Εθνική Μεγάλη Στοά της Ελλάδος

Προϊστορία

Μέχρι το 1940 φορέας του Ελευθεροτεκτονισμού στην Ελλάδα ήταν η «Γαληνοτάτη Μεγάλη Ανατολή της Ελλάδας», η οποία και διοικούσε τους τρεις πρώτους συμβολικούς βαθμούς. Πρακτικά η Γαληνοτάτη Μεγάλη Ανατολή της Ελλάδας ελεγχόταν από το «Ύπατο Συμβούλιο του 33ου βαθμού», που εκπροσωπούσε τον Σκωτικό Τύπο (4ος έως 33ος βαθμός).
Το 1940 η Γαληνοτάτη Μεγάλη Ανατολή της Ελλάδας μετονομάστηκε σε «Μεγάλη Στοά της Ελλάδας» και η «Ηνωμένη Μεγάλη Στοά της Αγγλίας» την αναγνώρησε ώς κανονική υπό όρους. Οι όροι αυτοί αφορούσαν στην από μέρους της Μεγάλης Στοάς της Ελλάδας υποχρέωση να απομακρυνθεί πλήρως από τις πρακτικές της «Μεγάλης Ανατολής της Γαλλίας» και να υιοθετήσει αυστηρώς τα «Αρχαία Οριοθέσια» του Ελευθεροτεκτονισμού. Το 1952 ιδρύθηκε η αγγλόφωνη Στοά «Παρθενών, υπ’ αριθμ. 112», η οποία εργαζόταν αυστηρώς σύμφωνα με τα Αρχαία Οριοθέσια.

Αίτια αντιπαράθεσης

Τον Μάρτιο του 1976 κάποιοι Ελευθεροτέκτονες, μέλη της «Μεγάλης Στοάς της Ελλάδας, μυήθηκαν στους πέραν του Συμβολικού Ελευθεροτεκτονισμού βαθμούς του Τύπος της Υόρκης και έτσι σχηματίστηκαν τα ‘’Συμβούλια’’, τα ‘’Διοικητήρια’’ και τα ‘’Περιστύλια’’ του «Μεγάλου Περιστυλίου της Ελλάδας». Λόγω της σημαντικών διαφορών του Τύπου της Υόρκης από τον Σκωτικό Τύπο, πολλοί Ελευθεροτέκτονες αποφάσισαν να συμμετέχουν στο νέο Σώμα και ιδιαιτέρως στα περιστύλια της «Βασιλικής Αψίδας», για να συμπληρώσουν τις Τεκτονικές τους γνώσεις. 
Το Ύπατο Συμβούλιο του 33ου βαθμού είδε το νέο Σώμα ως ανταγωνιστή, στην πέραν των Συμβολικών βαθμών εξέλιξη των Διδασκάλων Ελευθεροτεκτόνων. Έτσι, θέλησε να εντάξει τον βαθμό της Βασιλικής Αψίδας (που ανήκει στον Τύπο της Υόρκης), στον 13ο βαθμό του «Διδασκάλου της 9ης Αψίδος» (που ανήκει στον Σκωτικό Τύπο). Από τη μεριά της η Μεγάλη Στοά της Ελλάδας επικαλέστηκε τον Γενικό Κανονισμό της ο οποίος δεν προέβλεπε την ύπαρξη αυτόνομης Βασιλικής Αψίδας.

Αφορμή

Από το 1982 ενισχύθηκε η πίεση που ασκούσε, μέσω του Μεγάλου Διδασκάλου της, η Μεγάλη Στοά της Ελλάδας στους Ελευθεροτέκτονες που συμμετείχαν στο ‘’Ύπατο Μέγα Περιστύλιο’’. Αποκορύφωμα των πιέσεων αυτών ήταν η κυκλοφορία, τον Απρίλιο του 1985, της υπ’ αριθμ. 07/85 εγκυκλίου της Μεγάλης Στοάς της Ελλάδας, με την οποία απειλούνταν με διαγραφή όσοι Ελευθεροτέκτονες θα εξακολουθούσαν να μετέχουν σε συνεδρίες του Ύπατου Μεγάλου Περιστυλίου. Αποτέλεσμα της εγκυκλίου αυτής ήταν η απομάκρυνση κάποιων Ελευθεροτεκτόνων, αδίκως σύμφωνα με τους ίδιους και τα λοιπά μέλη του Ύπατου Μεγάλου Περιστυλίου.

Εξέλιξη

Ελευθεροτέκτονες οι οποίοι μεμονωμένα αποχώρησαν από τη Μεγάλη Στοά της Ελλάδας, είτε συμπλήρωσαν ως μέλη τις ιδρυτικές Στοές είτε ίδρυσαν νέες Στοές υπό την σκέπη της Εθνικής Μεγάλης Στοάς της Ελλάδας. Το 1988 λειτουργούσαν στην Ελλάδα 28 Στοές υπό την ‘’Ε.Μ.Σ.τ.Ε.’’.
Η ΕΜΣτΕ επέλεξε να ακολουθεί κατά τις εργασίες της το «Τυπικό της Αμίλλης» (Emulation Ritual) και για την διακυβέρνησή της την μετάφραση των «Γενικών Κανονισμών της Συντεχνίας της Ηνωμένης Μεγάλης Στοάς της Αγγλίας».
Η ‘’Τάξη της Βασιλικής Αψίδας’’ διοικείται από το ‘’Μέγα Περιστύλιο των Τεκτόνων της Βασιλικής Αψίδας της Ελλάδας. Η ‘’Μεγάλη Στοά των Διδασκάλων Τεκτόνων του Σήματος’’, το ‘’Μέγα Συμβούλιο των Βασιλικών και Εκλεκτών Διδασκάλων’’, το ‘’Μέγα Σκήνωμα των Ιπποτών του Ναού’’ και το ‘’Μέγα Συγκάθεδρο του Τάγματος του Ερυθρού Σταυρού του Κωνσταντίνου’’, λειτουργούν πλέον ως ανεξάρτητα Σώματα με δικούς τους κανόνες και ανεξάρτητη διοίκηση από την Εθνική Μεγάλη Στοά της Ελλάδας.

Αναγνώριση

Το 1993 η Ηνωμένη Μεγάλη Στοά της Αγγλίας απέσυρε την αναγνώρισή της από την Μεγάλη Στοά της Ελλάδας, διότι η τελευταία εξέφρασε γνώμη για κάποιο πολιτικό ζήτημα της εποχής και έτσι παραβίασε τον κανόνα μη εμπλοκής του Ελευθεροτεκτονισμού στην πολιτική ζωή, και ακολούθως αναγνώρισε ως κανονική την Εθνική Μεγάλη Στοά της Ελλάδας. Την ΗΜΣτΑ ακολούθησαν η Μεγάλη Στοά της Σκωτίας, η Μεγάλη Στοά της της Ιρλανδίας, η Μεγάλη Στοά της Νοτίου Αφρικής, η Εθνική Μεγάλη Στοά της Γαλλίας, η Κανονική Μεγάλη Στοά της Ιταλίας και άλλες. Το 1999 η Ηνωμένη Μεγάλη Στοά της Αγγλίας ανέστρεψε την προηγούμενη απόφαση της και απέσυρε την αναγνώρισή της από την Εθνική Μεγάλη Στοά της Ελλάδας.