Νοσοκομείο Ειδικών Παθήσεων Θεσσαλονίκης

Ιστορικό

Μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης το πρώτο Νοσοκομείο Λοιμωδών (Ευλογιοκομείον) λειτούργησε, μέχρι το 1941, σε ένα ως τότε εγκαταλελειμμένο κτήριο που ανακαινίσθηκε με χρήματα του Ελληνικού κράτους στους Λαχανόκηπους (Χατζή – Μπαχτσέ), στην περιοχή του Παλαιού Σιδηροδρομικού Σταθμού. Στο κτήριο αυτό λειτούργησε και λεπροκομείο.
Το 1942, λόγω επιδημίας τυφοειδούς πυρετού, καταργήθηκε το νοσοκομείο αυτό ως ακατάλληλο και δημιουργήθηκε το δεύτερο Νοσοκομείο Λοιμωδών στην πολυώροφη καπναποθήκη του Διαμαντίδη στην οδό Ολύμπου αρ. 13 που αρχικά είχε 100 κλίνες και οι οποίες σύντομα αυξήθηκαν σε 200. Μετά από ένα χρόνο περίπου το Νοσοκομείο αυτό μετατράπηκε σε Παθολογικό, προκειμένου να περιθάλψει ασθενείς και πρόσφυγες από την Ανατολική Μακεδονία. Το 1950, και αφού μετονομάστηκε σε «Λαϊκό», μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο «Χίρς» (σήμερα Νοσοκομείο Ιπποκράτειο).

Η ίδρυση του Ιταλικού Γενικού Νοσοκομείου και η μετατροπή του σε νοσοκομείο λοιμωδών

Το νεοκλασικό κτίριο του παλαιού Νοσοκομείου κτίσθηκε στην τότε οδό Νοσοκομείου (μετέπειτα Κονίτσης και σήμερα Γρηγορίου Λαμπράκη) την τελευταία δεκαετία του δεκάτου ενάτου αιώνα σε σχέδια του Ιταλού αρχιτέκτονα Πιέτρο Αρριγκόνι για λογαριασμό της Εθνικής Ένωσης Βοήθειας προς τους Ιταλούς ιεραπόστολους και λειτούργησε αρχικά ως Ιταλικό Γενικό Νοσοκομείο με τον τίτλο «Βασίλισσα Μαργαρίτα». Στην πορεία των χρόνων έγιναν ορισμένες τροποποιήσεις και αλλαγές στο κτίριο από τον αρχιτέκτονα Βιταλιάνο Ποζέλι. Πρώτος Διευθυντής ήταν ο Ιταλός ιατρός Φόσκολο, ενώ αδελφές του Ελέους του Ιταλικού Μοναστικού Τάγματος αποτελούσαν το νοσηλευτικό προσωπικό. Στο κτίριο στεγαζόταν και επαγγελματική σχολή θηλέων.
Το 1945 το ιταλικό νοσοκομείο επιτάχθηκε και εκεί άρχισε να λειτουργεί το τρίτο νοσοκομείο Λοιμωδών Νόσων. Από έγγραφα της Υπηρεσίας Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου του υπουργείου Εξωτερικών δεν προκύπτει αν το κτίριο περιήλθε στην κυριότητα του ελληνικού δημοσίου στα πλαίσια των ιταλικών αποζημιώσεων για το Β΄ Παγκόσμιο Πολέμο. Μέχρι και σήμερα δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να διευκρινίζει το ιδιοκτησιακό καθεστώς του νοσοκομείου. Ούτε η ελληνική ούτε η ιταλική πλευρά, έχουν καταθέσει στο κτηματολόγιο ή στο υποθηκοφυλακείο έγγραφα που να πιστοποιούν τον ιδιοκτήτη του νοσοκομείου. Έτσι, το νοσοκομείο συνεχίζει σήμερα να λειτουργεί υπό την μορφή αναγκαστικής μίσθωσης βάσει των διατάξεων του Α.Ν. 342/1968.
Το 1984, με υπουργική απόφαση, το κτίριο του νοσοκομείου χαρακτηρίστηκε ιστορικό διατηρητέο μνημείο και προστατεύεται από την Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων. Από το 1957 το νοσοκομείο πληρώνει ενοίκιο στο ιταλικό κράτος, μέσω της ιταλικής πρεσβείας στην Αθήνα. Το αντίτιμο του μηνιαίου μισθώματος ανέρχεται σήμερα στο συμβολικό ποσό των 75 ευρώ.
Το μικροβιολογικό τμήμα του είχε οριστεί ως κέντρο ελέγχου περιπτώσεων ύποπτων για χολέρα στην περιοχή της Μακεδονίας και ως κέντρο αναφοράς σαλμονέλας και ως υπεύθυνο κέντρο για τον έλεγχο για την πρόληψη των λεπτοσπειρώσεων στη Βόρεια Ελλάδα. Διέθετε θάλαμο βιοασφάλειας 3 για την εξέταση δειγμάτων και την απομόνωση μεταδοτικών μικροβίων, όπως βρουκέλλα, άνθρακας, μυκοβακτήριο κτλ.
Το 2013 σταμάτησε τη λειτουργία του. Η παθολογική κλινική του Λοιμωδών με τους γιατρούς της και το προσωπικό μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο «Γεώργιος Παπανικολάου» ενώ η παιδιατρική κλινική του Λοιμωδών συγχωνεύθηκε με τις δυο παιδιατρικές κλινικές του Ιπποκράτειου νοσοκομείου και εκεί μεταφέρθηκε και το αναλογούν προσωπικό.