Ιστορικός μύλος του Σανσουσί

Ιστορία του μύλου

Το 1736 ο Φρειδερίκος Γουλιέλμος Α΄ της Πρωσίας έδωσε την άδεια για την κατασκευή ανεμόμυλου, η οποία άρχισε το 1737. Αυτός ο πρώτος μύλος, που ολοκληρώθηκε το 1738, και ήταν μύλος με κάθετο άξονα, του οποίου όλη η υποδομή που στηριζόταν σε ξύλινο άξονα περιστρεφόταν από τον άνεμο ανάλογα με την κατεύθυνση του ανέμου. Έτσι, ο πρώτος μύλος και ίδιος ο Ιστορικός Μύλος ήταν παλιότερος από το κοντινό θερινό παλάτι, το οποίο χτίστηκε τα χρόνια 1745 με 1747 για τον Φρειδερίκο Β΄.     
Μισό αιώνα αργότερα, ο μύλος που ήταν πια ρημαγμένος, έπρεπε να κατεδαφιστεί. Ο νέος μύλος που χρηματοδοτήθηκε από τον  Φρειδερίκο Γουλιέλμο Β΄, γιαtί ο μύλος είχε γίνει διάσημος πέρα από τα όρια του Πότσδαμ εξαιτίας του θρύλου. Το έργο ανατέθηκε στον αρχιμάστορα Κορνέλιους Βίλχελμ βαν ντερ Μπος (Cornelius Wilhelm van der Bosch), ο οποίος ανήγειρε μεγαλύτερο μύλο βασισμένο σε Ολλανδικό πρωτότυπο στη θέση του παλιού μύλου.     
Μετά την άνοδο στο θρόνο του Φρειδερίκου Γουλιέλμου Δ΄ το 1840, ο αρχιτέκτονας χώρων Πέτερ Γιόζεφ Λενέ (Peter Joseph Lenné), εξωράισε την περιοχή γύρω από το μύλο. Μαζί με αυτό είχε μελετηθεί και μια θριαμβική οδός για τον βασιλιά, προς τιμήν του Φρειδερίκου Β΄, η οποία όμως υλοποιήθηκε μόνο εν μέρει. Σκόπευε να ενσωματώσει τον Ιστορικό Μύλο σε αυτό το σχέδιο, καθώς ο δρόμος θα περνούσε από την Πύλη του Θριάμβου ανατολικά από το πάρκο του Σανσουσί, και θα περνούσε από το νεόκτιστο Παλάτι του Πορτοκαλεώνα προς το κτήριο Μπελβεντέρε άουφ ντεμ Κλάουσμπεργκ. Η Επανάσταση του Μαρτίου του 1848 όμως και η έλλειψη χρηματοδότησης ματαίωσαν το μεγάλο αυτό σχέδιο.   
Το 1858 τελείωσε η μίσθωση του μύλου από τον τελευταίο μυλωνά. Καθώς ο βασιλιά απαγόρευσε σε άλλους υποψηφίους να λειτουργήσουν το μύλο, αυτός άνοιξε για το κοινό το 1861.  
Στο τέλος του Δεύτερου Παγκοσμίου, στις 27 Απριλίου 1945, ένα σοβιετικό τανκ χτυπήθηκε από αντιαρματικό μεταξύ του μύλου και το δρόμου προς το Παλάτι Σανσουσί. Στη μάχη που ακολούθησε ο μύλος και το Ελβετικό σπίτι μπροστά του τυλίχθηκαν στις φλόγες. Και τα δύο κτήρια καταστράφηκαν, ενώ το Ελβετικό σπίτι (Schweizerhaus) δεν ανακατασκευάστηκε ποτέ.

Ανακατασκευή του Ιστορικού Μύλου

Το 1983 το Εμπορικό Επιμελητήριο του Πότσδαμ άρχισε την ανακατασκευή της λίθινης βάσης. Η εργασία αυτή έπρεπε να σταματήσει το 1990 λόγω οικονομικών δυσκολιών. Στο τέλος το 1991 η εργασίες μπόρεσαν να συνεχίσουν χάρη σε δωρεές από το κρατίδιο του Βρανδεμβούργου, του Ιδρύματος της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας και του τότε Ιδρύματος του Πότσδαμ-Σανσουσί για τα Πρωσικά Παλάτια και Κήπους.     
Ο τωρινός μύλος είναι αντίγραφο του μύλου που χρήστηκε μεταξύ του 1787 και 1791 και ο τρίτος λεγόμενος Ιστορικός Μύλος. Χρειάστηκε να σχεδιαστεί από φωτογραφίες και μετρήσεις των θεμελίων των μύλων, για τα σχέδια του Κορνέλιους Βίλχελμ βαν ντερ Μπος δεν υπήρχαν πια διαθέσιμα. 
Ο μύλος είναι ιδιοκτησία του Ιδρύματος Βερολίνου-Βρανδεμβούργου για τα Πρωσικά Παλάτια και Κήπους (Stiftung Preußische Schlösser and Gärten Berlin-Brandenburg). Τη λειτουργία του επιβλέπει από το 1995 η Εταιρία Μύλων Βερολίνου-Βρανδεμβούργου (Deutsche Gesellschaft für Mühlenkunde und Mühlenerhaltung), που ιδρύθηκε το 1990.     
Από το 1984 αντίγραφο του Ιστορικού Μύλου του Σανσουσί βρίσκεται στον εξωτερικό χώρο του Διεθνούς Μουσείου Ανεμόμυλων και Νερόμυλων στο Γκίφχορν της Γερμανίας Internationales Wind- und Wassermühlen-Museum.