Γεωλογικός χρόνος

Ορολογία

Η μεγαλύτερη μονάδα του γεωλογικού χρόνου είναι ο Μεγααιώνας ο οποίος διαιρείται διαδοχικά σε Αιώνες, Περιόδους και Εποχές. Οι παλαιοντολόγοι με τη σειρά τους έχουν καθορίσει ένα σύστημα φάσεων για την πανίδα. Αρκετά από τα ονόματα αυτών των φάσεων χρησιμοποιήθηκαν για τη διαμόρφωση της γεωλογικής ονοματοδοσίας, αν και οι φάσεις πανίδας είναι περισσότερες από τις γεωλογικές χρονικές μονάδες.
Οι γεωλόγοι σήμερα χρησιμοποιούν τους όρους Ανώτερη/Ύστερη, Κατώτερη/Πρώιμη και Μέση ως υποδιαιρέσεις των περιόδων και άλλων γεωλογικών χρονολογικών μονάδων. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα σημείο αιχμής του έργου της Διεθνούς Επιτροπής Στρωματογραφίας, έτσι ώστε να ενοποιηθούν οι αντικρουόμενες ορολογίες που ορίστηκαν σε εθνικό επίπεδο και να καθοριστούν παγκόσμιες σταθερές.

Ιστορία της χρονολογικής κλίμακας

Όταν ο Γουΐλιαμ Σμιθ και ο Τσαρλς Λάιελ αναγνώρισαν ότι τα στρώματα άντιπροσώπευαν διαδοχικές χρονολογικές περιόδους, δεν υπήρχε τρόπος να καθορίσουν τι είδους χρονολογική κλίμακα αντιπροσώπευαν αυτά τα στρώματα. Οι Δημιουργιστές πρότειναν χρονολογίες μερικών χιλιάδων χρόνων μόνον, ενώ οι Εξελικτικιστές πρότειναν σαφώς μεγαλύτερες. Επί εκατό περίπου χρόνια η ηλικία της Γης και τα γεωλογικά στρώματα υπήρξαν αντικείμενο αξιοσημείωτης διαμάχης, έως ότου η τεχνολογική εξέλιξη στον 20ο αιώνα επέτρεψε τη χρήση της ραδιοχρονολόγησης και παρείχε σχετικά ακριβέστερες χρονολογήσεις του γεωλογικού χρονικού ορίζοντα. Το 1977 η Παγκόσμια Επιτροπή Στρωματογραφίας (νυν Διεθνής) ξεκίνησε μια προσπάθεια παγκόσμιου καθορισμού των γεωλογικών περιόδων και των φάσεων ανάπτυξης της πανίδας. Το πιο πρόσφατο έργο της περιγράφεται στο Gradstein et al., Γεωλογική χρονολογική κλίμακα, (2004) (ISBN 0-521-78673-8) και χρησιμοποιείται ως θεμέλιο για την παρούσα σελίδα.

Γεωλογικό ρολόι (1-24)

1. Γέννηση ηλιακού συστήματος/Γης
2. Εμφανίζεται η πρώτη ζωή στην Γη (απλοί μονοκύτταροι οργανισμοί)
3. Γίνεται η πρώτη παραγωγή οξυγόνου από τα κυανοβακτήρια
4. Πιθανή σταθεροποίηση του μανδύα
5. Μετάβαση στην ατμόσφαιρα του οξυγόνου/πρώτη ακτινοβολία
6. Εμφανίζονται οι πρώτοι σύνθετοι μονοκύτταροι οργανισμοί και πολυκύτταροι οργανισμοί
7. Εμφάνιση σπόγγων και απλών σκωληκοειδών μορφών ζωής
8. Σχηματίζεται η Ροδινία (πρώτη ήπειρος)
9. Καληδόνιος Πτύχωση/δημιουργούνται βουνά στην Ιρλανδία, στην Σκοτία,  στην Σκανδιναβία και στην Βόρεια Αμερική (Απαλάχια όρη)
10. Εξαπλώνονται ραγδαία πολλές συνομοταξίες του ζωικού βασιλείου και αναδύονται χερσαία φυτά & ζώα/5 μεγάλες μαζικές εξαφανίσεις
11. Εμφάνιση μαλάκιων και αρθρωτών οστρακοειδών ασπόνδυλων (π.χ. τριλοβίτες)
12.Σχηματίζεται η υπερήπειρος Γκοτβάνα κοντά στον Νότιο Πόλο
13. Εμφάνιση καρκινοειδών και πρώτων ιχθυόμορφων σπονδυλωτών
14. Σχηματίζονται κοραλλιογενείς ύφαλοι
15. Παγετώδης Περίοδος
16. Διαχωρισμός των Ηπείρων της Λαυρεντίας, Βαλτικής, Γκοτβάνας και Σιβηρίας
17. Το 60% περίπου των υδρόβιων ειδών εξαφανίζεται
18. Ανάπτυξη πρώτων απλών φυτών, εμφάνιση πρώτων οδοντοφόρων ψαριών και μετατόπισή τους από τις θάλασσες στις λίμνες και στα ποτάμια
19. Εμφάνιση πρώτων εντόμων και αμφίβιων, πρώτων δασών και εξέλιξη ερπετών από τα αμφίβια
20. Εμφάνιση των πρώτων μεγάλων σαρκοφάγων & φυτοφάγων ζώων και πρόγονου των δεινοσαύρων
21. Απομένει μόνο μια Ήπειρος, η Παγγαία
22. Εμφανίζονται τα θηλαστικά και εξαφανίζεται το 50% των ειδών
23. Αφθονία δεινοσαύρων/εξαφανίζεται το 70% των ειδών (μαζί και οι δεινόσαυροι)
24. Μετακινούνται οι Ήπειροι/εμφάνιση του πρώτου ανθρώπου