Βίγκο Μόρτενσεν

Παιδική και εφηβική ηλικία

Ο Μόρτενσεν γεννήθηκε στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης στις 20 Οκτωβρίου του 1958. Ο Δανός πατέρας του, Βίγκο (Viggo) και η Αμερικανίδα μητέρα του Γκρέις (Grace) γνωρίστηκαν στη Νορβηγία (η μητέρα του δούλευε στην αμερικανική πρεσβεία των ΗΠΑ) και παντρεύτηκαν στην Ολλανδία. Το όνομά του προέρχεται από τη σκανδιναβική λέξη viggo που σημαίνει πόλεμος.
Ο πατέρας του, που μεγάλωσε σε φάρμες στη Δανία, έθεσε στόχο στη ζωή του να γίνει επιχειρηματίας και να δημιουργήσει περιουσία. Έτσι, το 1960 μετακόμισε με την οικογένεια του στην Νότια Αμερική, όπου γεννήθηκαν τα δύο μικρότερα αδέρφια του Βίγκο, o Γουόλτερ και ο Τσάρλι. Είχε και έναν ετεροθαλή αδερφό, ο οποίος, όμως, πέθανε όταν ο Βίγκο ήταν περίπου 12 ετών. Σε ηλικία 7 ετών οι γονείς του τον έστειλαν σε ιδιωτικό σχολείο στην Αργεντινή. Ο Βίγκο έζησε στη Ν. Αμερική μέχρι τα 11 του χρόνια και έμαθε να μιλά άπταιστα τα ισπανικά. Το 1969 οι γονείς του χώρισαν. Η μητέρα πήρε τα παιδιά και επέστρεψε στις Η.Π.Α., στην Γουότερταουν (Watertown) της Μασσαχουσέτης. Ο ίδιος λέει πως όταν γύρισαν στις Η.Π.Α. η κατάσταση ήταν κάπως περίεργη, αφού είχε προηγηθεί η πρώτη προσεδάφιση στη Σελήνη. Στην ίδια πόλη συνέχισε το σχολείο. Υπήρξε πολύ καλός μαθητής και αθλητής, αφού ήταν μέλος της  ομάδας τένις και αρχηγός της ομάδας κολύμβησης. Παρ’ όλα αυτά, δημιουργούσε συνεχώς προβλήματα στην τάξη του. Στα 17 του, σε σχολικό πάρτι που είχε οργανωθεί για τη γιορτή του Halloween, είχε πιει τόσο πολύ με τους φίλους του, που άρχισαν να τσακώνονται άσχημα. Αυτόν τον τσακωμό ο Βίγκο δεν πρόκειται να τον ξεχάσει ποτέ, γιατί εξαιτίας του απέκτησε το σημάδι που έχει μέχρι σήμερα στο πάνω χείλος, αφού κατέληξε πάνω σ’ ένα συρματόπλεγμα. Μετά από όλα αυτά οδηγήθηκε, σε κωματώδη κατάσταση, στο νοσοκομείο. Το 1976 αποφοίτησε από το Λύκειο και το 1980 από το κολέγιο "St Lawrence University" με πτυχίο στη Διοίκηση Επιχειρήσεων και στα ισπανικά. Ο Βίγκο μιλάει άπταιστα αγγλικά, δανικά και ισπανικά. Επίσης, γνωρίζει αρκετά καλά τη γαλλική, την ιταλική, τη σουηδική και τη νορβηγική γλώσσα (άλλωστε η γιαγιά του ήταν απ’ τη Νορβηγία).
Μετά τις σπουδές του εγκαταστάθηκε στη Δανία, όπου έζησε με τα ξαδέρφια του. Εκεί εργάστηκε ως σερβιτόρος, οδηγός φορτηγού, λιμενεργάτης, πωλητής λουλουδιών, πωλητής παγωτών (ο ίδιος, μάλιστα, έχει πει πως, επειδή τα παγωτά έλιωναν αρκετά γρήγορα, κάποια τα έδινε δωρεάν, γι’ αυτό και το αφεντικό τον έδιωξε αμέσως απ’ τη δουλειά) και ως διανομέας αλευριού για τους φούρνους της πόλης όπου διέμενε.

Σταδιοδρομία στον Κινηματογράφο

Ο Βίγκο από μικρός κυκλοφορούσε με ένα μολύβι στο χέρι και το μπλοκ ακουαρέλας. Είχε πάντοτε μια ιδιαίτερη κλίση προς την τέχνη. Όταν ήταν στη Δανία άρχισε να βλέπει ταινίες σπουδαίων δημιουργών, όπως του Ταρκόφσκι, του Μπέργκμαν, τoυ Παζολίνι και του Μπερτολούτσι και να παρακολουθεί παραστάσεις στο θέατρο. Ο ίδιος έχει πει «Δεν ήθελα μόνο διασκεδάσω και να συγκινηθώ. Ήθελα να μάθω πως γίνεται όλη αυτή η δουλειά. Με ποιον τρόπο κάνουν το πλήθος να συμπάσχει με τους ήρωες και να τους επηρεάζουν συναισθηματικά». Εκείνος, όμως, δεν ήξερε ποιον δρόμο να ακολουθήσει. Την απόφασή του την πήρε όταν, το 1982, μαζί με την κοπέλα του, έφτασε ξανά στη Νέα Υόρκη. Εκεί γράφτηκε στην υποκριτική σχολή "Acting Workshop" του Γουόρεν Ρόμπερτσον (Warren Robertson), μια σχολή με ιδιαίτερο κύρος. Σπούδασε δύο χρόνια και απέκτησε παράλληλα μικρή θεατρική εμπειρία, καθώς εμφανίστηκε σε παραστάσεις όπως οι Romeo and Juliet, Kevin O’ Cypher, Two by Two και Τhe Rapido σε θέατρα τη Νέας Υόρκης όπως τα Ryan, Indiana, American και το Νew York Ensemble. 

To 1985 έκανε το ντεμπούτο του στον κινηματογράφο με την ταινία του Πίτερ Γουάιρ Μάρτυρας Εγκλήματος, δίπλα στον Χάρισον Φορντ. Ο σκηνοθέτης είχε ενθουσιαστεί με το παρουσιαστικό του, γι’ αυτό και τον έβαλε να εμφανίζεται σε περισσότερες σκηνές από τις αρχικά προβλεπόμενες. Προηγουμένως είχε  εμφανιστεί στην ταινία Swing Shift και στο Purple Rose of Cairo του Γούντι Άλεν, οι σκηνές του όμως κόπηκαν στο τελικό μοντάζ. Έπαιξε στις  μινι–σειρές Τζόρτζ Ουάσινγκτον και Spin City και στο Search for Tomorrow. To 1987 ο ρόλος του στην παράσταση Bent στο "Coast Playhouse" του Λος Άντζελες, όπου έπαιζε ένα σαδιστή Ναζί, του χάρισε το βραβείο "Dramalogue Critics’ Award". Συμπτωματικά, τον πρωταγωνιστικό ρόλο κατείχε ο σερ Ίαν ΜακΚέλεν, με τον οποίο συνεργάστηκε αργότερα στον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών. Κατά την περίοδο 1990 – 2000  εμφανίστηκε σε πολλές ταινίες όπως Το Πορτραίτο μιας Κυρίας της Τζέιν Κάμπιον, με τη Νικόλ Κίντμαν, Ο Ινδιάνος Δρομέας του Σον Πεν, η Υπόθεση Καρλίτο του Μπράιαν Ντε Πάλμα, δίπλα στον Αλ Πατσίνο, Μια Βόλτα στο Φεγγάρι του Τόνι Γκόλντουιν, με την Νταϊάν Λέιν, Crimson Tide του Τόνι Σκοτ, με τους Ντένζελ Ουάσινγκτον και Τζιν Χάκμαν, Ένας Τέλειος Φόνος με τους Μάικλ Ντάγκλας και Γκουίνεθ Πάλτροου, Η Επίλεκτη του Ρίντλεϊ Σκοτ, όπου έπαιξε τον σκληρό εκπαιδευτή της Ντέμι Μουρ ( με αυτό το ρόλο τράβηξε το ενδιαφέρον της βιομηχανίας του Χόλιγουντ), 28 Μέρες με τη Σάντρα Μπούλοκ, Διάφανο Δέρμα και Το Πάθος του Ντάρκλυ Νουν και οι δυο του Φίλιπ Ρίντλεϊ, αλλά και σε πολλές άλλες παραγωγές, κυρίως "b-movie".

Η μεγάλη επιτυχία, βέβαια, για τον Μόρτενσεν ήρθε όταν ο Νεοζηλανδός σκηνοθέτης Πίτερ Τζάκσον τον επέλεξε για το ρόλο του γενναίου πολεμιστή Άραγκορν, σε μια από τις σπουδαιότερες παραγωγές της ιστορίας του κινηματογράφου, τον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών. Είχαν ήδη αρχίσει τα γυρίσματα, όταν ο Βίγκο έφτασε στη Νέα Ζηλανδία για να αντικαταστήσει τον Στιούαρτ Τάουνσεντ. Δεν θα είχε πει το «ναι» στην πρόταση του σκηνοθέτη, αν ο γιος του, που είναι θαυμαστής του Ρ.Ρ. Τόλκιν, συγγραφέα της γνωστής τριλογίας, δεν τον παρότρυνε. Ο Μπομπ Άντερσον, ο καθηγητής ξιφομαχίας, περιέγραψε τον Μόρτενσεν ως «τον καλύτερο ξιφομάχο που εκπαίδευσα ποτέ». Ο Βίγκο Μόρτενσεν έκανε μόνος του όλες τις επικίνδυνες σκηνές, γιατί επέμενε πως έτσι όλα θα φαίνονταν πιο αυθεντικά. Δεν έχανε ποτέ τον ενθουσιασμό του, ακόμη κι όταν τραυματιζόταν. Είχε μπει τόσο στο πνεύμα του ρόλου του, που ο Τζάκσον, όταν του μιλούσε, τον προσφωνούσε «Άραγκορν».

Το 2004 ο Βίγκο πρωταγωνίστησε στο Χιντάλγκο, όπου έπαιξε τον ρόλο του Φράνκ Χόπκινς. Την επόμενη χρονιά συνεργάστηκε με έναν απ’ τους σπουδαιότερους σκηνοθέτες της εποχής, τον Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ, στο Τέλος της Βίας, με συμπρωταγωνιστές τους Μαρία Μπέλο, Εντ Χάρις και Γουίλιαμ Χαρτ. Γι’ αυτό το ρόλο ήταν υποψήφιος για βραβείο Σάτελαϊτ. Το 2006 υποδύθηκε το λοχαγό Αλατρίστε στην ομώνυμη ταινία (η πιο ακριβή ισπανική παραγωγή που έγινε ποτέ). Η ταινία βασίζεται στη σειρά μυθιστορημάτων «Οι περιπέτειες του Λοχαγού Αλατρίστε» του Αρτούρο Πέρεθ–Ρεβέρτε. Για το ρόλο του στην ταινία ήταν υποψήφιος για βραβείο Γκόγια. Το 2007 συνεργάστηκε για δεύτερη φορά με τον Κρόνενμπεργκ, σε μια από τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς, το Επικίνδυνες Υποσχέσεις, όπου υποδύθηκε ένα Ρώσο μαφιόζο. Για την ερμηνεία του κέρδισε βραβείο Σάτελαϊτ για τον Α' ανδρικό ρόλο, το βραβείο της ίδιας κατηγορίας στο Φεστιβάλ του Τορόντο και στα "British Independent Film Awards", αλλά και βραβείο για την πιο αξέχαστη σκηνή της χρονιάς (εμφανίστηκε ολόγυμνος σε μια σκηνή πάλης) από την Ένωση Γυναικών Δημοσιογράφων. Εκτός αυτών, κέρδισε και πολλές υποψηφιότητες, πιο σημαντικές από τις οποίες η υποψηφιότητά του για βραβείο Όσκαρ και Χρυσής Σφαίρας.

Το 2008 πρωταγωνίστησε στο γουέστερν Απαλούζα, για το οποίο κέρδισε τις εντυπώσεις με την ερμηνεία του. Την οθόνη μοιράστηκε με τους σπουδαίους ηθοποιούς Τζέρεμι Άιρονς και Εντ Χάρις, ο οποίος και σκηνοθέτησε την ταινία. Επίσης, υποδύθηκε τον Γερμανό καθηγητή στο δράμα Good, που διαδραματίζεται το 1930. Η ταινία δεν τράβηξε το ενδιαφέρον των κριτικών και του κοινού. Στις 25 Νοεμβρίου θα κάνει πρεμιέρα στο εξωτερικό η νέα ταινία του Ο Δρόμος. Εδώ υποδύεται έναν πατέρα, που προσπαθεί να επιβιώσει μαζί με το γιο του μέσα σε μια ερειπωμένη χώρα, που έχει υποστεί ολική καταστροφή. Συμπρωταγωνιστούν η Σαρλίζ Θερόν και ο βετεράνος Ρόμπερτ Ντιβάλ. Η ταινία συμμετείχε σε πολλά κινηματογραφικά φεστιβάλ και οι κριτικές μιλούν για μια συγκλονιστική ερμηνεία απ' τον Μόρτενσεν  - εδώ και καιρό θεωρείται ως ένα από τα φαβορί για τη Χρυσή Πεντάδα των Όσκαρ.

Προσωπική ζωή

Το 1985 έπαιξε στη σειρά Salvation. Εκεί γνώρισε την Εξέν Σερβένκα, μια πετυχημένη τραγουδίστρια της πανκ στις αρχές του 1980. Παντρεύτηκαν το 1987 και το 1988 η Εξέν έμεινε έγκυος στο γιο τους Χένρι. Για να μπορούν να μεγαλώσουν το παιδί τους ήρεμα και μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, λόγω της φήμης της Εξέν, μετακόμισαν στο Αϊντάχο. Το ζευγάρι χώρισε το 1998 και την ανατροφή του παιδιού ανέλαβε ο Μόρτενσεν. Ο ίδιος έχει πει ότι υπάρχει μια σχέση φιλίας μεταξύ τους. Αργότερα, σύναψε σχέση με την κόρη του σκηνοθέτη Τζούλιαν Σνάμπελ, Λόλα. Η σχέση τους κράτησε 2 χρόνια.   

Ο Βίγκο Μόρτενσεν είναι οπαδός του χόκεϊ σε πάγο, και συγκεκριμένα της ομάδας των Μόντρεαλ Κανάντιενς. Λατρεύει, επίσης, το ποδόσφαιρο και είναι μεγάλος θαυμαστής του Ντιέγκο Μαραντόνα και των εθνικών ομάδων της Αργεντινής και της Δανίας, καθώς και της ομάδας ποδοσφαίρου της Αργεντινής Σαν Λορέντζο.
Έχει πολλές φορές καταφερθεί κατά της στρατοκρατίας και της Αμερικανικής κυβέρνησης (έχει στραφεί πολλές φορές εναντίον του πρώην προέδρου των Η.Π.Α. Τζορτζ Μπους). Τον Ιανουάριο του 2008 υποστήριξε δημοσίως τον Dennis Kucinich για πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Επίσης, κατηγόρησε τη Δανία για τη συμμετοχή της στον πόλεμο του Ιράκ.