Αρ Νουβό

Ιστορία

Το ύφος της Αρ Νουβό θεωρείται πως άρχισε να διαμορφώνεται στη δεκαετία του 1880 αλλά η περίοδος σημαντικής ακμής του τοποθετείται χρονικά στο διάστημα 1892-1902. Μετά το 1905 συναντούμε περιορισμένες και μεμονωμένες εκφράσεις του. Αποτέλεσε κίνημα με διεθνή χαρακτηριστικά, καθώς αναπτύχθηκε σε πολλές διαφορετικές χώρες μεταξύ των οποίων η Αμερική, η Αγγλία, η Ολλανδία και η Σκανδιναβία.  
Η ονομασία Art Nouveau χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από σύγχρονους κριτικούς τέχνης στο Βέλγιο και αργότερα αποτέλεσε την ονομασία της γκαλερί του Παρισιού Maison de l'Art Nouveau, υπό την διεύθυνση του Σάμουελ Μπινγκ (Samuel Bing) και η οποία ειδικευόταν σε σύγχρονα έργα Αρ Νουβό καλλιτεχνών. Εκεί εκτίθενται έργα καλλιτεχνών που θεωρούνται σήμερα ως οι πατέρες του κινήματος, όπως ο Έντβαρτ Μουνκ (Edvard Munch) ή ο γλύπτης Ροντέν.   
Παρά την καλλιτεχνική δραστηριότητα της πόλης του Παρισιού, η Αρ Νουβό φαίνεται πως εξελίχθηκε ακόμα περισσότερο στο Νανσύ, τόσο ώστε να δημιουργηθεί και η αντίστοιχη Σχολή της. Καταλυτικό όμως ρόλο στην εξέλιξη της Αρ Νουβό θεωρείται πως διαδραμάτισε η Διεθνής Έκθεση του 1900 στο Παρίσι, όπου το πρωτοποριακό νέο ύφος κυριάρχησε.

Χαρακτηριστικά

Βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα του κινήματος είναι η επιτήδευση της μορφής, κυρίως για στοιχεία που αντλούνται από τη φύση καθώς και η στενή συσχέτιση του με το κίνημα του συμβολισμού. Η Αρ Νουβό συνδέθηκε ακόμα με την ιαπωνική και τη γοτθική τέχνη. Μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα οι ιαπωνικές επιρροές εντείνονταν διαρκώς, όπως το μαρτυρά η δημοσίευση του περιοδικού Καλλιτεχνική Ιαπωνία (1881-1991) από τον Σάμουελ Μπινγκ, καθώς και οι εκθέσεις ιαπωνικής τέχνης που οργανώνονταν από την Κεντρική Ένωση Διακοσμητικών Τεχνών (1893) και τη Σχολή Καλών Τεχνών (1890). Η ιαπωνική τέχνη προσέφερε στην Αρ Νουβό τη μίμηση των φυσικών μορφών αλλά και την αναζήτηση περίπλοκων διακοσμητικών θεμάτων. 
Ένα άλλο χαρακτηριστικό της Αρ Νουβό, είναι η διάθεση των καλλιτεχνών να καταργήσουν τις αποστάσεις μεταξύ των διαφορετικών μορφών της τέχνης, τις οποίες και προσπαθούν να ενοποιήσουν. Για το λόγο αυτό θεωρείται και ένα συνολικό ύφος που συνδέθηκε με κάθε είδους σχέδιο, στην αρχιτεκτονική, στην εσωτερική διακόσμηση, στη γλυπτική, στην επιπλοποιία, στα κοσμήματα, στη βιοτεχνία και αλλού. 
Στην αρχιτεκτονική και τη διακόσμηση, το ύφος της Αρ Νουβό δανείστηκε αρκετά στοιχεία από την τέχνη της Βικτωριανής εποχής, προσθέτοντας παράλληλα σύγχρονες ιδέες στα περισσότερο αφηρημένα στοιχεία του μπαρόκ ύφους. 
Τα νέα καλλιτεχνικά χαρακτηριστικά της Αρ Νουβό θεωρείται πως προετοίμασαν τα μεταγενέστερα πρωτοποριακά κινήματα του 20ού αιώνα, όπως ήταν η Αρ Ντεκό (Art Deco), ο εξπρεσιονισμός, ο κυβισμός και ο υπερρεαλισμός.

Σχέση με άλλα καλλιτεχνικά κινήματα

Ως καλλιτεχνικό κίνημα, η Αρ Νουβό έχει συσχετιστεί με κινήματα της προ-Ραφαήλ εποχής και με κινήματα του συμβολισμού αλλά και με καλλιτέχνες όπως ο Όμπρεϊ Μπίρντσλι, ο Αλφόνς Μυσά, ο Edward Burne-Jones, ο Γκούσταφ Κλιμτ και ο Jan Toorop. Ωστόσο, σε αντίθεση με την ζωγραφική του συμβολισμού, το Αρ Νουβό έχει μια ιδιαίτερη εμφάνιση ; και, σε αντίθεση με το κίνημα χειροτεχνίας, οι καλλιτέχνες του Αρ Νουβό χρησιμοποίησαν νέα υλικά, κατεργασμένες επιφάνειες και αφαιρετικά στοιχεία προκειμένου να προβάλουν τον καθαρό σχεδιασμό των αντικειμένων.
Το Αρ Νουβό χρησιμοποίησε μηχανές, όπως ακριβώς έκανε και το κίνημα χειροτεχνίας. Για την γλυπτική, τα βασικά υλικά που χρησιμοποιήθηκαν ήταν το γυαλί και ο σφυρήλατος σίδηρος με αποτέλεσμα να βλέπουμε χαρακτηριστικά της γλυπτικής ακόμα και στην αρχιτεκτονική. Κεραμικά υλικά χρησιμοποιήθηκαν, επίσης, για την δημιουργία γλυπτών από καλλιτέχνες όπως ο Αύγουστος Ροντέν.
Η αρχιτεκτονική της Αρ Νουβό χρησιμοποίησε τεχνολογικές καινοτομίες στα τέλη του 19ου αιώνα, ιδιαίτερα τον κατεργασμένο σίδηρο και τα μεγάλα ακανόνιστου σχήματος κομμάτια γυαλιού. Με την έναρξη όμως του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, η τυποποιημένη φύση των σχεδίων του Αρ Νουβό άρχισε να χάνει έδαφος από έναν πιο εξορθολογισμένο, ευθύγραμμο μοντερνισμό - ο οποίος πιστεύεται ότι είναι πιο πιστός στην εξελιγμένη βιομηχανική αισθητική που αργότερα ονομάστηκε Art Deco.
Οι τάσεις της Αρ Νουβό απορροφήθηκαν, επίσης, στις τοπικές καλλιτεχνικές δημιουργίες. Στην Δανία, για παράδειγμα, η Αρ Νουβό ήταν μια πτυχή της Skønvirke ("Αισθητική Δουλειά"), η οποία συνδέεται με το κίνημα της χειροτεχνίας. Παρομοίως, οι Πολωνοί καλλιτέχνες υιοθέτησαν πολλά από τα φυτικά και οργανικά μοτίβα της Αρ Νουβό στην υφαντουργία. Η Młoda Polska περιλάμβανε και άλλα καλλιτεχνική κινήματα και μια ευρύτερη προσέγγιση της τέχνης, της λογοτεχνίας και του τρόπου ζωής.