Βίκτορ Όρμπαν

Βιογραφία

Γεννήθηκε από μια αστική οικογένεια της μεσαίας τάξης. Είναι ο μεγαλύτερος γιος του αγρονόμου και επιχειρηματία Γκιούζου Όρμπαν (γενν. 1940) και της ειδικής παιδαγωγού και λογοθεραπεύτριας Έρσεμπετ Σίπος. Έχει δυο μικρότερους αδέρφια, τους επιχειρηματίες Γκιούζου τον νεότερο (γενν. 1965) και Άρον (γενν. 1977). Ο πατρικός παππούς του, Μίχαλι Όρμπαν, ήταν κτηνοτρόφος και αγρότης. Ο Όρμπαν πέρασε την παιδική του ηλικία σε δυο χωριά, το Αλτσούτντομποζ και το Φέλτσουτ, όπου ολοκλήρωσε την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Το 1977 η οικογένειά του μετακόμισε μόνιμα στο Σεκεσφεχερβάρ.
Αποφοίτησε από το λύκειο Μπλάνκα Τελέκι στο Σεκεσφεχερβάρ το 1981 όπου σπούδασε αγγλικά. Μετά την διετή στρατιωτική θητεία του, σπούδασε νομική στο Πανεπιστήμιο του Εέτβες Λοράντ της Βουδαπέστης, όπου η μεταπτυχιακή του εργασία είχε ως θέμα το πολωνικό κίνημα αλληλεγγύης. Αποφοίτησε το 1987 και για δυο χρόνια έζησε στο Szolnok προτού επιστρέψει στην Βουδαπέστη για να εργαστεί ως κοινωνιολόγος στο Ινστιτούτο Management Training του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Το 1989 έλαβε υποτροφία από το Ίδρυμα Σόρος και έζησε για 4 μήνες στην Οξφόρδη, όπου σπούδασε πολιτικές επιστήμες στο Κολέγιο Πεμπρόουκ. Ο προσωπικός του καθηγητής ήταν ο Χεγκελικός πολιτικός φιλόσοφος Ζμπίγκνιεφ Πελτσίνσκι. Τον Ιανουάριο του 1990 έφυγε από την Οξφόρδη και επέστρεψε στην Ουγγαρία για να κερδίσει μια έδρα στο πρώτο κοινοβούλιο της μετακομουνιστικής Ουγγαρίας.
Σε ηλικία 14 και 15 ετών, ήταν γραμματέας στον κομμουνιστικό οργανισμό νεολαίας KISZ (η συμμετοχή στο KISZ ήταν υποχρεωτική για την αποδοχή στο πανεπιστήμιο). Ο Όρμπαν ανέφερε σε κάποια συνέντευξη ότι οι πολιτικές του απόψεις άλλαξαν δραματικά κατά την στρατιωτική του θητεία ; προηγουμένως θεωρούσε τον εαυτό του ως έναν "αφελή και αφοσιωμένο υποστηρικτή" του κομμουνιστικού καθεστώτος.

Πρώιμη καριέρα (1988-1998)

Τον Μάρτιο του 1988, ο Όρμπαν ήταν ένα από τα ιδρυτικά μέλη του Φιντές (ακρώνυμο του Fiatal Demokraták Szövetsége, ελληνικά : Συμμαχία των Νέων Δημοκρατών) και υπηρέτησε ως ο πρώτος εκπρόσωπος τύπου. Τα πρώτα μέλη του κόμματος, συμπεριλαμβανομένου του Όρμπαν, ήταν κυρίως φοιτητές από το Κολλέγιο Προχωρημένων Μελετών Μπίμπο Ιστβάν, οι οποίοι αντιτίθεντο στο κομμουνιστικό καθεστώς. Στο κολέγιο, ο Όρμπαν ήταν ο εκδότης του περιοδικού πολιτικών επιστήμων Századvég ("Τέλος του Αιώνα") και μια από τις βασικές φιγούρες του ριζοσπαστικού κόμματος. Στις 16 Ιουνίου 1989, ο Όρμπαν έβγαλε λόγο στην Πλατεία των Ηρώων στην Βουδαπέστη με την ευκαιρία της κηδείας του Ίμρε Νάγκι και άλλων εθνομαρτύρων της ουγγρικής επανάστασης του 1956. Στον λόγο αυτό απαίτησε τις ελεύθερες εκλογές και την αποχώρηση των σοβιετικών στρατευμάτων. Ο λόγος τού χάρισε ευρεία εθνική και πολιτική αναγνώριση. Το καλοκαίρι του 1989 συμμετείχε στις συζητήσεις της στρογγυλής τραπέζης που έκανε η αντιπολίτευση, εκπροσωπόντας το Φιντές μαζί με τον Λάσλο Κεβέρ. 
Με την επιστροφή του από την Οξφόρδη, εξελέγη μέλος του Κοινοβουλίου στις κοινοβουλευτικές εκλογές του 1990. Έγινε ηγέτης της κοινοβουλευτικής ομάδας του Φιντές μέχρι τον Μάιο του 1993. Στο μεταξύ, στις 18 Απριλίου 1993, έγινε ο πρώτος πρόεδρος του Φιντές και αντικατέστησε το εθνικό συμβούλιο το οποίο λειτουργούσε ως συλλογική ηγεσία από την ίδρυσή του. Υπό την ηγεσία του, το Φιντές σταδιακά μετατράπηκε από μια ριζική φιλελεύθερη φοιτητική οργάνωση σε ένα κεντροδεξιό κόμμα.
Η συντηρητική στροφή του Φιντές προκάλεσε μια σοβαρή διάσπαση των μελών του. Αρκετά μέλη εγκατέλειψαν το κόμμα, συμπεριλαμβανομένων των Πέτερ Μολνάρ, Γκάμπορ Φοντόρ και Σουσάνα Σέλενι. Ο Φόντορ και άλλοι αργότερα μπήκαν στο φιλελεύθερο κόμμα Συμμαχία των Νέων Δημοκρατών (SZDSZ), αρχικά ένας ισχυρός σύμμαχος του Φιντές αλλά αργότερα πολιτικοί αντίπαλοι.
Στις κοινοβουλευτικές εκλογές του 1994, το Φιντές με δυσκολία ξεπέρασε το όριο του 5%. Ο Όρμπαν έγινε μέλος του κοινοβουλίου εκπροσωπώντας το κόμμα του και παράλληλα υπηρέτησε ως πρόεδρος της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Θεμάτων από το 1994 μέχρι το 1998. Υπήρξε επίσης μέλος της Επιτροπής Ασυλίας, Ασυμφωνίας και Διαπιστευτηρίων για μικρό χρονικό διάστημα το 1995. Υπό της προεδρίας του, το Φιντές υιοθέτησε το "Ουγγρικό Πολιτικό Κόμμα" (Magyar Polgári Párt) το 1995. Το κόμμα του σταδιακά κυριάρχησε στη πολιτική δεξιά ενώ το προηγούμενο κυβερνών κόμμα, οι συντηρητικοί Ουγγρο-Δημοκράτες, είχαν χάσει αρκετή από την υποστήριξη. Από τον Απρίλιο του 1996, ο Όρμπαν ήταν πρόεδρος της ουγγρικής εθνικής επιτροπής της Νέας Ατλαντικής Πρωτοβουλίας (NAI).
Τον Σεπτέμβριο του 1992, ο Όρμπαν εξελέγη αντιπρόεδρος της Φιλελεύθερης Διεθνούς. Τον Νοέμβριο του 2000 το Φίντες αποχώρησε από τη Φιλελεύθερη Διεθνής και προσεχώρησε στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα. Την ίδια περίοδο, ο Όρμπαν εργάστηκε σκληρά για να ενώσει τα κεντροδεξιά φιλελεύθερα συντηρητικά κόμματα στην Ουγγαρία. Στο συνέδριο του ΕΛΚ στο Εστορίλ τον Οκτώβριο του 2002, εξελέγη αντιπρόεδρος, κρατώντας την θέση μέχρι το 2012.

Πρώτη φορά πρωθυπουργός 1998-2002

Η πρώτη του πρωθυπουργία άρχισε τον Μάιο του 1998, έπειτα από τη νίκη του κόμματός του στις βουλευτικές εκλογές της 10ης Μαΐου και της 24ης Μαΐου. Παρότι το Σοσιαλιστικό Κόμμα της Ουγγαρίας κέρδισε τις πιο πολλές ψήφους, το κόμμα Φίντες κέρδισε τις περισσότερες έδρες. Ως αποτέλεσμα, το Φίντες σχημάτισε κεντροδεξιά κυβέρνηση συνασπισμού με το Κόμμα των Ανεξάρτητων με Μικρά Ποσοστά και το Ουγγρικό Δημοκρατικό Φόρουμ. Η κυβέρνηση παρέμεινε ως το 2002, οπότε αποχώρησε από την πρωθυπουργία ο Όρμπαν.
Στις 11 και στις 25 Απριλίου 2010 κέρδισε ξανά τις βουλευτικές εκλογές, με αποτέλεσμα να επανέλθει στην πρωθυπουργία. Στον πρώτο γύρο των εκλογών το Φίντες κέρδισε την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών. Στον δεύτερο γύρο οι υποψήφιοι του Φίντες-Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος του Λαού (KDNP) και κέρδισαν τις εκλογές, με αποτέλεσμα να τροποποιήσουν σημαντικούς νόμους και να αναθεωρήσουν το Σύνταγμα της χώρας, το οποίο τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2012. Την ίδια ημέρα τέθηκε σε ισχύ και ο νέος Εκλογικός Νόμος.
Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές διεξάχθηκαν στις 6 Απριλίου 2014 και το Φίντες κέρδισε και πάλι, με τον Όρμπαν να παραμένει πρωθυπουργός.
Για πρώτη φορά από τη μετάβαση της Ουγγαρίας στη δημοκρατία, οι εκλογές είχαν μόνον έναν γύρο. Οι ψηφοφόροι εξέλεξαν 199 βουλευτές αντί των 386 προηγούμενων βουλευτών.

Προσωπική ζωή

Ο Όρμπαν νυμφεύθηκε τη νομικό Άνικο Λέβαϊ Το 1986. Έχουν αποκτήσει 5 παιδιά, συμπεριλαμβανομένου του συνταξιούχου επαγγελματία ποδοσφαιριστή Γκάσπαρ, ο οποίος έπαιξε για την Ποδοσφαιρική Ακαδημία Φέρεντς Πούσκας το 2014. Το πρώτο του εγγόνι, η Άλιζ (κόρη της μεγαλύτερης κόρης του Όρμπαν Ράχελ και του επιχειρηματία Ιστβάν Τίμπορτς) γεννήθηκε τον Ιούνιο του 2016. Ο Όρμπαν είναι μέλος της Καλβινιστικής Ουγγρικής Συντηρητικής Εκκλησίας ενώ η γυναίκα του είναι Ρωμαιοκαθολική. Αγαπά πολύ τον αθλητισμό, ειδικά το ποδόσφαιρο: παλιότερα ήταν παίκτης της Φέλτσουτ και ως αποτέλεσμα είχε εμφανιστεί στο Football Manager 2006.
Ο Όρμπαν παίζει ποδόσφαιρο από πολύ μικρή ηλικία. Ήταν επαγγελματίας ποδοσφαιριστής στην Φέλτσουτ ΦΚ. Μετά το πέρας της ποδοσφαιρικής του καριέρας, έγινε ο βασικός χρηματοδότης του ουγγρικού ποδοσφαίρου και της ποδοσφαιρικής ομάδας της πόλης του Φέλτσουτ ΦΚ, η οποία αργότερα ονομάστηκε Πούσκας Ακαντέμια ΦΚ. Είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στην ίδρυση της ποδοσφαιρικής ακαδημίας Φέρεντς Πούσκας στο Φέλτσουτ δημιουργώντας μια από τις πιο σύγχρονες προπονητικές εγκαταστάσεις για Ούγγρους ποδοσφαιριστές.
Έπαιξε ένα σημαντικό ρόλο στην καθιέρωση του ετήσιου οργανωμένου διεθνούς πρωταθλήματος νέων, το Κύπελλο Πούσκας στην Αρένα Πάντσο, την οποία βοήθησε στο να χτιστεί, στη πόλη του, την Φέλτσουτ. Ο μοναχογιός του, Γκάσπαρ, εργάζεται ως προπονητής εκεί.
Τότε ο πρόεδρος της ΦΙΦΑ Ζεπ Μπλάτερ επισκέφτηκε τις εγκαταστάσεις της ακαδημίας Πούσκας το 2009. Ο Μπλάτερ, μαζί με την χήρα του Φέρεντς Πούσκας και με τον ιδρυτή της Ακαδημίας Ποδοσφαίρου, Βίκτορ Όρμπαν, ανακοίνωσαν την δημιουργία του Βραβείου Πούτσκας της ΦΙΦΑ σε εκείνη την επίσκεψη. Ο Μπλάτερ έπαιξε έναν μικρό ρόλο ενός ποδοσφαιριστή στην ουγγρική οικογενειακή ταινία Szegény Dzsoni és Árnika (1983).

Αντιπαραθέσεις και επικρίσεις

Οι επικριτές του Όρμπαν περιλαμβάνουν Ούγγρους και ξένους ηγέτες (μεταξύ των οποίων η πρώην υπουργός εξωτερικών των ΗΠΑ Χίλαρυ Κλίντον, η γερμανίδα καγκελλάριος Άνγκελα Μέρκελ και οι πρόεδροι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο και Ζαν-Κλωντ Γιούνκερ), μη κυβερνητικούς οργανισμούς και τον τύπο. Πιο συγκεκριμένα, ο Όρμπαν έχει κατηγορηθεί ότι προωθεί αντιδημοκρατικές μεταρρυθμίσεις ; ότι μειώνει την ανεξαρτησία του τύπου και της κέντρικης τράπεζας της Ουγγαρίας ; ότι τροποποιεί το σύνταγμα της Ουγγαρίας για να εμποδίσει τις τροποποιήσεις στην νομοθεσία του Φιντές ; ότι τάσσεται υπέρ της οικογενειοκρατίας.
Έχει κατηγορηθεί για πολιτική του βαρελιού χτίζοντας ένα στάδιο 4000 θέσεων στο χωριό όπου μεγάλωσε, το Φέλτσουτ, σε μια απόσταση περίπου 20 μέτρων από το εξοχικό του.
Κάποια κόμματα της αντιπολίτευσης και επικριτές θεωρούν τον Όρμπαν ως αντίπαλο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Το 2000, τα κόμματα της αντιπολίτευσης MSzP και SzDSz και ο τύπος που υποστηρίζει την αριστερά παρουσίασαν το σχόλιο του Όρμπαν - "δεν υπάρχει ζωή έξω από την Ευρωπαϊκή Ένωση" - ως απόδειξη του αντι-ευρωπαϊκού πνεύματός του και την συμπάθειά του απέναντι στην ριζοσπαστική δεξιά. Στην ίδια συνέντευξη τύπου, ο Όρμπαν ξεκαθάρισε ότι "προσπαθούμε να κάνουμε την ένταξη σωστά επειδή μπορεί να προωθήσει την ανάπτυξη της ουγγρικής οικονομίας".
Ο ουγγροαμερικανός μεγιστάνας των επιχειρήσεων και πολιτικός ακτιβιστής Τζορτζ Σόρος άσκησε κριτική στον χειρισμό του Όρμπαν απέναντι στην ευρωπαϊκή μεταναστευτική κρίση του 2015, δηλώνοντας : "Το σχέδιό του αντιμετωπίζει την προστασία των εθνικών συνόρων ως στόχο και τους πρόσφυγες ως το εμπόδιο. Το δικό μας σχέδιο αντιμετωπίζει την προστασία των προσφύγων ως στόχο και τα εθνικά σύνορα ως το εμπόδιο"
Η κυβέρνηση του Όρμπαν ξεκίνησε να επιτίθεται στον Σόρος και στις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις του από τις αρχές του 2017, ιδιαίτερα στην υποστήριξή του για πιο ανοιχτή μετανάστευση. Τον Ιούλιο του 2017, ο ισραηλινός πρέσβης στην Ουγγαρία συμμετείχε στις εβραϊκές ομάδες που ξεκίνησαν εκστρατείες κατά του Σόρος και που υποστηρίχθηκαν από την κυβέρνηση, στις οποίες ο Σόρος δυσφημίστηκε ως "εχθρός του κράτους". Οι εκστρατείες αυτές παρουσιάστηκαν ευρέως ως αντισημιτικές, με τους επικριτές να ισχυρίζονται ότι "ξυπνούν μνήμες των ναζί κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο". Ο ισραηλινός πρέσβης υποστήριξε ότι οι εν λόγω εκστρατείες "προκαλούν θλιβερές αναμνήσεις αλλά επίσης δείχνουν μίσος και φόβο", εμφανής αναφορά στο Ολοκαύτωμα. Ώρες αργότερα, σε μια προσπάθεια να συμμαχήσουν το Ισραήλ με την Ουγγαρία, το Υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ δημοσίευσε μια "διευκρίνιση", καταγγέλοντας τον Σόρος και αναφέροντας ότι ο τελευταίος "υπονομεύει συνεχώς τις δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις του Ισραήλ" και ότι οι χρηματοδοτούμενοι οργανισμοί του "δυσφημούν το εβραϊκό κράτος και επιδιώκουν να μην έχει το δικαίωμα αυτό να αμυνθεί". Η ισραηλινή κυβέρνηση έχει προσπαθήσει να συμμαχήσει με χώρες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης ώστε να μπορέσει να αποφύγει την αρνητική κριτική ; η διευκρίνιση αυτή προβλήθηκε λίγες μέρες πριν την επίσημη επίσκεψη στην Ουγγαρία του ισραηλινού πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου. Τα μηνύματα κατά του Σόρος αποτελούν από τότε βασικά στοιχεία στις εκστρατείες της κυβέρνησης, οι οποίες μεταξύ άλλων έχουν στοχοποιήσει και το Ευρωπαϊκό Κεντρικό Πανεπιστήμιο (European Central University).
Το 2007 το Φιντές κατηγορήθηκε για κομμουνισμό και για το ότι ακολουθούσε τα βήματα του κομμουνιστή δικτάτορα Γιάνος Κάνταρ. Ένα βίντεο στο YouTube παρουσίαζε μια λίστα με αρκετούς πολιτικούς του Φιντές οι οποίοι ήταν επισήμως μέλη του κομμουνιστικού δικτατορικού κόμματος MSZMP. Οι αντιπαραθέσεις ξέσπασαν ξανά το 2012 όταν το κυβερνών Φιντές εισήγαγε στο σύνταγμα της Ουγγαρίας την δήλωση ότι το MSzMP ήταν ένας εγκληματικός οργανισμός και παρουσίαζε τα εγκλήματά του ενάντια στον ουγγρικό λαό (η πρώτη φορά μετά την πτώση του κομμουνισμού που τέτοιες δηλώσεις γίνονταν με επίσημο τρόπο). Και στις δυο περιπτώσεις οι κατηγορίες ήρθαν από το αριστερό κόμμα MSzP, το οποίο θεωρεί ότι είναι ο νομικός κληρονόμος του MSzMP και ότι κληρονόμησε την πολιτική περιουσία του MSzMP.
Ο πρώην οικονομικός διευθυντής του Φιντές και ισχυρός ολιγάρχης των μέσων ενημέρωσης, Λάγιος Σίμιτσκα, ανέφερε στις 8 Μαρτίου 2015 ότι μπορεί να ήταν ενήμερος για τις μυστικές υπηρεσίες των κομμουνιστών. Παρόλο που εκατοντάδες αρχεία που αναφέρονταν σε κρατικά μυστικά καταστράφηκαν από την κομμουνιστική κυβέρνηση, ο Σίμιτσκα είκασε ότι η Ρωσία ίσως να είχε εκτενή αντίγραφα των ουγγρικών μυστικών υπηρεσιών με έγγραφα του Όρμπαν τα οποία ενδέχεται να είχαν χρησιμοποιηθεί για να τον εκβιάσουν ώστε να συνεργαστεί μαζί τους.
Ο Όρμπαν απέρριψε αυτούς τους ισχυρισμούς ως "παράλογους και γελοίους" και αναφέρθηκε στο ότι είχε κατηγορηθεί ως πληροφοριοδότης αρκετές φορές στο παρελθόν και ότι όλοι αυτοί οι ισχυρισμοί ήταν ψευδείς.
Τον Φεβρουάριο του 2018 οι New York Times υποστήριξαν ότι «η Ουγγαρία θεωρείται σήμερα μια δημοκρατία σε έντονη ύφεση. Μέσω της νομοθετικής δύναμης της θέλησης, ο κύριος Όρμπαν έχει μετατρέψει την χώρα σε ένα πολιτικό θερμοκήπιο για την δημιουργία ενός περίεργου είδους αυτοκρατορίας, συνδυάζοντας τον καπιταλισμό των αδέσποτων και την ακροδεξιά ρητορική με μια μονοκομματική πολιτική κουλτούρα.»