Καράτουλα Ηλείας

Διοικητική και δημογραφική εξέλιξη

Η Τοπική Κοινότητα Καράτουλα αποτελούσε την έδρα του Δήμου Ωλένης του Σχεδίου "Καποδίστριας" μέχρι και την 31/12/2010. Από την 1/1/2011 και στα πλαίσια του Προγράμματος "Καλλικράτης" ο Καποδιστριακός Δήμος Ωλένης αποτελεί Δημοτική Ενότητα του Δήμου Πύργου. Ο πληθυσμός της ομώνυμης Τοπικής Κοινότητας σύμφωνα με την απογραφή του 2001 ήταν 952 κάτοικοι και αντίστοιχα 699 κάτοικοι σύμφωνα με την απογραφή του 2011.

Ιστορικά στοιχεία

Σύμφωνα με ιστορικές αναφορές για τον Καράτουλα, που έχουν καταγραφεί σε βιβλιογραφία, αναφέρονται τα εξής:

Αρχαία χρόνια

Η πρώτη ονομασία της Κοινότητας καταγράφεται ως Αμφιδολίς και χαρακτηριζόταν ως τοπικό εμπορικό κέντρο της εποχής.
Δεν υπάρχουν βέβαια αρχαιολογικά ευρήματα και αναφορές σε αρχαίους συγγραφείς περί της άνω ονομασίας. Ίσως και η αρχαία ονομασία Μάργανα να έχει σχέση με την ευρύτερη περιοχή.Ο αρχαίος γεωγράφος  Στράβων για την ευρύτερη περιοχή αναφερόμενος στην Πίσα την αναφέρει ως πρωτεύουσα των δώδεκα πόλεων της Αμφιδολίας (χωρίς να καθορίζει κάποια συγκεκριμένη πόλη ως Αμφιδολία). Επομένως η μόνη αναφορά στο βιβλίο του κ Νουχάκη , χρήζει επανεξέτασης και ιδιαίτερης προσοχής.

Γερμανική Κατοχή

Κατά την διάρκεια της Γερμανικής κατοχής στο Καράτουλα, όπως και σε πάρα πολλές περιοχές της χώρας, τα γερμανικά στρατεύματα πραγματοποιούσαν επιδρομές προκειμένου να καταστείλουν την αντιστασιακή δράση που ανέπτυσσαν οι κάτοικοι. Το πιο χαρακτηριστικό συμβάν συνέβη νωρίς το πρωί της  14ης  Ιουλίου 1944, όταν γερμανικά στρατεύματα έστησαν ενέδρες στο βόρειο τμήμα του χωριού και συνέλαβαν 24 κατοίκους, μεταξύ των οποίων γέροι, γυναίκες και παιδιά. Σύμφωνα με μαρτυρίες επιζώντων, οι όμηροι παρατάχθηκαν σε φάλαγγα και εκτελέστηκαν το απόγευμα της 14ης Ιουλίου 1944. Το σημείο της εκτέλεσης ονομάστηκε μετέπειτα Φονικά και δημιουργήθηκε μνημείο προς τιμήν των πεσόντων. Κάθε χρόνο τον Ιούλιο πραγματοποιείται επιμνημόσυνη δέηση με την συμμετοχή κατοίκων της περιοχής.

Οικονομική δραστηριότητα

Στο Καράτουλα αν και οι κάτοικοι ασχολούνται ως επί το πλείστον με αγροτικές δραστηριότητες (καλλιέργεια κορινθιακής σταφίδας, αμπελιών, ελαιώνων) υπάρχουν αρκετές μικρές εμπορικές και τεχνικές μονάδες που καλύπτουν τις ανάγκες της ευρύτερης περιοχής.

Ιατρικές υποδομές

Το Περιφερειακό Ιατρείο Καράτουλα, λειτουργεί ως αγροτικό Ιατρείο.

Θρησκευτικά αξιοθέατα

Στο Καράτουλα υπάρχουν 4 ναοί:
Ο Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου, ο οποίος είναι και πολιούχος του χωριού. Αποτελεί το παλαιό κοιμητήριο και μετά την πρόσφατη ανακαίνισή του χρησιμοποιείται περιστασιακά. Παραδοσιακά λειτουργεί στις 26 Οκτωβρίου (Εορτή Αγίου Δημητρίου), την Μεγάλη Παρασκευή (όπου επιστρέφει ο Επιτάφιος μετά την περιφορά του στο χωριό) και σε όποιες άλλες περιπτώσεις ζητηθεί.
Ο Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου, ο οποίος είναι μεταγενέστερος του Αγίου Δημητρίου και αποτελεί τον βασικό ναό του χωριού. (Σε αυτόν τελείται η Θεία Λειτουργία κάθε Κυριακής και όλες οι υπόλοιπες μεγάλες εορτές).
Ο Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, ο οποίος είναι μικρό ξωκλήσι και τιμάται κάθε χρόνο στις 24 Ιουνίου.
Ο Ιερός Ναός Αποστόλων Πέτρου και Παύλου που αποτελεί το νέο κοιμητήριο του χωριού.
Οι 4 ναοί έχουν δομηθεί με βάση την αρχιτεκτονική της Βασιλικής και περιέχουν χειροποίητες τοιχογραφίες και αγιογραφίες εξαιρετικής ομορφιάς.

Λοιπά στοιχεία

Υπάρχει και οικισμός Καράτουλα στο Δήμο Μεγαλόπολης της Π.Ε. Αρκαδίας.