Χόκεϊ επί πάγου

Το χόκεϊ επί πάγου (γνωστό απλώς ως χόκεϊ στον Καναδά, τις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ελβετία), είναι να άθλημα το οποίο παίζεται από άνδρες και γυναίκες και θεωρείται το πιο γρήγορο ομαδικό άθλημα. Σκοπός του παιχνιδιού είναι να επιτευχθούν τέρματα, με νικήτρια ομάδα να είναι εκείνη που πετυχαίνει τα πιο πολλά από αυτά. Οι παίκτες κινούνται πάνω σε παγοπέδιλα στην επιφάνεια φυσικού ή τεχνητού πάγου. Το άθλημα εντάχθηκε στο πρόγραμμα των Ολυμπιακών Αγώνων το 1920.

Κανόνες

Ο βασικός σκοπός είναι η να σταλεί ο δίσκος στο τέρμα της αντίπαλης ομάδας από τους παίκτες ή τις παίκτριες. Αυτό γίνεται με την αποκλειστική χρήση των μπαστουνιών.
Ο αγώνας ξεκινά με μια σύγκρουση (faceoff), αποτελείται από τρεις περιόδους των είκοσι λεπτών η καθεμία. Ο χρόνος σταματά κάθε φορά που σφυρίζουν οι διαιτητές. Σταματούν το παιχνίδι για να επιβάλουν ποινές ή για οφσάιντ και παραβάσεις όπως το icing. Κατά την κανονική διάρκεια, κάθε ομάδα χρησιμοποιεί πέντε παγοδρόμους παίκτες – τρεις επιθετικούς και δύο αμυντικούς – συν έναν τερματοφύλακα. Αν το παιχνίδι παραμείνει ισόπαλο μετά την παράταση, περνάμε στη διαδικασία των πέναλτι, μέχρι να υπάρξει νικητής.
Όταν οι παίκτες μπαίνουν στην επιθετική ζώνη πριν φτάσει εκεί ο δίσκος πρόκειται για οφσάιντ. Η ποινή είναι να σταματήσει το παιχνίδι και να συνεχιστεί με faceoff στην ουδέτερη ζώνη που είναι πιο κοντά. Όταν οι ομάδα σουτάρει από τη δική της πλευρά της κεντρικής κόκκινης γραμμής στην αντίπαλη γραμμή των γκολ πρόκειται για icing. Η ποινή είναι να συνεχιστεί το παιχνίδι με faceoff από την αμυντική ζώνη της ομάδας που έκανε την παράβαση και δεν μπορεί να αλλάξει παίχτες ως το επόμενο faceoff.

Ιστορία

Ομαδικά παιχνίδια ή αθλήματα με ρακέτα και μπάλα είναι γνωστά από την αρχαιότητα. Σχετικά αθλήματα στον πάγο με παγοπέδιλα αναφέρονται στην νότιο Γερμανία και στην Ολλανδία. Το παιχνίδι είχε αναπτυχθεί στον ολλανδόφωνο κόσμο από παλιά, όπως μπορεί να δει κανείς σε ζωγραφικά έργα της Φλαμανδικής Σχολής. Με την καταγραφή των κανονισμών διεκδικεί ο Καναδάς να είναι η γενέτειρα χωρα του αθλήματος, όπου θεωρείται και παριστάνεται ως "εθνικό άθλημα".
Μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα το άθλημα ήταν καθαρά εποχιακό, διότι μόνο ο χειμώνας και οι θερμοκρασίες του δημιουργούσε επιφάνειες πάγου. Παραδοσιακά δημοφιλές ήταν το άθλημα σε Χώρες κρύου κλίματος όπως ο Καναδάς, η Ρωσία, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Σουηδία, η Φινλανδία, η Τσεχία και η Σλοβακία. Με την ψύξη και την κατασκευή παγοδρομίων το άθλημα απλώθηκε και παίζεται πλέον με επεκταμένη σεζόν. Σήμερα το άθλημα εξασκείται σε πολλές χώρες πέρα του βορρά, όπως την Καλιφόρνια η και της αραβικές χώρες. Το άθλημα πρωτοεμφανίστηκε στους Ολυμπιακούς το 1920, ενώ το 1988, στο Ναγκάνο αγωνίσθηκαν για πρώτη φορά επαγγελματίες παίκτες.
Το xόκεϊ επί πάγου είναι ιδιαίτερα δημοφιλές σε Έλληνες της διασποράς. Μεταξύ το 1920 και το 1940 η ΑΧΕΠΑ διεθετε ομάδα χόκεϋ επί πάγου. Στην Φιλαδέλφεια την δεκαετία του ιδρύθηκε η ομάδα Hellenes.

Ιστορία του αθλήματος στην Ελλάδα

Ενώ σε όλες τις χώρες της Ευρώπης ένα παγοδρόμιο αποτελεί μια αθλητική εγκατάσταση παρόμοιας δαπάνης μιας πισίνας, στην Ελλάδα είναι κάτι το σπάνιο. Η δημιουργία ενός παγοδρομίου ήταν πάντα εποχιακή. Επομένως το άθλημα δεν είχε τις τεχνικές προϋποθέσεις. 
Στις 16 Φεβρουαρίου 1985 εγκαινιάστηκε το Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας. Ήταν το μοναδικό στάδιο της Ελλάδας που κατασκευάστηκε εξ αρχής ως παγοδρόμιο με μόνιμη παγολεκάνη ολυμπιακών διαστάσεων 30 x 60 m (η οποία καλύπτεται από δρύινο παρκέ ειδικού τύπου ώστε να μετατρέπεται ανά πάσα στιγμή πάλι σε παγοδρόμιο). Το Ελληνικό πρωτάθλημα χόκεϊ επί πάγου ανδρών διεξήχθη στο ΣΕΦ από το 1989 με τη συμμετοχή πέντε ομάδων. Η λειτουργία του μοναδικού παγοδρομίου σταμάτησε για την εξυπηρέτηση τον απαιτήσεων άλλων αθλημάτων. Με ιδιωτικές πρωτοβουλίες δημιουργήθηκαν ιδιωτικά μικρότερα παγοδρόμια και στεγάζουν και άγονες χόκεϊ επί πάγου.
Πρωτάθλημα γυναικών δεν υπάρχε προς το παρόν. Από το 2014 και μετά το χόκεϊ επί πάγου μετακινήθηκε απο την  Ελληνική Ομοσπονδία Παγοδρομιών (Ε.Ο.ΠΑΓ.) στην Ελληνική Ομοσπονδία Χιονοδρομίας, η οποία πλέον ονομάζεται Ελληνική Ομοσπονδία Χειμερινών Αθλημάτων .

Ετυμολογία

Η λέξη «χόκεϊ» έχει χρησιμοποιηθεί για τέτοια παιχνίδια από το 16ο αιώνα, αλλά η ετυμολογία της είναι αβέβαιη. Μπορεί να προέρχεται από την παλαιά γαλλική λέξη coquette ("γκλίτσα"), αλλά μπορεί επίσης να προέρχεται από τη ολλανδική λέξη "hokje" που είναι το υποκοριστικό του hok, που σημαίνει κυριολεκτικά την καλύβα ή το σκυλόσπιτο, αλλά σε λαϊκότερη χρήση σήμαινε το στόχο.

Ο αγωνιστικός χώρος

Οι διαστάσεις του χώρου όπου διεξάγονται οι αγώνες είναι μία ορθογώνη παγωμένη επιφάνεια 60 x 30 μ, με στρογγυλεμένες γωνίες  η γωνία έχει ακτίνα 4,2 μ, η απόσταση του τέρματος από τον πίσω τοίχο είναι 4 μ και οι 3 ζώνες απέχουν από 17 μ. Το παγοδρόμιο χωρίζεται στα δύο από μία κεντρική γραμμή (κατά πλάτος). περιβάλλεται από ξύλινα η πλαστικά πλαϊνά ύψους 1,20 μέτρον και συμπληρωματικά με γυαλί ασφαλείας ή δίχτυα. Οι παίκτες κάθονται σε πάγκους στη μια μεριά των ξύλινων πλευρών του παγοδρομίου και τα κουτιά των ποινών είναι στην άλλη πλευρά. Υπαρχουν πέντε εγκάρσιες γραμμές: Η κεντρική κόκκινη γραμμή διασχίζει τον αγωνιστικό χώρο, δύο γραμμές το χωρίζουν σε τρεις ίσες ζώνες: η επίθεση, η ουδέτερη και η ζώνη άμυνας. Υπάρχουν 9 κύκλοι για σύγκρουση ("faceoff"). Η μικρή περιοχή (μπλε χρωματισμένη) είναι ο τομέας του τερματοφύλακα. 
Στη Βόρεια Αμερική NHL το γήπεδο είναι διαφορετικό από τα διεθνή πρότυπα. Είναι 200 πόδια, αν και σχεδόν το ίδιο μήκος (60,96 m), αλλά μόνο 85 πόδια (25,91 m) πλάτος και έχει μια διαφορετική κατανομή των ζωνών πεδίου. Αυτό το παιχνίδι είναι συνήθως πιο γρήγορο και πιο επιθετικό.

Εξοπλισμός

Παίζεται με μπαστούνι και ως άθλημα πάγου απαιτούνται παγοπέδιλα. Οι τελείως μα τελείως σκληρές επιφάνειες του πάγου και η υψηλή ταχύτητα του δίσκου (μέχρι πάνω από 160 χιλιόμετρα) απαιτούν εξοπλισμό ασφάλειας για την ελάττωση τον κίνδυνο σοβαρού τραυματισμού. Αυτός ο εξοπλισός κάνει το άθλημα ιδιαιτερα ασφαλές σχετικά με αλλα ομαδικά αθλήματα.

Προστατευτικός εξοπλισμός

Ο προστατευτικός εξοπλισμός συμπεριλαμβάνει επικαλαμίδες, παντελόνια, σπασουάρ, γάντια, αγκωνίδες, προστατευτικό
θώρακα, προστατευτικό λαιμού, και κράνος.
Το κράνος υπάρχει με διάφανο προστατευτικό προσώπου (από πλαστικό ανθεκτικότητας) το οποίο καλύπτει την περιοχή των ματιών και της
μύτης. υπάρχει και με πλήρη προστατευτική μάσκα υποχρεωτική στους αθλητές κάτω τον 20 ετών.
Οι φανέλες συνήθως είναι κατασκευασμένες από ένα πλέγμα πολυεστέρα, που δεν παγιδεύει τον ιδρώτα και τη θερμότητα του σώματος με τον ίδιο τρόπο που μια φανέλα κατασκευάζεται από μια φυσική ίνα. Γενικά, οι παίκτες αναγνωρίζονται από τον αριθμό που φέρουν στη στολή τους (πλάτη).

Παγοπέδιλα

Τα παγοπέδιλα για ιχόκεϊ έχουν κορδόνια, η επιφάνεια είναι από συνθετικό ύφασμα η πλαστικό (όταν έχουν και την ιδιότητα τις προσαρμογής τους μέσο θερμοκρασίας σε ένα φούρνο). Τα φθηνότερα ζευγάρια είναι συνήθως μαλακότερα στο εσωτερικό, υψηλή σταθερότητα και σκληρότητα (stiffness) βρίσκεται σε επαγγελματικά ζευγάρια, δεν είναι όμως άνετη για έναν πρωτάρη.

Μπαστούνι

Κατασκευάζονται από ξύλο ή συνθετικό υλικό και υπάρχου σε δυο μορφές η απλή και η ειδική για τον τερματοφύλακα με πιο χοντρή βάση και μεγαλύτερη επιφάνεια.
Τα μπαστούνια του χόκεϊ βγαίνουν σε διάφορα μεγέθη: Το μακρος καθορίζεται από το μέγεθος του παίκτη, χωρίς πατίνια πρέπει να φτάνει μέξι τι μύτη και με πατίνια μέχρι το πιγούνι. Το φτυάρι και η ικανότητα λυγίσματος (flex) διαφέρουν σχετικά με την προτίμηση του παίκτη. Τα τελευταία χρόνια επικρατούν τα συνθετικά μπαστούνια (συνήθως από ανθρακονήματα), εξαιτίτας της μεγαλύτερης ικανότητας τους στο λύγισμα, το οποίο προσφέρει παραπάνω δύναμη στο σουτ.

Πρωταθλήματα

Το άθλημα απαιτεί την λειτουργία παγοδρομιών η οποια συνήθως χρηματοδοτείται από κρατικούς η δημοτικούς φορείς. Η Ελλάδα είναι από της ελάχιστες χώρες του πλανήτη  η μοναδική στην Ευρώπη που δεν λειτουργεί ούτε ένα παγοδρόμιο ολυμπιακών διαστάσεων, επόμενος η Εθνική Ελλάδος δεν επιτρέπεται να λάβει πια μέρος σε διεθνές αγώνες. Το Ευρωπαϊκό πρωτάθλημα χόκεϊ επί πάγου διεξάγεται καθε χρόνο σε 4 γύρους. Το παγκόσμιο πρωτάθλημα διεξάγεται κάθε χρόνο.
Το Ελληνικό πρωτάθλημα χόκεϊ επί πάγου ανδρών διεξάγεται με διακοπές από το 1994 έως το 2000 και από το 2008 και μετέπειτα. Διεξάγεται σε μικρά ιδιωτικά παγοδρόμια.
Ο Καναδάς και οι Η.Π.Α έχουν κάνει το σύνθετο πρωτάθλημα National Hockey League, με κύριο τρόπαιο το Stanley Cup, και η Ρωσία το Κοντινένταλ Χόκεϊ Λιγκ.