Νέα Καρβάλη

Δημοτική Κοινότητα Νέας Καρβάλης

Η Νέα Καρβάλη, μαζί με τους οικισμούς Λεύκη (48 κάτοικοι) και Άνω Λεύκη (17 κάτοικοι), σχηματίζει τη Δημοτική Κοινότητα Νέας Καρβάλης, με συνολικό πληθυσμό 2.225 κατοίκους.

Ιστορικά Στοιχεία - Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος

Αποτελεί συνέχεια της παλαιάς Καππαδοκικής Καρβάλης (Γκέλβερι-σήμερα Γκιουζελιούρτ/Güzelyurt, βλ. Επαρχία Ακσαράι) και σέρνει πίσω της μακραίωνη ιστορία. Αρχικά, οι κάτοικοί της έμειναν κάτω από αντίξοες συνθήκες σε σκηνές βόρεια του οικισμού στην περιοχή Τσινάρ Ντερέ (Λεύκη) ερχόμενοι από την Καππαδοκία τον Αύγουστο του 1924. Στη σημερινή Νέα Καρβάλη μετεγκαταστάθηκαν περίπου 2 χρόνια αργότερα. Οι πρόσφυγες έφεραν από την Παλιά Καρβάλη το Ιερό Σκήνωμα του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου και έκτισαν τον ομώνυμο Ναό. Η λαμπρή της πορεία σημαδεύτηκε καθοριστικά από την παρουσία του Αγίου τέκνου της, Γρηγορίου του Θεολόγου, ενός από τους μεγαλύτερους Πατέρες της Εκκλησίας μας.
Η επέτειος Μνήμη του Μεγάλου Πατρός και Ιεράρχου της Εκκλησίας, Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, αποτελεί κάθε χρόνο ένα ξεχωριστό γεγονός για τους Χριστιανούς της Καβάλας, αλλά και της ευρύτερης περιοχής. Ευλαβείς προσκυνητές έρχονται από κάθε μέρος στο δικό τους Άγιο, αντιμετωπίζοντας πολλές φορές δύσκολες καιρικές συνθήκες και διανύοντας μεγάλες χιλιομετρικές αποστάσεις, ώστε να βρεθούν στο Ιερό Προσκύνημα της Νέας Καρβάλης. Εκεί φυλάσσονται ως ανεκτίμητος θησαυρός τα Λείψανα του Αγίου Γρηγορίου, τα οποία μετέφεραν με ευλάβεια οι μαρτυρικά ξεριζωμένοι πρόγονοί μας από το Γκέλβερι της Μικράς Ασίας.

Αξιοθέατα - Υποδομές

Βασικά αξιοθέατα του χωριού αποτελούν: ο Ιερός Προσκυνηματικός Ναός του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, ο παραδοσιακός οικισμός Ακόντισμα και η όμορφη παραλία κατά μήκος του χωριού Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει το Κέντρο Καππαδοκικών Μελετών και το Ιστορικό και Εθνολογικό Μουσείο του Ελληνοκαππαδοκικού Πολιτισμού.
Η Νέα Καρβάλη βρίσκεται ανάμεσα σε δύο εργοστάσια, δυτικά της λειτουργεί από το 1963 η Βιομηχανία Φωσφορικών Λιπασμάτων (Β.Φ.Λ.) και ανατολικά της οι χερσαίες εγκαταστάσεις της ΚΑΒΑΛΑ OIL από το 1981. Βορειονατολικά του χωριού βρίσκεται ο παραδοσιακός οικισμός Ακόντισμα, ο οποίος δημιουργήθηκε από τη Στέγη Πολιτισμού Νέας Καρβάλης (ιδρύθηκε το 1981). Στο υπαίθριο θέατρο του Ακοντίσματος πραγματοποιείται κάθε καλοκαίρι το Διεθνές Λαογραφικό Φεστιβάλ "ΗΛΙΟΣ ΚΑΙ ΠΕΤΡΑ". Ευαισθητοποιημένοι σε θέματα περιβάλλοντος κάτοικοι, δημιούργησαν το 1988 τον Όμιλο Φίλων Θάλασσας Περιβάλλοντος και Ακτών Νέας Καρβάλης. 
Από το 1990, μετά από γενικές και ειδικές μελέτες που είχαν ξεκινήσει το 1966, κατασκευάστηκε σύγχρονος εμπορικός λιμένας συνδεδεμένος με την Εγνατία οδό που αποτελεί τμήμα των διευρωπαϊκών δικτύων.
Η Νέα Καρβάλη διαθέτει παιδικό σταθμό,12θέσιο Δημοτικό Σχολείο, Γυμνάσιο και το Ειδικό Γυμνάσιο Καβάλας στο κτίριο όπου στεγάζονταν για χρόνια το Εκκλησιαστικό Λύκειο Καβάλας.

Έθιμα και παραδόσεις

Η Νέα Καρβάλη φημίζεται για τους νόστιμους κουραμπιέδες, οι οποίοι συνδέονται με ένα παραδοσιακό έθιμο της περιοχής. Τα Χριστούγεννα διοργανώνεται από συλλόγους του χωριού μία μεγάλη χριστουγεννιάτικη εκδήλωση, μπροστά στην παλιά κοινότητα. Κάθε χρόνο παραμονή των Φώτων αναβιώνει το καππαδοκικό έθιμο Σάγια στην πλατεία της Νέας Καρβάλης. Το έθιμο προέρχεται από το Γκέλβερι της Καππαδοκίας (Παλιά Καρβάλη) και έχει ως κύριο σκοπό την καλοχρονιά, στοιχείο που τονίζεται με την πυρά, τις ευχές, τους χορούς και τα τραγούδια. Κάθε τέτοια μέρα, οι πιστοί, ανάβουν μία μεγάλη φωτιά στο κεντρικότερο σημείο του οικισμού, μπροστά από το κτίριο της παλιάς Κοινότητας και πιασμένοι χέρι-χέρι, χορεύουν και τραγουδούν γύρω από τη φωτιά, για να διώξουν τα κακά πνεύματα, τους καλικάντζαρους, στα έγκατα της γης. Πριν το άναμμα της φωτιάς, ψάλλουν όλοι μαζί τα κάλαντα του τόπου καταγωγής τους για τα Θεοφάνεια.