Μπόντρουμ

Ετυμολογία

Η ονομασία Μπόντρουμ προέρχεται από το Πετρώνιον, ονομασία η οποία προήλθε από το χτισμένο από τους Οσπιταλιέρους Κάστρο του Αγίου Πέτρου (δείτε Ιστορία). Η περιοχή ήταν παλαιότερα γνωστή υπό την ονομασία Αλικαρνασσός.

Ιστορία

Η Αλικαρνασσός (λατινικά: Halicarnassus‎, τουρκικά: Halikarnas) ήταν αρχαία ελληνική πόλη η οποία ευρισκόταν επί της τοποθεσίας του σημερινού Μπόντρουμ της Τουρκίας.
Η Αλικαρνασσός ιδρύθηκε από Δωριείς, ενώ οι μορφές οι οποίες εμφανίζονται επί των νομισμάτων της, όπως η κεφαλή της Μέδουσας, η Αθηνά ή ο Ποσειδώνας, ή η τρίαινα, υποστηρίζουν την εκτίμηση σύμφωνα με την οποία επρόκειτο για αποικία της Τροιζήνας και του Άργους. Οι κάτοικοι φαίνεται να αποδέχθηκαν τον Άνθη, υιό του Ποσειδώνα, ως μυθικό ιδρυτή τους, όπως και αναφέρεται από τον Στράβωνα, ενώ ήσαν υπερήφανοι για την ονομασία Ανθήδες την οποία και έφεραν. Η ονομασία της πόλης φαίνεται να ήταν καρικής προέλευσης, βάση και επιγραφών που ανευρέθηκαν στην ευρύτερη περιοχή.
Σε πρώιμη ημερομηνία, η Αλικαρνασσός ήταν μέλος της Δωρικής Εξάπολης, η οποία περιελάμβανε την Κω, την Κνίδο, την Λίνδο, την Κάμειρο και την Ιαλυσό, ωστόσο, απομακρύνθηκε από την συμμαχία όταν ένας εκ των πολιτών της, ο Αγασικλής, επέστρεψε στην πόλη με τον τρίποδα τον οποίον είχε κερδίσει ως έπαθλο στους Τριοπικούς Αγώνες, αντί να τον αφιερώσει, σύμφωνα με την παράδοση, προς τιμήν του Τρίοπιου Απόλλωνα. Στις αρχές του 5ου αιώνα, η Αλικαρνασσός ευρισκόταν υπό την διακυβέρνηση της Αρτεμισίας Α΄ της Καρίας (επίσης γνωστής ως Αρτεμισίας της Αλικαρνασσού), η οποία έγινε γνωστή ως ναυτικός διοικητής στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας. Για τον Πισίνδελη, υιό της και διάδοχο, λίγες πληροφορίες είναι γνωστές. Ωστόσο, ο Λύγδαμις Β΄, τύραννος της Αλικαρνασσού, ο οποίος υπήρξε ο επόμενος κυρίαρχος της πόλης, είναι γνωστός για την εκτέλεση του ποιητή Πανύαση και την εκδίωξη του Ηροδότου, ίσως του πλέον γνωστού Αλικαρνασσέα, από την γενέτειρα πόλη του (π. 457 π.Χ.).
Η πόλη, στην συνέχεια, τέθηκε υπό περσική κυριαρχία. Υπό τους Πέρσες, αποτέλεσε πρωτεύουσα της σατραπείας της Καρίας, της περιοχής η οποία αποτελούσε από καιρό την ενδοχώρα της και της οποίας αποτελούσε τον κυρίως λιμένα. Η στρατηγική της τοποθεσία εξασφάλιζε το γεγονός πως η πόλη θα έχαιρε σημαντικής αυτονομίας. Αρχαιολογικά ευρήματα χρονολογούμενα από την συγκεκριμένη περίοδο όπως η προσφάτως ανευρεθείσα Επιγραφή της Σαλμακίς (Kaplankalesi), σήμερα ευρισκόμενη εντός του Μουσείου Υποβρύχιας Αρχαιολογίας του Μπόντρουμ, αποτελούν ένδειξη της ιδιαίτερης υπερηφάνειας την οποία ένιωθαν οι κάτοικοι της πόλης.
Ο Αλέξανδρος ο Μέγας πολιόρκησε την πόλη κατόπιν της άφιξής του επί των καρικών εδαφών, ενώ, μαζί με την σύμμαχό του, Βασίλισσα Άδα της Καρίας, κατέλαβαν την πόλη έπειτα από μάχη το 334 π.Χ.

Μαύσωλος

Ο Μαύσωλος κυβέρνησε την Καρία έχοντας ως έδρα την Αλικαρνασσό, επισήμως ως υποτελής των Περσών, ενώ στην πράξη ανεξάρτητα, για το μεγαλύτερο διάστημα της βασιλείας του από το 377 έως το 353 π.Χ. Όταν απεβίωσε το 353 π.Χ., η Αρτεμισία Β΄ της Καρίας, η οποία ήταν ταυτόχρονα αδερφή και χήρα του, εξαγόρασε τις υπηρεσίες των Ελλήνων αρχιτεκτόνων Σάτυρου και Πύθιου, καθώς και των τεσσάρων γλυπτών Βρύαξις, Σκόπα, Λεωχάρη και Τιμόθεου για την ανέγερση μνημείου, το οποίο θα αποτελούσε και τάφο, για εκείνον. Η λέξη "μαυσωλείο" προήλθε από την κατασκευή του συγκεκριμένου ταφικού μνημείου. Επρόκειτο για παρόμοια ναού κτιριακή κατασκευή η οποία ήταν κοσμημένη με ανάγλυφα και αγάλματα τα οποία ήσαν τοποθετημένα επάνω σε μία μεγάλου μεγέθους βάση. Σήμερα, μόνον τα θεμέλια και ορισμένα τμήματα των γλυπτών έχουν διασωθεί.

Πετρόνιον

Οι Ιωαννίτες Ιππότες κατέφθασαν στην περιοχή το 1402 και χρησιμοποίησαν τα κατάλοιπα του Μαυσωλείου ως δομικό υλικό για την ανέγερση του επιβλητικού Κάστρου του Μπόντρουμ (Κάστρο του Αγίου Πέτρου), το οποίο αποτελεί άρτια διατηρημένο παράδειγμα της ύστερης σταυροφορικής αρχιτεκτονικής στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Οι Οσπιταλιέροι (Ιωαννίτες Ιππότες) έλαβαν άδεια ανέγερσης από τον Οθωμανό Σουλτάνο Μεχμέτ Α΄, αφότου ο Ταμερλάνος είχε καταστρέψει το προηγούμενο φρούριό τους, το οποίο ευρισκόταν εντός του κόλπου του Ιζμίρ. Το κάστρο και η πόλη του ήσαν γνωστά ως Πετρόνιον, απ'όπου και προήλθε η νεότερη ονομασία Μπόντρουμ.
Το 1522, ο Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής πολιόρκησε την έδρα των Ιωαννιτών Ιπποτών στο νησί της Ρόδου, οι οποίοι, στην συνέχεια, εγκαταστάθηκαν εκ νέου, προσωρινά, στη Σικελία, προτού μετακινηθούν, μόνιμα, στην Μάλτα, αφήνοντας το Κάστρου του Αγίου Πέτρου υπό τον έλεγχο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

20ός αιώνας

Το Μπόντρουμ ήταν μια ήρεμη πόλη ψαράδων και αλιευτών σπόγγων έως και τα μέσα του 20ού αιώνα, αν και, όπως αναφέρει η Μανσούρ, η παρουσία πολυάριθμης κοινότητας δίγλωσσων Τουρκοκρητικών, σε συνδυασμό με τις συνθήκες ελεύθερου εμπορίου και πρόσβασης στα νησιά των Νοτίων Δωδεκανήσων έως το 1935, το καθιστούσαν λιγότερο επαρχιακό σε σύγκριση με άλλες τουρκικές πόλεις. Το γεγονός πως η παραδοσιακή γεωργία δεν αποτελούσε ιδιαιτέρως κερδοφόρα απασχόληση σε μια σχετικά ξηρή χερσόνησο εμπόδιζε, επίσης, την δημιουργία κοινωνικής τάξης αποτελούμενους από γαιοκτήμονες ευρείας έκτασης εδαφών. Το Μπόντρουμ δεν διαθέτει, επίσης, κάποια σημαντική ιστορία σε πολιτικό ή θρησκευτικό εξτρεμιστικό επίπεδο. Ένας πρώτος πυρήνας διανοούμενων ξεκίνησε να συγκεντρώνεται, μετά την δεκαετία του 1950, πλησίον του συγγραφέα Τσεβάτ Σακίρ Καμπααγατσλί, ο οποίος είχε αρχικά μεταβεί ως εξόριστος στο Μπόντρουμ δύο δεκαετίες νωρίτερα και ο οποίος είχε αγαπήσει την πόλη σε βαθμό τέτοιο, ώστε να υιοθετήσει το φιλολογικό ψευδώνυμο Halikarnas Balıkçısı («'Ο Ψαράς της Αλικαρνασσού»).

Δημογραφία

Ο πληθυσμός της πόλης του Μπόντρουμ ήταν 35.795 κάτοικοι κατά την απογραφή του 2012. Οι κωμοπόλεις και χωριά των περιχώρων της είχαν συνολικά πληθυσμό κατοίκων 100.522, ενώ συνολικά της επαρχίας ήσαν 136.317.

Διακυβέρνηση

Το διαμέρισμα του Μπόντρουμ είναι ένα εκ των συνολικών 957 της Τουρκίας. Ευρίσκεται εντός της Επαρχίας Μούγλων, η οποία αποτελεί τμήμα της Υποπεριφέρειας Αϊδινίου, η οποία, με την σειρά της, αποτελεί τμήμα της Περιφέρειας Αιγαίου.

Το διαμέρισμα περιλαμβάνει τους δήμους του Μπόντρουμ, του Τουργκουτρέις, του Ορτακέντ, του Γκιολτουρκμπουκού, του Γιαλικαβάκ, του Γκιουμουσλούκ, του Μπιτέζ, του Κονατσίκ, του Γιαλί και του Μουμτσουλάρ.

Οικονομία

Στην διάρκεια του 20ού αιώνα, η οικονομία της περιοχής βασιζόταν κυρίως στην αλιεία και την συλλογή σπόγγων. Με την πάροδο των ετών, ο τουρισμός κατέστη ως μία από τις σημαντικότερες οικονομικές δραστηριότητες στην περιοχή του Μπόντρουμ.

Αεροδρόμια

Η ίδια η πόλη δεν διαθέτει κάποιο αεροδρόμιο.
Δύο αεροδρόμια εξυπηρετούν την πόλη. Το Αεροδρόμιο του Μιλάς-Μπόντρουμ ευρίσκεται σε απόσταση 36 χμ. βορειοανατολικά του Μπόντρουμ, ενώ υποδέχεται τόσο πτήσεις εσωτερικού όσο και εξωτερικού.
Ο Κρατικός Αερολιμένας Κω «Ιπποκράτης», σε απόσταση 70 χμ. προς τα δυτικά, ευρισκόμενος στην Αντιμάχεια της Ελλάδας, είναι προσβάσιμος μέσω πλοίων με εκκίνηση το Μπόντρουμ τα οποία και πραγματοποιούν την διαδρομή των 20 χμ. που χωρίζουν την πόλη από την Κω, κατά μήκος του Αιγαίου Πελάγους. Πέραν των σταθερών, σε όλη την διάρκεια του χρόνου, πτήσεων προς ελληνικούς προορισμούς, η κίνηση στο αεροδρόμιο της Κω είναι εποχιακή.

Λεωφορείο

Υφίσταται κεντρικός λεωφορειακός σταθμός στο κέντρο της πόλης, με δρομολόγια με προορισμό άλλες τοποθεσίες της Τουρκίας.

Λιμένας

Ο λιμένας διαθέτει πορθμεία με προορισμό άλλα γειτονικά τουρκικά και ελληνικά λιμάνια και νησιά.