Χαρακοπιό Μεσσηνίας

Τοποθεσία

To Χαρακοπιό βρίσκεται βορειοδυτικά από την Κορώνη από την οποία απέχει 5 περίπου χιλιόμετρα και νοτιοανατολικά από την Πύλο από την οποία απέχει περίπου 33,5 χιλιόμετρα. Έχει υψόμετρο 120 μέτρα και απέχει περίπου 3 χιλιόμετρα από τη θάλασσα του Μεσσηνιακού κόλπου. Κοντά στo Χαρακοπιό βρίσκονται, προς τα βόρειά του ο Άγιος Ιωάννης σε απόσταση 2 περίπου χιλιομέτρων, προς τα βορειοανατολικά του οι Κόμποι και τα Περούλια σε αποστάσεις περίπου 2 και 4,5 χιλιομέτρων αντίστοιχα, προς τα ανατολικά του η Αγία Τριάδα σε απόσταση 3 περίπου χιλιομέτρων, προς τα νότιά του ο Άγιος Ισίδωρος σε απόσταση 1,5 περίπου χιλιομέτρου και προς τα δυτικά του η Ποταμιά σε απόσταση 1 περίπου χιλιομέτρου αντίστοιχα.

Ιστορία

Το χωριό, έχει μακρόχρονη ιστορία που ακολουθεί την ιστορία της Μεσσηνίας και της ευρύτερης περιοχής της Κορώνης και της Πυλίας. Η περιοχή του χωριού κατά την αρχαιότητα, ήταν υπό τον έλεγχο της Ασίνης, της αρχαίας πόλης, η οποία μεταγενέστερα αναπτύχθηκε ως η σύγχρονη Κορώνη. Το Χαρακοπιό και η ευρύτερη περιοχή του κατοικήθηκε σε όλα τα στάδια της ιστορίας του, όπως μαρτυρούν Μυκηναϊκοί τάφοι και διάφορα αρχαιολογικά ευρήματα, καθώς και το περίφημο ρωμαϊκό ψηφιδωτό της έπαυλης στην Αγία Τριάδα. Το χωριό αναφέρεται τουλάχιστον από την εποχής της Ενετοκρατίας με την ονομασία το Χαρακοπιό και θεωρείται ως ένα από τα γραφικά κεφαλοχώρια της περιοχής της Κορώνης. Κάποιοι από τους κατοίκους του χωριού προέρχονται από Αρκάδες κτηνοτρόφους, γνωστούς και ως οι «ανεβοκατεβάτες», ονομασία που αποδόθηκε παλαιότερα στους βοσκούς αυτούς, καθώς την Άνοιξη ανέβαιναν με τα κοπάδια τους στην Αρκαδία, ενώ τον Χειμώνα κατέβαιναν στα χειμαδιά της Μεσσηνίας. Το χωριό, περί το 1860, ήταν επίσης ακμαίο σταυροδρόμι της διαδρομής μεταξύ Πύλου-Μεθώνης-Κορώνης και στην περιοχή του υπήρχαν βιοτεχνίες και ανεπτυγμένο εμπόριο. Για την προέλευση του ονόματος του χωριού υπάρχουν δύο εκδοχές, σύμφωνα με την τοπική παράδοση της περιοχής. Σύμφωνα με την πρώτη εκδοχή η ονομασία προήλθε από τα γλέντια και την «χαρά» που έκαναν οι πραματευτάδες, οι οποίοι ταξίδευαν με προορισμό την Κορώνη, ενώ σύμφωνα με τη δεύτερη εκδοχή η ονομασία προήλθε από τα πήλινα κεραμικά που κατασκευάζονταν στην περιοχή με χαρακτηριστικά αυλακώματα (χαράκι  - χαράγματα), καθώς, ως και τη δεκαετία του 1960, στην περιοχή του χωριού κατασκευάζονταν πήλινα πιθάρια, γνωστά και ως «τζάρες».

Διοικητική ιστορία

To Χαρακοπιό ή Χαροκοπιόν προσαρτήθηκε, το 1835, στον παλαιό Δήμο Κολωνίδων, με έδρα την Κορώνη, όπου και παρέμεινε, ως το 1912, που ο δήμος αυτός καταργήθηκε. Τουλάχιστον από το 1844 ως το 1907 το χωριό αναφερόταν επίσημα ως το Χαρακοπιό, ενώ από το 1907 ως το 1928 ως το Χαροκοπιόν. Από το 1928 ως το 1940 αναφερόταν ως το Χαροκοποιόν και από το 1940 ως το 1986 ως το Χαροκοπειόν. Από το 1986 ως σήμερα το χωριό αναφέρεται επίσημα ως το Χαρακοπιό. Το χωριό αναφέρεται, το 1853, επίσης ως η Χαρακοπιά στον β΄ τόμο των «Ελληνικών» του Ιάκωβου Ρίζου Ραγκαβή, ως χωριό του Δήμου Κολωνίδων της Επαρχίας Πυλίας με πληθυσμό 356 κατοίκων, με βάση την απογραφή του 1851. Το 1912 το χωριό προσαρτάται ως οικισμός και έδρα στην Κοινότητα Χαροκοπιού, Το 1927 με έδρα το Χαροκοπιόν. Στην ίδια κοινότητα είχαν προσαρτηθεί επίσης οι οικισμοί Αγία Τριάδα, Αϊδίνι (καταργήθηκε το 1920), Αρμενοί (καταργήθηκε το 1940), Κανδερόγλι (σήμερα η Ποταμιά), Κατηνιάδες (καταργήθηκε το 1940), Κόμποι, Μουσουλί (σήμερα ο Άγιος Ισίδωρος) και Πετριάδες (καταργήθηκε το 1971 και προσαρτήθηκε στο Χαρακοπιό). Το 1940 τα ονόματα του οικισμού Χαροκοπιόν και της Κοινότητας Χαροκοπιού διορθώνονται σε Χαροκοπειόν και Κοινότητα Χαροκοπειού. Το 1986 το Χαροκοπειόν και η Κοινότητα Χαροκοπειού μετονομάζονται σε Χαρακοπιό και Κοινότητα Χαρακοπιού αντίστοιχα. Το Χαρακοπιό παρέμεινε ως οικισμός και έδρα της Κοινότητας Χαρακοπίου, με τις αλλαγές σε ονομασίες, από το 1912 ως το 1997, όταν τότε, στα πλαίσια των αλλαγών που επήλθαν στη τοπική αυτοδιοίκηση, μέσω του σχεδίου «Καποδίστριας», το Χαρακοπιό υπήχθη στον κατηργημένο Δήμο Κορώνης, με έδρα την Κορώνη, ως το 2010. Από το 2011, μετά τις νέες αλλαγές του σχεδίου «Καλλικράτης» το Χαρακοπιό ανήκει πλέον στον νέο Δήμο Πύλου - Νέστορος. Ο δήμος αυτός, συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης με την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Κορώνης, Μεθώνης, Παπαφλέσσα, Πύλου, Νέστορος και Χιλιοχωρίων. Το Χαρακοπιό σήμερα είναι οικισμός και έδρα της Τοπικής Κοινότητας του Χαρακοπίου του Δήμου Πύλου-Νέστορος, στην οποία υπάγονται επίσης οι οικισμοί: Αγία Τριάδα, Άγιος Ισίδωρος, Άγιος Ιωάννης, Κοτρωνάκια, Μυρτιά και Ποταμιά.

Κτίρια – αξιοθέατα

Εκτός από τα παραδοσιακά σπίτια υπάρχουν τα τρία κτίρια, ένα του παλαιότερου και δύο του νεότερου Δημοτικού Σχολείου του χωριού. Στο πρώτο παλαιότερο κτίριο, λειτούργησε για πρώτη φορά, από το 1856, το δημοτικό σχολείο, ενώ σήμερα το κτίριο αυτό πλέον χρησιμοποιείται για τις ανάγκες του Αγροτικού Ιατρείου του Χαρακοπιού. Το δεύτερο κτίριο του Δημοτικού Σχολείου κτίσθηκε περί το 1950, ενώ το 1995 προστέθηκε ένα ακόμα νεότερο τρίτο κτίριο. Στα κτίρια αυτά στεγάζονται επίσης το νηπιαγωγείο και ο παιδικός σταθμός του Χαρακοπιού. Η κεντρική εκκλησία του χωριού είναι ο Ιερός Ναός του Αγίου Γεωργίου, ο οποίος υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας. Στα αξιοθέατα του χωριού περιλαμβάνονται οι κοντινές παραλίες, Περούλια, Γαργαρού και Αγίας Τριάδας, οι οποίες βρίσκονται στα ανατολικά του.