Ε.Π.Γ.Σ. Παλλεσβιακός

Ίδρυση - πρώτα χρόνια

Ο «Παλλεσβιακός Γυμναστικός Σύλλογος» ιδρύθηκε το 1923 στη Μυτιλήνη από μια παρέα παλιών φιλάθλων που προέρχονταν από τα παλιότερα σωματεία «Διαγόρας», με έτος ίδρυσης πριν από το 1906 (ενδεχομένως το 1899) και «Άτλας» που είχε ιδρυθεί από διάσπαση του Διαγόρα το 1906. Τα προπολεμικά χρόνια είχε αθλητικά τμήματα ποδοσφαίρου, κλασικού αθλητισμού, κολύμβησης και υδατοσφαίρισης. Τον Απρίλιο του 1924 είχε ήδη κατασκευάσει γυμναστήριο σε χώρο που του παραχώρησε ο Δήμος Μυτιλήνης, το είχε περιφράξει με συρματόπλεγμα και είχε διαμορφώσει γήπεδο ποδοσφαίρου, σκάμματα αλμάτων και βαλβίδες ρίψεων. Στο γυμναστήριο γυμνάζονταν οι αθλητές-μέλη του, κυρίως μαθητές του τοπικού γυμνασίου, όπως οι: Δ. Δημητριάδης, Ν. Κουφέλλης, Α.Χ. Χάββας, Θ. Τυραδέλλης, Ε. Κόκκαλης, Σ. Στεφανίδης, Κ. Βαλετόπουλος, Τζάννος Αυτζής, Παν. Καρράς, Μιχ. Φίλιος. Ο σύλλογος δήλωσε συμμετοχή στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών 1924, αλλά δεν είναι γνωστό αν μετείχε. Όμως, τον Σεπτέμβριο του 1924 είχε ήδη ολοκληρώσει το γυμναστήριό του και διοργάνωσε τους Α΄ Παλλεσβιακούς Αγώνες, με συμμετοχή και αθλητών του Παγχιακού, τους οποίους συνόδεψαν πάνω από 300 εκδρομείς από τη Χίο καθώς και στρατευμένων της Μεραρχίας Αρχιπελάγους. Οι αγώνες διεξήχθησαν σε τρεις ημέρες: Κυριακή 14, Τετάρτη 17 και Κυριακή 21 Σεπτεμβρίου και περιλάμβαναν αγωνίσματα δρόμων, αλμάτων, ρίψεων και σκυταλοδρομίας ανδρών και εφήβων, αγώνα δρόμου δημοσίας οδού 10χλμ και αγώνες διελκυστίνδας ομάδων. Στους διακριθέντες αναφέρονται οι: Κλεάνθης Παλαιολόγος, Μιχ. Φίλιος, Στέφανος Στεφανίδης, Ευστρ. Κονάκας, Στρατής Πραΐδης,    
Το 1925 μετείχε στους Πανιώνιους Αγώνες στην Αθήνα με τον δρομέα Κ. Παλαιολόγο που τερμάτισε 3ος στα 100μ και στα 200μ. Επίσης, μετείχε στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών 1925, στο οποίο κατέκτησε χάλκινο μετάλλιο στα 5.000μ με τον Ν. Διαλεκτό. Το 1926 μετείχε στην ίδρυση της "Ένωσης Ποδοσφαιρικών Ομάδων Μυτιλήνης" μαζί με άλλους έξι συλλόγους της πόλης και σύμφωνα με την προκήρυξη πρωταθλήματος εντάχθηκε στην Α΄ κατηγορία με αρχηγό τον Μ. Σάββα. Από το 1932 εντάχθηκε στη νέα "Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Αιγαίου", η οποία ουσιαστικά δεν λειτούργησε, αφού επισημοποιήθηκε μόλις το 1939. Έτσι μεταπολεμικά εντάχθηκε στη νεοϊδρυθείσα Ε.Π.Σ. Λέσβου, στην οποία μετέχει μέχρι σήμερα.
Την προπολεμική περίοδο με δική του πρωτοβουλία ξεκίνησαν οι Αιγαιοπελαγίτικοι Αγώνες Στίβου, που μεταπολεμικά καθιερώθηκαν για πολλά χρόνια, για να ξεκινήσουν ξανά τη δεκαετία του '80. Ο Παλλεσβιακός διοργάνωσε τους πρώτους Αιγαιοπελαγίτικους Αγώνες το 1927 στη Μυτιλήνη με τη συμμετοχή αθλητών από τα νησιά Χίος, Σάμος, Λήμνος και Λέσβος. Είχαν σημειώσει λαμπρή επιτυχία αλλά δεν υπήρξε συνέχεια κατά την προπολεμική περίοδο. Μεταπολεμικά, τις δεκαετίες του '50 και '60, ανασυστάθηκαν και ο Παλλεσβιακός είχε τακτική συμμετοχή, ενώ τους διοργάνωσε κάποιες φορές στη Μυτιλήνη, όπως το 1961.
Τέλος, την προπολεμική περίοδο είχε επιτυχημένο τμήμα κολύμβησης και υδατοσφαίρισης που μετείχε με επιτυχία στα πανελλήνια πρωταθλήματα του 1928, 1929 και 1930 (με το Σαρόγλου στα 400 μ. ελευθέρας). Μάλιστα, το 1929 αναδείχθηκε πολυνίκης σύλλογος και στη γενική βαθμολογία κατέλαβε την τρίτη θέση. Το 1932 το κολυμβητικό τμήμα του Παλλεσβιακού συγχωνεύτηκε με εκείνο και του Άρη Μυτιλήνης και δημιουργήθηκε ο Ν.Ο. Μυτιλήνης.

Ποδόσφαιρο

Μεταπολεμικά, η ποδοσφαιρική του ομάδα ξεκίνησε δυναμικά. Το 1946 αναδείχθηκε πρωταθλητής Μυτιλήνης και στη συνέχεια πρωταθλητής Νήσων Αιγαίου, αν και η επικράτησή του αμφισβητήθηκε από τον Ολυμπιακό Σάμου, ο οποίος διαμαρτυρήθηκε στον τύπο πως ο Παλλεσβιακός δεν αγωνίστηκε με τον πρωταθλητή Σάμου, όπως όφειλε. Το 1948 επανέλαβε το ίδιο κατόρθωμα (πρωταθλητής Λέσβου και Αιγαίου), νικώντας στον τελικό την Λαίλαπα Χίου με 2-1. Το 1948 κατέκτησε και το Κύπελλο Αιγαίου νικώντας στον τελικό τον Αστέρα Χίου με 3-0. Την εποχή αυτή στο σύλλογο αγωνίζονταν, μεταξύ άλλων, οι: Παχόγλου, Τσουλάτης, Φινάκης, Γιαννίκος, Τριαντάφυλλου, Αξαρλής, Διαμαντόπουλος, Παπαπάντου, Σβώρος, Κουλούρας, Ψαρρός.
Στη συνέχεια, η ΕΠΣ Αιγαίου διαλύθηκε, με την ίδρυση της ΕΠΣ Λέσβου το 1948, οπότε αγωνιζόταν εκεί. Κατέκτησε τρεις τίτλους στο τοπικό πρωτάθλημα της Ε.Π.Σ. Λέσβου και τη σεζόν 1961-62 αγωνίστηκε στη Β΄ Εθνική κατηγορία, στον Β΄ όμιλο του Νότου, όπου τερμάτισε στην 7η θέση με 27 β. (16-37 γκολ). Το 1963 κατέκτησε τον τίτλο και στη συνέχεια συγχωνεύτηκε με τον Άρη Μυτιλήνης δημιουργώντας την «Αθλητική Ένωση Μυτιλήνης», η οποία έπαιξε στη Β΄ Εθνική τη σεζόν 1963-64, χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία, αφού τερμάτισε 14η με 57 β. (36-49 γκολ) και υποβιβάστηκε. 
Το 1965 η ΑΕ Μυτιλήνης απορρόφησε τον ΑΟ Αιολικό και ως «ΑΟ Μυτιλήνη» αγωνίστηκε άλλες δυο σεζόν στη Β΄ Εθνική: 1965-66 (11η - 59β.) και 1966-67 (15η-60 β.), οπότε υποβιβάστηκε. Το 1969 ο ΑΟ Μυτιλήνη συνενώθηκε με τον Λεσβιακό και δημιούργησαν τον «Απόλλωνα Μυτιλήνης» που έπαιξε τρεις φορές στη Β΄ Εθνική (1969-70, 1971-72, 1973-74). Το 1975 ο Απόλλων συγχωνεύτηκε με τον Άτλαντα και δημιούργησαν τον «Α.Ε.Π.Σ. Αιολικός Μυτιλήνης».

Στίβος

Μέχρι και το 1963 που συγχωνεύτηκε με τον Άρη Μυτιλήνης, ο Παλλεσβιακός διατηρούσε ακμαίο τμήμα κλασικού αθλητισμού, το οποίο μετείχε στους Αιγαιοπελαγίτικους αλλά και στο πανελλήνιο πρωτάθλημα. Από τον Παλλεσβιακό ξεκίνησε η πρωταθλήτρια Ελλάδος Άλκη Κατσικαδέλλη.

Επανίδρυση

Το 1973 ο Παλλεσβιακός επανιδρύθηκε με την επωνυμία «ΕΠΓΣ Παλλεσβιακός», που προέκυψε από τη μετονομασία του σωματείου «Αναγέννηση Μυτιλήνης», που είχε ιδρυθεί το 1971. Την ίδια χρονιά επανιδρύθηκε και ο «Άρης Μυτιλήνης». Λίγο αργότερα ίδρυσε και τμήμα μπάσκετ ανδρών, ενώ τη δεκαετία του '80 ιδρύθηκε και τμήμα βόλεϊ ανδρών και γυναικών.
Η ποδοσφαιρική ομάδα αγωνίζεται στην Ε.Π.Σ. Λέσβου και έχει κατακτήσει έξι πρωταθλήματα (1975, 1980, 1982, 1986, 1988, 1991).
Η ομάδα μπάσκετ κατάφερε να κυριαρχήσει στο τοπικό πρωτάθλημα, το οποίο κατέκτησε 13 φορές: (1979, 1980, 1982, 1984, 1990, 1991, 1992, 1993, 1994, 1996, 1997, 1998, 2011), ενώ πήρε τίτλους και στα παιδικά-εφηβικά πρωταθλήματα. 
Το τμήμα βόλεϊ ιδρύθηκε τη δεκαετία του '80. Το ανδρικό τμήμα αγωνίστηκε τρεις φορές στη Γ΄ Εθνική, ενώ το γυναικείο στη Β΄ Εθνική.