Μωριάκ (Καντάλ)

Γεωγραφικά στοιχεία

Το Μωριάκ βρίσκεται στα βορειοδυτικά του νομού Καντάλ, κοντά στα σύνορα με το νομό Κορέζ και την περιοχή Λιμουζέν. 
Είναι υπονομαρχία του νομού με πληθυσμό 3.667 κατοίκους (2016) και το κέντρο της ευρύτερης περιοχής 5 κοινοτήτων που συγκεντρώνει 5.205 κατοίκους (2016).
Η έκταση είναι 27,61 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Το μεγαλύτερο μέρος του διαμερίσματος Μωριάκ αποστραγγίζεται από τον Σαιν-Ζαν, ένα μικρό υδάτινο ρεύμα που ρέει στη νοτιοδυτική άκρη της πόλης και τροφοδοτεί την τεχνητή λίμνη Βαλ Σαιν-Ζαν, η οποία βρίσκεται σε ένα φυσικό πάρκο 40 στρεμμάτων, 500 μέτρα από το κέντρο της πόλης, πριν συμβάλει με τον Ωζ, έναν σημαντικό παραπόταμο του Ντορντόν.
Το Μωριάκ βρίσκεται σε λοφώδες έδαφος. Η κύρια κατοικημένη περιοχή βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 350-450 μέτρων, ενώ οι γύρω περιοχές ανέρχονται σε περίπου 760 μέτρα στους ηφαιστειογενείς ορεινούς όγκους.

Ιστορία

Το Μωριάκ είναι η παλαιότερη πόλη στο νομό Καντάλ.  Αναφέρεται για πρώτη φορά στην ιστορία σαν ένα χωριό που δημιουργήθηκε στις όχθες ενός μικρού ποταμού, παραπόταμου του Ωζ. Εξελίχθηκε σε μικρή πόλη, της οποίας σώζονται ερείπια του 1ου αιώνα m.X., κατά μήκος της ρωμαϊκής οδού Βορρά-Νότου. Η πόλη έκοβε χρυσό νόμισμα με τον τίτλο του Βίκους του Μωριάκ στον 7ο αιώνα, εποχή κατά την οποία ιδρύθηκε το μοναστήρι Βενεδικτίνων Σαιν-Πιέρ.
Τον 9ο αιώνα, το μοναστήρι αναφέρεται σε ένα χάρτη ως εξαρτώμενο από τη Βασιλική Μονή του Σεν Πιέρ (Αγίου Πέτρου) του Βίφ-ντε-Σανς, με την ευκαιρία της ανοικοδόμησής του. Το μοναστήρι έγινε κέντρο θρησκευτικού προσκυνήματος, γεγονός που αναζωογόνησε το εμπόριο και την ανάπτυξη της πόλης. Ο πάπας Κάλλιστος Β΄ στο 12ο αιώνα επισκέφθηκε την πόλη και κατασκευάστηκε νέο μοναστήρι και η εκκλησία του, καθώς και μια ενοριακή εκκλησία αφιερωμένη στην Παναγία για να αντικαταστήσει το παλιό παρεκκλήσι που ο Λουδοβίκος ΣΤ΄ της Γαλλίας είχε ονομάσει το 1110 «Παρεκκλήσι των Φράγκων βασιλιάδων».
Το Μωριάκ, έδρα δικαστηρίου, κατά τον Μεσαίωνα ήταν σημαντική πόλη της Άνω Ωβέρνης. Ο Φραγκίσκος Α' εγκατέστησε το 1543 την έδρα φορολογικού δικαστηρίου. Η πόλη το 1554 απέκτησε από τη βασιλική εξουσία προκρίτους και την ανεξαρτησία της, απομακρυνόμενη από την εξουσία του ηγούμενου της μονής. Με βάση μια κληρονομιά του επισκόπου Γκιγιώμ Ντυπρά, ο οποίος συμμετείχε στη σύνοδο του Τρέντο όπου ήρθε σε επαφή με τους Ιησουίτες, ένα κολέγιο Ιησουιτών εγκαταστάθηκε τον 16ο αιώνα (1564), ένα από τα πρώτα στην Ωβέρνη, που έκλεισε και πωλήθηκε ως εθνική εκκλησιαστική ιδιοκτησία κατά τη Γαλλική επανάσταση και επαναλειτούργησε, μετά την αγορά του ακινήτου το 1802 από την κοινότητα, με κοινοτικά έξοδα.
Με τη δημιουργία των νομών το 1790, και μετά από μια έντονη επαναστατική περίοδο που χαρακτηρίστηκε από καταστροφές και την εκτέλεση ενός ιερέα αντίθετου προς το Πολιτικό Σύνταγμα των Κληρικών, το Μωριάκ ορίσθηκε υπονομαρχία του νομού. 
Το 1846, η εκκλησία της Παναγίας των Θαυμάτων έλαβε από τον πάπα τον τίτλο της βασιλικής λόγω της ποιότητάς της ως προσκυνηματική εκκλησία. Παραμένει τόπος προσκυνήματος, και τα ωραία έπιπλα και αγάλματα προσελκύουν μεγάλο ενδιαφέρον.
Στα τέλη του 19ου αιώνα, η άφιξη του σιδηροδρόμου επιτάχυνε την ανάπτυξη της πόλης. Κοντά στο Μωριάκ, στον ποταμό Ντορντόν έχουν κατασκευαστεί μεγάλα υδροηλεκτρικά φράγματα. 
Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, το Μωριάκ και η περιοχή του συμμετείχαν ενεργά στη γαλλική αντίσταση.

Πολιτισμός και γλώσσα

Η περιοχή και η πόλη Μωριάκ είναι προπύργιο της διαλέκτου Ωβερνιά της Οξιτανικής γλώσσας, η οποία έχει περίπου 1,5 εκατομμύριο ομιλητές, κυρίως στους νομούς Πουί-ντε-Ντομ  και Καντάλ. Αν και όλος ο πληθυσμός μιλά επίσης γαλλικά, η διάλεκτος ωβερνιά εξακολουθεί να είναι η μητρική γλώσσα σε πολλά σπίτια και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται τόσο σε δημόσιους όσο και ιδιωτικούς χώρους από κάποιους κατοίκους.  
Το λεξιλόγιο, η γραμματική και η φωνολογία της διαλέκτου έχουν επηρεάσει τη χρήση των προφορικών γαλλικών. 
Το όνομα της πόλης Μωριάκ έχει ακριβώς την ίδια γραπτή μορφή στις δύο γλώσσες, αλλά προφέρεται ως «Μουριά» στα ωβερνιά.

Οικονομία

Το Μωριάκ είναι το κύριο εμπορικό κέντρο της περιοχής. Η πόλη είναι γνωστή για τη γαλακτοκομική βιομηχανία της, ιδιαίτερα τα τυριά Σαλέρ και Καντάλ. Στην περιοχή του Μωριάκ υπάρχουν λατομεία μαρμάρου.
Τουρισμός
Το Μωριάκ εξακολουθεί να προσελκύει προσκυνητές, καθώς και τουρίστες λόγω της εγγύτητάς του στην κοιλάδα του ποταμού Ντορντόν και στα όρη του Καντάλ, ιδιαίτερα στις κορυφές Πουί Μαρί, (1.783 μέτρα) και Πλον ντυ Καντάλ (1.858 μέτρα). Η ύπαιθρος του Μωριάκ και των γειτονικών κοινοτήτων είναι γνωστή ως περιοχή του Σαλέρ. 
Η περιοχή του Σαλέρ βρίσκεται ανάμεσα στον ποταμό Ντορντόν και το Πουί Μαρί και χαρακτηρίζεται από βουνά, κοιλάδες, λίμνες, ποτάμια και υψηλά οροπέδια, που προσφέρουν στους επισκέπτες έναν συνδυασμό από υπαίθρια αθλήματα με την ανακάλυψη της τοπικής κληρονομιάς.

Αθλητισμός

Το Μωριάκ φιλοξενεί 25 αθλητικές ενώσεις και έχει αρκετές αθλητικές υποδομές: 2 γήπεδα, ένα αθλητικό κέντρο, 2 γυμναστήρια, 2 κλειστές αίθουσες αθλητικών εκδηλώσεων, 7 γήπεδα τένις, ένα χώρο με πισίνα αναψυχής, μια κλειστή πισίνα, γήπεδα γκολφ και μπόουλινγκ.