Μπόλτον Γουόντερερς

Ίδρυση

Ο σύλλογος ιδρύθηκε το 1874 με το όνομα Christ Church FC. Το σημερινό της όνομα πήρε το 1877. Το 1888 υπήρξε ένα από τα 12 ιδρυτικά μέλη της επαγγελματικής ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας, δηλαδή της Football League και μέχρι σήμερα έχει αγωνιστεί στην ανώτερη κατηγορία της Λίγκας για το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από τότε.

Πρώτες επιτυχίες

Το 1894 έφτασε για πρώτη φορά στον τελικό του Κυπέλλου Αγγλίας αλλά έχασε με 4-1 από τη Νοτς Κάουντι. Δέκα χρόνια αργότερα, το 1904, έχασε πάλι στον τελικό με 1-0 από τη Μάντσεστερ Σίτι.
Κατάφερε τελικά να το κατακτήσει στην τρίτη της παρουσία σε τελικό νικώντας τη Γουέστ Χαμ με 2-0 το 1923, στον πρώτο τελικό που έγινε στο Στάδιο Γουέμπλεϊ μπροστά σε 127.000 θεατές. Τη δεκαετία του ’20 επανέλαβε δυο φορές την ίδια επιτυχία: το 1926 επί της Μάντσεστερ Σίτι και το 1929 επί της Πόρτσμουθ ΦΚ.

Χρυσή περίοδος

Από το 1935 ως το 1964 η Μπόλτον αγωνιζόταν συνεχώς στην Α΄ κατηγορία. Αυτή θεωρείται από τους φιλάθλους της η χρυσή εποχή του σωματείου. Τη δεκαετία του ’50 ηγέτης της ήταν ο περίφημος Nat Lofthouse.
Το 1953 η Μπόλτον αγωνίστηκε στον πιο φημισμένο ίσως τελικό Κυπέλλου όλων των εποχών. Αυτόν που έμεινε στην ιστορία ως ο τελικός του Στάνλεϊ Μάθιους. Αν και προηγήθηκε με 3-1, ηττήθηκε με 4-3 από την Μπλάκπουλ ΦΚ, ήττα που προήλθε αποκλειστικά από το πάθος του Μάθιους να κερδίσει επιτέλους ένα Κύπελλο Αγγλίας στην καριέρα του.
Το 1958 η Μπόλτον κατέκτησε το Κύπελλο νικώντας στον τελικό τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ με δυο γκολ του Λοφτχάουζ. Έκτοτε ο σύλλογος δεν έχει κερδίσει άλλο σημαντικό τρόπαιο μέχρι σήμερα. Το μόνο που κατάφερε ήταν να αγωνιστεί δυο φορές στον τελικό του Λιγκ Καπ το 1995 και το 2004.

Δύσκολα χρόνια

Την εποχή των θριάμβων διαδέχτηκαν μέτριες και άσχημες χρονιές. Μάλιστα, την περίοδο 1986-87 υποβιβάστηκε στη Δ΄ κατηγορία για πρώτη φορά στην ιστορία της. Όμως, με μάνατζερ τον Φιλ Νιλ ανέβηκε αμέσως στη Γ΄. Ο Νιλ έμεινε ως το 1992 και τον διαδέχθηκε ο Μπρους Ρίοκ. Με τον Ρίοκ η Μπόλτον πέτυχε ιστορικές προκρίσεις στο Κύπελλο εναντίον ισχυρών ομάδων, όπως της Λίβερπουλ Φ.Κ. το 1993 με 2-0, της Άρσεναλ, της Έβερτον και της Άστον Βίλα το 1994, χρονιά που έφτασε ως τα προημιτελικά.

Επιστροφή στην κορυφή

Με τον Ρίοκ στο τιμόνι η Μπόλτον ανέβηκε στην Πρέμιερ Λιγκ το 1995, νικώντας 1-0 την Ρέντινγκ ΦΚ στον τελικό των αγώνων κατάταξης. Όμως, άλλαξε προπονητή και υποβιβάστηκε την αμέσως επόμενη περίοδο.
Την ανέλαβε ο παλιός διεθνής Κόλιν Τοντ, ο οποίος κατάφερε να την ανεβάσει αμέσως κατακτώντας το πρωτάθλημα του 1996-97 στη δεύτερη κατηγορία, συγκεντρώνοντας 98 πόντους και σημειώνοντας 100 γκολ!
Το 1998 υποβιβάστηκε ξανά λόγω χειρότερης διαφοράς τερμάτων. Το 1999 την ομάδα ανέλαβε ο Σαμ Αλαρντάις, που την οδήγησε στα ημιτελικά του Κυπέλλου το 2000 και στην Πρέμιερ το 2001.
Τα πρώτα χρόνια δυσκολεύτηκε να παραμείνει αλλά τελικά τα κατάφερε. Μάλιστα, το 2004 έφτασε ως τον τελικό του Λιγκ Καπ, στον οποίο ηττήθηκε από τη Μίντλεσμπρο Φ.Κ..
Το 2005 τερμάτισε έκτη κερδίζοντας μια θέση στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ για πρώτη φορά στην ιστορία της. Πέρασε τη φάση των ομίλων κι έφτασε ως τους 32, όπου αποκλείστηκε από την Ολιμπίκ Μαρσέιγ . 
Αν και για τέσσερις συνεχόμενες σεζόν τερμάτισε στην πρώτη δεκάδα, το 2007 Αλαρντάις απολύθηκε κι αντικαταστάθηκε από το βοηθό του, το Σάμι Λι. Υπό τον Λι η Μπόλτον προκρίθηκε πάλι στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ της περιόδου 2007-08, στο οποίο αγωνίζεται στη φάση των ομίλων και μεταξύ των αντιπάλων της έχει και τον Άρη Θεσσαλονίκης. Όμως, το άσχημο ξεκίνημα της σεζόν στο πρωτάθλημα προκάλεσε την αντικατάσταση του Λι από τον Γκάρι Μέγκσον, τον Οκτώβριο του 2007.
Από το 2003 στην Μπόλτον αγωνίζεται ο Έλληνας διεθνής επιθετικός και πρωταθλητής Ευρώπης Στέλιος Γιαννακόπουλος. Σε 125 ματς έχει πετύχει 18 γκολ.

Προσωνύμια

Το προσωνύμιο της Μπόλτον είναι το "τρότερς" προέρχεται από όταν αναγκάστηκε να αναζητήσει γήπεδο το 1877.Μέχρι να βρεθεί το νέο γήπεδο περιπλανιόταν διαρκώς εξ ου και το "τρότερς". Όταν μάλιστα βρήκε ένα υποτυπώδες γήπεδο αυτό βρισκόταν δίπλα σε μια φάρμα με γουρούνια και οι παίκτες προσπαθούσαν να παίξουν ανάμεσα στη λάσπη και τα αφοδεύματα των γουρουνιών και των κοτών. Μια άλλη (λιγότερη πιθανή) εξήγηση είναι ότι οι trotters ήταν μια ομάδα ανθρώπων με ιδιόμορφο χιούμορ η οποία ζούσε στο Μπόλτον τον 19ο αιώνα.