Κρατερός Ιωάννου

Βιογραφικά στοιχεία

Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 3 Ιουνίου 1935 και καταγόταν από το Μοναστήρι της σημερινής Βόρειας Μακεδονίας. Αφού ολοκλήρωσε τις γυμνασιακές σπουδές του (με υποτροφία) στο Αμερικάνικο Κολλέγιο ΑΝΑΤΟΛΙΑ, σπούδασε νομικά στο ΑΠΘ απ' όπου έλαβε το πτυχίο του το 1959. Για τη διδακτορική του έρευνα στο Στρασβούργο και στη Χάγη έλαβε υποτροφία και το 1971 αναγορεύτηκε διδάκτωρ της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ στο Διεθνές Δίκαιο με επιβλέποντα τον Δημήτριο Κωνσταντόπουλο. Ανακηρύχθηκε πρώτος στις εξετάσεις του Αρείου Πάγου για τους υποψήφιους δικηγόρους και ενεγράφη ως μέλος στον Δικηγορικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης. Άσκησε ενεργή δικηγορία με επιτυχία συμμετέχοντας σε ένα από τα πιο γνωστά δικηγορικά γραφεία της Θεσσαλονίκης, μαζί με τον Δημήτριο Ευρυγένη (μέντοράς του και ιδρυτής της Νομικής Σχολής του ΔΠΘ), τον Αθανάσιο Βουτυρά και τον Στέλιο Νέστωρα. Ήταν από τους πρώτους που ασχολήθηκε και δημοσίευσε εργασίες του, πριν ακόμη αναγορευτεί διδάκτωρ, σχετικά με το νέο για την εποχή εκείνη Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Ακαδημαϊκή καριέρα

Το 1975, μαζί με τον Καθηγητή Ιδιωτικού Δικαίου Γιάννη Βούλγαρη, προσλαβάνεται ως Ειδικός Επιστήμων στην Νομική Σχολή του ΔΠΘ στην Κομοτηνή, ενώ το 1977 εκλέγεται έκτατος καθηγητής στην έδρα του Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου και λίγο μετά μόνιμος Καθηγητής, θέση που κατείχε μέχρι και τον θάνατό του το 1999. Δίδαξε κυρίως Διεθνές και Κοινοτικό Δίκαιο και το μάθημα της Οργάνωσης της Διεθνούς Κοινωνίας. Εισηγήθηκε μάλιστα, πολύ πριν την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ, την υποχρεωτική διδιασκαλία στο ΔΠΘ του μαθήματος του Ευρωπαϊκού Δικαίου. Διετέλεσε Πρόεδρος της Νομικής Σχολής του ΔΠΘ στην Κομοτηνή (1η περίοδος 1984 - 1986, 2η περίοδος 1987 - 1991), Αντιπρύτανης (1988 - 1991) και Διευθυντής της Εταιρίας Διαχείρισης της περιουσίας του ΔΠΘ. Το ΔΠΘ τιμώντας την προσφορά του τον τίμησε μετά θάνατο, το 2016, ιδρύοντας (ΦΕΚ Β' 3244/10-10-2016) το Εργαστήριο Διεθνούς Δικαίου και Διεθνών Σχέσεων «Κρατερός Ιωάννου»" (Krateros loannou Research Institute for International Law and International Relations).
Υπήρξε επισκέπτης καθηγητής (visiting professor) στο πολιτειακό πανεπιστήμιο Ohio State University (1995) και στο Capital University (1993 και 1996) στο Columbus Ohio των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Διετέλεσε Πρόεδρος του Κέντρου Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου (ΚΔΕΟΔ), το οποίο ανέδειξε σε αναγνωρισμένο φορέα σε θέματα ευρωπαϊκού δικαίου, ενώ συνέβαλε στη ίδρυση της Εθνικής Σχολής Δικαστών εντός των χώρων του ΚΔΕΟΔ.
Υπήρξε μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Υπουργείου Εξωτερικών και προσέφερε πολλάκις τις γνώσεις του στους εκάστοτε Υπουργούς Εξωτερικών σε κρίσιμα ζητήματα όπως το Κυπριακό, την ΠΓΔΜ και τα ελληνοτουρκικά (συμμετείχε μαζί με τον καθηγητή Αργύρη Φατούρο στην ομάδα εμπειρογνωμόνων για τον ελληνοτουρκικό διάλογο). Ως αναγνώριση της πολυετούς,  επιτυχούς και με πάθος προσφοράς του του απονεμήθηκε ο τίτλος του Επίτιμου Συμβούλου του Υπουργείου Εξωτερικών.
Ειδικότερα με το ζήτημα της αναγνώρισης των Σκοπίων ασχολήθηκε ενεργά, όντας επικεφαλής της ομάδας συνηγόρων (μαζί με τον Βασίλειο Σκουρή, τον Στέλιο Περάκκη και τον Γιάννο Κρανιδιώτη) της Ελληνικής Δημοκρατίας στην αίτηση λήψης ασφαλιστικών μέτρων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά της Ελλάδας για τα αντίμετρα (το γνωστό εμπάργκο) που έλαβε η Ελλάδα τον Φεβρουάριο του 1994  σε βάρος της ΠΓΔΜ, αίτηση που απορρίφθηκε από το τότε Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Στις 13 Σεπτεμβρίου του 1995 ήταν ο νομικός σύμβουλος της ελληνικής κυβέρνησης (Υπουργός Εξωτερικών ο Κάρολος Παπούλιας) κατά την κατάρτιση και υπογραφή της ενδιάμεσης συμφωνίας με την ΠΓΔΜ. 
Εκπροσώπησε την Ελλάδα (από το 1983) ως μέλος (σύμβουλος) της Ελληνικής Αντιπροσωπείας στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ (UN General Assembly), μέλος της Επιτροπής του Δικαίου του Διαστήματος του ΟΗΕ, ως πρόεδρος (1989-1992) της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων για τη βελτίωση της διαδικασίας στο πλαίσιο της ΕΣΔΑ του Συμβουλίου της Ευρώπης, ενώ συμμετείχε σε όργανα διεθνών οργανισμών, όπως του ΟΑΣΕ για να λάβει τέλος (το 1997) την τιμητική θέση του Έλληνα Δικαστή στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Συγγραφικό έργο

Το πλούσιο συγγραφικό του έργο στην ελληνική, την αγγλική και την γαλλική γλώσσα εκτείνεται στους τομείς του Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου, του Δικαίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, στα ανθρώπινα δικαιώματα και στην εξωτερική πολιτική.