Αιγαιόγλαρος

Ονοματολογία

Η λατινική ονομασία του γένους, Larus, είναι δάνεια από την αρχαία ελληνική λάρος, με συχνές αναφορές στον Όμηρο  και στον Αριστοφάνη.  Χρησιμοποιήθηκε μεταφορικά για να χαρακτηρίσει τους άπληστους δημαγωγούς (αρχ. κωμωδία), αλλά και τους ανόητους ανθρώπους. 
Η ετυμολογία της χάνεται στα βάθη των αιώνων, υποστηρίζεται όμως ότι ανήκει σε μία οικογένεια ηχομιμητικών λέξεων που εκφράζουν την έννοια της φωνής, της κραυγής και, ανάγονται στην ινδοευρωπαϊκή ρίζα lā- (πρβλ. λάσκω «ηχώ, φωνάζω, κραυγάζω», λήρος «ανόητη ομιλία, μωρολογία»). Η θέση αυτή ενισχύεται από τις -παρόμοιες σε σημασία- λέξεις που συναντώνται και σε άλλες ινδοευρωπαϊκές γλώσσες (πρβλ. λιθουαν. ló-ju, ló-ti, αρχ. σλαβ. la-je, -jati «βροντώ», αρμεν. larm «κλαίω», αλλά και λατιν. la-llo «νανουρίζω τραγουδώντας», αγγλ. lull και γερμαν. lullen «νανουρίζω»).  Επομένως, η πιθανότερη συσχέτιση της ονομασίας με το πτηνό είναι, η χαρακτηριστική δυνατή φωνή του και οι κραυγές που αρθρώνει πολύ συχνά.
Η επιστημονική ονομασία του είδους είναι εκλατινισμένη απόδοση του επωνύμου του Γάλλου φυσιοδίφη Ζαν Βικτουάρ Ωντουάν (Jean Victoire Audouin, 1797-1841), προς τιμήν του οποίου ονομάσθηκε το πτηνό.

Συστηματική ταξινομική

Το είδος περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον Γάλλο ζωολόγο Σαρλ Περωντώ (Benjamin Charles Marie Payraudeau) το 1826, σε ένα ταξίδι του στην Κορσική. Σε διεξοδική μελέτη που πραγματοποιήθηκε το 2005, την πρώτη ολοκληρωμένη μοριακή φυλογενετική εργασία για την οικογένεια Λαρίδες, τα αποτελέσματα έδειξαν ισχυρή φυλογενετική σχέση του αιγαιόγλαρου με τα είδη Larus melanocephalus, L. relictus, L. leucopthalmus, L. icthyaetus και L. hemprichii. Η ομάδα αυτή ανήκει σε μία άτυπη κατηγορία μέσα στην οικογένεια, που χαρακτηρίζεται ως «μαυροκέφαλοι γλάροι» (σημ. το κεφάλι του αιγαιόγλαρου δεν είναι μαύρο, αλλά αυτό είναι ένα φαινοτυπικό στοιχείο. Η μελέτη βασίστηκε σε μοριακά γενετικά δεδομένα μιτοχονδριακής ακολουθίας DNA (partial cytochrome b and control region) που, συχνά, δίνουν διαφορετικά αποτελέσματα από τα φαινοτυπικά). 
Ωστόσο, η συστηματική του είδους είναι αρκετά προβληματική και, προς το παρόν, διχάζει την επιστημονική κοινότητα για το εάν πρόκειται να παραμείνει στο γένος Larus ή εάν πρέπει να μεταφερθεί στο νέο γένος Ichthyaetus, ως Ichthyaetus audouinii. Η ITIS το έχει ήδη μετακινήσει, όχι όμως και η IUCN.  Προς το παρόν και, μέχρι να παρθούν περαιτέρω αποφάσεις το είδος παραμένει ως έχει, ακολουθώντας την εγκυρότατη κατά Howard and Moore ταξινομική.

Γεωγραφική κατανομή

Ο αιγαιόγλαρος είναι το μοναδικό είδος γλάρου που αναπαράγεται αποκλειστικά στη Μεσόγειο.  Οι κυριότερες αναπαραγωγικές αποικίες βρίσκονται στο Δέλτα του ποταμού Έβρου της Ισπανίας και  στα νησιά Τσαφαρίνας, έξω από τις ακτές του ΒΑ Μαρόκου. Επίσης αναπαράγεται στις Βαλεαρίδες, τη Β Αλγερία, τη Ν Πορτογαλία και Ν Γαλλία, την Κορσική και τη Σαρδηνία, σε θύλακες της Ν Ιταλίας, σε νησιά και νησίδες της Κροατίας (Δαλματία)και του Αιγαίου Πελάγους, τη Ν Τουρκία, την Κύπρο, και τη ΒΑ Τυνησία.
Οι περιοχές διαχείμασης, εκτός από εκείνες όπου απαντά ως επιδημητικό πτηνό, βρίσκονται στις αφρικανικές ακτές του Ατλαντικού, από το ύψος του Δ Μαρόκου, μέχρι τη Μαυριτανία, τη Σενεγάλη και την Γκάμπια, όπως και τη Λιβύη και κάποιες ακτές του Αιγαίου στην Τουρκία (βλ. και Κατάσταση πληθυσμού).
(Πηγές:)

Μεταναστευτική συμπεριφορά

Ο αιγαιόγλαρος είναι είδος μερικώς μεταναστευτικό  που, μετά την αναπαραγωγή, διασπείρεται ευρέως σε διάφορες ακτές της Μεσογείου. Σχεδόν όλα τα νεαρά άτομα και κάποιοι ενήλικες μεταναστεύουν μέσω του Γιβραλτάρ, από τον Ιούλιο μέχρι τον Οκτώβριο,  με κορύφωση της αποδημίας τον Αύγουστο,  για να διαχειμάσουν στις βορειοαφρικανικές ακτές.  Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, τα πτηνά συναθροίζονται κατά μεγάλα σμήνη,  ενώ η επιστροφή στα εδάφη αναπαραγωγής πραγματοποιείται από τα τέλη Φεβρουαρίου μέχρι τα μέσα Απριλίου.  Τα νεαρά άτομα της πρώτης γέννας (1ο έτος ζωής) παραμένουν στα μη-αναπαραγωγικά εδάφη όλο το καλοκαίρι,  ενώ τα περισσότερα άτομα 3ου έτους ενώνονται με την αναπαραγωγική αποικία, αλλά ως μη αναπαραγόμενα.  Τα άτομα του 2ου έτους μεταναστεύουν στη Μεσόγειο, αλλά δεν ενώνονται με την αποικία αναπαραγωγής και σχηματίζουν μεγάλα σμήνη μακριά από αυτήν. 
Η «προσκόλληση» στην εκάστοτε αποικία φαίνεται ότι εξαρτάται από την, επιτυχή ή όχι, αναπαραγωγική περίοδο που προηγήθηκε, ωστόσο, στα νησιά του Αιγαίου τα πτηνά επιστρέφουν στην ίδια ομάδα, αλλά όχι απαραίτητα και στο ίδιο νησί ή νησίδα όπου γεννήθηκαν. Στο Δέλτα του Έβρου, στην Ισπανία, περίπου 1400 αναπαραχθέντα άτομα διασπείρονται σε άλλες αποικίες κάθε χρόνο, προκαλώντας σημαντικές διακυμάνσεις σε αυτές τις τοποθεσίες. 
Τυχαίοι, περιπλανώμενοι επισκέπτες έχουν αναφερθεί από τις εξής χώρες: Βουλγαρία, Βόρεια Μακεδονία, Τσεχία, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο, Αίγυπτος, Γεωργία, Ισραήλ, Λίβανος, Παλαιστίνη, Ιορδανία, αλλά και τις ΗΠΑ, ενώ αβέβαιη/μη καλώς τεκμηριωμένη παρουσία του είδους αναφέρεται στις: Αλβανία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Μαυροβούνιο, Σλοβενία, Μονακό, Συρία και Δυτική Σαχάρα  (βλ. και Κατάσταση στην Ελλάδα).

Αναπαραγωγική περίοδος

Οι αποικίες αναπαραγωγής βρίσκονται σε εκτεθειμένες βραχώδεις τοποθεσίες (γκρεμούς) και σε παράκτια νησιά ή νησίδες, συνήθως όχι περισσότερο από τα 50 μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας.  Η μεγάλη αποικία στο Δέλτα του Έβρου, στην Ισπανία, βρίσκεται σε αλμυρόβαλτους και μια αμμώδη χερσόνησο.  Στο Αιγαίο Πέλαγος αναπαράγεται σε διάφορα νησιά και βραχονησίδες, σε θέσεις με ομαλή κλίση προς τη θάλασσα που καλύπτονται με μεγάλες πέτρες και, βλάστηση με Eryngium sp., γρασίδι και χαμηλούς θάμνους από Pistacia lentiscus.  Γενικότερα, τα χαρακτηριστικά των οικοτόπων που χρησιμοποιούνται διαφέρουν, όχι μόνον από περιοχή σε περιοχή, αλλά ακόμη και μέσα στην ίδια περιοχή σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, με φυτοκάλυψη που κυμαίνεται από γυμνά βράχια μέχρι 85% θαμνοβλάστηση και, κλίση από 0-90°. Προτιμώνται θέσεις με  μέση βλάστηση, για περισσότερη προστασία από τη ζέστη και τα αρπακτικά. Οι πυκνότερες σε άτομα αποικίες της δυτικής Μεσογείου, είναι πιθανόν να σχετίζονται με τη χαμηλότερη αλατότητα του νερού και τη μεγαλύτερη αφθονία σε Αριγγόμορφα (ρέγγες, σαρδέλες, κ.ο.κ).

Μη αναπαραγωγική περίοδος

Κατά τη διάρκεια της περιόδου μη αναπαραγωγής, το είδος προτιμά υπήνεμους κόλπους, είτε επίπεδους με βότσαλα, είτε αμμώδεις με κρημνώδεις παρυφές. Κάποιες φορές οι αιγαιόγλαροι επισκέπτονται παραθαλάσσια θέρετρα και μαρίνες δελεαζόμενοι από το φαγητό και μάλιστα, τους αρέσουν ιδιαίτερα οι παραλίες με θέσεις όπου εμφανίζεται γλυκό νερό, όπως στόμια ρεμάτων ή πλημμυρισμένες τοποθεσίες. Γενικά, είναι παράκτιο πτηνό που σπάνια απαντά ηπειρωτικά και γενικά δεν μετακινείται πολύ σε υπεράκτιες, πελαγικές θέσεις.

Μορφολογία

Ο αιγαιόγλαρος είναι ένας γλάρος μέσου μεγέθους που, σε γενικές γραμμές μοιάζει αρκετά με τον βορειοευρωπαϊκό (Larus argentatus) και τον μεσογειακό ασημόγλαρο (Larus michahellis), είναι όμως λεπτότερος, με στενότερες πτέρυγες, με διαφορετική επικλινή  διευθέτηση στο μέτωπο και -από κοντά- διαφορετικό ράμφος.
Η άνω επιφάνεια του σώματος έχει απαλά, ανοικτά γκρίζα χρώματα. Το ουροπύγιο, οι πλευρές (flanks) κάτω από τις πτέρυγες, τα πλαϊνά μέρη του στήθους και το κάτω τμήμα του τραχήλου έχουν λευκωπό χρώμα με κάποια γκρι διάχυση που, έρχονται σε αντίθεση με το ολόλευκο κεφάλι. Κατά την πτήση διακρίνεται μικρή αντίθεση μεταξύ της γκριζωπής άνω επιφάνειας των πτερύγων και της λευκής ταινίας που οριοθετείται στην άκρη των δευτερευόντων ερετικών φτερών (trailing edge), όπως και της διαβαθμισμένης αντίθεσης με τα πρωτεύοντα ερετικά φτερά που, έχουν μεν σταχτόχρωμη βάση αλλά μαύρες άκρες. Μάλιστα, αυτό το τελευταίο στοιχείο διαφοροποιεί αρκετά τον αιγαιόγλαρο από τον -μικρότερο- θυελλόγλαρο, στις πτέρυγες του οποίου η οριοθέτηση μεταξύ γκρίζου της άνω επιφάνειας και των μαύρων άκρων είναι πολύ πιο απότομη. Η κάτω επιφάνεια του σώματος και των πτερύγων, εκτός από τις άκρες τους, είναι κατάλευκη.
Το κύριο διαγνωστικό στοιχείο του αιγαιόγλαρου είναι το ογκώδες ράμφος του, τό οποίο έχει χαρακτηριστικό ερυθρο-κοραλένιο χρώμα με κίτρινο άγκιστρο, ενώ δύο λεπτές μαύρες ταινίες στο άκρο της ρινοθήκης και της γναθοθήκης, πίσω από το άγκιστρο, δημιουργούν ένα μαύρο δακτύλιο όταν το πουλί έχει το ράμφος κλειστό. Η ίριδα είναι μαύρη, ενώ οι οφθαλμοί περιβάλλονται από κόκκινο δακτύλιο. Οι ταρσοί και τα πόδια έχουν χαρακτηριστικό γκρίζο-ελαιοπράσινο χρώμα. Τα φύλα είναι όμοια, αλλά στο χειμωνιάτικο πτέρωμα τα πουλιά φέρουν καφετιές κηλιδώσεις στον τράχηλο και στα πλαϊνά τμήματα του λαιμού. Τα νεαρά άτομα έχουν γκριζωπό χρώμα στην κορυφή του κεφαλιού και στον τράχηλο και, καφετί άνω επιφάνεια του σώματος.     
(Πηγές: )

Ηθολογία

Κατά τη διάρκεια της μη-αναπαραγωγικής περιόδου, έρευνες στο Μαρόκο έδειξαν ότι οι αιγαιόγλαροι δεν απομακρύνονταν περισσότερο από 46 χιλιόμετρα από την ακτή  και, γενικά, μια απόσταση μικρότερη των 40 χλμ. από την ακτή φαίνεται να είναι ο κανόνας.  Ωστόσο, η μέγιστη καταγραφείσα απόσταση για αναζήτηση τροφής ήταν 200 χλμ.

Αναπαραγωγή

Οι αιγαιόγλαροι αναπαράγονται σε μεγάλες, συνήθως μονοτυπικές -δεν υπάρχουν μαζί άλλα είδη γλάρων- αποικίες που μπορεί να αποτελούνται από 10-10.000 ζευγάρια, με πυκνότητα μέχρι 1 φωλιά ανά τετραγωνικό μέτρο. 
Η φωλιά είναι μία απλή, ρηχή κοιλότητα στο έδαφος, ανάμεσα στις πέτρες και τη βλάστηση,  που επιστρώνεται με παρακείμενο διαθέσιμο υλικό,  συνήθως φύκια. 
Η γέννα πραγματοποιείται κατά το δεύτερο μισό του Απριλίου μέχρι τις αρχές Μαΐου και αποτελείται από 2-3 αβγά, διαστάσεων 62,2 Χ 43,3 χιλιοστών. Η εναπόθεση των αβγών γίνεται κάθε δεύτερη ημέρα και η επώαση αρχίζει με την εναπόθεση του 2ου ή του 3ου αβγού. Πραγματοποιείται και από τα δύο φύλα και διαρκεί 27-29 ημέρες. 
Η εκκόλαψη των νεοσσών κορυφώνεται στα τέλη Μαΐου.  Οι νεοσσοί είναι ημι-φωλεόφυγοι, γεννιούνται δηλαδή με υποτυπώδες πτέρωμα, αλλά δεν απομακρύνονται από τη φωλιά αμέσως μετά τη γέννησή τους, αλλά μετά από 2-3 ημέρες. Επιτηρούνται και σιτίζονται και από τους δύο γονείς,  ενώ ικανότητα προς πτήση αποκτούν κατά τις δύο πρώτες εβδομάδες του Ιουλίου, μετά από 35-40 ημέρες, περίπου.

Απειλές

Η αλιεία με τράτες στο Δέλτα του Ισπανικού Έβρου θεωρείται ως μη βιώσιμη και η κατάρρευσή της θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση του πληθυσμού αναπαραγωγής, λόγω της αύξησης της πυκνότητας των πτηνών που εξαρτώνται από αυτήν.  Παρόμοιο αποτέλεσμα θα μπορούσε να προκύψει εάν οι απορριπτόμενοι από τις μηχανότρατες ιχθύες, θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν στη βιομηχανία παραγωγής τροφών για κατοικίδια ζώα, όπως συμβαίνει και σε άλλες περιοχές, αντί να εξακολουθούν να απορρίπτονται κοντά στην αποικία του Έβρου. Πιο σημαντική θα μπορούσε να είναι η μείωση των αποθεμάτων μικρών πελαγικών ιχθύων, που είναι η κύρια φυσική λεία για το είδος, λόγω της ολοένα και πιο υψηλής αλιευτικής «πίεσης» γύρω από τους τόπους αναπαραγωγής, εν μέρει λόγω της υψηλής ζήτησης για την ιχθυοκαλλιέργεια τόνου.  Άλλες σημαντικές απειλές είναι: η παράκτια τουριστική ανάπτυξη, η διευθέτηση ροής του ποταμού Έβρου στην Ισπανία, η θνησιμότητα λόγω της εμπλοκής σε αλιευτικά εργαλεία (κυρίως παραγάδια και πετονιές),  και η θήρευση από χερσαίους θηρευτές, όπως η αλεπού (Vulpes vulpes), ο ασβός (Meles meles) και οι κατοικίδιοι σκύλοι.  Η θήρευση από συμπατρικούς ασημόγλαρους (L. michahellis) μπορεί να είναι υψηλή σε ορισμένες αποικίες αναπαραγωγής, ειδικά όταν πυκνότητες των αιγαιόγλαρων είναι χαμηλές.  Επίσης, η θήρευση νεοσσών από αρουραίους (Rattus rattus) έχει αρνητικό αντίκτυπο σε ορισμένες αποικίες αναπαραγωγής.  Παρ 'όλα αυτά, το είδος δείχνει μιά πολύ «έξυπνη» επιλογή του τόπου αναπαραγωγής, με υψηλά ποσοστά διασποράς από έτος σε έτος, κατά πάσα πιθανότητα για να αποφευχθούν οι μεγάλες συναθροίσεις των ασημόγλαρων. 
Άλλοι θηρευτές είναι ο πετρίτης, κάποιοι ερωδιοί και φίδια που, μπορούν να λυμαίνονται τους ενήλικες και τις φωλιές, αλλά αυτό συμβαίνει περιστασιακά και σε τοπικό επίπεδο.  Πολύ υψηλά επίπεδα υδραργύρου και άλλων ρύπων που βρέθηκαν σε κάποια άτομα,  εν μέρει λόγω κατανάλωσης απορριμάτων,  μπορεί να αποτελεί δυνητική απειλή, αν και δεν έχουν αποδειχθεί περαιτέρω αρνητικές επιπτώσεις. Τα θαλάσσια αιολικά πάρκα, ιδιαίτερα γύρω από την κύρια αποικία αναπαραγωγής στο Δέλτα του Ισπανικού Έβρου, θα μπορούσαν να αποτελέσουν επίσης μια σοβαρή απειλή για το είδος. Η υπερβόσκηση ορισμένων νησίδων από τις κατσίκες στα ανατολικά της γεωγραφικής κατανομής, μπορεί να μειώσει την επιτυχία της αναπαραγωγής. Ωστόσο, η έντονη τάση για διασπορά των πτηνών μετά την αναπαραγωγή, μπορεί να αποτελέσει κάποια εξασφάλιση μέσω γενετικής μίξης και προστασίας κατά των κακών τοπικών περιβαλλοντικών συνθηκών.

Κατάσταση στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, γενικά φωλιάζει περίπου ένα μήνα αργότερα από τον ασημόγλαρο – κάτι που τον κάνει ιδιαίτερα τρωτό στον ανταγωνισμό μεταξύ τους. Οι περισσότερες αποικίες του βρίσκονται στα Δωδεκάνησα και τις ανατολικές Κυκλάδες, ενώ σημαντικές αποικίες βρίσκονται και στις περιοχές Λήμνου, Λέσβου, Σποράδων και Κυθήρων. Δεν φωλιάζει στο Ιόνιο αν και υπάρχουν παρατηρήσεις ενηλίκων στην Κέρκυρα στην περίοδο της αναπαραγωγής. 
Οι δακτυλιώσεις που άρχισαν το 1997 από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρία, έχουν φέρει ιδιαίτερα αξιόλογα αποτελέσματα. Μέχρις στιγμής έχουν υπάρξει επανευρέσεις πουλιών από τα βόρεια Δωδεκάνησα και τους Φούρνους σε Κρήτη, Μάλτα, Κύπρο (δύο), Λίβανο και Ισπανία. Φαίνεται πως, όπως συμβαίνει και σε άλλα είδη γλάρων, τα νεαρά πουλιά διασκορπίζονται περισσότερο στα πρώτα χρόνια της ζωής τους. Ωστόσο είναι ακόμη νωρίς για ακριβή συμπεράσματα. Η παρατήρηση στην Ισπανία δείχνει ότι οι αιγαιόγλαροι του Αιγαίου επικοινωνούν με τις μεγάλες αποικίες της Ιβηρικής. 
Ο αιγαιόγλαρος, σύμβολο των νησίδων, απειλείται περισσότερο από κάθε άλλο θαλασσοπούλι της Ελλάδας. Φωλιάζει σε μέρη που εύκολα φτάνει άνθρωπος ή ζώο και επίσης φωλιάζει σε περίοδο τουριστικής αιχμής, στις αρχές καλοκαιριού. Τότε μία και μόνο επίσκεψη ανθρώπου ή κατοικίδιου ζώου στη νησίδα της αποικίας αρκεί για να εγκαταλείψουν τις φωλιές τα ενήλικα και να καταστραφεί όλη η αποικία. Αυτό, διότι οι ενήλικες πρέπει να βρίσκονται συνεχώς στη φωλιά για να προστατεύουν και να σκιάζουν τα αυγά και τους νεοσσούς. Αν αναγκαστούν να την εγκαταλείψουν τρομαγμένοι, τα αυγά τους γίνονται εύκολη λεία για ευκαιριακούς θηρευτές όπως οι ασημόγλαροι και οι κουρούνες ή καταστρέφονται από τον καυτό ήλιο. Για τον μικρό πληθυσμό του αιγαιόγλαρου έστω και μία (1) κατεστραμμένη αποικία είναι σημαντική απώλεια. 
Η απειλή από την ανθρώπινη παρουσία σε νησίδες αυξάνεται διαρκώς, καθώς ο τουρισμός με σκάφη αναψυχής γνωρίζει άνθηση. Παλαιότερα, ακόμη και αν οι επισκέπτες συνέλεγαν τα αυγά του αιγαιόγλαρου για τροφή, ήσαν τόσο περιστασιακοί που δεν υπήρχε πρόβλημα. Σήμερα οι τεχνολογικές εξελίξεις στη ναυσιπλοία (G.P.S., χάρτες, αξιόπιστα σκάφη) σημαίνουν ότι πολλοί περισσότεροι άνθρωποι, ακόμη κι αν δεν διαθέτουν μεγάλη εμπειρία μπορούν να φθάσουν σε άλλοτε απρόσιτες γωνιές. Πρέπει επομένως γρήγορα να ληφθούν μέτρα ώστε να αποκατασταθούν οι συνθήκες ασφαλείας αυτών των μικρών απομονωμένων παραδείσων των θαλασσών μας. 
Το 1997 η Ορνιθολογική διεξήγαγε τριετές πρόγραμμα LIFE για την προστασία του αιγαιόγλαρου που περιελάμβανε τόσο άμεσες δράσεις όσο και την προετοιμασία διαχειριστικών προτάσεων σε 6 περιοχές του δικτύου Natura 2000 στις οποίες απαντά το είδος. Οι περιοχές στις οποίες επεκτάθηκε το πρόγραμμα αποτελούν μέρος του δικτύου Φύση 2000 και είναι οι μικρονησίδες του Νοτιοανατολικού Αιγαίου καθώς και τα γύρω μικρονήσια στην Αστυπάλαια, στην Αμοργό και στα Κύθηρα. Σκοπός του προγράμματος ήταν η εξεύρεση διαχειριστικών λύσεων που να ευνοούν την εξάπλωση των ειδών της ορνιθοπανίδας, την εξασφάλιση ευνοϊκών συνθηκών για τη διατήρηση των φυσικών πόρων και την αειφορική ανάπτυξη της περιοχής. Άμεσος στόχος είναι η μείωση της ενόχλησης στις αποικίες ωοτοκίας μέσω της φύλαξης, της έρευνας της αναπαραγωγικής δραστηριότητας των πουλιών και της παρακολούθησης της ανθρώπινης παρουσίας. Έχουν επίσης γίνει ενέργειες για να εμποδιστεί η προσέγγιση των κοπαδιών στις αποικίες (χτίσιμο ξερολιθιών και μετακίνηση αιγοπροβάτων). Παράλληλα, διεξάγεται πρόγραμμα ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης των τοπικών αρχών, κατοίκων και τουριστών μέσω συναντήσεων, έντυπου υλικού και εγκατάστασης δύο κέντρων πληροφόρησης. 
Μετά από ένα χρόνο διεξαγωγής του προγράμματος εκτιμάται ότι υπάρχουν στην Ελλάδα περίπου 600 ζευγάρια αιγαιόγλαρων σε πάνω από 20 μικρές διάσπαρτες αποικίες, που είναι ο μεγαλύτερος πληθυσμός στην ανατολική Μεσόγειο. Στόχος της Ορνιθολογικής Εταιρίας είναι να επεκταθούν οι δράσεις και η έρευνα σε όλες τις περιοχές όπου απαντούν αιγαιόγλαροι, αξιοποιώντας το είδος για την ανάδειξη και την προστασία της μοναδικής φύσης του Αιγαίου. 
Ωστόσο, οι αριθμοί του είδους δεν επιτρέπουν παρά τον χαρακτηρισμό του ως Κινδυνεύον (Ε2) για την ελληνική ορνιθοπανίδα.

Μέτρα διαχείρισης

Τα τελευταία χρόνια, μερικά πουλιά παρέμειναν στην αποικία του Δέλτα του Έβρου στην Ισπανία όλο τον χειμώνα, με μέσο όρο περίπου 90 πουλιά κατά τη διάρκεια του 1996-2008, αλλά μερικές φορές έως και 300 πουλιά.  Τα πουλιά της εκεί αποικίας τρέφονται στις παράκτιες περιοχές μεταξύ 5 και 15 ναυτικών μιλίων από την ακτή. Μια ακτίνα 15 ν.μ. από το Δέλτα του Έβρου θα εξασφαλίσει την προστασία του 30% των πτηνών (ή του 30% της περιοχής αναζήτησης τροφής). Μια ακτίνα 30 ν.μ. θα προστατεύσει το 80 % των πτηνών, ενώ οι αποστάσεις αυτές θα μπορούσαν να μειωθούν σε αποικίες, όπου η γύρω υφαλοκρηπίδα είναι στενότερη (SEO / BirdLife in litt. 2010). Οι νεαροί αιγαιόγλαροι έχουν την τάση να αναζητούν τροφή στις ζώνες μετακίνησης θαλασσίων ρευμάτων, ενώ τα μεγαλύτερα σε ηλικία άτομα είναι πιο ανεξάρτητα από αυτές τις θέσεις. 
Πέρα από το ότι το είδος περιλαμβάνεται στα προστατευόμενα είδη της Σύμβασης της Βόννης και Βέρνης (Παράρτημα I και II), ένα είδικό ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης δημοσιεύθηκε το 1996. Η οικολογία του είδους, ιδίως η αναπαραγωγή, η συμπεριφορά αναζήτησης τροφής, καθώς και η πληθυσμιακή κατανομή με τη δυναμική της, έχουν μελετηθεί εκτενώς. Ο Λίβανος ετοίμασε ένα σχέδιο δράσης για την αποκατάσταση του πληθυσμού αναπαραγωγής νησιά Παλμ (Palm). Αρκετά έργα του LIFE-Nature έχουν υλοποιηθεί μεταξύ 1992 και 2006 στην Ισπανία και την Ιταλία, συμβάλλοντας στον επιτυχή επανεποικισμό των νησιών αναπαραγωγής και την ανάπτυξη ασφαλών τεχνικών στην αλιεία με πετονιές. Ο έλεγχος των επιθετικών αρουραίων (Rattus rattus) υπήρξε αποτελεσματικός σε ορισμένες αποικίες,  ενώ η απομάκρυνση των ασημόγλαρων (Larus michehellis) που πραγματοποιήθηκε μεταξύ 2000-2009 στη νήσο Αλμποράν (Alborán) της Ισπανίας, έδωσε άμεσα και επιτυχή αποτελέσματα. Ωστόσο, ακόμη και σε μικρές, απομακρυσμένες αποικίες, αυτές οι αναγκαστικές απομακρύνσεις πρέπει να συνεχισθούν για να αποφευχθεί η επιστροφή στην αρχική κατάσταση. 
Προτείνονται, η συνέχιση της παρακολούθησης και καταγραφής πληθυσμών στις αποικίες αναπαραγωγής, ο εντοπισμός των κατάλληλων δράσεων για τον περιορισμό των βασικών απειλών, η εφαρμογή αυστηρών πολιτικών διαχείρισης της αλιείας στις επικράτειες του είδους και, να αυξηθούν οι κατάλληλοι παράκτιοι οικότοποι που προστατεύονται από την τουριστική ανάπτυξη και την υποβάθμιση. Επίσης, να εφαρμοστούν οι νόμοι που αποσκοπούν στην ελαχιστοποίηση της θαλάσσιας ρύπανσης και τα μέτρα για τη μείωση της θνησιμότητας από αλιευτικά εργαλεία, μέσω νομοθετικών ρυθμίσεων. Ειδικά στη Ισπανία, να διασφαλιστεί ότι, οποιαδήποτε διευθέτηση στον ρου του ποταμού Έβρου θα ωφελήσει το είδος.

Καθεστώς προστασίας

Ι. Περιλαμβάνεται στον κατάλογο του Κόκκινου Βιβλίου για τα απειλούμενα
σπονδυλόζωα της Ελλάδος, στην κατηγορία Τρωτά.
ΙΙ. Περιλαμβάνεται στα είδη του Παραρτήματος ΙΙ της Σύμβασης της Βέρνης για τη διατήρηση της ευρωπαϊκής άγριας ζωής και των φυσικών βιοτόπων.
ΙΙΙ. Περιλαμβάνεται στο Παράρτημα Ι της Οδηγίας 79/409/ΕΟΚ για την προστασία των πουλιών
IV. Περιλαμβάνεται στο Παράρτημα Ι της Συνθήκης της Βόννης.