Σύνοδος Ειρήνης του Παρισιού (1919)

Έναρξη εργασιών

Η σύνοδος ξεκίνησε ανεπίσημα στις 12 Ιανουαρίου του 1919 (ν.ημ.), στο Παρίσι, στο Μέγαρο του Υπουργείου Εξωτερικών, γνωστό και ως "Μέγαρο Και ντ΄ Ορσέ", (εκ της θέσης του επί της ομώνυμης προκυμαίας του Σηκουάνα,),  και συγκεκριμένα στην "αίθουσα Ωρολογίου" με ανταλλαγή προκαταρκτικών απόψεων του "Ανωτάτου Συμβουλίου", ή "Συμβουλίου των Δέκα", που συγκροτήθηκε από τους πρωθυπουργούς και υπουργούς εξωτερικών της Γαλλίας, Αγγλίας, Ιταλίας, τον πρόεδρο και υπουργό εξωτερικών των ΗΠΑ και από δύο εκπροσώπους της Ιαπωνίας, όπου και καθορίστηκαν οι βασικές αρχές της λειτουργίας της. Έτσι επίσημα ξεκίνησαν οι εργασίες της στις 18 Ιανουαρίου 1919 (ν.ημ.) και ολοκληρώθηκε στις 12 Μαΐου του ίδιου έτους.  Στη συνέχεια και για ενάμισι χρόνο αργότερα, ακολούθησαν διάφορες διαβουλεύσεις - διαπραγματεύσεις για την κατάρτιση επιμέρους συνθηκών σύμφωνα με τις ληφθείσες αποφάσεις, οι οποίες και κράτησαν μέχρι τον Αύγουστο του 1920, με κάποιες ενδιάμεσες διακοπές.
Η Συνδιάσκεψη αυτή συγκλήθηκε  υπό την προεδρία του πρωθυπουργού της Γαλλίας και με την παρουσία αντιπροσώπων 32 συνολικά κρατών, που συμμετείχαν στον "μεγάλο πόλεμο". Οι αντιπροσωπείες των χωρών που συμμετείχαν ήταν πενταμελείς, ή τετραμελείς, ή τριμελείς, μέχρι και μονομελείς, χωρίς να υπολογίζονται βεβαίως ένας μεγάλος αριθμός συμβούλων, γραμματέων, διερμηνέων κ.λπ. προσώπων που συνόδευαν την κάθε αντιπροσωπεία.  Το δε "Συμβούλιο των Δέκα" παρέμεινε ουσιαστικά το κυρίαρχο όργανο της συνδιάσκεψης μέχρι τις 24 Μαρτίου του 1919 όταν και περιορίστηκε σε "Συμβούλιο των Τεσσάρων" δηλαδή μόνο εκ των πρωθυπουργών Γαλλίας, Αγγλίας, Ιταλίας και του προέδρου των ΗΠΑ.

Διεθνής νομιμότητα

Ουσιαστικά το αρχικό "Συμβούλιο των Δέκα" αποτέλεσε τη συνέχεια του διασυμμαχικού Ανωτάτου Συμβουλίου της Αντάντ που έδρευε κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Παρίσι. Εξ αυτού και ο προσδιορισμός της πόλης που συνήλθε η εν λόγω σύνοδος ειρήνης. Η συγκρότησή του Συμβουλίου (της Συνόδου) δεν προήλθε από κάποια προηγούμενη διεθνή συνθήκη ή λήψη εντολής, αλλά αυτοσυστάθηκε "επί τούτου" (ad hoc) και με την ισχύ του ισχυρού νικητή.
Όσον αφορά τον διαχωρισμό των χωρών που δια των αντιπροσώπων τους έλαβαν μέρος στη σύνοδο σε "πρωταρχικούς συμμάχους" και σε "σχετιζόμενους" ήταν τελείως αντιδημοκρατικό και μάλιστα όταν οι δεύτερες καλούνταν να εκφέρουν γνώμη δια των αντιπροσώπων τους μόνον όταν συζητούνταν θέμα που αφορούσε τα συμφέροντά τους.
Στη διάρκεια αυτής της συνόδου και μάλιστα στην ίδια αίθουσα συνεδρίασης, στις 25 Φεβρουαρίου αποφασίστηκε η δημιουργία της Κοινωνίας των Εθνών όπου ως διεθνές όργανο θα έπρεπε να προηγηθεί και με εντολή αυτού να συγκληθεί η Σύνοδος Ειρήνης. Τελικά οι συνθήκες που συνομολογήθηκαν με αποφάσεις αυτής της Συνόδου δεν ήταν βεβαίως συνθήκες ειρήνης ή συμφιλίωσης όσο συνθήκες τιμωρίας των ηττημένων που συγκάλυπταν οικονομικά οφέλη ή σφαίρες επιρροής των Μεγάλων Δυνάμεων.

Αποφάσεις

Γενικά οι αποφάσεις που λήφθηκαν περιστράφηκαν κυρίως στο διαμελισμό των τριών κεντρικών αυτοκρατοριών, της Γερμανικής Αυτοκρατορίας, της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας και ειδικότερα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με τη δημιουργία νέων κρατών στην Ευρώπη : όπως επανασύσταση της Πολωνίας, δημιουργία της Τσεχοσλοβακίας και της Γιουγκοσλαβίας καθώς και άλλων χωρών στη Μέση Ανατολή.
Οι γερμανικές αποικίες μοιράστηκαν μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, του Βελγίου, της Νότιας Αφρικής, των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ιαπωνίας, ενώ η Εγγύς Ανατολή παλαιότερα τουρκική κτήση διαμοιράστηκε σε περιφέρειες που αποδόθηκαν από την Κοινωνία των Εθνών στην Γαλλία και την Αγγλία.
Πολεμικές αποζημιώσεις απαιτήθηκαν από την Γερμανία, η οποία είδε τα ανατολικά της εδάφη να χάνουν τον θύλακα του Ντάντσιχ που πέρασε στην κατοχή της Πολωνίας.