Παραλία Αχαΐας

Ιστορικά στοιχεία

Πρόκειται για σχετικά καινούριο οικισμό, συγκριτικά με τα περισσότερα χωριά της Αχαΐας, που δημιουργήθηκε στα πρώτα χρόνια του 20ου αιώνα. Το χρονικό διάστημα 18/12/1920-1928 υπαγόταν διοικητικά στην τότε Κοινότητα Μιντιλογλίου ενώ από το 1928 έως τις 18/07/1947 ανήκε στην τότε Κοινότητα Ροΐτικων. Από το 1947 ως το 1997 αποτέλεσε την έδρα της ομώνυμης πρώην Κοινότητας Παραλίας. Με το ΦΕΚ 244Α της 04/12/1997, σύμφωνα με τη Διοικητική Μεταρρύθμιση «Καποδίστριας», προσαρτήθηκε στο Δήμο Παραλίας, του οποίου αποτέλεσε έδρα, μέχρι και το 2010 που εντάχθηκε στο διευρυμένο Δήμο Πατρέων (ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010) βάσει της Διοικητικής Μεταρρύθμισης «Καλλικράτης», όπου ανήκει μέχρι σήμερα.
Η ονομασία του οικισμού επιλέχτηκε έτσι ώστε να προσδιορίσει τον οικισμό που δημιουργήθηκε στην παραλία της περιοχής του Μιντιλογλίου στις αρχές του 20ου αιώνα.
Στην πλειοψηφία τους οι κάτοικοι της Παραλίας είναι μέτοικοι από την Ήπειρο, τα Καλάβρυτα, τη Λευκάδα και τη Σμύρνη. Οι κάτοικοι από τη Λευκάδα εγκαταστάθηκαν στην περιοχή γύρω στα 1968 ενώ τη δεκαετία του ’20, μετά την Μικρασιατική καταστροφή, εγκαταστάθηκαν στην περιοχή και Μικρασιάτες πρόσφυγες.
Τη δεκαετία του ’80 βρέθηκαν στην περιοχή, και συγκεκριμένα στις συνοικίες/θέσεις Εύα (Στάση Τσιρογιάννη) και Παλιουργίας, ελληνιστικές και ρωμαϊκές αρχαιότητες.

Συνοικίες

Οι συνοικίες/θέσεις της Παραλίας είναι οι εξής: Εγγλέζικα, Εργατικές (Εργατικά) Εύας, Τσιρογιάννη, Εύα (Στάση Τσιρογιάννη), Ηπειρώτικα, Κόκκινος Μύλος, Μαραγκόπουλου, Μουρτά, Παλιουργιάς (ή Παληουριάς), ΠΙΚΠΑ, Τσαούση, Χαραλαμπόπουλου. Μικρότερες γειτονιές είναι οι εξής: Βουκελαταίικα, Γιαλελαίικα, Κασπιραίικα, Κολοκυθαίικα, Οικονόμου. 
Οι εργατικές κατοικίες χτίστηκαν σχεδόν στα όρια των θέσεων Τσιρογιάννη και Παλιουργιάς και συχνά αποκαλούνται ως Εργατικές (Εργατικά) Εύας. Αυτές, παραδόθηκαν και εγκαινιάστηκαν το 1998 και βρίσκονται σε απόσταση 1,3 χλμ. από τη θάλασσα μέσω της οδού της «25ης Μαρτίου».

Εκπαίδευση

Στην Παραλία υπάρχουν 4 νηπιαγωγεία, 3 δημοτικά, 2 γυμνάσια, 1 επαγγελματικό λύκειο (ΕΠΑ.Λ.) και 1 γενικό λύκειο (ΓΕ.Λ.), ενώ επίσης από το 2011 το Εκκλησιαστικό Γενικό Λύκειο Πατρών μεταφέρθηκε και στεγάζεται στην περιοχή επί της Παλαιάς Εθνικής Οδού Πατρών-Πύργου.
Το 1ο, 2ο και 3ο Νηπιαγωγείο συστεγάζονται αντίστοιχα με το 1ο, 2ο και 3ο Δημοτικό Σχολείο σε τρία κτίρια. Το 1ο και 2ο Γυμνάσιο συστεγάζονται επίσης αντίστοιχα με το Γενικό Λύκειο και το Επαγγελματικό Λύκειο σε δύο κτήρια. Το 4ο Νηπιαγωγείο στεγάζεται μόνο του σε ένα κτίριο, όπως και το Γενικό Εκκλησιαστικό Λύκειο.
Στην περιοχή Π.Ι.Κ.Π.Α., στο χώρο των παλιών κατασκηνώσεων και δίπλα από το γενικό λύκειο της περιοχής, κατασκευάζεται αυτή την περίοδο σχολική μονάδα για παιδιά με ειδικές ανάγκες (Α.μ.Ε.Α).

Εκκλησίες

Στον οικισμό της Παραλίας υπάρχουν τις εκκλησίες, αυτές είναι: ο ενοριακός ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου (περιοχή «Μουρτά»), ο ενοριακός ναός του Γενεθλίου του Αγίου Ιωάννη του Πρόδρομου (περιοχή «Παλιουργιάς») και ο κοιμητηριακός ναός του Αγίου Γεράσιμου.

Αξιοθέατα

Η περιοχή της Παραλίας φημίζεται για ένα όμορφο φυσικό φαινόμενο, το ειδυλλιακό ηλιοβασίλεμά της με τα κατακόκκινα και χρυσαφένια χρώματα που παίρνει ο ουρανός, όταν ο ήλιος τείνει προς τη δύση του. Ακόμα, αξίζει να επισκεφθεί κανείς την περιοχή με τα επιβλητικά αρχοντικά νεοκλασικά κτίρια, γνωστά ως «Εγγλέζικα», στην παραλιακή ζώνη.

Δημοτικό Γήπεδο Παραλίας

Το Γήπεδο της Παραλίας βρίσκεται σε παράκτια θέση στην περιοχή της Εύας και δίπλα στην Παλαιά Εθνική Οδό Πατρών-Πύργου στην Παραλία, σε απόσταση περίπου 6,5 χιλιόμετρα μακριά από το κέντρο της πόλης της Πάτρας, μέσω του τοπικού οδικού δικτύου. Αποτελεί την έδρα της τοπικής Δόξας.
Το γήπεδο στο παρελθόν ήταν "ξερό", έως και το 2009 που με την συμβολή του τότε δήμαρχου του τέως Δήμου Παραλίας (δημοτική ενότητα του Δήμου Πατρέων πλέον), Δημήτριου Τσίγκα, τοποθετήθηκε φυσικός χλοοτάπητας, ενώ την ίδια περίοδο παράλληλα πραγματοποιήθηκαν κάποιες μικρές ανακαινιστικές αλλαγές και τοποθετήθηκε μικρή κερκίδα στην βόρεια πλευρά του γηπέδου.

Λοιπές αθλητικές ομάδες

Στην περιοχή δραστηριοποιούνται οι αθλητικοί σύλλογοι Α.Ο. Σείριος και Ε.Α. Παραλίας. 
Ο Σείριος ιδρύθηκε το 1997 με τμήμα ομάδας μπάσκετ. Το 2000 ξεκίνησαν τμήματα μπέιζμπολ ανδρών και σόφτμπολ γυναικών, ενώ το 2005 συμμετείχε μια φορά στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα με ομάδα σόφτμπολ ανδρών. Από το 2007 το τμήμα μπέιζμπολ είναι ανενεργό.
Η Ε.Α. Παραλίας ιδρύθηκε το 1992 και διαθέτει ανδρικά και γυναικεία τμήματα μπάσκετ όλων των ηλικιακών ομάδων, καθώς και τμήμα βόλλεϋ γυναικών. Έδρα της ομάδας αποτελεί το Κλειστό Γυμναστήριο Ροΐτικων, ενώ διαθέτει και αθλητικές εγκαταστάσεις με ανοιχτούς αγωνιστικούς χώρους στην Παραλία, έναντι του πρώην ΠΙΚΠΑ και δίπλα στην εκεί ακτή.

Λοιπά στοιχεία

Η περιοχή από το καλοκαίρι του 2019 θα εξυπηρετείται από τον Προαστιακό Σιδηρόδρομο Πάτρας μέσω της στάσης «Παραλία / Paralia» (οδός «25ης Μαρτίου»).
Στην Παραλία, μεταξύ άλλων, υπάρχουν καταστήματα διαφόρων ειδών (διασκέδασης, εστίασης, εμπορικού χαρακτήρα κ.λπ.), φαρμακεία, όπως επίσης και ΚΕΠ. Παλιότερα στην περιοχή των Εργατικών Εύας λειτουργούσε και υποκατάστημα του ΙΚΑ, ενώ σήμερα και από το 2018 λειτουργεί Τοπική Μονάδα Υγείας (ΤΟΜΥ).
Στο παραθαλάσσιο μέτωπο της Παραλίας εκβάλουν οι μικροί ποταμοί Λυγιάς (στα όρια των περιοχών Εγγλέζικα και Τσαούση) και Παναγίτσα (στα όρια των περιοχών Κόκκινου Μύλου και Μαραγκόπουλου).