Μαρκ Σάτλγουορθ

Οικογένεια και σπουδές

Ο Σάτλγουορθ γεννήθηκε στο Βέλκομ της Νότιας Αφρικής, με γονείς έναν χειρουργό και μία νηπιαγωγό βρεφονηπιακού σταθμού. Πήγε σε γυμνάσιο αρρένων στο προάστιο Ρόντεμπος του Κέιπ Τάουν, όπου εκλέχθηκε πρόεδρος της τάξης του («Head Boy») το 1991.
Ο Σάτλγουορθ πήρε πήρε πτυχίο στα Χρηματοοικονομικά, καθώς και στα πληροφοριακά συστήματα από το Πανεπιστήμιο του Κέιπ Τάουν, το οποίο αργότερα θα τον ανακήρυττε επίτιμο διδάκτορα. Ως φοιτητής συμμετέσχε στην εγκατάσταση των πρώτων συνδέσεων διαδικτύου σε κοιτώνες του πανεπιστημίου.

Το έργο του

Ο Μαρκ Σάτλγουορθ ίδρυσε το 1995 τη Thawte Consulting, εταιρεία ψηφιακών πιστοποιητικών και διαδικτυακής ασφάλειας. Τον Δεκέμβριο του 1999 η Thawte αγοράσθηκε από τη VeriSign, αποφεροντας στον Σάτλγουορθ περί τα 727 εκατομμύρια € σε σημερινές τιμές.
Τον Σεπτέμβριο του 2000, ο Σάτλγουορθ ίδρυσε την HBD Venture Capital (τα αρχικά σημαίνουν «Here be Dragons»), έναν επωαστή επιχειρήσεων και venture capital provider. Τον Μάρτιο του 2004 ίδρυσε την Canonical Ltd., με σκοπό την προαγωγή και την εμπορική στήριξη δράσεων ελεύθερου λογισμικού, ιδίως του λειτουργικού συστήματος Ubuntu. Διεύθυνε την επιχείρηση αυτή μέχρι τον Δεκέμβριο του 2009, οπότε τον διαδέχθηκε η Τζέιν Σίλμπερ, και επέστρεψε στη θέση αυτή τον Ιούλιο του 2017.

Linux και ελεύθερο λογισμικό

Τη δεκαετία του 1990 ο Σάτλγουορθ συμμετέσχε στην ανάπτυξη του λειτουργικού συστήματος Debian. Τον Ιανουάριο του 2001 ίδρυσε το «Shuttleworth Foundation», μια μη κερδοσκοπική οργάνωση αφιερωμένη στην κοινωνική καινοτομία, που χρηματοδοτεί δράσεις εκπαιδευτικού και ελεύθερου λογισμικού στη Νότια Αφρική, όπως το «Freedom Toaster».
Το 2005 ίδρυσε το «Ubuntu Foundation» με αρχική επένδυση 9 εκατομμυρίων ευρώ. Τον Σεπτέμβριο του 2005 αγόρασε το 65% των μετοχών της Impi Linux.
Στις 15 Οκτωβρίου 2006 ανακοινώθηκε ότι ο Σάτλγουορθ έγινε «πρώτος υποστηρικτής» του KDE, το υψηλότερο επίπεδο σπόνσορα που ήταν διαθέσιμο. Αυτή η υποστήριξη τελείωσε το 2012, μαζί με την οικονομική υποστήριξη για το Kubuntu, την παραλλαγή του Ubuntu με κύριο desktop το KDE.
Στις 25 Οκτωβρίου 2013 ο Σάτλγουορθ και το Ubuntu «τιμήθηκαν» το αυστριακό ειρωνικό βραβείο «Big Brother» για την αυτόματη αποστολή αναζητήσεων δια της διεπαφής Unity του Ubuntu σε διακομιστές της Canonical. Το προηγούμενο έτος ο επιχειρηματίας είχε υπερασπισθεί τη μέθοδο ανωνυμοποιήσεως που χρησιμοποιείτο.

Διαστημική πτήση

Ο Μαρκ Σάτλγουορθ έγινε γνωστός σε ένα ευρύτερο παγκόσμιο κοινό στις 25 Απριλίου 2002, ως ο δεύτερος στην ιστορία αυτοχρηματοδοτούμενος διαστημικός τουρίστας (μετά τον Ντένις Τίτο την άνοιξη του 2001) και ο πρώτος Νοτιοαφρικανός στο διάστημα. Ο Σάτλγουορθ κατέκτησε επιπλέον και τη διάκριση του πρώτου πολίτη ανεξάρτητης χώρας της Αφρικής που εκτοξεύθηκε ποτέ στο διάστημα. Ο Πατρίκ Μπωντρύ, αστροναύτης που πέταξε στο διάστημα το 1985, είχε επίσης γεννηθεί στην Αφρική, αλλά στην τότε γαλλική αποικία του Καμερούν, οπότε ήταν πολίτης της Γαλλίας. Ο Σάτλγουορθ είχε και τη βρετανική υπηκοότητα όταν πήγε στο διάστημα, παράλληλα με τη νοτιοαφρικανική. Εκτοξεύθηκε με ρωσικό σκάφος Soyuz TM στην τελευταία πτήση διαστημοπλοίου αυτού του τύπου, πληρώνοντας περίπου 20 εκατομμύρια δολάρια σε τιμές της εποχής. Δύο ημέρες αργότερα, έφθασε στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, όπου παρέμεινε επί οκτώ ημέρες συμμετέχοντας σε βιολογικά πειράματα. Στις 5 Μαΐου 2002 επέστρεψε στη Γη με την αποστολή Soyuz TM-33, έχοντας περάσει συνολικά στο διάστημα 9 ημέρες και 21 ώρες (237 ώρες). Προκειμένου να σταλεί στο διάστημα, ο Σάτλγουορθ έκανε ένα χρόνο εκπαίδευση αστροναύτη, από τον οποίο επτά μήνες στην «Πόλη των Άστρων», κοντά στη Μόσχα.
Ευρισκόμενος στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, ο επιχειρηματίας είχε ραδιοεπικοινωνία και συζήτησε με τον Νέλσον Μαντέλα και με ένα ετοιμοθάνατο από καρκίνο 14χρονο κορίτσι από τη Νότια Αφρική, τη Μισέλ Φόστερ.