Έντουαρντ Έλγκαρ

Τα πρώτα χρόνια

Ο Έντουαρντ Έλγκαρ γεννήθηκε στο μικρό χωριό Λόουερ Μπρόουντχιθ (Lower Broadheath), έξω από το Γούστερ (Worcester), της Αγγλίας. Ο πατέρας του, Ουίλλιαμ (William Henry Elgar) (1821-1906), μεγάλωσε στο Ντόβερ και είχε θητεύσει ως μαθητευόμενος σε έναν μουσικό εκδοτικό οίκο του Λονδίνου. Το 1841 μετακόμισε στο Γούστερ, όπου εργάστηκε ως χορδιστής πιάνων και αποφάσισε να δημιουργήσει ένα κατάστημα που πουλούσε παρτιτούρες και μουσικά όργανα. Το 1848 νυμφεύθηκε την Άννα Γκρήνινγκ (Ann Greening) (1822-1902), κόρη ενός εργάτη  και απέκτησαν επτά παιδιά, από τα οποία ο Έντουαρντ ήταν το τέταρτο. Η μητέρα του είχε ασπαστεί το Ρωμαιοκαθολικισμό λίγο πριν από τη γέννησή του και, μάλιστα, βαπτίστηκε και ανατράφηκε ως Ρωμαιοκαθολική, παρά την μη έγκριση από τον πατέρα του, ο οποίος ήταν βιολονίστας επαγγελματικού επιπέδου και κατείχε επίσηςτη θέση του οργανίστα της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου στο Γούστερ από το 1846 μέχρι το 1885. Με δική του πρωτοβουλία, λειτουργίες των Κερουμπίνι και Χούμελ πρωτοακούστηκαν στο αυγουστιάτικο «Φεστιβάλ των Τριών Χορωδιών» (Three Choirs Festival), όπου ο ίδιος έπαιζε βιολί.  Όλα τα παιδιά του είχαν πάρει μουσική ανατροφή, έτσι και ο Έντουαρντ από την ηλικία των οκτώ ετών, έπαιρνε μαθήματα πιάνου και βιολιού, και ο πατέρας του που κούρδιζε πιάνα σε πολλά «επιφανή» σπίτια, τον έπαιρνε μερικές φορές μαζί του, δίνοντάς του την ευκαιρία να δείξει τις μουσκές του ικανότητες σε διαφόρους τοπικούς παράγοντες. Αλλά και η μητέρα του ενδιαφερόταν για τις τέχνες και, ενθάρρυνε τη μουσική εξέλιξη του γιού της, ο οποίος κληρονόμησε από αυτήν ένα απαιτητικό γούστο για τη λογοτεχνία και την παθιασμένη αγάπη για την εξοχή.  Ο φίλος και βιογράφος του, Ουίλλιαμ Ρήντ (WH Billy Reed) έγραφε ότι, το παιδικό περιβάλλον του Έντουαρντ ασκούσε τέτοια επιρροή που «είχε διεισδύσει σε όλες τις συνθέσεις του και έδωσε σε όλη του τη ζωή εκείνη τη ραφινάτη, αλλά όχι λιγότερο αληθινή και ανθεκτική αγγλική ποιότητα».  Ο Έντουαρντ άρχισε να συνθέτει σε πολύ νεαρή ηλικία και, μάλιστα, για ένα «θεατρικό έργο» που είχε γράψει για να το παίξει όλη η οικογένεια, όταν ήταν περίπου δέκα ετών, αναθεώρησε τη μουσική μετά από σαράντα χρόνια (!) με μικρές μόνο αλλαγές και το ενορχήστρωσε σε μορφή σουιτών με τον τίτλο Το Μαγικό Ραβδί της Νιότης (The Wand of Youth).
Μέχρι τα δεκαπέντε του, ο Έντουαρντ είχε πάρει μια γενική εκπαίδευση στο Σχολείο Λίτλτον (Littleton, σήμερα Lyttleton), κοντά στο Γούστερ. Ωστόσο, η μόνη του επίσημη μουσική εκπαίδευση πέρα από τα μαθήματα πιάνου και βιολιού από τους τοπικούς καθηγητές ήσαν κάποιες πιο προχωρημένες σπουδές βιολιού με τον Ούγγρο Α. Πόλιτζερ (Adolf Pollitzer), κατά τη διάρκεια συντόμων επισκέψεεων στο Λονδίνο το 1877-1878. Ο ίδιος έλεγε: «την πρώτη μουσική μου είχα μάθει στον Καθεδρικό Ναό ... από βιβλία που δανείστηκα από τη μουσική βιβλιοθήκη, όταν ήμουν οκτώ, εννέα ή δέκα». Εξασκήθηκε μέσα από εγχειρίδια διδασκαλίας στο παίξιμο οργάνων και διάβασε κάθε βιβλίο που θα μπορούσε να βρεί πάνω στη θεωρία της μουσικής, ενώ αργότερα είπε ότι είχε βοηθηθεί πολύ από άρθρα του Χούμπερτ Πάρρι (Hubert Parry) στο περίφημο λεξικό Grove. Άρχισε να μαθαίνει γερμανικά, με την ελπίδα ότι θα πάει κάποτε στο Ωδείο της Λειψίας για περαιτέρω μουσικές σπουδές, αλλά ο πατέρας του δεν άντεχε οικονομικά για να τον στείλει. Χρόνια αργότερα, ένα άρθρο στο περιοδικό «Μουσικά Χρονικά» (The Musical Times), υποστήριζε ότι, η αδυναμία του να πάει στη Λειψία ήταν ευτύχημα για τη μουσική του εξέλιξη: «Έτσι, ο εκκολαπτόμενος συνθέτης ξέφυγε από την δογματισμό των σχολείων». Παρά ταύτα, ήταν μια απογοήτευση για τον Έλγκαρ, όταν, αφού τελείωσε το σχολείο, το 1872, δεν πήγε στη Λειψία, αλλά... στο γραφείο ενός τοπικού δικηγόρου ως υπάλληλος. Δεν βρήκε, βέβαια, την καριέρα γραφείου καθόλου ελκυστική, και για αναπλήρωση στράφηκε όχι μόνο στη μουσική αλλά και στη λογοτεχνία, όπου εξελίχθηκε σε «αδηφάγο» αναγνώστη. Περίπου εκείνη την εποχή, έκανε την πρώτη του δημόσια εμφάνιση ως βιολονίστας και οργανίστας.
Μετά από λίγους μήνες, ο Έλγκαρ έφυγε από το δικηγόρο για να ξεκινήσει μια καριέρα στη μουσική, δίνοντας μαθήματα πιάνου και βιολιού και εργαζόμενος περιστασιακά στο μαγαζί του πατέρα του. Ήταν ενεργό μέλος της Λέσχης Glee του Worcester, μαζί με τον πατέρα του, και συνόδευε τραγουδιστές, έπαιζε βιολί, συνέθετε και διασκεύαζε έργα, ενώ διηύθυνε για πρώτη φορά. Ο Πόλιτζερ πίστευε ότι, ως βιολονίστας, ο Έλγκαρ είχε τη δυνατότητα να είναι ένας από τους κορυφαίους σολίστ της χώρας, αλλά ο ίδιος, έχοντας ακούσει δεξιοτέχνες στο Λονδίνο σε συναυλίες, αισθάνθηκε ότι κάτι έλειπε από τη δική του τεχνική και, εγκατέλειψε τις φιλοδοξίες του να γίνει σολίστας. Σε ηλικία 22 ετών πήρε τη θέση διευθυντή της μπάντας στο Ψυχιατρείο του Πόγουικ (County Lunatic Asylum), 5 χλμ. από το Γούστερ , όπου  συνέθετε ή μετέγραφε μουσικά κομμάτια, όπως καντρίγιες και πόλκες. Έτσι απέκτησε σημαντική εμπειρία: «...αυτή η πρακτική εμπειρία αποδείχθηκε ότι είχε μεγάλη αξία για το νεαρό μουσικό .... απέκτησε πρακτική γνώση των δυνατοτήτων των διαφόρων αυτών οργάνων .... έτσι γνώρισε το ηχόχρωμα, τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα αυτών των οργάνων». Κατείχε τη θέση για πέντε χρόνια, από το 1879, ταξιδεύοντας στο Πόγουικ μία φορά την εβδομάδα. Αν και φύσει, μάλλον μοναχικός και εσωστρεφής, ο Έλγκαρ άρχισε να δραστηριοποιείται στους μουσικούς κύκλους του Γούστερ.  Έπαιζε βιολί στα  Φεστιβάλς του Γούστερ και του Μπίρμινγκαμ, είχε μάλιστα και τη σημαντική εμπειρία να παίξει στη Συμφωνία αρ. 6 και το Stabat Mater του Ντβόρζακ υπό τη διεύθυνση του ίδιου του συνθέτη. Επίσης, έπαιζε φαγκότο σε ένα κουιντέτο πνευστών, όπου ο αδελφός του Φράνκ έπαιζε όμποε. Διασκεύαζε πολλά κομμάτια των Μότσαρτ, Μπετόβεν και Χάυντν για το κουιντέτο, ακονίζοντας τις ενορχηστρωτικές και συνθετικές του ικανότητες.
Στα πρώτα ταξίδια του στο εξωτερικό, ο Έλγκαρ επισκέφθηκε το Παρίσι το 1880 και τη Λειψία το 1882. Άκουσε τον Καμίγ Σαιν-Σανς να παίζει στο εκκλησιαστικό όργανο της Madeleine και παρακολούθησε συναυλίες από πρωτοκλασάτες ορχήστρες. Το 1882 έγραφε: «Πήρα μια αρκετά καλά δόση από τον Σούμαν (ο ιδανικός μου!), τον Μπραμς, τον Ρουμπινστάιν και τον Βάγκνερ, οπότε δεν έχω λόγο να διαμαρτύρομαι». Στη Λειψία, επισκέφτηκε μία φίλη, την Ε. Γουήβερ (Helen Weaver), η οποία σπούδαζε στο Ωδείο. Αρραβωνιάστηκαν το καλοκαίρι του 1883, αλλά για άγνωστους λόγους, ο δεσμός τους διεκόπη το επόμενο έτος. Ο Έλγκαρ στενοχωρήθηκε πολύ και, κάποιες από τις κατοπινές αινιγματικές αφιερώσεις του στη ρομαντική μουσική, μπορεί να αναφέρονται στην Ελένη και τα συναισθήματά του γι’αυτήν. Άλλωστε, σε όλη τη ζωή του, εμπνεύστηκε συχνά από τις στενές του φιλενάδες: την Helen Weaver διαδέχθηκαν οι Mary Lygon, Dora Penny, Julia Worthington, Alice Stuart Wortley και τελικά η Βέρα Χόκμαν (Vera Hockman), μέχρι τα βαθιά του γεράματα. Το 1883, όντας τακτικό μέλος της ορχήστρας του Στόκλεϊ (WC Stockley) στο Μπίρμινγκαμ, έλαβε μέρος σε μια συναυλία όπου παρουσιάστηκε ένα από τα πρώτα έργα του για ορχήστρα, η Σερενάτα Μορέσκ (Serenade Mauresque). O Στόκλεϊ τον είχε καλέσει να διευθύνει το κομμάτι, αλλά, όπως ανέφερε αργότερα, «εκείνος αρνήθηκε και επέμεινε να παίξει στη θέση του στην ορχήστρα. Στο τέλος εμφανίστηκε με το βιολί στο χέρι, για να υποκλιθεί στο γνήσιο και πλούσιο χειροκρότημα του κοινού».  Πήγαινε συχνά στο Λονδίνο, σε μια προσπάθεια να δημοσιεύσει τα έργα του, αλλά αυτή η περίοδος της ζωής του τον βρήκε απογοητευμένο και οικονομικά ασθενή. Έγραφε σε ένα φίλο, τον Απρίλιο του 1884: «οι προοπτικές μου είναι τόσο απελπιστικές όσο ποτέ ... δεν έχω έλλειψη ενέργειας νομίζω, έτσι μερικές φορές καταλήγω στο συμπέρασμα ότι δεν έχω την ικανότητα .... δεν έχω χρήματα - ούτε ένα σεντ ». Επί σειρά ετών διετέλεσε βοηθός του πατέρα του, οργανίστα της καθολικής εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου στο Γούστερ, και τον διαδέχθηκε για τέσσερα χρόνια από το 1885. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου έγραψε τα πρώτα Λειτουργικά έργα του βασισμένα στη Ρωμαιοκαθολική παράδοση, ξεκινώντας με τα 3 Μοτέτα, έργο 2(1887) για 4-φωνη χορωδία (Ave Verum Corpus, Ave Maria και Ave Maris Stella), και αργότερα  μια σύνθεση (Ecce sacerdos magnus) για την είσοδο του μητροπολίτη σε επίσημη επίσκεψη στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου το 1888, έργα που έχουν ενταχθεί στο χορωδιακό εκκλησιαστικό ρεπερτόριο.

Γάμος

Όταν ο  Έλγκαρ ήταν 29 ετών, ανέλαβε μια νέα μαθήτρια, την Καρολάιν Άλις Ρόμπερτς (Caroline Alice Roberts), λογοτέχνιδα και 8 χρόνια μεγαλύτερη από αυτόν, με την οποία παντρεύτηκαν τρία χρόνια αργότερα (8 Μαΐου του 1889, στο ρωμαιοκαθολικό παρεκκλήσιο του Μπρόμπτον, -Brompton Oratory). Ο βιογράφος του Έλγκαρ, Μ. Κέννεντι γράφει: «Στην οικογένεια της Άλις ήσαν σοκαρισμένοι από την πρόθεσή της να παντρευτεί έναν άγνωστο μουσικό ο οποίος εργαζόταν σε κατάστημα και ήταν Ρωμαιοκαθολικός. Την αποκλήρωσαν». Από τότε και μέχρι το θάνατό της, η Άλις ενήργησε ως μάνατζερ και «κοινωνική γραμματέας» του συζύγου της, συνέπλευσε με τις εναλλαγές της διάθεσής του και, υπήρξε μία οξυδερκής κριτικός μουσικής. Έβαλε τα δυνατά της, ώστε ο σύζυγός της να κερδίσει τον προσοχή και την επιρροή της κοινωνίας, αν και με περιορισμένη επιτυχία. Με τον καιρό, πάντως, ο Έλγκαρ θα μάθει να δέχεται τις τιμητικές διακρίσεις του, συνειδητοποιώντας ότι παίζει σημαντικό ρόλο γι’αυτήν και την κοινωνική τάξη της και αναγνωρίζοντας το γεγονός ότι, εκείνη είχε  απεμπολήσει πολλά από τα προνόμιά της για να εξελίξει την περαιτέρω σταδιοδρομία του.  Η ίδια έγραφε στο ημερολόγιό της: «Η φροντίδα μιας ιδιοφυΐας και μόνον, είναι αρκετή για να αφιερώσει μία σύζυγος ολόκληρη τη ζωή της σ’αυτό». Ως δώρο αρραβώνα, ο Έλγκαρ τής αφιέρωσε το κομμάτι για βιολί και πιάνο Χαιρετισμός Αγάπης (Salut d'Amour).  
Με την ενθάρρυνση της συζύγου του, οι Έλγκαρs μετακόμισαν στο Λονδίνο για να είναι πιο κοντά στο κέντρο της βρετανικής μουσικής ζωής και ο Έντουαρντ άρχισε να αφιερώνει το χρόνο του στη σύνθεση. Το μοναδικό παιδί τους, η Κάρις (Carice Irene), γεννήθηκε στο σπίτι τους στο Δ. Κένσινγκτον (West Kensington) στις 14 Αυγούστου 1890. Το όνομά της, όπως αποκάλυψε ο Έγκαρ στην αφιέρωση τού Salut d'Amour, ήταν ένας συνδυασμός των ονομάτων της μητέρας της, Καρολάιν και Άλις.
Στο Λονδίνο, ο Έλγκαρ εκμεταλλεύτηκε πλήρως την ευκαιρία να ακούσει μουσική άγνωστη σ’αυτόν. Εκείνη την εποχή που, οι σημερινές «κόμπακτ» παρτιτούρες και οι ηχογραφήσεις δεν υπήρχαν, δεν ήταν εύκολο για τους νέους συνθέτες να γνωρίσουν νέα μουσική. Μαζί με τη σύζυγό του, παρακολουθούσαν εντατικά συναυλίες, ιδιαίτερα στο περίφημο Κρίσταλ Πάλας({Crystal Palace) σχεδόν μέρα παρά μέρα, ακούγοντας μουσική από ένα ευρύ φάσμα συνθετών. Μεταξύ αυτών ήσαν οι μεγάλοι δάσκαλοι της ενορχήστρωσης Μπερλιόζ και Βάγκνερ, από τους οποίους ο συνθέτης έμαθε πολλά. Οι δικές του συνθέσεις, όμως, είχαν μικρό αντίκτυπο στην μουσική σκηνή του Λονδίνου. Ο Αύγουστος Μάνς (August Manns) διηύθυνε την ορχηστρική εκδοχή του Salut d'amour και τη Σουίτα σε Ρε Μείζονα στο Crystal Palace, και δύο εκδοτικοί οίκοι δέχθηκαν να εκδώσουν κάποια από τα κομμάτια του για βιολί, για εκκλησιαστικό όργανο και τραγούδια. Ορισμένες δελεαστικές ευκαιρίες φαίνεται να ήσαν εφικτές, αλλά την τελευταία στιγμή χάνονταν απροσδόκητα. Για παράδειγμα, μια προσφορά από τη Βασιλική Όπερα (Royal Opera House) στο Κόβεντ Γκάρντεν {Covent Garden) για να παρουσιάσει μέρος της εργασίας του, αποσύρθηκε την τελευταία στιγμή, όταν ο Άρθουρ Σάλιβαν (Sir Arthur Sullivan) έφτασε αιφνιδιαστικά για να προβάρει μέρος από τη μουσική του. Τελικά, η μόνη σημαντική ανάθεση για τον Έλγκαρ, όσο ήταν στο Λονδίνο, ήρθε από τη γενέτειρά του, όταν η Επιτροπή Φεστιβάλ του Γούστερ, τού ανέθεσε να συνθέσει ένα σύντομο ορχηστρικό έργο για το «Φεστιβάλ Τριών Χορωδιών», το 1890. Το αποτέλεσμα αυτής της ανάθεσης περιγράφεται ως «το πρώτο μεγάλο έργο του, το επιβεβαιωμένο και ανεμπόδιστo (sic) Φρουασάρ (Froissart)», του οποίου, ο Έλγκαρ διηύθυνε την πρώτη εκτέλεση στο Γούστερ, το Σεπτέμβριο του 1890. Λόγω έλλειψης άλλων εργασιών, υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει το Λονδίνο το 1891 και να επιστρέψει με τη γυναίκα και το παιδί του στο Γούστερσαϊρ, όπου θα μπορούσε να κερδίζει τα προς το ζην, διευθύνοντας τα τοπικά μουσικά σύνολα και διδάσκοντας. Εγκαταστάθηκαν στη γενέτειρα της συζύγου του, Γκρέιτ Μάλβερν (Great Malvern).

Αναγνώριση

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1890, ο Έλγκαρ σταδιακά άρχισε να δημιουργεί μια αναγνώριση ως συνθέτης, κυρίως από τα έργα για τα μεγάλα χορωδιακά φεστιβάλ των πόλεων της κεντρικής Αγγλίας (Midlands). Τα έργα Ο Μαύρος Ιππότης (1892) και Ο Βασιλιάς Όλαφ (1896), εμπνευσμένα από τον ποιητή Λονγκφέλοου (Longfellow), το Το Φως της Ζωής (1896) και το Caractacus (1898) ήσαν συγκρατημένα επιτυχή και έτσι, ο συνθέτης απέκτησε ένα μακροχρόνιο εκδοτικό οίκο, τον Novello & Co.  Άλλα έργα της δεκαετίας αυτής, περιλαμβάνουν τη Σερενάτα για έγχορδα (1892) και το Τρεις Βαυαρικοί Χοροί (1897). Ο Έλγκαρ ήταν αρκετά σημαντικός στους τοπικούς κύκλους, ώστε να συστήσει το νεαρό συνθέτη Σάμιουελ Κόλριτζ-Τέιλορ (Samuel Coleridge-Taylor) στο «Φεστιβάλ των Τριών Χορωδιών» για να παρουσιάσει ένα κομμάτι συναυλίας, που τον βοήθησε στη σταδιοδρομία του.  Ο Έλγκαρ είχε τραβήξει την προσοχή επιφανών κριτικών, αλλά τα σχόλια τους ήσαν περισσότερο ευγενικά παρά  ενθουσιώδη. Αν και ήταν σε ζήτηση ως συνθέτης φεστιβάλ, είχε μόλις αναλάβει οικονομικά και αισθανόταν παραγνωρισμένος. Το 1898, είπε ότι ήταν «πολύ 'άρρωστημένος' στην καρδιά του για τη μουσική» και εξέφρασε την ελπίδα να βρει τρόπο για να πετύχει, με ένα μεγαλύτερο έργο. Ο φίλος του, εκδότης Αύγουστος Τζέγκερ (August Jaeger)  προσπαθούσε να του αναπτερώσει το ηθικό: «Μια ακόμη ημερήσια μελαγχολική επίθεση ... δεν θα απομακρυνθείς από την επιθυμία, ή την ανάγκη σου  να εξασκείς αυτές τις δημιουργικές ικανότητες που, κάποια βασιλική πρόνοια σού έχει δώσει. Η ώρα της καθολικής σου αναγνώρισης θα έρθει».
Και, όντως, το 1899, η πρόβλεψη ξαφνικά έγινε πραγματικότητα. Στην ηλικία 42 ετών, ο Έλγκαρ συνέθεσε τις Παραλλαγές Αίνιγμα (Enigma Variations), με πρεμιέρα στο Λονδίνο, υπό τη διεύθυνση του επιφανούς Γερμανού μαέστρου Χανς Ρίχτερ. Με δικά του λόγια ο Έλγκαρ περιγράφει με χιουμοριστική διάθεση: «Έχω σκιαγραφήσει ένα σύνολο παραλλαγών πάνω σε ένα πρωτότυπο θέμα. Οι παραλλαγές μού δημιουργούν ευφορία, γιατί τις έχω υποτιτλήσει με τα παρατσούκλια των ιδιαίτερων φίλων μου ... δηλαδή έχω γράψει τις παραλλαγές, ώστε η κάθε μία να αντικατοπτρίζει τη διάθεση του «μέρους» (του ατόμου) ... και έγραφα ό, τι νομίζω ότι εκείνοι θα είχαν γράψει -αν ήσαν τόσο βλάκες (sic) για να συνθέτουν». Στο έργο υπάρχει η αφιέρωση «για τους φίλους μου που απεικονίζονται εκεί». Πιθανώς η πιο γνωστή παραλλαγή είναι η Nimrod, που απεικονίζει τον Τζέγκερ. Καθαρά μουσικοί λόγοι οδήγησαν τον Έλγκαρ να παραλείψει παραλλαγές που απεικονίζουν τους Arthur Sullivan και Hubert Parry, των οποίων το στυλ  προσπάθησε αλλά απέτυχε να ενσωματώσει. Το μεγάλης κλίμακας έργο έγινε δεκτό με γενική αναγνώριση για την πρωτοτυπία, τη γοητεία και την δεξιοτεχνία του, και καθιέρωσε τν Έλγκαρ ως τον κατ'εξοχήν Βρετανό συνθέτη της γενιάς του. Ο επίσημος τίτλος του έργου είναι: Παραλλαγές Σε Ένα Πρωτότυπο Θέμα. Η λέξη Αίνιγμα (Enigma) εμφανίζεται κατά τη διάρκεια των πρώτων έξι μέτρων, που οδήγησε στη γνωστή εκδοχή του τίτλου. Το 'αίνιγμα' είναι ότι, αν και υπάρχουν δεκατέσσερις παραλλαγές πάνω στο «πρωτότυπο θέμα», υπάρχει και ένα άλλο κυρίαρχο θέμα, που δεν αποκαλύπτεται από το συνθέτη, το οποίο, όπως είπε, «τρέχει μέσα και πάνω από το σύνολο», αλλά δεν ακούγεται ποτέ.  Κατοπινοί σχολιαστές έχουν παρατηρήσει ότι, αν και ο Έλγκαρ θεωρείται σήμερα ως χαρακτηριστικός Άγγλος συνθέτης, η ορχηστρική μουσική του και ειδικά αυτό το έργο, μοιράζονται μεγάλο ποσοστό από την κεντρική ευρωπαϊκή παράδοση, που τυποποιήθηκε από το έργο του Ρίχαρντ Στράους. Οι Παραλλαγές Αίνιγμα έτυχαν ευνοϊκής υποδοχής στη Γερμανία και την Ιταλία, ενώ παραμένουν μέχρι σήμερα ένα βασικό έργο ρεπερτορίου στις ανά τον κόσμο συναυλίες.

Τα τελευταία μεγάλα έργα

Τον Ιούνιο του 1911, ως μέρος των εορτασμών για τη στέψη του βασιλιά Γεωργίου του Ε’ (George V), ο Έλγκαρ τιμήθηκε ξανά με την είσοδό του στο Order of Merit, μία τιμή που περιοριζόταν σε μόλις είκοσι τέσσερις κατόχους. Το επόμενο έτος, οι Έλγκαρs επέστρεψαν στο Λονδίνο, σε ένα μεγάλο σπίτι στο Χάμπστεντ (Hampstead), σχεδιασμένο από τον Ρ. Ν. Σόου(Norman Shaw). Εκεί, ο Έλγκαρ θα συνθέσει τα δύο τελευταία μεγάλης κλίμακας έργα του, της προπολεμικής εποχής, τη χορωδιακή ωδή, Οι Μουσουργοί (The Music Makers), για το Φεστιβάλ του Μπίρμινγκαμ του 1912 και τη συμφωνική σπουδή Φάλσταφ (Falstaff), για το Φεστιβάλ του Λήντς του 1913. Και οι δύο συνθέσεις έτυχαν καλής υποδοχής, χωρίς ιδιαίτερο  ενθουσιασμό. Ακόμη και ο μαέστρος Λάντον Ρόναλντ (Landon Ronald), στον οποίο αφιερώθηκε το Φάλσταφ, έλεγε κατ’ ιδίαν ότι δεν θα μπορούσε να «κατανοήσει το έργο, ενώ ο μουσικολόγος Πέρσι Σκόουλς (Percy Scholes) έγραψε ότι ήταν ένα «μεγάλο έργο», αλλά «με βάση τη δημόσια εκτίμηση, συγκριτικά, μία αποτυχία».
Όταν ξέσπασε ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος, ο Έλγκαρ τρομοκρατήθηκε στην προοπτική της σφαγής, αλλά τα πατριωτικά του αισθήματα, παρόλ’ αυτά,  ξύπνησαν. Συνέθεσε το Ένα Τραγούδι για Στρατιώτες (A Song For Soldiers), το οποίο αργότερα απέσυρε. Κατετάγη ως ειδικός αστυφύλακας στην τοπική αστυνομία και αργότερα προσχώρησε στις στρατιωτικές Εθελοντικές Εφεδρείες του Χάμπστεντ (the Hampstead Volunteer Reserve).  Έγραψε πατριωτικά έργα, το Καριγιόν (Carillon), για αφηγητή και ορχήστρα προς τιμήν του Βελγίου, και το Πολωνία (Polonia), ορχηστρικό κομμάτι προς τιμήν της Πολωνίας. 
Άλλες συνθέσεις του Έλγκαρ, κατά τη διάρκεια του πολέμου, περιλαμβάνουν σκηνική μουσική για το παιδικό θεατρικό έργο, Το Αστρόφωτο Εξπρές (The Starlight Express) (1915), το μπαλέτο Η Αιματόχρωμη Βεντάλια (The Sanguine Fan) (1917) και το Πνεύμα της Αγγλίας (The Spirit of England) (1915-1917), τρία χορωδιακά πάνω σε αντίστοιχα ποιήματα του Λόρενς Μπίνιον (Laurence Binyon), συνθέσεις με πολύ διαφορετικό χαρακτήρα από το ρομαντικό πατριωτισμό των προηγουμένων ετών. Η τελευταία μεγάλης κλίμακας σύνθεσή του από τα χρόνια του πολέμου ήταν το έργο Οι Φρουροί του Στόλου  (Fringes of the Fleet), πάνω σε ομώνυμα ποιήματα του Ράντγιαρντ Κίπλινγκ, που παρουσιάστηκαν με μεγάλη επιτυχία σε όλη τη χώρα, μέχρι που ο Κίπλινγκ, για άγνωστους λόγους, εξέφρασε αντιρρήσεις ως προς τις παραστάσεις. Ο Ελγκαρ, πάντως, ηχογράφησε το έργο για την Εταιρεία Gramophone.
Προς το τέλος του πολέμου, ο Έλγκαρ ήταν σε κακή κατάσταση υγείας. Η σύζυγός του θεώρησε ότι, το καλύτερο για αυτόν ήταν να πάει στην εξοχή και, νοίκιασε το «Brinkwells», ένα σπίτι  στο Σάσεξ (Sussex). Εκεί ο Έλγκαρ ανέκτησε τις δυνάμεις του και, τα έτη 1918 και 1919, συνέθεσε τέσσερα έργα μεγάλης κλίμακας. Τα τρία πρώτα ήσαν κομμάτια μουσικής δωματίου: η Σονάτα για Βιολί σε Μι Ελάσσονα, το Κουιντέτο για Πιάνο σε Λα Ελάσσονα, και το Κουαρτέτο εγχόρδων σε Μι Ελάσσονα. Στο άκουσμα των έργων, η σύζυγός του έγραψε στο ημερολόγιό της: «Ο Ε. γράφοντας υπέροχη καινούργια μουσική». Και τα τρία έργα έτυχαν καλής υποδοχής. Οι Times έγραψαν: «Η σονάτα του Έλγκαρ περιέχει πολλά από αυτά που έχουμε ξανακούσει και σε άλλες μορφές αλλά, καθώς δεν θέλουμε καθόλου να αλλάξει και να είναι κάποιος άλλος, αυτό είναι όπως θα έπρεπε να είναι». Το κουαρτέτο και το κουιντέτο  έκαναν πρεμιέρα στο Ουίγκμορ Χολ (Wigmore Hall) στις 21 Μαΐου 1919. Η Manchester Guardian έγραψε: «αυτό το κουαρτέτο, με τις εκπληκτικές κορυφώσεις του, τις παράδοξες εκλεπτύνσεις των χορευτικών ρυθμών και την τέλεια συμμετρία, και το κουιντέτο, πιο λυρικό και παθιασμένο, είναι τόσο τέλεια παραδείγματα  μουσικής δωματίου, όσο ήσαν τα μεγάλα ορατόρια στο είδος τους.» 
Αντίθετα, το έργο Κοντσέρτο για Βιολοντσέλο σε Μι Ελάσσονα, είχε καταστροφική πρεμιέρα, στην εναρκτήρια συναυλία της Συμφωνικής Ορχήστρας του Λονδίνου τον Οκτώβριο του 1919. Εκτός από το έργο αυτό, που διηύθυνε ο συνθέτης, το υπόλοιπο πρόγραμμα διηύθυνε ο Άλμπερτ Κόουτς (Albert Coates), ο οποίος υπερέβη κατά πολύ το χρόνο που του αναλογούσε στις πρόβες, εις βάρος του Έλγκαρ. Η σύζυγος του Έλγκαρ έγραψε: «αυτός ο βάναυσος, εγωιστής, ανάγωγος αγροίκος (sic) ... Κόουτς πήγε για πρόβες». Ο κριτικός του «Ομπσέρβερ» (Observer), Έρνεστ Νιούμαν (Ernest Newman) έγραψε: «Υπήρξαν φήμες μέσα στην εβδομάδα για ανεπαρκείς πρόβες. Όποια και αν είναι η εξήγηση, το θλιβερό γεγονός παραμένει ότι ουδέποτε, κατά πάσα πιθανότητα, μία τόσο μεγάλη ορχήστρα παρουσιάστηκε τόσο αξιοθρήνητη .... το ίδιο το έργο είναι υπέροχο, πολύ απλό -αυτή η εγκυμονούσα απλότητα που διαποτίζει τη μουσική του Έλγκαρ τα τελευταία χρόνια - αλλά με μια βαθιά σοφία και ομορφιά που διέπουν αυτή την απλότητα». Ο Έλγκαρ δεν απέδωσε καμιά ευθύνη στο σολίστ του έργου, Φήλιξ Σάλμοντ (Felix Adrian Norman Salmond), ο οποίος αργότερα έπαιξε ξανά για το συνθέτη. Σε αντίθεση με τη Συμφωνία αρ. 1, που είχε  εκατοντάδες παραστάσεις σε μόλις ένα χρόνο, το Κοντσέρτο για Βιολοντσέλο σε Μι Ελάσσονα δεν είχε δεύτερη παράσταση στο Λονδίνο για περισσότερο από ένα χρόνο.

Τα τελευταία χρόνια

Παρόλο που η μουσική του Έλγκαρ δεν ήταν πλέον στη μόδα το 1920,  οι συνάδελφοι θαυμαστές του, συνέχιζαν να παρουσιάζουν τα έργα του, κατά το δυνατόν. Ο Ρήντ ξεχωρίζει μια εκτέλεση της 'Δεύτερης Συμφωνίας' το Μάρτιο του 1920, από «ένα νεαρό, σχεδόν άγνωστο στο ευρύ κοινό», τον Άντριαν Μπόουλτ (Adrian Boult), που ανέδειξε «το μεγαλείο και την αρχοντιά του έργου» σε ένα ευρύτερο κοινό. Επίσης το 1920, ο Λάντον Ρόναλντ (Landon Ronald) παρουσίασε μία συναυλία, αποκλειστικά με έργα του Έλγκαρ, στο Μέγαρο της Βασίλισσας (Queen’s Hall). H Άλις Έλγκαρ έγραψε με ενθουσιασμό για την υποδοχή της, αλλά αυτή ήταν μία από τις τελευταίες φορές που άκουγε τη μουσική του συζύγου της, δημόσια. Μετά από σύντομη ασθένεια, πέθανε από καρκίνο του πνεύμονα στις 7 Απριλίου 1920, σε ηλικία εβδομήντα δύο ετών. Ο Έλγκαρ συνετρίβη από την απώλεια της συζύγου του. Χωρίς δημόσια ζήτηση για νέα έργα και, χάνοντας τη συνεχή υποστήριξη και την έμπνευση της Αλίκης, απομακρύνθηκε από τη σύνθεση. Για ένα μεγάλο μέρος του υπολοίπου της ζωής του, ο Έλγκαρ αποφάσισε να επιδοθεί σε διάφορα χόμπι του. Κατά τη διάρκεια της ζωής του υπήρξε, άλλωστε, ένας ερασιτέχνης χημικός, μερικές φορές χρησιμοποιώντας ένα εργαστήριο στον πίσω κήπο του. Tου άρεσε το ποδόσφαιρο, υποστήριζε την Γούλβς (Wolverhampton Wanderers FC), για την οποία συνέθεσε έναν ύμνο και, στα τελευταία του χρόνια, παρακολουθούσε συχνά ιπποδρομίες. Επίσης έκανε ποδήλατο και, ως ηλικιωμένος χήρος, του άρεσε να κινείται στην ύπαιθρο με το σοφέρ του. Το 1923 πήγε ένα ταξίδι στη Νότια Αμερική, φθάνοντας μέχρι τον Αμαζόνιο. Σχεδόν τίποτα δεν έχει καταγραφεί για τα γεγονότα που ο Έλγκαρ αντιμετώπισε κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, ωστόσο έδωσε στον ιστορικό μυθιστοριογράφο Τζέιμς Χάμιλτον (James Hamilton-Paterson) αρκετό «στίγμα» για τη συγγραφή του έργου «Γερόντιος» («Gerontius»), ένα μυθοπλαστικό απολογισμό του ταξιδιού.
Μετά το θάνατο της συζύγου του, ο Έλγκαρ πούλησε το σπίτι στο Χάμπστεντ, και αφού έζησε για ένα μικρό χρονικό διάστημα σε ένα διαμέρισμα στο Σαίντ Τζέιμς (St James), στην καρδιά του Λονδίνου, μετακόμισε πίσω στο Γούστερσάιρ, στο χωριό Κέμπσεϊ (Kempsey), όπου έζησε από το 1923 έως το 1927. Ωστόσο, δεν εγκατέλειψε ολοκληρωτικά τη σύνθεση σε αυτά τα χρόνια. Έκανε μεγάλες συμφωνικές διασκευές έργων του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ και του Χέντελ και, έγραψε το Αυτοκρατορικό Εμβατήριο (Empire March) και οκτώ τραγούδια με τον τίτλο Η Παρέλαση της Αυτοκρατορίας (Pageant Of Empire) γραμμένη για τη Βρετανική Αυτοκρατορική Έκθεση του 1924. Αμέσως μετά την παρουσίασή τους, διορίστηκε Αρχιμουσικός του Βασιλιά (Master of Musick), ενός καθαρά βρετανικού θεσμού, στις 13 Μαΐου 1924, μετά το θάνατο του Ουόλτερ Πάρατ (Sir Walter Parratt).
Από το 1926 και μετά, ο Έλγκαρ έκανε μια σειρά από ηχογραφήσεις των έργων του, μάλιστα, ο μουσικοκριτικός Ρόμπερτ Φίλιπ (Robert Philip), θεωρεί τον Έλγκαρ ως τον «πρώτο συνθέτη που πήρε το γραμμόφωνο στα σοβαρά», έχοντας ήδη ηχογραφήσει αρκετά έργα του για την «His Master's Voice (HMV)», από το 1914. Και βέβαια, με την εφεύρεση και εισαγωγή των ηλεκτρικών μικροφώνων στη διαδικασία, το 1925, οι ηχογραφήσεις μετατράπηκαν από ένα «νεωτεριστικό καπρίτσιο», σε μία σοβαρή διαδικασία αποθήκευσης του ήχου, πρωτόγνωρη σε ποιότητα για την εποχή εκείνη. Ο Έλγκαρ ήταν ο πρώτος συνθέτης που εκμεταλλεύτηκε πλήρως αυτή την τεχνολογική πρόοδο. Ο Φρεντ Γκέισμπεργκ (Fred Gaisberg) της HMV, παραγωγός στις ηχογραφήσεις του Έλγκαρ, οργάνωσε μια σειρά από ηχογραφήσεις για να αποτυπώσει σε δίσκο, ερμηνείες του συνθέτη των μεγάλων ορχηστρικών έργων του, συμπεριλαμβανομένων των 'Παραλλαγές Αίνιγμα', 'Falstaff', 'Πρώτη και Δεύτερη συμφωνία', και τα 'Κονσέρτα για βιολοντσέλο και για βιολί'. Στα περισσότερα από αυτά, η ορχήστρα ήταν η Συμφωνική του Λονδίνου (LSO), αλλά οι 'Παραλλαγές' παίχτηκαν από τη Βασιλική Ορχήστρα του Albert Hall. Αργότερα στη σειρά των ηχογραφήσεων, ο Έλγκαρ διηύθυνε επίσης δύο νεοσύστατες ορχήστρες, τη Συμφωνική Ορχήστρα του BBC και τη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Λονδίνου.
Το Νοέμβριο του 1931, ο Έλγκαρ κινηματογραφήθηκε από την εταιρεία Πατέ (Pathé) σε ταινία επικαίρων, όπου εμφανίζεται σε μια ηχογράφηση του 'Πρώτου Εμβατηρίου' στα εγκαίνια των Abbey Road Studios της EMI στο Λονδίνο. Πιστεύεται ότι είναι η μόνη υπάρχουσα ταινία με ήχο του Έλγκαρ, ο οποίος κάνει μια σύντομη παρατήρηση πριν από τη διεύθυνση της Συμφωνικής Ορχήστρας του Λονδίνου, ζητώντας από τους μουσικούς να «παίξουν αυτό το κομμάτι, σαν να μην το είχαν ξανακούσει ποτέ». Μια αναμνηστική πλάκα προς τιμήν του Έλγκαρ στο Abbey Road, θεμελιώθηκε στις 24 Ιουνίου 1993.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του, ο Έλγκαρ γνώρισε μία μουσική αναβίωση. Το BBC διοργάνωσε το 1932 ένα φεστιβάλ με έργα του, για να εορταστεί η επέτειος των 75 ετών του συνθέτη. Πέταξε στο Παρίσι το 1933 για να διευθύνει το Κοντσέρτο για Βιολί, με σολίστ τον 17χρονο Μενουχίν. Ενώ βρισκόταν στη Γαλλία, επισκέφθηκε το συνάδελφό του, Φρέντερικ Ντήλιους (Frederick Delius) στο σπίτι του στο Grez-sur-Loing, ενώ νεότεροι μουσικοί όπως  οι Adrian Boult, Malcolm Sargent και John Barbirolli, έπαιζαν τη μουσική του όταν αυτή ήταν εκτός «μόδας». Άρχισε να εργάζεται πάνω σε μία όπερα με τον τίτλο Η Ισπανίδα (The Spanish Lady) και αποδέχθηκε προσφορά από το BBC για να συνθέσει μία 'Τρίτη συμφωνία', αλλά ασθένησε και, τα έργα δεν ολοκληρώθηκαν. Ο ίδιος δυσαρεστήθηκε για τα ημιτελή έργα και ζήτησε από τον Ρηντ να διασφαλίσει ότι κανείς δεν θα "κολλήσει" με τα προσχέδια μέρη και να επιχειρήσει την ολοκλήρωση της συμφωνίας, ενώ άλλες φορές, είπε, «αν δεν μπορέσω να ολοκληρώσω την 'Τρίτη Συμφωνία', κάποιος να το κάνει - ή γράψτε ένα καλύτερο έργο». Πράγματι, μετά το θάνατό του, ο Πέρσι Γιανγκ (Percy Young) σε συνεργασία με το BBC και την Κάρις, κόρη του Έλγκαρ, παρήγαγαν μια έκδοση της 'Ισπανίδας', που εκδόθηκε σε CD, ενώ τα προσχέδια της 'Τρίτης Συμφωνίας' επεξεργάστηκε ο συνθέτης Άντονι Πέιν (Anthony Payne) σε μια πλήρη εκδοχή τού 1998.
Μη εγχειρήσιμος καρκίνος του παχέος εντέρου ανακαλύφθηκε κατά τη διάρκεια επέμβασης στις 8 Οκτωβρίου 1933. Ο Έλγκαρ  πέθανε στις 23 Φεβρουαρίου 1934 σε ηλικία 77 ετών και τάφηκε δίπλα στην αγαπημένη του σύζυγο, στην εκκλησία του Αγίου Βουλστανίου (Saint Wulstan) στο Λιτλ Μάλβερν (Little Malvern).

Επιρροές και πρώτα έργα

Ο Έλγκαρ περιφρονούσε τη λαϊκή μουσική  και έδειχνε λίγο ενδιαφέρον και σεβασμό για τα πρώτους άγγλους συνθέτες, αποκαλώντας τον Ουίλιαμ Μπερντ (William Byrd) και τους συγχρόνους του «μουσειακά κομμάτια». Από τους κατοπινούς, θεωρούσε τον Χένρι Πέρσελ (Henry Purcell) ως τον σπουδαιότερο και, είπε ότι είχε μάθει πολλά από την τεχνική του. Από τους μεταγενέστερους, επηρεάστηκε αρκετά από τους Χέντελ, Ντβόρζακ και, σε κάποιο βαθμό, από τον Μπραμς. Τη χρωματική τεχνκή του, οφείλει κατά μεγάλο μέρος στον Βάγκνερ, αλλά το επιμέρους ύφος του στην ενορχήστρωση, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην καθαρότητα των Γάλλων συνθετών του 19ου αιώνα, Μπερλιόζ, Μασνέ, Σεν Σανς και, ιδιαίτερα στον Ντελίμπ, του οποίου τη μουσική θαύμαζε και διηύθυνε στο Γούστερ.
Ο Έλγκαρ άρχισε να συνθέτει όταν ήταν ακόμα παιδί, και όλη του τη ζωή κρατούσε σημειώσεις για τα θέματα και τις εμπνεύσεις του. Η συνήθειά του να «συναρμολογεί» τις  συνθέσεις του, ακόμη και εκείνες που ήσαν μεγάλης κλίμακας, παρέμεινε σε όλη τη ζωή του. Στα πρώιμα έργα του,  περιλαμβάνονται κομμάτια για βιολί και για πιάνο, μουσική για το κουιντέτο πνευστών στο οποίο ο ίδιος και ο αδελφός του, έπαιζαν μεταξύ 1878-1881, και μουσική διαφόρων ειδών για τη μπάντα του ασύλου Πόγουικ. Ωστόσο, λίγα από αυτά εκτελούνται τακτικά, όπως το Χαιρετισμός Αγάπης (Salut d'Amour) και -όπως οργανώθηκαν δεκαετίες αργότερα μέσα στο έργο Το Μαγικό Ραβδί της Νιότης (The Wand of Youth)- μερικά από τα παιδικά σκίτσα. Το πιο αξιόλογο πρώιμο έργο του Έλγκαρ, κατά την πρώτη περίοδό του στο Λονδίνο το 1889-1891, είναι η εισαγωγή Φρουασάρ (Froissart), μια ρομαντική μπραβούρα, επηρεασμένη από τους Μέντελσον και Βάγκνερ, χωρίς να λείπουν τα περαιτέρω Ελγκαριανά χαρακτηριστικά. Από τα ορχηστρικά έργα που συνέθεσε κατά τα επόμενα έτη, στο Γούστερσάιρ, ξεχωρίζουν η Σερενάτα για Έγχορδα και οι Τρεις Βαυαρικοί Χοροί. Σε αυτήν την περίοδο και αργότερα, ο Έλγκαρ έγραψε κύκλους τραγουδιών και μεμονωμένα τραγούδια. Ο Ρηντ εξέφρασε κάποιες επιφυλάξεις σχετικά με αυτά τα κομμάτια, αλλά εξήρε το τραγούδι Το Χιόνι, για γυναικείες φωνές και το Θαλασσινές Εικόνες ένα κύκλο πέντε τραγουδιών για κοντράλτο και ορχήστρα που παραμένει στο παιζόμενο ρεπερτόριο του Έλγκαρ. Άλλα, μεγάλης κλίμακας, πρώιμα έργα του Έλγκαρ ήσαν για χορωδία και ορχήστρα για το «Φεστιβάλ των Τριών Χορωδιών» και άλλα φεστιβάλς, όπως τα έργα Ο Μαύρος Ιππότης,  Βασιλιάς Όλαφ, Το Φως της Ζωής,  Η Σημαία του Αγίου Γεωργίου και Caractacus. Έγραψε επίσης ένα Te Deum και Benedictus για το Φεστιβάλ του Χέρεφορντ (Hereford). Σε αυτά τα έργα, η ΜακΒί (McVeagh) σχολιάζει θετικά την πλούσια ενορχήστρωση και την καινοτόμο χρήση των leitmotifs, αλλά λιγότερο ευνοϊκά τις ιδιότητες των επιλεγμένων κειμένων και την αποσπασματοποίηση  της έμπνευσής του. Η ΜακΒί τονίζει ότι, επειδή αυτά τα έργα της δεκαετίας του 1890, ήσαν για πολλά χρόνια ελάχιστα γνωστά (και οι εκτελέσεις τους εξακολουθούν να είναι σπάνιες), η δεξιοτεχνία της πρώτης μεγάλης επιτυχίας του, του έργου Παραλλαγές Αίνιγμα, εμφανίστηκε ως μία αιφνίδια μεταμόρφωση από τη μετριότητα στην ιδιοφυΐα, αλλά στη πραγματικότητα, οι ενορχηστρικές του ικανότητες «κτίζονταν» καθ’όλη τη δεκαετία.

Τα τελευταία χρόνια και οι μεταθανάτιες συμπληρώσεις

Μετά το Κοντσέρτο για Βιολοντσέλο  ο Έλγκαρ ολοκλήρωσε πλέον τα έργα μεγάλης κλίμακας. Έκανε μεταγραφές έργων των Μπαχ, Χέντελ και Σοπέν, με την  ευδιάκριτη «ελγκαριανή» ενορχήστρωσή του, ενώ, για άλλη μια φορά θα επιστρέψει στα νεανικα «σημειωματάριά» του με το έργο Το Παιδικό Δωμάτιο (ορθότερα, Η Σουίτα του Παιδικού Δωματίου, Nursery Suite (1931). Άλλες συνθέσεις του από την περίοδο αυτή, δεν μπήκαν στο τακτικά εκτελούμενο ρεπερτόριο. Για τα περισσότερα από τα υπόλοιπα έργα του υπήρξε γενικά αποδεκτό ότι, η δημιουργική παρόρμηση του Έλγκαρ σταμάτησε μετά το θάνατο της συζύγου του. Η επεξεργασία του Άντονι Πέιν (Anthony Payne) πάνω στα προσχέδια της 'Τρίτης Συμφωνίας', οδήγησε σε επανεξέτασή τους, διότι ο Έλγκαρ άφησε μόνο την εισαγωγή ολοκληρωμένη και, αυτές οι σελίδες, μαζί με τις υπόλοιπες ανολοκλήρωτες, δείχνουν ότι η ενορχήστρωση του Έλγκαρ άλλαξε σημαντικά από τον πλούτο των, πρό του πολέμου, έργων του. Το «Gramophone» χαρακτήρισε την εισαγωγή του νέου έργου ως κάτι «συναρπαστικό ... αξέχαστα λιπόσαρκο (sic)».  Ο Πέιν δημιούργησε επίσης στη συνέχεια μία εκδοχή για το 'Έκτο Εμβατήριο' από τα Εμβατήρια Πομπής και Μεγαλοπρέπειας που έκανε πρεμιέρα στα Proms τον Αύγουστο του 2006.  Τα προσχέδια του Έλγκαρ για ένα 'Κοντσέρτο για πιάνο' που χρονολογείται από το 1913, συμπληρώθηκαν από το συνθέτη Ρόμπερτ Γουόκερ (Robert Walker) και παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά τον Αύγουστο του 1997 από τον πιανίστα Ντέιβιντ Νόρις (David Owen Norris). Ωστόσο, η επεξεργασία των αρχικών σελίδων, έκτοτε έχει αναθεωρηθεί εκτενώς.

Τιμές, βραβεία και μνημονεύσεις

Ο Έλγκαρ χρίστηκε βαρονέτος το 1904, και το 1911 διορίστηκε μέλος του Τάγματος της Τιμής. Το 1920 τιμήθηκε με το Σταυρό του Διοικητή του Βελγικού Τάγματος του Στέμματος. Το 1924 είχε γίνει Αρχιμουσικός του Βασιλιά (Master of King’s Musick). Το επόμενο έτος έλαβε το Χρυσό Μετάλλιο της Βασιλικής Φιλαρμονικής Εταιρείας και το 1928 διορίστηκε Ιππότης Διοικητής του Τάγματος Royal Victorian (KCVO). Μεταξύ 1900και 1931, ο Έλγκαρ έλαβε τιμητικές διακρίσεις από τα Πανεπιστήμια των πόλεων Κέμπριτζ, Ντάρχαμ, Ληντς, Οξφόρδη, Αμπερντίν, Μπίρμινγκαμ και Λονδίνο. Επίσης από το Γιέηλ και τη Δυτική Πενσυλβάνια (ΗΠΑ). Ακαδημίες του εξωτερικού των οποίων έγινε μέλος, ήσαν η Regia Accademia di Santa Cecilia της Ρώμης, η Accademia del Reale Istituto Musicale της Φλωρεντίας, η Ακαδημία Καλών Τεχνών στο Παρίσι, το Γαλλικό Ινστιτούτο και η Αμερικανική Ακαδημία Τεχνών. Σύμφωνα με τα λόγια του Κένεντι, «φώναζε ανοικτά» για να ενταχθεί στο βρετανικό σώμα ευπατριδών (peerage), αλλά μάταια.
Το σπίτι στο Λόουερ Μπρόουντχιθ (Lower Broadheath), όπου γεννήθηκε, είναι τώρα το Μουσείο της Γενέτειρας του Έλγκαρ (the Elgar Birthplace Museum), αφιερωμένο στη ζωή και το έργο του. Η κόρη του Έλγκαρ, Κάρις, βοήθησε στην ίδρυση του μουσείου το 1936 και κληροδότησε μεγάλο μέρος από τη συλλογή της, από επιστολές και έγγραφα του Έλγκαρ, μετά το θάνατό της, το 1970. Η ίδια άφησε χειρόγραφα πολλών έργων του Έλγκαρ σε μουσικές σχολές: Τον 'Μαύρο Ιππότη' στο Trinity College of Music, τον 'Βασιλιά Όλαφ' στη Βασιλική Ακαδημία Μουσικής, τους 'Μουσουργούς’ στο Πανεπιστήμιο του Μπίρμινγκαμ, το 'Κοντσέρτο για Τσέλο' στο Royal College of Music, το 'Βασίλειο' στη Βιβλιοθήκη Μπόντλιαν και άλλα χειρόγραφα στο Βρετανικό Μουσείο. Η Εταιρεία Έλγκαρ αφιερωμένη στον συνθέτη και το έργο του ιδρύθηκε το 1951. Το Πανεπιστήμιο των Ειδικών Συλλογών του Μπίρμινγκαμ περιέχει ένα αρχείο με επιστολές του Έλγκαρ.  
Το άγαλμα του Έλγκαρ στο τέλος της Worcester High Street θέσεις, βρίσκεται απέναντι από τον καθεδρικό ναό, μόνο μερικά μέτρα απ’όπου το κατάστημα του πατέρα του, βρισκόταν κάποτε. Ένα άλλο άγαλμα του συνθέτη βρίσκεται στην Church Street του Μάλβερν, με θέα την πόλη και δίνοντας στους επισκέπτες την ευκαιρία να σταθούν δίπλα στον συνθέτη στη σκιά των Hills, που τόσο συχνά επισκεπτόταν. Το Σεπτέμβριο του 2005, ένα τρίτο άγαλμα που απεικονίζει τον Έλγκαρ με το ποδήλατό του, στήθηκε κοντά στον καθεδρικό ναό του Χέρεφορντ, προς τιμήν του. Από το 1999 μέχρι τις αρχές του 2007, η νέα Τράπεζα της Αγγλίας απεικόνισε τη μορφή του στο χαρτονόμισμα των £ 20. Η απόφαση για να αφαιρεθεί η εικόνα του, προκάλεσε διαμάχη, κυρίως επειδή το 2007 ήταν η 150η επέτειος από τη γέννηση του Έλγκαρ. Ωστόσο, από το 2007 τα χαρτονομίσματα με τον Έλγκαρ αποσύρθηκαν σταδιακά, παύοντας να αποτελούν νόμιμο χρήμα στις 30 Ιουνίου 2010.
Υπάρχουν περίπου 65 δρόμοι στο Ηνωμένο Βασίλειο με το όνομά του, σε έξι κομητείες του Χέρεφορντ και του Γούστερ. Ένας δρόμος στο Βόρειο Σπρίνγκφιλντ της Βιρτζίνια και ένας μεγάλος δρόμος στη Μελβούρνη, φέρουν επίσης το όνομά του. Με την ονομασία «Έλγκαρ» βαπτίστηκαν, ακόμη, τρεις ατμομηχανές σιδηροδρόμου, ενώ η ζωή και η μουσική του Έλγκαρ έχουν αποτελέσει πηγή έμπνευσης για  έργα της λογοτεχνίας, συμπεριλαμβανομένου του μυθιστορήματος Γερόντιος, θεατρικά έργα, μια τηλεοπτική σειρά του BBC, κ.ο.κ.