Γένεσις (βιβλίο)

Ονομασία

Το βιβλίο αυτό οι Εβραίοι το ονομάζουν, από τη πρώτη λέξη του κειμένου "Μπερεσίθ" που σημαίνει "Eν αρχή". Από δε τους Χριστιανούς ονομάσθηκε "Γένεσις", όνομα που ελήφθη από τον 4ο στίχο του Β' Κεφαλαίου του βιβλίου αυτού στον οποίο και αναγράφεται η ακόλουθη φράση: "αύτη η βίβλος γενέσεως ουρανού και γης ότε εγένετο", που αναφέρεται στη γένεση του κόσμου, δηλαδή, τον ουρανό, τη γη, τη θάλασσα, τα ζώα της θαλάσσης, τα ζώα της στεριάς, τα ερπετά, την φύση και τον άνθρωπο.

Κεφάλαια

Το βιβλίο της Γένεσης θεωρείται, από τους θεολόγους, ως το αρχαιότερο συστηματικό "ιστορικό" βιβλίο καθώς αναφέρεται σε θεμελιώδη γεγονότα που παρατίθενται με μια αλληλουχία ενοτήτων. Το όλο κείμενο χωρίζεται σε 50 επιμέρους κεφάλαια με αρχαία ελληνική αρίθμηση, από το Κεφάλαιο Α΄ μέχρι το Κεφάλαιο Ν΄. Παρά ταύτα πολλοί χριστιανοί θεολόγοι θεωρούν ότι όλη η "Πεντάτευχος" μπορεί να διακριθεί σε δύο κύρια μέρη. Στο πρώτο μέρος, που περιλαμβάνει τη δημιουργία του κόσμου μέχρι της κλήσης του Αβραάμ από τον Γιαχβέ, και το δεύτερο μέρος από της κλήσης του Αβραάμ και την ιστορία των πατριαρχών του Ισραήλ μέχρι το θάνατο του Ιησού του Ναυή στην Αίγυπτο.

Παρατηρήσεις

Tο βιβλίο της Γένεσης χαρακτηρίζεται θεολογικά ως έπος και δράμα κατά το μεγαλύτερο μέρος του, όπου παρουσιάζεται η προοδευτική δημιουργία του κόσμου σε "έξι ημέρες" με αποκορύφωμα της δημιουργίας τον άνθρωπο, και στη συνέχεια την αποβολή του από τον πρώτο χώρο της εγκατάστασής του. Στη συνέχεια ακολουθεί η θεϊκή τιμωρία της ανθρωπότητας με τον κατακλυσμο του Νώε. Αυτού ακολουθεί μια καινούργια αρχή που και αυτή τελειώνει με την αφροσύνη της Βαβέλ (Πύργος της Βαβέλ) που είχε ως κατάληξη τον διαχωρισμό και διασκορπισμό των λαών.
Από το 12ο κεφάλαιο ο Γιαχβέ εστιάζει πλέον τη προσοχή του στην ιστορία ενός μόνο ανθρώπου του Αβραάμ και των απογόνων του, ξεχωρίζοντας ένα μόνο λαό (έθνος).
Τα διάφορα γεγονότα περιγράφονται από την άποψη ενός παρατηρητή. Βέβαια δεν αποτελεί καμιά "πραγματεία" ούτε χρονολογική, ούτε επιστημονική (γεωλογική, βιολογική κ.λπ.). Οι αναφερόμενες ημέρες δημιουργίας, γίνεται προσπάθεια ερμηνείας τους σε μεγάλες χρονικές περιόδους. Το σημαντικότερο όμως σημείο της δημιουργίας κρίνεται η αναφορά ότι ο άνθρωπος δημιουργήθηκε "κατ΄ εικόνα και ομοίωση" του Θεού, και με πλήρη εξάρτηση της ζωής του από τον Θεό.

Ημέρα στη Γένεση

Η λέξη "ημέρα" στα εβραϊκα" προφέρεται "ιωμ","yom". Στη μωσαϊκή κοσμογονία είναι ότι ο Κόσμος δημιουργήθηκε σε έξι μόνο ημέρες. Σύμφωνα με τη γεωλογία υποστηρίζεται ότι απαιτήθηκαν μακρότατα χρονικά διαστήματα. Στην Βίβλο χρησιμοποιείται άλλοτε για την δήλωση ημέρας εικοσιτετράωρης και άλλοτε για μακροχρόνιο διάστημα. Υπάρχουν οι εκφράσεις στην Γραφή όπως: "Ημέρα Εκδικήσεως","Ημέρα Σωτηρίας","εμέ δει εργάζεσθαι τα έργα του πέμψαντός με έως ημέρα εστίν έρχεται νυξ ότε ουδείς δύναται εργάζεσθαι" "εν δε τούτο μη λανθανέτω υμάς αγαπητοί ότι μία ημέρα παρά κυρίω ως χίλια έτη και χίλια έτη ως ημέρα μία" . Ο ιερός Αυγουστίνος σημειώνει ότι "η Αγία Γραφή συνήθιζε να μεταχειρίζεται την λέξιν ημέρα αντί του χρόνου". Ο Μπαϊγύ αναφέρει ότι "Στους Ανατολικούς λαούς η λέξη «ημέρα» έχει αρχική σημασία που αντιστοιχεί με την Χαλδαϊκή λέξη «σάρος», που σημαίνει «περίοδος χρόνου»".