Κουρσκ (υποβρύχιο)

Ιστορία του σκάφους

Η ναυπήγηση του Κουρσκ ξεκίνησε στο Σεβεροντβίνσκ, κοντά στο Αρχάγγελσκ της Ρωσίας το 1992. Καθελκύστηκε το 1994 και τυπικά τέθηκε σε ενέργεια τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς. Το σκάφος βαπτίστηκε από Ορθόδοξο ιερέα το 1995. Το Κουρσκ ήταν το τελευταίο από τα μεγάλα υποβρύχια κλάσης Όσκαρ ΙΙ που σχεδιάστηκαν και εγκρίθηκαν κατά τη Σοβιετική περίοδο. Με μήκος 154 μέτρα και ύψος τεσσάρων ορόφων, ήταν το μεγαλύτερο πολεμικό υποβρύχιο "πρώτης γραμμής" (επιθέσεων) που κατασκευάστηκε ποτέ. Η κλάση των υποβρυχίων αυτών έφερε διπλό περίβλημα (κύτος). Το εξωτερικό κύτος ήταν από κράμα ατσαλιού μεγάλης περιεκτικότητας σε νικέλιο και χαλκό, με πάχος 8,5 χιλιοστά. Είχε εξαιρετική ανθεκτικότητα στη διάβρωση ενώ προτέρημά του ήταν ο δύσκολος εντοπισμός μαγνητικών ανωμαλιών με ηλεκτρομαγνητικά μέσα, χάρη στο μικρό σε μέγεθος χαρακτηριστικό μαγνητισμό που διέκρινε το μέταλλο του εξωτερικού κύτους. Μεταξύ εξωτερικού και εσωτερικού κύτους υπήρχε κενό δύο μέτρων και ακολουθούσε το εσωτερικό κύτος πάχους περίπου πέντε εκατοστών αποτελούμενο από ατσάλι.
Το Κουρσκ αποτέλεσε μονάδα του Ρωσικού Βόρειου Στόλου. Ο στόλος είχε πολλές περικοπές εξαιτίας τρομερών ελλείψεων χρηματοδότησης στη δεκαετία του 1990. Πολλά υποβρύχια παροπλίστηκαν στα λιμάνια της Θάλασσας του Μπάρεντς και εγκαταλείφθηκαν εκεί. Όλος ο εξοπλισμός συμπεριλαμβανομένων των εξοπλισμών αναζήτησης και διάσωσης ήταν ανεπαρκώς συντηρημένοι. Πληρώματα του Βορείου Στόλου ήταν απλήρωτοι στα μέσα της δεκαετίας του 1990 εξαιτίας αναθεώρησης των κονδυλίων που θα κατέληγαν στον Αρκτικό Βορρά. Εντούτοις, το τέλος της δεκαετίας ήταν κατά κάποιον τρόπο η αναγέννηση του στόλου. Το 1999 το Κουρσκ είχε διεκπεραιώσει μία αναγνωριστική αποστολή στη Μεσόγειο. Η εκπαιδευτική αποστολή του Αυγούστου του 2000 επρόκειτο να είναι η μεγαλύτερη εκπαιδευτική άσκηση από την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης και θα συμπεριλάμβανε τέσσερα επιθετικά υποβρύχια και τη ναυαρχίδα του στόλου, το καταδρομικό κλάσης Κίροφ Πέτρος ο Μέγας, συνοδευόμενο από ένα στολίσκο μικρότερων σκαφών.

Απόπειρες διάσωσης

Την 15η Αυγούστου, ημέρα Τρίτη, η Ρωσία ξεκίνησε, χωρίς τη συνδρομή άλλων χωρών που προσφέρονταν, επιχείρηση διάσωσης για τους 118 
(ή 116 σύμφωνα με το CNN) 
επιβαίνοντες στο Κουρσκ. Τελικά η Ρωσική επιχείρηση διάσωσης απέτυχε εξ αιτίας ισχυρών υποθαλάσσιων ρευμάτων και των ισχυρών ανέμων που επικρατούσαν στη Θάλασσα του Μπάρεντς και έτσι το Ρωσικό καταδύσιμο σκάφος δεν προσέγγισε το καθηλωμένο υποβρύχιο. Τελικά στις 16 Αυγούστου 2000 και ημέρα Τετάρτη, η Ρωσία ζητάει επίσημα τη συνδρομή του Ηνωμένου Βασιλείου και της Νορβηγίας για τη διάσωση και το Βρετανικό υποβρύχιο διάσωσης LR5 μαζί με πλήρωμα, καθώς και το πλοίο Seaway Eagle με Νορβηγούς δύτες σπεύδουν στο χώρο όπου έχει εντοπιστεί το Κουρσκ και φτάνουν το Σάββατο 19 Αυγούστου 2000, ενώ την προηγούμενη ημέρα έχουν σημειωθεί δύο ισχυρές εκρήξεις στο καθηλωμένο υποβρύχιο. Στις 21 Αυγούστου Νορβηγοί δύτες καταφέρνουν να ανοίξουν μία εξωτερική καταπακτή του Κουρσκ και μερικές ώρες αργότερα ανοίγεται και μία εσωτερική. Η εσωτερική καμπίνα βρίσκεται πλημμυρισμένη και οι διασώστες συμπεραίνουν πως όλα τα μέλη του πληρώματος είναι νεκροί γεγονός που ανακοινώνεται από το Ρωσικό Ναυτικό την ίδια μέρα.