Μοντάνα (Βουλγαρία)

Ονόματα

Οταν η πόλη πρωτοκατοικήθηκε από Σλάβους ήταν γνωστή ως Κουτλόβιτσα, αργότερα στα Οθωμανικά Τουρκικά ως Κούτλοφτσα. Η πόλη μετονομάστηκε Φέρτνιναντ το 1890, ευεργετούμενη από τον Κνιάζ (βασιλιά) Φερδινάνδο και αποκτώντας το καθεστώς πόλης. Την 1 Μαρτίου 1945, με διάταγμα της κυβέρνησης, οι κομμουνιστικές αρχές άλλαξαν το όνομα της πόλης σε Μιχαήλοβγκραντ προς τιμή του κομμουνιστή ακτιβιστή Χρίστο Μιχαήλοφ (πέθανε 1944) ηγέτη στην περιοχή της εξέγερσης του Σεπτέμβρη το 1923. Το 1993, με προεδρικό διάταγμα, η πόλη πήρε το όνομα Μοντάνα , από το γειτονικό ομώνυμο Ρωμαϊκό οικισμό, από το Λατινικό mons (όρος).

Γεωγραφία

Η Μοντάνα βρίσκεται στον ποταμό Ογκόστα, βόρεια του Αίμου, και περιβάλλεται βόρεια και ανατολικά από υψίπεδα.
Το κλίμα είναι ήπιο ηπειρωτικό, με ψυχρούς χειμώνες και ζεστά καλοκαίρια. Η μέση θερμοκρασία είναι 1 °C τον Ιανουάριο και  25 °C τον Ιούλιο. Τα τελευταία 15-20 χρόνια θερμοκρασίες μέχρι 35 με 40 °C το καλοκαίρι δεν είναι ασυνήθιστες.

Ρωμαϊκή εποχή

Η περιοχή γύρω από τη Μοντάνα αποτέλεσε τμήμα της Ρωμαϊκής επαρχίας της Ανω Μοισίας το 29 π.Χ. Γύρω στα 160 μ.Χ. μια στρατιωτική βάση, που πιθανότατα είχε ιδρυθεί πάνω στα απομεινάρια παλιότερου Θρακικού οικισμού, απέκτησε δικαιώματα πόλης με το όνομα Civitas Montanensium. Η πόλη αναπτύχθηκε και αστικοποιήθηκε κατά τα Ρωμαϊκά πρότυπα και έγινε η δεύτερη σημαντικότερη στην επαρχία μετά τη Ρατσιαρία (σημερινο Αρτσαρ). Στην κορυφή του λόφου πάνω από τη Μοντάνα χτίστηκε ένα φρούριο, καθώς και δημόσια και κτίρια κατοικιών, ναοί, λουτρά και θέατρα. Η Μοντάνα έγινε μια τυπική αυτοκρατορική πόλη, όπου ο τυπικός εκρωμαϊσμένος πληθυσμός συνηπήρχε με αποίκους από την Ιταλία και τη Μικρά Ασία. Βάση της οικονομίας της πόλης ήταν οι μεγάλοι γαιοκτήμονες από την Ιταλία και οι επαύλεις και τα αρχοντικά τους, ενώ οι ντόπιοι εργάζονταν στη γεψργία και στην εξόρυξη χρυσού στην κοιλάδα του ποταμού Ογκόστα. Την περίοδο αυτή ζούσε στην πόλη μια κοινότητα εποίκων που ασχολείτο με τη χειροτεχνία και το δανεισμό χρημάτων. Προστάτες της Μοντάνα, κατά το ελληνιστικό πνεύμα ήταν η Ντιάνα και ο Απόλλων.

Μεσαίωνας

Μεταξύ 440 και 490 τα βορειοδυτικά της σημερινής Βουλγαρίας επλήγησαν από τις επιδρομές των Ούννων υπό τον Αττίλα και αργότερα από τους Γότθους. Οι Σλάβοι και οι Άβαροι έδωσαν τη χαριστική βολή στον Ελληνορωμαϊκό πολιτισμό στην περιοχή. Οι Σλάβοι, που εγκαταστάθηκαν αργότερα στην περιοχή, ονόμασαν την πόλη Κουτλοβίτσα. Την εποχή της Πρώτης και Δεύτερης Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας ο οικισμός ανέκαμψε και έγινε κέντρο επαρχίας.

Οθωμανική κυριαρχία

Οταν η Κουτλοβίτσα καταλήφθηκε από τους Οθωμανούς ο οικισμός καταστράφηκε και ερημώθηκε. Μετονομάστηκε από αυτούς "Κουτλόφτσα", από το αρχικό της όνομα. Μεταξύ 1450 και 1688 η πόλη ξαναεποικίστηκε από τους Τούρκους λόγω της στρατηγικής της θέσης και γνώρισε άλλη μία άλλη περίοδο άνθησης ως τυπικά Ανατολίτικη πόλη. Ανεγέρθηκαν τζαμί, κρήνες και άλλα κτίρια, ενώ Ρωμαϊκά Λουτρά επέζησαν του Μεσαίωνα.

Νεότερη ιστορία

Μετά την Απελευθέρωση άρχισε ένα μαζικό κύμα μετανάστευσης προς την Κουτλοβίτσα και μια περίοδος οικονομικής άνθησης. Κατασκευάσθηκαν σταθμός ηλεκτρικής ενέργειας, σιδηροδρομικός σταθμός, ταχυδρομείο και νοσοκομείο, αγορά και κοινοτικό κέντρο.