Ατσιπόπουλο Ρεθύμνης

Ονομασία

Για το παλαιότατο όνομά του υπάρχουν πολλές εικασίες πχ. ότι προέρχεται από τους "Ατσιπά" (Ατσιπάς ή Ατσουπάς ή Ατζουπάς), που ήταν Αιθίοπες-Άραβες μαχητές που έφεραν ως φύλακες στο νησί οι Σαρακηνοί τον καιρό της Αραβοκρατίας και οι Βυζαντινοί λίγο αργότερα, εξ αυτού ονομάστηκε λέγεται πιθανώς και το χωριό της Κρήτης "Ατσιπάδες".  Δηλαδή, σημειώνεται ειδικότερα, ότι οι Ατσιπουλιανοί ήταν ψηλοί, μαυριδεροί και έμοιαζαν με Χατζίπ, δηλαδή Αιθίοπες θυρωρούς, που είχαν οι Βυζαντινοί άρχοντες στα μέγαρά τους, το χωριό μεταβλήθηκε από Χατζιπόπουλο (δηλ. θυρωρό λαό), σε Ατζιπόπουλο και τέλος Ατσιπόπουλου. Άλλη εικασία συνδέει το όνομα του με το λατινικό Aci populo ("τραχύς Λαός") εξ αιτίας της τραχύτητας των κατοίκων σε παλαιότερες εποχές, εξού και η αναφορά σε "Αψύ Χωριό" στο έργο του Παντελή Πρεβελάκη  . Άλλη εκδοχή το εξηγεί ως "αστυ-πόπουλο" που σημαίνει καστροχωριό. Πιθανά το συνθετικό "-όπουλο" δηλώνει κάτι μικρό, όπως για παράδειγμα τα χωριά Κορώνη και Κορωνόπουλο στην Ήπειρο.

Καθημερινή ζωή, λαογραφία

Στο Ατσιπόπουλο τελείται ακόμα και σήμερα μια εντυπωσιακή λιτανεία στο χωριό κατά την Κυριακή των Βαΐων  Η Αγία Ζώνη (κατάθεση της Τιμίας Ζώνης της Θεοτόκου, 31 Αυγούστου), η αγία της βελανιδιάς: Το 1885 αρρώστια του δέντρου της βελανιδιάς απειλούσε να καταστρέψει τις βελανιδιές της Κρήτης. Λέγεται πως για να τιμήσουν την Αγία Ζώνη, προστάτιδα της βελανιδιάς, έχτισαν ένα ναό για χάρη της. Πιθανότατα η παράδοση αναφέρει αυτή τη χρονολογία επειδή τότε χτίστηκε ο ναός, όπως φαίνεται από την επιγραφή που σώζεται στο υπέρθυρο της βόρειας εισόδου του ναού.  Η τοπική παράδοση στο Ατσιπόπουλο διασώζει πως η αρρώστια αυτή δεν ήταν τίποτα περισσότερο από τις κάμπιες που είχαν πολλαπλασιαστεί επικίνδυνα και κατέτρωγαν τα καινούργια φύλλα που βγάζουν τα δέντρα την άνοιξη. Μετά τη λιτάνευση στα δάση της βελανιδιάς η αρρώστια σταμάτησε. Η βελανιδοπαραγωγή αποτέλεσε για πολλές δεκαετίες βασικό εισόδημα των κατοίκων. Μετά τις αρχές της δεκαετίας του 1960 μειώθηκε αισθητά και στο τέλος της ίδιας δεκαετίας είχε εντελώς ατονήσει.  Το Ατσιπόπουλο εθεωρείτο από τα πιο πλούσια χωριά του Ρεθύμνου χάρη στην παραγωγή βελανιδιού. Άλλα σημαντικά προϊόντα της περιοχής ήταν τα χαρούπια (για ζωοτροφές, παραγωγή ζάχαρης στο εξωτερικό κλπ), η εξόρυξη λεπίδας (αργιλούχο χώμα για στεγανωποίηση οροφών), η παραγωγή ασβέστη (εξού και η μαντινάδα της περιοχής: "Πρινιώτες κι Ατσιπουλιανοί έχουνε μιαν ελπίδα | γ-ή τον ασβέστη σιάζουνε γ-ή βγάζουνε λεπίδα") και η αγγειοπλαστική μικρών πήλινων οικιακών σκευών (από τους λαηνάδες, όπως λέγονταν, του Ατσιπόπουλου).

Εκκλησιαστική υπαγωγή

Η εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στον Άγιο Ελευθέριο. Εκκλησιαστικά υπάγεται στην Ζ΄ Αρχιερατική Περιφέρεια της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου, της Εκκλησίας της Κρήτης.

Μεταφορές, συγκοινωνία

Υπάρχουν δρομολόγια του ΚΤΕΛ Χανίων-Ρεθύμνου που εξυπηρετούν τη συγκεκριμένη περιοχή (δρομολόγιο Κυριάννα-Ρέθυμνο-Μετόχια-Βαλσαμόνερο-Ρέθυμνο, με αρκετά δρομολόγια τόσο τις καθημερινές, όσο και τα Σαββατοκύριακα)

Άλλες πληροφορίες

Η περιοχή  έχει ενταχθεί στο Κτηματολογικό Γραφείο Ρεθύμνου, ήδη από 3-1-2006 (Διεύθυνση: Χορτατζή 20, ΤΚ: 74100, Ρέθυμνο.Τηλέφωνο: 28310-22403)  (Άλλες περιοχές που εξυπηρετούνται από το γραφείο αυτό: Ρέθυμνο, ΄Αδελε, Αργυρούπολη, Αρμένοι, Γεράνι, Επισκοπή , Μαρουλάς, Πρασιές, Πρινές, Ρουσσοσπίτι, Χρωμοναστήρι