X-Men (ταινία)

Πλοκή

Το 1944 στην υπό γερμανικής κατοχής Πολωνία, ένα 13χρονο αγόρι αποχωρίζεται τους γονείς του την ώρα που αυτοί εισέρχονται σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Όταν προσπαθεί να μπει μέσα αφού οι πύλες έχουν κλείσει, τέσσερις φρουροί το σταματάνε. Οι πύλες ξαφνικά αρχίζουν να κάμπτονται σαν να ελκύονται από ένα μαγνητικό πεδίο. Ένας άλλος φρουρός τότε ρίχνει αναίσθητο το αγόρι. 
Στο σήμερα, ένα κορίτσι η Μαρί διαβάζει με το αγόρι της στο σπίτι της στο Μερίντιαν του Μισισίπι. Αγκαλιάζονται και φιλιούνται και ξαφνικά αυτός αρχίζει να πνίγεται και φτάνει μέχρι το θάνατο. Η Μαρί αρχίζει να ουρλιάζει και οι γονείς της καταφτάνουν στο δωμάτιο. Τρομοκρατημένη, αποφασίζει να το σκάσει.
Στο Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Γερουσιαστής Ρόμπερτ Κέλι προσπαθεί να εφαρμόσει το "Νομοσχέδιο Περιορισμού των Μεταλλαγμένων", το οποίο θα αναγκάζει τους μεταλλαγμένους να αποκαλύπτουν τις ταυτότητές τους καθώς και τις ικανότητές τους. Ο Μαγκνέτο βάζει σε εφαρμογή το σχέδιο του να εξασφαλίσει ίσους όρους στο παιχνίδι μεταξύ ανθρώπων και μεταλλαγμένων. Εν τω μεταξύ, η Μαρί που τώρα έχει πάρει το όνομα Ρογκ, γνωρίζει τον Λόγκαν, γνωστός επίσης ως Γούλβεριν, σε ένα μπαρ στον Καναδά. Η μετάλλαξη της Ρογκ την κάνουν να αποκτά προσωρινά τη δύναμη όποιου μεταλλαγμένου ακουμπά, ενώ ο Γούλβεριν έχει υπεράνθρωπες ικανότητες αυτοθεραπείας, αυξημένες αισθήσεις και μεταλλικές λεπίδες που βγαίνουν από τα χέρια του. Ξαφνικά και οι δύο δέχονται επίθεση από τον Σέιμπερτουθ, έναν μεταλλαγμένο και συνεργάτη του Μαγκνέτο. Ο Κύκλωπας και η Στορμ καταφτάνουν και σώζουν τους Γούλβεριν και Ρογκ και τους πηγαίνουν στην Έπαυλη-Χ, μια μονάδα την οποία διευθύνει ο Καθηγητής Τσαρλς Εξέβιερ. Στη μονάδα αυτή, ο Εξέβιερ ηγείται μιας ομάδας μεταλλαγμένων που επιδιώκουν να ζήσουν ειρηνικά με την ανθρώπινη φυλή, εκπαιδεύοντάς τους να χρησιμοποιούν υπεύθυνα τις δυνάμεις τους και να σταματήσουν τον Μαγκνέτο από το ξεκινήσει πόλεμο με την ανθρωπότητα. 
Έχοντας απαχθεί από τη Μιστίκ και τον Τόουντ, ο Γερουσιαστής Κέλι πηγαίνει στον Μαγκνέτο, ο οποίος δοκιμάζει πάνω του μια μηχανή η οποία προκαλεί μετάλλαξη. Ο Κέλι καταφέρνει να δραπετεύσει χάρη στις ικανότητες που απέκτησε. Μετά από ένα ατύχημα που αναγκάζει τη Ρογκ να χρησιμοποιήσει τις δυνάμεις της στο Γούλβεριν, πείθεται από τη Μιστίκ (μεταμφιεσμένη ως το συμμαθητή της Μπόμπι Ντρέικ) ότι ο Εξέβιερ είναι θυμωμένος μαζί της και θα πρέπει να φύγει από τη σχολή. Ο Εξέβιερ χρησιμοποιεί το Σερίμπρο για να εντοπίσει τη Ρογκ στο σταθμό των τραίνων. Η Μιστίκ διεισδύει στο Σερίμπρο και το σαμποτάρει. Στο σταθμό, ο Γούλβεριν πείθει τη Ρογκ να μείνει με τον Εξέβιερ αλλά μια μάχη ξεκινά όταν οι Μαγκνέτο, Σέιμπερτουθ και Τόουντ καταφτάνουν για να πάρουν τη Ρογκ. Φτάνοντας στη σχολή του Εξέβιερ, ο Κέλι διαλύεται σε μια λακούβα από νερό όταν η μετάλλαξή του γίνεται ασταθής.
Οι X-Men μαθαίνουν ότι ο Μαγκνέτο αποδυναμώθηκε σοβαρά όταν τέσταρε τη μηχανή στον Κέλι και ο Γούλβεριν συνειδητοποιεί ότι σκοπεύει να χρησιμοποιήσει την ικανότητα της Ρογκ για να μεταφέρει τις δυνάμεις του σε αυτή, ώστε να χρησιμοποιήσει αυτή τη μηχανή παίρνοντας τη θέση του, οδηγώντας την πιθανόν στο θάνατο. Ο Εξέβιερ προσπαθεί να χρησιμοποιήσει το Σερίμπρο να εντοπίσει τη Ρογκ αλλά πέφτει σε κόμα εξαιτίας του σαμποτάζ της Μιστίκ. Η Τζην Γκρέι επισκευάζει το Σερίμπρο και το χρησιμοποιεί για να βρει τη μηχανή του Μαγκνέτο, η οποία βρίσκεται στο Νησί της Ελευθερίας. Ο Μαγκνέτο σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τη μηχανή στους παγκόσμιους ηγέτες, οι οποίοι πραγματοποιούν μια συνάντηση κορυφής κοντά στο νησί. Μόλις οι X-Men πηγαίνουν στο Άγαλμα της Ελευθερίας, νικούν τον Τόουντ και τη Μιστίκ. Οι Μαγκνέτο και Σέιμπερτουθ συνεχίζουν με το σχέδιό τους. Ο Μαγκνέτο μεταφέρει τις δυνάμεις του στη Ρογκ, η οποία αναγκάζεται να τις χρησιμοποιήσει για να βάλει μπροστά τη μηχανή.
Ο Γούλβεριν και ο Κύκλωπας με τη βοήθεια της Τζην Γκρέι, ανατινάζουν τον Σέιμπερτουθ από το άγαλμα. Με την τηλεκινητική δύναμη της Γκρέι να σταθεροποιεί τον Γούλβεριν, η Στορμ τον στέλνει στην κορυφή του αγάλματος όπου βρίσκεται η μηχανή του Μαγκνέτο. Ο Γούλβεριν προσπαθεί να σταματήσει τη μηχανή και να σώσει τη Ρογκ αλλά ο Μαγκνέτο τον σταματά. Ο Γούλβεριν καταφέρνει να καταστρέψει τη μηχανή με τη βοήθεια του Κύκλωπα και τραμυτίζει τον Μαγκνέτο. Τοποθετώντας το χέρι του στο πρόσωπο της Ρογκ, η οποία αργοπεθαίνει, ο Γούλβεριν μεταφέρει τη δύναμη της αυτοθεραπείας του σε αυτήν. Ο Εξέβιερ συνέρχεται από το κόμα. 
Σε μια προσπάθειά του να βοηθήσει να μάθει για το παρελθόν του, ο Εξέβιερ στέλνει τον Γούλβεριν σε μια στρατιωτική βάση δίπλα στη λίμνη Αλκάλι. Ο Εξέβιερ συναντιέται με τον Μαγκνέτο στο πλαστικό κελί του και παίζουν σκάκι. Ο Μαγκνέτο προειδοποιεί το φίλο του ότι θα συνεχίσει να μάχεται και ο Εξέβιερ του απαντά ότι αυτός και οι X-Men του θα είναι πάντα εκεί για να τον σταματάνε.

Ανάπτυξη

Κατά τη διάρκεια του 1989 και του 1990, οι Σταν Λι και Κρις Κλέρμοντ βρίσκονταν σε συζητήσεις με τον Τζέιμς Κάμερον και την Carolco Pictures για μια κινηματογραφική μεταφορά των X-Men. Η συμφωνία δεν έκλεισε όταν ο Κάμερον ξεκίνησε να δουλεύει στο κινηματογραφικό πρότζεκτ του Spider-Man, η Carolco χρεοκόπησε και τα κινηματογραφικά δικαιώματα επέστρεψαν στη Marvel Studios. Το Δεκέμβριο του 1992, η Marvel συζήτησε την πώληση των δικαιωμάτων στην Columbia Pictures, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Εν τω μεταξύ, ο Αβί Αράντ ήταν παραγωγός της σειράς κινουμένων σχεδίων των X-Men στο κανάλι της 20th Century Fox, Fox Kids. Η 20th Century Fox εντυπωσιάστηκε με την επιτυχία της σειράς και η παραγωγός Λόρεν Σούλερ Ντόνερ αγόρασε τα κινηματογραφικά δικαιώματα το 1994.
Ο Άντριου Κέβιν Γουόκερ προσελήφθη να γράψει το σενάριο στις αρχές του 1994. Το προσχέδιο του Γουόκερ ήθελε τον Καθηγητή Εξέβιερ να στρατολογεί τον Γούλβεριν στην ομάδα των X-Men, η οποία αποτελούταν από τους Κύκλωπα, Τζην Γκρέι, Άισμαν, Κτήνος και Άγγελο. Η Αδελφότητα των Μεταλλαγμένων με τους Μαγκνέτο, Σέιμπερτουθ, Τόουντ και Μπλομπ, προσπαθούν να κατακτήσουν τη Νέα Υόρκη. Η πλοκή εστίαζε στην αντιπαλότητα μεταξύ των Γούλβεριν και Κύκλωπα καθώς και την αμφισβήτηση του Κύκλωπα από τον ίδιο για το αν είναι ικανός ηγέτης. Μέρος της ιστορίας ήθελε ο Έρικ Λέχνσερ να γίνεται Μαγκνέτο εξαιτίας της καταστροφής του Τσερνόμπιλ. Το σενάριο περιλάμβανε επίσης το Ελικόπτερο-Χ και το Δωμάτιο Κινδύνου. Ο Γουόκερ παρέδωσε το δεύτερο προσχέδιο τον Ιούνιο του 1994.
Περισσότερα σενάρια γράφτηκαν από τους Τζον Λόγκαν, Τζέιμς Σέιμους και Τζος Γουέντον. Ένα από αυτά τα σενάρια κράτησε την ιδέα του Μαγκνέτο να προκαλεί μετάλλαξη στο Μανχάταν, ενώ ένα άλλο βασιζόταν σε ένα ειδύλλιο ανάμεσα στο Γούλβεριν και τη Στορμ. Το σενάριο του Γουέντον χρησιμοποιούσε σε μεγάλο βαθμό το Δωμάτιο Κινδύνου και ολοκληρωνόταν με την Τζην Γκρέι ντυμένη ως Φοίνικα. Το σενάριο του Γουέντον απορρίφθηκε εξαιτίας του γρήγορου-έξυπνου και γεμάτου αναφορές στη λαϊκή κουλτούρα τόνου του και το τελικό σενάριο που χρησιμοποιήθηκε περιείχε μόνο δύο διαλόγους από το σενάριο του Γουέντον. Το 1996, η Fox προσέγγισε τον Μάικλ Σαμπόν να γράψει το σενάριο. Το εξασέλιδο προσχέδιο του Σαμπόν βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στην ανάπτυξη των χαρακτήρων του Γούλβεριν και της Τζούμπιλι. Συμπεριλάμβανε επίσης τους χαρακτήρες των Καθηγητή Χ, Κύκλωπα, Τζην Γκρει, Ναϊτκρόλερ, Κτήνους, Άισμαν και Στορμ. Σύμφωνα με το σχέδιο του Σαμπόν, οι κακοί δεν θα εισάγονταν παρά μόνο στη δεύτερη ταινία.
Ο Ρόμπερτ Ροντρίγκεζ προσεγγίστηκε να σκηνοθετήσει, αλλά αρνήθηκε. Ο Μπράιαν Σίνγκερ ενδιαφερόταν να κάνει μια ταινία επιστημονικής φαντασίας μετά την κυκλοφορία της ταινίας Συνήθεις Ύποπτοι (The Usual Suspects, 1995). Η Fox προσέγγισε τον Σίνγκερ για την ταινία Άλιεν: Η Αναγέννηση (Alien Resurrection, 1997), αλλά ο παραγωγός Τομ ΝτεΣάντο αισθανόταν ότι το X-Men θα ήταν μια καλύτερη ευκαιρία καθώς είχε εντυπωσιαστεί με το πως ο Σίνγκερ σκηνοθέτησε ένα σύνολο ηθοποιών στην ταινία Συνήθεις Ύποτποι. Ο Σίνγκερ απέρριψε την πρόταση, θεωρώντας ότι τα κόμικ ήταν "κουτή" λογοτεχνία. Μέχρι τον Ιούλιο του 1996, ο Σίνγκερ απέρριψε την πρόταση άλλες δύο φορές και τελικά συμφώνησε αφού διάβασε τα κόμικ και είδε τη σειρά κινουμένων σχεδίων. Τα θέματα της προκατάληψης των κόμικ ήταν αυτό που τράβηξε το ενδιαφέρον του Σίνγκερ.
Μέχρι το Δεκέμβριο του 1996, ο Σίνγκερ είχε επισήμως αναλάβει τη σκηνοθεσία ενώ ο Εντ Σόλομον είχε προσληφθεί να γράψει το σενάριο τον Απρίλιο του 1997. Η Fox ανακοίνωσε ότι η ταινία θα κυκλοφορήσει τα Χριστούγεννα του 1998. Στα τέλη του 1997, ο προϋπολογισμός είχε υπολογιστεί στα 60.000.000 δολάρια. Στα τέλη του 1998, οι Σίνγκερ και ΝτεΣάντο στείλανε ένα προσχέδιο στη Fox, το οποίο οι ίδιοι θεωρούσαν τέλειο επειδή έπαιρνε στα σοβαρά τα θέματα και τη σύγκριση μεταξύ των Εξέβιερ και Μαγκνέτο και των Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και Μάλκολμ Χ. Έκαναν τη Ρογκ ένα σημαντικό χαρακτήρα επειδή ο Σίνγκερ αισθανόταν ότι η μετάλλαξή της, η οποία την καθιστά αδύνατη να ακουμπήσει κάποιον, ήταν η πιο συμβολική της αποξένωσης. Η πλοκή του Μαγκνέτο να μεταλλάξει τους παγκόσμιους ηγέτες για να αποδεχτούν τους μεταλλαγμένους θυμίζει το πως η μετατροπή του Κωνσταντίνου Α' στο χριστιανισμό έδωσε τέλος στη δίωξη των πρώτων Χριστιανών στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Ο ισχυρισμός του Γερουσιαστή Ρόμπερτ Κέλι ότι έχει στην κατοχή του μια λίστα με μεταλλαγμένους που ζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες θυμίζει τον παρόμοιο ισχυρισμοό του Τζόζεφ Μακάρθι σχετικά με τους κομμουνιστές. 
Η Fox απέρριψε το προσχέδιο καθώς θεωρούσε ότι θα ανέβαζε τον προϋπολογισμό κατά 5 εκατομμύρια δολάρια. Οι χαρακτήρες Κτήνος, Ναϊτκρόλερ και Πάιρο καθώς και το Δωμάτιο Κινδύνου έπρεπε να διαγραφούν πριν το στούντιο δώσει το πράσινο φως στο πρότζεκτ. Η Fox ισχυρίστηκε ότι έτσι θα ενισχυθεί η ιστορία και ο Σίνγκερ συμφώνησε ότι αφαιρώντας το Δωμάτιο Κινδύνου, μπόρεσε να εστιάσει σε άλλες σκηνές που προτιμούσε καλύτερα. Στοιχεία του Κτήνους, ειδικά οι ιατρικές του γνώσεις, ενσωματώθηκαν στο χαρακτήρα της Τζην Γκρέι. Οι Σίνγκερ και ΝτεΣάντο έφεραν τον Κρίστοφερ Μακουάρι και μαζί ξαναέγραψαν το σενάριο. Ο Ντέιβιντ Χέιτερ ταυτόχρονα ξαναέγραφε μόνος του το σενάριο, λαμβάνοντας την πίστωση του σεναριογράφου της ταινίας από το Σωματείο Σεναριογράφων της Αμερικής, ενώ οι Σίνγκερ και ΝτεΣάντο την πίστωση της συμμετοχής τους στο στόρι του σεναρίου. Το Σωματείο προσέφερε πίστωση σεναριογράφου και στον Μακουάρι, αλλά εθελοντικά ο ίδιος αφαίρεσε το όνομά του από τους τίτλους όταν η τελική εκδοχή ήταν πιο πιστή στο σενάριο του Χέιτερ.

Κάστινγκ

Ο Ράσελ Κρόου ήταν η πρώτη επιλογή του Σίνγκερ για το ρόλο του Γούλβεριν. Αφού ο Κρόου τον απέρριψε όταν δεν μπορούσαν να συμφωνήσουν στην αμοιβή του, αρκετοί ηθοποιοί προτάθηκαν για το ρόλο πριν ο Σίνγκερ τον δώσει στον Ντούγκρεϊ Σκοτ. Μέρος του συμβολαίου του Σκοτ συμπεριλάμβανε και μία συνέχεια, αλλά ο Σκοτ αποχώρησε από το πρότζεκτ λόγω των υποχρεώσεών του στην ταινία Επικίνδυνη Αποστολή 2 (Mission: Impossible II, 2000) στις αρχές Οκτωβρίου του 1999. Ο Χιου Τζάκμαν, που τότε ήταν σχεδόν άγνωστος, πήρε το ρόλο τρεις εβδομάδες πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα. Ο Κιάνου Ριβς εξέφρασε επίσης ενδιαφέρον για το ρόλο.
Ο ρόλος του Κύκλωπα αρχικά δόθηκε στον Τζιμ Καβίεζελ, αλλά αποχώρησε εξαιτίας των υποχρεώσεών του στην ταινία Φονική Συχνότητα (Frequency, 2000). Ο Τζέιμς Μάρσντεν δεν ήταν εξοικειωμένος με το χαρακτήρα, αλλά γρήγορα τον συνήθισε αφού διάβασε αρκετά κόμικ. Ο Έρικ Μάμπιους εξέφρασε ενδιαφέρον για το ρόλο. Η Άντζελα Μπάσετ προσεγγίστηκε για το ρόλο της Στορμ το 1997 καθώς και η Τζάνετ Τζάκσον. Η Άννα Πάκουιν αποχώρησε από την ταινία Tart (2001) για να παίξει στο X-Men. Ο Τέρενς Σταμπ θεωρήθηκε αρχικά πιθανός για το ρόλο του Μαγκνέτο πριν ο Σίνγκερ τον δώσει στον Ίαν ΜακΚέλεν, με τον οποίο είχαν συνεργαστεί στην ταινία Μαθήματα Φόβου (Apt Pupil) το 1998.

Box office

Με προϋπολογισμό 75.000.000 δολάρια, το X-Men έκανε άνοιγμα τριημέρου στην 1η θέση με 54,4 εκατομμύρια δολάρια. Οι συνολικές εισπράξεις στο αμερικανικό box office έφτασαν τα 157,2 εκατομμύρια δολάρια και στον υπόλοιπο κόσμο συγκέντρωσε 139 εκατομμύρια δολάρια. Παγκοσμίως απέφερε 296,3 εκατομμύρια δολάρια. Ήταν η 8η μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία στις Ηνωμένες Πολιτείες και η 9η παγκοσμίως για το 2000. Ανάμεσα στις υπόλοιπες ταινίες της σειράς καταλαμβάνει την 5η θέση στο αμερικανικό box office και την 7η παγκοσμίως.

Συνέχειες

Το Μάιο του 2003 κυκλοφόρησε η πρώτη συνέχεια X-Men 2. Στην καρέκλα του σκηνοθέτη επέστρεψε ο Μπράιαν Σίνγκερ και το σενάριο έγραψαν οι Μάικλ Ντόγκερτι, Νταν Χάρις και Ντέιβιντ Χέιτερ. Όλοι οι ηθοποιοί της πρώτης ταινίας υποδύθηκαν ξανά τους ρόλους τους ενώ στο καστ προστέθηκαν οι Μπράιαν Κοξ, Κέλι Χου και Άλαν Κάμινγκ. Το X-Men 2 αποδείχθηκε ακόμα μεγαλύτερη καλλιτεχνική επιτυχία από την πρώτη λαμβάνοντας εξαιρετικές κριτικές ενώ και εισπρακτικά κινήθηκε πιο εντυπωσιακά, αποφέροντας συνολικά 407,7 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως. Για τη δεύτερη συνέχεια X-Men: Η Τελική Αναμέτρηση (X-Men: The Last Stand), ο Σίνγκερ σκόπευε να τη γυρίσει ταυτόχρονα με την τέταρτη ταινία, αλλά ο σκηνοθέτης τελικά αποχώρησε από το πρότζεκτ το 2004 για να σκηνοθετήσει την ταινία Superman: Η Επιστροφή (Superman Returns, 2006). Ο Σίνγκερ είχε ολοκληρώσει το ένα τρίτο του σεναρίου, το οποίο εστίαζε στη Φίνιξ και εισήγαγε το χαρακτήρα της Έμμα Φροστ, ένα ρόλο που προοριζόταν για τη Σιγκούρνι Γουίβερ καθώς και το χαρακτήρα του Γκάμπιτ, τον οποίο ο Σίνγκερ προόριζε για τον Κιάνου Ριβς. Το σενάριο τελικά έγραψαν οι Σάιμον Κίνμπεργκ και Ζακ Πεν και τη σκηνοθεσία ανέλαβε ο Μπρετ Ράτνερ. Η ταινία κυκλοφόρησε το Μάιο του 2006. Παρά τις μικτές κριτικές που έλαβε έγινε η μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία της σειράς, τόσο στο αμερικανικό box office όσο και στο πασγκόσμιο, αποφέροντας συνολικά 459,3 εκατομμύρια δολάρια.

Πιθανές συνέχειες

Η παραγωγός Λόρεν Σούλερ Ντόνερ ανακοίνωσε τον Αύγουστο του 2006 ότι για να συνεχιστεί η αρχική τριλογία θα έπρεπε να γίνουν επαναδιαπραγματεύσεις. Νέοι ηθοποιοί υπέγραψαν ενώ πολλοί από τους παλιούς, συμπεριλαμβανομένων των Χάλι Μπέρι, Ρεμπέκα Ρομέιν, Φάμκε Γιάνσεν και Άννα Πάκουιν δεν υπέγραψαν. Η Ντόνερ δήλωσε: "Υπάρχουν ιστορίες να ειπωθούν για σαράντα χρόνια. Πάντα ήθελα να κάνω το κόμικ 'Days of Future Past' και υπάρχουν πραγματικά τόσες πολλές άλλες ιστορίες." Αργότερα πρότεινε στον Μπράιαν Σίνγκερ να σκηνοθετήσει μια τέταρτη προσθήκη στην αρχική σειρά ταινιών, μετά την ολοκλήρωση του πρίκουελ X-Men: Η Πρώτη Γενιά (X-Men: First Class). Το Μάρτιο του 2011, η Ντόνερ αποκάλυψε ότι το πρότζεκτ βρισκόταν σε ενεργό στάδιο ανάπτυξης στη Fox, λέγοντας "Είπαμε την ιδέα στη Fox και την λάτρεψαν... Και το 'X-Men 4' θα οδηγεί στο 'X-Men 5'."