Φιλοτελική επένδυση

Η φιλοτελική επένδυση (philatelic investment), είναι η επένδυση στα συλλεκτικά γραμματόσημα, με σκοπό την πραγματοποίηση κέρδους. Η φιλοτελική επένδυση, ήταν δημοφιλής κατά τη δεκαετία του 1970 αλλά στη συνέχεια, έπεσε σε δυσμένεια μετά από μια κερδοσκοπική φούσκα και οι τιμές των σπάνιων γραμματοσήμων, χρειάστηκαν πολλά χρόνια για να ανακάμψουν.

Γενική επισκόπηση

Η επένδυση στα σπάνια γραμματόσημα, απαιτεί υψηλό βαθμό εξειδίκευσης και μπορεί να είναι πολύ ριψοκίνδυνη για τον αρχάριο. Τα σπάνια γραμματόσημα, είναι από τις πλέον φορητές απτές επενδύσεις, καταλαμβάνουν λίγο χώρο, αλλά απαιτούν ως προϋπόθεση, την προσεκτική αποθήκευση, έναν από τους πιο σημαντικούς παράγοντες, για τον προσδιορισμό της αξίας του γραμματοσήμου. Άλλες απτές επενδύσεις, περιλαμβάνουν πίνακες ζωγραφικής, αντίκες, πολύτιμα μέταλλα, σπάνια νομίσματα, κρασιά, παλαιά βιβλία και πολλά άλλα είδη, που χαρακτηρίζονται εναλλακτικές επενδύσεις. Το ενδιαφέρον για τα γραμματόσημα ως μια επένδυση, τείνει να αυξάνεται όταν οι παραδοσιακές επενδύσεις δεν τα πάνε καλά, προκαλώντας τους επενδυτές να αναζητήσουν εναλλακτικές λύσεις. Η αύξηση της ηλικίας του πληθυσμού στις δυτικές χώρες, έχει επίσης πιστωθεί με την αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος, για τα γραμματόσημα.
Ένας Άγγλος διοργανωτής δημοπρασιών προειδοποιούσε: «Εκτός αν γνωρίζετε τι κάνετε - και αυτό έρχεται μόνο με την πολύχρονη εμπειρία - είναι πολύ δύσκολο να αγοράσετε λογικά και στις σωστές τιμές. Όταν αγοράζετε με βάση την τιμή λιανικής πώλησης, θα πρέπει να ξεπεραστούν τα περιθώρια κέρδους, τα οποία ο έμπορος έχει ενσωματωμένα στην τιμή πώλησής του, συν ΦΠΑ. Όταν πωλείτε, θα πρέπει επίσης, να ξεπεραστούν οι  επιβαρύνσεις συναλλαγής, είτε πωλείτε σε έναν οίκο δημοπρασιών ή έμπορο. Κάτι τέτοιο, θα καταναλώσει σημαντικά μεγάλο μέρος της αξίας. Για να ξεπεραστεί αυτό το επιπρόσθετο ποσό επί του κόστους και να πωλήσετε με κέρδος, θα απαιτηθούν αρκετά χρόνια υπερτίμησης.»

Μέγεθος της αγοράς

Σε αντίθεση με τις μετοχές και τα μερίδια, η πλειοψηφία των συναλλαγών στον φιλοτελισμό ή την αγορά των γραμματοσήμων, λαμβάνουν χώρα ανεπίσημα, δι' αλληλογραφίας ή σε περιβάλλοντα λιανικής πώλησης και ως εκ τούτου, αυτό καθιστά δύσκολο τον καθορισμό του μεγέθους της αγοράς. Η αγορά είναι σίγουρα πολύ μικρότερη από τις χρηματοπιστωτικές αγορές, αλλά αυτή δεν είναι ασήμαντη. Έχει εκτιμηθεί σε £ 5 δισεκατομμύρια. Η πλειοψηφία αυτών των συναλλαγών, ωστόσο, είναι πιθανό να είναι χαμηλής αξίας αντικείμενα, παρά επενδύσεις. Σε μια συνέντευξη του 2007, ο Michael Hall - Γενικός διευθυντής της Stanley Gibbons, εκτίμησε ότι: «Ετησίως, εμπορεύονται περίπου 1 δισεκατομμύρια $ σπάνιων γραμματοσήμων, στην 10-δισεκατομμυρίων $-κατ'έτος, αγορά γραμματοσήμων.» Η εκτίμηση κατά το 2004, ήταν ότι αριθμός των συλλεκτών παγκοσμίως, ανερχόταν σε 30 εκατομμύρια. Το 2009, ο Adrian Roose της Stanley Gibbons, εκτίμησε αυτό το στοιχείο σε 48 εκατομμύρια, από τα οποία, τα 18 εκατομμύρια, προέρχονταν από την Κίνα. Ωστόσο, δεν είναι γνωστό, πόσοι εξ αυτών είναι σοβαροί συλλέκτες.

Ιστορικά στοιχεία

Ενώ υπάρχουν μακροπρόθεσμες εγγραφές των τιμών λιανικής πώλησης γραμματοσήμων, ο πρώτος κατάλογος προετοιμάζεται το 1862, υπάρχουν λίγα αντικειμενικά ιστορικά στοιχεία, σχετικά με το παρελθόν απόδοσης των γραμματοσήμων, ως επένδυση. Δεν υπάρχουν μακροπρόθεσμοι δείκτες, όπως του Dow Jones ή του Δείκτη FTSE, αν και ορισμένοι αριθμοί, είχαν αρχίσει να συγκεντρώνονται από την Stanley Gibbons και το «Stamp Magazine» στο ΗΒ.
Από το 2002, η Stanley Gibbons συνέταξε τον SG100 Stamp Index (SG100 Δείκτη Αξιών Γραμματοσήμων), βασιζόμενο στις τιμές λιανικής και δημοπρασίας, για τα "100 πιο συχνά διαπραγματεύσιμα γραμματόσημα" στον κόσμο. Ο δείκτης αξιών εμφανίζεται στο Bloomberg Terminal, αλλά διεκόπη και του δόθηκε η κατάσταση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Επίσης το 2004, ξεκίνησαν ένα δείκτη αξιών, με 30 σπάνια Βρετανικά γραμματόσημα. Το 2012, η εταιρεία λάνσαρε τον GB250 Rare Stamp Index (GB250 Δείκτη Αξιών Σπανίων Γραμματοσήμων) «να παράσχει μία ευρεία θεώρηση της επενδυτικής αγοράς, για τα γραμματόσημα της Μεγάλης Βρετανίας», καταγράφοντας τον τύπο των γραμματοσήμων, που θα συνιστούσαν για επενδυτικούς σκοπούς. Οι δείκτες GB30 και GB250, αναφέρονται τόσο στην Επαγγελματική υπηρεσία Bloomberg όσο και Thomson Reuters. Σύμφωνα με τη Stanley Gibbons, τα σπάνια γραμματόσημα, κατά τα τελευταία 50 χρόνια, έχουν κατά μέσο όρο, 10% ετήσια ανατοκισμένη επιστροφή, ωστόσο, είναι σημαντικό να ενθυμούμαστε ότι αυτό το ψηφίο έχει υπολογιστεί χρησιμοποιώντας το backtesting καθώς οι δείκτες τιμών των γραμματοσήμων, είναι μια πρόσφατη καινοτομία. Επιπλέον, έχουν εξαιρεθεί από το ευρετήριο, οι τιμές στους δείκτες που βασίζονται εν μέρει στους δικούς της τιμοκαταλόγους λιανικής πώλησης της Stanley Gibbons και συχνά αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης, αλλά έχουν χαμηλή αξία γραμματοσήμου.
Οι τιμές στον κατάλογο γραμματοσήμων δεν θεωρούνται αξιόπιστες, δεδομένου ότι δεν είναι τίποτα περισσότερο από εκτιμήσεις στο ένα άκρο και αντιπροσωπεύουν μια τιμή λιανικής πώλησης στο άλλο άκρο της αγοράς. Οι πραγματοποιήσεις των πλειστηριασμών δύναται να είναι πιο αξιόπιστες, αλλά είναι δύσκολο να χρησιμοποιηθούν, καθώς ο επενδυτής θα πρέπει να αναλύσει προσωπικά τα αποτελέσματά τους από πολλές δημοπρασίες, για μεγάλο χρονικό διάστημα, προκειμένου να εξαγάγει οποιαδήποτε χρήσιμα συμπεράσματα. Ενώ, οι περισσότερες συναλλαγές σε μετοχές, διαπραγματεύονται σε αναγνωρισμένο χρηματιστήριο αξιών και πραγματοποιούνται δημοσίως, με διαφανείς διαδικασίες, αυτό δεν είναι η περίπτωση με τα γραμματόσημα, όπου μόνο οι συναλλαγές των δημοπρασιών, πραγματοποιούνται σε δημόσια θέα.

Σκάνδαλα επένδυσης γραμματοσήμων

Τα τελευταία χρόνια, υπήρξαν μια σειρά από σκάνδαλα, σε αυτόν τον τομέα.
Στην δεκαετία του 1950, στην Ιρλανδία, ο Paul Singer, ένας Διδάκτωρ Φιλοσοφίας από την Μπρατισλάβα, λειτουργούσε ένα σχήμα Πόντσι υπό την επωνυμία «Shanahan Stamp Auctions». Το σχήμα κατέρρευσε στις 9 Μαΐου 1959, όταν μια μυστηριώδης ληστεία έλαβε χώρα στα γραφεία της εταιρείας, την παραμονή ενός σημαντικού πλειστηριασμού, απ' όπου εξαφανίστηκαν γραμματόσημα αξίας άνω των ₤ 300.000. Ο Singer κατηγορήθηκε για απάτη, αλλά απαλλάχθηκε και εξαφανίστηκε.
Στη δεκαετία του 1970, το σκάσιμο της κερδοσκοπικής φούσκας, άφησε τους επενδυτές ανίκανους να υλοποιήσουν την επένδυσή τους, στην τιμή που είχαν καταβάλει. Οι τιμές, χρειάστηκαν δεκαετίες για να ανακάμψουν.
Το 2006, δύο Ισπανικές εταιρείες η «Afinsa» και η «Forum Filatelico», κατέρρευσαν και άφησαν περίπου 350.000 επενδυτές, με επενδύσεις ύψους μόλις το 10% της τιμής που είχαν καταβάλει.

Κανονισμοί και προστασία των επενδυτών

Γραμματόσημα, τα οποία αγοράζονται για επένδυση, συνήθως, για τον αγοραστή, δεν έχουν καμία ειδική νομοθετική προστασία. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, δεν υπάρχει καμία ρύθμιση του εν λόγω τομέα, από την Financial Conduct Authority. Οι κανόνες αλλού, μπορεί να διαφέρουν. Όπου η επένδυση είναι συλλογική μέσω ενός αμοιβαίου κεφαλαίου, ενδέχεται να υπάρξει κάποια ρύθμιση των δραστηριοτήτων του ταμείου, ανάλογα με το σημείο όπου αυτό, έχει τη βάση του.