Αεροφωτογράφιση από περιστέρια

Η αεροφωτογράφιση από περιστέρια αποτελεί μέρος της γενικότερης τεχνικής της αεροφωτογράφισης, που επινοήθηκε κατά το 1907 από τον Γερμανό φαρμακοποιό Γιούλιους Νόιμπρονερ (Julius Neubronner), ο οποίος χρησιμοποιούσε ταχυδρομικά περιστέρια για να παραδίδει φάρμακα σε ασθενείς. Σε ένα οικόσιτο περιστέρι φοριόταν σύστημα με λουριά κι αλουμινένιο θώρακα, στο οποίο είχε προστεθεί μια ελαφριά φωτογραφική μηχανή-μινιατούρα που λειτουργούσε με χρονοδιακόπτη. Η αίτηση ευρεσιτεχνίας (πατέντα) που υπέβαλε ο Νόιμπρονερ απορρίφθηκε αρχικά, όμως εν τέλει του παραχωρήθηκε τον Δεκέμβριο του 1908, όταν προσκόμισε αρκετά πειστήρια ότι οι φωτογραφίες είχαν πράγματι τραβηχτεί με το τρόπο αυτό από τα περιστέρια του. Τη μέθοδό του και την τεχνική της την κοινοποίησε στη Διεθνή Φωτογραφική Έκθεση της Δρέσδης του 1909, και κατάφερε να πουλήσει μερικές από τις φωτογραφίες του ως καρτ-ποστάλ στη Διεθνή Έκθεση Αεροπλοΐας της Φρανκφούρτης και στη Διεθνή Έκθεση Paris Air Show του 1910 και 1911.
Αρχικά, η δυνατότητα της αεροφωτογράφισης με περιστέρια έγινε αντικείμενο εκμετάλλευσης από τον στρατό για λόγους αναγνώρισης από αέρος. Δοκιμές σε πεδία μάχης κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο παρείχαν ενθαρρυντικά αποτελέσματα και η χρήση επιπρόσθετης βοηθητικής τεχνολογίας με κινητούς περιστερώνες για τα ταχυδρομικά περιστέρια αύξησε το αντίκτυπο. Χάρη στην ταχύτατη τελειοποίηση του τομέα της αεροναυτιλίας κατά τον πόλεμο, το ενδιαφέρον του στρατού για την αεροφωτογράφιση από περιστέρια εξασθένισε και ο Νόιμπρονερ εγκατέλειψε τα πειράματά του. Η ιδέα του αναβίωσε για λίγο κατά την δεκαετία του 1930 από έναν Ελβετό ωρολογοποιό, καθώς και από τον Γερμανικό και το Γαλλικό στρατό σύμφωνα με πληροφορίες. Αν και εκμεταλλεύθηκαν τα πολεμικά περιστέρια κατά κόρον κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, είναι αβέβαιο ως ποιον βαθμό χρησιμοποιήθηκαν άλλα πτηνά κατά την αναγνώριση από αέρος, ή αν υπήρξαν καν. Η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών (CIA) των Ηνωμένων Πολιτειών δημιούργησε αργότερα μια κάμερα που την τροφοδοτούσε με ενέργεια μια μπαταρία, ειδικά σχεδιασμένη για κατασκοπευτική φωτογράφιση του εχθρού από τα περιστέρια, όμως οι ακριβείς λεπτομέρειες της χρήσης της παραμένουν εμπιστευτικές.
Η κατασκευή μιας επαρκούς, μικρής και ελαφριάς φωτογραφικής μηχανής, καθώς και η εκπαίδευση και χειραγώγηση των πτηνών να μεταφέρουν τα απαιτούμενα βάρη, παρουσίασε μεγάλες προκλήσεις, όπως και ο περιορισμένος έλεγχος της θέσης των περιστεριών, του προσανατολισμού τους και της ταχύτητάς τους κατά τη λήψη των φωτογραφιών. Στα 2004, το τηλεοπτικό δίκτυο BBC (British Broadcasting Corporation) τοποθέτησε τηλεοπτικές κάμερες μινιατούρες σε γεράκια και διπλοσάινα για να αποκτήσει ζωντανά στιγμιότυπα. Σήμερα κάποιοι ενθουσιώδεις ερευνητές και καλλιτέχνες κάνουν χρήση των crittercams (οργάνων μέτρησης θέσης, επιτάχυνσης, θερμοκρασίας κλπ που εμπεριέχουν και μικρή κάμερα) που τοποθετούνται σε διάφορα είδη ζώων.

Καταβολές

Οι πρώτες αεροφωτογραφίες τραβήχτηκαν το 1858 από τον Ναντάρ (Nadar), έναν αεροναύτη, ενώ στον Τζέιμς Γουάλας Μπλακ (James Wallace Black) αποδίδονται οι παλαιότερες αεροφωτογραφίες που έχουν διασωθεί, το 1860, επίσης τραβηγμένες από αερόστατο. Η πρόοδος στο τομέα των φωτογραφικών εξελίξεων συνεχιζόταν, ώσπου στα τέλη του 19ου αιώνα μερικοί πρωτοπόροι τοποθέτησαν κάμερες σε μη επανδρωμένα ιπτάμενα αντικείμενα. Στα τέλη της δεκαετίας του 1880, ο Άρθουρ Μπατούτ (Arthur Batut) πειραματίστηκε με την αεροφωτογραφία με τη χρήση χαρταετού. Πολλοί τον ακολούθησαν, και οι φωτογραφίες υψηλής ευκρίνειας της Βοστώνης που τράβηξε ο Γουίλιαμ Άμπνερ Έντυ (William Abner Eddy) στα 1896 τον έκαναν διάσημο. Ο Αμεντέ Ντενίζ (Amédée Denisse, Γάλλος φωτογράφος, εικονογράφος, πυροτεχνουργός και ευρεσιτέχνης) εξόπλισε έναν πύραυλο με κάμερα και αλεξίπτωτο το 1888, κι ο Άλφρεντ Νόμπελ (Alfred Nobel) επίσης χρησιμοποίησε τη αεροφωτογράφηση με τη χρήση πυραύλου στα 1897.
Τα οικόσιτα περιστέρια χρησιμοποιούνταν κατά κόρον κατά τη περίοδο του 19ου και 20ου αιώνα μ.Χ., τόσο για χρήση στο πολιτικό ταχυδρομείο περιστεριών όσο και στο πολεμικό ταχυδρομείο περιστεριών. Κατά τη διάρκεια του Φραγκο-Πρωσικού Πολέμου του 1870, το τότε περιβόητο ταχυδρομείο περιστεριών του Παρισίου μετέφερε έως και 50 000 τηλεγραφήματα σε μορφή μικροφίλμ ανά πτήση από την Τουρς έως και την πολιορκημένη πρωτεύουσα. Στο σύνολο, 150000 ατομικά προσωπικά τηλεγραφήματα και κρατικά δέματα στάλθηκαν. Σε ένα πείραμα του 1889 που διεξήχθη στoν Τεχνικό Σύλλογο της Αυτοκρατορικής Ρωσίας στην Αγία Πετρούπολη, ο επικεφαλής του σώματος των Ρώσων αεροναυπηγών τράβηξε αεροφωτογραφίες από ένα μπαλόνι κι έστειλε το εμφανισμένο αρνητικό φιλμ κολλωδίου πίσω στο έδαφος χρησιμοποιώντας ένα ταχυδρομικό περιστέρι.

Α' Παγκόσμιος Πόλεμος

Η ανακάλυψη του Νόιμπρονερ είχε τελειοποιηθεί μόνο εν μέρη, με τη προοπτική στρατιωτικών εφαρμογών. Εκείνη τη περίοδο η αναγνώριση μέσω φωτογραφικών εναέριων μέσων ήταν εφικτή μεν αλλά δυσκίνητη, καθώς περιλάμβανε μπαλόνια, χαρταετούς ή πυραύλους. Οι Αδελφοί Ράιτ είχαν καταφέρει μια επιτυχή πτήση στα 1903, παρουσιάζοντας νέες δυνατότητες, και αεροσκάφη επιτήρησης είχαν παρουσιαστεί και τελειοποιηθεί κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η φωτογράφηση που βασιζόνταν όμως σε περιστέρια, παρ'όλες τις δυσκολίες πρακτικής εφαρμογής, υποσχόνταν να παρέχει συμπληρωματικές, λεπτομερής φωτογραφίες από χαμηλά ύψη.
Το Πρωσικό Υπουργείο Πολέμου έδειξε ενδιαφέρον, αλλά κάποιος αρχικός ενδοιασμός μπορούσε να αποφευχθεί με μια σειρά από επιτυχής επιδείξεις. Τα περιστέρια αποδείχθηκαν αρκετά αδιάφορα στις εκρήξεις, αλλά κατά τη διάρκεια της μάχης ένας περιστερώνας μπορεί να χρειαζόταν να μετακινηθεί, και να χρειαζόνταν λίγος χρόνος για τα περιστέρια ώσπου να προσανατολιστούν στη νέα τους θέση. Το πρόβλημα του να κάνεις τα οικόσιτα περιστέρια να αποδεχτούν έναν μετατοπισμένο περιστερώνα με το ελάχιστο που θα απαιτηθεί για επανεκπαίδευση είχε αντιμετωπιστεί με κάποια επιτυχία από τον ιταλικό στρατό γύρω στα 1880, ο Γάλλος λοχαγός Ρεϋνώ (Reynaud) έλυσε αυτό το πρόβλημα με το να μεγαλώνει τα μικρά περιστέρια σε έναν περιοδεύοντα περιστερώνα. Δεν υπάρχει κάποια ένδειξη ότι ο Νόιμπρονερ γνώριζε αυτή τη δουλειά, αλλά σίγουρα γνώριζε ότι θα μπορούσε να δοθεί κάποια λύση καθώς είχε ακούσει για έναν πλανόδιο εργάτη που απασχολούνταν σε πανηγύρια και ήταν θαυμαστής των περιστεριών κι είχε ένα περιστερώνα στο τροχόσπιτο του. Στις εκθέσεις του 1909 στη Δρέσδη και τη Φραγκφούρτη παρουσίασε ένα μικρό αμαξίδιο που συνδίαζε ένα σκοτεινό θάλαμο με ένα κινητό περιστερώνα σε φανταχτερά χρώματα. Μετά από μήνες επίπονης εργασίας εκπαίδευσε τα νεαρά περιστέρια να επιστρέφουν στον περιστερώνα ακόμα κι αν είχε μετακινηθεί.
Στα 1912 ο Νόιμπρονερ είχε ολοκληρώσει το έργο του (που είχε ορίσει στα 1909) να φωτογραφήσει τις εργασίες κοντά στη λίμνη Τεγκέλ χρησιμοποιώντας μόνο το κινητό του περιστερώνα. Περίπου 10 χρόνια διαπραγματεύσεων είχαν προγραμματιστεί να λάβουν τέλος τον Αύγουστο του 1914 με ένα πρακτικό τεστ σε μια μανούβρα στο Στρασβούργο, που ακολουθήθηκε από μια κατάσχεση της εφεύρεσης από το κράτος. Όλα τα παραπάνω σχέδια ανατράπηκαν από το ξέσπασμα του πολέμου. Ο Νόιμπρονερ έπρεπε να παρέχει όλα του τα περιστέρια και τον εξοπλισμό στο στρατό, που τα δοκίμασε στο πεδίο των μαχών με ικανοποιητικά αποτελέσματα, αλλά χωρίς να υιοθετήσει τη τεχνική αυτή πιό ευρέως.
Αντιθέτως, κάτω από το πρίσμα των νέων συνθηκών που προκαλούσαν οι φθορές του πολέμου, τα πολεμικά περιστέρια στο ρόλο των ταχυδρομικών περιστεριών γνώρισαν άνθιση. Ο κινητός περιστερώνας του Νόιμπρονερ βρήκε το δρόμο του ως τη Μάχη του Βερντούν, όπου αποδείχτηκε να έχει τέτοιο σημείο υπεροχής ώστε να χρησιμοποιηθεί σε μεγαλύτερη έκταση στη Μάχη του Σομμέ. Μετά το πόλεμο, το Υπουργείο Πολέμου αποκρίθηκε στο αίτημα του Νόιμπρονερ ότι η χρήση περιστεριών για εναέρια φωτογράφηση δεν είχε κάποια στρατιωτική αξία και περαιτέρω πειράματα δεν μπορούσαν να δικαιολογηθούν.
Το Διεθνές Μουσείο Κατασκοπίας στη Ουάσινγκτον έχει ένα μικρό δωμάτιο αφιερωμένο στα ταχυδρομικά περιστέρια και τη φωτογράφηση με περιστέρια κατά το Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Β' Παγκόσμιος Πόλεμος

Παρά την επίσημη θέση του Υπουργείου Πολέμου αμέσως μετά το τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, το 1932 αναφέρθηκε ότι ο γερμανικός στρατός εκπαίδευε περιστέρια για να φωτογραφίζουν, κι ότι οι γερμανικές κάμερες των περιστεριών ήταν σε θέση για 200 λήψεις ανά πτήση. Την ίδια χρονιά, οι Γάλλοι ισχυρίστηκαν ότι είχαν αναπτύξει φωτογραφικές μηχανές για περιστέρια, καθώς και μία μέθοδο για να απελευθερώνουν τα περιστέρια πίσω από τις εχθρικές γραμμές από εκπαιδευμένα σκυλιά.
Παρ'όλο που πολεμικά περιστέρια και κινητοί περιστερώνες χρησιμοποιήθηκαν ευρύτατα κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, είναι ασαφές σε ποιά έκταση χρησιμοποιήθηκαν για αεροφωτογράφηση. Σύμφωνα με μία αναφορά του 1942, ο Σοβιετικός στρατός ανακάλυψε εγκαταλελειμμένα φορτηγά με κάμερες περιστεριών που μπορούσαν να «τραβήξουν» φωτογραφίες ανά πέντε λεπτά, καθώς και σκυλιά εκπαιδευμένα να μεταφέρουν περιστέρια σε καλάθια. Στη πλευρά των Συμμάχων, αναφέρεται ότι μέχρι και τα τέλη του 1943 το Αμερικανικό Σώμα Σημάτων και Διακριτικών (the American Signal Corps) ήταν εν γνώση της πιθανότητας του να υιοθετήσει τη τεχνική.
Είναι βέβαιο, παρ'όλ'αυτά, ότι κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου η φωτογράφηση με περιστέρια παρουσιάστηκε στους γερμανικούς παιδικούς σταθμούς με τη μορφή παιχνιδιού. Από τις αρχές του 1935 αυτές οι παιδικές μικρογραφίες παιχνίδι παρήχθησαν υπό τη γενική φίρμα Ελαστολίνη (Elastolin), ενώ κάποιες από αυτές απεικονίζουν σαν βασική ιδέα μοτίφ  προ του 1918 με εκσυγχρονισμένη ομοιομορφία, σταδιακά παρουσιάζοντας ένα λοχαγό του παραπάνω Σώματος με ένα σκύλο που μεταφέρει ένα περιστέρι. Το φιγουρίνι αντιπροσωπεύει ένα στρατιώτη έτοιμο να απελευθερώσει ένα περιστέρι που μεταφέρει μία υπερμεγέθη κάμερα περιστεριού.
Χάρη σε έρευνα που διεξήχθη από το Ελβετικό Μουσείο Φωτογραφικής Μηχανής (Musée suisse de l'appareil photographique) στο Βεβέ, γνωρίζουμε περισσότερα για τις φωτογραφικές μηχανές των περιστεριών που ανέπτυξε την ίδια περίοδο ο Ελβετός ωρολογοποιός Κριστιάν Αντριάν Μισέλ (Christian Adrian Michel, 1912–1980)  στη Βάλδη. Είχε τοποθετηθεί στην υπηρεσία των ταχυδρομικών περιστεριών του Ελβετικού Στρατού το 1931, και το 1933 άρχισε να εργάζεται στην ιδέα του να προσαρμόσει τη πανοραμική φωτογραφική μηχανή του Νόιμπρονερ στο φιλμ των 16 χιλιοστών, βελτιώνοντας το με ένα μηχανισμό που έλεγχε τη καθυστέρηση πριν τη πρώτη έκθεση και τη μετακίνηση του φιλμ από έκθεση σε έκθεση. Η φωτογραφική μηχανή του Μισέλ έλαβε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας στα 1937, ζύγιζε μόλις 70 γραμμάρια (2,5 ούγιες), κι ίσως υπήρξε και η πρώτη που διέθετε χρονόμετρο που το ενεργοποιούσε ωρολογιακός μηχανισμός.
Το σχέδιο που είχε κατά νου ο Μισέλ, να πουλήσει τη κάμερα του στον Ελβετικό Στρατό, απέτυχε, και στάθηκε αδύνατον να βρει κατασκευαστή που να τη παρήγαγε σε ποσότητα. Τελικά μόνο 100 κομμάτια από τη φωτογραφική του μηχανή παρήχθησαν. Μετά το ξέσπασμα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου ο Μισέλ «πατένταρε» μια οβίδα και μια ιπποσκευή για τη μεταφορά αντικειμένων με ταχυδρομικά περιστέρια όπως ρολά φιλμ . Ανάμεσα στο 2002 και το 2007 τρεις από τις κάμερες του δημοπρατήθηκαν από τον Οίκο Κρίστυς (Christie's) στο Λονδίνο.
Το Ελβετικό Μουσείο Φωτογραφικής Μηχανής στο Βεβέ έχει στη κατοχή περίπου 1000 φωτογραφίες που «τραβήχτηκαν» για ερευνητικούς σκοπούς κατά τη περίοδο που ο Μισέλ ανέπτυσσε τη φωτογραφική του μηχανή. Οι περισσότερες φωτογραφίες «τραβήχτηκαν» με ορθόπανχρωματικό Άγκφα Φιλμ (Agfa film) των 16 χιλιοστών με ταχύτητα ISO 8/10°. Το φορμά έκθεσης ήταν 10Χ34 (10 χιλιοστά επί 34 χιλιοστά). Η δέ ποιότητα ήταν επαρκής για μια δεκαπλάσια μεγέθυνση.  Στο κατάλογο της έκθεσης του 2007 με τίτλο Des pigeons photographes? (Τα περιστέρια φωτογράφοι;) έχουν καταγραφεί ως δοκιμαστικές φωτογραφίες από έδαφος ή από παράθυρο, ανθρώπινες προοπτικές από το έδαφος ή από υπερυψωμένα σημεία, αεροφωτογραφίες από αεροπλάνα, αεροφωτογραφίες από σχετικά υψηλό υψόμετρο που πιθανώς τραβήχτηκαν από περιστέρια που απελευθερώθηκαν από αεροπλάνα, και μόλις ένα μικρό νούμερο από τυπικές φωτογραφίες περιστεριών.

Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο

Η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών (CIA) των Ηνωμένων Πολιτειών ανέπτυξε μια φωτογραφική μηχανή για περιστέρια που τροφοδοτείτο από μπαταρία, που τώρα εκτίθεται στο Εικονικό Μουσείο της CIA. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα, τα πραγματικά στοιχεία της χρήσης της κάμερας εξακολουθούν να είναι απόρρητα. Υπάρχουν εκθέσεις που αναφέρουν ότι γινόταν χρήση της κάμερας μέχρι και στη δεκαετία του 1970, ότι τα περιστέρια απελευθερώνονταν από αεροπλάνα, και ότι το όλο εγχείρημα ήταν μια αποτυχία.
Στα 1978 το Ελβετικό περιοδικό L'Illustré (Λ'ιλουστρέ) τύπωσε μια αεροφωτογραφία ενός δρόμου στη Βασιλεία που είχε τραβήξει ένα περιστέρι της  Φέντω ντε Βριές-Μπάουμαν (Febo de Vries-Baumman) εξοπλισμένο με μια φωτογραφική μηχανή με υδραυλικό μηχανισμό.
Τη περίοδο 2002-2003 ο περφόρμερ Άμος Λάτιερ (Amos Latteier) και το περιστέρι του  πειραματίστηκαν με την αεροφωτογράφηση χρησιμοποιώντας το λεγόμενο Advanced Photo System (APS) και ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές μετέτρεψαν το αποτέλεσμα σε μια διάλεξη με τίτλο "PowerPointillist" στο Πόρτλαντ, Όρεγκον.
Στα 2008, σε μια μεταφορά της Ωραίας Κοιμωμένης από το γερμανό σκηνοθέτη Άρεντ Άγκθε (Arend Agthe) σε κινηματογραφική ταινία, ο πρίγκιπας εφευρίσκει την αεροφωτογραφία με περιστέρι και ανακαλύπτει την Ωραία Κοιμωμένη από μια φωτογραφία που «τραβάει» ένα περιστέρι του.
Στη δεκαετία του 1980 ένας μικρός αριθμός από ρέπλικες υψηλής ποιότητας κατασκευάστηκαν από τον Ρολφ Όμπερλάουντερ (Rolf Oberländer) και πήραν το όνομα Doppel-Sport cameras. Ένα από αυτά τα μοντέλα προσήλθε στη κατοχή του Ελβετικού Μουσείου Φωτογραφικής Μηχανής (Swiss Camera Museum) στο Βεβέ στα 1999.
Η σύγχρονη τεχνολογία επιτρέπει την επέκταση της ίδιας αρχής ως προς τη χρήση βιντεοκάμερας. Το 2004 το BBC παρουσίασε μέσα στα πλαίσια του προγράμματος Animal Camera (Κάμερα Ζώου) με παρουσιαστή τον Στιβ Λέοναρντ (Steve Leonard) θεαματικές ταινίες που λαμβάνονταν από μικροσκοπικές κάμερες τηλεόρασης που είχαν προσδεθεί σε αετούς, γεράκια και άλλα αρπακτικά, που μετέδιδαν το σήμα σε ένα κοντινό δέκτη μικροκυμάτων. Οι κάμερες έχουν βάρος 28 grams (1 oz). Μικροσκοπικές ψηφιακές συσκευές αναπαραγωγής ήχου με ενσωματωμένη βιντεοκάμερα μπορούν επίσης να συνδεθούν με τα περιστέρια. Το 2009 συζητήθηκε ιδιαίτερα ανάμεσα στους ερευνητές οι ανακοινώσεις που έγιναν μέσω μιας έκθεσης σε περιοδικό του κλάδου για τις γνώσεις που αποκόμισαν από την τοποθέτηση καμερών σε άλμπατρος. Οι κάμερες σε μέγεθος κραγιόν «τράβαγαν» φωτογραφία κάθε 30 δευτερόλεπτα. Φωτογραφικές μηχανές έχουν επίσης τοποθετηθεί και σε άλλα ζώα, όπως γάτες και σκύλους.