Αλέξης Τσίπρας

Νεαρή ηλικία

Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 28 Ιουλίου του 1974 και είναι γιος του Παύλου Τσίπρα, πολιτικού μηχανικού και ιδιοκτήτη των κατασκευαστικών εταιρειών Σκαπανεύς ΑΤΕ (μαζί με τον αδελφό του, Ηρακλή) και «ΑΤΕ Τσίπρας»,που είχε σημαντικό μερίδιο σε όλα τα μεγάλα έργα της περίοδο της Δικτατορίας. Υπήρξε σημαντικός χρηματοδότης της  Αρχιεπισκοπής Αθηνών και είχε στενές σχέσεις με τον  Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο Κοτσώνη. Μέσω του  Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου  ο Παύλος Τσίπρας συνδέθηκε με την  οικογένεια του Αλέκου Αλαβάνου (Κοτσώνης και Αλαβάνος ήταν από την Τήνο), η οποία διαχειριζόταν επί 100 χρόνια το χρυσοφόρο Προσκύνημα της Τήνου.
Θείος του ήταν ο Ηρακλής Τσίπρας, διοικητικό στέλεχος του Παναθηναϊκού επί Χούντας, διορισμένος από τον  Ασλανίδη, ο οποίος μαζί με τον Μπλούη Διακάκη πήγαινε τους ξένους διαιτητές με Σλόβαν και Έβερτον στον Ιππόδρομο (κέρδισαν όλως τυχαίως 20000 δολάρια πάντα), ενώ μαζί με τον Πούσκας πήγε στα γραφεία της ΟΥΕΦΑ και ακύρωσε την τιμωρία του Δομάζου, για να παίξει στη ρεβάνς με τον Ερυθρό Αστέρα.
Έχει καταγωγή από το Αθαμάνιο Άρτας και την Ελευθερούπολη (έχει προσφυγική καταγωγή από τη μητέρα του από τον Αρτεσκό Ανατολικής Θράκης). Πρώτος του ξάδελφος είναι ο Γιώργος Τσίπρας, βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και πρώην διευθυντής του πρωθυπουργικού Οικονομικού Γραφείου την περίοδο 2017-2019. 
Ο Αλέξης Τσίπρας αποφοίτησε από το Πολυκλαδικό Λύκειο Αμπελοκήπων. Σπούδασε στο ΕΜΠ Πολιτικός Μηχανικός απ' όπου αποφοίτησε το 2000. Το 2003 ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό του στην Πολεοδομία-Χωροταξία στο ΕΜΠ. 
Από μικρή ηλικία εντάχθηκε στο χώρο της Αριστεράς, καθώς οργανώθηκε στην Κομμουνιστική Νεολαία Ελλάδας (ΚΝΕ) το 1988. Συμμετείχε στην ομάδα μαθητών που συνομιλούσε με την κυβέρνηση Μητσοτάκη, κατά τη διάρκεια των μαθητικών κινητοποιήσεων του 1990-91. Αποχώρησε από την ΚΝΕ το 1991. Ως φοιτητής συμμετείχε στην ίδρυση της παράταξης Εγκέλαδος, συνιστώσας των Εναλλακτικών Ριζοσπαστικών Αριστερών Σχημάτων. Την περίοδο 1999-2003 ήταν γραμματέας της Νεολαίας του Συνασπισμού. 
Το 2001, ο Τσίπρας ταξίδεψε στην Ιταλία για να συμμετάσχει στις διαδηλώσεις εναντίον της συνόδου κορυφής των G8 στη Γένοβα. Ήταν ένα από τα 135 στελέχη του ΣΥΝ που θεωρήθηκαν ύποπτα για πρόκληση επεισοδίων και στα οποία απαγορεύτηκε η αποβίβαση στο λιμάνι της Ανκόνας, με αποτέλεσμα να οργανώσουν επιτόπια ολοήμερη διαμαρτυρία, παρεμποδίζοντας την αναχώρηση του καραβιού, έως ότου παρενέβη η ιταλική αστυνομία.

Μετά τη νεολαία

Έθεσε υποψηφιότητα για βουλευτής στις εκλογές του Μαρτίου 2004. Τον Δεκέμβριο του 2004, αποχώρησε από τη νεολαία και εξελέγη στην κεντρική πολιτική επιτροπή του ΣΥΝ και εν συνεχεία στην πολιτική γραμματεία του κόμματος. Τον Οκτώβριο του 2005 ο πρόεδρος του ΣΥΝ, Αλέκος Αλαβάνος, τον πρότεινε στο κόμμα ως υποψήφιο δήμαρχο Αθηναίων. Στην πρόταση αντέδρασαν στελέχη του ΣΥΝ που τάχθηκαν υπέρ της υποψηφιότητας του Μιχάλη Παπαγιαννάκη, για την οποία είχε εκφραστεί θετικά στο παρελθόν και ο Αλαβάνος. Η ΠΓ αποφάσισε κατά πλειοψηφία υπέρ της υποψηφιότητας Τσίπρα, ενώ η νομαρχιακή επιτροπή Α΄ Αθηνών τάχθηκε με οριακή πλειοψηφία υπέρ της υποψηφιότητας Παπαγιαννάκη. Μετά από πρόταση του Αλαβάνου, η ΚΠΕ απέρριψε με πλειοψηφία δύο τρίτων την απόφαση της νομαρχιακής επιτροπής και ο Τσίπρας έγινε ο υποψήφιος δήμαρχος Αθηναίων του ΣΥΝ στις δημοτικές εκλογές του Οκτωβρίου 2006. Έλαβε ποσοστό 10,5% και συνολικά 4 έδρες στο δημοτικό συμβούλιο.

Πρόεδρος του ΣΥΝ

Στις 10 Φεβρουαρίου του 2008, το 5ο συνέδριο του ΣΥΝ εξέλεξε πρόεδρο τον Τσίπρα με 840 ψήφους (70,4%) έναντι 342 του Φώτη Κουβέλη (28,7%). Σε ηλικία 33 ετών, ο Τσίπρας έγινε ο νεώτερος αρχηγός πολιτικού κόμματος στην ιστορία της Ελλάδας. Ο Αλέκος Αλαβάνος, τον οποίο διαδέχθηκε, παρέμεινε πρόεδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ.
Τον Δεκέμβριο του 2008, μετά τη δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, ο Τσίπρας καταλόγισε πολιτικές ευθύνες στον πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή και απέρριψε την κριτική της ΓΓ του ΚΚΕ, Αλέκας Παπαρήγα, ότι «ο ΣΥΡΙΖΑ χαϊδεύει τα αυτιά των κουκουλοφόρων». Ζήτησε τον αφοπλισμό της αστυνομίας, την κατάργηση των ΜΑΤ, αλλαγή της κρατικής πολιτικής απέναντι στη νεολαία και μείωση του ορίου ηλικίας για δικαίωμα ψήφου στα 16 χρόνια.
Στις ευρωεκλογές του 2009, ο ΣΥΡΙΖΑ απέσπασε το 4,7% των ψήφων, ποσοστό χαμηλότερο από εκείνο των προηγούμενων εθνικών εκλογών, κάτι που συνέβαινε για πρώτη φορά. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να ξεσπάσουν εσωκομματικές διαφωνίες. Τον Αύγουστο, μετά από εισήγηση του γραμματέα του Συνασπισμού, Δημήτρη Βίτσα, ο Τσίπρας έκανε πρόταση για έκτακτο συνέδριο που θα έκρινε το ζήτημα της ηγεσίας, η οποία απορρίφθηκε από την ΚΠΕ. Ωστόσο ο πρόεδρος πέτυχε να προσεταιριστεί στελέχη δύο συνιστωσών.
Εν όψει των εθνικών εκλογών του 2009, ο Τσίπρας υπέβαλε αρχικά πρόταση στο να είναι εκείνος επικεφαλής της προεκλογικής εκστρατείας, κάτι που δεν συνέβη τελικά. Στις εκλογές ο ΣΥΡΙΖΑ μπήκε στη Βουλή με 4,6%, με τον Τσίπρα να εκλέγεται βουλευτής για πρώτη φορά (Α΄ Αθηνών) κι έπειτα -ομόφωνα- πρόεδρος της ΚΟ.
Τον Δεκέμβριο του 2010 εξελέγη αντιπρόεδρος του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς.

Διάσπαση του Συνασπισμού

Κατά την πρώτη περίοδο ηγεσίας του, ο Αλέξης Τσίπρας κατηγορήθηκε από κομματικούς αντιπάλους του για λαϊκισμό. Τα αποτελέσματα των εκλογών του 2009 θεωρήθηκαν μεγάλη αποτυχία. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τέσσερις βουλευτές της «Ανανεωτικής Πτέρυγας» του ΣΥΝ να αποχωρούν από την ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ, με πρωτοστάτη τον Φώτη Κουβέλη. Οι συγκεκριμένες κινήσεις αποτέλεσαν ιστορικό γεγονός για τον ΣΥΡΙΖΑ, καθώς τα μέλη αυτά θεωρούνταν ως αναπόσπαστο κομμάτι της κοινοβουλευτικής ομάδας. Ο Τσίπρας χαρακτήρισε τις αποχωρήσεις ως «παραδοξότητες».

Η άνοδος στις εκλογές του 2012

Αξιοποιώντας τη λαϊκή δυσαρέσκεια για τις αποκαλούμενες «πολιτικές του Μνημονίου», που από πολλούς θεωρούντο ως επιβλαβείς για την οικονομία της χώρας, ο ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του Μαΐου του 2012 έλαβε ποσοστό 16,8%, επιτυγχάνοντας ένα ιστορικό ρεκόρ στα μεταπολιτευτικά εκλογικά χρονικά της Ελλάδας για κόμμα της Αριστεράς. Ο Τσίπρας χαρακτήρισε την επιτυχία αυτή ως μια «ειρηνική επανάσταση» και δήλωσε ότι οι Έλληνες ζήτησαν με την ψήφο τους μια «Κυβέρνηση της Αριστεράς». Στις εκλογές αυτές ήταν υποψήφιος στην εκλογική περιφέρεια της Αχαΐας όπου και εξελέγη.
Τις επόμενες ημέρες, τα διεθνή Μέσα έστρεψαν για πρώτη φορά τα φώτα τους στον Αλέξη Τσίπρα, παρουσιάζοντας πορτραίτα του. Μετά τις εκλογές της 6/5/2012, τα ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ ανέβηκαν κι άλλο στις δημοσκοπήσεις, σε ορισμένες από τις οποίες εμφανιζόταν ως πρώτο κόμμα. Λόγω αδυναμίας σχηματισμού κυβέρνησης, προκηρύχθηκαν νέες εκλογές για τις 17 Ιουνίου, για τις οποίες οι δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι θα εξελίσσονταν σε μονομαχία μεταξύ της Νέας Δημοκρατίας και του ΣΥΡΙΖΑ. Παράλληλα, η κεντροαριστερή βρετανική εφημερίδα Guardian, εμφάνιζε τον Αλέξη Τσίπρα ως ένα από τα φαβορί των εκλογών, χωρίς να παραλείπει όμως να αναφέρει ότι κατηγορείται για δημαγωγία και λαϊκισμό. Τελικά, στις επαναληπτικές εκλογές, ο ΣΥΡΙΖΑ κατετάγη δεύτερο κόμμα (26,9%) με διαφορά μικρότερη των 3 μονάδων από τη ΝΔ, η οποία σχημάτισε κυβέρνηση συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ και τη ΔΗΜΑΡ.
Τον Ιούλιο του 2013 έλαβε χώρα το ιδρυτικό του συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ ως ενιαίο πολιτικό κόμμα, κατά το οποίο εξελέγη πρόεδρος του κόμματος με ποσοστό 74%.

Πορεία προς την εξουσία

Εν όψει των εκλογικών αναμετρήσεων του 2014 (δημοτικές εκλογές και ευρωεκλογές), ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ αποφάσισε να αναβαθμίσει την σημασία του αποτελέσματος, προσδίδοντάς του χαρακτήρα δημοψηφίσματος, μια πολιτική απόφαση που δέχτηκε να ακολουθήσει και η πλευρά του Πρωθυπουργού, Αντώνη Σαμαρά. Παράλληλα, τον Δεκέμβριο του 2013, το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς επέλεξε τον Αλέξη Τσίπρα ως υποψήφιο για τη θέση του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Κομισιόν).
Ο ΣΥΡΙΖΑ κατέλαβε την πρώτη θέση στις ευρωεκλογές (26,6% έναντι 22,7% της ΝΔ) και κέρδισε τις περιφέρειες Αττικής και Ιονίων Νήσων. Όμως τα υψηλά, σε σχέση με τις δημοσκοπήσεις, ποσοστά της Ελιάς και η επικράτηση της ΝΔ σε περισσότερες περιφέρειες και δήμους της χώρας θεωρήθηκαν ικανοποιητικά αποτελέσματα από την δικομματική πλέον κυβέρνηση. Ως εκ τούτου, η ισχύς της πρότασης για άμεσες εθνικές εκλογές αποδυναμώθηκε.
Τον Σεπτέμβριο του 2014 παρουσίασε σε ομιλία του στη ΔΕΘ το κυβερνητικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ («Πρόγραμμα Θεσσαλονίκης»), που συνίστατο στη διαπραγμάτευση του ελληνικού δημόσιου χρέους και μία δέσμη πολιτικών και οικονομικών μέτρων, το κόστος εφαρμογής των οποίων υπολογίστηκε από το κόμμα σε 11,3 δισ. ευρώ και από το Υπουργείο Οικονομικών σε 17 έως 27 δισ.

Σχηματισμός κυβέρνησης

Στις βουλευτικές εκλογές του Ιανουαρίου του 2015 ο ΣΥΡΙΖΑ αναδείχθηκε πρώτο κόμμα με 36,3% και 149 έδρες. Το πρωί της επομένης, ο Τσίπρας συναντήθηκε με τον Πάνο Καμμένο, πρόεδρο των Ανεξάρτητων Ελλήνων, ο οποίος ανακοίνωσε την πρόθεση συνεργασίας για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Την ίδια μέρα ο Τσίπρας συναντήθηκε με τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος, Ιερώνυμο Β´ και έπειτα με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κάρολο Παπούλια, που του έδωσε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης και τον όρκισε Πρωθυπουργό. 
Η πρώτη του κίνηση μετά την ορκωμοσία του, ήταν η απότιση φόρου τιμής στους εκτελεσθέντες στο σκοπευτήριο της Καισαριανής. Την επόμενη ημέρα σχηματίστηκε κυβέρνηση. Τον Φεβρουάριο ο Τσίπρας πρότεινε για την Προεδρία της Ελληνικής Δημοκρατίας τον Προκόπη Παυλόπουλο.
Κατά την πρώτη συνάντηση του νέου υπουργικού συμβουλίου, ο Τσίπρας δήλωσε ότι οι προτεραιότητες της κυβέρνησής του είναι η καταπολέμηση της «ανθρωπιστικής κρίσης» στην Ελλάδα, οι διαπραγματεύσεις με την ΕΕ και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους και η εφαρμογή των υποσχέσεων του ΣΥΡΙΖΑ, όπως η κατάργηση των πολιτικών ιδιωτικοποίησης της προηγούμενης κυβέρνησης.

Διαπραγματεύσεις

Στις 3 Φεβρουαρίου, ο Τσίπρας πραγματοποίησε επίσημη κρατική επίσκεψη στον Ιταλό ομόλογό του, Ματέο Ρέντσι, στη Ρώμη. Διεξήγαγαν κοινή συνέντευξη τύπου εκφράζοντας ανησυχίες σχετικά με τα μέτρα λιτότητας που επέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο Αλέξης Τσίπρας δήλωσε ότι η ανάπτυξη είναι ο μόνος τρόπος για να βγούμε από την οικονομική κρίση. Μετά τη συνέντευξη, ο Ρέντσι έδωσε στον Τσίπρα μια γραβάτα ως δώρο. Ο Τσίπρας, ο οποίος είναι γνωστός για την ιδιόμορφη επιλογή του να μην φοράει γραβάτες, ευχαρίστησε τον Ρέντσι και είπε ότι θα φορέσει το δώρο όταν η Ελλάδα θα έχει επαναδιαπραγματευτεί με επιτυχία τα μέτρα λιτότητας. Στις 20 Φεβρουαρίου, το Eurogroup κατέληξε σε συμφωνία με την Ελλάδα για παράταση του ελληνικού προγράμματος διάσωσης για τέσσερις μήνες. Ο Τσίπρας επίσης ταξίδεψε στη Μόσχα, στις 8 Απριλίου, σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσει την στήριξη της Ρωσικής κυβέρνησης. Στις 22 Ιουνίου, παρουσίασε μια νέα ελληνική πρόταση στη σύνοδο κορυφής, η οποία περιελάμβανε την σταδιακή αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης στα 67 έτη και τον περιορισμό της πρόωρης συνταξιοδότησης. Προσφέρθηκε επίσης να μεταρρυθμίσει το σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας και να καθορίσει το βασικό επιτόκιο στο 23%.
Τον Απρίλιο του 2015 συμπεριλήφθηκε σε ετήσιο κατάλογο του περιοδικού Time με τις 100 προσωπικότητες με τη μεγαλύτερη επιρροή διεθνώς.

Το 3ο μνημόνιο

Μετά από εφτά ημέρες διαπραγμάτευσης, στις 13 Ιουλίου 2015, ο Τσίπρας κατέληξε σε συμφωνία με τους δανειστές. Η Ελλάδα έλαβε δάνειο ύψους έως 86 δισ. ευρώ, το οποίο παραδόθηκε σταδιακά από τον Αύγουστο του 2015 μέχρι τον Ιούνιο του 2018. Σε αντάλλαγμα, έπρεπε να αυξήσει τον ΦΠΑ, να μεταρρυθμίσει το συνταξιοδοτικό σύστημα, να διασφαλίσει την ανεξαρτησία της ΕΛΣΤΑΤ, να μειώσει αυτόματα τις δημόσιες δαπάνες για να πάρει πρωτογενή πλεονάσματα, να μεταρρυθμίσει τη δικαιοσύνη, να ακολουθήσει τις μεταρρυθμίσεις που πρότεινε ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, να ανακαλέσει τους νόμους που ψήφισε ο Τσίπρας, εκτός από τον νόμο που αφορά την «ανθρωπιστική κρίση», να ανακεφαλαιοποιήσει τις τράπεζες, να ιδιωτικοποιήσει 50 δισεκατομμύρια περιουσιακά στοιχεία του κράτους και να μειώσει το κόστος του δημόσιου τομέα. Σε αντάλλαγμα, η Ελλάδα έλαβε το πακέτο Γιούνκερ (35 δισ. ευρώ), που προορίζονταν να βοηθήσει στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Στις 14 Αυγούστου, το ελληνικό κοινοβούλιο υποστήριξε τη νέα συμφωνία διάσωσης της χώρας, αν και περισσότεροι από 40 βουλευτές από τον ΣΥΡΙΖΑ ψήφισαν κατά της συμφωνίας. Αυτή η απόφαση προκάλεσε την αποχώρηση μελών της κυβέρνησης και βουλευτών από τον ΣΥΡΙΖΑ και την προσχώρηση πολλών από αυτών στη Λαϊκή Ενότητα. Υπό αυτές τις συνθήκες, ο Τσίπρας στηρίχθηκε στη ψήφιση του μνημονίου σε άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης (Νέα Δημοκρατία, Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα και Ποτάμι).

Παραίτηση

Τον Αύγουστο του 2015, ανακοίνωσε σε τηλεοπτικό διάγγελμα την παραίτηση της κυβέρνησης, με σκοπό τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών τον επόμενο μήνα. Μετά την αποτυχία των κομμάτων της αντιπολίτευσης να σχηματίσουν κυβέρνηση, υπηρεσιακή πρωθυπουργός της Ελλάδας ανέλαβε η πρόεδρος του Αρείου πάγου, Βασιλική Θάνου.

Έξοδος από το μηχανισμό στήριξης

Στις 22 Ιουνίου 2018, ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε την οριστική έξοδο από τη δανειακή σύμβαση στις 20 Αυγούστου 2018, καθώς και τη λήξη του μηχανισμού στήριξης της χώρας, αλλά με πολυετή επιτήρηση. Με τη νέα συμφωνία, η Ελλάδα πέρασε σε ένα νέο καθεστώς το οποίο απομάκρυνε τις ασφυκτικές ανάγκες χρηματοδότησης. Επίσης, ο Αλέξης Τσίπρας χαριτολογώντας στην εκδήλωση που έλαβε χώρα στο Ζάππειο, εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη πολιτική του καριέρα με γραβάτα τονίζοντας ότι: «Έχω μία δυσκολία αλλά θα το συνηθίσω. Τα στοιχήματα είναι για να υλοποιούνται, όταν κερδίζονται».
Κόμματα του εξωτερικού και Ευρωπαίοι ηγέτες χαιρέτισαν τη συμφωνία και μίλησαν για πρόοδο της Ελλάδας. Αντίθετα, τα εγχώρια κόμματα της αντιπολίτευσης κατέκριναν έντονα τη συμφωνία, ενώ έκαναν λόγο για αυστηρή επιτήρηση και συμβόλισαν την έξοδο ως νέο μνημόνιο για τη χώρα.

Οικογένεια και προσωπική ζωή

Ο Αλέξης Τσίπρας συζεί με την Περιστέρα Μπαζιάνα, μαζί με την οποία έχει υπογράψει σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης και έχει αποκτήσει δύο γιους. Έχει δηλώσει άθεος και δεν έχει τελέσει θρησκευτική βάπτιση για τα παιδιά του. Κατά την ανάληψη της πρωθυπουργίας έδωσε πολιτικό όρκο, με αποτέλεσμα να γίνει ο πρώτος Πρωθυπουργός της Ελλάδας που δεν έδωσε θρησκευτικό όρκο. Το 2015 τιμήθηκε απ' τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Θεόφιλο με τον Μεγαλόσταυρο των Ιπποτών του Τάγματος του Πανάγιου Τάφου στην τάξη των Ορθοδόξων Σταυροφόρων του Πανάγιου Τάφου και δήλωσε ότι η κυβέρνησή του στηρίζει το έργο του Πατριάρχη σε σχέση με την ανάδειξη και την αναστήλωση των μνημείων που ανήκουν στο Πατριαρχείο.

Κριτική

Ως πρωθυπουργός της Ελλάδας, ο Τσίπρας έχει δεχθεί κριτική μεταξύ άλλων για την εφαρμογή εκτενούς λιτότητας από το 2015, πολιτικό λαϊκισμό και συνέχιση της μνημονιακής πολιτικής στην Ελλάδα, με την υπογραφή του τρίτου συμφώνου στήριξης, ενώ επί σειρά ετών την καταδίκαζε. Επίσης, έχει κατηγορηθεί για μη τήρηση προεκλογικών υποσχέσεων και αδυναμία κατανόησης της οικονομικής ζημίας, που θα προκαλούσε το Ελληνικό δημοψήφισμα του 2015. Πρώην στελέχη του κόμματος του ασκούν κριτική για τις πολιτικές που ακολούθησε μετά την υπογραφή του μνημονίου, ενώ διεθνή ΜΜΕ και πολιτικοί αναλυτές κάνουν λόγο για επιτυχή στροφή στο ρεαλισμό από τον Αλέξη Τσίπρα, με σκοπό τη διάσωση της Ελλάδας.
Η Νέα Δημοκρατία κατέκρινε συχνά τα μέτρα της κυβέρνησης και του Αλέξη Τσίπρα, μεταξύ των οποίων και την ανεκτική στάση προς αναρχικές ομάδες, καθώς και την απελευθέρωση 2.000 κρατουμένων που είχαν καταδικαστεί για κακουργήματα μέσω του Νόμου Παρασκευόπουλου και στην εγκληματικότητα που επικρατεί στις φυλακές, καθώς και στη κατάργηση των φυλακών τύπου Γ. Αντίστοιχα, τα περισσότερα κόμματα της βουλής ασκούν κριτική στον Αλέξη Τσίπρα για μη τήρηση προεκλογικών υποσχέσεων, όπως έξοδο από τις μνημονιακές πολιτικές. Επίσης είχε δεχτεί κριτική για το γεγονός ότι συνεργάστηκε, για το σχηματισμό κυβέρνησης, με το κόμμα των ΑΝΕΛ, το οποίο δεν έχει ιδεολογική σχέση με τον αριστερό χώρο. Ορισμένοι θεωρούν ότι η πρωθυπουργική θητεία του Αλέξη Τσίπρα τον είχε αποξενώσει από τον αριστερό πολιτικό χώρο. Κριτική είχε δεχθεί και για την επιλογή να στείλει τα παιδιά του σε ιδιωτικό σχολείο.
Ένα άλλο πεδίο κριτικής είναι η παλαιότερη θέση του για μείωση των δαπανών για στρατιωτικούς εξοπλισμούς, ενώ το 2017 και 2018, ως πρωθυπουργός αναγκάστηκε να προγραμματίσει νέες δαπάνες για την άμυνα. Τόσο η αντιπολίτευση όσο και η διεθνής κοινότητα είχαν σατιρίσει τον Αλέξη Τσίπρα για τη συνήθειά του να μη φοράει γραβάτα. Ο ίδιος αναφέρει ότι η κίνησή του αυτή είναι συμβολική και θα φορέσει γραβάτα όταν μειωθεί το χρέος. Συχνά σατιρίζεται για την αδυναμία του να χειριστεί επαρκώς την αγγλική γλώσσα, η οποία πολλές φορές τον έχει φέρει σε δύσκολη θέση τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.
Ο Αλέξης Τσίπρας έχει κατηγορηθεί επίσης για τον ρόλο του σε υπόθεση απόκρυψης σεξουαλικής παρενόχλησης κατά γυναικών υπαλλήλων της πρεσβείας της Βενεζουέλας στην Αθήνα από τον πρώην πρεσβευτή Φρανκλίν Γκονζάλες. Το καλοκαίρι του 2013, όντας αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, φέρεται να μεσολάβησε για την απομάκρυνση του πρεσβευτή, ωστόσο αντί να καταγγείλει το περιστατικό, φέρεται να κάλυψε τον πρεσβευτή και αποσιώπησε τις σεξουαλικές επιθέσεις. Από εμπιστευτική επιστολή που ο ίδιος έστειλε προς τον Νικολάς Μαδούρο προκύπτει ότι ζήτησε τη σιωπηρή απομάκρυνση του πρεσβευτή έτσι ώστε, σύμφωνα με τον ίδιο, να μην αμαυρωθεί το όνομα της Αριστεράς στην Ελλάδα και στη Βενεζουέλα.
Τον Μάιο του 2019 δέχτηκε κριτική ύστερα από δημοσίευση φωτογραφίας του Αυγούστου του 2018 που τον εμφάνιζε να κάνει διακοπές σε θαλαμηγό του εφοπλιστή Περικλή Παναγόπουλου, ύστερα από πρόσκληση της άμισθη συμβούλου του, Κατερίνας Παναγοπούλου, ενώ η αντιπολίτευση συνδύασε την φιλοξενία αυτή με τον διορισμό της τελευταίας ως πρέσβειρας εκ προσωπικοτήτων αλλά και με την πρόταση του Αλέξη Τσίπρα με προσωπική του επιστολή προς τον πρόεδρο της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής για ανάληψη της χηρεύουσας θέσης της Ελλάδα στη ΔΟΕ.