Μπακόπα του Μονιέ

Ετυμολογία

Η επιστημονική απόδοση: «Μπακόπα του Μονιέ» («Bacopa monnieri»), δόθηκε προς τιμήν του Γάλλου φυσικού επιστήμονα Louis Guillaume Le Monnier (1717 - 1799), νεώτερου αδελφού του αστρονόμου Charles Pierre Le Monnier (1715–1799).

Περιγραφή

Τα φύλλα αυτού του φυτού είναι χυμώδη, στενόμακρα και πάχους 4–6 χιλιοστά. Τα φύλλα είναι λογχοειδή (oblanceolate) και διατάσσονται αντιθέτως επί του στελέχους. Τα άνθη είναι μικρά και λευκά, με τέσσερα ή πέντε πέταλα. Ικανότητά του να αναπτύσσεται στο νερό το καθιστά ένα δημοφιλές φυτό ενυδρείου. Μπορεί ακόμα και να αναπτυχθεί σε ελαφρώς υφάλμυρες συνθήκες. Ο πολλαπλασιασμός, συχνά επιτυγχάνεται μέσω μοσχευμάτων.

Οικολογία

Αναπτύσσεται συνήθως σε βαλτώδεις περιοχές σε ολόκληρη την Ινδία, Νεπάλ, Σρι Λάνκα, Κίνα, Πακιστάν, Ταϊβάν και Βιετνάμ. Επίσης, έχει βρεθεί στη Φλόριντα, Χαβάη και άλλες νότιες πολιτείες των Ηνωμένων Πολιτειών όπου μπορεί να καλλιεργηθεί σε υγρές συνθήκες, κοντά σε λιμνούλες ή σε τυρφώδεις κήπους.  Το φυτό αυτό μπορεί να καλλιεργηθεί υδροπονικά.

Παραδοσιακές χρήσεις

Το Μπακόπα έχει χρησιμοποιηθεί στην παραδοσιακή θεραπεία της Αγιουρβέντα, για την επιληψία και το άσθμα.  Χρησιμοποιείται επίσης στην Αγιουρβέντα, για έλκη, όγκους, ασκίτες, διογκωμένες σπλήνες, φλεγμονές, λέπρα, αναιμίες και γαστρεντερίτιδες.

Ονοματολογία

Η ονομασία «Μπράχμι» («Brahmi») έχει επίσης δοθεί στο Centella asiatica, ιδιαιτέρως στη βόρεια Ινδία και την Κεράλα όπου όπου επίσης ταυτοποιείται στα Μαλαγιαλαμικά ως muttil (മുത്തിള്‍) ή kodakan. Αυτή η αναγνώριση του brāhmī ως C. asiatica έχει χρησιμοποιηθεί για μακρό χρόνο στη βόρεια Ινδία, καθώς σχολιάζει και ο Hēmādri στο Aṣṭāṅgahṛdayaṃ (Āyuṛvēdarasāyanaṃ), μεταχειρίζεται το maṇḍūkapaṛṇī (C. asiatica) ως συνώνυμο του brahmi, αν και αυτό μπορεί να είναι μια περίπτωση λανθασμένης αναγνώρισης, η οποία εισήχθη κατά τη διάρκεια του 16ου αιώνα.
Το Μπακόπα του Μονιέ (Bacopa monnieri) περιγράφηκε αρχικά περί τον 6ο αιώνα μ.Χ. σε κείμενα όπως το Charaka Samhita, Atharva-Veda και Susrut Samhita ως medhya rasayana–τάξης βότανο το οποίο λαμβάνεται για να ακονίσει τη διανοητική κατάσταση και να μετριάσει τα ψυχικά ελλείμματα. Εικάζεται ότι το βότανο χρησιμοποιείτο από τους αρχαίους μελετητές Βεδικών για να απομνημονεύσουν μακροσκελείς ιερές γραφές και ύμνους.

Χημικά συστατικά στοιχεία

Οι καλύτερα χαρακτηρισμένες ενώσεις στο Μπακόπα του Μονιέ είναι dammarane-τύπου triterpenoid saponins γνωστές ως bacosides, με jujubogenin ή pseudo-jujubogenin moieties ως aglycone μονάδες. Οι bacosides περιλαμβάνουν μία οικογένεια από 12 γνωστά analogs. Άλλες saponins ονομαζόμενες bacopasides I–XII, έχουν ταυτοποιηθεί πιο πρόσφατα. Τα αλκαλοειδή brahmine, νικοτίνη και η herpestine έχουν καταλογογραφηθεί, μαζί με D-mannitol, apigenin, hersaponin, monnierasides I–III, cucurbitacin και plantainoside B.
Το συστατικό που έχει μελετηθεί περισσότερο είναι το bacoside A, οποίο διαπιστώθηκε ότι είναι μείγμα των bacoside A3, bacopacide II, bacopasaponin C και του jujubogenin, ένα ισομερές του bacosaponin C. Αυτές οι δοκιμασίες διεξήχθησαν, χρησιμοποιώντας εκχύλισμα πλήρους φυτού και οι συγκεντρώσεις του bacoside ενδέχεται να ποικίλουν, αναλόγως του τμήματος από το οποίο εξάχθηκαν. Σε ένα δείγμα Μπακόπα του Μονιέ (Bacopa monnieri), ο Rastogi και λοιποί, βρήκαν το παρακάτω bacoside προφίλ: bacopaside I (5.37%), bacoside A3 (5.59%), bacopaside II (6.9%), bacopasaponin C ισομερές (7.08%) και bacopasaponin C (4.18%).

Έρευνα

Το Μπακόπα του Μονιέ (Bacopa monnieri) επιδεικνύει in vitro αντιοξειδωτικά και κυττάρο-προστατευτικά αποτελέσματα. Σε ζώα, αναστέλλει επίσης την acetylcholinesterase, ενεργοποιεί τη choline acetyltransferase και αυξάνει την αιματική ροή του εγκεφάλου. 
Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι τα εκχυλίσματα από το Bacopa monnieri, ενδέχεται να έχουν προστατευτικές επιδράσεις σε ζωικά πρότυπα, από το νευροεκφυλισμό (neurodegeneration). Μικρές κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους, έχουν δείξει περιορισμένα αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία υποστηρίζουν, βελτιωμένη ανάκληση της ελεύθερης μνήμης, χωρίς να υπάρχουν ενδείξεις, που να υποστηρίζουν άλλες γνωστικές-ενισχυτικές επιδράσεις.

Τοξικολογία

Υδατικά εκχυλίσματα του Μπακόπα του Μονιέ (Bacopa monnieri), ενδέχεται να έχουν αναστρέψιμες δυσμενείς επιπτώσεις στην σπερματογένεση (spermatogenesis), τον αριθμό των σπερματοζωαρίων και τη γονιμότητα στα αρσενικά ποντίκια.
Οι πλέον συνήθεις αναφερθείσες ανεπιθύμητες παρενέργειες του Μπακόπα του Μονιέ (Bacopa monnieri) στον άνθρωπο, είναι η ναυτία, η αυξημένη κινητικότητα του εντέρου και οι γαστρεντερικές ενοχλήσεις.