Βαλένθια

Ύστερη Αρχαιότητα

Η Βαλένθια ιδρύθηκε από τους Ρωμαίους και συγκεκριμένα από το στρατηγό Σίξτο Ιούνιο Βρούτο το 137 π.Χ. Η αρχική λατινική της ονομασία ήταν Βαλεντία (Valentia) που σημαίνει δύναμη, σθένος. Η πρώτη ρωμαϊκή πόλη καταστράφηκε το 75 π.Χ. από τον Πομπήιο για να ξανακτιστεί και να γνωρίσει μεγάλη ακμή από τα μέσα του 1ου έως και τις αρχές του 5ου μ.Χ. αιώνα. Το 413 κατελήφθη μαζί με την υπόλοιπη Ιβηρική χερσόνησο από τους Βησιγότθους. Την περίοδο αυτή η εκκλησία έχει τα ηνία της πόλης, που αποκτά στρατηγική σημασία μετά τη Βυζαντινή εισβολή των στρατευμάτων του Ιουστινιανού κατά τον 6ο αιώνα στα νότια της χερσονήσου.

Μεσαίωνας - Μουσουλμανική και Χριστιανική περίοδος

Το 714 η Βαλένσια (κατά τους Άραβες Balansiya) καταρρέει μαζί με την υπόλοιπη βησιγοτθική Ισπανία με την εισβολή των Μαυριτανών. Kατά τη βασιλεία του Αμπντ αλλάχ αλ-Μπαλανσί όμως, απέκτησε αυτόνομη διακυβέρνηση και γνώρισε μια παρατεταμένη περίοδο ευημερίας.  Το 1021 έγινε έδρα του νεοσύστατου Μαυριτανικού βασιλείου της Βαλένθιας που εκτεινόταν από την Αλμερία έως τις εκβολές του ποταμού Έβρου. Το 1094 η πόλη κυριεύεται από τον Ισπανό στρατιώτη  Ροδρίγο Ντίαθ γνωστό και ως Ελ Σιντ (El Cid Campeador). Ο ήρωας ίδρυσε ένα μικρό κρατίδιο με έδρα τη Βαλένσια, που παρέμεινε στα χέρια του μέχρι το θάνατό του το 1099. Το 1102  η πόλη ανακτήθηκε από τους Αλμοραβίδες του Μαγκρέμπ, για να καταληφθεί τελικά  το 1238 από το βασιλιά της Αραγονίας Ιάκωβο Α’ τον Κατακτητή, που έδωσε οριστικό τέλος στους πέντε αιώνες της μουσουλμανικής κυριαρχίας και εγκαθίδρυσε στα πλαίσια του Στέμματος το Βασίλειο της Βαλένσιας, με πρωτεύουσά του την ομώνυμη πόλη. Μετά τη νίκη των χριστιανικών δυνάμεων ο μουσουλμανικός πληθυσμός της πόλης εκδιώχθηκε. Από το βασίλειο της Αραγώνας παραχωρήθηκε στη Βαλένσια αυτονομία και σημαντικά προνόμια. Τα Κόρτες (Συμβούλια των Τάξεων) συγκαλούνταν κάθε χρόνο και ο βασιλιάς υποχρεούταν να τα συμβουλεύεται  για κρατικές υποθέσεις. Οι ευγενείς δικάζονταν από τον χουστιθία (justicia), δικαστή διοριζόμενο από το βασιλιά και προερχόμενο από την τάξη των ιπποτών. Το 1343 ξέσπασε μεγάλη κρίση. Οι ευγενείς της Βαλένσια σχημάτισαν ένωση και εκβίασαν από το βασιλιά Πέτρο Δ’  περισσότερες παραχωρήσεις. Οι καταστροφές, όμως, που προκάλεσε η πανώλη (black death) επέτρεψαν στο βασιλιά να διαλύσει την Ένωση και να ακυρώσει τα προνόμιά της. Ακολούθησαν συχνές κοινωνικές και οικονομικές κρίσεις με αποκορύφωμα τη σφαγή των Εβραίων της πόλης το 1391.

Αναγέννηση (15ος – 16ος αιώνας)

Το 1479, το βασίλειο της Βαλένθιας μαζί με τις άλλες χώρες του αραγωνικού στέμματος ενώθηκε με την Καστίλλη κάτω από τους μονάρχες Φερδινάνδο και Ισαβέλλα. Το 15ο αιώνα η πόλη γνώρισε αξιοσημείωτη οικονομική, πνευματική και καλλιτεχνική ανάπτυξη, φτάνοντας στο απόγειο της ακμής της. Υπήρξε σπουδαίο εμπορικό κέντρο στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, ενώ κυρίαρχο ρόλο στην οικονομία της έπαιξε το εμπόριο του μεταξιού. Το 1474 λέγεται ότι λειτούργησε στη Βαλένσια η πρώτη Ισπανική εκτυπωτική πρέσα ενώ το 1500 ιδρύθηκε το πανεπιστήμιο της πόλης.
Μετά την ανακάλυψη της Αμερικής, η ακτινοβολία της Βαλένθιας περιορίστηκε. Το διάστημα 1519-1522 η πόλη στιγματίστηκε από την εξέγερση των Χερμάνια (Germanias=Αδελφότητα). Ξέσπασε εμφύλιος καθώς οι χωρικοί και τα κατώτερα στρώματα της αριστοκρατίας ξεσηκώθηκαν απαιτώντας την εκδίωξη των Μορίσκων, των Μουσουλμάνων που παρέμειναν στην πόλη μετά το 1238 και τους οποίους θεωρούσαν υπεύθυνους για την οικονομική τους δυσχέρεια. Ο Φίλιππος Β’ κατόρθωσε να  καταπνίξει την εξέγερση και να διαλύσει τις δυνάμεις της Αδελφότητας. Τελικά όμως το 1609 οι Μορίσκοι της Βαλένθιας απελάθηκαν στη Βόρεια Αφρική.

Περίοδος δυναστείας των Βουρβόνων

Το 1701, μετά το θάνατο του άτεκνου Καρόλου Β’ ακολούθησε ο Πόλεμος της Ισπανικής Διαδοχής, μια σύγκρουση μεταξύ των μεγάλων Ευρωπαϊκών δυνάμεων για την επιβολή μιας αρεστής σε αυτές δυναστείας στην Ισπανία. Η Βαλένθια υποστήριξε τον Αρχιδούκα Κάρολο της Αυστρίας, παρά τη στέψη του Φίλιππου Ε’ της δυναστείας των Βουρβόνων. Ο Κάρολος εισήλθε θριαμβευτικά στην πόλη το 1706, μετά την ήττα του όμως στην Αλμάνσα το 1707, η Βαλένθια περιήλθε σε δεινή θέση. Ο Φίλιππος κατήργησε πολλά από τα προνόμια της πόλης και την αυτονομία της, επιβάλλοντας τους νόμους και τα έθιμα της Καστίλης. Το 1812 η πόλη κατελήφθη μετά από σθεναρή αντίσταση από τη στρατιά του Ναπολέοντα, ενώ η ισπανική κυριαρχία αποκαταστάθηκε το 1814.Το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα η οικοδομική ανάπτυξη δεν είχε προηγούμενο και σε συνδυασμό με την επιδίωξη του εκσυγχρονισμού οδήγησε στην κατεδάφιση των μεγάλων τειχών το 1865. Στη συνέχεια η πόλη ακολούθησε το δρόμο της εκβιομηχάνισης.

20ος αιώνας

Με την έκρηξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου η οικονομία της πόλης επλήγη, αλλά κατόρθωσε και πάλι να ανακάμψει. Κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου (1936-1939) η Βαλένθια αποτέλεσε σημαντικότατο προπύργιο των Δημοκρατικών. Εκεί μεταφέρθηκε το 1936 η πρωτεύουσα της Δημοκρατίας λόγω των απενειλημμένων προσπαθειών των Εθνικιστών να καταλάβουν τη Μαδρίτη, ενώ το 1939 η πόλη υπέστη μεγάλες καταστροφές από τους βομβαρδισμούς του στρατηγού Φράνκο. H περίοδος της δικτατορίας του Φράνκο υπήρξε ιδιαίτερα δύσκολη για την πόλη καθώς, εκτός των άλλων, απαγορεύτηκε η διδασκαλία και η χρήση της τοπικής διαλέκτου. Μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας, αναγνωρίστηκε το 1982 η αυτονομία της Βαλένσια από το Ισπανικό Σύνταγμα. Τα τελευταία τριάντα χρόνια η πόλη αναμορφώθηκε πλήρως και σήμερα αποτελεί μια σύγχρονη ευρωπαϊκή πόλη με σημαντική πολιτιστική ζωή σε συνδυασμό με τη βιομηχανική, εμπορική και τουριστική της ανάπτυξη.