Μάρκος Κλαδάκης

Νεανικά Χρόνια

Ο Μάρκος Πέτρου Κλαδάκης γεννήθηκε στην Σύμη στις 15 μαρτίου 1900 όπου και έλαβε την εγκύκλια μόρφωση. Η αφοβία και η ορμητικότητα που τον χαρακτήριζαν εκδηλώθηκαν νωρίς, όταν το Πάσχα του 1919 -ήταν τότε Δήμαρχος ο Πατέρας του- σκαρφάλωσε στο Κάστρο της Σύμης, κατέβασε την ιταλική απο τον ιστό της "Μεγάλης Παναγίας" και ύψωσε την ελληνική σημαία. Οι ιταλικές αρχές τον καταδίωξαν και ο Μάρκος φυγαδεύτηκε στην Τήλο και απο εκει στην Αθήνα οπου κατόπιν διαγωνισμού εισήχθη στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Μετά την αποφοίτηση του, τοποθετήθηκε ως ανθυπολοχαγός στη Στρατία της Μικρας Ασίας και προωθήθηκε στη ΙΙ Μεραρχία, στο VII Σύνταγμα Πεζικού, επι της γραμμής των πρόσω. Τραυματίστηκε κατα την πορεία στον Σαγγάριο ποταμό, επανήλθε όμως ύστε απο σύντομη ανάρρωση.
Μετά την συμμετοχή του στην Επανάσταση του 1922 και με αίτηση του, τοποθετήθηκε στη Στρατία του Έβρου και υπηρέτησε στις φρουρές της Δυτικής Θράκης και της Ανατολικής Μακεδονίας. Καίτοι ανθυπολοχαγός διορίστηκε επανειλημμένα σε θέσεις λοχαγού και ταγματάρχη και ανελάμβανε άκρως απόρρητες αποστολές, τις οποίες διεκπεραίωνε με επιτυχία. To 1928, μετά απο μια ακόμη επιτυχία στο "Σχολείο Βολής", προτάθηκε να αποσταλεί στη Γαλλία για συνέχιση σπουδών. Κρίθηκε όμως, σκοπιμότερο να διοριστεί καθηγητής στη Σχολή Ευελπίδων για μαρκύ χρονικό δίαστημα, όπως και στη σχολή Ναυτικών Δοκίμων με διετή θητεία. Κατα την υπηρεσία του στη Σχολή Ευελπιδων σημείωσε και άλλη επιτυχία σε διαγωνισμό της "Σχολής Εφαρμογής Πεζικού" οπου πέτυχε την 1η θέση ανάμεσα σε 65 συσπουδαστές του ανώτερους κατα βαθμό. Η πρωίμη ανάδειξή του στις τάξεις του στρατρεύματος επέτρεψε την κατα παρέκκλιση συμμετοχή του σε διαγωνισμό της "Ανωτέρας Σχολής Πολέμου". Πάλι ανάμεσα σε 125 υποψήφιους, όλους ανωτέρων βαθμών για την κατάληψη 25 θέσεων πέτυχε να καταταγεί στην πρώτη σειρά. Το 1934 προήχθη σε λοχαγό. Η συμμετοχή του όμως στο κίνημα του 1935 ανέκοψε την επαγγελματική του άνοδο. Καταδικάστηκε σε στρατιωτική καθαίρεση και σε 20ετή πρόσκαιρα αντι της θανατικής ποινής, που είχε ζητηθεί απο τον κυβερνητικό επίτροπο.

Το Σύνταγμα των Δωδεκανησίων Εθελοντών

Την κατάλυση του κοινοβουλευτισμού στην Ελλάδα τότε, ακολούθησε συνεχής δίωξή του -συλλήψεις κατ επανάληψη και εξορίες- έως ότου με την κήρυξη του ελληνοιταλικού πολέμου ανακλήθηκε στο στράτευμα, ως έφεδρος εκ μονίμων και με το βαθμό του λοχαγού. Με τη στράτευση των Δωδεκανησίων ως εθελοντών, του ανατέθηκε η οργάνωση Συντάγματος στην οποία δόθηκε ψυχή τε και σώματι. Εργώδης ήταν η προσπάθεια του για τη συγκρότηση εκ του μηδενός της πρώτης στην ιστορία Δωδεκανησιακής στρατιωτικής Μονάδας, μέσα στο ελάχιστο χρονικό δίαστημα των έξι εβδομάδων. Ο Κλαδάκης το κατορθώσε και αυτό, προκαλώντας την έκπληξη και των ειδικών ακομά. Στην πορεία προς το μέτωπο, οδηγός του Ι Τάγματος, που το αποτελούσαν αποκλειστικά Δωδεκανήσιοι, ταχθέντες ως "Τμήμα Θυσίας" ανέλαβε το κύριο βάρος άμυνας απέναντι στα άρματα του εχθρού, τα τεθωρακισμένα και τα σιδηρόφρακτα.
Κατα τις πορείες επί τα πρόσω, πρώτος και κατα την κίνηση σύμπτυξης των Ελληνικών δυναμέων τελευταίος, με πρόταξη εαυτού στις ώρες του κινδύνου, κάλυπτε τη ζωή των εθελοντών και την τιμή των όπλων. Κατέστη έτσι, σύμβολο και πολέμαρχος των Δωδεκανήσιων μαχητών. Απέρριψε την αμαχητί παράδοση του, με δήλωση οτι θα "πάρει τους άνδρες του και θ' ανέβει στα βουνά". Την ημέρα δε υπογραφής της ανακωχής παρότρυνε τους εθελοντές για έναρξη "νέας μορφής αγώνων" με τη φλογερή πρώτη φωνή εθνικής αντίστασης, που προκάλεσε ακράτητο τον ενθουσιασμό και την επιδοκιμασία τους.
Συνεπής προς την τακτική του "περίσκεψη κατα τον σχεδιασμό, θύελλα κατα την εκτέλεση", όταν κυκλώθηκε απο τα γερμανικά τεθωρακισμένα στην κοιλάδα του Αμύνταιου, αναμετρώντας ταχύτατα τα νέα δεδομένα, δίεταξε άμεση αντικυκλωτική επίθεση και δίεσπασε τον κλοιό των Γερμανών! Όπως εξασφάλισε την σύμπτυξη απο την γραμμή άμυνας τους διοχέτευσε προς ασφαλείς οδούς υποχώρησης τους στρατιώτες του και έφθασε τελευταίος στην Αθήνα.
Ακούραστος, ανέλαβε αμέσως με ψευδή στοιχεία ταυτότητας χειρωνακτική εργασία στο αεροδρόμιο του Ελληνικού, όπου κατόπτευε τις αφίξεις και τις αναχωρήσεις των εχθρικών αεροπλάνων και του πολεμικού υλικού, κατέγραφε την κάθε κίνηση και την όλη εκεί οργάνωση και απέστελλε όσα συνέλεγε, εκει όπου έπρεπε.

Αντιστασιακή Δράση

Υπήρξε βασικός συντελεστής συγκρότησης της πρώτης χρονικά αντιστασιακής οργάνωσης ( Frank Gervasi: "Η Ελλάδα ήταν έτοιμη", Αρθρο του Collier's της Νέας Υόρκης 11 Νοεμβριου 1944, δημοσιευμένο στο World Press Review, No 166, 2 Δεκεμβρίου 1944) Κατα την κατοχή, η δράση του υπήρξε άφοβη και δυναμική. Οργάνωνε δολιοφθορές σε επιταγμένα εργοστάσια και στις συγκοινωνίες του εχθρού και επίσης έχοντας αναλάβει την ευθύνη για την συγκρότηση του αντάρτικου στρατού πόλεων, προετοίμαζε τις μεγάλες διαδηλώσεις εναντιον των κατακτήτων.
Η προσήλωση του στα ιδανικά που πίστευε, και για τα οποία μαχόταν, τον οδήγησε σε ριζική διαφωνία επι εθνικού θέματος με εταίρους του χώρου του. Μετέβη στην Μέση Ανατολή ως εκπρόσωπος του Σοσιαλιστικού Κόμματος στο οποίο ανήκε, για προμήθεια όπλων και πολεμικού υλικού. Κρατήθηκε στη Συρία, χωρίς εμφανή αιτιολογία. Στο Κάιρο του ζητήθηκε να αναφέρει εγγράφως την κατάσταση στην Ελλάδα, το σκοπό του ταξιδιού του και τις προσωπικές του απόψεις. Πίστευες οτι μόνο μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας θα ήταν ικανή να επιλύσει τα ακανθώδη προβληματα που απασχολούσαν την Ελλάδα και να αντιμετωπίσει αποτελεσματικάτο διχασμό που ποκίλοι παράγοντες καλλιεργούσαν.
Εκών άκων "κρατήθηκε" στη Μέση Ανατολή. Ο όρος που είχε τεθεί απο το κόμμα του για εικοσαήμερη το πολύ μετάβαση και επιστροφή και τον οποίον αποδέχθει το Συμμαχικό Στρατηγείο δεν τηρήθηκε. Εντάχθηκε στο στρατό της Μέσης Ανατολής. Ανέλαβε προσωπάρχης του Υπουργείου Στρατιωτικών στην εξόριστη ελληνική κυβέρνηση και ήταν Γενικός Γραμματέας της εκεί Αντιστασιακής Οργάνωσης Ε.Α.Σ.Δ.Ο. (Εθνική Απελευθερωτική Στρατιωτική Δημοκρατική Οργάνωση).
Με την όξυνση της αντιπαράθεσης των ελληνικών πολιτικών δυναμέων της Μέσης Ανατολής παραιτήθηκε απο τη θέση του Προσωπάρχη και, με τα γεγονότα που ακολούθησαν, επικηρύχθηκε και ζούσε παράνομα, ως τη σύλληψή του τη στιγμή που επιβιβαζόταν σε πλοιάριο για να επιστρέψει στην Ελλάδα. Οδηγήθηκε "κάκην κακώς" στην Ασμάρα της Ερυθραίας, σε στρατόπεδο, οπου υπέστη την πρώτη του καρδιακή προσβολή. Βραδύτερα μεταφέρθηκε ως υπόδικος στον Πειραία και τέθηκε σε απόταξη με Β.Δ του 1944. Αποκαταστάθηκε όμως στο βαθμό του ταγματάρχη με Β.Δ το 1949.

Πολιτκή Δράση

Στόχος των εχθρών αλλα και των "φίλων" έβλεπε να δικαιώνεται σε όσα κατα καιρούς είχε υποστηρίξει. Με υγεία επισφαλή έλαβε μέρος στις πρώτες βουλευτικές εκλογές στον Πειραία. Αλλά διαπράχθηκε το λάθος να του ανατεθεί υποψηφιότητα και στη Δωδεκάνησο με τη "Δημοκρατική Παράταξη" , όπου μετέβη την τελευταία εβδομάδα προ των εκλογών. Κατα τη μοναδική προεκλογική του ομιλία στην ιδιαίτερη του πατρίδα, τη Σύμη, τόσον ο ίδιος όσο και το ακροατήριο του, έτυχαν απαράδεκτης μεταχείρισης απο τα εκεί αστυνομικά όργανα. Στη συνέχεια ευρικσόμενος τότε στη Ρόδο ως υποψήφιος του Κόμματος των Φιλελευθέρων ο Ιωάννης Γ. Ζίγδης, απαίτησς απο τον Διοικητή της Χωροφυλακής ν' αφεθούν ελεύθεροι οι συλληφθέντες πράγμα που και συνέβη σε σεβαστό ποσοστό. Ωρισμένοι, όμως, παρέμειναν στις φυλακές για αρκετό χρόνο, ακόμα και μετα τις εκλογές. Λόγω της περιπέτειας του αυτής και για λίγους μόνο ψήφους έχασε την εκλογή του στον Πειραία , όπου η επιτυχία του εθερωρείτο βέβαιη.
Με την κατηγορία οτι στους προεκλογικούς του λόγους έθιγε ανεπίτρεπτα θεσμούς και πρόσωπα, πράγμα εντελώς ανακριβές φυλακίστηκε και εξέπεσε του βαθμού του.
Το 1953 το Συμβούλιο της Επικρατείας, έπειτα απο προσφυγή του, τον δικαίωσε πανηγυρικά και τον αποκατέστησε στο βαθμό του Ταγματάρχη. Το 1958 έλαβε μέρος στις εκλογές με το συνδυασμό Δωδεκανήσου του Κόμματος των Φιλελευθέρων.

Τα Τελευταία Χρόνια

Υστερα απο λίγο υπέστη το δεύτερο έμφραγμα. Αλλα, όπως όταν επανήλθε απο την Ασμάρα στην Αθήνα συνέτασσε, ως Πρόεδρος των Δωδεκανησίων Εθελοντών, Ψηφίσματα προς τον Ο.Η.Ε και τις Μεγάλες Δυνάμεις για την Ένωση της ιδιαίτερης πατρίδας του με τη Μητέρα Ελλάδα, έτσι και τώρα δεν έπαψε να αγωνίζεται μέσω των Επιτροπών Ειρήνης. Ενω όμως εργαζόταν σε εργοτάξιο τραπεζικών υποκαταστημάτων, υπέστη τρίτο έμφραγμα. Το τέταρτο ήταν και το μοιραίο και επήλθε ενω αναπαυόταν, το τελευταίο 24ωρό του 1972, λίγο πριν απο την είσοδο του νέου έτους. Ο Μάρκος Κλαδάκης διώχθηκε για πολιτικους λόγους και κατα κατα τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, λόγω της παραφροσύνης του εθνικού διχασμού, ο οποίος είχε διαιρέσει τότε καταστροφικά τον ελληνικό λαό. Οι Δωδεκανήσιοι, όμως, δεν ζήτησαν την αποκατάσταση του για τα πολεμικά "αδικήματα", που του αποδόθηκαν απο τους εχθρούς του, αλλα για την ηρωική συμμετοχή του στους εθνικούς αγώνες. Το 1985 ο Ιωάννης Π. Ζίγδης, Πρόεδρος της Ένωσης Δημοκρατικού Κέντρου και Βουλευτής, εθελοντής ο ίδιος δυο φορές στην Ελλάδα και την Αίγυπτο, που γνώριζε τα γεγονότα αποδύθηκε σε αγώνα μέσα στο Κοινοβούλιο για να προαχθεί ο αείμνηστος Μάρκος Κλαδάκης στο βαθμό του Αντιστράτηγου και να επεκταθεί ο περί "Εθνικής Αντίστασης" νόμος το1 1836/1951 και στους Δωδεκανήσιους εθελοντές σ όλες τις ελληνικές στρατιωτικές δυνάμεις. Η απάντηση ήταν και πάλι αρνητική, γιατί και η τότε κυβέρνηση δεν ήθελε να προβεί στην αναγνώριση αυτή παρά το γεγονός ότι η επέκταση του νόμου αποτελούσε στοιχειώδη υποχρέωση της Ελληνικής Πολιτείας προς τους Δωδεκανήσιους Εθελοντές.
Αργότερα, η Ομοσπονδία Δωδεκανήσιακών Σωματείων, υπέβαλε στην τότε Κύβερνηση, το ίδιο αίτημα. Η απάντηση ήταν και πάλι αρνητική, με την επίκληση τυπικών διατάξεων.
Έτσι του απονεμήθηκε ο βαθμός του Ταξιάρχου. Αλλά στρατιώτης ή Ταξίαρχος, όπως χαρακτηριστικά ειπώθηε σε τελετή, ήταν ο "Διγενής της Σύμης". Είναι ο Μάρκος Π. Κλαδάκης, ο οργανωτής του Συντάγματος των Εθελοντών, ο ήρωας του Αμυνταίου και ο πολέμαρχος των Δωδεκανησίων.