Ερμάννος Λούντζης

Σαρακίνα Ζακύνθου

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει η εξοχική έπαυλη Σαρακίνα όπου έζησε ο Ερμάννος Λούντζης στο χωριό Παντοκράτορας Ζακύνθου. Άγνωστη η ακριβής χρονολογία κτίσεως της μεγαλόπρεπης αυτής έπαυλης της οποίας η αρχική της μορφή είναι γνωστή από ένα σκίτσο του 1850. Άγνωστη επίσης και η προέλευση της ονομασίας της. Ένας λαϊκός θρύλος αναφέρει ότι εκεί έβρισκαν καταφύγιο Σαρακηνοί πειρατές γι' αυτό και η περιοχή ονομάστηκε έτσι. Η Σαρακίνα αποτελεί το πιο τέλειο παράδειγμα τυπικής πλατυμέτωπης συμμετρικής γενικής διάταξης που ακολουθούσαν τα αρχοντικά της εξοχής της Ζακύνθου. Η διάπλασις των όγκων μέσα σ'ένα γενικό τριγωνικό σχήμα στην επίπεδη κορυφή ενός μαλακού λόφου, προσδίδει στο όλο σύνολο μια ήρεμη μεγαλοπρέπεια. Το όλο συγκρότημα, που βρίσκεται στην κορυφή του λόφου που προαναφέρθηκε, είναι προσπελάσιμο από τρία σημεία με το κυριότερο να έχει μήκος περισσότερο από  ένα χιλιόμετρο. Το κυρίως κτήριο, αποτελούμενο από τρία επίπεδα με γενικές εξωτερικές διαστάσεις 11,80 x 85,50 μ. αποτελείται από το κεντρικό, σημαντικά υπερυψωμένο διώροφο τμήμα, που είναι η κατοικία. Ακολουθούν, δεξιά και αριστερά, δυο χαμηλότερες πτέρυγες, με την ίδια μεν υπερύψωση αλλά με έναν όροφο, που συμπεριλαμβάνονται επίσης στους χώρους κατοικίας και τέλος, συμμετρικά και πάλι, είναι διατεταγμένες δυο επιμήκεις ισόγειες πτέρυγες που περιλαμβάνουν τους βοηθητικούς χώρους. Στη δεξιά πτέρυγα ήταν οι λινοί του κτήματος ενώ στην αριστερή αποθήκες και κατοικίες προσωπικού. Μεμονωμένα κτήρια, επίσης συμμετρικά διατεταγμένα ως προς τον άξονα της όλης συνθέσεως, απαρτίζουν την κατοικία του παραστάτη (επιστάτης του κτήματος και άνθρωπος εμπιστοσύνης του εκάστοτε Κόντε), τους στάβλους κλπ. Πίσω από το κτήριο υπάρχει μια δεύτερη αυλή, ο κήπος και το οικογενειακό παρεκκλήσιο. Το όλο συγκρότημα είναι σχεδιασμένο και κατασκευασμένο έτσι ώστε να καλύπτει τις ανάγκες των θερινών διακοπών της οικογένειας (κατά το συνήθειο οι ευγενείς είχαν επαύλεις στα απέραντα κτήματά τους όπου κατοικούνταν μόνο τους θερινούς μήνες και ήταν σύμβολα της ισχύος τους στους χωρικούς), αλλά και τις λειτουργικές απαιτήσεις μιας φάρμας. Η Σαρακίνα σχεδιάστηκε με δύο διαφορετικές προσόψεις. Η δυτική δεσπόζει από ψηλά στο κάμπο, πάνω από αμφιθεατρικά σταφιδάλωνα και την ίσια βαθιά «μαΐστρα» (ο δρόμος που ξεκινά από την είσοδο του κτήματος και καταλήγει στο αρχοντικό) ενώ η ανατολική, στραμμένη στον κόλπο του Λαγανά, βρίσκεται σε σχέση διαλεκτική με την επιθετικότητα των πανύψηλων δέντρων του πάρκου. Το κτήριο είναι νεοκλασικό, με κάποια στοιχεία Μπαρόκ, με αρχιτεκτονικά στοιχεία σμιλευμένα σε ανοικτόφαιο μαλακό ασβεστόλιθο ή πωρόλιθο. Οι νεοκλασικές γραμμές θυμίζουν έντονα το κεντρικό τμήμα της Villa Barbaro (στο Treviso) του Andrea Palladio. Διπλά κλιμακοστάσια, δωρικοί κίονες, κόγχες με προτομές και το ανάγλυφο οικόσημο της οικογένειας δίνουν το μέτρο της επιζητούμενης πολυτέλειας στο εξωτερικό. Στο εσωτερικό, επίσης επικρατεί η πολυτέλεια με δάπεδα ξύλινα και μαρμάρινα, ταπετσαρίες, ταβάνια με πλούσιο διάκοσμο, σαλόνια με ακριβά έπιπλα, κρυστάλλινους πολυέλαιους, πορτραίτα προγόνων της οικογένειας και πίνακες διάφορων σχολών, μια αρκετά ευρύχωρη σάλα χορού προσπελάσιμη και από τις δύο βασικές όψεις του κτηρίου (την ανατολική όπου ήταν η κύρια και την δυτική), τραπεζαρία, βιβλιοθήκη. 
Οι σεισμοί του 1953 δεν γκρέμισαν το κτήριο αλλά το κατέστησαν ακατοίκητο με σοβαρές ζημιές, καθιστώντας δυνατή την απομάκρυνση των έργων τέχνης του. Η αδυναμία της οικογένειας να το επισκευάσει αλλά και η αδιαφορία του Κράτους, όπου η οικογένεια ήταν πρόθυμη να το δωρίσει με όρο να ανακαινισθεί, κατέστησαν τόσο την έπαυλη όσο και το περιβάλλον κτήμα έρημα και απροσπέλαστα, με το κτήριο να καταρρέει συνεχώς μη μπορώντας να αντέξει τη συνεχή φθορά των καιρικών φαινομένων και των σεισμών.