Καλτανισσέττα

Ίδρυση της πόλης

Τα ίχνη της Καλτανισσέττα παραπέμπουν στο 406 π.χ. όταν ο στρατηγός από την Καρχηδόνα Νικίας που υπηρετούσε τον Αμίλκα οικοδόμησε ένα κάστρο στην περιοχή που πήρε το όνομα "Κάστρο του Νικία". Όταν ξέσπασε ο Β΄ Καρχηδονιακός Πόλεμος το κάστρο αλώθηκε από την Ρώμη αλλά η επίδραση της Καρχηδόνας παρέμεινε έντονη σε ολόκληρη την Σικελία. Όταν κατέλαβαν την περιοχή οι Σαρακηνοί άλλαξαν το όνομα "Νικίας" σε "Νίσα" που στην Αραβική γλώσσα σημαίνει "γυναίκα" και το κάστρο πήρε το όνομα "Κάλτ-α-Νίσα" που στα Αραβικά σημαίνει "Κάστρο της γυναίκας". Το "Κάλτ-α-Νίσα" στην Ιταλική γλώσσα μεταφράζεται "Καλτανισέττα" που θα είναι το τελικό όνομα της πόλης. Οι Νορμανδοί κατέλαβαν την περιοχή (1086), ένα διάταγμα του Ρογήρου Α΄ της Απουλίας παρουσιάζει τα μεγαλεπήβολα σχέδια του για την αστικοποίηση της  Σικελίας.

Μεσαίωνας

Μετά την Νορμανδική κατάκτηση στο νησί κυβέρνησαν ο Οίκος των Χοενστάουφεν, ο Οίκος των Καπετιδών-Ανζού και ο Οίκος της Βαρκελώνης από το Βασίλειο της Αραγωνίας που πήραν τον τίτλο του "Κόμη", ο Φρειδερίκος Β΄ της Σικελίας ανακηρύχτηκε βασιλιάς. Η πόλη απέκτηαε άλλο ένα Κοινοβούλιο που ιδρύθηκε για να λυθούν οι προστριβές που είχαν ξεσπάσει την εποχή του Φρειδερίκου Γ΄ της Σικελίας. Η Καλτανισέττα έγινε δώρο στην Ισπανική οικογένεια Μονκάδα (1406) και στην συνέχεια έπεσε σε μεγάλη παρακμή. Τον 16ο αιώνα οικοδομήθηκε ο Καθεδρικός ναός της πόλης (1539) και μία γέφυρα πάνω από τον ποταμό Σάλσα (1566). Την ίδια εποχή η πόλη επεκτάθηκε με νέα προάστεια πέρα από τα τείχη σε περιοχές που περιείχαν την Αραβική μεσαιωνική πόλη. Οι περιοχές χωρίστηκαν με δύο μεγάλες λεωφόρους που διέσχιζαν την πόλη κάθετα με συνάντηση στην "Πλατεία Γκαριμπάλντι", οι δρόμοι έχουν τα ονόματα "Λεωφόρος Βίκτωρος Εμμανουήλ" και "Λεωφόρος Ουμβέρτου Α΄".

Νεώτερα χρόνια

Η πόλη δέχτηκε σκληρή επίθεση και λεηλατήθηκε από το Πεδεμόντιο (8 Ιουλίου 1718) με πολλούς νεκρούς, την Καλτανισσέττα επισκέφτηκε ο Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε (1787). Η εξουσία της Ισπανικής οικογένειας Μονκάδα έληξε ύστερα από 406 χρόνια κυριαρχίας (1812), έπαψε να είναι φέουδο και έγινε πρωτεύουσα επαρχίας (1818) αλλά την επόμενη χρονιά λεηλατήθηκε σαν τιμωρία επειδή υποστήριζε τον Οίκο των Βουρβόνων, αργότερα έγινε έδρα επισκοπής (1844). Η Καλτανισσέττα συμμετείχε στην "Εκστρατεία των Χιλίων" με τον Τζουζέπε Γκαριμπάλντι, μπήκε στην πόλη με τον συγγραφέα Τζουσέππε Σεζάρ Άμπα και με τον Αλέξανδρο Δουμά, η Καλτανισσέττα εισήλθε στο Βασίλειο της Ιταλίας (22 Οκτωβρίου 1861). 
Μετά την Ιταλική ενοποίηση η πόλη γνώρισε μεγάλη οικονομική ανάπτυξη χάρη στην εξόρυξη θείου αλλά σημειώθηκαν συνεχώς δυστυχήματα με 47 νεκρούς (27 Απριλίου 1867), 65 νεκρούς (12 Νοεμβρίου 1881) και 51 νεκρούς (1911). Ο πληθυσμός της πόλης εξεγέρθηκε εναντίον του νομάρχη της Σικελίας με αποτέλεσμα την καθαίρεση του. Η Καλτανισσέττα συνδέθηκε με σιδηροδρομική γραμμή λύνοντας τα προβλήματα επικοινωνίας (8 Απριλίου 1878), τρία χρόνια αργότερα την επισκέφτηκαν ο βασιλιάς Ουμβέρτος Α΄ της Ιταλίας, η βασίλισσα Μαργαρίτα της Σαβοΐας και ο γιος τους και διάδοχος Βίκτωρ Εμμανουήλ Γ΄ της Ιταλίας. Όταν ξέσπασε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος η πόλη δέχτηκε σκληρούς βομβαρδισμούς από τις Συμμαχικές δυνάμεις με 351 νεκρούς τον Ιούλιο του 1943. Το "Τρίτο Αμερικάνικο Σώμα Πεζικού" στρατοπέδευσε στην Λικάτα (10 Ιουλίου 1943) και οκτώ μέρες αργότερα κατέλαβε την Καλτανισσέττα (18 Ιουλίου 1943). Το "Πρώτο Αμερικάνικο Σώμα Πεζικού" στρατοπέδευσε στην Τζέλα και σε λίγες ώρες κινήθηκε προς την Κατάνια για να συναντήσει το "45ο Αμερικάνικο Σώμα Πεζικού" που είχε στρατοπεδεύσει κοντά στην Ραγκούζα.