Προφυλακτικό

Το προφυλακτικό (ή κοινώς καπότα) είναι ένα αντικείμενο που συνήθως φτιάχνεται από λάτεξ ή πολυουρεθάνη και χρησιμοποιείται κατά τη σεξουαλική πράξη, με σκοπό την αποφυγή εγκυμοσύνης και μετάδοσης σεξουαλικώς μεταδιδομένων νοσημάτων όπως η σύφιλη και το AIDS. Υπάρχουν τόσο αντρικά όσο και γυναικεία προφυλακτικά, αλλά τα πρώτα είναι πιο διαδεδομένα.

Γενικά

Τα αντρικά προφυλακτικά από λάτεξ τοποθετούνται στο ερεθισμένο πέος λίγο πριν τη σεξουαλική επαφή. Αντίθετα, το γυναικείο προφυλακτικό τοποθετείται μέσα στον κόλπο ακόμα και ώρες πριν την επαφή.
Οι κατασκευαστές τα τελευταία χρόνια έχουν προωθήσει στην αγορά πολλά είδη προφυλακτικών που διαφέρουν σε χρώμα, μέγεθος, πάχος ακόμα και γεύση. Σε μερικά χρησιμοποιείται και σπερματοκτόνο υγρό για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.
Παλιότεροι τύποι προφυλακτικών φτιαγμένοι από έντερα ζώων είναι ακόμα διαθέσιμοι στην αγορά. Χρησιμοποιούνται κυρίως από άτομα αλλεργικά στο λάτεξ, αλλά δεν είναι τόσο αποτελεσματικά στην προστασία από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.
Τα προφυλακτικά από πολυαιθυλένιο και πολυουρεθάνη είναι αποτελεσματικά και συμβατά με λιπαντικά που βασίζονται στο λάδι και χρησιμοποιούνται και από άτομα αλλεργικά στο λάτεξ.
Ως μέθοδος ελέγχου γεννήσεων τα προφυλακτικά έχουν το πλεονέκτημα της εύκολης χρήσης και των ελάχιστων παρενεργειών καθώς και την προστασία από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Τυπικά έχουν 85% επιτυχία, ποσοστό που μπορεί να φτάσει στο 98% με σωστή χρήση και συνδυασμό με σπερματοκτόνο υγρό ή φαρμακευτική αγωγή.

Ιστορία

Η παλιότερη απεικόνιση προφυλακτικών είναι 12-15.000 ετών και βρέθηκε σε σπηλιά στην Γαλλία. Μια άλλη εικόνα 3.000 ετών βρέθηκε στην Αίγυπτο.
Κατά τη νεότερη εποχή προφυλακτικά κατασκευάστηκαν για πρώτη φορά το 1640 στην Αγγλία. Ήταν φτιαγμένα από έντερα ζώων και μάλλον χρησιμοποιούνταν για προστασία από ασθένειες.
Λινά προφυλακτικά χρησιμοποιούσε ο Καζανόβας τον 18ο αιώνα. Δεν ήταν όμως ιδιαίτερα αποτελεσματικά.
Η μαζική παραγωγή προφυλακτικών (από καουτσούκ) άρχισε το 1843. Ήταν ακριβά και δύσχρηστα για αυτό ξεπεράστηκαν από τα προφυλακτικά από λάτεξ που παράχθηκαν την δεκαετία του 30.

Μειονέκτημα

Πολλοί παραπονούνται ότι το προφυλακτικό μειώνει την σεξουαλική ικανοποίηση αφού δεν υπάρχει η άμεση επαφή των σεξουαλικών οργάνων κατά την διείσδυση.

Γυναικείο προφυλακτικό

Τα γυναικεία προφυλακτικά είναι μεγαλύτερα και φαρδύτερα από τα αντρικά. Τοποθετούνται μέσα στον γυναικείο κόλπο. Είναι πιο γνωστά στις αναπτυσσόμενες χώρες παρά στις αναπτυγμένες. 
Είναι πιο δύσκολα στην χρήση και πολύ ακριβότερα από τα αντρικά πράγμα που αποθαρρύνει την χρήση τους.
Παρόλα αυτά έχουν το πλεονέκτημα να είναι συμβατά με την χρήση λιπαντικών καθώς δεν κατασκευάζονται από λάτεξ.

Αποτελεσματικότητα και ρίσκο χρήσης γυναικείου προφυλακτικού

Τα ποσοστά αποτυχίας κυμαίνονται στο 21%. Η προστασία από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα δεν έχει μελετηθεί εκτενώς.

Θρησκευτικές αντιδράσεις

Όπως κάθε μορφή ελέγχου γεννήσεων, τα προφυλακτικά καταδικάζονται από την Καθολική Εκκλησία, κάποιες Προτεσταντικές εκκλησίες και πολλά Ινδουϊστικά ρεύματα, κυρίως λόγω της πίστης του σκοπού της σεξουαλικής πράξης μόνο για την διαιώνιση του είδους. Οι απόψεις των εκπροσώπων της Ορθόδοξης Εκκλησίας, του Ιουδαϊσμού, του Ισλάμ και του Βουδισμού διαφέρουν κατά άτομο.
H αντίθεση κυρίως έγκειται στο ότι αρκετές θρησκείες αντιλαμβάνονται την σεξουαλική επαφή μόνο ως πράξη αναπαραγωγής, που χάνει το νόημα της με την χρήση του προφυλακτικού.

Ιρλανδία

Στην Ιρλανδία τα προφυλακτικά ήταν διαθέσιμα μόνο με ιατρική συνταγή μέχρι το 1985. Ύστερα έγιναν ελεύθερα στα ενήλικα άτομα αλλά πωλούνταν μόνο στα φαρμακεία. Από το 1993 τόσο το όριο ηλικίας όσο και ο περιορισμός στα σημεία πώλησης άρθηκαν.

Φιλιππίνες

Στις Φιλιππίνες δεν τίθεται νομικό κώλυμα. Εντούτοις η Καθολική Εκκλησία, που κατέχει μεγάλο έρεισμα, απαγορεύει την προώθηση προφυλακτικών με κάθε τρόπο. Το 2004 απαγορεύτηκε από τοπικούς παράγοντες ακόμα και στους γιατρούς να προτείνουν τη χρήση προφυλακτικών.

Σομαλία

Το 2003 κηρύχτηκε παράνομη η πώληση ή η χρήση προφυλακτικών στη Σομαλία. Η ποινή προβλέπει ακόμα και λιθοβολισμό.