Ανατομικό-Θεραπευτικό-Χημικό Σύστημα Ταξινόμησης

Το Ανατομικό-Θεραπευτικό-Χημικό Σύστημα Ταξινόμησης - Anatomical Therapeutic Chemical (ATC) Classification System χρησιμοποιείται για την ταξινόμηση των ενεργών συστατικών των φαρμάκων σύμφωνα με το όργανο ή το σύστημα στο οποίο επιδρούν και τις θεραπευτικές, φαρμακολογικές και χημικές ιδιότητες τους. Ελέγχεται από το Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology (WHOCC) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1976.
Αυτό το φαρμακευτικό σύστημα κωδικοποίησης διαιρεί τα φάρμακα σε διαφορετικές ομάδες σύμφωνα με το όργανο ή το σύστημα στο οποίο δρουν και/ή τα θεραπευτικά και χημικά τους χαρακτηριστικά. Κάθε κατώτατο επίπεδο κωδικού ATC αντιστοιχεί σε μια φαρμακευτικά χρησιμοποιούμενη ουσία, ή έναν συνδυασμό ουσιών, σε μια μοναδική ένδειξη (ή χρήση). Αυτό σημαίνει ότι ένα φάρμακο μπορεί να έχει περισσότερους από έναν κωδικούς: το ακετυλοσαλικυλικό οξύ (ασπιρίνη), παραδείγματος χάρη, έχει A01AD05 ως φάρμακο για τοπική στοματική θεραπεία, B01AC06 ως αναχαιτιστής αιμοπεταλίων (platelet inhibitor) και N02BA01 ως αναλγητικό και αντιπυρετικό. Από την άλλη μεριά, αρκετές διαφορικές εμπορικές επωνυμίες έχουν τον ίδιο κωδικό, αν έχουν την ίδια δραστική ουσία και ενδείξεις.

Ταξινόμηση

Σε αυτό το σύστημα, τα φάρμακα ταξινομούνται σε ομάδες σε 5 διαφορετικά επίπεδα:

Δεύτερο επίπεδο

Το δεύτερο επίπεδο του κωδικού δείχνει την θεραπευτική κύρια ομάδα και αποτελείται από δύο αριθμούς.
Παράδειγμα: C03 Διουρητικά

Τρίτο επίπεδο

Το τρίτο επίπεδο του κωδικού δείχνει την θεραπευτική/φαρμακολογική υποομάδα και αποτελείται από ένα γράμμα.
Παράδειγμα: C03C Διουρητικά υψηλής οροφής

Τέταρτο επίπεδο

Το τέταρτο επίπεδο του κωδικού δείχνει τη χημική/θεραπευτική/φαρμακολογική υποομάδα και αποτελείται από ένα γράμμα.
Παράδειγμα: C03CA Σουλφαναμίδες

Πέμπτο επίπεδο

Το πέμπτο επίπεδο του κωδικού δείχνει τη χημική ουσία και αποτελείται από δύο αριθμούς.
Παράδειγμα: C03CA01 Φουροσεμίδη

ATCvet

Το Ανατομικό-Θεραπευτικό-Χημικό σύστημα ταξινόμησης για κτηνιατρικά φάρμακα (Anatomical Therapeutic Chemical Classification System for veterinary medicinal products) (ATCvet) χρησιμοποιείται για να ταξινομήσει τα κτηνιατρικά φάρμακα. Οι κωδικοί ATCvet μπορούν να δημιουργηθούν τοποθετώντας το γράμμα Q μπροστά από τον κωδικό ATC των περισσότερων ανθρώπινων φαρμάκων. Παραδείγματος χάρη, η φουροσεμίδη για κτηνιατρική χρήση έχει τον κωδικό QC03CA01.
Μερικοί κωδικοί χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για κτηνιατρικά φάρμακα, όπως το QI Ανοσολογικά, QJ51 Αντιβακτηριακά για ενδομαστική χρήση ή QN05AX90 Αμπεροζίδη.

Καθορισμένη ημερήσια δόση

Το σύστημα ATC περιλαμβάνει επίσης την καθορισμένη ημερήσια δόση (defined daily dose (DDD)) για πολλά φάρμακα. Αυτή είναι μια μέτρηση της κατανάλωσης φαρμάκου με βάση τη συνηθισμένη ημερήσια δόση για ένα δεδομένο φάρμακο. Σύμφωνα με τον ορισμό, "το DDD είναι η υποθετική μέση δόση συντήρησης την ημέρα για ένα φάρμακο που χρησιμοποιείται για την κύρια ένδειξή του σε ενήλικες."

Τροποποιήσεις και ενημερώσεις

Οι εθνικές εκδόσεις της ταξινόμησης ATC, όπως η  γερμανική Anatomisch-therapeutisch-chemische Klassifikation mit Tagesdosen, μπορεί να συμπεριλαμβάνουν πρόσθετους κωδικούς και DDDs που δεν υπάρχουν στην έκδοση του WHO.
Το ATC ακολουθεί τις κατευθυντήριες γραμμές κατά τη δημιουργία νέων κωδικών για νεοεγκρινόμενα φάρμακα. Για να δημιουργηθεί ένας νέος κωδικός ATC, πρέπει να σταλεί μια αίτηση στο ATC. Οι νέοι κωδικοί ATC δημοσιεύονται δυο φορές τον χρόνο. Μια επίσημη έκδοση της νέας έκδοσης του ATC γίνεται μια φορά τον χρόνο.