Φάμκε Γιάνσεν

Πρώιμα χρόνια και εκπαίδευση

Η Γιάνσεν γεννήθηκε στο Άμστελφεϊν της Ολλανδίας. Το μικρό της όνομα, Φάμκε, σημαίνει "μικρό κορίτσι" στη δυτική φριζική γλώσσα, την ντόπια γλώσσα της ολλανδικής περιοχής Φρίσλαντ. Έχει δύο αδερφές, την σκηνοθέτιδα Αντόινετ Μπόιμερ και την ηθοποιό Μαργιολέιν Μπόιμερ. Εκτός από ολλανδικά, η Γιάνσεν μιλάει αγγλικά και γαλλικά. Επίσης έμαθε γερμανικά, αλλά δεν συμβάδισε με αυτά.  Ακολουθώντας την αποφοίτηση από το λύκειο, η Γιάνσεν σπούδασε οικονομικά για ένα χρόνο στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ, πράγμα το οποίο περιέγραψε ως την "πιο ηλίθια ιδέα που είχα ποτέ." Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 εγγράφηκε στο Πανεπιστήμιο της Κολούμπια, όπου σπούδασε δημιουργική συγγραφή και φιλολογία.

Καριέρα

Το 1984, η Γιάνσεν μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες για να αρχίσει την επαγγελματική της καριέρα ως μοντέλο μόδας. Υπέγραψε με την Διαχείριση Μοντέλων και δούλεψε στους οίκους Yves Saint Laurent, Chanel, και Victoria's Secret. Πρωταγωνίστησε στο διαφημιστικό του 1988 για το άρωμα Exclamation by Coty, Inc. Οι εμφανίσεις της συγκρίθηκαν με αυτές της Χέντι Λαμάρ και με άλλων πρωταγωνιστριών ταινιών της δεκαετίας του 1940.
Αφού πήρε σύνταξη από το μόντελινγκ στις αρχές της δεκαετίας του 1980, η Γιάνσεν είχε ρόλους φιλοξενούμενων σε αρκετές τηλεοπτικές σειρές, συμπεριλαμβανομένου ενός πρωταγωνιστικού ρόλου στο Star Trek: The Next Generation του 1992 στο επεισόδιο "Ο Καλύτερος Φίλος", στο ρόλο της συναισθηματικής metamorph Kamala, απέναντι από τον Πάτρικ Στιούαρτ, με τον οποίο αργότερα πρωταγωνίστησε στη σειρά ταινιών των X-Men. Τον ίδιο χρόνο, προσφέρθηκε στην Γιάνσεν ο ρόλος της Jadzia Dax στο Star Trek: Deep Space Nine, αλλά το απέρριψε για να συνεχίσει τους ρόλους ταινιών. Ο πρώτος της ρόλος σε ταινία ήταν δίπλα στον Τζεφ Γκόλντμπλουμ στην ταινία Fathers & Sons (1992).
Το 1995, η Γιάνσεν εμφανίστηκε ως Xenia Onatopp στην πρώτη ταινία του Πιρς Μπρόσναν ως Τζέιμς Μποντ, με τίτλο GoldenEye. Επίσης, εμφανίστηκε στο Lord of Illusions μαζί με τον Σκοτ Μπακούλα. Σε μια προσπάθεια να αποφύγει την ταύτισή της με τον ρόλο ενός κοριτσιού Bond, η Γιάνσεν άρχισε αναζητεί περισσότερους ενδιαφέροντες υποστηρικτικούς ρόλους, περιλαμβάνοντας την εμφάνισή της το City of Industry του Τζον Ίρβιν, στο Celebrity του Γούντι Άλεν, και στο The Gingerbread Man του Ρόμπερτ Όλτμαν, και το Monument Ave. του Τεντ Ντεμ. Ο Ντένις Λέρι, ο συμπρωταγωνιστής της στο Monument Ave., εντυπωσιάστηκε από το πόσο εύκολα ενσωματώθηκε, αρχικά χωρίς να την αναγνωρίζει, καθώς ήταν ήδη στον χαρακτήρα.  Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, εμφανίστηκε επίσης στο The Faculty, στο Rounders, στο Deep Rising, και στο House on Haunted Hill.
Το 2000, η Γιάνσεν υποδύθηκε την υπερηρωίδα Jean Grey/Phoenix στο X-Men. Συνέχισε τον ρόλο της στο X-Men 2 (2003) και στο X-Men: Η Τελική Αναμέτρηση (2006), για το οποίο κέρδισε Βραβείο Saturn για την Καλύτερη Υποστηρικτική Ηθοποιό. Επιπρόσθετα, η Γιάνσεν έπαιξε στην δεύτερη σεζόν της τηλεοπτικής σειράς Nip/Tuck, στο ρόλο της σαγηνευτικής προπονήτριας Ava Moore, για τον οποίο κέρδισε το Βραβείο της Χρονιάς του Καλύτερου Καλλιτέχνη της Ζωής του Χόλιγουντ. Συνέχισε τον ρόλο στα δύο τελευταία επεισόδια της σειράς.
Το 2007, πρωταγωνίστησε στο Γύρνα τον Ποταμό, για το οποίο βραβεύτηκε με το Βραβείο Ειδικής Αναγνώρισης της Καλύτερης Ηθοποιού στο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινίας του Χάμπτονς. Τον ακόλουθο χρόνο, πρωταγωνίστησε στη Λήψη του Λυκ Μπεσσόν. Η Γιάνσεν επίσης συνέχισε να δουλεύει στην τηλεόραση, συμπεριλαμβάνοντας την εμφάνιση της σε πιλοτικά επεισόδια στη τηλεόραση στο αστυνομικό δράμα του NBC με τίτλο Χειμώνες και Showtime στην Φάρμα, μια The L Word απόσχιση σε μια γυναικεία φυλακή. Και τα δύο επεισόδια απορρίφτηκαν από τα αντίστοιχα δίκτυά τους. Η Γιάνσεν επίσης έδωσε την φωνή της στην ολλανδική αφήγηση του Studio Tram Tour για όλα τα πάρκα της Disney.
Το 2011, η Γιάνσεν έκανε το σκηνοθετικό της ντεμπούτο με το δράμα Bringing Up Bobby, για το οποίο επίσης έγραψε το σενάριο και ήταν παραγωγός. Στην ταινία πρωταγωνιστούν η Μίλα Γιόβοβιτς, ο Μπιλ Πούλμαν και η Μάρτσια Κρος.

Προσωπική ζωή

Η Γιάνσεν ήταν παντρεμένη με τον συγγραφέα και σκηνοθέτη Κιπ Ουίλιαμς, γιο του αρχιτέκτονα Τοντ Ουίλιαμς, από το 1995 μέχρι το 2000.
Η Γιάνσεν εμφανίστηκε με τον Λικόρις, τον στικτό boston terrier σκύλο της, σε μια καμπάνια PETA του 2007 για να εδραιώσει γνώση για τα δικαιώματα των ζώων. Η καμπάνια χρησιμοποιούσε το σλόγκαν "Γίνε Άγγελος για τα Ζώα." Στις 28 Ιανουαρίου του 2008, διορίστηκε Πρέσβης Καλής Θέλησης για την Ακεραιότητα για το Γραφείο Ηνωμένων Εθνών στα Ναρκωτικά και στο Έγκλημα, σε ένα συνέδριο καταπολέμησης της διαφθοράς των Ηνωμένων Εθνών που έγινε στο Νούσα Ντούα, στο Μπαλί.