Τύμπανα

Μέρη του συνόλου

Σε μια πρότυπη μορφή, τα τύμπανα απαρτίζονται από δυο κατηγορίες ακουστικών κρουστών οργάνων: τα μεμβρανόφωνα (που φέρουν ελαστική μεμβράνη ως επιφάνεια προς ταλάντωση) και τα ιδιόφωνα (αντικείμενα που τίθενται σε κίνηση/ταλάντωση καθ' ολοκληρίαν).

Μεμβρανόφωνα

Τα μεμβρανόφωνα κρουστά (ή απλώς τύμπανα) του συνόλου φέρουν μία ή δύο μεμβράνες (ή κεφαλές), τεντωμένες στα ανοίγματα του κυλινδρικού σώματος του τυμπάνου με τη βοήθεια μηχανικών εξαρτημάτων που κάνουν εφικτή τη ρύθμιση της ασκούμενης πίεσης - μικρότερη πίεση σημαίνει πως η μεμβράνη θα είναι πιο χαλαρή και ως αποτέλεσμα ο ήχος πιο χαμηλός, ενώ το αντίθετο συμβαίνει για μεγαλύτερες πιέσεις.

Τομ-τομ

Τα τομ-τομ είναι τύμπανα τα οποία, σε αντίθεση με το ταμπούρο, δεν έχουν χορδές και είναι βαθύτερα σε διάσταση. Μια πρότυπη διάταξη έχει συνήθως τρία τομ-τομ διαφορετικών διαστάσεων, ώστε να παράγουν τρεις παρόμοιους ήχους με κλιμακωτό τονικό ύψος (λ.χ., χαμηλό, μέσο και υψηλό). Το κούρδισμα των τομ-τομ σε συγκεκριμένες τονικότητες δεν είναι απαραίτητο, αν και οι τυμπανιστές συνηθίζουν να τα κουρδίζουν σε διαστήματα τρίτων ή τετάρτων, ώστε να δημιουργήσουν μια μελωδική συνοχή. Ανάλογα με τον τύπο στερέωσης, στηρίζονται επάνω στο μπάσο τύμπανο, σε βάσεις κυμβάλων ή στο πάτωμα με τρίποδες, όπως το τομ-τομ εδάφους (εικονιζόμενο). Παίζονται συνήθως κατά τη διάρκεια ενοτήτων στις οποίες ο τυμπανιστής καλείται να αναδείξει τις αυτοσχεδιαστικές του ικανότητες, καθώς και στα λεγόμενα γεμίσματα (αγγλ., fills ή breaks), ρυθμικές φράσεις που προσδίδουν ένταση και οδηγούν σε νέες μουσικές ενότητες.

Κύμβαλο τύπου crash

Τα κύμβαλα crash (αγγλικά: crash cymbal) προσφέρουν μακρόχρονους, τραχείς ήχους. Κρούονται συνήθως στον εξωτερικό δακτύλιο, όπου οι παραγόμενες ταλαντώσεις είναι πλουσιότερες και ο ήχος συνεπώς τραχύτερος. Χρησιμοποιούνται για να ενισχύσουν σημαντικές στιγμές ή για να σηματοδοτήσουν το πέρασμα στην επόμενη ενότητα ενός μουσικού κομματιού.

Κύμβαλο τύπου ride

Το κύμβαλο ride (αγγλικά: ride cymbal) είναι συνήθως αυτό με τη μεγαλύτερη διάμετρο και η μουσική του λειτουργικότητα είναι όμοια με αυτή του κύμβαλου ποδιού. Μπορεί να παιχτεί σε τρεις διαφορετικές περιοχές: α) στον εξωτερικό δακτύλιο, όπου παράγει τραχείς ήχους, β) στον εσωτερικό δακτύλιο, όπου ο ήχος είναι πιο συγκεκριμένος και λιγότερο τραχύς, και γ) στο κέντρο, όπου ο ήχος είναι πολύ συμπαγής και μεταλλικός. Το κύμβαλο ride χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό από τους τυμπανιστές της τζαζ.

Κύμβαλο τύπου hi-hat

Το κύμβαλο ποδιού (αγγλικά: foot cymbal, ευρύτερα γνωστό ως hi-hat) αποτελείται από δύο κύμβαλα που στηρίζονται σε ειδική μηχανική βάση, με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορούν να έφαπτονται περιφερειακά. Ο τυμπανιστής έχει τη δυνατότητα μετατροπής της απόστασης μεταξύ των κυμβάλων κατά τη διάρκεια μιας μουσικής εκτέλεσης: πατώντας στο πετάλι της βάσης με το ασθενές πόδι, μπορεί να φέρει τα κύμβαλα σε κλειστή ή ανοικτή θέση. Έτσι ο τυμπανιστής μπορεί να παίξει στο κύμβαλο ποδιού με ένα ως και τρια άκρα ταυτοχρόνως (λ.χ., με το ισχυρό χέρι, το ασθενές χέρι ή/και με το ασθενές πόδι).

Ηλεκτρονικά

Τα ηλεκτρονικά τύμπανα είναι όργανα που παίζονται όπως τα ακουστικά, παράγουν δε ήχο μέσω ηλεκτρονικού κυκλώματος. Οι επιφάνειες προς κρούση προσομοιώνουν τις αντίστοιχες των ακουστικών, και μετασχηματίζουν τα χτυπήματα σε ηλεκτρικό σήμα, του οποίου η ένταση εξαρτάται από την ισχύ της κρούσης. Το σήμα μεταβιβάζεται σε μια ηλεκτρονική ενότητα που φροντίζει για τη σύνθεση ήχων ή αναπαραγωγή ηχητικών δειγμάτων. Ηλεκτρονικά τύμπανα βρίσκονται στο εμπόριο ως ολοκληρωμένα σύνολα, αλλά και ως μεμονωμένα κομμάτια που μπορούν να προστεθούν σε ένα σύνολο ακουστικών τυμπάνων.

Κάθισμα

Καθώς τα τύμπανα παίζονται με τον τυμπανιστή σε καθιστή θέση, υπάρχουν στο εμπόριο ειδικά καθίσματα (ή αλλιώς θρόνοι) με ρυθμιζόμενο ύψος.

Βάσεις

Ειδικές μεταλλικές βάσεις χρησιμοποιούνται για τη διάταξη και στήριξη των διάφορων μερών. Για παράδειγμα, τα κύμβαλα τύπου ride και crash τοποθετούνται σε τρίποδες που, ανάλογα με το μοντέλο, έχουν ρυθμιζόμενο ύψος και κλίση.

Τελειώματα

Τα σώματα των τυμπάνων συνήθως επενδύονται με ποικίλα τελειώματα όπως απλά μονόχρωμα βερνικώματα, ξύλινες/μεταλλικές υφές, και άλλα πολύχρωμα σχέδια. Δεν λείπουν και τα σχέδια στις κεφαλές των τυμπάνων, και κατά κύριο λόγο στην εμπρόσθια μεμβράνη του μπάσου τύμπανου (καθώς αυτή είναι ορατή από το ακροατηριο).

Μέθοδοι παραγωγής ήχου

Βασική μέθοδος παραγωγής ήχου στα τύμπανα - όπως και στα υπόλοιπα κρουστά όργανα - είναι η κρούση. O τυμπανιστής χρησιμοποιεί ξύλινες ράβδους ή κοινότερα μπαγκέτες , κρατώντας συνήθως από μία στο κάθε χέρι, για να θέσει σε ταλάντωση τα σχετικά μέρη του οργάνου (λ.χ., τις μεμβράνες στα τύμπανα, και όλο το σώμα των κυμβάλων). Οι ράβδοι κατασκευάζονται από έβενο ή ξύλο αγριοκαρυδιάς, και στο ένα άκρο τους είναι κωνικές με μύτη ποικίλων σχημάτων (π.χ., σφαιρική, ελλειπτική, κυλινδρική και άλλες).
Εκτός από τις ξύλινες ράβδους, ο τυμπανιστής έχει την επιλογή να παίξει με τις λεγόμενες σκούπες (ή σκουπάκια, αγγλικά: brushes) με τις οποίες μπορεί να παράξει πολύ απαλούς ήχους μέσω της κρούσης αλλά και μέσω της τριβής (λ.χ., τρίβοντας τη μεμβράνη των τυμπάνων).

Χαρακτηριστικά ήχου

Όπως και σε πολλά άλλα κρουστά όργανα, ο ήχος των τυμπάνων χαρακτηρίζεται από μια σύντομη αρχική αιχμή και εν συνεχεία μια ταχέως φθίνουσα πτώση της έντασης. Τα μεμβρανόφωνα μέρη των τυμπάνων είναι ικανά να παράγουν ήχους με σαφές τονικό ύψος, ενώ στα κύμβαλα και σε άλλα ιδιόφωνα είναι σχεδόν αδύνατο να εντοπιστεί μια περιοδική ταλάντωση, κι έτσι το τονικό τους ύψος είναι δυσδιάκριτο.
Η χροιά των τυμπάνων, και ιδίως αυτή των ιδιόφωνων, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το υλικό και το σχήμα του μέσου διέγερσης. Έτσι, ράβδοι με πλαστικά άκρα παράγουν πιο καθαρούς ήχους (δηλαδή, πιο πλούσιους σε υψηλές ταλαντώσεις) σε σχέση με ράβδους που έχουν ξύλινα άκρα. Επίσης, ορισμένες ράβδοι έχουν μύτες καλυμμένες με βαμβάκι, οι οποίες παράγουν έναν χαρακτηριστικά μουντό ήχο.

Μουσική κατάρτιση

Για να παίξη ο τυμπανιστής,ειναι απαραίτητο να εχη καλή αίσθηση του ρυθμού.Πρέπει να μπορή να αναγνωρίζη τα διάφορα είδη τού μέτρου στο οποίο γράφεται ένα μουσικό κομμάτι.Η ανάγνωση παρτιτούρας βοηθά μεν,δεν είναι όμως απαραίτητη πάντα

Τεχνική οργάνου

Η ανάπτυξη της τεχνικής στο όργανο γίνεται μέσω ρυθμικών ασκήσεων, οι οποίες έχουν ως κύριο στόχο τη βελτίωση του ήχου, την εγρήγορση, ενδυνάμωση και ανεξαρτητοποίηση των άκρων - χεριών και ποδιών - του τυμπανιστή. Το εμπόριο διαθέτει αμέτρητες μεθόδους σε μορφή βιβλίων και ταινιών, από επαγγελματίες και αναγνωρισμένους τυμπανιστές, ωστόσο ορισμένες ασκήσεις έχουν αναγνωριστεί ως θεμελιώδεις και εμπεριέχονται σε διάφορες μεθόδους. Για παράδειγμα, μια τέτοια άσκηση καλεί τον τυμπανιστή να παίξει μια σειρά από χτυπήματα με το ισχυρό και ασθενές χέρι σε εναλλαγή (δηλαδή, Ι-Α-Ι-Α κ.ο.κ), ενώ μια παρόμοια καλεί για διπλά χτυπήματα σε εναλλαγή (δηλαδή, Ι-Ι-Α-Α κ.ο.κ). Με το πέρας του χρόνου, ο τυμπανιστής αναπτύσσει δεξιοτεχνία και ταχύτητα χωρίς να δυσκολεύεται στην εκτέλεση.

Μουσικός ρόλος

Ο ρόλος και η χρήση των τυμπάνων στη μουσική τέχνη είναι ποικιλόμορφος - συνήθως καλούνται να συμβάλουν στη διατήρηση ενός σταθερού παλμού και επαναλαμβανόμενων ρυθμικών μοτίβων. Μαζί με το ηλεκτρικό ή ακουστικό μπάσο, αποτελούν το ρυθμικό μέρος ενός συγκροτήματος και λειτουργούν ως στήριγμα, πάνω στο οποίο βασίζονται τα αυτοσχεδιαστικά όργανα και οι 'πρωτευουσες' μελωδικές γραμμές μιας μουσικής σύνθεσης.