Σύνδρομο καρπιαίου σωλήνος

Συμπτώματα - Κλινική Εικόνα

Το Σύνδρομο Καρπιαίου Σωλήνος -στην αρχή- έχει παράξενα συμπτώματα και ποτέ δεν είναι τα ίδια σε όλους τους ασθενείς. Γι αυτό εύκολα διαφεύγει από την έγκαιρη διάγνωση ακόμα και έμπειρων ορθοπεδικών ή νευρολόγων. Σε αρκετές περιπτώσεις τα συμπτώματα είναι ασαφή, ο ασθενής «δεν ξέρει που πονάει ακριβώς» και λέει «πονάω παντού και μου μουδιάζουν όλα τα δάκτυλα» στο άνω άκρο από τα δάκτυλα μέχρι τον ώμο. Άλλοι ασθενείς λένε «με πονάει ο ώμος», άλλοι λένε «μου μουδιάζει όλο το χέρι μου» εννοώντας όλο το άνω άκρο. Συνήθως ο ασθενής παρουσιάζει πόνο στα χέρια και στο αντιβράχιο, και μουδιάσματα στα 3-4 δάκτυλα κερκιδικώς, και σπανιότερα μυϊκή αδυναμία (του "πέφτουν τα αντικείμενα από τα χέρια"). Οι μισοί ασθενείς έχουν τα συμπτώματα τη νύχτα και χάνουν τον ύπνο τους, ενώ οι άλλοι μισοί τα έχουν την ημέρα. Σε παραμελημένες περιπτώσεις Συνδρόμου Καρπιαίου Σωλήνος παρατηρείται ατροφία των μυών του θέναρος και λειτουργική αδυναμία του χεριού. Για πρακτικούς λόγους, από την κλινική εικόνα και τα ηλεκτρονευρογραφικά ευρήματα ταξινομούμε το Σύνδρομο Καρπιαίου Σωλήνος σε τρία στάδια βαρύτητας, το στάδιο Ι (ελαφρές περιπτώσεις), το στάδιο ΙΙ (εγκατεστημένο με έντονα ευρήματα κλινικά και ΗΝΓ), και το στάδιο ΙΙΙ (παραμελημένο με ατροφίες) 
Από το έτος 2007 η Αμερικανική Εταιρεία Ορθοπεδικών έχει καθιερώσει εδικό πρωτόκολλο για την ακριβή διάγνωση και θεραπεία των ασθενών με Σύνδρομο Καρπιαίου Σωλήνος. Το ιστορικό και μόνο είναι αρκετό για να βάλει τη διάγνωση του Συνδρόμου Καρπιαίου Σωλήνος σε μεγάλο ποσοστό. Η κλινική εξέταση δεν προσφέρει πολλά ευρήματα για διάγνωση. Δύο ειδικές δοκιμασίες είναι συνήθως χρήσιμες. Η μία είναι η κάμψη του καρπού, πού ανευρίσκεται μειωμένη και επώδυνη. Η δεύτερη δοκιμασία είναι το Test Phalen. Οδηγούμε τον καρπό σε έκταση και μετά από ένα λεπτό περίπου -άν είναι ασθενής- ο "ασθενής" εμφανίζει μουδιάσματα στά 3,5 Κερκιδικώς δάκτυλα. Το Test Phalen έχει βρεθεί θετικό στις διάφορες εργασίες από 48%-80% των ασθενών με Σύνδρομο Καρπιαίου Σωλήνος. Το Test Phalen δείχνει σχετικώς χαμηλή ευαισθησία (67%) και ειδικότητα (59%) και δεν έχει αποδειχθεί στατιστιά σημαντικός συνδυασμός με τα ηλεκτροφυσιολογικά ευρήματα. Αλλα δευτερεύοντα Τest είναι το Test Tinel και το Test Flick. Είναι γνωστό ότι, άλλες παθήσεις που δημιουργούν συμπτώματα παρόμοια με αυτά του Συνδρόμου Καρπιαίου Σωλήνος, είναι η Αυχενική Ριζοπάθεια λόγω Κήλης Δίσκου Αυχένος, η Περιφερική Πολυνευρίτις, το Σύνδρομο του Στρογγύλου Πρηνιστή, και σπάνια η Πολλαπλή Σκλήρυνση ("Σκλήρυνση κατά Πλάκας"). Γι' αυτό, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή να αποκλεισθούν αυτές οι περιπτώσεις πριν αποφασισθεί θεραπεία.

Διάγνωση του Συνδρόμου καρπιαίου σωλήνος

Η βασική διάγνωση του ΣΚΣ είναι το ιστορικό και η κλινική εξέταση. Σχεδόν στό 98% των ασθενών θέτουν τη διάγνωση. Επειδή όμως ζούμε την εποχή των αποδείξεων (Evidence Βased Medicine) χρειάζεται κάποια τεκμηρίωση. Τα τελευταία 40 χρόνια, αυτή η τεκμηρίωση ήταν το Ηλεκτρονευρογράφημα το οποίο ελέγχει Κινητικές Ταχύτητες αγωγής, Αισθητικές ταχύτητες αγωγής και δυναμικό σύσπασης του Θέναρος. Θεωρείται άκρως απαραίτητο πριν την χειρουργική επέμβαση να έχει γίνει τεκμηριωμένη διάγνωση του Συνδρόμου καρπιαίου Σωλήνος με Ηλεκτρομυογράφημα - Ηλεκτρονευρογράφημα,.
Το έτος 2015 αρχισε να καθιερώνεται ΝΕΑ μέθοδος τεκμηρίωσης του Συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα. Το σύνδρομο του καρπιαίου σωλήνα (ΣΚΣ, Carpal Tunnel Syndrome) είναι μια περιφερικού τύπου μονονευροπάθεια, σε έδαφος πίεσης του μέσου νεύρου καθώς αυτό διέρχεται μέσα στον καρπιαίο σωλήνα. Πρόκειται για την πιο συχνή μη τραυματική βλάβη περιφερικού νεύρου, με τις γυναίκες να προσβάλλονται πιο συχνά από τους άνδρες (9% Vs 0,65). Καταστάσεις που μειώνουν το εύρος του σωλήνα ή αυξάνουν τον όγκο των περιεχόμενων δομών (τενοντίτιδα καμπτήρων), προκαλούν πίεση του μέσου νεύρου στον εγκάρσιο σύνδεσμο, ο οποίος και αποτελεί την οροφή του σωλήνα. Αν και αποτελεί εύρημα σε πολλές καταστάσεις, μεταξύ των οποίων η παχυσαρκία ή η επαγγελματική δραστηριότητα, στις περισσότερες των περιπτώσεων πρόκειται για ιδιοπαθές σύνδρομο. Η διάγνωση συχνά τίθεται με τη βοήθεια του ιστορικού, κλινικών δοκιμασιών και τη χρήση ηλεκτροφυσιολογικών εξετάσεων νευρικής αγωγής (nerve conduction studies), όπου η βλάβη από πίεση στο έλυτρο μυελίνης παρουσιάζεται ως καθυστέρηση της ταχύτητας αγωγής. Η ευαισθησία και η ειδικότητας της μεθόδου είναι >85% και >95% αντίστοιχα. Τα τελευταία χρόνια προσφέρεται η δυνατότητα διάγνωσης ΣΚΣ με τη βοήθεια του υπερήχου. Τα περιφερικά νεύρα έχουν μια χαρακτηριστική ηχοδομή και βλάβες αυτών εμφανίζονται συχνά με διαταραχές στο μέγεθος και την ηχο-αρχιτεκτονικής τους.). Έχει μάλιστα δειχθεί ότι αύξηση του εγκάρσιου εμβαδού του μέσου νεύρου > 10mm2 θεωρείται ως το ανώτερο φυσιολογικό όριο, υπερβάσεις του οποίου είναι χαρακτηριστικές του ΣΚΣ . Στην ίδια μελέτη φάνηκε μεγάλος βαθμός συμφωνίας μεταξύ διαταραχών αγωγής και US ευρημάτων. Συνιστάται η US μέτρηση να γίνεται στο σημείο εισόδου του νεύρου στο σωλήνα ή καλύτερα στο σημείο μέγιστου εμβαδού του μέσου νεύρου . Σε μερικά κέντρα, μετρήσεις > 15mm2 θεωρούνται ευρήματα σοβαρού ΣΚΣ, ενώ η παρουσία θετικού σήματος Power Doppler εύρημα για πιθανή χειρουργική παρέμβαση. Ως μέθοδος, αποτελεί εύκολο και ανώδυνο διαγνωστικό εργαλείο, χωρίς ακτινοβολία, με άμεσα ευρήματα. Θεωρείται και αρκετά αξιόπιστο, με την ευαισθησία και ειδικότητα της μεθόδου να αγγίζουν το 77.6% και 86.8% αντίστοιχα , αν και για κάτι τέτοιο υπάρχουν ευρείες αποκλίσεις στη βιβλιογραφία, κυρίως λόγω της ποικιλίας στο σημείο εκτίμησης . Τελευταία πάντως δεδομένα είναι ακόμη πιο αισιόδοξα, ανεβάζοντας την ευαισθησία στο 97.9%, θεωρώντας έτσι ότι o US θα μπορούσε να αποτελεί διαγνωστικό εργαλείο 1ης γραμμής . Σημαντικό στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι με τον US μπορεί κανείς να διαγνώσει ΣΚΣ διαπιστώνοντας συγχρόνως και την πιθανή αιτία , πχ αρθρίτιδα της πηχεοκαρπικής ή κάποιο μόρφωμα της περιοχής. Τέλος, η υπερηχογραφική εκτίμηση προσφέρει οπτικοποίηση της περιοχής σχετικά με πιθανή καθοδηγούμενη διήθηση του καρπιαίου σωλήνα (προσφέροντας έτσι αποτελεσματικότητα αλλά κυρίως ασφάλεια) αλλά και αντικειμενική παρακολούθηση της κάθε θεραπείας

Συντηρητική Θεραπεία Συνδρόμου Καρπιαίου Σωλήνος

Ελαφρές περιπτώσεις (1ο στάδιο) Συνδρόμου Καρπιαίου Σωλήνος αντιμετωπίζονται με αντιφλεγμονώδη φάρμακα και με νυχτερινό νάρθηκα. Μεσαίας βαρύτητας περιπτώσεις (2ο στάδιο) αντιμετωπίζονται με ένεση Κορτιζόνης (ενδοελυτρικώς) μέσα στην παλάμη, και νυχτερινό νάρθηκα. Η μέθοδος αυτή είναι επαρκώς τεκμηριωμένη και έχει ενίοτε μακροχρόνια αποτελέσματα και μ΄΄ονο μιά δημοσίευση του Dammers μιλάει για μόλυνση από Πρεδνιζολόνη, ενώ σε μεγάλη σειρά του Χαράλαμπου Γκούβα με ένεση Celestone Chronodose (Dexamethasone) στην παλάμη, ουδεμία λοίμωξη αναφέρεται. Σε ειδικές περιπτώσεις αιτιολογίας Συνδρόμου Καρπιαίου Σωλήνος, πέραν των κλασσικών απλών θεραπευτικών μέτρων μπορεί να φανεί επιτυχής και η εξειδικευμένη θεραεπεία της παθήσεως, πχ Αλκοολική νευροπάθεια Μέσου Νεύρου, Διαβητική νευροπάθεια, Νευροπάθεια Μέσου Νεύρου εξ Υποθυρεοειδισμού (χορήγηση Θυροξίνης), Πίεση Μέσου Νεύρου επί Κυήσεως (νάρθηκας) και Λοχείας, κλπ,