Σημαία της Αρμενίας

Ιστορία

Η σημερινή τρίχρωμη σημαία της χώρας έχει ελάχιστη ομοιότητα με τις πρώτες αρμενικές "σημαίες". Στην αρχαιότητα, οι στρατοί πήγαιναν στη μάχη πίσω από γλυπτά τοποθετημένα σε πόλους. Τα γλυπτά μπορεί να αντιπροσώπευαν ένα δράκο, αετό, λιοντάρι ή "κάποιο μυστηριώδες αντικείμενο των θεών". Με την έλευση του χριστιανισμού, η αρμενική αυτοκρατορία υιοθέτησε πολλές διαφορετικές σημαίες που εκπροσωπούν διάφορες δυναστείες. Η σημαία της Δυναστείας των Αρταξιαδών, για παράδειγμα, συνίστατο από ένα κόκκινο πανί που έδειχνε δύο αετούς που κοιτάζονταν ο ένας στον άλλο, χωρισμένους από ένα λουλούδι.

19ος αιώνας

Μετά την διανομή της Αρμενίας μεταξύ των Περσών και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, έπαψε να υπάρχει αρμενική σημαία. Ο Αρμένιος καθολικός ιερέας Γκεβόντ Αλισάν δημιούργησε μια νέα σημαία για την Αρμενία το 1885, όταν ο Αρμενικός Φοιτητικός Σύλλογος του Παρισιού ζήτησε ένα για την κηδεία του Γάλλου συγγραφέα Βίκτωρ Ουγκώ.
Το πρώτο σχέδιο του Αλισάν ήταν πολύ παρόμοιο με τη σημερινή αρμενική σημαία: μια τρίχρωμη σημαίαμε οριζόντιες λωρίδες. Ωστόσο, έμοιαζε περισσότερο με μια ανάποδη παραλλαγή της τρέχουσας σημαίας της Βουλγαρίας. Η κορυφαία λωρίδα ήταν κόκκινη, συμβολίζοντας την πρώτη Κυριακή του Πάσχα (που ονομάζεται "κόκκινη" Κυριακή), ακολουθούμενη από μια πράσινη λωρίδα συμβολίζοντας την "πράσινη" Κυριακή του Πάσχα, και τελικά επιλέχτηκε ένα αυθαίρετο χρώμα, λευκό, για να ολοκληρωθεί ο συνδυασμός. Καθώς ήταν στη Γαλλία, ο Αλισάν σχεδίασε επίσης μια δεύτερη σημαία, που αναγνωρίζεται σήμερα ως "εθνικιστική σημαία των Αρμενίων". Ήταν επίσης τρίχρωμη, αλλά σε αντίθεση με το προηγούμενο σχέδιο, είχε κάθετες λωρίδες, παρόμοιες με τη γαλλική σημαία. Τα χρώματα ήταν κόκκινο, πράσινο και μπλε, από αριστερά προς τα δεξιά, αντιπροσωπεύοντας το ουράνιο τόξο που είδε ο Νώε αφού ήρθε στο όρος Άραρατ.

Δημοκρατία της Υπερκαυκασίας

Το 1828, η περσική Αρμενία προσαρτήθηκε στη Ρωσική Αυτοκρατορία μετά τον τελευταίο ρωσοπερσικό πόλεμο και έγινε γνωστή ως η Ρωσική Αρμενία. Όταν κατέρρευσε η Ρωσική αυτοκρατορία, η Ρωσική Αρμενία κήρυξε την ανεξαρτησία της και εντάχθηκε στη βραχύβια δημοκρατία της Υπερκαυκασίας, μαζί με τη Γεωργία και το Αζερμπαϊτζάν. Αυτή κράτησε μόλις ένα χρόνο και σύντομα διαλύθηκε. Δεδομένου ότι η δημοκρατία αυτή ήταν βραχύβια, δεν πρόλαβε να χρησιμοποιήσει σημαίες ή σύμβολα. Παρόλα αυτά, ορισμένοι ιστορικοί θεωρούν μια σημαία με οριζόντιες χρυσή, μαύρη και κόκκινη ταινίες, παρόμοια με την σημερινή γερμανική σημαία, ως τη σημαία της Υπερκαυκασίας. Η ομοσπονδία διαλύθηκε στις 26 Μαΐου του 1918, όταν η Γεωργία κήρυξε την ανεξαρτησία της ως η Λαϊκή Δημοκρατία της Γεωργίας. Τόσο η Αρμενία όσο και το Αζερμπαϊτζάν κήρυξαν την ανεξαρτησία τους δύο ημέρες αργότερα, στις 28 Μαΐου 1918, ως η Πρώτη Δημοκρατία της Αρμενίας και η Λαϊκή Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν, αντίστοιχα.

Πρώτη Δημοκρατία της Αρμενίας

Μετά την ανεξαρτησία, η Πρώτη Δημοκρατία της Αρμενίας υιοθέτησε το σύγχρονο αρμενικό τρίχρωμο. Μετά την εμφάνιση του Στεπάν Μαλχασιάντς στο Εθνικό Συμβούλιο της Αρμενίας, η ανεξάρτητη αρμενική κυβέρνηση επέλεξε τα χρώματα που χρησιμοποιήθηκαν κατά την περίοδο των Λουιζινιάν: κόκκινο, μπλε και κίτρινο. Ένα παλαιότερο πρωτότυπο, το οποίο τελικά απορρίφθηκε, ήταν η σημαία του ουράνιου τόξου. Αυτό το πρωτότυπο μπορεί να δει στο Μουσείο Μαρτιρός Σαργιάν, στο Γερεβάν της Αρμενίας. Επέλεξαν να αντικαταστήσουν το κίτρινο με πορτοκαλί "επειδή συνδυάστηκε καλύτερα με τα άλλα δύο χρώματα, παρουσιάζοντας μια πιο ευχάριστη σύνθεση." Η σημαία της ανεξάρτητης Αρμενίας είχε τότε αναλογία 2:3, αλλά στις 24 Αυγούστου του 1990, όταν το Ανώτατο Σοβιέτ της Αρμενίας το υιοθέτησε ως τη σημαία της Δημοκρατίας της Αρμενίας, η αναλογία άλλαξε σε 1:2.

Πρώιμη Σοβιετική Αρμενία και η Υπερκαυκασιανική ΣΟΣΔ

Στις 29 Νοεμβρίου του 1920, οι Μπολσεβίκοι ίδρυσαν τη ΣΣΔ Αρμενίας. Μια νέα σημαία εισήχθη και καθορίστηκε στο Σύνταγμα, που έγινε αποδεκτή στις 2 Φεβρουαρίου του 1922 από το συνέδριο των Σοβιέτ της ΣΣΔ Αρμενίας. Η σημαία αυτή υπήρχε μόνο για ένα μήνα, διότι στις 12 Μαρτίου η ΣΣΔ Αρμενίας ενώθηκε με τη ΣΣΔ Γεωργίας και τη ΣΣΔ Αζερμπαϊτζάν υπό την Υπερκαυκασιανική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία. Στις 30 Δεκεμβρίου του 1922 η Υπερκαυκαστική ΣΟΣΔ έγινε μια από τις τέσσερις σοβιετικές δημοκρατίες που αποτελούσαν την ΕΣΣΔ. Η σημαία της δημοκρατίας είχε ένα σφυρί και ένα δρεπάνι που εισήχθη σε ένα αστέρι με τα αρχικά "ЗСФСР" (ZSFSR) γραμμένο σε ρωσική γραφή sans-serif. Αυτά τα γράμματα αντιπροσώπευαν τη Υπερκαυκασιανική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία (ρωσικά: Закавказская Советская федеративна социалистическа република, Zakakkazskaya Sovetskaya Federativnaya Socialisticheskaya Respublika‎). Το 1936, χωρίστηκε σε τρεις περιοχές, οι οποίες ονομάστηκαν ΣΣΔ Γεωργίας, ΣΣΔ Αρμενίας και ΣΣΔ Αζερμπαϊτζάν.

ΣΣΔ Αρμενίας

Ως δημοκρατία της ΕΣΣΔ, η ΣΣΔ Αρμενίας εισήγαγε την πρώτη της σημαία το 1936. Πολύ παρόμοια με τη σημαία της Σοβιετικής Ένωσης, ήταν κόκκινη και είχε ένα κίτρινο σφυροδρέπανο στη γωνία. Κάτω από αυτό, ήταν τα αρχικά "H-Kh-S-H" γραμμένα σε αρμενική γραφή sans-serif. Αυτά τα αρχικά, στη δυτική αρμενική γλώσσα, αντιπροσωπεύουν την "Αρμενική Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία" (Haygagan Khorhurtayin Sodzialistakan Hanrabedutyun). Στη δεκαετία του 1940, η σημαία τροποποιήθηκε για να χρησιμοποιήσει την ανατολική αρμενική γλώσσα που ομιλούταν στη δημοκρατία. Τα αρχικά μετατράπηκαν σε "H-S-S-R" που σημαίνουν "Hayastani Sovetakan Sotsialistikakan Respublika" σε Ανατολική Αρμενική προφορά. Το 1952 εισήχθη μια νέα σημαία. Τα αρχικά αφαιρέθηκαν εντελώς και στη θέση τους προστέθηκε μια οριζόντια μπλε λωρίδα.
Στα τέλη Μαΐου του 1988, εν μέσω αυξανόμενων εθνικιστικών εντάσεων από γκλάσνοστ και περεστρόικα, ο νέος αρχηγός του Κομμουνιστικού Κόμματος της Αρμενίας επέτρεψε στην απαγορευμένη τρίχρωμη σημαία να κυματίζει στο Γερεβάν για πρώτη φορά σε εξήντα χρόνια. Ένα χρόνο αργότερα, μετά από μαζική επίδειξη με θέμα το Ναγκόρνο-Καραμπάχ όπου έτρεξε το τρίχρωμο, προέτρεψε την επίσημη αναγνώρισή του. Αυτό συνέβη στις 24 Αυγούστου του 1990, μία ημέρα μετά την κήρυξη της κυριαρχίας της δημοκρατίας από το Αρμενικό Ανώτατο Σοβιέτ και τη μετονομασία της χώρας στη Δημοκρατία της Αρμενίας. Σε εκείνο το σημείο, μόλις ένα χρόνο πριν η Αρμενία διακηρύξει την επίσημη ανεξαρτησία της από την ΕΣΣΔ, η τρίχρωμη σημαία αντικατέστησε τη σημαία του 1952.

Επιρροή

Η σημαία αναφέρεται επίσης στον εθνικό ύμνο της Αρμενίας "Μερ Χαϊρενίκ". Συγκεκριμένα, η δεύτερες και τρίτες στροφές αναφέρουν τη δημιουργία της εθνικής σημαίας:
Να αδερφέ, μία σημαία για σένα,

Την έφτιαξα με τα χέρια μου

Τις νύχτες που δεν κοιμόμουνα,

Με δάκρυα την έπλυνα.
(δις οι δύο τελευταίοι στίχοι)

Κοίτα την, τρία χρώματα

Είναι το προικισμένο μας σύμβολο.

Ας λάμψει απέναντι στον εχθρό.

Ας είναι πάντα δοξασμένη η Αρμενία.
(δις οι δύο τελευταίοι στίχοι)

Σημαία των Παναρμενικών Αγώνων

Τα χρώματα της Αρμενικής σημαίας επηρέασαν επίσης το σχεδιασμό της σημαίας των Παναρμενικών Αγώνων. Στο κέντρο μιας γαλάζιας σημαίας υπάρχουν έξι κύκλοι που προέρχονται από τους κύκλους από την Ολυμπιακή σημαία. Ο έκτος κύκλος με πορτοκαλί χρώμα αλληλοσυνδέεται με τους μπλε και κόκκινους κύκλους, τα οποία συμβολίζουν την Αρμενία. Πάνω από τους κύκλους είναι μια φλόγα στα χρώματα της σημαίας της Αρμενίας.