Πόντιος Πιλάτος

Η καταγωγή του Πιλάτου

Για την καταγωγή του Πιλάτου δεν γνωρίζουμε πολλά πράγματα. Καταγόταν από οικογένεια ευγενών ωστόσο κανένας δεν μπορεί να την προσδιορίσει με σιγουριά. Υπάρχουν εκδοχές που αναφέρουν ότι το όνομά του προέρχεται από την σύντμηση της λέξης "Pilaetus" που χρησιμοποιείτο για να χαρακτηρίσει κάποιον που ήταν απελεύθερος.
Κάποιες άλλες εκδοχές υποστηρίζουν ότι καταγόταν από Ρωμαίο αξιωματικό επειδή το όνομά του προέρχεται από τη λέξη "pilus" δηλαδή "πίλος". Ο "πίλος" ("pilum") ήταν το βαρύ ακόντιο (hasta velitaris, γρόσφος) που χρησιμοποιούσαν από την εποχή της Δημοκρατίας οι ατελώς εξοπλισμένοι γροσφομάχοι που άνοιγαν τις εχθροπραξίες και οι λεγεωνάριοι της πρώτης γραμμής (οι νεαροί άστατοι) για να κλονίσουν την παράταξη των αντιπάλων τους. Αργότερα, την εποχή της Ηγεμονίας που στις λεγεώνες υπήρχαν πολλοί εκατόνταρχοι, ο "πίλος" έγινε διακριτικό βαθμού, ο εκατόνταρχος που ονομαζόταν "πρώτος πίλος"(primus pilus) ήταν ο εκατόνταρχος της α΄ εκατονταρχίας της α΄ κοορτίδος δηλαδή ο ανώτερος ανάμεσα στους 60 που υπήρχαν στην λεγεώνα.
Τέλος μια τρίτη εκδοχή υποστηρίζει ότι ήταν γιος του στρατηγού Μάρκου Πόντιου που είχε συμμετάσχει υπό τις διαταγές του συνεργάτη του  Αυγούστου  Μάρκου Ουϊψάνιου Αγρίππα στον Κανταβρίκο πόλεμο, ότι ήταν φίλος του αδικοχαμένου  Γερμανικού και ότι η γυναίκα του (Κλαύδια Πρόκουλα) ήταν κόρη της ακόλαστης θυγατέρας του Αυγούστου Ιουλίας, γεγονός που θα μπορούσε να εξηγήσει τόσο την σταδιοδρομία του όσο και την παρουσία της συζύγου του στην Ιουδαία.

Η διακυβέρνηση του Πιλάτου

Η  διακυβέρνηση του Πιλάτου στην Ιουδαία ήταν σκληρή και προκλητική τόσο απέναντι στις ιουδαϊκές αρχές όσο και απέναντι στον ιουδαϊκό λαό. Όταν κάποια στιγμή οι βιαιοπραγίες ξεπέρασαν τα όρια, ο Πιλάτος ανακλήθηκε στη Ρώμη και εξορίστηκε.

Ο Ιησούς μπροστά στον Πιλάτο

Στον Πιλάτο παρουσιάστηκε κατηγορούμενος από τον αρχιερέα ο Ιησούς. Ο Πιλάτος τον καταδίκασε σε θάνατο. Τα γεγονότα σύμφωνα με τα Ευαγγέλια έγιναν ως εξής: (Μάρκ. 15.1-15// Ματθ.27.2-26//Λουκ.23.1-25//Ιωάν.18.28-19.16)
Όταν το Μεγάλο Συνέδριο (Σανχεντρίν) έκρινε ένοχο τον Ιησού και τον καταδίκασε σε θάνατο, κλήθηκε ο Πιλάτος ως Ρωμαίος επίτροπος να επικυρώσει την απόφαση αυτή, γιατί διαφορετικά δεν μπορούσε να εφαρμοστεί. Η κατηγορία με την οποία προσάγεται ο Ιησούς ενώπιον του Πιλάτου είναι πολύ σοβαρή γιατί εξακρίβωσαν ότι αυτός:" λέγοντα ἑαυτὸν Χριστὸν βασιλέα εἶναι" (Μαρκ.15.1//Ματθ.27.2//Λουκ.23.1-2//Ιωαν.18.28-32.) .
Ακολουθεί μια σύντομη ανάκριση από τον Πιλάτο που ξεκινά με την ερώτηση "Σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων;". Ο επίτροπος δεν δέχεται την κατηγορία. Ο αρχιερέας και το πλήθος που τον συνοδεύει διαμαρτύρεται.(Μαρκ.15.2-5//Ματθ.27.11-14//Λουκ.23.3-4//Ιωαν.18.33-38.).     
Τότε αυτός, είτε γιατί κατάλαβε πως η καταδίκη ήταν άδικη και πως επρόκειτο να θανατωθεί ένας αθώος, είτε από πνεύμα αντιθέσεως προς τους Ιουδαίους θέλησε να τον σώσει. Ένα μάλιστα από τα τεχνάσματα που χρησιμοποίησε για τον σκοπό αυτό, ήταν το εξής: Επειδή κάθε Πάσχα δινόταν χάρη σε έναν από τους καταδικασμένους σε θάνατο, πρότεινε στο μαινόμενο πλήθος που ζητούσε επίμονα την καταδίκη του Ιησού να διαλέξει σε ποιον από τους δύο, στον Βαραββά ή στον Ιησού, ήθελε να δοθεί η χάρη. Ο Βαραββάς μπήκε επίτηδες στην άλλη μεριά της πλάστιγγας, επειδή ήταν κακοποιός και είχε διαπράξει πρόσφατα κάποιο φόνο (Μαρκ 15.7) γνωστό σε όλους (Μαρκ.15.6-7//Ματθ.27.15-18//Λουκ.23.17//Ιωαν.18.39.) .     
Όμως το αποτέλεσμα δεν ήλθε όπως το περίμενε ο Πιλάτος. Ο όχλος προτίμησε χωρίς δεύτερη σκέψη να δοθεί η χάρη στον Βαραββά, δείχνοντας έτσι όλο το μίσος που έκαιγε μέσα του για τον Ιησού. Τα άτομα που αποτελούσαν αυτόν τον όχλο και "...ἐπεφώνουν λέγοντες· Σταύρωσον σταύρωσον αὐτόν..." αποτελούνταν από τους ακόλουθους και τους οπαδούς του αρχιερέα και της ομάδας του και δεν αντιπροσώπευαν τον απλό λαό. Καθώς όμως ο Πιλάτος  που ήταν ιδιοτελής και ενεργούσε πάντα με σκοπιμότητα αντιλήφθηκε πως όχι μόνο η απόφαση του όχλου ήταν αμετάκλητη, αλλά υπήρχε και φόβος να τον κατηγορήσουν στον αυτοκράτορα πως υποστήριξε έναν εχθρό του και να χάσει το αξίωμα του, υποχώρησε και επικύρωσε την καταδίκη του Ιησού, αφού προηγουμένως "...λαβὼν ὕδωρ ἀπενίψατο τὰς χεῖρας ἀπέναντι τοῦ ὄχλου, λέγων, Ἀθῷός εἰμι ἀπὸ τοῦ αἵματος τούτου· ὑμεῖς ὄψεσθε...". Κατόπιν "...παρέδωκεν αὐτὸν αὐτοῖς ἵνα σταυρωθῇ"(Μαρκ.15.8-15//Ματθ.27.20-24//Λουκ.23.18-25//Ιωαν.18.40-19.16.).
Στον Ματθαίο, μεταξύ της απόφασης του Συνεδρίου και της ανάκρισης από τον Πιλάτο παρεμβάλλεται η μεταμέλεια του Ιούδα (Ματθ.27.3-10) και μεταξύ του διλήμματος της εκλογής μεταξύ Ιησού και Βαραββά από τον Πιλάτο προς το πλήθος και της τελικής απόφασης του πλήθους για την απελευθέρωση του Βαραββά, παρεμβάλλεται η επέμβαση της συζύγου του Πιλάτου υπέρ του Ιησού.(Ματθ.27.19).       
Στον Λουκά τέλος, μεταξύ της πρώτης ανάκρισης από τον Πιλάτο και της απόφασης του για την επιλογή ενός κρατουμένου που θα απελευθερωνόταν, παρεμβάλλεται η ανάκριση από τον Ηρώδη Αντίπα(Λουκ.23.5-16).

Το τέλος του Πιλάτου

Υπάρχουν αρκετές εκδοχές για το τέλος του Πιλάτου. Σύμφωνα με μια εκδοχή, η σταύρωση του Χριστού ήταν για τον Πιλάτο απλώς μία ακόμα σταύρωση ανάμεσα σε χιλιάδες που είχε διατάξει κατά τη θητεία του ως κυβερνήτης της Ιουδαίας. Η αγριότητά του αυτή οδήγησε τη Ρώμη να τον ανακαλέσει από τα καθήκοντά του. Η ανάκληση αυτή συνιστούσε μεγάλη ατίμωση καθώς οδηγούσε σε δίκη και σε εξορία. Ο μόνος τρόπος για να "ξεπλύνει" κάποιος αυτήν την ντροπή ήταν η αυτοκτονία. Με αυτόν τον τρόπο η οικογένεια του αυτόχειρα κληρονομούσε την περιουσία του δίνοντας στην πράξη του ένα ίχνος αλτρουισμού. Ο Πόντιος Πιλάτος αυτοκτόνησε χωρίς να μάθει ποτέ ότι μία ακόμα σταύρωση για εκείνον θα γινόταν η αφετηρία μίας παγκόσμιας ιστορίας.
Κατ΄ άλλους αποκεφαλίστηκε στα χρόνια του Τιβέριου. Η δεύτερη αυτή εκδοχή αναφέρεται στο Ευαγγέλιο του Νικοδήμου