De jure belli ac pacis

Εισαγωγή

Η ιστορία της ανθρωπότητας από την απαρχή της εμφανίζεται ως ιστορία των πολέμων και παρά το γεγονός ότι έχει φθάσει προ αρκετών ετών σε μία σταθερότητα με περιορισμένες εστίες πολεμικών αναμετρήσεων καταδεικνύεται, ότι ο σύγχρονος κόσμος δεν έχει δημιουργήσει ακόμα ριζικές μεταβολές διαφοροποίησής του από τον συγκρουόμενο πρωτόγονο άνθρωπο. Για χιλιετίες ο πόλεμος θεωρούνταν σαν μια ανεξήγητη θεομηνία την οποία έπρεπε η ανθρωπότητα να υποφέρει όπως την χολέρα, την πείνα και τον θάνατο. Οι ειρηνιστικές τάσεις, ως κίνημα της ανθρώπινης κοινωνίας, για την κατάργηση του πολέμου εκδηλώθηκε στη σύγχρονη εποχή θεωρούμενος, όπως και οι άλλοι κοινωνικοί θεσμοί, ως έργο ανθρώπινο που εμπίπτει στη δύναμη της ανθρωπότητας και άρα μπορεί να γίνει αντικείμενο ελέγχου.

Κοινό Δίκαιο

Ζώντας στην εποχή του τον πόλεμο των ογδόντα ετών μεταξύ Ισπανίας και των Κάτω Χωρών και του Τριακονταετούς Πολέμου μεταξύ καθολικών και προτεσταντικών ο Ούγκο Γκρότιους (Hugo Grotius) ασχολήθηκε επίμονα με θέματα τις συγκρούσεις μεταξύ των εθνών και των θρησκειών.  Πιο μόνιμη εργασία του, που ξεκίνησε στη φυλακή και δημοσιεύθηκε κατά τη διάρκεια της εξορίας του στο Παρίσι, ήταν μια μνημειώδης προσπάθεια για τον περιορισμό αυτών των συγκρούσεων στη βάση μιας ευρείας ηθική συναίνεσης.
Ο Ούγκο Γκρότιους πλήρως πεπεισμένος ότι υπάρχει ένα κοινό δίκαιο μεταξύ των εθνών, το οποίο ισχύει εξίσου για τον πόλεμο, γράφει:
 Σε όλο τον χριστιανικό κόσμο παρατήρησα μια έλλειψη της συγκράτησης σε σχέση με τον πόλεμο, όπως  συμβαίνει ακόμα και σε βάρβαρες φυλές και γι αυτό θα πρέπει να ντρέπεται. Παρατήρησα ότι οι άνδρες σπεύδουν στα όπλα για μικρές αιτίες και δεν υπάρχει πλέον κανένας σεβασμός του νόμου, θεϊκός ή ανθρώπινος. Σαν να πρόκειται, σύμφωνα με ένα γενικό διάταγμα, για φρενίτιδα  για την τέλεση όλων των εγκλημάτων.
Για το Δίκαιο του Πολέμου και Ειρήνης (De jure belli ac pacis) σε τρία βιβλία) εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1625, αφιερωμένο στον Λουδοβίκος ΙΓ΄(Louis XIII).  Η πραγματεία είναι η ανάπτυξη ενός προοδευτικού συστήματος αρχών του φυσικού δικαίου, οι οποίες πραγματοποιούνται για να είναι δεσμευτική για όλους τους ανθρώπους και τα έθνη ανεξάρτητα από τα τοπικά έθιμα. Η εργασία χωρίζεται σε τρία βιβλία:
Στο πρώτο βιβλίο  αναπτύσσεται η αιτία και οι εξελίξεις του πολέμου και της φυσικής δικαιοσύνης , υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις κατά τις οποίες ο πόλεμος είναι δικαιολογημένος. 
Στο δεύτερο βιβλίο  προσδιορίζει τρία στοιχεία για τον πόλεμο: την αυτοάμυνα, την αποκατάσταση της βλάβης, και την τιμωρία. Ο Γκρότιους αναφέρεται σε μια ευρεία ποικιλία των συνθηκών κάτω από τις οποίες αυτά τα δικαιώματα του πολέμου αποδίδουν έστω και αν δεν το κάνουν οι άνθρωποι. 
Στο τρίτο βιβλίο  παραθέτει το ερώτημα ποιοι κανόνες  διέπουν τη διεξαγωγή του πολέμου που μόλις έχει αρχίσει και υποστήριξε ότι όλα τα εμπλεκόμενα μέρη δεσμεύονται από τους κανόνες αυτούς ακόμα και αν η αιτία τους είναι απλή ή όχι. 
Τα επιχειρήματα αυτού του έργου αποτελούν μια θεωρία του Δίκαιου Πολέμου. Το δεύτερο βιβλίο περιλαμβάνει ερωτήσεις του jus ad bellum (δίκαιο και πόλεμος) και το τρίτο, ερωτήσεις του jus in bello (δικαιοσύνη στη διεξαγωγή του πολέμου).  Ο τρόπος που  ανέπτυξε αυτά ταα θέματα  μαζί με Φραγκίσκος ντε Βιτόρια (Francisco de Vitoria) άσκησαν μια βαθιά επίδραση στην παράδοση μετά από αυτόν και για την μετέπειτα διαμόρφωση του διεθνούς δικαίου.

Η διεθνής διαμάχη

Η διεθνής διαμάχη που αποτελεί και το κύριο τομέα της ψυχολογίας των διεθνών σχέσεων παρουσιάζεται, όταν εκδηλώνεται προσπάθεια στο διεθνές πεδίο με τη χρησιμοποίηση βίας  που αναιρεί βάναυσα τον νόμο της φυσικής επιλογής. Οι παράγοντες της διεθνούς διαμάχης είναι δυνατόν, κατά γενική διαχωριστική γραμμή, να διακριθούν σε τρεις κατηγορίες:

Οικονομικοί παράγοντες

Σήμερα ο οικονομικός παράγοντας δεν παρουσιάζεται με την έννοια πειναλέων ατόμων που ανήκουν σε κράτη που λιμοκτονούν και ως μόνη διέξοδο, ως μόνη δυνατότητα επιβίωσης είχαν την προσφυγή στη βία. Ο οικονομικός παράγοντας αποτελεί και αποτέλεσε το βάθρο της επεκτατικής πολιτικής για όλα τα εμπλεκόμενα κράτη και σ΄όλες τις εποχές. Ο Πλάτων τονίζει ότι «δια τη των χρημάτων κτήσιν πάντες οι πόλεμοι γίγνονται». Άρα Το πρόβλημα των διεθνών σχέσεων, σε τελευταία ανάλυση, καταλήγει σε πρόβλημα της αλληλεγγύης εν τη συμβιώσει. Η δυνατότητα αρμονικής συνύπαρξης Κρατών ανεξάρτητα από τη μαχητική ή αριθμητική υπεροχή ή φυλετικών χαρακτηριστικών τελεί σε άμεση εξάρτηση από την ηθική εξέλιξη της κοινωνίας.

Ψυχολογικοί παράγοντες

Πρωταρχικό ρόλο στη γένεση διαφωνιών και στην συνεπακόλουθη αντίθεση των Κρατών διαδραμάτιζε  και διαδραματίζει ακόμη και σήμερα το ομαδικό ιδανικό.
Γιατί πολεμάει ο άνθρωπος, από ψυχολογική κυρίως άποψη, είναι ένα κυρίαρχο ερώτημα που εξετάζει κάπως εκτενέστερα στον επίλογο του μυθιστορήματός του: Πόλεμος και Ειρήνη)   ο Λέων Τολστόι.