google/wiki40b huggingface dataset:
Νήσος Τιράν

Η Νήσος Τιράν (αραβικά : جزيرة تيران) Τζαζιράτ Τιράν ή Τζεζιρέτ Τιράν η Γιοτβάτ νησί είναι νησί της Ερυθράς Θάλασσας στην είσοδο του Κόλπου της Άκαμπα. Το νησί ανήκει στην Αίγυπτο αλλά διεκδικείται και από την Σαουδική Αραβία. Το 2016 ο πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι προσπάθησε να πουλήσει τη νήσο Τιράν μαζί με τη νήσο Σαναφίρ στη Σαουδική Αραβία για το ποσό των 13 δισ. Τελικά η απόφασή του ακυρώθηκε με δικαστικά μέσα και έχει δεχτεί σφοδρή κριτική γι' αυτή τη κίνηση.
Είναι μέρος του εθνικού πάρκου Ρας Μοχάμεντ. Βρίσκεται στην είσοδο των στενών του Τιράν τα οποία διαχωρίζουν την Ερυθρά Θάλασσα από τον Κόλπο της Άκαμπα. Έχει έκταση περίπου 80 τετραγωνικά χλμ.  Η οριστική κυριαρχία πάνω στο νησί Τιράν αφήνεται ασαφείς τόσο από την Αίγυπτο όσο και τη Σαουδική Αραβία για γεωστρατηγικούς λόγους. Τα Στενά του Τιράν αποτελούν την μόνη πρόσβαση του Ισραήλ από τον Κόλπο της Άκαμπα στην Ερυθρά Θάλασσα, και ο αποκλεισμός τους από Αίγυπτο στις 22 Μαΐου του 1967 ήταν η αφορμή του Ισραήλ για τον Πόλεμο των Έξι Ημερών.
Το Τιράν είναι στρατηγικής σημασίας στην περιοχή, καθώς αποτελεί το στενότερο τμήμα των Στενών του Τιράν, το οποίο είναι ένα σημαντικό θαλάσσιο πέρασμα για τα μεγάλα λιμάνια της Άκαμπα στην Ιορδανία και Ειλάτ στο Ισραήλ. Το Ισραήλ κατέλαβε το νησί κατά τη διάρκεια της κρίσης του Σουέζ και πάλι το 1967-1982 μετά την Πόλεμο των Έξι Ημερών. Το νησί σήμερα κατοικείται μόνο από στρατιωτικό προσωπικό από την Αίγυπτο και την Πολυεθνική δύναμη και παρατηρητές [MFO].

Ιστορία

Ο Προκόπιος ονομάζει το νησί και το ταυτίζει με το αρχαίο ελληνικό «Ιωτάβη» (Ἰωτάβη), η οποία αποτέλεσε σημαντικό σταθμό διοδίων για τη ναυτιλία στην περιοχή. Το 473 ένας Σαρακηνός που ονομαζόταν Αμόρκεσος κατέλαβε το νησί και οικειοποιήθηκε τα έσοδα, αλλά η Βυζαντινή Αυτοκρατορία το ξανακατέλαβε 25 χρόνια μετά και χορήγησε στους κατοίκους του αυτονομία και υπόκειται στην καταβολή των φόρων για αγαθά που εξάγονται προς την Ινδία. Γύρω στο 534, οι Βυζαντινοί έπρεπε να το ξαναπάρουν πάλι από μια ομάδα όπου το Χρονικό της Γάζας ονομάζει μία ανίερη φυλή, και ορισμένοι μελετητές υποθέτουν ότι ήταν οι Εβραίοι κάτοικοι που αρνήθηκαν να πληρώσουν τους φόρους.
Οι πρώτες και τελευταίες ημερομηνίες που αναφέρονται σε σχέση με την Ιωτάβη δίνονται σε σχέση με τη συμμετοχή των επισκόπων του νησιού στα εκκλησιαστικά συμβούλια: του Μακαρίου στη Σύνοδο της Χαλκηδόνας το 451 (του οποίου η επισκοπή αναφέρεται ότι ανήκε στην ρωμαϊκή επαρχία της Παλαιστίνα Τέρτια), και του Αναστασίου σε μια σύνοδο που πραγματοποιήθηκε στην Ιερουσαλήμ το 536.
Δεν υπάρχει καμία αναφορά της Ιωτάπης στις ισλαμικές κατακτήσεις, γεγονός που υποδηλώνει ότι από τότε το νησί ήταν ακατοίκητο.
Δεδομένου ότι δεν είναι πλέον μια κατοικημένη επισκοπή η Ιοτάπη είναι σήμερα ο τίτλος του επισκόπου εισηγμένος από την Καθολική Εκκλησία ως τιμητικός.
Η αναφορά από τον Προκόπιο σε μια αυτόνομη εβραϊκή κοινότητα στο νησί της Ιωτάβης μέχρι τον 6ο αιώνα χρησιμοποιήθηκε από την Ισραηλινή ρητορική κατά τη διάρκεια της κρίσης του Σουέζ και κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά τον Πόλεμο των Έξι Ημερών.
Κουιρίνος

Στη ρωμαϊκή μυθολογία ο Κουιρίνος (Λατινικά: Quirinus, Αρχαία: Κυρῖνος) ήταν πρώιμος θεός του Ρωμαϊκού κράτους. Το όνομα Κουιρίνος ήταν επίσης ένα από τα επίθετα του Ιανού, ως Janus Quirinus.

Ιστορία

Ο Κουιρίνος ήταν πιθανότατα αρχικά θεός των Σαβινών. Οι Σαβίνοι είχαν οικισμό κοντά στην τελική τοποθεσία της Ρώμης, και ανέγειραν βωμό του Κουιρίνου στον Λόφο Κουιρινάλις (Collis Quirinalis), έναν από τους Επτά Λόφους της Ρώμης. Όταν οι Ρωμαίοι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή, απορρόφησαν την λατρεία του Κουιρίνου στο δικό τους πρώιμο δογματικό σύστημα -πριν από την άμεση επίδραση από τους Έλληνες- και θεωρήθηκε ως ο θεοποιημένος Ρωμύλος. Σύντομα έγινε σημαντικός θεός της Ρωμαϊκής πολιτείας, και συμπεριελήφθη στους πρωϊμότερους προδρόμους της Καπιτωλιανής Τριάδας, μαζί με τον Μαρς (θεό της γεωργίας την εποχή εκείνη) και τον Γιούπιτερ.
Στη μεταγενέστερη εποχή ωστόσο, ο Κουιρίνος έγινε λιγότερο σημαντικός, παραχωρώντας τη θέση του στην μετέπειτα, περισσότερο γνωστή Καπιτωλιανή Τριάδα (η Γιούνο και η Μινέρβα πήραν τη θέση αυτού και του Μαρς). Στο τέλος λατρευόταν σχεδόν αποκλειστικά από τον ιερέα του, τον Φλάμεν Κουιρινάλις, που παρέμενε ωστόσο ένας από τους πατρίκιους φλάμινες μαϊόρες, "οι μεγάλοι ιερείς", οι οποίοι προηγούνταν του Pontifex Maximus.

Απεικόνιση

Στην πρώιμη Ρωμαϊκή τέχνη απεικονιζόταν ως γενειοφόρος άνδρας με θρησκευτική και στρατιωτική ενδυμασία. Στα μεταγενέστερα Ρωμαϊκά δογματικά συστήματα δεν απεικονίστηκε σχεδόν ποτέ. Συχνά επίσης συνδεόταν με τη μυρτιά.

Εορτές

Η εορτή του ήταν τα Κουιρινάλια, τα οποία ελάμβαναν χώρα στις 17 Φεβρουαρίου.
Μονσώ-λε-Μιν

Ιστορία

Το Μονκό-λε-Μιν είναι μια παλιά πόλη ανθρακωρύχων. Συγκεκριμένα, κατά τον 16ο αιώνα ανακαλύφτηκε στην περιοχή άνθρακας. Το θέρετρο που τότε λεγόταν "Λε Μονκό", από την στιγμή εκείνης της ανακάλυψης άρχισε να αναπτύσσεται.
Το "Λε Μονκό" έγινε οριστικά πόλη, μετά την κατασκευή του καναλιού του κέντρου την περίοδο 1783-1791. Και αφού πήρε την ονομασία "compagnie des mines" (εταιρεία ορυκτών) ξεκίνησε η εξόρυξη άνθρακα το 1833. Επίσημη ημερομηνία ίδρυσης: 24 Ιουνίου 1856.
Ένας νόμος όρισε το χωριό του Μονκό-λε-Μιν, πληθυσμού 1.300 κατοίκων, σε μια έκταση όπου βρίσκονταν τα χωριά Μπλανζύ, Σαιν-Βαλιέ, Σαιν-Μπεράν-σου-Σανβίνι, και Σανβίνι-λε-Μιν.
Ένα νεκροταφείο και μια εκκλησία χτίστηκαν εκεί από την εταιρεία, σε ένα δείγμα του πατερναλισμού στον κόσμο της βιομηχανίας εξορύξεων.
Πολλές μαζικές λαϊκές κινητοποιήσεις έλαβαν χώρα στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ού στην ευρύτερη περιοχή.
Ο άνθρακας βοηθούσε στην οικονομική ανάπτυξη της πόλης ως και το 1918. Στη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η παραγωγή έφτασε τους 2.786.000 τόνους. Εκείνη την εποχή ζούσαν στην πόλη περίπου 30.000 κάτοικοι.
Μετά το τέλος του πολέμου όμως, η παραγωγή άρχισε να μειώνεται και διακόπηκε το 1992.

Γεωγραφία

Ο ποταμός Μπουρμπένς ρέει προς τα βόρεια μέσω της πόλης.

Αθλητισμός

Στην πόλη εδρεύει η ομάδα της Δ΄ Κατηγορίας του γαλλικού ποδοσφαίρου, ΦΚ Μονκό-Βουργουνδία, η οποία το 2007 είχε φτάσει μέχρι και τα ημιτελικά του θεσμού του Κυπέλλου Γαλλίας, αποκλειόμενη όμως εκεί από την μέλλουσα νικήτρια της διοργάνωσης, ΦΚ Σοσό.
Σιδηροδρομικό δυστύχημα στο Δοξαρά

Το Σιδηροδρομικό δυστύχημα στο Δοξαρά συνέβη το απόγευμα της 16ης Ιανουαρίου 1972 στη σιδηροδρομική γραμμή ανάμεσα στους σταθμούς Ορφανών Καρδίτσας και Δοξαρά Λάρισας όπου συγκρούστηκαν η αμαξοστοιχία «Ακρόπολις Εξπρές», που εκτελούσε το δρομολόγιο Μόναχο –Αθήνα και μια αμαξοστοιχία (που έκανε πολλές στάσεις και ήταν γνωστή ως «πόστα» γιατί μετέφερε και το ταχυδρομείο), η οποία κατευθυνόταν από την Αθήνα στη Θεσσαλονίκη. Από τη σύγκρουση σκοτώθηκαν 19 άνθρωποι και τραυματίστηκαν 44. Πρόκειται για ένα από τα πιο πολύνεκρα σιδηροδρομικά δυστυχήματα που έχουν συμβεί στην Ελλάδα.
Το σιδηροδρομικό δυστύχημα συνέβη λόγω της έλλειψης συνεννόησης μεταξύ των σταθμαρχών των δύο σταθμών σε συνδυασμό με το γεγονός ότι το δίκτυο ήταν μονής γραμμής και δεν υπήρχαν σύγχρονες μέθοδοι ενδοεπικοινωνίας. Οι δυο σταθμάρχες διαφωνούσαν ποια από τις δυο αμαξοστοιχίες θα έπρεπε να είχε προτεραιότητα και παρά την παρέμβαση του ρυθμιστή κίνησης τρένων από την Αθήνα, τόσο το «Ακρόπολις Εξπρές» όσο και η «πόστα» διήλθαν κανονικά από το σταθμό του Δοξαρά και των Ορφανών αντίστοιχα με αποτέλεσμα να συγκρουστούν στην ενδιάμεση διαδρομή, στις 16:55. Από τη σύγκρουση που ήταν σφοδρή, επειδή το «Ακρόπολις Εξπρές» είχε αναπτύξει μεγάλη ταχύτητα, τα τρία πρώτα βαγόνια της πόστας διαλύθηκαν.
Εναντίων των δύο σταθμαρχών και του ρυθμιστή κίνησης ασκήθηκαν κατηγορίες για ανθρωποκτονίες από αμέλεια και διατάραξη της ασφάλειας των συγκοινωνιών και στη δίκη σε πρώτο βαθμό, που έγινε τον Νοέμβριο του 1972 στην Καρδίτσα, καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης από 3 έως 5 έτη. Οι ποινές δεν είχαν ανασταλτικό αποτέλεσμα. Τον Ιανουάριο του 1973 στο εφετείο στη Λάρισα, καταδικάστηκε σε φυλάκιση 5 ετών ο σταθμάρχης των Ορφανών ενώ οι άλλοι δύο κατηγορούμενοι αθωώθηκαν.
Ερρίκος Γ΄ του Λουβαίν

Βιογραφία

Ήταν ο πρωτότοκος γιος του Ερρίκος Β΄ κόμη του Λουβαίν και της Αδέλας, κόρης του Έβεραρντ κόμη του Όρτεν. 
Το 1078 απεβίωσε ο πατέρας του και οτον διαδέχθηκε. Συμμάχησε με τους γείτονές του και επισφράγιζε τις συμμαχίες με επιγαμίες: ο Βαλδουίνος Β΄ κόμης του Αινώ ήταν σύζυγος της αδελφής του Ίντας και ο ίδιος νυμφεύτηκε την κόρη τού Ροβέρτου Α΄ κόμη της Φλάνδρας. Ο Ερρίκος των Βερντέν, επίσκοπος της Λιέγης ήταν φιλειρηνικός, έτσι ο Ερρίκος Γ΄ μπόρεσε να επικεντρωθεί στα εσωτερικά θέματα της επικράτειάς του, χωρίς εξωτερικούς κινδύνους. 
Υποστήριξε τα θρησκευτικά ιδρύματα στα δυτικά της περιοχής του και θέσπισε νόμους, εξαλείφοντας την απουσία νομοθετημάτων. Το 1095 έλαβε μέρος σε μία κονταρομαχία στο Τουρναί. Αγωνίστηκε με το κοντάρι του εναντίον του Γκοζουίν ντε Φορέστ, αλλά τραυματίστηκε θανάσιμα και απεβίωσε. Δεν είχε άρρενα τέκνα και τον διαδέχθηκε ο μικρότερος αδελφός του Γοδεφρείδος Α΄.
Δημήτριος Κόκκος

Βιογραφικά στοιχεία

Γεννήθηκε στην Ανδρίτσαινα το 1856. Σχολείο πήγε στην Αθήνα. Σπούδασε νομική και αποφοίτησε με διδακτορικό. Προτίμησε να εργαστεί ως δημόσιος υπάλληλος.
Ο Δημήτριος Κόκκος διέπρεψε ως ποιητής με ισχυρή φαντασία και καλλιτεχνικό αίσθημα.
Σκοτώθηκε νεώτατος (36 χρονών) στην Αθήνα το 1891. Ένας παράφρονος δολοφόνος τον πυροβόλησε την ώρα που έβγαινε από το θερινό θέατρο «Ομόνοια», στο οποίο παιζόταν το έργο του «Η Λύρα του Γερο-Νικόλα».

Συγγράμματα

Έγραψε πάρα πολλά ποιήματα παντός είδους, πατριωτικές ωδές, θούρια, ειδύλλια, ελεγεία, ηρωικοκωμικά, και επικολυρικά.
Η συλλογή των ποιημάτων του εκδόθηκαν εν ζωή.
Έγραψε επίσης και ένα δράμα, τον «Καπετάν Λάζαρο», τον οποίο δεν πρόλαβε να ανεβάσει στην σκηνή.
Ίδρυμα Ελεύθερου Λογισμικού

Το Ίδρυμα Ελεύθερου Λογισμικού (ΙΕΛ) (Free Software Foundation, FSF) είναι ένας μη-κερδοσκοπικός οργανισμός που ιδρύθηκε τον Οκτώβριο του 1985 από τον Ρίτσαρντ Στάλλμαν , για να προάγει συνολικά την επέκταση της χρήσης ελεύθερου λογισμικού, παράδειγμα του οποίου αποτελεί το λειτουργικό σύστημα GNU, το οποίο ανέπτυξε κατά την δεκαετία του 1980. 
Από την ίδρυσή του μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του '90 τα κονδύλια του ΙΕΛ χρησιμοποιούνταν κυρίως για την πρόσληψη προγραμματιστών για να γράψουν ελεύθερο λογισμικό. Από τα μέσα και τέλη του '90 υπάρχουν πολλές εταιρίες και ιδιώτες που γράφουν ελεύθερο λογισμικό, οπότε οι υπάλληλοι και εθελοντές του ΙΕΛ απασχολούνται κυρίως με νομικά και οργανωτικά θέματα που αφορούν την κοινότητα του ελεύθερου λογισμικού.
Στις 10 Μαρτίου του 2001 ιδρύθηκε επίσης το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα Ελεύθερου Λογισμικού, ενώ το 2003 και 2005 ακολούθησε η ίδρυση των αντίστοιχων ιδρυμάτων της Ινδίας και της Λατινικής Αμερικής αντίστοιχα.

Έργα

Το Ίδρυμα δημοσιεύει άδειες χρήση για λογισμικό (τη GPL και την Affero GPL) και εγχειρίδια (τη GFDL), και διοικεί τη διαδικασία ενημέρωσης αυτών των αδειών. Διατηρεί στο wiki του προσχέδια μελλοντικών εκδόσεων των αδειών και δέχεται σχόλια για αυτά. 
Μια ειδική ομάδα στο Εργαστήριο Εφαρμογής ΙΕΛ (FSF Compliance Lab) του Ιδρύματος συντονίζει τις δραστηριότητες σχετικά με την εφαρμογή των αδειών. Επίσης απαντάει σε ερωτήσεις από το κοινό για τη χρήση των αδειών. 
Το Ίδρυμα υποστηρίζει μερικά πολιτικά προγράμματα με επίκεντρο την προστασία του ελεύθερου λογισμικού. Καταπολεμά τις πατέντες του λογισμικού και την διαχείριση ψηφιακών δικαιωμάτων (DRM), καθώς προβάλλει ελεύθερες εναλλακτικές λύσεις χωρίς πατέντες, π.χ. τη μορφή κειμένου OpenDocument και την κωδικοποίηση ήχου Ogg. Επιπλέον διατηρεί έναν κατάλογο εφαρμογών με υψηλή προτεραιότητα ανάπτυξης.
Ζάλη

Η ζάλη είναι διαταραχή ισορροπίας αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σαν σύμπτωμα άλλων καταστάσεων. Υπάρχουν πολλές λέξεις με τις οποίες μπορεί να περιγραφεί η ζάλη: μερικές είναι σκοτοδίνη, αστάθεια, μπέρδεμα κ.ά. Οι ιατροί ωστόσο προτιμούν να χρησιμοποιούν τους όρους ζάλη και ίλιγγος.
Όταν κάποιος βιώνει ζάλη, πολλές φορές αισθάνεται ότι το κεφάλι του είναι πολύ ελαφρύ ή ότι πρόκειται να λιποθυμήσει. Πολλές φορές η ζάλη προκαλεί διπλωπία, και νυσταγμό.
Τα αίτια της ζάλης είναι πολλά. Ζάλη μπορεί να προκαλέσει μια μόλυνση στο αυτί όπως ωτίτιδα, όπως επίσης ψυχολογικές και ψυχιατρικές ασθένειες όπως κλινική κατάθλιψη, διπολική διαταραχή κ.ά. Πιο σοβαρές παθήσεις όπως εγκεφαλικός όγκος, εγκεφαλικό επεισόδιο, νόσος του Lyme καθώς και άλλες νευρολογικές παθήσεις μπορούν να προκαλέσουν ζάλη.
Ναός του Άρη

Αρχιτεκτονική

Ο Ναός του Άρη ήταν περίπτερος, διπλός εν παραστάσι, με έξι κίονες στις στενές πλευρές και δεκατρείς στις μακρές και είχε διαστάσεις 15,88 × 34,71 μέτρα. Κατασκευάστηκε στο διάστημα 436-432 π.Χ από μάρμαρο και ήταν σχεδόν πανομοιότυπος με άλλους 3 ναούς που κατασκευάστηκαν την ίδια περίοδο. Τον Ναό του Ηφαίστου στην Αγορά της Αθήνας, τον Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο και τον Ναό της Νέμεσης στον Ραμνούντα. Το γεγονός αυτό οδηγεί στο συμπέρασμα πως σχεδιάστηκαν από τον ίδιο, άγνωστο, αρχιτέκτονα. 
Στα ανατολικά του υπήρχε και ο βωμός του θεού ο οποίος σώζεται σε καλύτερη κατάσταση.

Ιστορία

Ο Ναός χτίστηκε αρχικά σε περιοχή εκτός των Αθηνών. Παλαιότερα θεωρούνταν πως βρισκόταν στις Αχαρνές λόγω της γνωστής τοπικής λατρείας του Άρη. Νεότερες έρευνες του Μανόλη Κορρέ όμως δείχνουν ότι μάλλον βρισκόταν στην Αρχαία Παλλήνη δηλαδή στον σημερινό Σταυρό Αττικής. Πράγματι, σε ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ των οδών Ζαλόγγου, Ανδρούτσου και Μακρυγιάννη ανακαλύφθηκαν τα θεμέλια ενός ναού ιδίων διαστάσεων χωρίς όμως κανένα ίχνος της ανωδομής του. Σύμφωνα με αρχαίες πηγές εκεί βρισκόταν ο Ναός της Αθηνάς Παλλήνης. Στα χρόνια του αυτοκράτορα Αυγούστου, πιθανόν το 2 μ.Χ., ο Ναός αποσυναρμολογήθηκε πλήρως και μεταφέρθηκε στην Αγορά της Αθήνας όπου ξαναστήθηκε, αυτή τη φορά αφιερωμένος στον Άρη. Οι εργάτες που ανέλαβαν την αποσυναρμολόγηση και τη μεταφορά χάραξαν γράμματα στα μέλη του ναού ώστε να θυμούνται την σειρά με την οποία αυτά εφάπτονται για την ανασυναρμολόγηση (π.χ. ΑΡ = αριστερά, Ο = οπισθόδομος, Β = δεύτερη βαθμίδα του στερεοβάτη, Ε = ευθυντηρία).  Η μεταφορά του Ναού σχετίζεται ίσως με την αυτοκρατορική λατρεία της εποχής και συγκεκριμένα με την λατρεία του εγγονού του Αυγούστου, Γάιου, τον οποίον επονόμαζαν «Νέο Άρη». Ο Ναός αναφέρεται από τον Παυσανία, γεγονός που συνεισέφερε στην ταυτοποίησή του. Καταστράφηκε πιθανότατα το 267 μ.Χ. κατά την εισβολή των Ερούλων μαζί με όλη την πόλη.

Ανασκαφή

Ο Ναός ανασκάφηκε το 1937 από την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα. Ελάχιστα σώζονται σήμερα και είναι ορατά. Μόνο κάποια θραύσματα μελών και 4 σπόνδυλοι των κιόνων. Κάποια από τα γλυπτά που ίσως διακοσμούσαν τον ναό βρίσκονται στην Κωνσταντινούπολη όπου μεταφέρθηκαν την Βυζαντινή περίοδο.
Μπαρτάνγκ (ποταμός)

Ρους

Ο ποταμός πηγάζει από τη λίμνη Τσακμακτίν του Μικρού Παμίρ στο Ουακχάν, όπου είναι γνωστός ως Ακσού («λευκό νερό»). Έπειτα κυλά ανατολικά και εισέρχεται στο Τατζικιστάν, και αργότερα στρέφεται βόρεια προς την πόλη Μουργκάμπ, περνώντας από τον οικισμό Σαϊμάκ.
Μετά την πόλη Μουργκάμπ, λαμβάνει το όνομά της (τατζικικά: Мурғоб, που μεταφράζεται ως Ποταμός των Πουλιών. Εμφανίζεται και ως Μουργκόμπ). Λίγα χιλιόμετρα κοντά στο Μουργκάμπ βρίσκεται η λίμνη Σαρέζ, η οποία σχηματίστηκε λόγω κατολισθήσεων μετά τον σεισμό του Σαρέζ το 1911, μέσω του οποίου δημιουργήθηκε το μεγαλύτερο φυσικό φράγμα του κόσμο, το φράγμα Ουσόι.
Ο ποταμός συμβάλει με τον Γκουντάρα λίγο μετά τη λίμνη Σαρέζ. Μετά τη συμβολή αυτή ο ποταμός είναι γνωστός ως Μπαρτάνγκ. Ο Μπαρτάνγκ κυλά στο δυτικό τμήμα της οροσειράς Παμίρ, για 132 χιλιόμετρα, προτού εκβάλει στον ποταμό Παντζ στα σύνορα μεταξύ Τατζικιστάν και Αφγανιστάν. Μεγάλο τμήμα του ποταμού βρίσκεται εντός του Εθνικού Πάρκου του Τατζικιστάν. Ο Μπαρτάνγκ τροφοδοτείται κυρίως από χιόνια και πάγους που λιώνουν. Είναι ο μοναδικός ποταμός που διατρέχει το Γκόρνο-Μπανταχσάν από ανατολάς προς δυσμάς. 
Ο Μπαρτάνγκ συμβάλει με τον Παντζ ελάχιστα ανάντη της πόλης Ρουσόν.

Πρόσβαση

Η λέξη «Μπαρτάνγκ» σημαίνει «στενό πέρασμα». Πριν τον 20ό αιώνα το ταξίδι απαιτούσε διαβάσεις μέσα από τον ποταμό, σκάλες και πλατφόρμες για στήριξη στις πλαγιές. Υπήρχαν τρία μονοπάτια, ένα κατά μήκος του ποταμού, χρησιμοποιούμενο μόνο το φθινόπωρο όταν το νερό ήταν σε χαμηλά επίπεδα, το δεύτερο παράλληλα με τις πλαγιές, και το τρίτο, κατά πολύ μεγαλύτερο, για τη διέλευση ζώων. Ο σύγχρονος δρόμος ενδέχεται να είναι αδιάβατος λόγω κατολισθήσεων κοντά στην περιοχή Μπασίντ.
Λουίτζι Ρίβα

Στην Κάλιαρι

Ο Λ. Ρίβα γεννήθηκε το 1944 στο Leggiuno του Βαρέζε στην Λομβαρδία. Η καριέρα του άρχισε το 1962, όταν υπέγραψε στη Λενιάνο. Την επόμενη σεζόν πήρε μεταγραφή για την Κάλιαρι, στην οποία αγωνίστηκε όλη την υπόλοιπη καριέρα του, παρά το ενδιαφέρον που έδειξε η αγγλική Μπρέντφορντ.
Έκανε το ντεμπούτο του στην Α΄ κατηγορία με την Κάλιαρι στις 13 Σεπτεμβρίου 1964 εναντίον της ΑΣ Ρόμα. Το 1970 αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ του ιταλικού πρωταθλήματος βοηθώντας την Κάλιαρι να κατακτήσει το μοναδικό πρωτάθλημα στην ιστορία της.
Το 1973, σε ηλικία 29 ετών, απέρριψε πρόταση να μεταγραφεί στην Γιουβέντους και προτίμησε να τελειώσει την καριέρα του στην Κάλιαρι.
Το 1976 τραυματίστηκε σοβαρά και παρά τις προσπάθειές του δεν κατάφερε να επανέλθει στους αγωνιστικούς χώρους με αξιώσεις. Τελικά, το 1978 αποσύρθηκε. Η Κάλιαρι αναγνωρίζοντας τη συνεισφορά του απέσυρε τη φανέλα με το νούμερο 11.
Στη συνέχεια εργάστηκε ως μάνατζερ στην Κάλιαρι και στην Εθνική Ιταλίας.

Στην Εθνική ομάδα

Στην Εθνική Ιταλίας υπήρξε βασικό στέλεχος για μια δεκαετία από το 1965 ως το 1974. Έκανε ντεμπούτο στις 27 Ιουνίου 1965 εναντίον της Ουγγαρίας σε μια συντριπτική νίκη με 8-1. Αγωνίστηκε σε 42 ματς και σημείωσε 35 γκολ. Μέχρι σήμερα είναι ο κορυφαίος σκόρερ της εθνικής.
Ήταν μέλος της ομάδας που κατέκτησε το Ευρωπαϊκό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου το 1968. Σημείωσε ένα γκολ στον επαναληπτικό τελικό εναντίον της Γιουγκοσλαβίας αλλά ήταν σημαδιακό. Εκτός από το ότι βοήθησε την Ιταλία να πάρει τον τίτλο, υπήρξε το πιο γρήγορο γκολ του τουρνουά, στο 12 λεπτό. Συνολικά πέτυχε επτά γκολ στη διοργάνωση.
Συμμετείχε στις τελικές φάσεις δύο Μουντιάλ, το 1970 στο Μεξικό και το 1974 στη Γερμανία. Στο Μουντιάλ του 1970 ήταν πρώτος σκόρερ της Ιταλίας. Ήταν ο σκόρερ του αποφασιστικού τέρματος της νίκης εναντίον της Γερμανίας με 4-3 στην παράταση του ημιτελικού, στον αγώνα που έχει χαρακτηριστεί ο πιο συναρπαστικός στην ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Αγωνίστηκε και στον τελικό, στην ήττα με 1-4 από την ανεπανάληπτη Βραζιλία.
Σε αγώνα εναντίον του Λουξεμβούργου για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου 1974 πέτυχε 4 γκολ αλλά οι απογοητευτικές εμφανίσεις της Εθνικής Ιταλίας στην τελική φάση του Παγκοσμίου Κυπέλλου της Γερμανίας, είχαν ως αποτέλεσμα να μην ξανακληθεί στην εθνική, όπως και άλλοι της παλιάς ομάδας. Έτσι τέλειωσε η διεθνής καριέρα του.
Στην Εθνική επέστρεψε αργότερα ως διοικητικός παράγοντας. Μάλιστα, το 2006 ήταν επικεφαλής της ομάδας που κέρδισε το Παγκόσμιο Κύπελλο.
Η Μικρή μας Πόλη

Πρώτη Πράξη : Kαθημερινή Ζωή

Ο Διευθυντής Σκηνής εισάγει τους θεατές στη μικρή πόλη του Γκρόβερς Κόρνερς του Νιου Χάμσαϊρ και τους κατοίκους του καθώς ξημερώνει ένα πρωί του 1901. Ο Τζόε Κρόουελ φέρνει τις εφημερίδες, ο Χάουι Νιούσαμ μοιράζει το γάλα και οι γειτονικές οικογένειες Γουέμπ και Γκιμπς στέλνουν τα παιδιά τους στο σχολείο.

Δεύτερη Πράξη : Έρωτας και Γάμος

Έχουν περάσει τρία χρόνια και ο Τζόρτζ και η Εμιλυ ετοιμάζονται να παντρευτούν. Ο Χάουι Νιούσαμ φέρνει το γάλα ενώ βρέχει και ο Σι Κρόουελ, νεότερος αδερφός του Τζόε, θρηνεί που θα σπαταληθεί το ταλέντο του Τζορτζ στο μπέιζμπολ. Ο Τζορτζ κάνει μια αμήχανη επίσκεψη στο μέλλοντα πεθερό του. Εδώ ο Διευθυντής Σκηνής διακόπτει τη δράση και φέρνει τους θεατές ένα χρόνο πίσω. Η Εμιλυ κατηγορεί το Τζορτζ για την υπεροψία του και τρώγοντας παγωτό συζητούν για το μέλλον και τον έρωτά τους. Ο Τζορτζ αποφασίζει να μην πάει στο Κολλέγιο, όπως σχεδίαζε, αλλά να εργασθεί και τελικά να αναλάβει τη φάρμα του θείου του. Ακολουθεί ο γάμος, όπου ο Τζορτρζ, σε μια κρίση νευρικότητας, λέει στη μητέρα του ότι δεν είναι έτοιμος να παντρευτεί.

Τρίτη Πράξη : Θάνατος και Αιωνιότητα

Ο Διευθυντής Σκηνής αρχίζει την πράξη με ένα εκτενή μονόλογο με έμφαση στην αιωνιότητα και μας μεταφέρει στο νεκροταφείο έξω από την πόλη και στους ήρωες, που έχουν πεθάνει στα εννέα χρόνια από τη Δεύτερη Πράξη : Την Κυρία Γκιμπς (από πνευμονία ενώ ταξίδευε), τον Ουάλι Γουέμπ (ρήξη σκωληκοειδίτιδας ενώ ήταν σε κατασκήνωση), την Κυρία Σομς και το Σάιμον Στίμσον (αυτοκτονία με απαγχονισμό). Συναντάμε το νεκροθάφτη Τζόε Στόνταρντ και ένα νεαρίο Σαμ Κρεγκ, που έχει γυρίσει στο σπίτι του από την κηδεία της ξαδέρφης του. Μαθαίνουμε ότι ξαδέρφη του είναι η Εμιλυ, που πέθανε πάνω στη γέννα του δεύτερου παιδιού της με το Τζορτζ. Η κηδεία τελειώνει και η Έμιλυ εμφανίζεται να συναντά τους νεκρούς. Τότε η Κυρία Γκιμπς της λέει ότι πρέπει να υπομένουν και να ξεχάσουν τη ζωή που προηγήθηκε, αλλά η Εμιλυ αρνείται. Παρά τις προειδοποιήσεις του Σάιμον, της Κυρίας Σομς και της Κυρίας Γκιμπς η Εμιλυ αποφασίζει να επιστρέψει στη Γη για να ξαναζήσει μια μόνο μέρα, των 12ων γενεθλίων της. Τελικά το βρίσκει πολύ επώδυνο και συνειδητοποιεί πόσο θα έπρεπε να εκτιμούμε τη ζωή ΄΄κάθε, μα κάθε στιγμή΄΄. Καυστικά ρωτάει το Διευθυντή Σκηνής αν υπάρχει κανένας που συνειδητοποιεί τη ζωή εν όσω ζει και παίρνει την απάντηση ΄΄Οχι. Ίσως λίγο οι άγιοι και οι ποιητές΄΄. Επιστρέφει τότε στον τάφο της, δίπλα στην Κυρία Γκιμπς, παρακολουθώντας με απάθεια το Τζορτζ να γονατίζει στο μνήμα της. Ο Διευθυντής Σκηνής ολοκληρώνει το έργο πιθανολογώντας την απουσία ζωής πέρα από τη γη και καληνυχτίζει τους θεατές.
Σφαγή της Κλεισούρας

Στις 5 Απριλίου 1944, οι Γερμανικές δυνάμεις με διοικητή τον Καρλ Σύμερς, διοικητή του 7ου Συντάγματος της 4ης Τεθωρακισμένης Μεραρχίας των SS, συγκεντρώνουν και εκτελούν τα γυναικόπαιδα και τους γέροντες στην πλατεία του χωριού σε αντιποινα για την εκτέλεση 2 γερμανών στρατιωτών απο τον ΕΛΑΣ.  Έπειτα κατευθύνονται προς τα σπίτια, παραβιάζουν τις θύρες των σπιτιών, βάζουν φωτιά και σκοτώνουν όσους απέμειναν. Συνολικά σκοτώθηκαν 270 κάτοικοι. Στην θηριωδία συμμετείχαν και Βούλγαροι που ήταν στην γερμανική πολιτοφυλακή, με αρχηγό τον Άντον Κάλτσεφ.(Αγγλικά) Ιστοσ. The Mazal Library, The Blood Bath of Klissura, [Πρακτικά Στρατιωτικού Δικαστηρίου της Νυρεμβέργης], τόμος XI, σ. 1035</ref>
Προηγουμένως, αντάρτες του ΕΛΑΣ που δρούσαν στην περιοχή, με αρχηγό τον Σιατιστινό Αλέξη Ρόσιο (Καπετάν Υψηλάντη), είχαν επιτιτεθεί σε γερμανική στρατιωτική φάλαγγα στην θέση Νταούλι, και είχαν σκοτώσει τρεις προπομπούς στρατιώτες μοτοσικλετιστές. Οι άνδρες κάτοικοι, φοβούμενοι αντίποινα είχαν κρυφτεί σε ορεινές περιοχές.
Ο Συνταγματάρχης Καρλ Σύμερς κλήθηκε σε απολογία από τη Γερμανική διοίκηση για το γεγονός ότι διέταξε την σφαγή γυναικόπαιδων. Εκεί κατέθεσε πως οι στρατιώτες του αναγκάστηκαν να τους σκοτώσουν όλους επειδή δυνάμεις ανταρτών κρύβονταν και πυροβολούσαν μέσα από το χωριό, οπότε και αθωώθηκε, παρά τις αντιφατικές καταθέσεις των υφισταμένων του. Μετά τον πόλεμο αποδείχτηκε ότι η μαρτυρία του ήταν ψευδής. Ο ίδιος σκοτώθηκε από την ελληνική Αντίσταση με έκρηξη και θάφτηκε στο Γερμανικό στρατιωτικό νεκροταφείο Διονύσου - Ραπεντόζης.
Την ηρωική κωμόπολη τίμησε μαζί με τους κατοίκους της, το Ελληνικό Κράτος με τον Πολεμικό Σταυρό Α΄ Τάξεως, αλλά επίσης όρισε τον οικισμό ως ιστορική έδρα δήμου σε προηγούμενη διοικητική μεταρρύθμιση του σχεδίου Καποδίστρια το 1994.
Ζαν Μπατίστ ντ' Αζενκούρ

Βιογραφία

Γεννήθηκε στις 5 Απριλίου 1730 στην Beauvais. Σπούδασε βοτανική στο Παρίσι. Ως φορολογικός έφορος (Fermier Général) στην αυλή του βασιλιά Λουδοβίκου ΙΕ΄ ήρθε σε επαφή με σημαντικές προσωπικότητες της εποχής του διαφωτισμού, και ιδίως με τους εγκυκλοπαιδιστές Ρουσσώ, Βολταίρο, Μπουφόν, αλλά και με καλλιτέχνες, τον Μπουσέ, Φραγκονάρ, Βερνέ, και Πιγκάλ. Το 1777 περιόδευσε στην Αγγλία, Γερμανία και Ολλανδία, και το 1779 για δεύτερη φορά στην Ιταλία και Ρώμη. Κατέγραψε τις μελέτες του, αλλά η Γαλλική Επανάσταση τον απαλλοτρίωσε. Απεβίωσε στις 24 Σεπτεμβρίου 1814 στην Ρώμη. Το έργο του δημοσιεύτηκε 20 χρόνια μετά τον θάνατό του.