Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Πειραιά

Ιστορία

Η «Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Πειραιώς» ιδρύθηκε στις 20 Μαρτίου του 1925 από 6 συλλόγους, μετά την διάσπαση της ΕΠΣ Ελλάδος λόγω της παρατεταμένης αντιπαράθεσης μεταξύ των σωματείων της Αθήνας και του Πειραιά. Το πρώτο διοικητικό συμβούλιο της ΕΠΣ Πειραιώς απαρτιζόταν από τον πρόεδρο Ιωσήφ Τερεζάκη, τον αντιπρόεδρο Δημήτριο Πίσχο, τον γενικό γραμματέα Στ. Μαραγκουδάκη, τον έφορο Ι. Καραδήμα και τον ταμία Π. Χάλο. Τα έξι ιδρυτικά σωματεία ήταν: Ολυμπιακός, Εθνικός, Φαληρική Ένωσις «Μ. Αλέξανδρος», Φαληρικός Σύνδεσμος, Ένωσις Φιλάθλων Νεαπόλεως και Γ.Σ. Τιτάν (ο οποίος στα τέλη του 1926 συγχωνεύτηκε με την Ε.Φ. Νεαπόλεως). Μαζί με την Ε.Π.Σ. Αθηνών και την Ε.Π.Σ. Μακεδονίας ίδρυσαν το 1926 την Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (ΕΠΟ).
Τα πρώτα χρόνια της ένωσης χαρακτηρίστηκαν από αναταραχές, αφού στις αρχές του 1926 ο Εθνικός και η Φαληρική Ένωση αποχώρησαν για να ιδρύσουν (μαζί με την ανεξάρτητη "Μόντα Κλουμπ Κωνσταντινουπόλεως") την Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Πειραιώς-Φαλήρου, η οποία μετά από λίγους μήνες διαλύθηκε και τα δύο σωματεία επανήλθαν στην Ε.Π.Σ. Πειραιώς. Το ίδιο έγινε και τον Απρίλιο του 1926, όταν τα δύο σωματεία αποχώρησαν για να ιδρύσουν τον Σύνδεσμο Ποδοσφαιρικών Σωματείων Πειραιώς, ο οποίος διοργάνωσε ξεχωριστό πρωτάθλημα με 12 ομάδες που ιδρύθηκαν σε συνοικίες του Πειραιά και το κατέκτησε ο Εθνικός. Στην ΕΠΣΠ έμειναν μόνο τρεις ομάδες και τον τίτλο πήρε ο Ολυμπιακός, ο οποίος νίκησε και τον Εθνικό σε ανεπίσημο αγώνα μετά την επανένωση των δύο συνδέσμων. Τελικά, με την παρέμβαση και των άλλων ενώσεων συγχωνεύθηκε με την Ε.Π.Σ. Πειραιώς στο τέλος του έτους αριθμώντας συνολικά 14 σωματεία. Τότε όμως ο Εθνικός εξέλεξε διοικητικό συμβούλιο της αρεσκείας του στην ένωση, κάτι στο οποίο αντέδρασε ο Ολυμπιακός, αποχωρώντας από την ένωση και την ΕΠΟ και ιδρύοντας τον Π.Ο.Κ., μαζί με τον Παναθηναϊκό και την ΑΕΚ, για να επανέλθει τον επόμενο χρόνο στην ένωση.
Τα μεγαλύτερα πειραϊκά σωματεία διαδραμάτισαν πρωταγωνιστικό ρόλο στις ποδοσφαιρικές διοργανώσεις. Πριν από την ίδρυση της Ε.Π.Σ. Πειραιώς, τα δύο από τα τέσσερα πρωταθλήματα της Ε.Π.Σ. Αθηνών - Πειραιώς τα κατέκτησαν πειραϊκές ομάδες: το 1922–23 ο Πειραϊκός Σύνδεσμος και το 1923–24 ο Α.Π.Σ. Πειραιώς. Μάλιστα ο Πειραϊκός Σύνδεσμος είχε πρωταγωνιστικό ρόλο τόσο στα πρωταθλήματα του ΣΕΓΑΣ την περίοδο 1906–1912, όσο και στο μοναδικό πρωτάθλημα της Ε.Π.Σ. Ελλάδος το 1923, το οποίο επίσης κατέκτησε. Μετά την ίδρυση της Ε.Π.Σ. Πειραιώς, ο Ολυμπιακός κατέκτησε όλα τα πρωταθλήματα Πειραιώς στα οποία συμμετείχε, εκτός από αυτό της περιόδου 1938–39 το οποίο κατέκτησε η άλλη μεγάλη ομάδα της ένωσης, ο Εθνικός, ο οποίος κατέκτησε άλλα δύο πρωταθλήματα. Άλλες ισχυρές ομάδες εκτός των δύο κορυφαίων ήταν η Άμυνα Κοκκινιάς (Α.Ε. Νίκαιας από το 1948), η Προοδευτική, ο Πανελευσινιακός και ο Ατρόμητος Πειραιώς. Η παρουσία των πειραϊκών ομάδων στα πανελλήνια πρωταθλήματα ήταν εξαιρετική, καθώς ο Ολυμπιακός κυριάρχησε κατακτώντας την πλειοψηφία των τίτλων, ενώ ο Εθνικός ανταγωνιζόταν επάξια τις ισχυρές ομάδες των ενώσεων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Μετά την καθιέρωση των εθνικών κατηγοριών το 1959, οι τοπικές κατηγορίες έχασαν την δυναμική τους καθώς βρίσκονται ιεραρχικά χαμηλότερα από τις τέσσερις εθνικές κατηγορίες και σε αυτές αγωνίζονται πλέον ερασιτεχνικά σωματεία.
Σήμερα η δικαιοδοσία της Ε.Π.Σ. Πειραιώς εκτείνεται στην ευρύτερη περιοχή του Πειραιά, δηλαδή: στον δήμο Πειραιώς, στους περιφερειακούς δήμους που είναι ο Άγιος Ιωάννης Ρέντης, η Δραπετσώνα, η Καλλιθέα (ένα τμήμα της), το Κερατσίνι, ο Κορυδαλλός, το Μοσχάτο, η Νίκαια, το Πέραμα, καθώς και στις νήσους Αίγινα και Σαλαμίνα. Στο παρελθόν η περιφέρεια της Ε.Π.Σ. Πειραιώς ήταν πολύ μεγαλύτερη, καθώς περιελάμβανε και μεγάλο τμήμα της Δυτικής Αττικής, όπως τα Μέγαρα, η Ελευσίνα, ο Ασπρόπυργος, η Μάνδρα και οι γύρω περιοχές, αλλά το 2003 ιδρύθηκε η Ε.Π.Σ. Δυτικής Αττικής η οποία απέσπασε ολόκληρη την περιφέρεια αυτή.