Ιράκλι Τσερετέλι

Τα πρώτα χρόνια

Ο Ιράκλι Τσερετέλι γεννήθηκε στο Κουτάισι (δυτική Γεωργία, τότε τμήμα της Ρωσικής Αυτοκρατορίας) στην οικογένεια του ριζοσπαστικού συγγραφέα Γκεόργκι Τσερετέλι, της αρχοντικής οικογένειας των Τσερετέλι, και της Ολυμπιάδας Νικολάντζε, αδελφής του δημοσιογράφου Νίκο Νικολάντζε. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο της Μόσχας όπου αναμείχθηκε στις φοιτητικές διαμαρτυρίες. Μετά από τη συμμετοχή σε μια φοιτητική διαδήλωση το 1902 εξορίστηκε για λίγο στην Σιβηρία. Με την απελευθέρωσή του από την φυλακή ο Τσερετέλι εντάχθηκε στο ΡΣΔΕΚ και στο συνέδριο του κόμματος στο Λονδίνο το 1903 συντάχθηκε με τον Γιούλι Μάρτοφ κατά του Βλαδίμηρου Λένιν. Γενόμενος Μενσεβίκος, αντιτασσόταν στους Μπολσεβίκους του Λένιν. Ο Τσερετέλι έγινε διευθυντής σύνταξης της φιλο-Μενσεβίκικης έκδοσης Kvali (“Ίχνος” στα Γεωργιανά), αλλά αποφάσισε να μετακομίσει στην Γερμανία για να ξεφύγει από την αυξανόμενη παρενόχληση των αρχών. Επέστρεψε στην Ρωσία κατά την διάρκεια της Επανάστασης του 1905 και εκλέχτηκε στην δεύτερη Δούμα, εμφανιζόμενος σαν ηγετικός Μενσεβίκος. Με την διάλυση της Δούμας, ο Τσερετέλι καταδικάστηκε σε πέντε χρόνια φυλάκιση και στη συνέχεια εξορία το 1913 στο Ιρκούτσκ. Εκεί έγινε ηγέτης ενός κύκλου μετριοπαθών Διεθνιστών (κυρίως Μενσεβίκων, που περιλάμβανε επίσης Εσέρους και πρώην Μπολσεβίκους) που λεγόταν οι “Σιβηριανοί Τσιμερβαλντιστές”.

Η Φεβρουαριανή Επανάσταση και τα επακόλουθα

Η Φεβρουαριανή Επανάσταση επέτρεψε στον Τσερετέλι να εγκαταλείψει την Σιβηρία. ενώ η οικογένειά του ήθελε να επιστρέψει στην Γεωργία, αυτός αντ’ αυτού πήγε στην Πετρούπολη, φτάνοντας στις 19 Μαρτίου. Μόλις βρέθηκε εκεί διορίστηκε στην εκτελεστική επιτροπή του Σοβιέτ της Πετρούπολης. Πρότεινε το πρόγραμμα του “Επαναστατικού αμυνιτισμού”· δηλαδή, ένα πρόγραμμα το οποίο καθόριζε μια ενεργητική επιδίωξη διεθνούς συμφωνίας για τον τερματισμό του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και εξ ίσου ενεργητική άμυνα κατά της Γερμανίας για όσο καιρό ο πόλεμος συνεχιζόταν. Μπήκε στην Προσωρινή Κυβέρνηση σαν Υπουργός Ταχυδρομείων και Τηλεγραφείων [Επικοινωνιών] (Μάιος – Αύγουστος 1917), αν και συνέχισε να εστιάζει στην δουλειά του στο Σοβιέτ της Πετρούπολης.
Τον Ιούλιο ο Γκεόργκι Λβοφ αποφάσισε να παραιτηθεί από Πρωθυπουργός και στις 7 Ιουλίου ο Τσερετέλι διορίστηκε Υπουργός Εσωτερικών, υπηρετώντας μέχρι να σχηματιζόταν ένα νέο υπουργικό συμβούλιο υπό τον Αλέξανδρο Κερένσκι. Παρά την ανώτερη θέση του στο Σοβιέτ, ο Τσερετέλι παρέβλεψε την θέση του Πρωθυπουργού, δήθεν λόγω της θέσης του· ο συνασπισμός ήθελε μεταρρύθμιση και θεώρησαν ότι η επιρροή από το Σοβιέτ θα την εμπόδιζε. Όταν ανακοινώθηκε το νέο υπουργικό συμβούλιο στις 25 Ιουλίου, ο Τσερετέλι δεν περιλαμβανόταν καθόλου. Ενώ κάποιοι αντιπρόσωποι του Σοβιέτ πήραν θέσεις, δεν ήταν σταθερά υποστηρικτικοί των απόψεων του Σοβιέτ. Ο ίδιος ο Τσερετέλι δεν ήθελε να είναι μέρος αυτού, καθώς είχε κουραστεί από την πολιτική του υπουργικού συμβουλίου και είχε φυματίωση· αντ’ αυτού σχεδόν αποσύρθηκε. Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση, οι Μπολσεβίκοι διέταξαν την σύλληψη του Τσερετέλι. Επέστρεψε στην Γεωργία, η οποία τον Μάιο του 1918 κήρυξε την ανεξαρτησία της ως Δημοκρατία της Γεωργίας. Εκεί δεν ήταν σημαντικός παράγοντας, αλλά απέκτησε έδρα στην Συντακτική Συνέλευση και εκπροσώπησε την χώρα του στην Διάσκεψη Ειρήνης του Παρισιού. Αφού οι Σοβιετικοί κατέλαβαν την Γεωργία στις αρχές του 1921, ο Τσερετέλι παρέμεινε στην θέση του, αλλά μετανάστευσε το 1923 στο Παρίσι.

Τα μετέπειτα χρόνια

Ο Τσερετέλι παρέμεινε ένας δηλωμένος διεθνιστής και δεν έγινε εθνικιστής, όπως έκαναν πολλοί Γεωργιανοί Μενσεβίκοι. Έτσι, αντιτάχθηκε τόσο στον φιλελεύθερο εθνικιστή Ζουράμπ Αβαλισβίλι και τον σοσιαλδημοκράτη Νόε Ζορντάνια. Όλοι τους έγραψαν εκτενώς στο εξωτερικό για την πολιτική στην Γεωργία. Ο Τσερετέλι δέχθηκε την αρχή του αγώνα για την ανεξαρτησία της Γεωργίας, αλλά απέρριψε την άποψη του Ζορντάνια και άλλων Γεωργιανών εμιγκρέδων ότι η κυριαρχία των Μπολσεβίκων ήταν ουσιαστικά ταυτόσημη με την Ρωσική κυριαρχία. Επιπλέον, επέμεινε στην στενή συνεργασία μεταξύ Ρώσων και Γεωργιανών σοσιαλιστών κατά των Μπολσεβίκων, αλλά δεν συμφώνησε σε οποιαδήποτε συνεργασία με τους Γεωργιανούς εθνικιστές. Αυτό οδήγησε στην απομόνωση του Τσερετέλι μεταξύ των Γεωργιανών εμιγκρέ και αποσύρθηκε σε μεγάλο βαθμό από την πολιτική δραστηριότητα. Την δεκαετία του 1940, μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου συνέχισε να γράφει την ιστορία της επανάστασης και απεβίωσε στην Νέα Υόρκη το 1959. Το 1973, ξανατάφηκε στο Κοιμητήριο Λοβίλ, κοντά στο Παρίσι.