Πολιτική του Σάο Τομέ και Πρίνσιπε

Το Σάο Τομέ και Πρίνσιπε είναι Προεδρική Δημοκρατία. Ο Πρόεδρος εκλέγεται για πενταετή θητεία με καθολική και μυστική ψηφοφορία. Μπορεί να υπηρετήσει το ανώτερο δύο συνεχείς θητείες. Ο Πρωθυπουργός διορίζεται από τον πρόεδρο και τα 14 μέλη του υπουργικού συμβουλίου επιλέγονται από τον πρωθυπουργό.
Η νομοθετική εξουσία ασκείται από την Εθνοσυνέλευση, η οποία απαρτίζεται από 55 μέλη, που εκλέγονται για τετραετή θητεία και συνεδριάζει στα μέσα του έτους. Η Δικαστική εξουσία ασκείται στον υψηλότατο βαθμό από το Ανώτατο Δικαστήριο. Με βάση το σημερινό Σύνταγμα η Δικαιοσύνη είναι ανεξάρτητη. Επίσης, κατοχυρώνεται η ελευθερία έκφρασης και η ελευθερία να ιδρύονται αντιπολιτευόμενα πολιτικά κόμματα.

Εκτελεστική εξουσία

Αρχηγός Κράτους είναι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο οποίος εκλέγεται από το λαό με καθολική ψηφοφορία για πενταετή θητεία. Οι υποψήφιοι για το προεδρικό αξίωμα εκλέγονται από το συνέδριο του κόμματός τους ή ως ανεξάρτητοι.

Νομοθετική εξουσία

Η Εθνοσυνέλευση (Assembleia Nacional) αποτελείται από 55 μέλη, τα οποία εκλέγονται με τετραετή θητεία σε επτά πολυεδρικές εκλογικές περιφέρειες με απλή αναλογική. Αποτελεί το ανώτατο νομοθετικό σώμα στο κράτος.

Δικαιοσύνη

Το σημαντικότερο δικαστήριο είναι το Ανώτατο Δικαστήριο. Παλαιότερα τα δικαστήρια ήταν υπόλογα προς την Εθνοσυνέλευση. Ωστόσο, σήμερα, η Δικαιοσύνη είναι ανεξάρτητη, με βάση το νέο Σύνταγμα.

Ανθρώπινα δικαιώματα και δημοκρατία

Το 1990 εγκρίθηκαν συνταγματικές μεταρρυθμίσεις και οι πρώτες πολυκομματικές εκλογές διεξήχθησαν το 1991. Η ανάπτυξη των δημοκρατικών θεσμών και η κατοχύρωση των πολιτικών ελευθεριών και των δικαιωμάτων υπήρξαν μέλημα για τις κυβερνήσεις μετά το 1990. Ενεργός είναι ο ρόλος και η συμμετοχή πολιτικών κομμάτων στα θέματα που αφορούν την κυβέρνηση. Γενικότερα, κατοχυρώνεται η ελευθερία έκφρασης και δεν εφαρμόζεται λογοκρισία. Εκτός από τις φιλοκυβερνητικές κυκλοφορούν και πολλές άλλες ανεξάρτητες εφημερίδες.
Το πραξικόπημα του 2003 έφερε για λίγο στην εξουσία τον Ταγματάρχη Φερνάντο Περέιρα.

Διεθνείς σχέσεις

Η χώρα διατηρεί στενές σχέσεις με πολλές χώρες της ΕΕ. Επίσης, πολλά κράτη έχουν πρεσβείες στο Σάο Τομέ και Πρίνσιπε, το οποίο θεωρείται γενικά ήσυχο μέρος για διεξαγωγή διεθνών διασκέψεων.
Είναι μέλος των διεθνών οργανισμών ACCT, ACP, AfDB, CEEAC, ECA, FAO, G-77, IBRD, ICAO, ICRM, IDA, IFAD, IFRCS, ILO, IMF, Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός, Intelsat (δεν έχει υπογράψει), Interpol, IOC, IOM (παρατηρητής), ITU, NAM, Αφρικανική Ένωση, Ηνωμένα Έθνη, UNCTAD, UNESCO, UNIDO, UPU, WHO, WIPO, WMO, Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού, Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (υπέβαλε αίτηση)

Άμυνα

Ο στρατός της μικρής νησιωτικής χώρας χαρακτηρίζεται από έλλειψη πόρων και εκτιμάται ότι δύσκολα θα μπορούσε να επέμβει μονομερώς για να διασφαλίσει την άμυνα της χώρας. Οι αμοιβές των στρατιωτικών είναι εξαιρετικά χαμηλές και ο έλεγχος γίνεται από τον Πρόεδρο μέσω του Υπουργού Άμυνας και του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Στρατού. Η ηλικία στράτευσης είναι τα 18 χρόνια (σύμφωνα με υπολογισμούς του 2004). Οι κλάδοι είναι οι Ένοπλες Δυνάμεις (FASTP): Στρατός, Ακτοφυλακή (Guarda Costeira de Sao Tome e Principe, GCSTP) και η Προεδρική Φρουρά. Οι απόπειρες πραξικοπημάτων στο νησί είναι συχνές. Πιο πρόσφατες, ήταν η αποτυχημένη απόπειρα τον Απρίλιο του 2007, για την οποία η κυβέρνηση κατηγόρησε την επίλεκτη δύναμη της αστυνομίας  "Νίντζα", η οποία υποστηρίζεται από το MLSTP. Στις 13 Φεβρουαρίου του 2009 η κυβέρνηση ανακοίνωσε την αποτροπή μιας ακόμη απόπειρας ανατροπής του προέδρου. Συνελήφθη ένας Νοτιοαφρικανός πολίτης μαζί με άλλα 33 άτομα και κατασχέθηκαν όπλα. Ο οπλισμός βρέθηκε στην οικία του Αρλέσιο Κόστα, προέδρου του Χριστιανικού Δημοκρατικού Μετώπου, αντιπολιτευόμενου κόμματος.