Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 1966

Ιστορική σημασία

Το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου συναρπάζει, ούτως ή άλλως, τους φίλους του αθλήματος αλλά αυτό του 1966 πέρασε στην ιστορία ως ένα από τα συναρπαστικότερα και πλέον αμφιλεγόμενα για τα αμφισβητούμενα γκολ στον τελικό, για τον «Μαύρο Πάνθηρα» της Πορτογαλίας Εουσέμπιο, για δύο τραυματισμούς του ίδιου παίκτη και για τους «τρελούς» Βορειοκορεάτες. Παραλίγο επίσης η διοργάνωση να περάσει στην ιστορία του ποδοσφαίρου και για έναν ακόμα λόγο, όταν δύο μήνες πριν από την έναρξη των αγώνων, το τρόπαιο Ζιλ Ριμέ κλάπηκε. Το ανακάλυψε λίγες μέρες αργότερα, σε έναν λονδρέζικο κήπο, ο «Πικλς», το σκυλάκι ενός καντηλανάφτη.
Η διοργάνωση βρήκε στο τέλος θριαμβεύτρια τη γηπεδούχο Αγγλία, η οποία έσβησε έτσι τη μεγάλη ντροπή του 1950. Τότε, στη Βραζιλία, οι ερασιτέχνες Αμερικανοί είχαν νικήσει 1-0 τους υπερόπτες Άγγλους και είχαν βυθίσει στη θλίψη την ποδοσφαιρική Αγγλία. Οι πεισματάρηδες και υπερήφανοι κάτοικοι του μεγάλου νησιού έψαχναν ευκαιρία να αποκατασταθούν στα μάτια του κόσμου. Και τη βρήκαν στα γήπεδα της "Γηραιάς Αλβιόνος". Με τέσσερις νίκες -δύσκολες οι περισσότερες- έφτασαν στον τελικό, αφού στον ημιτελικό απέκλεισαν με 2-1 την Πορτογαλία, με δύο γκολ του Μπόμπι Τσάρλτον.
Στις 30 Ιουλίου, στο Γουέμπλεϊ, οι Γκόρντον Μπανκς, Τζορτζ Κοέν, Ρέι Γουίλσον, Νόμπι Στάιλς, Τζακ Τσάρλτον, Μπόμπι Μουρ, Τζεφ Χερστ, Μπόμπι Τσάρλτον, Ρότζερ Χαντ, Μάρτιν Πίτερς, παρατάχθηκαν δίπλα στους Γερμανούς, Χανς Τιλκόβσκι, Καρλ Χάιντς Σνέλινγκερ, Χορστ-Ντίτερ Χέτγκες, Φραντς Μπεκενμπάουερ, Βίλι Σουλτς, Βόλφγκανγκ Βέμπερ, Χέλμουτ Χάλερ, Ούβε Ζέελερ, Ζίγκφριντ Χελντ, Βόλφγκανγκ Όβερατ, Λόταρ Έμεριχ (που στον ημιτελικό είχαν νικήσει με 2-1 τη Σοβιετική Ένωση), έχοντας ανάμεσά τους τους "άρχοντες" του μεγάλου τελικού. Δύο από τους τελευταίους, ο Ελβετός διαιτητής Γκότφριντ Ντινστ και ο Σοβιετικός επόπτης Μπαχράμοφ έπειτα από σχεδόν 2,5 ώρες έγιναν οι πρωταγωνιστές του τελικού. Ήταν το 101' (δηλαδή το 11' της παράτασης, 2-2 ο κανονικός αγώνας, με τέρματα των Χάλερ στο 12', Χερστ στο 18', Πίτερς στο 78' και Βέμπερ στο 90'), όταν ο Τζεφ Χερστ σούταρε από μακριά. Η μπάλα προσέκρουσε στο οριζόντιο δοκάρι, αναπήδησε στη γραμμή του τέρματος των Δυτικογερμανών και απομακρύνθηκε. Ο διαιτητής αμφιταλαντεύτηκε. Ο επόπτης δεν έδειξε σέντρα. Ο Ντινστ τον συμβουλεύτηκε, κατόπιν πίεσης των Άγγλων και... γκολ και 3-2. Ακόμη και σήμερα δεν έχει δοθεί κατηγορηματική απάνηση. Πάντως, φοιτητές του Κέιμπριτζ με υπολογιστή συμπέραναν ότι η μπάλα δεν είχε περάσει ολόκληρη τη γραμμή. Λίγο αργότερα (120') ο Χερστ σημείωσε και άλλο γκολ και η Αγγλία του Αλφ Ράμσι γιόρτασε τη μεγαλύτερη επιτυχία της ιστορίας της. Ο αρχηγός Μπόμπι Μουρ πήρε το τρόπαιο από τη βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ του Ηνωμένου Βασιλείου και το 1950 ξεχάστηκε, έστω και πρόσκαιρα.
Το 1966 δεν ξεχάστηκε, όμως, για την Ιταλία των Σάντρο Ματσόλα, Τζιάνι Ριβέρα, Τζατσίντο Φακέτι, Ενρίκο Αλμπερτόζι, Ταρτσίζιο Μπούργκνιτς κ.α. Στο Μίντλεσμπρο, έγινε μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις στην ιστορία του θεσμού. Η 19η Ιουλίου του 1966 σήμανε για την ποδοσφαιρική Ιταλία ό,τι η 29η Ιουνίου του 1950 για την Αγγλία. Η Βόρεια Κορέα με τέρμα του Πακ Ντου Ικ, νίκησε 1-0 την Ιταλία αποκλείοντάς την από τον πρώτο γύρο και στέλνοντας πρόωρα τους Ιταλούς στην πατρίδα τους. Αποδοκιμασίες, ειρωνείες και σάπια λαχανικά περίμεναν τους «ατζούρι» στην πατρίδα τους. Οι Βορειοκορεάτες, που ήταν και η παρθενική τους εμφάνιση σε Μουντιάλ, φάνηκαν ορεξάτοι και για νέα έκπληξη στον προημιτελικό. Στις 23 Ιουλίου, προηγήθηκαν στο 24' με 3-0 της Πορτογαλίας των Εουσέμπιο, Κολούνια, Σιμόες, Τόρες και Αουγκούστο. Αλλά τέσσερα γκολ του Εουσέμπιο και ένα του Αουγκούστο οδήγησαν την ομάδα τους στα ημιτελικά (5-3). Η Πορτογαλία στις 28 Ιουλίου νίκησε 2-1 τη Σοβιετική Ένωση και αναδείχθηκε τρίτη.
Ο άτυχος της διοργάνωσης ήταν ξανά ο Πελέ. Τραυματίστηκε στην πρεμιέρα από τον Βούλγαρο Ζέτσεφ και μία εβδομάδα αργότερα από τον Πορτογάλο Μοράις. Η προηγούμενη παγκόσμια πρωταθλήτρια Βραζιλία επέστρεψε άπρακτη στο Ρίο ντε Τζανέιρο, καθώς ηττήθηκε με 3-1 από την Πορτογαλία, που είχε τον Εουσέμπιο, τον αποκαλούμενο και «Μαύρο Πάνθηρα», που με δύο προσωπικά γκολ οδήγησε την Πορτογαλία στο θρίαμβο.
Σημειώθηκε και ένα ρεκόρ. Ο Μεξικανός τερματοφύλακας Αντόνιο Καρμπαχάλ μετείχε για πέμπτη φορά σε τελικούς Παγκοσμίου Κυπέλλου. Πρώτος σκόρερ αναδείχθηκε ο Εουσέμπιο, με 9 γκολ έναντι 6 του Χάλερ. Συνολικά σημειώθηκαν 89 τέρματα σε 32 παιχνίδια. Αποβλήθηκαν 5 παίκτες, κτυπήθηκαν 6 πέναλτι και κόπηκαν 1.563.135 εισιτήρια (μέσος όρος 48.848).

Προκριματικά

Στα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1966 συμμετείχαν 74 εθνικές ομάδες και διαγωνίστηκαν για τις 16 θέσεις που δόθηκαν για την τελική φάση των Μουντιάλ. Οι 2 από τις 16 θέσεις καλύφθηκαν από την προηγούμενή νικήτρια Βραζιλία και την Αγγλία ως διοργανώτρια χώρα. Στα προκριματικά αρνήθηκαν να συμμετάσχουν οι χώρες της Αφρικής που μποϊκόταραν την διοργάνωση λόγω της απόφασης της ΦΙΦΑ να συμμετάσχουν σε κοινά προκριματικά με την Ασία και την Ωκεανία όπου θα δικαιούνταν μόλις μία θέση και οι 3 ήπειροι μαζί. Για πρώτη φορά στην τελική φάση συμμετείχαν η Βόρεια Κορέα και η Πορτογαλία

Φάση Ομίλων

Όλες οι ώρες που αναγράφονται είναι οι τοπικές ώρες Αγγλίας UTC +1