Τόμας ντε Κάιζερ

Βιογραφία

Ο διακεκριμένος πορτρετίστας Τόμας ντε Κάιζερ γεννήθηκε στο Άμστερνταμ και ήταν ο δεύτερος γιος του μεγάλου Ολλανδού αρχιτέκτονα και γλύπτη Χέντρικ ντε Κάιζερ  και της Μπάικεν φαν Βίλντερε (Beyken (Barbara) van Wildere) από την Αμβέρσα. Το 1591 ο Χέντρικ μετοίκησε από την Ουτρέχτη στο Άμστερνταμ, όπου πιθανότατα γεννήθηκε ο Τόμας. Οι αδελφοί του Πίτερ, Βίλλεμ και Χέντρικ ΙΙ καθώς και ο εξάδελφός του Χόιμπρεχτ Κάιζερ ήταν όλοι γλύπτες και η αδελφή του, Μαρία, παντρεύτηκε τον Άγγλο γλύπτη Νίκολας Στόουν (Nicholas Stone). Όταν ο Τόμας νυμφεύτηκε, στις 5 Ιουλίου 1626, αναφέρεται ότι ήταν 29 ετών.
Η οικογένεια ζούσε σε οικία η οποία αποτελούσε τμήμα της δημοτικής αυλής. Τόσο ο Τόμας όσο και οι αδελφοί του Πίτερ και Βίλλεμ εκπαιδεύτηκαν στην αρχιτεκτονική από τον πατέρα τους, και έγιναν ύστερα αυτόνομοι αρχιτέκτονες και λιθοδόμοι. Η εκπαίδευση του Τόμας άρχισε τον Ιανουάριο του 1616, αλλά δεν είναι γνωστός ο δάσκαλός του στη ζωγραφική, αν και πιθανότερος θεωρείται ο διακεκριμένος προσωπογράφος από το Άμστερνταμ Κορνέλις φαν ντερ Φόορτ. Ο νεαρός καλλιτέχνης γνώριζε, ασφαλώς, τον έντονο ανταγωνισμό που θα αναπτυσσόταν μεταξύ των διακεκριμένων ζωγράφων της πόλης και, ειδικότερα, των Βέρνερ φαν ντεν Φάλκερτ και Νικολάες Πικενόι, αν και ο ντε Κάιζερ ήταν ο πλέον επινοητικός και καλύτερος ως ζωγράφος από την ομάδα και, για τον λόγο αυτόν, πολλά εξαίρετα έργα τέχνης ζωγράφων από την πόλη και την γύρω περιοχή είχαν κατά το παρελθόν εσφαλμένα αποδοθεί σε αυτόν. Εν τούτοις, δεν έγινε κάτι τέτοιο με τα πορτρέτα του Ρέμπραντ, ο οποίος κατέστη η ηγετική καλλιτεχνική μορφή στην προσωπογραφία της εποχής.
Κατά τη δεκαετία του 1640 είχε δραστηριοποιηθεί ως προσωπογράφος αλλά και, μαζί με τον αδελφό του, Πίτερ, και τον γαμπρό του από το Λονδίνο, δραστηριοποιήθηκε ως έμπορος μαρμάρου και άλλων δομικών λίθων. Να σημειωθεί ότι οι περισσότερες προσωπογραφίες του εκείνης της εποχής απεικονίζουν περισσότερο συναδέλφους του και όχι πολιτικές προσωπικότητες του Άμστερνταμ.

Έργο

Είναι γνωστές περίπου 100 προσωπογραφίες του, ωστόσο μερικά έργα του έχουν ιστορικό - μυθολογικό περιεχόμενο, όπως ο πίνακάς του Ο Οδυσσέας ικετεύει την Ναυσικά (για το τότε Νέο Δημαρχείο, σήμερα Βασιλικό Ανάκτορο του Άμστερνταμ), έργο χρονολογούμενο το 1652 και Θησέας και Αριάδνη (προοριζόμενο επίσης για το Δημαρχείο του Άμστερνταμ).
Ο τομέας στον οποίο αρίστευε ήταν τα σε φυσικό μέγεθος πορτρέτα από το στήθος και άνω, αλλά έγινε γνωστός και για ανάλογα πορτρέτα πολύ μικρότερων διαστάσεων. Συνήθιζε να απεικονίζει τα "μοντέλα" του στο προσωπικό ή στο επαγγελματικό τους περιβάλλον, δίνοντας στον θεατή πολλές πληροφορίες γι' αυτά, γεφυρώνοντας με τον τρόπο αυτόν τις οικιακές ρωπογραφίες με την προσωπογραφία. Τα περισσότερα έργα του τα ζωγράφισε χρησιμοποιώντας ως υπόβαθρο πλάκες χαλκού, η επιφάνεια των οποίων του επέτρεπε την αποτύπωση ακόμη και μικρών λεπτομερειών.
Κατά τη δεκαετία του 1630 ήταν ο σημαντικότερος και θεωρούμενος ως ο "πιο της μόδας" προσωπογράφος στο Άμστερνταμ και τα έργα του ήταν εξαιρετικά δημοφιλή ανάμεσα στα μέλη της ανώτερης και της μεσαίας τάξεως. Ως ένας από τους κορυφαίους προσωπογράφους, ο ντε Κάιζερ άσκησε ισχυρή επιρροή σε άλλους καλλιτέχνες, ανάμεσα στους οποίους και ο Ρέμπραντ, που εγκαταστάθηκε στην πόλη το 1631. Τα έργα του ντε Κάιζερ χαρακτηρίζονται από την ιδιαίτερη προσοχή στη λεπτομέρεια αλλά και τις εξαιρετικά ρεαλιστικές μορφές, οι οποίες ποζάρουν σε μάλλον "τυπικές" στάσεις.
Ο ντε Κάιζερ εργάστηκε, επίσης, και ωςαρχιτέκτονας. Από το 1662 ως τον θάνατό του, το 1667, επέβλεψε τις εργασίες κατασκευής του νέου Δημαρχείου του Άμστερνταμ (σήμερα Βασιλικού Ανακτόρου).