Βάντζους Μίο

Βιογραφία

Ο Βάντζους Μίο γεννήθηκε στις 3 Μαρτίου του 1891 στην Κορυτσά. Το 1908 αναγκάστηκε μαζί με τον αδερφό του να μεταναστεύσει για οικονομικούς λόγους στο Βουκουρέστι της  Ρουμανίας. Στην ρουμανική πρωτεύουσα γίνεται ενεργό μέλος της τοπικής αλβανικής κοινότητας. Το 1915 θα ξεκινήσει σπουδές Καλών Τεχνών στο Εθνικό Πανεπιστήμιο Καλών Τεχνών Βουκουρεστίου. Το 1919 θα πάρει το πτυχίο και την ίδια κιόλας χρονιά θα εκθέσει στο κοινό προσωπικά του έργα. Το 1920 γυρνάει για λίγους μήνες στη γενέτειρά του και εκθέτει στην Κορυτσά τα έργα του. Αυτή ήταν και η πρώτη δημόσια έκθεση ζωγραφικής μέχρι τότε στην Αλβανία. Το Σεπτέμβρη της ίδιας χρονιάς μεταβαίνει στην Ρώμη. Ως μεγάλος θαυμαστής των ιταλών ιμπρεσιονιστών του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα, εγγράφεται στην Βασιλική Ακαδημία του Σαν Λούκα. Οικονομικές δυσκολιές όμως ανάγκασαν τον Μίο να διακόψει τις σπουδές και να επιστρέψει στην πατρίδα του, όπου και διορίζεται ως δάσκαλος Καλών Τεχνών στο γαλλικό λύκειο της Κορυτσάς. Μάλιστα ένας από τους μαθητές του ήταν και ο μετέπειτα ηγεμόνας της χώρας Ενβέρ Χότζα. 
Χάρη σε μια κρατική υποτροφία ο Μίο θα μπορέσει να επιστρέψει στην Ρώμη και να τελειώσει το 1924 επιτυχώς τις σπουδές του. Εκεί θα πάρει και την απόφαση να γυρίσει στην Κορυτσά, που εκείνη την περίοδο ήταν η κατα κάποιο τρόπο η πολιτιστική πρωτεύουσα της Αλβανίας, και να περάσει εκεί το υπόλοιπο της ζωής του. 
Ο Μίο έλαβε μέρος σε πολλές εκθέσεις ανά τη χώρα, το 1942 μάλιστα και στο Μπάρι τής Ιταλίας. Η τελευταία έκθεση που διοργάνωσε είχε σαν θέμα μια αναδρομή στις δημιουργίες του και έλαβε μέρος τον Νοέμβρη του 1957 στα Τίρανα. Λίγες μέρες αργότερα, στις 30 Δεκεμβρίου 1957 ο Μίο απεβίωσε στην αλβανική πρωτεύουσα ως αποτέλεσμα πολυπλοκών από την ελονοσία που είχε κολλήσει.

Έργο

Ο Βάντζους Μίο ήταν ο πρώτος ιμπρεσιονιστής ζωγράφος της Αλβανίας. Ιδιαίτερα γνωστός έγινε από τα έργα τοπίων. Θεωρείται ως ο καλύτερος αλβανός ζωγράφος τοπίων του 20. αιώνα. Αγαπημένα του μοτίβα ήταν οι πόλεις Κορυτσά, Πόγραδετς και οι γύρω περιοχές. Αποθανάτισε όμως και άλλες αλβανικές πόλεις στα έργα του, όπως τα Τίρανα, το Ελμπασάν, τη Χειμάρρα, το Μπεράτ και το Αργυρόκαστρο.
Εκτός από τοπία ο Μίο ήταν εξαιρετικός και στη δημιουργία προσωπογραφιών. 
Ο Μίο είχε μια καταπληκτική καριέρα ως ζωγράφος. Μέσα σε 40 χρόνια δημιούργησε πάνω από 400 σκίτσα και 130 πίνακες. Περίπου 60 έργα μπορεί να θαυμάσει κανείς στην Εθνική Πινακοθήκη Τιράνων. Άλλα έργα του παρουσιάζονται από την κόρη του Ροζέτα στο ανακαινισμένο το 2010 σπίτι του καλλιτέχνη στην Κορυτσά που τώρα στεγάζει το Μουσείο Βάντζους Μίο. Από το μουσείο αυτό εκλάπησαν το 1994 21 πίνακες του καλλιτέχνη που παραμένουν άφαντοι ως και σήμερα.

Τιμητικές διακρίσεις

Ο Βάντζους Μίο τιμήθηκε με τον τίτλο Ζωγράφος του Λαού (Piktor i Popullit). 
Το 1965 γυρίστηκε ένα αλβανικό ντοκυμαντέρ γύρω από τη ζωή και το έργο του με τον τίτλο  Βάντζους Μίο, Ζωγράφος του Λαού (Vangjush Mio, piktor i popullit ).
Το πολιτιστικό κέντρο της Κορυτσάς φέρει το όνομά του. 
Από το 2007 διοργανώνεται κάθε χρόνο στα τέλη Οκτωβρίου στην Κορυτσά το φεστιβάλ Mio’s Days. Ζωγράφοι από την Αλβανία και το εξωτερικό μεταβάλλουν την Κορυτσά και τις γύρω περιοχές σε ένα τεράστιο ατελιέ και αποθανατίζουν με τα πινέλα τους τοπία. Την  τελευταία μέρα του φεστιβάλ οι πίνακες παρουσιάζονται στο πολιτιστικό κέντρο στο ευρύ κοινό. 
Τα τελευταία χρόνια υπάρχει και το βραβείο Βάντζους Μίο για τους νικητές ενός εθνικού διαγωνισμού  Καλών Τεχνών.