Παναθηναϊκός (πετοσφαίριση ανδρών)

1919-1940

Το τμήμα ιδρύθηκε το 1919 και αποτέλεσε ένα από τα πρώτα τμήματα που ιδρύθηκαν στην Ελλάδα. Καθοριστική υπήρξε η προσφορά του Γιώργου Καλαφάτη ο οποίος συγκέντρωσε αθλητικό υλικό όταν παρακολούθησε τους Διασυμμαχικούς Αγώνες στο Παρίσι την ίδια χρονιά. Ποδοσφαιριστές και αθλητές στίβου συγκρότησαν την πρώτη ομάδα πετοσφαίρισης.
Το 1924 όταν ο σύλλογος μετονομάστηκε σε Παναθηναϊκός, η ομάδα βόλεϊ άρχισε να δίνει τα πρώτα της παιχνίδια, με αντιπάλους Πανιώνιο, Εθνικό Αθηνών και Πανελλήνιο. Η πρώτη ομάδα που διακρίθηκε ήταν αυτή του 1927-29 όποτε βρέθηκαν στις τάξεις της πολλοί δημοφιλείς παίχτες όπως οι Απόστολος Νικολαΐδης, Αραβοσιτάς, Γκούμας, Αρ. Νικολαΐδης, Παπαγεωργίου και Παπαστεφάνου.
Το 1936 συμμετείχε στο πρώτο Πανελλήνιο πρωτάθλημα που έγινε στην Αθήνα. Λίγο πριν τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ο Παναθηναϊκός δημιούργησε μια επιτυχημένη ομάδα με παίκτες όπως οι Λάμπρου, Βαλλίδης, Μομφεράτος, Τζούμανης, Προσελέντης, Λυκούρης, Κακρίδης.

1941-1950

Από το 1940 το πρωτάθλημα Ελλάδας διακόπηκε και με εξαίρεση την περίοδο Πανελλήνιο πρωτάθλημα πετοσφαίρισης ανδρών 1943-44 ξεκίνησε και πάλι το 1961. Μετά την Κατοχή η ομάδα βόλεϊ επανασυστάθηκε με έδρα το ανοικτό γήπεδο που βρισκόταν στη συμβολή των οδών Τσόχα και Β. Σοφίας, απέναντι απ' το Ιπποκράτειο νοσοκομείο. Ο Παναθηναϊκός κατέκτησε το πρωτάθλημα Κέντρου (Αθηνών) το 1945, το 1946 και το 1947 με βασικούς αντιπάλους τους Εθνικό Αθηνών, Παγκράτι, Τρίτωνα, Μίλωνα, Έσπερο Καλλιθέας και Πανελλήνιο.

1951-1960

Ο Γιάννης Λάμπρου υπήρξε κορυφαίος αθλητής του Παναθηναϊκού εκείνη την εποχή και μαζί με άλλους αθλητές του ΠΑΟ όπως οι Βιερρός και Ευταξίας ήταν μέλη της πρώτης εθνικής ομάδας βόλεϊ που συστάθηκε το 1952. Ο παράγοντας της ομάδας Αντώνης Μαντζαβελάκης συντέλεστε τα μέγιστα ώστε η ομάδα να αποκτήσει ανάλογη ποιότητα με το ποδόσφαιρο και το μπάσκετ του συλλόγου.
Το 1954 η ομάδα βόλεϊ του Παναθηναϊκού μένει χωρίς γήπεδο και αναγκάζεται να προπονήται στο γήπεδο του Εθνικού Αθηνών, χρησιμοποιώντας ως έδρα ένα χώρο εκεί που είναι σήμερα οι Θύρες 6-7 στη Λεωφόρο. Όμως από την περίοδο 1956-57 η ομάδα θα στεγαστεί στο πρώτο κλειστό γυμναστήριο που κατασκευάστηκε στην Ελλάδα, στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας. Στην ομάδα αγωνίζονταν τότε οι Λάμπρου, Βαλλίδης, Αναστασίου, Μονφεράτος, Τζουμάνης, Λυκούρης, Τζώρτζης, Φωκάς, Ρασαλότζης, Τρύπος, Προσελέντης. 
Ο Παναθηναϊκός κατέκτησε το τοπικό πρωτάθλημα το 1959 και το 1960. Το 1959 δημιουργήθηκε το καταστατικό των κανονισμών του βόλεϊ και από το 1960 ξεκίνησε και πάλι το Πρωτάθλημα Ελλάδας μετά από διακοπή 16 ετών.

1961-1969: η εδραίωση

Σημαντική υπήρξε η προσφορά αθλητών όπως ο Ηλιόπουλος, ο Λελούδας, ο Χασάπης, ο Εμμανουήλ, ο Πέρρος κι ο Φωτίου. Μορφή του συλλόγου ο Ανδρέας Μπεργελές ο οποίος από το 1961 έως το 1975 κατάκτησε με τον Παναθηναϊκό 9 πρωταθλήματα. Την περίοδο 1962-63 ο Παναθηναϊκός τερματίζει 2ος στο πρωτάθλημα Κέντρου λόγω των απουσιών σημαντικών παικτών, αλλά αναδεικνύεται Πρωταθλητής Ελλάδος αήττητος και μάλιστα με εντυπωσιακό τρόπο, δίχως να χάσει ούτε ένα σετ.
Την περίοδο 1963-1964 κατακτά το πρωτάθλημα Κέντρου για τελευταία φορά στην ιστορία του, κερδιζοντας σε αγώνα μπαράζ το Μίλωνα με 3-0. Η ομάδα της Νέας Σμύρνης όμως, πέρνει εκδίκηση στο Πανελλήνιο το οποίο κατακτά, αφήνοντας τον Παναθηναϊκό δεύτερο. Στη συνέχεια ο Παναθηναϊκός κατακτά τρία συνεχόμενα πρωταθλήματα Ελλάδας.
Το 1965 το πρωτάθλημα Κέντρου καταλήγει στο Μίλωνα, όμως ο Παναθηναϊκός κατακτά το Πανελλήνιο, ισοβαθμώντας στην κορυφή με την ομάδα του Παγκρατίου, από την οποία ήταν καλυτερος καθώς επικράτησε στο μεταξύ τους αγώνα με 3-1 (15-11, 15-12, 14-16, 15-10).
Το 1966 στο πρωτάθλημα Κέντρου κατακτά την πρώτη θέση σε ισοβαθμία με την ομάδα του Παγκρατίου, έτσι οι δύο ομάδες οδηγήθηκαν σε αγώνα μπαράζ. Εκεί ο Παναθηναϊκός αν και προηγήθηκε με 2-0, ηττήθηκε τελικά με 2-3 (15-10, 17-15, 6-15, 8-15, 14-16). Στην τελική φάση του Πανελληνίου πρωταθλήματος, οι δύο μεγάλες νίκες στα ντέρμπι με Παγκράτι (3-1) και Ολυμπιακό (3-2), θα του δώσουν για ακόμα μία φορά τον τίτλο.
Στο πρωτάθλημα Κέντρου του 1967 ο Παναθηναϊκός πραγματοποιεί κάκιστη πορεία, καθώς γνωρίζει πέντε ήττες στους πρώτους επτά αγώνες του, και κινδυνεύει να μείνει εκτός τελικής φάσης. Τελικά προκρίθηκε στην τελική φάση, όπου μεγάλοι αντίπαλοι του ήταν και πάλι ο Ολυμπιακός και το Παγκράτι, από τους οποίους είχε ηττηθεί εύκολα από δύο φορές στο πρωτάθλημα κέντρου. Ο Παναθηναϊκός εμφανίζει ενά διαφορετικό πρόσωπο, επικρατεί με 3-0 (15-5, 15-7, 15-3) του Παγκρατίου και με 3-1 (15-9, 14-16, 15-13, 15-7) του Ολυμπιακού στον άτυπο τελικό της τελευταίας ημέρας, και κατακτά για τρίτη συνεχόμενη χρονιά τον τίτλο του πρωταθλητή Ελλάδας. Στα υπόλοιπα παιχνίδια του επικράτησε με 3-0 των Εθνικού Αθηνών, Ηρακλή, Άρη και Ποσειδώνα Λουτρακίου.
Το 1968 κατέλαβε την δεύτερη θέση στο πρωτάθλημα κέντρου πίσω από τον Ολυμπιακό, από τον οποίο ηττήθηκε στους δύο καθοριστικούς αγώνες με 3-2. Στην τελική φάση νίκησε όλους τους αντιπάλους του, όμως η βαρία ήττα στο ντέρμπι κορυφής από τον Ολυμπιακό (0-3), τον περιόρισε στην δεύτερη θέση.

Εποχή Γκροζντάνοβιτς (1969-1981): 4 συνεχή Πρωταθλήματα

Το 1969 ο Γιουγκοσλάβος προπονητής Σάβα Γκροζντάνοβιτς ανέλαβε την ομάδα και εφάρμοσε νέες τεχνικές και μεθόδους που σύντομα απέδωσαν καρπούς. Ο Παναθηναϊκός κατακτά 4 συνεχόμενα πρωταθλήματα Ελλάδος τις χρονιές 1970, 1971, 1972, 1973. Τα δύο από αυτά (1970, 1971) κατακτήθηκαν με τον Παναθηναϊκό να τερματίζει αήττητος στην κορυφή της βαθμολογίας. Συγκεκρίμενα, παρέμεινε αήττητος από τις 7 Μαΐου του 1969 (ήττα από Ολυμπιακό με 1-3), μέχρι τις 27 Νοεμβρίου του 1971 (ήττα από τον Ιωνικό Ν.Φ. με 2-3). Βασικοί παίκτες ήταν οι Ν. Μπεργελές, Α.Μπεργελές, Ηλιόπουλος, Χασάπης, Αστράς, Αγραπιδάκης, Λελούδας, Γεωργαντής, Καρατζάς και ήταν όλοι Διεθνείς. Στη συνέχεια θα κατακτήσει άλλα 2 πρωταθλήματα Ελλάδος τις χρονιές 1975 και 1977.

Η επιτυχημένη δεκαετία θα κλείσει για τον Παναθηναϊκό με τον καλύτερο τρόπο με τη συμμετοχή του στο φάιναλ φορ του Κυπέλλου Κυπελλούχων Ευρώπης το 1980, που έγινε με μορφή ομίλου και οι πράσινοι κατέκτησαν την 2η θέση. Στην ομάδα αγωνίζονταν οι Γεωργαντής, Αγραπιδάκης, Κολιόπουλος, Ηλιόπουλος, Παπαδόπουλος, Μαλουσάρης, Γκουντάκος, Άστρας και Κοκκιναράς.

1981-1990: 4 Πρωταθλήματα, 3 Νταμπλ

Μετά από μια σύντομη απουσία από την πρώτη θέση του ελληνικού πρωταθλήματος, ο Παναθηναϊκός κατακτά και πάλι τον τίτλο το 1982 ο οποίος θα συνοδευθεί με το πρώτο Κύπελλο Ελλάδος στο βόλεϊ στην ιστορία του συλλόγου. Ακολουθούν 3 συνεχόμενα πρωταθλήματα τις χρονιές 1984, 1985, 1986. Τα δυο από αυτά θα είναι νταμπλ καθώς το 1984 και το 1985 ο Παναθηναϊκός κατέκτησε και το Κύπελλο Ελλάδος.
Κορυφαίοι αθλητές του Παναθηναϊκού και βασικά στελέχη της εθνικής ομάδας ήταν οι Καζάζης, Γόντικας, Ανδρεόπουλος, Τεντζέρη, Πρωτοψάλτης, Μαλουσάρης, Γαλάκος, Δημητριάδης, Μαργαρώνης, Καραμαρούδης,Αλεξίου,Τζεβελεκίδης. Τις επιτυχίες αυτές στον ελληνικό χώρο θα συνοδεύση η ευρωπαϊκή διάκριση της κατάκτησης της 3ης θέση στο Κυπέλλου Κυπελλούχων Ευρώπης το 1989 στο Βαρκάους της Φιλανδίας. Την επόμενη χρονιά ο Σοβιετικός Γκενάντι Τσερεμίσοφ θα γίνει ο πρώτος ξένος αθλητής που θα αγωνιστεί με την ομάδα βόλεϊ του Παναθηναϊκού.

1991-2000

Ο Παναθηναϊκός, που από το πανελλήνιο πρωτάθλημα του 1963 μέχρι και το πρωτάθλημα της περιόδου 1991-1992, κατακτούσε πάντα μία εκ των δύο πρώτων θέσεων, θα μείνει για πρώτη φορά στην ιστορία του εκτός Ευρώπης με την 6η θέση στο πρωτάθλημα της περιόδου 1992-1993, κάτι που επαναλήφθηκε και τις περιόδους 1993-1994 (5η θέση), 1998-1999 (7η θέση) και 1999-2000 (7η θέση). Έως τα μέσα της η δεκαετία αυτή δεν ήταν ανάλογη των προσδοκιών του Παναθηναϊκού και από το 1986 είχε περιοριστεί σε δέυτερο ρόλο στο ελληνικό πρωτάθλημα.
Μετά από 9 χρόνια όμως επέστρεψε στην κορυφή κατακτώντας 2 συνεχόμενα πρωταθλήματα το 1995 και το 1996, δημιουργώντας μια πολύ αξιόλογη ομάδα, με πρώτο προπονητή τον Στέλιο Προσαλίκα και παίκτες τους Φιλίποφ, Ανδρεόπουλο, Τριανταφυλλίδη, Σπανό, Χατζηαντωνίου, Πέταρ Ουζούνοφ, Α. Κοβάτσεφ, Π. Κοβάτσεφ, Καραμαρούδη, Μαυράκη, Κωνσταντινίδη, Ζακυνθινό, Κουτουλέα και Τόνεφ.

2000-2010: επαγγελματικότητα και ευρωπαϊκός τελικός

Ο Βλάσσης Σταθοκωστόπουλος αναλαμβάνει την προεδρία του επαγγελματικού πλέον τμήματος και στην ομάδα εντάσσονται αξιόλογοι αθλητές. ήρθαν νέες επιτυχίες. Ο Παναθηναϊκός κατακτά και πάλι το πρωτάθλημα Ελλάδας το 2004, χρονιά που υπήρξε σημαντική για τον Παναθηναϊκό, καθώς αναδειχθηκε παράλληλα πρωταθλητής σε ποδόσφαιρο και μπάσκετ. Την ίδια χρονιά το τμήμα βόλεϊ συμμετείχε στο φάϊναλ φορ του CEV Cup που διεξήχθη στη Μόντενα της Ιταλίας.
Το 2005, ο Παναθηναϊκός αποκτά τον σπουδαίο πετοσφαιριστή Ντάντε Αμαράλ και με μια δυνατή ομάδα κατακτά και πάλι το πρωτάθλημα Ελλάδας το 2006 αλλά και το πρώτο Σούπερ καπ για το σύλλογο. Η ευρωπαϊκή του παρουσία το 2006 είναι εξίσου σημαντική καθώς αγωνίζεται στην Πάλμα ντε Μαγιόρκα στο φάιναλ φορ του Top Teams Cup και κατακτά την 3η θέση. Άλλα 2 Κύπελλα Ελλάδας θα προστεθούν στην τροπαιοθήκη του Παναθηναϊκού το 2007 και το 2008.
Ο Θανάσης Γιαννακόπουλος αναλαμβάνει τη χρηματοδότηση του τμήματος για τη σαιζόν 2008-09 και η ομάδα αγωνίζεται στον τελικό του Κυπέλλου Συνομοσπονδιών, ενώ ανάλογη επιτυχία σημειώνει και το γυναικείο τμήμα που αγωνίστηκε στον τελικό του Τσάλεντζ Καπ αντίστοιχα. Η δεκαετία έκλεισε με την κατάκτηση του Κυπέλλου Ελλάδας το 2010.

2011-σήμερα

Το 2011 ο Παναθηναϊκός βρέθηκε στην 3η θέση του πρωταθλήματος και στα ημιτελικά του κυπέλλου.
Το 2012 έφτασε πολύ κοντά στον υποβιβασμό για πρώτη φορά στην ιστορία του. Έσωσε όμως τη χρονιά, αρχικά με το βαθμό που κέρδισε στην ήττα από τον ΠΑΟΚ την τελευταία αγωνιστική της κανονικής περιόδου με τον οποίο μείωσε τη διαφορά από την ΕΑΠ στους 6 βαθμούς (αν η διαφορά ήταν 7 βαθμοί θα υποβιβαζόταν), και του έδωσε το δικαιώμα να συμμέτεχει στα πλέι άουτ, όπου επικράτησε της ΕΑΠ με 3-1 νίκες και κατέλαβε τη 10η θέση, τη χειρότερη της ιστορίας του. Στο κύπελλο έφτασε στα ημιτελικά.
Το 2013 πραγματοποίησε και πάλι κάκιστη πορεία, που είχε ως συνέπεια τον υποβιβασμό του στην Α2 για πρώτη φορά στην ιστορία του, καθώς βρέθηκε στην 11η θέση του πρωταθλήματος μετά τη διαδικασία των play out. Ωστόσο, με τον υποβιβασμό του Ηρακλή Θεσσαλονίκης για χρέη στην Α2 παρέμεινε στην Volleyleague καταλαμβάνοντας τελικά τη 10η θέση. Στο κύπελλο αποκλείστηκε στη φάση των 16, ενώ στο Λιγκ καπ αποκλείστηκε στη φάση των ομίλων. Το 2014 τερμάτισε και πάλι 10ος. Το καλοκαίρι του 2014 προπονητής της ομάδας ανέλαβε ο παλιός της παίκτης Δημήτρης Ανδρεόπουλος. Η ομάδα, σαφώς βελτιωμένη, τερμάτισε τελικά στην 4η θέση του Πρωταθλήματος της σεζόν 2014-2015. Τη σεζόν 2015-2016 τερματίζει 5ος στο Πρωτάθλημα Ελλάδας και φθάνει μέχρι την ημιτελική φάση του Κυπέλλου Ελλάδας. Τη σεζόν 2016-2017 τερματίζει 3ος στο Πρωτάθλημα Ελλάδας και φθάνει για πρώτη φορά στα ημιτελικά του League Cup.
Το καλοκαίρι του 2017 η ομάδα κινδύνευσε σοβαρά, λόγω οικονομικών προβλημάτων, να μην κατέβει καν στο πρωτάθλημα. Τελικά η ομάδα κατέβηκε στο πρωτάθλημα της volleyleague της σεζόν 2017-2018, καταφέρνοντας μάλιστα να εξασφαλίσει την παραμονή της στην κατηγορία. Στο κύπελλο έφθασε μέχρι τα ημιτελικά.
Το καλοκαίρι του 2018 ο Δημήτρης Γιαννακόπουλος αναλαμβάνει τη χρηματοδότηση του τμήματος με πρόεδρο του ΤΑΑ τον Αλέξανδρο Έλληνα.