Μορμπιάν

Ετυμολογία

Το όνομα του νομού προέρχεται από το βρετονικό όνομα Mor-Bihan, που σημαίνει Μικρή Θάλασσα (κόλπος του Μορμπιάν). Η μεταφορά στα γαλλικά έχει ως αποτέλεσμα την απόσυρση της παύλας, για να αποτελέσει τελικά μια λέξη.
Από το σύνολο των γαλλικών νομών της μητροπολιτικής Γαλλίας, είναι ο μόνος που έχει όνομα που αποτελείται εξ ολοκλήρου από όρους που δεν προέρχονται από τη γαλλική γλώσσα.

Ιστορία

Ο νομός Μορμπιάν είναι ένας από τους αρχικά 83 νομούς (σήμερα 101), που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης στις 4 Μαρτίου 1790, σύμφωνα με το νόμο της 22ας Δεκεμβρίου 1789.
Σχηματίστηκε από τμήμα της παλιάς επαρχίας της Βρετάνης: τα  4/5 των εδαφών της πρώην επισκοπής της Βαν που ιδρύθηκε τον 5ο αιώνα, από το ανατολικό τμήμα της Κορνουάιγ, το νότιο τμήμα της επισκοπής του Σαιν-Μπριέκ, το νοτιοδυτικό τμήμα της επισκοπής του Σαιν-Μαλό και το βορειοδυτικό της επισκοπής της Νάντης.

Oικονομία

Για πολύ καιρό, ο νομός Μορμπιάν - όπως και οι περισσότεροι νομοί στα δυτικά της Γαλλίας - είχε κυρίως αγροτικό και ναυτικό χαρακτήρα. Κυρίως, η παρουσία της εκτεταμένης ακτογραμμής έστρεψε τη δραστηριότητα προς την αλιεία από την αρχαιότητα και προς τη θαλάσσια ναυσιπλοΐα από τον Μεσαίωνα. Στα τέλη του 17ου αιώνα, ιδιαίτερα στο Λοριάν, δημιουργήθηκαν ναυπηγεία.
Η βιομηχανική επανάσταση επηρέασε το νομό λιγότερο από το βορειοανατολικό τμήμα της Γαλλίας. Εντούτοις, σημειώθηκε ανάπτυξη της μεταλλουργίας και σύγχρονη ναυπηγική βιομηχανία (περιοχή Λοριάν). Η βιομηχανική αποκέντρωση μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν ιδιαίτερα επωφελής για τη Βαν. 
Στα χρόνια από το 1950 έως το 1980, η γεωργία άλλαξε ριζικά. Εκσυγχρονίστηκε, εξειδικεύτηκε (κτηνοτροφία, ειδικά πουλερικά) και τοποθετήθηκε στην πρωτοπορία των γαλλικών νομών. 
Η παράκτια αλιεία, η οποία είναι παρούσα σε όλη την ακτή, παρά την κρίση που έχει υποστεί, παραμένει ισχυρός παράγοντας στην τοπική οικονομία, όπως και η βιομηχανική αλιεία στο Λοριάν. 
Η καλλιέργεια στρειδιών και μυδιών αναπτύχθηκαν κατά τη δεκαετία του 1960 και του '90. Ο νομός κατατάσσεται ακριβώς πίσω από την Σαράντ-Μαριτίμ σε αυτόν τον τομέα. 
Ο τομέας των υπηρεσιών κυριαρχεί στην οικονομία του νομού. Οι μεσαίου μεγέθους πόλεις Λοριάν, η πρωτεύουσα Βαν και οι μικρότερες Ωρέ ή Ποντιβί αποτελούν αξιόλογα εμπορικά κέντρα.  
Ο τουρισμός είναι επίσης βασικός άξονας της οικονομικής δραστηριότητας της περιοχής.

Βρετονική γλώσσα

Στο νομό, εκτός των γαλλικών που είναι η κύρια γλώσσα των κατοίκων, ομιλούνται τα βρετονικά και τα γκάλο.
Έρευνα της INSEE του 1999 για τη Μελέτη της οικογενειακής ιστορίας έδειξε ότι υπάρχουν περισσότεροι από 48.000 ομιλούντες βρετονικά πάνω από 18 ετών σ'αυτό το νομό.
Επιπλέον, ο αριθμός των δίγλωσσων σχολείων ανέρχονταν στα 3.183 στις αρχές του ακαδημαϊκού έτους 2005. Πολλοί μαθητές παρακολουθούν μαθήματα βρετονικών στα δημοτικά σχολεία (περισσότεροι από 900 το 2002/2003).
Η πιο παλιά πινακίδα στα βρετονικά, 6ος αιώνας, υπάρχει σε εκκλησία της κοινότητας Κρακ, κοντά στην Ωραί.« IRHA EMA * IN RI » (« ici est enterré le roi» δηλαδή «εδώ κείται ο βασιλιάς»). 
Στο νομό Μορμπιάν χρησιμοποιούνται δίγλωσσες οδικές πινακίδες, στα γαλλικά και στα βρετονικά.

Γαστρονομία

Η γαστρονομία στο νομό Μορμπιάν καταλαμβάνει ένα πολύ σημαντικό μέρος. Έχει πολλές συνταγές αλμυρές ή γλυκές. Η κατ'εξοχήν βρετονική σπεσιαλιτέ είναι οι βρετονικές τηγανίτες και κρέπες.
Η εισαγωγή του κύριου συστατικού της βρετονικής κρέπας ανάγεται στην εποχή των Σταυροφοριών. Στον 12ο αιώνα στην Ασία, οι Σταυροφόροι για πρώτη φορά είδαν ροζ λουλούδια που εκτείνονταν σε μεγάλες εκτάσεις. Αυτά τα λουλούδια περιείχαν το μυστικό του μαυροσίταρου. Έτσι, οι Σταυροφόροι έφεραν το φυτό στην Ευρώπη, αλλά  σύντομα κατάλαβαν ότι η καλλιέργειά του  δεν ήταν εύκολη. Κατά συνέπεια, η παραγωγή ήταν αδύνατη μέχρι να βρεθεί μια πιο ευνοϊκή θέση, δηλαδή στη Βρετάνη. Το κέικ του Breton είναι μια επιτυχία χάρη στις πολλές δυνατότητες του φλοιού.