Αικατερίνη της Αραγoνίας

Πρώτα Χρόνια

Η Αικατερίνη γεννήθηκε στο Παλάτι του Αρχιεπισκόπου στο Αλκαλά ντε Ενάρες, στη Μαδρίτη, τη νύχτα της 16ης Δεκεμβρίου 1485. Ήταν το νεότερο επιζών τέκνο του Βασιλιά Φερδινάνδου Β΄ της Αραγωνίας και της Βασίλισσας Ισαβέλλας Α΄ της Καστίλλης. Η Αικατερίνη ήταν αρκετά κοντή στο ανάστημα με μακριά πυρρόξανθα μαλλιά, μεγάλα μπλε μάτια, ένα στρογγυλό πρόσωπο, και μια ανοιχτόχρωμα χροιά δέρματος. Υπάρχουν μια σειρά πορτραίτων από ζωγράφους της αυλής που πιθανότατα την δείχνουν ως κορίτσι και έφηβη, μα δεν είναι εξακριβωμένο αν το θέμα του πορτραίτου ήταν αυτή σε οποιονδήποτε από αυτούς τους πίνακες.
Καταγόταν από το Βασιλικό Οίκο της Αγγλίας, καθώς η προγιαγιά της, Αικατερίνη του Λάνκαστερ, από την οποία πήρε και το όνομά της, και η προ-προγιαγιά της, Φιλίππη του Λάνκαστερ, ήταν κόρες του Ιωάννη της Γάνδης και εγγονές του Εδουάρδου Γ΄ της Αγγλίας. Ως εκτούτου, ήταν τρίτη ξαδέρφη του πεθερού της, Ερρίκου Ζ΄, και τέταρτη ξαδέρφη της πεθεράς της, Ελισάβετ της Υόρκης.
Τη μόρφωσή της ανέλαβε ο Αλεσάντρο Τζεραλντίνι, η οποία απαρτιζόταν από μελέτη θρησκευτικών, κλασικών κειμένων, λατινικής ιστορίας, κανονικού και δημοσίου δικαίου. Είχε μια αυστηρή θρησκευτική ανατροφή και το θρησκευτικό της αίσθημα θα διαδραμάτιζε σημαντικό ρόλο αργότερα στη ζωή της. Έμαθε να μιλάει, να διαβάζει και να γράφει στα  ισπανικά και στα λατινικά, ενώ μιλούσε γαλλικά και ελληνικά. 
Σε νεαρή ηλικία, θεωρήθηκε κατάλληλη σύζυγος για τον Αρθούρο, πρίγκιπα της Ουαλίας, μεγαλύτερο γιο του Ερρίκου Ζ΄ και διαδόχου του θρόνου, λόγω της εξέχουσας καταγωγής της: μέσω της μητέρας της, Ισαβέλλας της Καστίλης, είχε ισχυρότερα δικαιώματα στον αγγλικό θρόνο, ενώ ο Ερρίκος Ζ΄ ήταν απόγονος του Ιωάννη της Γάνδης από τον τρίτο γάμο του με την Αικατερίνη Σουίνφορντ, τα παιδιά των οποίων γεννήθηκαν εκτός γάμου και αναγνωρίστηκε η νομιμότητά τους αργότερα. Εξαιτίας αυτού, η μοναρχία των Τυδώρ δεν αναγνωριζόταν από όλα τα ευρωπαϊκά βασίλεια. 
Εκείνη την περίοδο, ο οίκος Τρασταμάρα είχε το μεγαλύτερο γόητρο λόγω της εξουσίας των Καθολικών Μοναρχών, οπότε η ένωση Αικατερίνης και Αρθούρου έδινε κύρος και αναγνώριση του Οίκου των Τυδώρ στην υπόλοιπη ευρωπαϊκή αριστοκρατία και ισχυροποιούσε τα δικαιώματά τους στον αγγλικό θρόνο μέσω της προγονικής γραμμής της Αικατερίνης. Οι δυο τους παντρεύτηκαν δι' αντιπροσώπου στις 19 Μαΐου 1499 και αλληλογραφούσαν στα λατινικά μέχρι που ο Αρθούρος έγινε 15 ετών και κρίθηκε ότι είχαν φτάσει σε ηλικία κανονικού γάμου.

Σύζυγος και χήρα του Αρθούρου

Το ζευγάρι γνωρίστηκε από κοντά στις 4 Νοεμβρίου στο Ντόγκμερσφιλντ του Χάμσαϊρ. Λίγα είναι γνωστά για την πρώτη εντύπωση που προκάλεσαν ο ένας στον άλλο. Ωστόσο, ανακάλυψαν ότι δεν μπορούσαν να μιλήσουν μεταξύ τους, καθώς είχαν διδαχτεί διαφορετικές προφορές στα λατινικά. Δέκα μέρες αργότερα, στις 14 Νοεμβρίου 1501 παντρεύτηκαν στον Καθεδρικό του Αγίου Παύλου. 
Μετά το γάμο τους, ο Αρθούρος στάλθηκε στο Κάστρο Λάντλοου στα σύνορα της Ουαλίας για να προεδρεύσει στο Συμβούλιο της Ουαλίας κατά τα καθήκοντά του ως Πρίγκιπας της Ουαλίας. Τον συνόδευσε κι η Αικατερίνη, ωστόσο λίγους μήνες αργότερα προσβλήθηκαν κι οι δυο από ασθένεια και ο Αρθούρος πέθανε στις 2 Απριλίου 1502, αφήνοντας έτσι χήρα την Αικατερίνη.
Στο σημείο αυτό, ο Ερρίκος Ζ΄ ήρθε αντιμέτωπος με το ζήτημα της επιστροφής της προίκας της στον πατέρα της. Για να αποφευχθούν περιπλοκές, συμφωνήθηκε να παντρευτεί το δεύτερο γιο του Ερρίκου Ζ΄, Ερρίκο δούκα της Υόρκης, που ήταν πέντε χρόνια μικρότερός της. Ωστόσο, ο θάνατος της μητέρας της μείωνε την "τιμή" της στην κούρσα του γάμου. Η Καστίλη ήταν πολύ μεγαλύτερο βασίλειο από την Αραγωνία και το κληρονόμησε η μεγαλύτερη αδερφή της, Ιωάννα της Καστίλης. Θεωρητικά, ο γάμος αναβαλλόταν μέχρι ο Ερρίκος να φτάσει σε κατάλληλη ηλικία, αλλά ο Ερρίκος Ζ΄ έδινε τόσο μεγάλη βαρύτητα στην προίκα της Αικατερίνης, που ήταν αμφίβολο αν θα γινόταν τελικά ποτέ. Η ίδια ζούσε ουσιαστικά ως "αιχμάλωτη" στον Οίκο Ντίρχαμ στο Λονδίνο, καθώς διασώζονται επιστολές της ίδιας προς τον πατέρα της, διαμαρτυρόμενη για τη μεταχείρισή της. 
Ο γάμος της με τον αδερφό του Αρθούρου επαφιόταν στην απόφαση του Πάπα, λόγω της στενής τους συγγένειας. Η Αικατερίνη κατέθεσε ότι ο γάμος της με τον αποθανόντα σύζυγό της δεν ολοκληρώθηκε και το ζήτημα θεωρήθηκε ήσσονος σημασίας εκείνη την περίοδο, καθώς ο Πάπας είχε την εξουσία να προσπεράσει οποιαδήποτε κωλύματα θρησκευτικών ή άλλων λόγων.

Βασίλισσα της Αγγλίας (1509-1533)

Ο δεύτερος γάμος της Αικατερίνης έλαβε χώρα στις 11 Ιουνίου 1509, επτά χρόνια μετά το θάνατο του Πρίγκιπα Αρθούρου. Παντρεύτηκαν σε ιδιωτική τελετή στην Εκκλησία του Γκρίνουιτς. Εκείνη ήταν 23 ετών, ενώ ο Ερρίκος είχε μόλις κλείσει τα 18 του χρόνια.

Στέψη

Το Σάββατο 23 Ιουνίου, την παραδοσιακή ημέρα διαδικασίας στέψης στο Ουεστμίνστερ χαιρετίσθηκε από ένα πολύ μεγάλο και ενθουσιασμένο πλήθος. Όπως ήταν το έθιμο, πέρασαν τη νύχτα πριν τη στέψη στον Πύργο του Λονδίνου. Την ημέρα του Θερινού Ηλιοστασίου, την Κυριακή 24 Ιουνίου 1509, ο Ερρίκος Η΄ και η Αικατερίνη της Αραγωνίας χρίστηκαν και στέφθηκαν από τον Αρχιεπίσκοπο του Καντέρμπουρυ σε μια πολυτελή τελετή στο Αββαείο του Ουέστμινστερ.

Εγκυμοσύνες και παιδιά

Στις 31 Ιανουαρίου 1510, η Αικατερίνη γέννησε πρόωρα ένα κοριτσάκι, που πέθανε κατά τη γέννα. Την Πρωτοχρονιά του 1511 γέννησε ένα γιο, τον Ερρίκο, που έζησε μόνο 52 μέρες. Το 1513, ήταν και πάλι έγκυος, οπότε και ο Ερρίκος την ονόμασε αντιβασίλισσα όταν έφυγε για εκστρατεία στη Γαλλία. Όταν εισέβαλαν οι Σκώτοι, ηττήθηκαν στη Μάχη του Φλόντεν Φιλντ, με την Αικατερίνη επικεφαλής του στρατού, ο οποίος κατευθύνθηκε βόρεια. Έστειλε μια επιστολή στον Ερρίκο μαζί με τον αιματοβαμμένο μανδύα του βασιλιά των Σκώτων Ιάκωβου Δ΄, ο οποίος σκοτώθηκε στη μάχη.
Η Αικατερίνη έχασε κι άλλον ένα γιο όταν επέστρεψε ο Ερρίκος από τη Γαλλία. Τον Νοέμβριο του 1514, γέννησε άλλο ένα γιο, που πέθανε στη γέννα. Στις 18 Φεβρουαρίου 1516, η Αικατερίνη γέννησε ένα υγιές κορίτσι, τη μετέπειτα Μαρία Α΄ της Αγγλίας. Το 1518, η Αικατερίνη έμεινε έγκυος για τελευταία φορά: γέννησε μια κόρη στις 10 Νοεμβρίου, αλλά ήταν αδύναμη και πέθανε μετά από λίγες ώρες. Η Αικατερίνη έμεινε έγκυος συνολικά έξι φορές.
Η θρησκευτική προσήλωση της Αικατερίνης μεγάλωνε με τα χρόνια, όπως και το ενδιαφέρον της για ακαδημαϊκή γνώση. Συνέχισε να μελετά η ίδια και παρείχε παρόμοια μόρφωση και στην κόρη της. Η μόρφωση των γυναικών έγινε κάτι δημοφιλές, εν μέρει λόγω της επιρροής της Αικατερίνης. Δώρισε επίσης μεγάλα χρηματικά ποσά σε ορισμένα κολέγια. Ωστόσο, ο Ερρίκος έκρινε απαραίτητο έναν άρρενα απόγονο, καθώς η δυναστεία των Τυδώρ ήταν καινούρια και η νομιμότητά της μπορεί να αμφισβητούνταν. Ένας μεγάλος εμφύλιος πόλεμος (ο επονομαζόμενος "Η Αναρχία") είχε λάβει χώρα την τελευτία φορά που μια γυναίκα είχε κληρονομήσει το θρόνο: η Αυτοκράτειρα Ματθίλδη, κόρη του Ερρίκου Α΄ της Αγγλίας. Οι μνήμες του εμφύλιου πολέμου ήταν ακόμα ζωντανές, ακόμα και η εποχή του Πολέμου των Ρόδων. 
Το 1520, ο ανιψιός της Αικατερίνης, Κάρολος Ε΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, επισκέφτηκε επισήμως την Αγγλία και εκείνη πίεσε τον Ερρίκο να κάνει συμμαχία με τον Κάρολο αντί με τη Γαλλία. Αμέσως μετά την αναχώρησή του, η Αικατερίνη συνόδευσε τον Ερρίκο στη Γαλλία στην επίσκεψη στο Γάλλο βασιλιά Φραγκίσκο Α΄. Μέσα σε δυο χρόνια, είχε κηρυχτεί πόλεμος εναντίον της Γαλλίας και ο Αυτοκράτορας Κάρολος έγινε και πάλι δεκτός στην Αγγλία, όπου άρχισαν να σχεδιάζουν τον αρραβώνα του με την κόρη της βασίλισσας, Μαρία.

Μεταγενέστεροι χρόνοι (1533-1536)

Όταν επέστρεψε στο Ντόβερ από μια συνάντηση με το βασιλιά Φραγκίσκο Α΄ της Γαλλίας στο Καλαί, ο Ερρίκος παντρεύτηκε σε μυστική τελετή την Άννα Μπολέιν, η οποία ήταν ήδη έγκυος. Στις 23 Μαΐου 1533, ο Κράνμερ, επικεφαλής ειδικού δικαστηρίου που θα συνεδρίαζε για τη νομιμότητα του γάμου αυτού, έκρινε το γάμο παράνομο. Πέντε μέρες αργότερα, ο Κράνμερ έκρινε νόμιμο το γάμο Ερρίκου και Άννας.
Μέχρι το τέλος της ζωής της, η Αικατερίνη θεωρούσε τον εαυτό της ως τη μοναδική νόμιμη σύζυγο του Ερρίκου και τη μοναδική δικαιωματική βασίλισσα της Αγγλίας. Το πιστό υπηρετικό της προσωπικό εξακολουθούσε να την αποκαλεί με αυτό τον τίτλο και στην Ευρώπη θεωρούνταν κανονική Βασίλισσα, ενώ η Άννα απλά κάποια παλλακίδα και η κόρη της με τον Ερρίκο νόθα. Ο Ερρίκος αρνήθηκε στην Αικατερίνη οποιοδήποτε άλλο τίτλο εκτός από τον "Επίκληρη Χήρα, πριγκίπισσα της Ουαλίας", εις αναγνώριση της θέσης της ως χήρα του αδερφού του. 
Το 1535, μεταφέρθηκε στο απομακρυσμένο και ερημωμένο Κάστρο Κίμπολτον. Περιορίστηκε σε ένα δωμάτιο, έβγαινε από αυτό μόνο για να παρακολουθήσει τη Θεία Λειτουργία, ενώ έκανε νηστεία και περίμενε να έρθει το τέλος της. Αν και της επιτρεπόταν να δέχεται περιστασιακές επισκέψεις, της απαγορεύτηκε να βλέπει την κόρη της, Μαρία, καθώς και να επικοινωνεί μαζί της, ωστόσο υποστηρικτές της διακριτικά μετέφεραν αλληλογραφία μεταξύ μητέρας και κόρης. Ο Ερρίκος πρόσφερε και στις δυο καλύτερα διαμερίσματα και το δικαίωμα να βλέπουν η μια την άλλη, υπό την προϋπόθεση να αναγνωρίσουν ως Βασίλισσα την Άννα Μπολέιν. Ούτε η μια ούτε η άλλη δέχτηκαν. 
Στα τέλη Δεκεμβρίου του 1535, αισθανόμενη ότι θα πέθαινε σύντομα, η Αικατερίνη έκανε τη διαθήκη της και έστειλε επιστολή στον ανιψιό της, αυτοκράτορα Κάρολο Ε΄, μηνώντας του να προστατεύσει την κόρη της. Έπειτα, έγραψε μια τελευταία επιστολή στον Ερρίκο, τον "αγαπημένο της άρχοντα και σύζυγο".
Πέθανε στις 7 Ιανουαρίου 1536 στο Κάστρο Κίμπολτον. Την επομένη ημέρα, το νέο έφτασε στο βασιλιά. Σύμφωνα με το χρονογράφο Έντουαρντ Χολ, η Άννα φόρεσε κίτρινη ενδυμασία για το πένθος, κάτι που ερμηνεύτηκε ποικιλοτρόπως, όπως το ότι δεν συμμετείχε στο πένθος. Ωστόσο, άλλες πηγές αναφέρουν ότι ο βασιλιάς Ερρίκος ήταν αυτός που ντύθηκε με κίτρινη φορεσιά, γιορτάζοντας τα νέα και κάνοντας επίδειξη του ίδιου και της Ελισάβετ, κόρης της Άννας, στους αυλικούς του, κάτι που φάνηκε ως άκομψο και χυδαίο. Κυκλοφόρησαν τότε φήμες ότι η Αικατερίνη δηλητηριάστηκε είτε από το Φίλιππο είτε από την Άννα είτε και τους δυο μαζί, καθώς η Άννα είχε απειλήσει σε αρκετές περιπτώσεις στο παρελθόν να δολοφονήσει την Αικατερίνη ή τη Μαρία. Οι φήμες άρχισαν να διαδίδονται μετά την ανακάλυψη, κατά την ταρίχευση του σώματός της, ότι υπήρχε ένα μαύρο ανάπτυγμα στην καρδιά της που μπορεί να προκλήθηκε από δηλητηρίαση. Σύγχρονοι ιατρικοί ερευνητές συμφωνούν ότι το περίεργο αυτό χρώμα δεν οφειλόταν σε δηλητηρίαση, αλλά σε καρκίνο, κάτι που δεν ήταν κατανοητό τότε.
Μια άλλη θεωρία υποστηρίζει ότι οι κίτρινες ενδυμασίες ήταν ένδειξη σεβασμού για την αποθανούσα Αικατερίνη, καθώς το κίτρινο ήταν το ισπανικό χρώμα για το πένθος. Αργότερα μες στην ημέρα, αναφέρεται ότι τόσο ο Ερρίκος όσο και η Άννα θρήνησαν ξεχωριστά για το θάνατό της. 
Ετάφη στον Καθεδρικό Πίτερμπορο με τιμές Χήρας Πριγκίπισσας της Ουαλίας, όχι βασίλισσας. Ο Ερρίκος δεν ήταν παρών στην κηδεία και δεν επέτρεψε ούτε στην κόρη τους, Μαρία, να πάει.

Υστεροφημία και ιστοριογραφία

Κατά την βασιλεία της κόρης της, Μαρίας Α΄, ο γάμος της Αικατερίνης με τον Ερρίκο Η΄ χαρακτηρίστηκε "καλός και νόμιμος". Μετά το θάνατό της, σχεδιάστηκαν πολυάριθμα πορτρέτα της, κυρίως η ομιλία της ενώπιον του δικαστηρίου για την ακύρωση του γάμου της, το οποίο αποτυπώθηκε και στο θεατρικό έργο του Σαίξπηρ για τον Ερρίκο Η΄. Σε αυτό, ο Σαίξπηρ δεν παρουσιάζει υπεύθυνους τον Ερρίκο και την Άννα για τα όσα υπέφερε η Αικατερίνη, παρά ένοχος παρουσιάζεται μόνο ο Καρδινάλιος Γουόλσεϊ. Το γεγονός αυτό εξηγείται από το ότι ο Σαίξπηρ έγραφε τα έργα του κατά τη βασιλεία της Ελισάβετ Α΄, κόρης του Ερρίκου και της Άννας, οπότε έπρεπε να παρουσιάσει τα γεγονότα με τρόπο τέτοιο που να μην την προσβάλλει. 
Ο τάφος της στον Καθεδρικό του Πίτερμπορο είναι θεατός και διακοσμημένος με λουλούδια ή ρόδια, το εραλδικό της σύμβολο, ενώ φέρει τον τίτλο "Αικατερίνη, Βασίλισσα της Αγγλίας". Η πόλη του Πίτερμπορο έχει αδελφοποιηθεί προς τιμήν της με την πόλη της Καστίλης Αλκαλά ντε Χενάρες, τόπο γέννησης της Αικατερίνης.

Καλλιτεχνικές απεικονίσεις

Πολυάριθμες καλλιτεχνικές δημιουργίες είναι γραμμένες είτε αφιερωμένες στην ίδια, είτε αναφέρονται σ' αυτήν, όπως το έργο του συζύγου της, Ερρίκου Η΄, με τίτλο "Grene growth the holy".
Η Αικατερίνη της Αραγωνίας έχει απεικονιστεί στον κινηματογράφο, στην τηλεόραση, στο θέατρο, στη λογοτεχνία, ενώ για εκείνη γράφτηκαν και πολλά τραγούδια ή ποιήματα. Το έργο του Σαίξπηρ για τον Ερρίκο Η΄ αποτυπώνει με αρκετή ακρίβεια την ομολογία της Αικατερίνης για τη νομιμότητα του γάμου της, ωστόσο το υπόλοιπο έργο είναι μια προσπάθεια να συγκαλυφθούν οι κινήσεις του Ερρίκου και να παρουσιαστεί ως πιόνι στα χέρια του καρδινάλιου Γουόλσεϊ, ενώ το έργο τελειώνει λίγο πριν την εκτέλεση της Άννας Μπολέιν. 
Αν και η Αικατερίνη συχνά παρουσιάζεται στο θέατρο ή τον κινηματογράφο με κλασικά ισπανικά χαρακτηριστικά, όπως σκούρα μαλλιά και μάτια και μελαχρινή επιδερμίδα, υπάρχοντα πορτρέτα και περιγραφές της εποχής την απεικονίζουν με ανοιχτή επιδερμίδα, γαλάζια μάτια και ξανθοκόκκινα μαλλιά, καθόλου ασυνήθιστο για Ισπανούς από την Αραγωνία, πατρίδα του πατέρα της.