Ούντινε

Ιστορία

Κατά έναν ουγγρικό θρύλο, ο Αττίλας ήταν αυτός που ίδρυσε την πόλη, στη διάρκεια μάλιστα της πολιορκίας της Ακουιληίας (Aquileia), επειδή χρειαζόταν ένα χειμερινό κατάλυμα για το στρατό του. Έτσι διέταξε τους στρατιώτες του να κουβαλούν χώμα με τα κράνη και τις ασπίδες τους. Στον ύψωμα που δημιουργήθηκε χτίστηκε οικισμός και ένας πύργος στο κέντρο αυτου. Η αρχαιολογική σκαπάνη ωστόσο αποκάλυψε πως  η θέση αυτή κατοικείται από αρχαιότερους χρόνους. 
Η πρώτη ιστορική αναφορά γίνεται το 983 σε μία επιστολή του Όθωνα του Β' όπου παραχωρεί το κάστρο Utinum στον Πατριαρχείο της Ακουιληίας. 
Μέχρι το 1250 ο Πατριάρχης Ακουιληίας Βερτόλδος ο Ε' μεταμόρφωσε τον μικρό και ασήμαντο οικισμό σε κανονική πόλη. Καθώς την έκανε έδρα του πατριαρχείου και αφορολόγητη αγορά, διέγραψε την πορεία της για τα επόμενα χρόνια ως οικονομικό, εμπορικό και πολιτικό κέντρο της περιοχής. Αυτό φαίνεται και από την παρουσία Λομβαρδών, Τοσκανών και Ενετών τραπεζιτών. Η ακμή της πόλης καταγράφεται και από τα οικοδομικά έργα που έγιναν αυτήν την περίοδο και πρωτ' απ' όλα με την ανέγερση του καθεδρικού ναού το 1335. Τα οχυρωματικά τείχη του Ούντινε επεκτάθηκαν  κατά τον επόμενο αιώνα τρεις φορές. Στα τελευταία αυτά τείχη ανήκει και ο πύργος της Porta Aquileia (Πύλη της Ακουιληίας) ο οποίος στέκει από το 1373.
Το 1420 το Ούντινε κατακτήθηκε από την Βενετία σταματώντας έτσι μια πεντακοσιαετή διακυβέρνηση του πατριαρχείου.
Το έτος 1511 επιφύλαξε μεγάλες καταστροφές για την πόλη. Ξεσπάει εξέγερση των αγροτών, που οδηγεί σε καταστάσεις εμφυλίου πολέμου. Κατόπιν μια σειρά ισχυρών σεισμών ισοπεδώνουν την πόλη και αφήνουν 6000 νεκρούς. Μέσα σε λίγο καιρό αρχίζουν και οι επιδημίες της πανούκλας, που θα επανέρχονται καθ' όλη την επόμενη εκατονταετία.
Παρ' όλα αυτά το Ούντινε αναπτύσσεται και φθάνει τους 15.000 κατοίκους το μέχρι 1550. Οι τέχνες ανθούν στην πόλη και εργάζονται σ' αυτήν κατά καιρούς διάσημοι καλλιτέχνες όπως ο Τζοβάνι ντα Ούντινε,  μαθητής του Ραφαήλ, και ο Αντρέα Παλάντιο όπου αφήνουν το στίγμα τους στην αρχιτεκτονική.
Με την πτώση της Βενετίας και το Συνέδριο της Βιέννης το Φρίουλι παραχωρείται στους Αψβούργους και γίνεται κομμάτι του Βασιλείου της Λομβαρδοβενετίας, ενώ το 1866 προσαρτήθηκε στο νεοϊδρυθέν Βασίλειο της Ιταλίας.
Κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν αρχηγείο του ιταλικού στρατού και απέκτησε την προσωνυμία Capitale della Guerra (πρωτεύουσα του πολέμου).

Σιδηρόδρομος και λεωφορεία

Οι αστικές συγκοινωνίες αποτελούνται από συνολικά 19 λεωφορειακές γραμμές οι οποίες εξυπηρετούν όλη την πόλη και τα γύρω χωριά και προάστια. Ο σιδηροδρομικός σταθμός που βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, την συνδέει με το δίκτυο της χώρας και με πόλεις όπως τη Μπολόνια, τη Φλωρεντία, τη Βενετία αλλά και με την Αυστρία (Ζάλτσμπουργκ, Βιέννη)

Αεροδρόμιο

Ολόκληρη η περιοχή του Φρίουλι-Βενέτσια Τζούλια εξυπηρετείται από το διεθνές αεροδρόμιο της Τεργέστης (Aeroporto di Trieste-Ronchi dei Legionari). Απέχει 41 χιλιόμετρα από το Ούντινε και συνδέεται με αυτό μέσω των αυτοκινητοδρόμων A4 και A23. Από το αεροδρόμιο διενεργούνται απ' ευθείας πτήσεις προς μεγάλες ιταλικές πόλεις όπως η Ρώμη και το Μιλάνο αλλά και προς προορισμούς του εξωτερικού όπως το Μόναχο το Λονδίνο και τα Τίρανα.

Ποδόσφαιρο

Η τοπική ομάδα Ουντινέζε, με έτος ίδρυσης το 1896, είναι από τις παλαιότερες της Ιταλίας και συμμετέχει στην πρώτη κατηγορία του ιταλικού πρωταθλήματος. Έδρα της ομάδας είναι το δημοτικό Στάντιο Φρίουλι στη συνοικία Ρίτσι, στη δυτική άκρη της πόλης.