Πέρνικ

Όνομα

Το όνομα Πέρνικ θεωρείται ότι έχει προέλθει απο εκείνο του Σλαβικού θεού του κεραυνού και της αστραπής Περούν ή από ένα ντόπιο βογιάρο ονόματι Πέριν+τη Σλαβική ονοματική κατάληξη -νικ (ή -ικ) και αναφέρεται για πρώτη φορά τον 9ο αιώνα.

Θέση

Το Πέρνικ είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Δυτικής Βουλγαρίας. Βρίσκεται στην ομώνυμη κοιλάδα σε υψόμετρο μεταξύ 700 και 850 μέτρων και περιβάλλεται από τα βουνά  Βίτοσα, Λιούλιν και Γκόλο Μπάρντο. Μέσα από την πόλη περνάει ο ποταμός Στρυμώνας, που πηγάζει από το Τσέρνι Βραχ - ένας από τους μεγαλύτερους ποταμούς της χώρας, με συνολικό μήκος 290 km. Το Πέρνικ βρίσκεται 30 km νοτιοδυτικά της Βουλγαρικής πρωτεύουσας Σόφιας. Η περιφέρεια της πόλης έχει πολλούς κύριους οδικούς άξονες, μεταξύ αυτών τον Πανευρωπαϊκό Διάδρομο VIII και τον Πανευρωπαϊκό Διάδρομο IV-Ευρωπαϊκή Οδό 79/με τον Αυτοκινητόδρομο Στρυμώνα και τον Αυτοκινητόδρομο Λιούλιν/ που συνδέει την Ελλάδα με την Κεντρική Ευρώπη. Το Πέρνικ έχει πέντε σιδηροδρομικούς σταθμούς. Η πόλη βρίσκεται κοντά σε έναν από τους παλαιότερους εμπορικούς δρόμους των Βαλκανίων, που οδηγούσε από τη Σόφια στο Ντουμπρόβνικ, μέσω των Σκοπίων, της Πρίστινας, του Σαράγιεβο και του Μόσταρ.

Ιστορία

Το Πέρνικ είναι διάδοχος της μεσαιωνικής πόλης Κράκρα.
Τον 4ο αιώνα π.Χ. οι Θράκες έχτισαν εκεί ένα φρούριο. Υπάρχει πλούσια συλλογή αρχαιολογικών ευρημάτων, που μαρτυρούν την ύπαρξη Θρακικού οικισμού την ύστερη Νεολιθική περίοδο. Η πλουσιότερη συλλογή κεραμεικής στα Κεντρικά Βαλκάνια χρονολογείται από την εποχή αυτή και φυλλάσσεται στο Ιστορικό Μουσείο. Ο αρχαίος Ελληνας ιστορικός Θουκυδίδης έγραψε ότι στην περιοχή του Πέρνικ ζούσε η Θρακική φυλή των Αγριανών. Ο συγγραφέας τους αναφέρει αφηγούμενος την εκστρατεία του Βασιλιά των Οδρυσών Σιτάλκη κατά της Μακεδονίας το 429 π.Χ. στην περιοχή. Η μεγαλύτερη πόλη άλλων Θρακικών φυλών της περιοχής ήταν η Αδέβα, στα ερείπια της οποίας χτίστηκε το Πέρνικ. Υπάρχει μια υπέροχη έκθεση ανάγλυφων και γλυπτών, αφιερωμένη στους θεούς της ιατρικής και της υγείας αντίστοιχα Ασκληπιό και Υγεία, που λατρεύονταν σε αυτή την περιοχή λόγω της παρουσίας των ιαματικών πηγών.
Οι Βούλγαροι επωφελήθηκαν από την οχυρή θέση και έχτισαν ένα από τα ισχυρότερα Βουλγαρικά οχυρά - το Πέρνικ. Στις αρχές του 11ου αιώνα ο οικισμός ήταν ένα φρούριο, απόρθητο από τους Βυζαντινούς. Ηταν έδρα του θρυλικού διοικητή Κράκρα του Πέρνικ, που έπαιξε σημαντικό ρόλο την εποχή της Πρώτης Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας. Το 1004 υπερασπίστηκε με γενναιότητα το φρούριο και αρκετές φορές ανέκοψε τις επιθέσεις του Βυζαντινού αυτοκράτορα Βασίλειου Β´ (κοινώς γνωστού ως Βουλγαροκτόνου) στη Σαρδική. Μετά από πολλές μάχες ο Κράκρα προξένησε σοβαρές απώλειες στο Βυζαντινό στρατό και τον ανάγκασε να αποσυρθεί από την περιοχή του. Το 1016 ο Βασίλειος προσπάθησε πάλι να επιτεθεί στο Πέρνικ. Μετά από πολιορκία 88 ημερών και μεγάλες απώλειες ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας υποχρεώθηκε να υποχωρήσει. Επιβιώνει ο θρύλος ότι το αίμα από τους Βυζαντινούς πολεμιστές ήταν τόσο πολύ, ώστε οι βράχοι στους πρόποδες του φρουρίου του Πέρνικ έγιναν κόκκινοι. Από εκεί προέρχεται το όνομα του γύρω τόπου - Ματωμένο. Το 1017 ο Κράκρα συγκέντρωσε ένα μεγάλο στρατό σε συνεργασία με Πετσενέγους. Και οι δυο στρατιωτικές δυνάμεις προετοιμάζονταν να προσβάλλουν το Βυζάντιο για να απελευθερώσουν τα εδάφη μεταξύ του Δούναβης και του Αίμου από τους Βυζαντινούς εισβολείς. Οι πολιτικοί της Κωνσταντινούπολης δωδρωδώκησαν τους Πετσενέγους και αυτοί διέρρηξαν τη συμμαχία τους με τους Βούλγαρους. Μετά το θάνατο του Τσάρου Ιβάν Βλάντισλαβ το 1018, που δεν άφησε κανένα κληρονόμο του θρόνου, ο Κράκρα διαπραγματεύθηκε με επιτυχία με τους Βυζαντινούς ώστε οι Βούλγαροι να διατηρήσουν την εσωτερική τους ανεξαρτησία στο νεοϊδρυμένο θέμα της Βουλγαρίας. Ολη η Βουλγαρική αριστοκρατία παρέμεινε ανέπαφη και οι Βουλγαρικές δυνάμεις πλήρως οπλισμένες. Η κεφαλή της Βουλγαρικής εκκλησίας παρέμεινε επίσης Βουλγαρική. Σήμερα το Φρούριο του Πέρνικ είναι ένα από τα μεγαλύτερα τουριστικά αξιοθέατα.
Την εποχή της Οθωμανικής κατοχής το Πέρνικ έχασε τη σημασία του ως φρούριο επειδή βρισκόταν βαθειά στο εσωτερικό. Στην πόλη δεν εγκαταστάθηκαν άλλες εθνικές ομάδες εκτός από τους Βουλγάρους και ο πληθυσμός έχει ζήσει σχετικά ήρεμα τους τελευταίους αιώνες. Μέχρι την Απελευθέρωση της Βουλγαρίας (1878) το Πέρνικ ήταν ένα μικρό κτηνοτροφικό χωριό, που αποτελείτο από πολλούς διάσπαρτους οικισμούς.
Η αρχή της νεότερης ιστορίας του Πέρνικ τοποθετείταιτον 20ό αιώνα με την ανάπτυξη των πλούσιων κοιτασμάτων άνθρακα της περιοχής. Σύμφωνα με μερικούς επιστήμονες η ύπαρξη του άνθρακα ήταν ήδη γνωστή το 10ο και τον 11ο αιώνα. Πριν αρχίσει η βιομηχανική εκμετάλλευσή του οι κάτοικοι τον ανέσκαπταν με φτυάρια και αξίνες και μετέφεραν τον άνθρακα με καροτσάκια και αναπηρικών καροτσιών με καρότσια και χειράμαξες. Η γρήγορη ανάπτυξη του Πέρνικ συνδέεται με τις μεγάλες αποστολές άνθρακα προς την πρωτεύουσα, που προορίζονταν για τις οικιακές ανάγκες και τις σιδηροδρομικές μεταφορές. Μέχρι τότε ο εφοδιασμός με άνθρακα για τους σιδηροδρόμους, τα ατμόπλοια και τα ποταμόπλοια γινόταν από μακριά, μέχρι το Κάρντιφ της Μεγάλης Βρετανίας.
Καθώς οι πρώτες συνοικίες ανθρακωρύχων χτίστηκαν στις όχθες του Ποταμού Στρυμόνα η ίδρυση του πρώτου οικισμού ανθρακωρύχων του Πέρνικ έγινε ανατολικά του ομώνυμου (Στρούμα) χωριού. Είναι πόλη από το 1929 και πρωτεύουσα επαρχίας από το 1958. Την εποχή εκείνη η εξόρυξη άνθρακα έφθασε στο ζενίθ της και το Πέρνικ υπήρξε το ενεργειακό κέντρο της της Βουλγαρίας για λίγες δεκαετίες.

Εκπαίδευση

Στο Πέρνικ ιδρύθηκε το 2010 το πρώτο Βουλγαρικό ιδιωτικό τεχνικό πανεπιστήμιο. Το πανεπιστήμιο ιδρύθηκε σε στενή συνεργασία με βιομηχανικούς εταίρους εθνικής εμβέλειας. Το Ευρωπαϊκό Πολυτεχνικό Πανεπιστήμιο προσφέρει πτυχία, μάστερ και διδακτορικά μεταξύ άλλων αρχιτεκτονικής, μηχανικής και επιχειρηματικών σπουδών. Το πανεπιστήμιο έχει διεθνή στόχευση και παρέχει όλα τα μαθήματα δίγλωσσα στη Βουλγαρική και στην Αγγλική.

Ιανουάριος

"Σούρβα"
-Διεθνές Φεστιβάλ Κούκερι. Ενα από τα μεγαλύτερα φεστιβάλ μεταμφιεσμένων στα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη. Διεξάγεται τις τρεις τελευταίες μέρες του Ιανουαρίου.
Το  Φεστιβάλ Κούκερι ή Σούρβα στην πόλη του Πέρνικ είναι η θεαματικότερη εκδήλωση του είδους του στη Βουλγαρία. Στο τέλος  του Ιανουαρίου χιλιάδες συμμετέχοντες "κούκερι" από διάφορες περιοχές της Βουλγαρίας, καθώς και από όλο τον κοσμο συγκεντρώνονται στο Πέρνικ για τις τριήμερες εκδηλώσεις.
Το Κούκερι είναι ειδωλολατρική Βουλγαρική παράδοση Θρακικής προέλευσης - στα αρχαία χρόνια οι Θράκες τελούσαν εκδηλώσεις μεταμφιεσμένων προς τιμή του θεού Διόνυσου. Πραγματοπείται μόνο από άνδρες, ντυμένους με πολύχρωμες χειροποίητες στολές και φορώντας τρομακτικές μάσκες. Καθένας τους έχει επίσης μια δερμάτινη ζώνη τυλιγμένη γύρω από τη μέση με μεγάλα χάλκινα κουδούνια (τσάνοβε)Οι μάσκες των Κούκερ είναι στολισμένες με κλωστές, κορδέλες και δαντέλες και συνήθως αναπαριστούν ζώα όπως κατσίκες, ταύροι, κριάρια ή ακόμη και κοτόπουλα. Μερικές από τις μάσκες είναι διπλής όψης. Στη μία όψη η μύτη είναι κομμένη και το πρόσωπο είναι ευδιάθετο, ενώ στην άλλη η μύτη είναι γαντζωμένη και το πρόσωπο απειλητικό. Οι μάσκες αυτές συμβολίζουν το καλό και το κακό, που συνυπάρχουν στον κόσμο.
Πολύ σημαντικό για τη συμβολική σημασία των μασκών είναι τα χρώματα που τις διακοσμούν. Το κόκκινο είναι το περισσότερο χρησιμοποιούμενο χρώμα - συμβολίζει τη γονιμότητα της αναγεννώμενης φύσης, τον ήλιο και τη φωτιά, το μάυρο συμβολίζει τη Μητέρα Γη και το άσπρο είναι σύμβολο του νερού και του φωτός. Οι Κούκερ περιφέρονται, πηδούν και χορεύουν ειδικούς μαγικούς χορούς για να τρομάξουν τα κακά πνεύματα και να γιορτάσουν την αρχή της άνοιξης και τις ελπίδες για καλή σοδειά, υγεία, γονιμότητα της γης και ευτυχία.
Το φεστιβάλ που διεξάγεται στο Πέρνικ είναι το παλαιότερο φεστιβάλ μεταμφιεσμένων στη Βουλγαρία. Η πρώτη εκδήλωση ξεκίνησε στις 16 Ιανουαρίου 1966. Το 1995 η Διεθνής Ομοσπονδία καρναβαλικών Πόλεων δέχθηκε την πόλη του Πέρνικ ως πλήρες μέλος της. Το 2009 το Πέρνικ ανακηρύχθηκε Ευρωπαϊκή πρωτεύουσα της Σούρβα και των Μασκαράδων.
Πριν από την εναρκτήρια τελετή της 20ής εκδήλωσης της γιορτής μεταμφιεσμένων ανακοινώθηκε η είδηση ότι η παράδοση των Κούκερι και το Φεστιβάλ Σούρβα στο Πέρνικ θα περιληφθεί

Ιούνιος

"Τσίκο Στόγιαν"
Επαρχιακό παιδικό λαογραφικό φεστιβάλ
Διεθνές Φιιτητικό Φεστιβάλ "Πράσινο Φως"

19 Οκτωβρίου

Γιορτή του Αγίου Ιωάννη της Ρίλα, πολιούχου της πόλης.

Λαογραφικά

Χαρακτηριστικός της περιοχής είναι ο παραδοσιακός χορός "Γκραόβσκο χόρο" και οι παραδοσιακές ενδυμασίες - γυναικείες στολές "Λίτατσι". Την τελευταία δεκαετία το Πέρνικ είναι εξαιρετικά διάσημο στη Βουλγαρία. Η μαζική λαϊκή κουλτούρα και τα μέσα ενημέρωσης συχνά αναφέρονται στις εκδηλώσεις και τους ανθρώπους της πόλης. Σε πολλά ανέκδοτα, ταινίες, λογοτεχνία, τηλεοπτικά σόου και τραγούδια κύριο θέμα είναι κάποιος από το Πέρνικ. Σύμφωνα με αυτά ο αντιπροσωπευτικός άνθρωπος από το Πέρνικ, είναι πάντα έτοιμος να τσακωθεί, τρέχει με το αυτοκίνητό του και μιλά μια ιδιαίτερη διάλεκτο. Τα χαρακτηριστικά του γνωρίσματα είναι το κράνος του ανθρακωρύχου με ένα φακό και μπλούζες της τοπικής ποδοσφαιρικής ομάδας Μινιόρ.