Α.Σ. Άρης

Οι απαρχές

Ο 'Άρης ιδρύθηκε ως Ποδοσφαιρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης το 1914. Υπήρξε το πρώτο σωματείο που ιδρύθηκε στην πόλη μετά την ενσωμάτωσή της στον ελληνικό κορμό (1912). Για να τονισθεί το γεγονός αυτό, οι ιδρυτές του επέλεξαν ως ημέρα επίσημης ίδρυσης την εθνική επέτειο της 25ης Μαρτίου αν και ήταν κλειστά τα πρωτοδικεία (με το σημερινό ημερολόγιο ήταν 7 Απριλίου 1914). Ιδρυτές του Άρη ήταν οι: Γιάννης Αγγέλου, Λάζαρος Αγοραστός, Πέπο Αμπραβανέλ, Γρηγόρης Βλαχόπουλος, Λάζαρος Βλαχόπουλος, Πέτρος Γκοτζαμάνης, Δήμου, Άγγελος Ζέγας, Θόδωρος Θεοδωρίδης, Δημήτρης Ιωαννίδης, Τηλέμαχος Καραγιαννίδης, Δημήτρης Κοτρώτσης, Πέτρος Κρέης, Λάζαρος Κωστίδης, Γιώργος Λάμπρου, Γιάννης Νακόπουλος, Θανάσης Παπαγεωργίου, Γιάννης Πλιάτσικας, Ρούσσος Ρωσσιάδης, Κάρολος Σαλούστο, Τάσος Τσιατσιαπάς, Πρόδρομος Κότσανος και Μίνως Κυδωνάκης (πρώτος πρόεδρος το σπίτι του οποίου στην οδό Φλέμιγκ με Βασιλίσσης Όλγας, ήταν τόπος συνάθροισης των μελών του συλλόγου). 
Τρία είναι τα κομβικά σημεία στη γεωγραφία της πόλης που σηματοδοτούν τις απαρχές της ιστορίας του Άρη Θεσσαλονίκης:
α) Η κοιτίδα.
Το εντυπωσιακό νεοκλασικό κτίριο που βρίσκεται στην οδό Εγνατία 132 κοντά στην Καμάρα σχεδιασμένο από τον Ερνέστο Τσίλλερ, αποτέλεσε το  χώρο όπου "ζυμώθηκε" η ιδέα της δημιουργίας του Άρη από μαθητές και αποφοίτους του "Γυμνασίου Θεσσαλονίκης".
β) Η ίδρυση.
Ο σύλλογος ιδρύθηκε επίσημα στις 25 Μαρτίου 1914 σε ένα εξοχικό κέντρο της περιοχής του Βότση (Καλαμαριά), η οποία την εποχή εκείνη αποτελούσε πρόσφορο τόπο αναψυχής κατά τις γιορτές και τις αργίες.
γ) Η αναγέννηση.
Η συμμετοχή της Ελλάδας στον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο είχε παρενέργειες αναφορικά με τη λειτουργία του Άρη ο οποίος περί τα τέλη εκείνης της περιόδου έπαψε ουσιαστικά να υφίσταται. Στην πόλη παρέμεναν όσοι δεν είχαν ηλικία στράτευσης. Στο Α΄ Γυμνάσιο, επί της λεωφόρου Βασιλίσσης Όλγας (περιοχή Αγίας Τριάδας), φοιτούσαν τα παιδιά των αστικών οικογενειών. Φορούσαν πάντα πηλήκιο με σύμβολο την κουκουβάγια, δεν έκαναν σκαλομαρία στα τραμ, δεν πήγαιναν στα χοροδιδασκαλεία, ούτε σύχναζαν σε κινηματογράφους όπως οι Μοντέρν και Αττικόν που θεωρούνταν "άντρα αλητείας". Γενικά διακρίνονταν για τους "καλούς" τους τρόπους, σε αντίθεση με τους "μόρτες" μαθητές άλλων Γυμνασίων. Με δική τους πρωτοβουλία, χάρη στη βοήθεια του δικηγόρου Γιάννη Οικονομόπουλου και με τη συγκατάθεση των παλιών ιδρυτών του, επανασύστησαν το σύλλογο. Tα ονόματα αυτών που αποτέλεσαν το «νέο» Άρη ήταν: Κότσιανος, Αγοραστός, Παπαγεωργίου, Οσμάν, Ηλιάδης, Μπαρίτας, Λόγγος, Σωτηρόπουλος, Βλαχόπουλος, Κόρατς, Τσιντιφάν, Βλαχόπουλος, Οπλοποιός και Γρηγ. Βικελίδης (εξάδελφος των αδελφών Βικελίδη). Αυτοί λοιπόν παρέλαβαν από το Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης ένα αντίγραφο του καταστατικού ίδρυσης, όρισαν νέα διοίκηση και ο Άρης ήταν ξανά μια ζώσα πραγματικότητα!

1914–1930

Λίγα χρόνια μετά την ίδρυσή του ως ποδοσφαιρικός σύλλογος το 1914, ο Άρης άρχισε να καλλιεργεί κι άλλα άλλα αθλήματα. Το 1922 ιδρύθηκε το τμήμα μπάσκετ και το 1925 ιδρύεται το τμήμα πόλο του συλλόγου.
Το 1926 ο Σύλλογος μετονομάστηκε σε Αθλητικός Σύλλογος Άρης Θεσσαλονίκης, ώστε να συμπεριλάβει και τα υπόλοιπα αθλήματα που ήδη είχε αρχίσει να καλλιεργεί.
Το 1928 η ποδοσφαιρική ομάδα του Άρη κατακτά το πρώτο της Πανελλήνιο Πρωτάθλημα το οποίο ύπηρξε και το πρώτο επίσημο που διοργάνωσε η ΕΠΟ. 
Το 1928 κατακτά και η ομάδα πόλο το πρώτο επίσημο πρωτάθλημα Ελλάδας που διοργανώθηκε από την ΕΚΟΦ (πλέον ΚΟΕ) και θα επαναλάβει την επιτυχία για τρεις συνεχόμενες χρονιές κατακτώντας τον τίτλο το 1929 και το 1930.

1931–1939

Το 1932 το ποδοσφαιρικό τμήμα κατακτά για δεύτερη φορά το πρωτάθλημα αθηνων Θεσσαλονίκης. Την ίδια χρονιά ο ποδοσφαιριστής του Άρη Νίκος Αγγελάκης σημείωσε το ρεκόρ προσωπικών τερμάτων σε ένα αγώνα με 6 γκολ, το οποίο παραμένει ακατάριπτο.
Το ποδοσφαιρικό τμήμα αγωνίστηκε στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας το 1932 και το 1933 όπου γνώρισε την ήττα από την ΑΕΚ και τον Εθνικό αντίστοιχα. Το 1932 το τμήμα πόλο κατακτά το τέταρτο πρωτάθλημα Ελλάδος για το σύλλογο, το οποίο υπήρξε και το τελευταίο μέχρι σήμερα.

1940–1945

Στις 27 Οκτωβρίου του 1940 δόθηκε μεταξύ του Άρη και της ΜΕΝΤ, ο τελευταίος αγώνας του πρωταθλήματος ποδοσφαίρου το οποίο διακόπηκε λόγω του πολέμου. Νωρίτερα κατά το ίδιο έτος η ομάδα ποδοσφαίρου του Άρη είχε ηττηθεί στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας από τον Παναθηναϊκό. Κατά τη διάρκεια του πολέμου ο πρόεδρος του Άρη Μάνθος Ματθαίου σκοτώθηκε κάτα το βομβαρδισμό από ιταλικά αεροπλάνα.

1946–1960

Το 1946 ιδρύθηκε το τμήμα γυναικείου μπάσκετ. Το 1946 το ποδοσφαιρικό τμήμα του Άρη, με πρωταγωνιστή τον Κλεάνθη Βικελίδη, κατακτά το 3ο Πρωτάθλημα Ελλάδας ποδοσφαίρου ανδρών στην ιστορία του συλλόγου.
Το 1949 η Εθνική Ελλάδος κατακτά το χάλκινο μετάλλιο στο Ευρωμπάσκετ έχοντας αρχηγό και πρώτο σκόρερ τον καλαθοσφαιριστή του Άρη Φαίδωνα Ματθαίου (γιος του Μάνθου Ματθαίου). Το 1950 η ομάδα ποδοσφαίρου αγωνίστηκε στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας. Το 1951 ολοκληρώνεται η κατασκευή του Γηπέδου Χαριλάου που είναι η έδρα του ποδοσφαιρικού τμήματος του Άρη.

1961–1970

Το 1961 και το 1962 ο Άρης κατακτά το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Ανωμάλου δρόμου Γυναικών. Το 1966 κατασκευάζεται το κλειστό γυμναστήριο Αλεξάνδρειο Μέλαθρο. 
Το 1964 ο Άρης, στον πρώτο ευρωπαϊκό του ποδοσφαιρικό αγώνα, αναδείχθηκε ισόπαλος με τη Ρόμα για το Κύπελλο Διεθνών Εκθέσεων. Το 1970 η ομάδα ποδοσφαίρου του Άρη κατακτά το Κύπελλο Ελλάδας επικρατώντας με 1–0 επί του ΠΑΟΚ και γίνεται η πρώτη ομάδα εκτός Αθήνας και Πειραιά που κατακτά τον τίτλο μετά από 40 χρόνια ύπαρξης του θεσμού.

1971–1980

Το τμήμα πυγμαχίας το 1972 κατακτά το πρωτάθλημα Ελλάδος. Το 1979 η ομάδα μπάσκετ κατακτά το πρωτάθλημα Ελλάδας με το Χάρη Παπαγεωργίου να αναδεικνύεται πρώτος σκόρερ. Το 1979 κατακτούν το πρωτάθλημα μπάσκετ και τα τμήματα εφήβων και παίδων του συλλόγου. Το καλοκαίρι του ίδιου έτος φτάνει στην Ελλάδα για λογαριασμό του Άρη ο Νίκος Γκάλης που εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους αθλητές του Άρη αλλά και της χώρας.
Την περίοδο 1979–80 για το θεσμό του κυπέλλου ΟΥΕΦΑ ο Άρης αγωνίστηκε στις 16 καλύτερες ομάδες της διοργάνωσης, αποκλείοντας τις ισχυρές ομάδες της εποχής, Μπενφίκα και Περούτζια, τη δεύτερη με σπουδαία νίκη με 3–0 μέσα στην Ιταλία, ενώ τελικά αποκλείστηκε από την Σαιντ–Ετιέν.

1981–1990

Κατά τη δεκαετία του '80, το τμήμα μπάσκετ του Άρη μονοπώλησε τους τίτλους στην Ελλάδα κατακτώντας το πρωτάθλημα τις χρονιές 1983, 1985, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, το κύπελλο τις 1985, 1987, 1988, 1989, 1990 και σημειώνοντας αξιόλογες ευρωπαϊκές διακρίσεις, με εναρκτήρια το 1985 και την πρόκριση έως τους ημιτελικούς του κυπέλλου Κόρατς. Το 1987 όταν η εθνική Ελλάδας κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο Ευρωμπάσκετ της Αθήνας, τη 12μελή αποστολή της στελέχωσαν τέσσερις καλαθοσφαιριστές του Άρη, οι Παναγιώτης Γιαννάκης, Νίκος Γκάλης, Μιχάλης Ρωμανίδης και Νίκος Φιλίππου.
Σε επίπεδο συλλόγων, το ανδρικό τμήμα μπάσκετ μετείχε σε 3 συνεχόμενα φάιναλ φορ του Ευρωπαϊκού πρωταθλήματος τις χρονιές 1988, 1989 και 1990. Στο Ευρωμπάσκετ του 1989 η Ελλάδα κατατάχθηκε δεύτερη, όπου εκ νέου τέσσερις παίκτες από τον Άρη είχαν επιλεγεί στους 12 διεθνείς και τώρα ο Ντίνος Αγγελίδης στη θέση του Ρωμανίδη.
Το 1988 ιδρύθηκε ο Σύνδεσμος Φίλων Άρη "Super 3". Τα 1989 και 1990 το τμήμα χόκεϊ επί πάγου αναδείχθηκε πρωταθλητής Ελλάδας κατά τις δύο εναρκτήριες διοργανώσεις στη χώρα.

1991–2000

Το 1991 η ομάδα χόκεϊ κατακτά για τρίτη συνεχόμενη φορά το πρωτάθλημα και το τμήμα στίβου το Πανελλήνιο πρωτάθλημα κλειστού στίβου γυναικών. Επίσης, η ομάδα μπάσκετ ανδρών αναδεικνύεται για 10η και τελευταία φορά πρωταθλήτρια, ενώ μετά την κατάκτηση του κυπέλλου Ελλάδας το 1992 ο Νίκος Γκάλης αποχωρεί. Το 1993 ο Άρης κατακτά το Κύπελλο κυπελλούχων στο μπάσκετ με πρωταγωνιστές τον Γιαννάκη και τον Αμερικάνο Τάρπλεϊ. Την ίδια χρονιά η ομάδα βόλεϊ του Άρη αγωνίστηκε στο φάιναλ φορ του Κυπέλλου κυπελλούχων.
Το γυναικείο τμήμα Άρσης βαρών κατακτά το πρωτάθλημα Ελλάδος το 1994 και το 1995. Το 1995 η ομάδα βόλεϊ αγωνίστηκε στα ημιτελικά του Κυπέλλου Κυπελλούχων στη Γενεύη. Το 1997 η ομάδα βόλεϊ κατακτά το πρώτο της Πρωτάθλημα Ελλάδας και το Σούπερ Καπ. 
Το 1997 ο Άρης με κορυφαίους τους Τσαρλς Σάκλεφορντ και τον Πικουλίν Ορτίθ κατακτά το Κύπελλο Κόρατς. Το 1998 το τμήμα μπάσκετ κατακτά το Κύπελλο Ελλάδας.

2001–2010

Το 2002 η ομάδα ποδοσφαίρου νέων του Άρη αναδείχθηκε πρωταθλήτρια Ελλάδας. Το 2003 το τμήμα μπάσκετ ανδρών κατέκτησε το EuroCup Challenge, τρίτο ευρωπαϊκό τίτλο του συλλόγου, ενώ το 2004 το εγχώριο κύπελλο.
Το 2004 η εθνική Ελλάδας ανδρών κατέκτησε το Ευρωπαϊκό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου, έχοντας βασικό τον Άγγελο Χαριστέα (πέτυχε τα 3 από τα συνολικά της 7 τέρματα, το μοναδικό δε του τελικού), ο οποίος είχε ξεκινήσει τη σταδιοδρομία του και μέχρι το 2002 αγωνιζόταν στον Άρη.
Το 2005 ιδρύθηκε το τμήμα ρόλερ χόκεϊ, το 2006 το αντίστοιχο του κόρφμπολ και το 2007 του σόφτμπολ. Την ίδια χρονιά ο σύλλογος εγκαινίασε το γυμναστήριο Aris Fitness and Sports, το οποίο βρίσκεται στο γήπεδο Κλεάνθης Βικελίδης και απευθύνεται στο φίλαθλο κοινό. 
Το 2009 η ομάδα ρόλερ χόκεϊ κατέκτησε το Βαλκανικό κύπελλο και το τμήμα μπολ χόκεϊ το πρωτάθλημα Ελλάδος. Το 2010 η ποδοσφαιρική ομάδα του Άρη αγωνίστηκε στον τελικό του κυπέλλου Ελλάδας.

2011–2020

Την περίοδο 2010-11 η ποδοσφαιρική ομάδα του Άρη είχε μια από τις πιο επιτυχημένες ευρωπαϊκές πορείες στην ιστορία της. Προκρίθηκε έως τη φάση των 32 του Γιουρόπα Λιγκ, έχοντας αντιμετωπίσει τις Γιαγκελόνια Μπιάλιστοκ, Αούστρια Βιέννης, Ρόσενμποργκ ΜΚ, Μπάγερ Λεβερκούζεν και την Ατλέτικο Μαδρίτης, προηγούμενη κάτοχο του τροπαίου. Το 2011, η ποδοσφαιρική ομάδα νέων U–20 κατέκτησε το πρωτάθλημα Ελλάδος. Το 2011 το τμήμα Χόκεϊ επί πάγου κατακτά το πρωτάθλημα Ελλάδας που είναι το τέταρτο για το σύλλογο. Το 2011 οι ομάδες καλαθοσφαίρισης εφήβων και νέων κατακτούν και οι δυο το πρωτάθλημα Ελλάδος. Το 2012 η ομάδα νέων του Άρη Κ–17 κατακτά το πρωτάθλημα Ελλάδος.

Ύμνος του Άρη Θεσσαλονίκης

Ο επίσημος ύμνος του Άρη είναι ο πρώτος που δημιουργήθηκε για ομάδα στην Ελλάδα. Γράφτηκε το 1926 σε στίχους του Γεωργίου Κίτσου που μελοποίησε ο Σεκόντο Ποζέλι (γιος του αρχιτέκτονα Βιταλιάνο Ποζέλι της τότε πολυεθνικής Θεσσαλονίκης) με τίτλο "Άρης Νικητής". Την ενορχήστρωση έκανε ο Αιμίλιος Ριάδης, σημαντικός συνθέτης της κλασικής μουσικής και φίλος της ομάδας. Ο θρυλικός «Μπαρού», κατά κόσμον Μάκης Νάτσης, είναι ο συγχωρεμένος από το 2007 φροντιστής του τμήματος μπάσκετ του Άρη, ο οποίος φορώντας πάντοτε σκούρα γυαλιά, έσπευδε μετά από κάθε μεγάλη νίκη να δώσει το σύνθημα για να τον τραγουδήσουν όλοι οι υπόλοιποι. 
Το 1966 ο Βασίλης Μποέμης ερμήνευσε το "Άρη, γλυκιά μου ομάδα μεγάλη", άσμα που έμελλε να εξελιχθεί στο νεότερο (και ανεπίσημο) ύμνο του Άρη.

Έμβλημα

Στα πρώτα χρόνια ο σύλλογος χρησιμοποιούσε ένα απλό έμβλημα. Από τη δεκαετία του '70, έμβλημα του Άρη Θεσσαλονίκης αποτελεί ο θεός του πολέμου, σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, Άρης και συγκεκριμένα το άγαλμα του αναπαυόμενου Άρη του Λουντοβίζι.