Κομητεία της Τρίπολης

Δημιουργία της Κομητείας

Ο Ραϋμόνδος Δ΄ της Τουλούζης ήταν ένας από τους πλουσιότερους και ισχυρότερους Σταυροφόρους. Η Α΄ Σταυροφορία απέτυχε αλλά οι Σταυροφόροι εξασφάλισαν τις κατακτήσεις τους στην Εγγύς Ανατολή, δημιούργησαν την Κομητεία της Έδεσσας, το Βασίλειο της Ιερουσαλήμ και το Πριγκιπάτο της Αντιόχειας. Η Τρίπολη ήταν στρατηγικό σημείο με το οποίο συνδέθηκαν οι Γάλλοι στον νότο και οι Νορμανδοί στον βορρά, ήταν μία περιοχή εξαιρετικά εύφορη. Ο Ραϋμόνδος Δ΄ κατέλαβε την Ταρτούς (1102) και προετοιμάστηκε με βετεράνους από την εκστρατεία του 1101 να καταλάβει την Τρίπολη (1103). Σε μία φυσική κορυφογραμμή με το όνομα Όρος Πελεγκρίνο και σε απόσταση περίπου τρία χιλιόμετρα από την Τρίπολη ο Ραϋμόνδος Δ΄ ξεκίνησε την κατασκευή ενός μεγάλου κάστρου με το οποίο ξεκίνησε επιθέσεις στην Τρίπολη. Ο Ραϋμόνδος Δ΄ απέτυχε και πέθανε προτού καταλάβει το λιμάνι (25 Φεβρουαρίου 1105).
Ο ξάδελφος και συνοδός του Ραϋμόνδου Δ΄ Γουλιέλμος του Σερδάνια είχε την υποστήριξη του Ταγκρέδου της Γαλιλαίας αλλά η διαδοχή στην Τρίπολη αμφισβητήθηκε από τον νόθο γιο του Ραϋμόνδου Δ΄ Βερτράνδο της Τουλούζης. Ο Βερτράνδος με την υποστήριξη του Βαλδουίνου Α΄ της Ιερουσαλήμ έφτασε στην περιοχή με έναν μεγάλο στόλο από την Δημοκρατία της Γένοβας. Ο Βαλδουίνος Α΄ της Ιερουσαλήμ προσπάθησε να κλείσει ειρήνη, έδωσε στον Γουλιέλμο την βόρεια Τρίπολη με τον όρο να δίνει φόρο υποτέλειας στον Ταγκρέδο, ο Βερτράνδος κράτησε την βόρεια Τρίπολη ως υποτελής του Βαλδουίνου Α΄. Οι ενωμένες χριστιανικές δυνάμεις κατέλαβαν την Τρίπολη (12 Ιουλίου 1109) ολοκληρώνοντας την κατάκτηση του βασιλείου της Ιερουσαλήμ. Ο Γουλιέλμος χτυπήθηκε από ένα βέλος και πέθανε, ο Βερτράνδος ανακηρύχτηκε ο πρώτος κόμης της Τρίπολης χωρίς αντίπαλο.

Οργάνωση

Η Κομητεία της Τρίπολης επεκτάθηκε με κριτήρια τα παλιά Βυζαντινά σύνορα και τις κατακτήσεις στις μάχες, μπορούσε να ελέγξει όλη την ακτή από την Μαράκλεα στα βόρεια μέχρι την Βηρυτό στον νότο, εσωτερικά επεκτάθηκε μέχρι το Κρακ των Ιπποτών. Η εύφορη αγροτική γη στο εσωτερικό της κομητείας ήταν γνωστή σαν "Λα Μποκέ". Η κομητεία διαιρέθηκε σε "ηγεμονίες" με βάση τα λιμάνια, η ίδια η κομητεία της Τρίπολης περιείχε το λιμάνι της Τρίπολης, τα προάστια του και την εχθρική περιοχή του Μοντφέραντ στα ανατολικά. Το ένα τέταρτο της γης γύρω από την Τρίπολη δόθηκε σαν πληρωμή στην Γένοβα για τις στρατιωτικές της υπηρεσίες, ο Γενοβέζος στρατηγός Γουλιέλμο Εμπριάκο πήρε σαν δώρο την πόλη Τζουμπαίλ.
Ο Βαλδουίνος Α΄ της Ιερουσαλήμ δεν μπορούσε να ελέγξει άμεσα την κομητεία παρά την συνεισφορά του, η κομητεία του έδινε φόρο υποτέλειας και εκείνος με την σειρά του την υποστήριζε σε περίοδο ταραχών.
Με την κατοχή μίας στενής παραλιακής λωρίδας η οροσειρά είχε τον ρόλο μίας φυσικής αμυντικής γραμμής για την Τρίπολη, τα κάστρα οικοδομήθηκαν για να εξασφαλίσουν τα περάσματα στα βουνά. Οι Μουσουλμανικές δυνάμεις επιτέθηκαν στην Κομητεία της Τρίπολης από τα ανατολικά της σύνορα, ο Ραϋμόνδος Β΄ της Τρίπολης έχασε το Μοντφέραντ. Οι Μουσουλμανικές δυνάμεις ενισχύθηκαν σημαντικά με τους Ασασίνους, για να ενισχύσει την άμυνα της κομητείας απέναντι στον Ιμαντεντίν Ζενγκί ο Ραϋμόνδος Β΄ παραχώρησε στους Ιωαννίτες Ιππότες εκτάσεις στα σύνορα. Η άμυνα ενισχύθηκε σημαντικά την δεκαετία του 1150 όταν οι Ναΐτες Ιππότες έγιναν κύριοι στην παραλιακή Ταρτούς.

Πόλεμοι με τους Σελτζούκους

Η κομητεία της Τρίπολης όπως όλες οι κομητείες του βασιλείου της Ιερουσαλήμ αναγνώρισαν στα θρησκευτικά θέματα κυρίαρχο τον πατριάρχη της Ιερουσαλήμ. Ο Πονς της Τρίπολης συμμάχησε ωστόσο με την Αντιόχεια και αναγνώρισε την επικυριαρχία του πατριάρχη της Αντιόχειας, αγνόησε ακόμα και τις απειλές του πάπα.
Ο Βερτράνδος σαν υποτελής των βασιλέων της Ιερουσαλήμ αναγκάστηκε να πολεμήσει εναντίον των Σελτζούκων. Ο Τούρκος στρατηγός Μαουντούντ ίμπν Άλτουν Τας επιτέθηκε στην Αντιόχεια και την Έδεσσα Μεσοποταμίας, ο Βερτράνδος και ο Βαλδουίνος Α΄ βάδισαν στα βόρεια για να υποστηρίξουν τους χριστιανούς (1111). Στην Μάχη της Σαϊζάρ που ακολούθησε συμμάχησαν με τον Ταγκρέδο και την Κομητεία της Έδεσσας και υπερασπίστηκαν επιτυχώς το βασίλειο από τους Τούρκους. Ακολούθησε νέα επίθεση των Σελτζούκων (1119) αλλά ο Πονς της Τρίπολης και ο Βαλδουίνος Β΄ της Ιερουσαλήμ τους απέκρουσαν ξανά επιτυχώς στην "μάχη του Χαμπ". Ο Πονς της Τρίπολης βάδισε εναντίον των Σελτζούκων που επιτέθηκαν στην Έδεσσα και πολιόρκησαν την Αζάζ (1125), ο Πονς, ο Βαλδουίνος Β΄ και ο κόμης της Έδεσσας έριξαν στην παγίδα τους Τούρκους και τους νίκησαν. Ένας ισχυρός σεισμός έπληξε την περιοχή (29 Ιουνίου 1170), πολλά κάστρα όπως το Κρακ των Ιπποτών και ο Καθεδρικός ναός της Αγίας Μαρίας στην Τρίπολη καταστράφηκαν. Ο ισχυρός σεισμός του 1170 είχε σαν αποτέλεσμα να ακολουθήσει ειρήνη ανάμεσα στον Νουρεντίν Ζενγκί και την κομητεία.

Βερτράνδος της Τουλούζης

Ο Αλφόνσος Ιορδάνης ήταν γιος του Ραϋμόνδου Δ΄ από την τρίτη σύζυγο του Ελβίρα της Καστίλης, κόμισσα της Τουλούζης, γεννήθηκε στην Τρίπολη αλλά μεγάλωσε στην Γαλλία. Ο Αλφόνσος Ιορδάνης ενώθηκε με την Β΄ Σταυροφορία η οποία ξεκίνησε με στόχο την ανακατάληψη της κομητείας της Έδεσσας από τους Τούρκους, πέθανε στην Καισάρεια πιθανότατα δηλητηριασμένος (1148). Άφησε έναν νόθο γιο τον Βερτράνδο της Τουλούζης που συνέχισε τις πολεμικές επιχειρήσεις στην Τρίπολη. Ο εγγονός του Βερτράνδου Ραϋμόνδος Β΄ της Τρίπολης (1115–1152) συμμάχησε με τους εχθρούς του Νουρεντίν Ζενγκί και Ουμούρ της Δαμασκού για να αντιμετωπίσει τον ξάδελφο του Βερτράνδο. Οι Τουρκικές δυνάμεις που είχαν βρεθεί πρόσφατα σε μάχη με τον Ραϋμόνδο Β΄ στην πολιορκία της Δαμασκού επιτέθηκαν στο "κάστρο του Αρίμα". Ο Βερτράνδος της Τουλούζης συνελήφθη και πέρασε το υπόλοιπο της ζωής του σε Μουσουλμανικές φυλακές, απελευθερώθηκε με την επέμβαση του Βυζαντινού αυτοκράτορα Μανουήλ Α΄ Κομνηνού. Ο Ραϋμόνδος Β΄ ανέκτησε την Αρίμα και δολοφονήθηκε από τους Ασασίνους, καταγράφεται ως το πρώτο θύμα της οργάνωσης αυτής που δεν ήταν Μουσουλμάνος.

Βοημούνδος Ζ΄ της Τρίπολης και Ναΐτες

Ο Βοημούνδος Ζ΄ της Τρίπολης (1261- 1297) ήταν Κόμης της Τρίπολης και τιτλούχος Πρίγκιπας της Αντιόχειας (1275 - 1297), την διετία 1275 - 1277 ο Βαρθολομαίος, επίσκοπος της Τορτόζα διορίστηκε αντιβασιλιάς του. Ο Παύλος, επίσκοπος της Τρίπολη που ήταν στενός φίλος του Μεγάλου μαγίστρου των Ναιτών Γκιγιόμ ντε Μποζέ, αντιτάχτηκε σκληρά στην επιλογή, ο Έρνουλ γράφει :
"Αυτό ήταν η αρχή για τον πόλεμο που ακολούθησε ανάμεσα στον Βοημούνδο Ζ΄ και τους Ναΐτες".
Ο Γκυ Β΄ του Εμπριάκο ήταν ένας πρώην υποτελής του Βοημούνδου Ζ΄ στο Τζουμπαίλ, η εχθρότητα μεταξύ τους οδήγησε σε ανοιχτό πόλεμο με βασική αιτία τον εμπορικό πόλεμο που είχε ξεσπάσει την ίδια εποχή ανάμεσα στην Δημοκρατία της Βενετίας και την Δημοκρατία της Γένοβας. Οι Ναΐτες Ιππότες έβαλαν στόχο να εκθρονίσουν τον Βοημούνδο και υποστήριξαν τον Γκυ Β΄ Εμπριάκο, ο Βοημούνδος Β΄ απάντησε με λεηλασία του Οίκου τους στην Τρίπολη. Η πράξη αυτή προκάλεσε πολλές επιδρομές των Ναιτών τους επόμενους μήνες στα λιμάνια της περιοχής όπως στην Σιδώνα. Ο Γκυ Β΄ Εμπριάκο και οι Ναΐτες παγιδεύτηκαν στην Τρίπολη και συνελήφθησαν, ο Γκυ Β΄, τα αδέλφια του και τα ξαδέλφια του φυλακίστηκαν και τους άφησαν να πεθάνουν από την πείνα, οι Ναΐτες εκτελέστηκαν.

Η διαδοχή του Βοημούνδου Ζ΄

Με τον θάνατο του Γκυ Β΄ Εμπριάκο (1282) και του Βοημούνδου Ζ΄ (1287) ένα μεγάλο κενό εξουσίας εμφανίστηκε στην Τρίπολη, ανέβηκε με πρωτοβουλία των αρχόντων στην εξουσία ένας ισχυρός Γενοβέζος έμπορος ο Βενέδικτος Ζαχαρίας (1235–1307). Οι Γενοβέζοι ανέλαβαν την εξουσία στην πόλη, στην Τρίπολη υπήρχε ειδικό καθεστώς σε περίοδο ακυβερνησίας να αναλαμβάνουν την εξουσία οι ισχυρές ναυτικές Δημοκρατίες από την Ιταλία χωρίς να ανήκουν απαραίτητα στην αριστοκρατία. Οι κοινότητες εξέλεξαν τον Βαρθολομαίο Εμπριάκο στην θέση του δήμαρχου της Τρίπολης, ενίσχυσε σημαντικά το εμπόριο με την Γένοβα. Ο Βοημούνδος Ζ΄ πέθανε πρόωρα χωρίς να αφήσει παιδιά, η μητέρα του Σιβύλλα της Αρμενίας παραμελήθηκε επειδή ήταν φίλη του επισκόπου Βαρθολομαίου της Τορτόζα που θεωρούσαν εχθρό της πόλης. Οι Ιωαννίτες Ιππότες υποστήριξαν την μικρότερη αδελφή του Βοημούνδου Ζ΄ Λουκία της Τρίπολης η οποία μετά από πολλές διαπραγματεύσεις εξελέγη κόμισσα της Τρίπολης (1288).

Πτώση

Οι ασταμάτητοι πόλεμοι, η έλλειψη οικονομικών πόρων, η πείνα και η εμπορική παρακμή έφεραν την κατάρρευση των Σταυροφορικών κρατιδίων στην Ανατολή. Την δεκαετία του 1280 είχαν παραμείνει μονάχα δύο χριστιανικά κράτη : η κομητεία της Τρίπολης και τα υπολείμματα από το Βασίλειο της Ιερουσαλήμ. Οι Μαμελούκοι της Αιγύπτου έκαναν τον Μάρτιο του 1289 συμφωνία με την Τρίπολη, η κομητεία προτίμησε ωστόσο συμμαχία με τους Μογγόλους κάτι που εξόργισε τον Μαμελούκο Σουλτάνο Καλαγού, επιτέθηκε στην κομητεία, την διέλυσε και την προσάρτησε στην αυτοκρατορία του.