει τον άνθρωπο και τη γυναίκα του κριτικάροντας μία προτομή του Γκαίτε της συζύγου του, την οποία χαρακτηρίζει ως βαθιά συναισθηματική και προσβλητική για την αληθινή λαμπρότητα του Γκαίτε. Αυτό το επεισόδιο επιβεβαιώνει στον Χάρι ότι είναι, και θα είναι πάντα, ένας ξένος για την κοινωνία του.
Προσπαθώντας να αναβάλει την επιστροφή στο σπίτι του, όπου φοβάται ότι μόνο σκέψεις αυτοκτονίας θα τον περιμένουν, ο Χάρι περιπλανάται άσκοπα γύρω από την πόλη για το μεγαλύτερο μέρος της νύχτας, όταν τελικά σταματά για να ξεκουραστεί στο κέντρο χορού που τον έστειλε ο άνθρωπος νωρίτερα. Συναντά μια νεαρή γυναίκα, την Ερμίνα, που γρήγορα αντιλαμβάνεται την απελπισία του. Μιλάνε πολύ και η Ερμίνα εκ περιτροπής χλευάζει την αυτολύπηση του Χάρι και ενδίδει στις εξηγήσεις του σχετικά με τις απόψεις του για τη ζωή προς μεγάλη ανακούφισή του. Η Ερμίνα υπόσχεται ότι θα ξανασυναντηθούν δίνοντας στον Χάρι ένα λόγο για να ζήσει (ή τουλάχιστον μία σημαντική δικαιολογία για να συνεχίσει τη ζωή) τον οποίο ενστερνίζεται ενθουσιωδώς.
Κατά τις επόμενες εβδομάδες, η Ερμίνα παρουσιάζει στον Χάρι τους τρόπους διασκέδασης της «μπουρζουά» μεσοαστικής κοινωνίας. Τον διδάσκει να χορεύει, να κάνει περιστασιακή χρήση ναρκωτικών, του βρίσκει μία ερωμένη (τη Μαρία) και, το πιο σημαντικό, τον αναγκάζει να τα αποδεχτεί όλα αυτά ως νόμιμες και πολύτιμες πτυχές μίας πλήρους ζωής.
Η Ερμίνα επίσης συστήνει τον Χάρι σε έναν μυστηριώδη σαξοφωνίστα με το όνομα Πάμπλο, ο οποίος φαίνεται πως είναι το αντίθετο αυτού που ο Χάρι θα θεωρούσε ως έναν σοβαρό, σκεπτόμενο άντρα. Κατόπιν ενός κυριλέδικου χορού μεταμφιεσμένων, ο Πάμπλο πηγαίνει τον Χάρι στο μεταφορικό «μαγικό θέατρο», όπου οι ανησυχίες και έννοιες που μάστιζαν την ψυχή του διαλύονται καθώς αυτός αλληλεπιδρά με το αιθέριο και το φανταστικό. Το Μαγικό Θέατρο είναι ένα μέρος όπου βιώνει τις φαντασιώσεις που ζουν στο μυαλό του. Το Θέατρο περιγράφεται ως ένας μακρύς διάδρομος σε σχήμα πετάλου με έναν καθρέφτη στη μια πλευρά και έναν μεγάλο αριθμό από πόρτες στην άλλη. Ο Χάρι μπαίνει σε πέντε από αυτές τις πόρτες με ταμπέλες, εκ των οποίων έκαστη συμβολίζει ένα κλάσμα της ζωής του.