Ημέρα του πι

Η Ημέρα του πι (Pi Day) είναι ένας ετήσιος εορτασμός για τη μαθηματική σταθερά π (πι), δηλαδή τον λόγο της περιφέρειας προς τη διάμετρο κάθε κύκλου.

Ο εορτασμός

Η Ημέρα του πι εορτάζεται κάθε χρόνο στις 14 Μαρτίου (3/14 με τον αμερικανικό τρόπο γραφής των ημερομηνιών), επειδή τα 3, 1 και 4 είναι τα πρώτα τρία ψηφία του αριθμού πι (π = 3,14159...) στο δεκαδικό σύστημα αριθμήσεως. Το 2009 η Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ υπεστήριξε τη θέσπιση της Ημέρας του πι.
Εκτός της Ημέρας του πι, υπάρχει και η Ημέρα προσεγγίσεως του πι (Pi Approximation Day), στις 22 Ιουλίου κάθε χρόνου (22/7 με τον δικό μας τρόπο γραφής των ημερομηνιών), καθώς το κλάσμα 22/7 αποτελεί μία συνηθισμένη προσέγγιση του π, χρονολογούμενη από τον Αρχιμήδη.

Ιστορικό

Το 1988 οργανώθηκε η πρώτη γνωστή εορταστική εκδήλωση κάπως μεγάλης κλίμακας για την Ημέρα του πι. Οργανωτής της ήταν ο Αμερικανός φυσικός και καλλιτέχνης Λάρυ Σω (Larry Shaw, Lawrence N. Shaw, 1939-2017) στο μουσείο Exploratorium του Σαν Φρανσίσκο, όπου εργαζόταν. Ο εορτασμός εκείνος περιελάμβανε παρέλαση του προσωπικού και των επισκεπτών του μουσείου γύρω από έναν από τους κυκλικούς χώρους του, καθώς και την κατανάλωση στρογγυλών φρουτοπιτών (η λέξη pie = πίτα είναι στην αγγλική ομόηχη του pi = π). Το Exploratorium συνεχίζει να διοργανώνει εορτασμούς της Ημέρας του πι. Στη δεκαετία του 1990 σημαντικός στην Ευρώπη υπήρξε ο ρόλος του συλλόγου «Φίλοι του αριθμού πι» (Freunde der Zahl Pi), που συστάθηκε το 1995 στη Βιέννη.
Στις 12 Μαρτίου 2009 η Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ πέρασε ένα μη δεσμευτικό ψήφισμα (non-binding resolution), που αναγνώριζε την 14η Μαρτίου 2009 ως «Εθνική Ημέρα του πι». Για την Ημέρα του πι του 2010, η Google παρουσίασε ένα εορταστικό Google Doodle, με απεικονίσεις κύκλων και συμβόλων του π. Από τότε έχει επαναλάβει το ίδιο σε άλλα έτη (π.χ. το 2018, τριακοστή επέτειο του πρώτου εορτασμού του Σω).
Ολόκληρος ο μήνας Μάρτιος του 2014 (3/14) εορτάσθηκε από μερικούς ως «μήνας του πι». Το επόμενο έτος, το 2015, η Ημέρα του πι είχε και πάλι ιδιαίτερη σημασία, ιδίως στις 9:26:53 π.μ., όταν η ημερομηνία (3/14/15) και η ώρα αντιπροσώπευαν τα πρώτα 10 ψηφία του π. Συμπληρώνοντας την τριετία, η Ημέρα του πι το 2016 ήταν επίσης σημαντική, καθώς η ημερομηνία (3/14/16) αντιπροσώπευε το πι στρογγυλευμένο στα 4 πρώτα δεκαδικά ψηφία του.

Εκδηλώσεις

Η Ημέρα του πι έχει εορτασθεί με πολλούς και διάφορους τρόπους, όπως η συζήτηση της σημασίας του αριθμού, η κατανάλωση και το πέταγμα πιτών, κ.ά..
Το Τεχνολογικό Ινστιτούτο Μασαχουσέτης (ΜΙΤ) έχει συχνά ταχυδρομήσει τις αποφάσεις του για την τύχη των αιτήσεων εισαγωγής σε επίδοξους μελλοντικούς φοιτητές, έτσι ώστε να τις λαβαίνουν κατά την Ημέρα του πι. Από το 2012 το MIT έχει ανακοινώσει ότι θα αναρτά αυτές τις αποφάσεις (ιδιωτικά) στο Διαδίκτυο κατά την Ημέρα του πι, ακριβώς στις 6:28 μ.μ., χρόνο τον οποίο έχουν αποκαλέσει «χρόνο του ταυ», ώστε να τιμήσουν εξίσου τους αριθμούς π και 2π = τ. Το 2015 πάντως οι αποφάσεις αναρτήθηκαν στις 9:26 π.μ., σε αναγνώριση της «στιγμής πι» εκείνου του έτους.
Το Πρίνστον φιλοξενεί πολυάριθμες εκδηλώσεις σε έναν κοινό εορτασμό της Ημέρας του πι και των γενεθλίων του Άλμπερτ Αϊνστάιν, τα οποία συμπίπτουν την ίδια ημερομηνία. Ο Αϊνστάιν έζησε στο Πρίνστον περισσότερο από είκοσι χρόνια, εργαζόμενος στο Ινστιτούτο Προχωρημένων Σπουδών.