Άνδρας

Άνδρας ή άντρας ονομάζεται ο άνθρωπος που ανήκει στο αρσενικό φύλο. Με τον όρο άνδρας αναφερόμαστε συνήθως σε έναν ενήλικα αρσενικού φύλου. Για το παιδί ή τον έφηβο αρσενικού φύλου χρησιμοποιείται η λέξη αγόρι. 
Όπως στα περισσότερα αρσενικά θηλαστικά, το γονιδίωμα ενός άνδρα κληρονομεί ένα χρωμόσωμα Χ από τη μητέρα του και ένα χρωμόσωμα Υ από τον πατέρα του. Το αρσενικό έμβρυο παράγει μεγαλύτερες ποσότητες ανδρογόνων και μικρότερες ποσότητες οιστρογόνων σε σχέση με ένα θηλυκό έμβρυο. Αυτή η διαφορά στις σχετικές ποσότητες αυτών των στεροειδών είναι υπεύθυνη σε μεγάλο βαθμό για τις διαφορές στη φυσιολογία που διαχωρίζουν τους άνδρες από τις γυναίκες. Κατά τη διάρκεια της εφηβείας, οι ορμόνες που προκαλούν την παραγωγή ανδρογόνων έχουν ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη δευτερευόντων φυλετικών χαρακτηριστικών, και έτσι επιδεικνύουν μεγαλύτερες διαφορές ανάμεσα στα φύλα. Ωστόσο, υπάρχουν εξαιρέσεις στα παραπάνω όσον αφορά ίντερσεξ άτομα και τρανς άνδρες.

Αναπαραγωγικό σύστημα

Το αναπαραγωγικό ή γεννητικό συστήματα του Άνδρα αποτελείται από το πέος, τους όρχεις, τους σπερματικούς πόρους (vas deferens) και τον προστάτη. Η κύρια λειτουργία του αρσενικού αναπαραγωγικού συστήματος είναι να παραχθεί σπέρμα, το οποίο φέρει γενετικές πληροφορίες. Το σπέρμα θα ενωθεί με το ωάριο μιας γυναίκας για να παραχθεί το έμβρυο.
Ο άνδρας δεν παίζει κάποιο σημαντικό λόγο κατά τη διάρκεια της κύησης, εκτός της παραγωγής σπέρματος. Όμως η έννοια της πατρότητας και της οικογένειας υπάρχει στις ανθρώπινες κοινωνίες, σε αντιδιαστολή με πολλά ζώα όπου ο ρόλος του αρσενικού είναι μόνο η αναπαραγωγή και όχι η πατρότητα. Η μελέτη της αρσενικής αναπαραγωγής και των σχετικών οργάνων καλείται ανδρολογία.

Καρυότυπος

Οι κανονικοί ανθρώπινοι καρυότυποι περιέχουν 21 ζευγάρια αυτοχρωμοσωματικών χρωμοσωμάτων και ένα ζευγάρι των χρωμοσωμάτων φύλου. Ο κανονικός καρυότυπος για τον άνδρα έχει ένα Χ και ένα Υ χρωμόσωμα, ή 46 ΧΥ. Η γυναίκα είναι 46 ΧΧ.
Στους ανθρώπους, το φύλο ενός ατόμου καθορίζεται γενικά κατά την διάρκεια της γονιμοποίησης από το γενετικό υλικό που περιέχεται στο κύτταρο του σπέρματος.
Εάν ένα κύτταρο σπέρματος που φέρει ένα χρωμόσωμα Χ, γονιμοποιήσει το ωάριο, το έμβρυο θα είναι θηλυκό (ΧΧ) εάν ένα κύτταρο σπέρματος που φέρει ένα χρωμόσωμα Υ γονιμοποίησει το ωάριο, ο απόγονος θα είναι αρσενικός (XΥ). Αυτό αναφέρεται ως ΧΥ σύστημα προσδιορισμού του φύλου και είναι χαρακτηριστικό των περισσότερων θηλαστικών.

Ασθένειες

Γενικά, οι άνδρες πάσχουν από τις ίδιες ασθένειες όπως και οι γυναίκες. Σε σύγκριση με τις γυναίκες, οι άνδρες πάσχουν από ελαφρά περισσότερες ασθένειες. Η ανδρική υπολογιζόμενη διάρκεια ζωής είναι ελαφρώς χαμηλότερη από της γυναίκας, αν και η διαφορά έχει μικρύνει τα τελευταία χρόνια. Εξαίρεση, φυσικά, αποτελούν οι ασθένειες που σχετίζονται με το γεννητικό σύστημα.

Ορμόνες

Στα θηλαστικά, οι ορμόνες που επηρεάζουν τη σεξουαλικές διαφοροποίηση και την ανάπτυξη λέγονται ανδρόγυνα (κυρίως τεστοστερόνη), οι οποίες υποκινούν την επόμενη ανάπτυξη της ωοθήκης. Στο σεξουαλικά αδιαφοροποίητο έμβρυο, η τεστοστερόνη τονώνει την ανάπτυξη των αγωγών Wolffian, του πέους, και της περάτωσης των labioscrotal πτυχών scrotum. Μια άλλη σημαντική ορμόνη στη σεξουαλική διαφοροποίηση είναι η αντι-Müllerian ορμόνη, η οποία εμποδίζει την ανάπτυξη των αγωγών Müllerian. Για τα αρσενικά κατά τη διάρκεια της εφηβείας, η τεστοστερόνη, μαζί με τις γοναδοτροπίνες που απελευθερώνονται από το βλεννογόνο αδένα, υποκινούν τη σπερματογένεση, και έτσι την πλήρη σεξουαλική διάκριση ενός αρσενικού από ένα θηλυκό, ενώ στις γυναίκες εκτος από τα οιστρογόνα και οι προγεστερόνες παίζουν ρόλο για τη σεξουαλική διάκρισή τους από το άνδρα.

Ανδρισμός

Τεράστια συζήτηση έχει επικεντρωθεί στις δυτικές κοινωνίες στις κοινωνικές, διανοητικές, ή συναισθηματικές διαφορές μεταξύ των γυναικών και των ανδρών.
Αυτές οι διαφορές είναι πολύ δύσκολο να μετρηθούν για επιστημονικούς και πολιτικούς λόγους. Η ανδροπρέπεια έχει τις ρίζες της στη γενετική αλλά και στην κοινωνία. Επομένως ενώ η ανδροπρέπεια είναι διαφορετική σε διαφορετικούς πολιτισμούς, υπάρχουν κοινές πτυχές στον καθορισμό της.
Στα μέσα του 20 αιώνα στις Ηνωμένες Πολιτείες, π.χ ο Τζον Γουέιν είχε ενσαρκώσει μια μορφή ανδροπρέπειας, ενώ και ο Άλμπερτ Αϊνστάιν ήταν αρσενικός, αλλά όχι στο ίδιο μοντέλο.
Ο ανδρισμός είναι μια μορφή πολιτισμού. Περιλαμβάνει την ασφάλεια, την ευθύνη, την ανιδιοτέλεια, και γενικούς κανόνες ηθικής, όπως ειλικρίνεια, και σεβασμός.
Η ανθρωπολογία έχει δείξει ότι η ανδροπρέπεια έχει και κάποια κοινωνική θέση, ακριβώς όπως ο πλούτος, και η κοινωνική τάξη. Στο δυτικό πολιτισμό, π.χ η μεγαλύτερη ανδροπρέπεια φέρνει συνήθως μεγαλύτερη κοινωνική θέση.
Πολλές αγγλικές λέξεις όπως η αρετή και το virile (από τις λατινικές και σανσκριτικές ρίζες vir που σημαίνουν άνδρα) αντανακλούν αυτό το γεγονός. Υπονοείται μια σχέτιση με τη σωματική και ηθική δύναμη. Η ανδροπρέπεια συνδέεται συχνότερα με τα ενήλικα άτομα από ότι με τα αγόρια.
Υπάρχει μια εκτενής συζήτηση για το πώς τα παιδιά αναπτύσσουν την ταυτότητα του φύλου τους. Σε πολλούς πολιτισμούς άτομα που επιδεικνύουν χαρακτηριστικά μη τυπικά στο φύλο τους μπορεί να αντιμετωπίσουν κάποια κοινωνικά προβλήματα. Διαφορετικές συμπεριφορές για αγόρια μπορούν να θεωρηθούν σημάδι ομοφυλοφιλίας (αν και στον δυτικό πολιτισμό η ομοφυλοφιλία είναι πιο αποδεκτή), ενώ ένα κορίτσι που παρουσιάζει αρρενωπή συμπεριφορά ονομάζεται αγοροκόριτσο.
Το βάρος της γενετικής και της κοινωνικοποίησης στην ανάπτυξη της ανδροπρέπειας συνεχίζει να συζητείται. Η αλήθεια είναι μάλλον κάπου στο μέσον, δηλαδή και οι γενετικοί και οι κοινωνικοί θεσμοί παίζουν κάποιο ρόλο στην ανάπτυξη ενός ατόμου και τον καθορισμό του ανδρισμού του.
Όλοι οι ανθρώπινοι πολιτισμοί φαίνονται να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη των μοντέλων του αρσενικού η θηλυκού, μέσω της λογοτεχνίας, της ένδυσης και των τραγουδιών. Μερικά παραδείγματα αυτού περιλαμβάνουν τα έπη του Ομήρου (Ήρωες), τον Βασιλιά Αρθούρο (ιππότες), τα σχόλια του Κομφούκιου ή τις βιογραφικές μελέτες του προφήτη Μωάμεθ.