Μάχη του Μόλβιτς

Ιστορικό πλαίσιο

Έπειτα από την ενθρόνιση της Μαρίας Θηρεσίας το 1740, ο Φρειδερίκος Β΄ εισέβαλε στην πλούσια επαρχία της Σιλεσίας που θα του εξασφάλιζε ζωτικό χώρο και πλούτο για το βασίλειο του. Η εισβολή έγινε με αστραπιαία ταχύτητα. Τα πρωσικά στρατεύματα κατέλυσαν σε χειμερινά καταλύματα ξέγνοιαστα μετά από το εύκολο τέλος της εκστρατείας. Μια δύναμη 20.000 στρατιωτών με διοικητή τον Βίλχελμ Ράινχαρντ φον Νάιπεργκ (Wilhelm Reinhard von Neipperg), ξεκίνησε από την Αυστρία για να εκδιώξει τους Πρώσους εισβολείς.

Πορεία προς την Νάισσε

Ο αυστριακός στρατός κατέλαβε εξ απήνης τους Πρώσους και κινήθηκε βόρεια, όπου η πόλη Νάισσε (γερμανικά: Neisse) πολιορκούνταν και ακόμη δεν είχε πέσει στα πρωσικά χέρια. Και οι 2 διοικητές έκαναν αγώνα δρόμου για το ποιος θα φτάσει πρώτος στην πόλη. Ο καιρός που επικρατούσε ήταν κακός και ο Νάιπεργκ έφτασε πρώτος και έστησε το στρατόπεδο του στην Νάισσε. Ο Φρειδερίκος με τον στρατό του βρέθηκε αποκομμένος από το βασίλειο του, με τις γραμμές επικοινωνίας και τροφοδοσίας του να έχουν αποκοπεί από την αυστριακή δύναμη.

Πρωσικές προετοιμασίες

Πληροφορίες από Αυστριακούς αιχμάλωτους, επέτρεψαν τον Πρώσο βασιλιά να μάθει την ακριβή τοποθεσία και την δύναμη των Αυστριακών. Η πρωινή ομίχλη και το χιόνι, έκρυψαν τις κινήσεις των Πρώσων ώσπου έφτασαν περίπου 3 χιλιόμετρα από το αντίπαλο στρατόπεδο. Από εκείνη την θέση οι Πρώσοι έπρεπε να επιτεθούν άμεσα, όμως η έλλειψη στρατιωτικής εμπειρίας του Φρειδερίκου τον έκανε να διατάξει τον σχηματισμό του στρατού σε γραμμή μάχης. Λόγω του χιονιού στο έδαφος ο Φρειδερίκος δεν υπολόγισε σωστά την απόσταση από ένα ποτάμι που βρισκόταν στα δεξιά του και τοποθέτησε κάποιες μονάδες στρατού πίσω από μια στροφή του ποταμού, που από εκεί ήταν αδύνατο να πάρουν μέρος στην μάχη και άλλες μονάδες, κάθετα στις 2 γραμμές μάχης, στην δεξιά πλευρά. Ο κόμης Σβέριν (Kurt Christoph Graf von Schwerin) υπέδειξε το λάθος του νεαρού βασιλιά, όσον αφορούσε τους υπολογισμούς τους, όμως η υπόδειξη του αγνοήθηκε.

Αυστριακές προετοιμασίες

Ο Νάιπεργκ βρέθηκε σε δύσκολη θέση όταν αντίκρισε τον πρωσικό στρατό σε μικρή απόσταση από το στρατόπεδο του με τους περισσότερους στρατιώτες να κοιμούνται και να έχουν λάθος κατεύθυνση προς τα βορειοδυτικά. Μέσα σε πανδαιμόνιο οι στρατιώτες ξυπνούσαν και προσπαθούσαν να σχηματίσουν μια ενιαία δύναμη. Τελικά στη 13:00 και οι δύο δυνάμεις είχαν σχηματίσει τις γραμμές τους και ήταν έτοιμες για να πολεμήσουν.

Μάχη

Οι Πρώσοι ξεκίνησαν να προχωρούν προς τους Αυστριακούς σε δύο τμήματα. Έξι συντάγματα αυστριακού ιππικού, 4.500 με 5.000 ιππείς, επιτέθηκαν στο πρωσικό ιππικό στην δεξιά πλευρά του πρωσικού στρατού και το κατέστρεψαν. Με αυτήν την επίθεση το δεξί άκρο του πρωσικού στρατού έμεινε απροστάτευτο και το αυστριακό ιππικό ανανέωσε την επίθεση του, κατά του πεζικού αυτήν την φορά. Ο Σβέριν συμβούλεψε τον Πρώσο βασιλιά να εγκαταλείψει το πεδίο της μάχης γιατί κατά τα φαινόμενα ο στρατός θα έχανε τη μάχη. Αφήνοντας το πεδίο ο Φρειδερίκος δέχθηκε αντίπαλα πυρά, που αστόχησαν και παραλίγο να κατέληγε αιχμάλωτος. Η εικόνα της μάχης ήταν χαοτική, οι μονάδες που είχαν τοποθετηθεί κάθετα στις πρωσικές γραμμές πυροβολούσαν άλλες πρωσικές μονάδες ή τρέπονταν σε φυγή, καθώς το αντίπαλο ιππικό συνέχιζε επιθέσεις στα άκρα τους.
Όμως ο πρωσικός στρατός είχε εκπαιδευτεί και εκγυμναστεί αγγίζοντας την τελειότητα κατά την θητεία του πατέρα του Φρειδερίκου. Μάλιστα μπορούσε να πυροβολεί 4 με 5 φορές το λεπτό, έναντι τριών του αυστριακού πεζικού. Από κάποιο σημείο και μετά, το πρωσικό πεζικό ξεκίνησε αυθόρμητα να στρέφεται δεξιά, εξαπολύοντας συνεχείς βολές στο αυστριακό ιππικό, προκαλώντας μεγάλες απώλειες. Ο ίδιος ο διοικητής του αυστριακού ιππικού, στρατηγός Ρέμερ (Römer), σκοτώθηκε δεχόμενος μια σφαίρα στο κεφάλι. Ο Σβέριν σύντομα αποκατάστησε την τάξη στο δεξί πλευρό του. Μια δεύτερη επίθεση αυστριακού ιππικού, αυτήν την φορά στα αριστερά, οδηγήθηκε πίσω και ο Σβέριν διέταξε γενική έφοδο. Σύντομα το πεζικό άρχισε να ανταλλάσσει βολές με τους Αυστριακούς. Οι Πρώσοι χάρη στην εκπαίδευση τους νίκησαν το κατώτερο αυστριακό πεζικό, με αποτέλεσμα ολόκληρος ο αυστριακός στρατός να υποχωρήσει.

Αποτέλεσμα

Μετά την μάχη ο Φρειδερίκος προσάρτησε την Σιλεσία στο βασίλειο της Πρωσίας. Η νίκη στην πραγματικότητα οφείλεται στις ενέργειες του στρατάρχη Σβέριν. Ο Φρειδερίκος, που είχε φύγει από την μάχη νωρίτερα, ορκίστηκε πως ποτέ ξανά δεν θα άφηνε τον στρατό του και κράτησε πιστά αυτήν την υπόσχεση μέχρι τον θάνατο του. Από την μάχη έλαβε πολύτιμα μαθήματα, συνήθιζε μάλιστα να λέει για το Μόλβιτς «Το Μόλβιτς ήταν το σχολείο μου». Παρά τα αρχικά λάθη ο πρωσικός στρατός κατάφερε να νικήσει χάρη στην εκπαίδευσή του. Από εδώ και στο εξής ο στρατός απέκτησε επιθετικότητα. Φέρεται να έχει πει «Ο πρωσικός στρατός πάντα επιτίθεται». Ο Φρειδερίκος διέταξε πως κανένας δικός του διοικητής ιππικού, δεν έπρεπε να δεχτεί επίθεση αντίπαλου ιππικού, ακίνητος. Επίσης αύξησε την χρήση των ουσάρων που ενεργούσαν ως ακροβολιστές και ιχνηλάτες.