Μεχμέτ Ουζούν

Έργα

Ο Ουζούν έχει δημοσιεύσει επτά μυθιστορήματα στα Κουρδικά. Η πρώτη του απόπειρα να δημοσιεύσει ένα σύγχρονο Κουρδικό μυθιστόρημα ήταν το 1985 με το Tu (Εσύ). Μετά από αυτό εξέδωσε μια ανθολογία Κουρδικής λογοτεχνίας, την πρώτη στο είδος της. Η επιτυχία στους κύκλους των κριτικών ήρθε με το μυθιστόρημά του "Στη Σκιά μιας Χαμένης Αγάπης" (Siya Evînê). Η ιστορία περιστρέφεται γύρω από τον αποτυχημένο αγώνα ενός Κούρδου διανοούμενου της δεκαετίας του 1920 να επιδιώξει τον έρωτα μιας γυναίκας και το καθήκον του να πολεμήσει τη νεοϊδρυθείσα Τουρκική δημοκρατία. 
Τα μυθιστορήματά του άρχισαν να μεταφράζονται σε Ευρωπαϊκές γλώσσες τη δεκαετία του 1990. Δύο βιβλία του έχουν σημοσιευτεί στα Σουηδικά, καθώς και, σε συνεργασία με τη Madeleine Grive, μια διεθνής ανθολογία με τίτλο Världen i Sverige (Ο Κόσμος στη Σουηδία), πρωτοποριακή ανθολογία κειμένων από συγγραφείς που δεν έχουν γεννηθεί στη Σουηδία αλλά κατοικούν και γράφουν εκεί. Δημοσίευε επίσης στην εφημερίδα του Κουρδικού Ινστιτούτου του Παρισιού, την Kurmancî. Το 2001 κέρδισε το Βραβείο Torgny Segerstedt για τη δουλειά του σε μια αφηγηματική παράδοση.

Η Προσπάθεια Προστασίας της Μητρικής Γλώσσας

Ο Μεχμέτ Ουζούν κατηγορήθηκε αρκετές φορές στην Τουρκία για τις δραστηρίοτητές του στο πεδίο της Κουρδικής λογοτεχνίας. Συνελήφθη στις 21 Μαρτίου 1976 ως διευθύνων εκδότης ενός Κουρδο-Τουρκικού περιοδικού, κατηγορήθηκε για "διαχωριτισμό" και φυλακίστηκε στην κεντρική φυλακή της Άγκυρας. Κατά τη διάρκεια της δίκης του το καλοκαίρι του 1976, προσπάθησε να αποδείξει την ύπαρξη των Κούρδων και της Κουρδικής γλώσσας. Το επιχείρημα του εισαγγελέα ήταν πως οι Κούρδοι και η γλώσσα τους δεν είχαν καμία μορφή ύπαρξης. Όποιος ισχυριζόταν το αντίθετο θεωρείτο μέλος χωριστικού κινήματος και άξιζε να τιμωρηθεί. Καταδικάστηκε σε οκτάμηνη φυλάκιση. Μετά την απελευθέρωση, βρισκόταν ακόμα υπό απειλή μήνυσης για τις ευθύνες του ως εκδότης του προαναφερθέντος περιοδικού, και επομένως επέλεξε την εξορία και έφυγε για τη Σουηδία το 1977. Οι κανονισμοί που κυριαρχούσαν στην Τουρκία την περίοδο εκείνη κατέστησαν την επιστροφή του στην πατρίδα του αδύνατη. 
Ως επακόλουθο, το 1981, με απόφαση του στρατιωτικού καθεστώτος και όπως και σε πολλούς άλλους Τούρκους και Κούρδους διανοούμενους, του αφαιρέθηκε η υπηκοότητα. Συνέχισε την γλωσσολογική του προσπάθεια στη Στοκχόλμη, βοηθούμενος από χορηγίες της Σουηδικής κυβέρνησης. Για να συλλέξει λεξιλόγιο και παραδόσεις επισκέφτηκε έναν Ιρακινό Κούρδο ηγέτη σε μια επαναστατοκρατούμενη πρεινή κοιλάδα στο Ιράκ, περνώντας τα απογεύματά του σε σκηνές ακούγοντας Κούρδους ποιητές και παραμυθάδες υπό το φως λυχναριού. Έμαθε την Αραβική γραφή για να διαβάσει κλασικά Κουρδικά ποιήματα του 16ου και 17ου αιώνα. Αργότερα, αναζήτησε σπάνια αντίγραφα ενός περιοδικού που δημοσιεύτηκε παό Κούρδους εξόριστους τη δεκαετία του 1920. Οι δυστυχείς περιπέτειες αυτών των πρωτοπόρων σχηματίζουν τη ραχοκοκαλιά σε δύο από τα μυθιστορήματά του, τα οποία, όπως όλη η μυθιστοριογραφία του, καταγράφουν τους αγώνες των Κούρδων δια μέσου των αιώνων. Ηγήθηκε επίσης μιας εκδοτικής ομάδας διανοούμενων που πλήρωναν Κούρδους για να έλθουν στην Ευρώπη και να τους ενημερώσουν για αδιασάφητο λεξιλόγιο. 
Όταν μετά από πολλά χρόνια στην εξορία, επέστρεψε στην Τουρκία για να δώσει μια ομιλία για την Κουρδική λογοτεχνία, επτά από τα βιβλία του, έξι στα Κουρδικά και ένα στα Τούρκικα, κατασχέθηκαν από τη Δικαστική απόφαση αρ. 2000/39 του Τέταρτου Δικαστηρίου Κρατικής Ασφάλειας του Ντιγιάρμπακιρ, με ημερομηνία 4 Φεβρουαρίου 2000.