Δημοψήφισμα για την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση στην Ουγγαρία (2003)

Ένα δημοψήφισμα για την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση πραγματοποιήθηκε στην Ουγγαρία στις 12 Απριλίου 2003. Η πρόταση εγκρίθηκε από το 83,8% των ψηφοφόρων, με προσέλευση ψηφοφόρων 45,6%. Η Ουγγαρία εντάχθηκε στη συνέχεια στην ΕΕ την 1η Μαΐου 2004.

Παρασκήνιο

Η Ουγγαρία υπέβαλε αίτηση ένταξης στην ΕΕ στις 31 Μαρτίου 1994 και οι διαπραγματεύσεις για την ένταξη άρχισαν το 1998. Σε μια σύνοδο κορυφής στην Κοπεγχάγη το Δεκέμβριο του 2002, η Ουγγαρία ήταν μία από τις δέκα χώρες που προσκλήθηκαν να ενταχθούν στην ΕΕ το 2004. Όλα τα μεγάλα κόμματα συμφώνησαν ότι απαιτείται ένα δεσμευτικό δημοψήφισμα για την ένταξη πριν από την ένταξη της Ουγγαρίας στην ΕΕ.
Η Εθνοσυνέλευση της Ουγγαρίας άλλαξε τους κανόνες για τα δημοψηφίσματα στην Ουγγαρία το 1997, ώστε η προηγούμενη απαιτούμενη προσέλευση του 50% να μειωθεί στο ότι το 25% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων έπρεπε να υποστηρίξει ένα δημοψήφισμα. Τον Δεκέμβριο του 2002 το Σύνταγμα της Ουγγαρίας τροποποιήθηκε για να καταστεί δυνατή η διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την ένταξη στην ΕΕ. Στο πλαίσιο της τροπολογίας συμφωνήθηκε ότι το δημοψήφισμα θα διεξαχθεί στις 12 Απριλίου 2003.

Εκστρατεία

Όλα τα μεγάλα πολιτικά κόμματα στην Ουγγαρία, τα συνδικάτα, οι επιχειρηματικές οργανώσεις, οι εκκλησίες και τα ΜΜΕ υποστήριξαν την προσχώρηση στην ΕΕ. Ωστόσο, το κύριο κόμμα της αντιπολίτευσης, το Fidesz, ενώ υποστήριζε την ένταξη της χώρας στην ΕΕ, προειδοποίησε ότι έως και 100.000 θέσεις εργασίας θα μπορούσαν να χαθούν λόγω των κανονισμών της ΕΕ και ότι ο ξένος ανταγωνισμός θα μπορούσε να προκαλέσει την κατάρρευση ορισμένων τομέων της οικονομίας.
Η κάλυψη των μέσων μαζικής ενημέρωσης ήταν συντριπτικά θετική και έγινε μια εκστρατεία για να διαλύσει τις λαϊκές εσφαλμένες αντιλήψεις για την ένταξη στην ΕΕ. Αυτά περιλάμβαναν εάν η κατανάλωση ζυμαρικών από παπαρουνόσπορους θα επιτρεπόταν στην ΕΕ και εάν μόνο ένα μέγεθος προφυλακτικού ήταν διαθέσιμο στην ΕΕ. Κάθε ένα από τα τέσσερα βασικά κόμματα διεξήγαγε επίσης δικές του εκστρατείες υπέρ του δημοψηφίσματος.
Το στρατόπεδο της αντίθεσης περιορίστηκε σε ορισμένες μικρές ομάδες που οργανώθηκαν στο "Κίνημα για μια Ελεύθερη Ουγγαρία". Καμία από αυτές τις ομάδες δεν βρισκόταν στο ουγγρικό κοινοβούλιο και συνεπώς δεν μπόρεσε να λάβει καμία κρατική χρηματοδότηση για την εκστρατεία τους. Οι περισσότεροι αντίπαλοι τόνισαν ότι δεν ήταν εναντίον της «Ευρώπης», αλλά ήταν αντίθετοι στους όρους προσχώρησης και στη σημερινή μορφή της ΕΕ. Ωστόσο, οι δημοσκοπήσεις κατά τη διάρκεια της εκστρατείας έδειξαν ισχυρή υποστήριξη για την ένταξη.

Αντιδράσεις

Ο πρωθυπουργός Πέτερ Μεντγκιέσι ανακοίνωσε το αποτέλεσμα σε μια γιορτή στις όχθες του Δούναβη όπου είπε: "Επιτρέψτε μου να ανακοινώσω επίσημα ότι η Ουγγρική Δημοκρατία θα είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης". Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαιρέτισε το αποτέλεσμα ως το τέλος του "τραγικού διαχωρισμού της Ουγγαρίας από την ευρωπαϊκή οικογένεια των δημοκρατικών εθνών".
Υπήρξε ανησυχία όσον αφορά τη προσέλευση, η οποία ήταν σημαντικά χαμηλότερη από το 70% που ελπιζόταν. Υπήρξε κριτική ότι ο κίνδυνος του δημοψηφίσματος να είναι άκυρο λόγω χαμηλής συμμετοχής δεν τονίστηκε κατά τη διάρκεια της εκστρατείας. Η αντιπολίτευση επέκρινε την εκστρατεία της κυβέρνησης ως απλοϊκή ενώ η κυβέρνηση κατηγόρησε την αντιπολίτευση ότι είναι χλιαρή στην υποστήριξή τους για την ένταξη. Ωστόσο, η ψήφος υπέρ από το 38% των ψηφοφόρων ήταν άνετα πάνω από το επίπεδο του 25% που απαιτείται για το δημοψήφισμα να είναι έγκυρο.