Hellenic Communities School of East Africa

Έλληνες στην Ανατολική Αφρική. 1890-1916

Πριν και στις πρώτες μέρες του αποικισμού της Ανατολικής Αφρικής, ορισμένοι Έλληνες ζούσαν ήδη σε αυτό το μέρος της Αφρικής. Το εμπόριο κτηνοτροφικών προϊόντων και ελεφαντόδοντου ήταν οι πολύ πρώιμες δραστηριότητές τους. Παρά τις αναπόφευκτες απώλειες, οι αγέλες μπορούσαν να πωληθούν με κάποιο ικανοποιητικό κέρδος σε μέρη όπως τη Ναϊρόμπι, Μομπάσα, Τάνγκα, Μπαγκαμόγιο  και Νταρ ες Σαλάαμ . Ελεφαντόδοντο, βοοειδή, αλλά και άλογα έρχονταν από τη δύση και το νότο μέχρι τις ακτές από ολιγάριθμους Έλληνες και άλλους Ευρωπαίους "τυχοδιώκτες", καθώς και από τους Μαασάι και τους Σουαχίλι για λογαριασμό των Ευρωπαίων.
Στη Σομαλία και στην Αιθιοπία το ζωικό κεφάλαιο ήταν φθηνό και καλής ποιότητας. Μεγάλες αγέλες βοοειδών με μακρυά κέρατα έρχονταν νότια στη Βρετανική και τη Γερμανική Ανατολική Αφρική μέσω του άγονου εδάφους της βόρειας Κένυα, όπου απειλούνταν από την ξηρασία, τις ασθένειες, τις κλοπές και τα λιοντάρια. Το Μπάλε (Mbale) κοντά στις πλαγιές του Όρους Έλγκον , αναπτύχθηκε εκείνη την εποχή σε ένα σημαντικό κέντρο της διαδρομής, όπου οι Έλληνες και άλλοι έμποροι έπαιρναν τα εμπορεύματά τους, για τις περιοχές ελεφαντόδοντου και βοοειδών νοτιότερα. Κυνηγοί-κοπαδιών βοοειδών, όπως ο Εμμανουήλ Μανθεάκης (εκ Πεδιάδος, Κρήτης), αγόρασε περίπου 1900 βοοειδή από τη Σουκούμα (Sukuma) πληρώνοντας με Μερικάνι (Merikani) (βαμβακερό ύφασμα), έφερε τα κοπάδια στο Μπαγκαμόγιο και τα προώθησε στη Ζανζιβάρη. Έτερος Έλληνας έμπορος στη Μομπάσα, ο Θεόδωρος Τσακίρης, θα χρησιμοποιήσει επίσης το ταξίδι πίσω στο βορρά για τη μεταφορά αγαθών που έφταναν στο λιμάνι με ντάουζ (dhows), σε αντάλλαγμα, με κοπάδια ζώων και ελεφαντόδοντο. 
Συναλλασσόμενοι μεταξύ μακρινών αποστάσεων, οι Έλληνες είχαν γίνει αρκετά ικανοί ώστε να ασχοληθούν με τη γη και τους κατοίκους της. Κάποιοι χρησιμοποίησαν αργότερα αυτές τους τις δεξιότητες, οργανώνοντας και συνοδεύοντας Ευρωπαίους πρωτοπόρους, εγκαθιστώντας τους στην ενδοχώρα και προσλαμβάνοντας εργάτες για την κατασκευή των σιδηροδρόμων. Όταν ο Εμμανουήλ Μανθεάκης π.χ. άρχισε να εργάζεται ως εργολάβος στην Κεντρική σιδηροδρομική γραμμή, μπόρεσε να προσλάβει μεγάλες ομάδες εργατών από τους Σουκούμα (Sukuma) και τους Νυαμουέζι (Nyamwezi), προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για τις βαριές χειρωνακτικές εργασίες στην κατασκευή του σιδηρόδρομου.
Οι περισσότεροι άλλοι Έλληνες, παρέμειναν εμπορευόμενοι, έμποροι, καταστηματάρχες και ξενοδόχοι σε λιγότερο περιπετειώδεις συνθήκες. Στη Βρετανική Ανατολική Αφρική το 1892 λίγο βορειότερα του Νγκονγκ (Ngong) στην περιοχή Κικούγιου (Kikuyu), υπήρχε ο εμπορικός σταθμός «Smith Mackenzie», ο οποίος διοικούνταν από κάποιον ονόματι Τρεφούση και προμήθευε την τοπική μικρή Ευρωπαϊκή κοινότητα. Και στη Μομπάσα, ο τόπος όπου οι μελλοντικοί έποικοι, έφταναν στην Κένυα από την Ευρώπη δια θαλάσσης, υπήρχαν δύο Ρουμάνοι και δύο Έλληνες ιδιοκτήτες, οι Έλληνες-Βορειοηπειρώτες αδελφοί Φίλιππος και Μιχάλης Φίλιος, οι τελευταίοι μάλιστα, είχαν το ξενοδοχείο «Cecil Hotel». Δίπλα σε αυτούς τους Έλληνες ξενοδόχους, υπήρχαν και τέσσερις Έλληνες εργολάβοι.
Μακροπρόθεσμα, οι περισσότεροι Έλληνες δεν θα εγκατασταθούν στη Βρετανική, αλλά στη Γερμανική Ανατολική Αφρική. Στα τέλη του 19ου αιώνα, ορισμένοι Έλληνες μετανάστες εγκατέστησαν μαντούκα (maduka) και ξενοδοχεία στη Γερμανική Ανατολική Αφρική. Το πρώτο ευρωπαϊκό ξενοδοχείο στο Μπαγκαμόγιο, είχε την ονομασία «Grand Hotel» και ήταν Ελληνικό. Και στην Τάνγκα, το ξενοδοχείο «Afrika Hotel» (το οποίο αργότερα μετονομάστηκε στο περιβόητο «Planters Hotel»), ήταν ιδιοκτησία ενός άλλου Έλληνα, του Ευάγγελου Ματζούνη. Τα ξενοδοχεία που διευθύνουν οι Έλληνες, σε πόλεις όπως η Τάνγκα, το Νταρ ες Σαλάαμ, η Ιρίνγκα, το Μορογκόρο, η Κιλόσα, το Μόσι και η Αρούσα, θα διαδραματίσουν πολύ σημαντικό ρόλο στην οικοδόμηση της τοπικής Ελληνικής κοινότητας, ειδικά στην περίοδο πριν από την ίδρυση των επίσημων Ελληνικών συλλόγων και Ελληνικών σχολείων.

Ιστορικό των ονομασιών

Η αρχική του ονομασία του Hellenic Communities School of East Africa (HCSEA) (Σχολείον Ελληνικών Κοινοτήτων Ανατολικής Αφρικής), μετονομάστηκε σε St. Constantine's Hellenic School (SCHS) ενώ αργότερα μετονομάστηκε σε St. Constantine's East African Hellenic School ή απλά East African Hellenic School (EAHS), για να καταλήξει στη σημερινή του ονομασία St. Constantine's International School (SCIS).

Τοποθεσία

Το σχολείο ευτύχισε να βρίσκεται εντός ενός ειδυλλιακού τοπίου, στους πρόποδες του Όρους Μέρου, δυτικά της πόλης Αρούσα και πριν από το αεροδρόμιο της Αρούσα. Συνορεύει με το άνω των 1000 έικρς γνωστό καφεδόκτημα "Burka".
Εντός του οικοπέδου του σχολείου, σήμερα υπάρχουν πλήθος από μαϊμούδες (του είδους Chlorocebus pygerythrus), γαλάγοι, δυόκεροι και τριόκεροι χαμαιλέοντες (του είδους Trioceros jacksonii) και άνω των 100 ειδών διαφορετικών πτηνών. Φύονται δε περί τα 800 και πλέον δέντρα και που στην πλειοψηφία τους είναι σπαθοδέες και τζακαράντες.
Σχεδόν όλα τα σημεία του οικοπέδου, έχουν ορατότητα με το Όρος Μέρου (ύψους 4.562,13 μ), το πέμπτο υψηλότερο όρος της Αφρικής. Θεωρείται δε, ως ένα από τα ωραιότερα αν όχι το ωραιότερο σχολείο σε ολόκληρη τη σημερινή Τανζανία.

Σημερινή κατάσταση

Το σχολείο λειτούργησε ως οικοτροφείο, αρχικά ως εξατάξιο Δημοτικό σχολείο και τα 2 τελευταία έτη της λειτουργίας του, λειτούργησε τις Α΄ και Β΄ Γυμνασίου. Το σχολείο παρείχε τόσο την Ελληνική αλλά και την Αγγλική εκπαίδευση, μετά την ανεξαρτησία της Τανγκανίκα (στις 9 Δεκεμβρίου 1961), η διδασκαλία των Σουαχίλι έγινε υποχρεωτική σε όλα τα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Τανζανίας.   
Το σχολείο διέθετε ωραιότατα γήπεδα, όπως ποδοσφαίρου, ράγκμπι και πετοσφαίρισης.

Γνωμικό

Το γνωμικό του Κλεοβούλου “Μέτρον ἄριστον” όμως με την προσθήκη της λέξης “Παν” στην αρχή, ήτοι το “Παν μέτρον ἄριστον”, ήταν το γνωμικό του Hellenic Communities School of East Africa (HCSEA).
Μαζί με το προαναφερόμενο γνωμικό, το σχολείο είχε για κάποιο μικρό χρονικό διάστημα το αρχαίο ρητό “Αιέν αριστεύειν” (Να είσαι πάντα πρώτος).
Η απεικόνιση στο μέσον του σήματος, παραπέμπει στον κύλικα του Εξηκία, ο οποίος αναπαριστά το μύθο της απαγωγής του Διονύσου από Τυρρηνούς πειρατές (π. 530 π.Χ.).

Ετήσιοι αθλητικοί αγώνες

Παλαιότερα, κάθε χρόνο, γίνονταν διάφοροι αθλητικοί (ατομικοί - ομαδικοί) αγώνες μεταξύ των σχολείων St. Constantine's Hellenic School (SCHS) και Arusha School.

Υγιεινή και Ασφάλεια

Στο σχολείο, υπήρχε επί 24-ώρου βάσης ειδικευμένη νοσοκόμα, η οποία εξέταζε όλες τις περιπτώσεις. Υπήρχε επίσης, και κλινικός ιατρός ο οποίος επισκεπτόταν το σχολείο εντός της εβδομάδος καθώς και συμβεβλημένο νοσοκομείο στην Αρούσα.
Στο σχολείο υπήρχαν περιπολίες νυχτοφυλάκων, για την προστασία της ζωής και περιουσίας των διαμενόντων στο οικοτροφείο.

Ιδιοκτησιακό - Νομικό καθεστώς

Το σχολείο ανήκε στο Ελληνικό Ίδρυμα Τανζανίας (Hellenic Foundation of Tanzania).