Κεκλιμένος Πύργος της Πίζας

Αρχιτεκτονική

Η πραγματική ταυτότητα του αρχιτέκτονα του Κεκλιμένου Πύργου της Πίζας, είναι αμφιλεγόμενη. Για πολλά χρόνια, ο σχεδιασμός αποδίδονταν στους αδελφούς Γκουλιέλμο και Μπονάνο Πιζάνο (Guglielmo and Bonanno Pisano). Ο Μπονάνο Πιζάνο ήταν γνωστός καλλιτέχνης του 12ου αιώνα, κάτοικος της Πίζας και φημιζόταν για τη χύτευση ορείχαλκου, κυρίως στον καθεδρικό ναό της Πίζας (Pisa Duomo).  Το 1185, ο Μπονάνο αφήνει την Πίζα για να ταξιδέψει στο Μονρεάλε και τη Σικελία και να επιστρέψει μονάχα για να αφήσει την τελευταία του πνοή στα πάτρια εδάφη του. Το 1820 ανακαλύφθηκε στη βάση του Πύργου, ένα κομμάτι γύψου με το όνομα του αναγραμμένο. Ωστόσο, αυτό μπορεί να σχετίζεται με την μπρούτζινη πόρτα, στη πρόσοψη του Καθεδρικού ναού, που καταστράφηκε το 1595 . Από την άλλη, έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2001 υποδεικνύει τον Ντιοτισάλβι (Diotisalvi) ως τον γνήσιο αρχιτέκτονα του Πύργου της Πίζας, λόγω της εποχής ανέγερσης του κτίσματος σε συνδυασμό με τη σύνδεση του ονόματος του με άλλα σημαντικά έργα στην πόλη της Πίζας, ιδίως του καμπαναριού του ναού του Αγίου Νικολάου καθώς και του Βαπτιστήριου.

Κατασκευή

Η κατασκευή του πύργου πραγματοποιήθηκε σε τρία στάδια και διήρκεσε πάνω από 199 χρόνια. Κατά τη διάρκεια μιας περιόδου στρατιωτικής επιτυχίας και ευημερίας, στις 14 Αυγούστου του 1173 ξεκίνησαν οι εργασίες κατασκευής στο ισόγειο του λευκού μαρμάρινου κωδωνοστάσιου. Επρόκειτο για μια διακοσμητική σειρά αψίδων (τυφλή στοά) που συνοδεύονταν από κίονες με τα κλασικά Κορινθιακά κιονόκρανα.
Ο πύργος άρχισε να γέρνει αφού η κατασκευή είχε προχωρήσει στο δεύτερο όροφο, το 1178. Αυτό συνέβη εξαιτίας της απλής βάσης τριών μέτρων που είχε σχεδιαστεί και χτιστεί σε αδύναμο και ασταθές υπεδάφος, ένα σχέδιο που ήταν ατελές από την αρχή. Ακολούθως, η κατασκευή διεκόπη για σχεδόν έναν αιώνα, λόγω της διαρκούς εμπλοκής της Δημοκρατίας της Πίζας σε μάχες με τη Γένοβα, τη Λούκκα, και τη Φλωρεντία. Tο γεγονός αυτό διέθεσε στο έδαφος το χρόνο που χρειαζόταν προκειμένου να σταθεροποιηθεί. Διαφορετικά, ο πύργος θα είχε σχεδόν σίγουρα καταρρεύσει. Το 1198, στον τρίτο όροφο της ημιτελής, ακόμη, κατασκευής εγκαταστάθηκαν προσωρινά ρολόγια.
Το 1272, την κατασκευή ανέλαβε να συνεχίσει ο Τζοβάνι Ντι Σιμόνε (Giovanni di Simone), αρχιτέκτονας του Μνημειακού Κοιμητηρίου της Πίζας (Camposanto). Σε μια προσπάθεια επανόρθωσης της κλίσης, οι μηχανικοί έχτισαν άνω ορόφους με τη μία πλευρά να είναι ψηλότερη από την άλλη. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, ο πύργος να είναι κυρτός. Η εξέλιξη της κατασκευής σταμάτησε πάλι το 1284, όταν ο λαός της Πίζας ηττήθηκε από τους Γενοβέζους στη Μάχη της Μελόρια.
Ο έβδομος όροφος ολοκληρώθηκε το 1319. Το καμπαναριό προστέθηκε εν τέλει  το 1372. Χτίστηκε από τον Τομάσο Ντι Αντρέα Πιζάνο (Tommaso di Andrea Pisano), ο οποίος πέτυχε την εναρμόνιση των στοιχείων Γοτθικής αρχιτεκτονικής του καμπαναριού με το Ρωμανικό ρυθμό του πύργου. Υπάρχουν επτά καμπάνες, μία για κάθε νότα της μεγάλης μουσικής κλίμακας. Η μεγαλύτερη εγκαταστάθηκε το 1655.
Μετά από μια περίοδο ενίσχυσης της υποδομής (1990-2001), ο πύργος υπόκειται σε σταδιακή αποκατάσταση της εξωτερικής όψης του, προκειμένου να επισκευαστεί η ορατή ζημιά, κυρίως η διάβρωση και η αμαύρωση του. Τα σημάδια αυτά είναι ιδιαίτερα έντονα, λόγω της ηλικίας του πύργου και της έκθεσης του σε άσχημες καιρικές συνθήκες.

Σημαντικά γεγονότα μετά τη κατασκευή

Λέγεται ότι ο Γαλιλαίο Γαλιλέι (Galileo Galilei) έριξε δύο οβίδες με διαφορετικές μάζες από τον πύργο,  για να αποδείξει ότι η ταχύτητα κατά τη πτώση αντικειμένων, είναι ανεξάρτητη από τη μάζα τους. Ωστόσο, η κύρια πηγή άντλησης της εν λόγω πληροφορίας είναι η βιογραφία Racconto istorico della vita di Galileo, που γράφτηκε από τον γραμματέα του Γαλιλαίο, Βιντσέντσο Βιβιάνι (Vincenzo Viviani) και δημοσιεύθηκε το 1717, πολύ καιρό μετά το θάνατο του Βιβιάνι.
Κατά τη διάρκεια του Β ' Παγκοσμίου Πολέμου, οι Σύμμαχοι ανακάλυψαν ότι οι Γερμανοί χρησιμοποιούσαν τον πύργο ως παρατηρητήριο. Ένας λοχίας από τον Στρατό των ΗΠΑ που απεστάλη προκειμένου να επιβεβαιώσει την παρουσία των γερμανικών στρατευμάτων στον πύργο, εντυπωσιάστηκε από την ομορφιά του καθεδρικού ναού και το καμπαναριό του και συνεπώς απέφυγε να προβεί σε διαταγή πυροβολικής επίθεσης, απαλλάσσοντας το αρχιτεκτονικό αυτό κόσμημα από την καταστροφή,
Πολυάριθμες προσπάθειες έχουν καταβληθεί για την επαναφορά του πύργου σε έναν κατακόρυφο προσανατολισμό ή τουλάχιστον προκειμένου να αποτραπεί από την πτώση. Δυστυχώς, οι περισσότερες από αυτές τις προσπάθειες ναυάγησαν, ορισμένες μάλιστα επιδείνωσαν τη κλίση του. Στις 27 Φεβρουαρίου 1964, η κυβέρνηση της Ιταλίας ζήτησε βοήθεια με σκοπό να προληφθεί ο πύργος από την κατάρρευση. Θεωρήθηκε, ωστόσο, σημαντικό να διατηρηθεί η τρέχουσα κλίση του, δεδομένου ότι το συγκεκριμένο, ιδιαίτερο στοιχείο έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο στην προώθηση της τουριστικής βιομηχανίας της Πίζας.
Μια πολυεθνική ομάδα εργασίας αποτελούμενη από μηχανικούς, μαθηματικούς και ιστορικούς συγκεντρώθηκε στα νησιά Αζόρες με σκοπό να συζητηθούν οι πιθανοί τρόποι σταθεροποίησης του πύργου. Πιο συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι η κλίση αυξανόταν σε συνδυασμό με τα πιο μαλακά θεμέλια της χαμηλότερης πλευράς του. Παράλληλα, πολλές μέθοδοι προτάθηκαν για τη σταθεροποίηση του, συμπεριλαμβανομένης της προσθήκης 800 τόνων αντίβαρων μολύβδου στην ανυψωμένη πλευρά της βάσης του. 
Ο Πύργος της Πίζας καθώς και γειτονικά οικοδομήματα όπως ο Καθεδρικός Ναός, το Βαπτιστήριο και το Κοιμητήριο συμπεριλαμβάνονται στα Μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Πιάτσα Ντελ Ντουόμο, υπό την αιγίδα της UNESCO (Piazza del Duomo UNESCO World Heritage Site),  όπως ανακηρύχθηκε το 1987.
Στις 7 Ιανουαρίου 1990, έπειτα από περισσότερες από δυο δεκαετίες διαρκών μελετών που αφορούσαν τη σταθεροποίηση και εξαιτίας της αιφνίδιας κατάρρευσης του καμπαναριού του Καθεδρικού Ναού της Παβία (Torre civica di Pavia)  το 1989, απαγορεύτηκε η είσοδος στους επισκέπτες. Οι καμπάνες αφαιρέθηκαν προκειμένου να μειωθεί μερικό βάρος ενώ 18 χαλύβδινοι τένοντες αγκίστρωσαν τον πύργο στο έδαφος δημιουργώντας έτσι μια ασφαλή ανάσχεση στον κίνδυνο κατάρρευσης. Οι πολυκατοικίες και τα σπίτια στον δρόμο για τον πύργο εκκενώθηκαν για λόγους ασφαλείας. Η λύση που επιλέχθηκε για να αποφευχθεί η κατάρρευση του πύργου ήταν να μετατοπιστεί ο κατακόρυφος άξονας ελαφρώς σε μια πιο ασφαλή γωνία, αφαιρώντας 38 κυβικά μέτρα (1·342 κυβικές ίντσες) χώματος κάτω από τη βάση της υπερυψωμένης κατάληξης του. Συνεπώς, ο πύργος ισιώθηκε κατά 45 εκατοστά (17,7 inches), επιστρέφοντας έτσι στην θέση που είχε το 1838. Έπειτα από μια δεκαετία διορθωτικής ανοικοδόμησης και προσπαθειών σταθεροποίησης, ο πύργος κρίθηκε εκ νέου επισκέψιμος στις 15 Δεκεμβρίου 2001 και ανακηρύχθηκε ως σταθερός για τουλάχιστον 300 χρόνια ακόμη.
Τον Μάιο του 2008, μηχανικοί ανακοίνωσαν πως ο πύργος είχε σταθεροποιηθεί και για πρώτη φόρα στην μακρόχρονη ιστορία του, είχε σταματήσει να κινείται. Επίσης, δήλωσαν πως θα παραμείνει έτσι για τουλάχιστον 200 χρόνια.  

Ανάλογες κατασκευές ανά τον κόσμο

Δύο γερμανικές εκκλησίες έχουν αμφισβητήσει το κύρος του πύργου ως το μεγαλύτερο παγκοσμίως ασύμμετρο κτήριο. Εν αντιθέσει, προέβαλαν τον Κεκλιμένο Πύργο του Suurhusen του 15ου αιώνα και το καμπαναριό στην πόλη Bad Frankenhausen του 14ου αιώνα. Το βιβλίο Γκίνες (Guinness World Records) μέτρησε τους πύργους της Πίζας και του Suurhusen αντίστοιχα, βρίσκοντας την κλίση του πρώτου κατά 3,97 βαθμούς μεγαλύτερη. Τον Ιούνιο του 2010, το Παγκόσμιο ρεκόρ Guinness πιστοποίησε το κτίριο Capital Gate (Cancello Capitale) στο Άμπου Ντάμπι, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ως τον «Μεγαλύτερο Παγκοσμίως Τεχνητό Κεκλιμένο Πύργο». O πύργος Capital Gate διαθέτει μια κλίση 18 μοιρών, σχεδόν πέντε φορές μεγαλύτερη από αυτή του Πύργου της Πίζας. Παρόλα αυτά η κλίση του Capital Gate είχε σχεδιαστεί σκόπιμα. Προμελετημένη ήταν, επίσης, και η κλίση του Κεκλιμένου Πύργου της Wanaka στη Νέα Ζηλανδία, ο οποίος κλίνει κατά 53 βαθμούς από το έδαφος.