Μια Υπέροχη Ζωή

Διανομή Ρόλων

Η ταινία σηματοδότησε την τρίτη συνεργασία του Τζέιμς Στιούαρτ με τον Φρανκ Κάπρα μετά τις Δε θα τα Πάρεις Μαζί σου (You Can't Take it With you, 1938) και Ο κύριος Σμιθ πάει στην Ουάσινγκτον (Mr. Smith Goes to Washington, 1939). Σύμφωνα με τον ιστορικό κινηματογράφου ο Στιούαρτ δεν ήταν η μοναδική επιλογή του σκηνοθέτη για το ρόλο του Τζορτζ Μπέιλι, καθώς ο Κάπρα είχε στο μυαλό του επίσης τον Χένρι Φόντα.
Παρά το γεγονός ότι υπάρχει η φήμη ότι οι Τζιν Άρθουρ, Αν Ντβόρακ και Τζίντζερ Ρότζερς προσεγγίστηκαν αρχικά για το ρόλο της Μαίρη πριν να τον αναλάβει τελικά η Ντόνα Ριντ, ο Κοξ αναφέρει επίσης ότι η Τζιν Άρθουρ αναγκάστηκε να απορρίψει το ρόλο καθώς ήταν απασχολημένη με θεατρική παράσταση στο Μπρόντγουεϊ κι ότι έπειτα ο σκηνοθέτης προσέγγισε τις Ολίβια Ντε Χάβιλαντ, Μάρθα Σκοτ και Αν Ντβόρακ. Η Τζίντζερ Ρότζερς επίσης ήταν υποψήφια για το ρόλο, τον οποίο απέρριψε χαρακτηρίζοντάς τον βαρετό. Αργότερα φάνηκε μετανιωμένη γι' αυτήν της την κίνηση κι έγραψε στην αυτοβιογραφία της με τίτλο Ginger: My Story, Πόσο χαζή ήμουν;
Η ανάθεση του ρόλου του κυρίου Χένρι Πόττερ περιλάμβανε μια μακρά λίστα ηθοποιών όπως οι: Έντουαρντ Άρνολντ, Τσαρλς Μπίκφορντ, Έντγκαρ Μπιουκάναν, Λιούις Κάλχερν, Βίκτορ Τζόραϊ, Ρέιμοντ Μάσεϊ, Βίνσεντ Πράις και Τόμας Μίτσελ. Ο ρόλος κατέληξε τελικά στον Λάιονελ Μπάριμορ, ο οποίος είχε υποδυθεί με επιτυχία το ρόλο του Εμπενίζερ Σκρούτζ στην ραδιοφωνική προσαρμογή του μυθιστορήματος του Κάρολου Ντίκενς Μια Χριστουγεννιάτικη Ιστορία.
Ο Χ. Μπι Γουόρνερ που ανέλαβε το ρόλο του φαρμακοποιού Κυρίου Γκάουερ, είχε σπουδάσει ιατρική πριν αφοσιωθεί στην υποκριτική. Εμφανίστηκε επίσης σε άλλες ταινίες του Κάπρα όπως Ο Πρίγκηψ των Δολλαρίων (Mr. Deeds Goes to Town, 1936), Χαμένος Ορίζοντας (Lost Horizon, 1937), Δε θα τα Πάρεις Μαζί σου (You Can't Take it With you, 1938) και Ο κύριος Σμιθ πάει στην Ουάσινγκτον (Mr. Smith Goes to Washington, 1939).
Ο Τσαρλς Γουίλιαμς, ο οποίος ανέλαβε το ρόλο του Γιουστάς Μπέιλι και η Μαίρη Τριν που ανέλαβε το ρόλο της Ματίλντα Μπέιλι, ήταν ηθοποιοί που είχαν εμφανιστεί σε ταινίες β' διαλογής κι είχαν ήδη γυρίσει περισσότερες από 90 πριν τη συμμετοχή τους στην ταινία του Κάπρα.
Ο Τζίμι το Κοράκι (το κατοικίδιο του θείου Μπίλι) εμφανίστηκε επίσης στο Δε θα τα Πάρεις Μαζί σου καθώς και σε όλες τις ταινίες του Κάπρα που ακολούθησαν.

Παραγωγή

Το διήγημα του Φιλιπ βαν Ντόρεν Στερν, από όπου προήλθε η έμπνευση για το Μια Υπέροχη Ζωή, ήταν το The Greatest Gift. Ο συγγραφέας έγραψε το διήγημα το 1939, χωρίς όμως να μπορέσει να το δημοσιεύσει. Τότε το μετέτρεψε σε κάρτα Χριστουγέννων την οποία τύπωσε και την έστειλε σε συγγενείς και φίλους το 1943. Κάπως έτσι τράβηξε την προσοχή του παραγωγού της RKO Ντέιβιντ Χέμπστεντ που έδειξε την κάρτα στον ατζέντη του ηθοποιού Κάρι Γκραντ. Τον Απρίλιο του 1944, η εταιρία R.K.O. αγόρασε τα δικαιώματα της ιστορίας για 10.000 δολάρια με σκοπό να αναθέσουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο στον Γκραντ. Γράφτηκαν τρία σενάρια που δεν θεωρήθηκαν επιτυχημένα κι η τύψη της ταινίας πέρασε σε δεύτερη μοίρα. Έπειτα ο Γκραντ γύρισε μιαν άλλη ταινία με Χριστουγεννιάτικο θέμα, το Ένας Άγγελος στη Γη  (The Bishop's Wife, 1947).
Ο Φρανκ Κάπρα διάβασε το διήγημα The Greatest Gift μετά από παρότρυνση του διευθυντή της R.K.O. Τσαρλς Κέρνερ. Ο Κάπρα κατάλαβε αμέσως τις δυνατότητες της ιστορίας κι αγόρασε τα δικαιώματά της από την R.K.O. για την προσωπική του εταιρία παραγωγής την Liberty Films. Η εταιρία του Κάπρα είχε υπογράψει συμφωνία με την R.K.O. για την αποκλειστικότητα της διανομής 9 ταινιών του Κάπρα. Ο Κάπρα ανέλαβε να βελτιώσει τα τρία σενάρια που είχαν ήδη γραφτεί για την ταινία, με τη βοήθεια των Φράνσις Γκούντριτς, Άλμπερτ Χάκετ, Τζο Σγουέρλινγκ, Μάικλ Γουίλσον και Ντόροθι Πάρκερ. Οι σεναριογράφοι χρησιμοποίησαν ένωσαν τα καλύτερα κομμάτια των τριών προϋπαρχόντων σεναρίων και βελτίωσαν την πλοκή, ενώ ο Κάπρα άλλαξε τον τίτλο της ταινίας σε Μια Υπέροχη Ζωή (It's A Wonderful Life). Το σενάριο υπέστη επίσης αλλαγές κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων και το τελικό αποτέλεσμα πιστώθηκαν οι Φράνσις Γκούντριτς, Άλμπερτ Χάκετ και Φρανκ Κάπρα, με προσθήκες από τον Τζο Σγουέρλινγκ.
Η κάτοικοι της πόλης Σένεκα Φολς, κοντά στη Νέα Υόρκη, δήλωσαν ότι ο Κάπρα επισκέφτηκε την πόλη το 1945 κι ότι εμπνεύστηκε από αυτήν για να δημιουργήσει το Μπέντφορντ Φολς. Κατά το Δεκέμβριο κάθε χρονιά στην πόλη προβάλλεται το φεστιβάλ Μια Υπέροχη Ζωή προς τιμήν της ταινίας.
Τόσο ο Τζέιμς Στιούαρτ, όσο και η Ντόνα Ριντ προέρχονταν από μικρές πόλεις της αμερικανικής επαρχίας. Ο πατέρας του Στιούαρτ είχε κατάστημα σιδηρικών στην Ιντιάνα, στο οποίο ο Στιούαρτ είχε εργαστεί ως παιδί. Η Ντόνα Ριντ απέδειξε τις επαρχιακές της ρίζες όταν κέρδισε στοίχημα, το οποίο έβαλε με τον Λάιονελ Μπάριμορ, όταν εκείνος την προκάλεσε κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων πάνω στο άρμεγμα της αγελάδας.

Γυρίσματα

Τα γυρισματα της ταινίας έγιναν στα στούντιο της R.K.O. στο Κάλβερ Σίτι της Καλιφόρνιας, καθώς και στο ράντσο της R.K.O. στο Ενσίνο, όπου για την αναπαράσταση του Μπέντφορντ Φολς χρησιμοποιήθηκαν τα σκηνικά του σκηνογράφου Μαξ Ρι, τα οποία είχαν σχεδιαστεί το 1931 για την ταινία Σίμαρον (Cimarron, 1931) κι είχαν βραβευτεί με Όσκαρ (η ταινία είχε κερδίσει επίσης Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας).

Αποδοχή

Η ταινία έκανε πρεμιέρα στο θέατρο Globe στις 20 Δεκεμβρίου 1946 κι έλαβε ανάμεικτες κριτικές. Παρά το γεγονός ότι ο Κάπρα θεωρούσε ότι οι κριτικές που έλαβε το έργο του ήταν ολότελα αρνητικές, υπήρξαν και έντυπα της περιόδου που επαίνεσαν την ταινία. Το περιοδικό Time έγραψε αναφερώμενο στην ταινία: Το Μια Υπέροχη Ζωή είναι μια θαυμάσια ταινία. Μέχρι στιγμής έχει μονάχα έναν αντίπαλο για το σκήπτρο της καλύτερης ταινίας της χρονιάς το Τα καλύτερα χρόνια της ζωής μας (The Best Years of our Lives, 1946) του Γουίλιαμ Γουάιλερ. Η ευρηματικότητα, το χιούμορ και η αγάπη που τρέφει για τους ανθρώπους ο σκηνοθέτης Φρανκ Κάπρα κρατά το πνεύμα της ταινίας ζωντανό. Ο Μπόσλεϊ Κράουδερ της εφημερίδας The New York Times επαίνεσε τις ερμηνείες των ηθοποιών, αλλά στάθηκε στο μελοδραματικό και συναισθηματικό ύφος της ταινίας χαρακτηρίζοντάς το ως μειονέκτημα.
Η γενική προβολή της ταινίας πραγματοποιήθηκε το στις Ιανουαρίου του 1947, ενώ η πρεμιέρα της έγινε στις 20 Δεκεμβρίου του 1946. Η ταινία είχε προγραμματιστεί αρχικά να κάνει πρεμιέρα τον Ιανουάριο του 1947, αλλά η προβολή της μετατοπίστηκε τον Δεκέμβριο του 1946 για να μπορέσει να λάβει υποψηφιότητες για τα Όσκαρ του 1946. Η επιλογή αυτή επεδείχθη λανθασμένη καθώς η ταινία είχε να αντιμετωπίσει στα Όσκαρ την εμπορικότερη ταινία της χρονιάς Τα καλύτερα χρόνια της ζωής μας (The Best Years of our Lives) (και μια από τις εμπορικότερες της δεκαετίας του '40) που κέρδισε τελικά το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας. Το Μια Υπέροχη Ζωή ήταν η 26η εμπρορικότερη ταινία του 1947, μια θέση πάνω από το Το Θαύμα της 34ης Οδού (Miracle on 34th Street). Σε περίπτωση που είχε προβληθεί το 1947 θα είχε ως μεγαλύτερο αντίπαλο στα Όσκαρ Το Θαύμα της 34ης Οδού (Miracle on 34th Street). Η εταιρία R.K.O. υπέστη ζημία 525.000 δολαρίων από την προβολή της ταινίας.
Χρόνια αργότερα, η ταινία έλαβε θρυλική υπόσταση και πλέον θεωρείται μια από τις κλασικότερες χριστουγεννιάτικες ταινίες. Στις μέρες μας η ταινία έχει βαθμολογία 8.7 στην ιστοσελίδα Internet Movie Database και 93% στην ιστοσελίδα των κριτικών Rotten Tomatoes. Το 1973 ο Τζέιμς Στιούαρτ δήλωσε ότι από όλες του τις ταινίες το Μια Υπέροχη Ζωή ήταν η αγαπημένη του.

Διαχρονικότητα

Η ταινία έλαβε την 11η θέση στη λίστα του Αμερικανικού Ινστιτούτου Κινηματογράφου, ως μια από τις 100 καλύτερες όλων των εποχών. Έλαβε επίσης την 8η θέση στη λίστα 100 Χρόνια...100 Πάθη την 1η θέση στη λίστα 100 Χρόνια...100 Επευφημίες καθώς και την 3η θέση στη λίστα με τις 10 καλύτερες του είδους φαντασίας. Ο ρόλος του Τζορτζ Μπέιλι έλαβε την 9η θέση στη λίστα με τους 50 καλύτερους κινηματογραφικούς ήρωες, ενώ ο ρόλος του Χένρι Πόττερ έλαβε την 6η θέση στη λίστα με τους 50 καλύτερους κινηματογραφικούς κακούς.