Πολιτική κρίση στο Περού (2009)

Η πολιτική κρίση στο Περού του 2009 αφορά την αντίθεση στην εκμετάλλευση πετρελαίου στην περουβιανή ζούγκλα. Οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές είναι οι αυτόχθονες της περιοχής, οι οποίοι είναι αντίθετοι στην εταιρεία Petroperú και η Εθνική Αστυνομία.
Η διαμάχη έχει περιγραφεί ως η χειρότερη πολιτική βία στο Περού επί πολλά χρόνια και είναι η σοβαρότερη κρίση που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση του Άλαν Γκαρσία. Επίσης, ζητήθηκε η παραίτηση του πρωθυπουργού Γιεχούντε Σιμόν.
Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, τουλάχιστον 22 αστυνομικοί σκοτώθηκαν (επτά από τους οποίους με ακόντια), ενώ τουλάχιστον 30 αυτόχθονες, ανάμεσα στους οποίους και 3 παιδιά βρήκαν επίσης το θάνατο. Σημειώθηκαν 155 τραυματισμοί, το ένα τρίτο εκ των οποίων ήταν από σφαίρες. Πραγματοποιήθηκαν συνολικά 72 συλλήψεις . Θάνατοι και τραυματισμοί στη διάρκεια πολιτικής κρίσης είχαν να σημειωθούν από την εποχή των συγκρούσεων, πριν από μία δεκαετία, για τις οποίες θεωρήθηκαν υπεύθυνοι οι αντάρτες της οργάνωσης "Φωτεινό Μονοπάτι". 
Οι θάνατοι ήταν αποτέλεσμα δύο συγκρούσεων στη ζούγκλα του Αμαζονίου στις 5 Ιουνίου και στις 6 Ιουνίου του 2009. Οι συγκρούσεις αυτές υποδαυλίζονται από την πρόσφατη αντίθεση στην εξερεύνηση πετρελαίου και στην εκμετάλλευση των εδαφών που ανήκουν στους ιθαγενείς.

Προφίλ

Από τον Απρίλιο του 2009 ήταν κοινός τόπος οι διαμαρτυρίες και οι αποκλεισμοί καυσίμων και των συγκοινωνιών στην περιοχή της Αμαζονίας καθώς οι ιθαγενείς εμμένουν στο ότι η νέα κυβερνητική νομοθεσία (διατάγματα) που ψήφισε η κυβέρνηση του προέδρου Άλαν Γκαρσία απειλεί την ασφάλεια των φυσικών πόρων και τους καθιστούσε εκμεταλλεύσιμους από ξένες εταιρείες. Στις μέρες μας τέτοια εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου δέχεται πυρά από οικονομολόγους. Τις τελευταίες δεκαετίες, οι ερευνητές έδειξαν ότι η αφθονία του φυσικού πλούτου (κυρίως ορυκτών και πετρελαίου) στη χώρα σχετίζεται με την χαμηλή ανάπτυξη, όπως επίσης και με τις ακατάλληλες οικονομικές πολιτικές  και τους θεσμούς (διαφθορά, κακοδιαχείριση, λεηλασίες). Αυτό αποδεικνύεται ότι ισχύει ιδιαίτερα σε ορυκτά και πετρελαιοπηγές, οι οποίες παράγουν μεγάλη αξία για λίγους ανθρώπους,σε αντίθεση με την γεωργική ανάπτυξη, η οποία συμπεριλαμβάνει πολλούς εργάτες που αναγκάζονται να λαμβάνουν ένα μερίδιο από τα κέρδη.Η πετρελαϊκή εκμετάλλευση στο Περού λειτουργεί ως πρότυπο σαν το προαναφερθέν, προκαλώντας παράπονα και μικρά κέρδη για τους τοπικούς πληθυσμούς.Τον Ιούνιο του 2009, με την επιδείνωση της κρίσης, κλήθηκαν οι ένοπλες δυνάμεις προς βοήθεια της αστυνομίας.

Μάχη στη "Στροφή του Διαβόλου"

Στις 5 Ιουνίου του 2009 τουλάχιστον  31 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε συγκρούσεις ανάμεσα στις δυνάμεις ασφαλείας και στους ιθαγενείς σε δρόμο της ζούγκλας, που ονομάζεται  "Στροφή του Διαβόλου",δίπλα στην Μπάγουα , πάνω από 1.000 χλμ. στα βόρεια της Λίμα, κατά την προσπάθεια των δυνάμεων ασφαλείας να διαλυθεί ένα οδόφραγμα. Οι θάνατοι συνέβησαν όταν η αστυνομία αποφάσισε να διαλύσει το μπλόκο των 5.000 διαδηλωτών. Είκοσι δύο από τους νεκρούς ήταν αρχηγοί φυλών και 9 ήταν μέλη της αστυνομικής δύναμης. Οι εκπρόσωποι των ιθαγενών ισχυρίστηκαν ότι η αστυνομία,με ελικόπτερα,  άνοιξε πυρ εναντίον των διαδηλωτών , οι οποίοι έκαναν ειρηνική διαδήλωση από κάτω.  Ο ηγέτης των αυτοχθόνων, Αλμπέρτο Πισάνγκο, ανέφερε στους δημοσιογράφους ότι για τη σφαγή ήταν υπεύθυνη η κυβέρνηση. Η αστυνομία ανέφερε ότι ανταπέδωσαν πυρά που είχαν δεχτεί στην αρχή και ο πρόεδρος της χώρας ανέφερε ότι οι φυλές "είχαν υποπέσει σε επίπεδο εγκληματιών".

Σφαγή 6ης Ιουνίου

Στις 6 Ιουνίου του 2009 εννέα ακόμη αστυνομικοί σκοτώθηκαν σε πετρελαϊκή εγκατάσταση που ανήκει στην εθνική εταιρεία πετρελαίου, Petroperu, η οποία είχε καταληφθεί από τους αυτόχθονες που διαμαρτύρονταν. Ο πρωθυπουργός Σιμόν δήλωσε ότι οι αξιωματικοί σκοτώθηκαν κατά την απόπειρά τους να σώσουν 38 απαχθέντες αξιωματικούς της αστυνομίας. Ο Γκαρσία άσκησε κριτική εναντίον των διαδηλωτών, τονίζοντας ότι συμπεριφέρονταν σαν τρομοκράτες και ξεκάθαρα υπέθεσε ότι ήταν  "υποκινούμενοι από ξένους". Αρκετοί αστυνομικοί ήταν όμηροι, παρότι 22 απελευθερώθηκαν και 7 ακόμα αγνοούνται.
Από τις 3:00 μ.μ.–6:00 π.μ. επιβλήθηκε αμέσως απαγόρευση κυκλοφορίας.

Συνέπειες

Η περουβιανή κυβέρνηση επιζήτησε τη σύλληψη του Αλμπέρτο Πισάνγκο, ηγέτη των Ινδιάνων αυτοχθόνων και αρχηγού της οργάνωσης Asociación Interétnica de Desarrollo de la Selva (AIDESEP). Ο τελευταίος κατέφυγε στην πρεσβεία της Νικαράγουας στη Λίμα στις 8 Ιουνίου και την επομένη του παραχωρήθηκε άσυλο.
Στις 8 Ιουνίου παραιτήθηκε η υπουργός επί γυναικείων ζητημάτων και κοινωνικής ανάπτυξης, Κάρμεν Βιλντόσο, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τους χειρισμούς της κυβέρνησης. Στη συνέχεια, το Κογκρέσο ανέστειλε δύο από τα επίμαχα κυβερνητικά διατάγματα. Οι αυτόχθονες διαδηλωτές υποσχέθηκαν να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις τους μέχρι την απόσυρση και όχι απλώς την αναστολή εφαρμογής των διαταγμάτων.
Τελικά η κυβέρνηση αναγκάστηκε να αποσύρει το νομοσχέδιο.