Αμφιβληστροειδής χιτώνας

Ο αμφιβληστροειδής είναι ένας χιτώνας που καλύπτει το πίσω μέρος του οφθαλμού. Είναι υπεύθυνος για τη μετατροπή του οπτικού σήματος σε ηλεκτρικό, το οποίο στη συνέχεια θα το επεξεργαστεί ο εγκέφαλος ώστε να μετατραπεί σε εικόνα. Τα κύτταρα που είναι υπεύθυνα για αυτή τη μετατροπή είναι οι φωτοϋποδοχείς. Το σήμα από τους φωτοϋποδοχείς μεταβιβάζεται στα γαγγλιακά κύτταρα μέσω των δίπολων κυττάρων και έτσι η πληροφορία φτάνει μέχρι το οπτικό νεύρο και από εκεί στον εγκέφαλο.
Ο βολβός του ματιού έχει σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε το φως να φτάνει στο αμφιβληστροειδή με την ελάχιστη δυνατή παραμόρφωση. Ο αμφιβληστροειδής απορροφά το φως που φτάνει σε αυτόν με τους φωτοϋποδοχείς. Υπάρχουν δύο τύποι υποδοχέων, τα ραβδία ή ραβδιοφόρα κύτταρα και τα κωνία ή κωνιοφόρα κύτταρα, τα οποία, όπως και ο υπόλοιπος αμφιβληστροειδής έχουν νευρική προέλευση, καθώς αναπτύσσονται από το νευρικό εξώδερμα. Όμως, σε αντίθεση με τον εγκέφαλο αυτό καθέ αυτό, ο αμφιβληστροειδής έχει απλούστερη στιβαδωτή δομή, γεγονός που το καθιστά ιδανικό για μελέτες σχετικά με τον τρόπο που γίνεται η επεξεργασία πληροφοριών από νευρωνικά κυκλώματα.

Δομή

Ο αμφιβληστροειδής χιτώνας παρουσιάζει βαθμιδωτή δομή. Τα κύτταρα-νευρώνες του αμφιβληστροειδή οργανώνονται σε τρεις στιβάδες, η κάθε μια από τις οποίες έχει και μία διαφορετική λειτουργική κατηγορία κυττάρων. Η πιο εξωτερική είναι η στιβάδα των γαγγλιακών κυττάρων, στην οποία βρίσκονται τα γαγγλιακά κύτταρα. Η πιο εσωτερική είναι η εξωτερική κοκκώδης στιβάδας, στην οποία βρίσκονται τα ραβδιοφόρα και κωνιοφόρα κύτταρα, δηλαδή τα φωτοϋποδεκτικά κύτταρα. Ανάμεσα στις δύο προηγούμενες είναι η εσωτερική κοκκώδης στιβάδα, στην οποία βρίσκονται οι διάμεσοι νευρώνες (δίπολα, οριζόντια και βραχύινα κύτταρα). Οι συνάψεις μεταξύ των φωτοϋποδοχέων και των διάμεσων νευρώνων γίνεται στην εξωτερική δικτυωτή στιβάδα και οι συνάψεις μεταξύ των διάμεσων νευρώνων και των γαγγλιακών κυττάρων στην εσωτερική δικτυωτή στιβάδα.

Ιστορία

Ο Τζορτζ Γουάλντ, ο Χάλνταν Κέφερ Χαρτλάιν και ο Ράγκναρ Γκράνιτ κέρδισαν το 1967 το Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής για την επιστημονική έρευνά τους, πάνω στον αμφιβληστοειδή.
Μια πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου της Πενσυλαβανίας υπολόγισε ,κάτα προσέγγιση, η ταχύτητα μετάδοσης της εικόνας του ανθρώπινου αμφιβληστροειδούς είναι 8,75 megabits ανά δευτερόλεπτο, ενώ ο αμφιβληστροειδής χιτώνας των ινδικών χοιριδίων είναι 875 kilobits. 
Ο ΜακΛάρεν & Πίερσον και οι συνεργάτες του στο Πανεπιστημιακό Κολλέγιο Λονδίνου και στο Νοσοκομείο Οφθαλμών Μόρφιλντς στο Λονδίνο έδειξαν το 2006,ότι οι φωτοϋποδοχείς θα μπορούσαν να μεταμοσχευθούν επιτυχώς στον αμφιβληστοειδή ενός ποντικού εάν τα κύτταρα του δότη ήταν σε κρίσιμο αναπτυξιακό στάδιο. Πρόσφατα ο Άντερ και οι συνεργάτες του στο Δουβλίνο έδειξαν με τη χρήση του ηλεκτρονικού μικροσκοπίου ότι οι μεταμοσχευμένοι φωτοϋποδοχείς σχηματίζουν συναπτικές συνδέσεις. 
Το 2012 ο Σεμπάστιαν Σάνγκ και το εργαστήριο του Τεχνολογικού Ινστιτούτου Μασαχουσέτης (MIT) έχουν ξεκινήσει το EyeWire, ένα online παιχνίδι όπου οι παίκτες εντοπίζουν τους νευρώνες στο αμφιβληστροειδή.  Οι στόχοι του παιχνιδιού είναι να αναγνωρίσει ο παίκτης συγκεκριμένους τύπους κυττάρων ανάμεσα στις γνωστές κατηγορίες των κυττάρων του αμφιβληστροειδούς και να χαρτογραφήσει τις συνδέσεις μεταξύ των νευρώνων στον αμφιβληστροειδή , το οποίο θα τον βοηθήσει να προσδιορισει πώς λειτουργεί η όραση.