Ελληνική Ομάδα Διάσωσης

Δομή της οργάνωσης

Η ιεραρχική δομή αποτελείται από την Κεντρική Διοίκηση που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και τα κατά τόπους παραρτήματα σε 31 πόλεις της Ελλάδας. Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι 7μελές με διετή θητεία, ενώ σε λειτουργικό επίπεδο υπάρχουν δύο διευθύνσεις – επιχειρήσεων και εκπαίδευσης – με έδρα τη Θεσσαλονίκη, καθώς επίσης και τα τμήματα ειδικοτήτων. Οι ειδικότητες αυτές είναι οι εξής: Ορεινής Διάσωσης, Διάσωσης στο Υγρό Στοιχείο, Αντιμετώπισης Καταστροφών. Επικουρικά στα βασικά τμήματα λειτουργούν τα τμήμα των: Πρώτων Βοηθειών, Έρευνας και Τεχνολογίας, Σκύλων Έρευνας και Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Δράσεων. Προκειμένου να ενταχθεί κάποιος στην οργάνωση και να γίνει εθελοντής πρέπει να παρακολουθήσει τη Σχολή Βασικής Εκπαίδευσης, η οποία πραγματοποιείται κάθε Οκτώβριο στη Θεσσαλονίκη και κατά τη διάρκεια όλου του έτους στα κατά τόπους παραρτήματα.

Τομείς Δραστηριοτήτων

Τμήμα Ορεινής Διάσωσης: Πρόκειται για το πλουσιότερο σε εμπειρία τμήμα της Οργάνωσης, το οποίο έχει συμμετάσχει στις περισσότερες περιπτώσεις που χρειάστηκε ορεινή διάσωση, όπως στην πτώση του αεροσκάφους Yakovlev το 1997. Το τμήμα διαθέτει όλο τον απαραίτητο ειδικό εξοπλισμό και την εκπαίδευση, προκειμένου να επέμβει σε ορειβατικά και αεροπορικά ατυχήματα σε ορεινές περιοχές, φέροντας εις πέρας ακόμα και τις πιο δύσκολες επιχειρήσεις. Τα μέλη του τμήματος Ορεινής Διάσωσης είναι εκπαιδευμένοι εθελοντές, ο καθένας από τους οποίους εξειδικεύεται στο αντικείμενο από το οποίο θέλει να προσφέρει: ψηλό βουνό, βράχο, ski patrol, canyon ή ορειβατικό σκι. Έχει διαχρονική συνεργασία με την Πολεμική Αεροπορία και την Αεροπορία Στρατού για πάνω από 30 χρόνια, ενώ η κατάρτιση των μελών γίνεται με εκπαιδευτές που εκπαιδεύονται ή έχουν παρουσία σε σεμινάρια, εκπαιδεύσεις και ασκήσεις και βρίσκονται σε συνεργασία με αντίστοιχες ομάδες του εξωτερικού, ειδικές η κάθε μία στο είδος της.
Τμήμα Υγρού Στοιχείου: Το Τμήμα Υγρού Στοιχείου της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης στελεχώθηκε και ξεκίνησε τη δράση του το 2000 από μέλη της Οργάνωσης που ασχολούνταν με τη θάλασσα και, γενικότερα, το υγρό στοιχείο. Ξεκινώντας τη δράση του με πενιχρά μέσα, το Τμήμα Υγρού Στοιχείου αποτελεί σήμερα ένα από τα πιο νευραλγικά τμήματα της Οργάνωσης. Αποστολή του είναι η  έρευνα και η διάσωση σε θάλασσα, ποτάμια, λίμνες, σε περιοχές και πεδία  που επικρατούν πλημμυρικά φαινόμενα και γενικά όπου το υγρό στοιχείο αποτελεί κίνδυνο για την ανθρώπινη ζωή. Το τμήμα στελεχώνεται από έμπειρους χειριστές ταχυπλόων σκαφών, ναυαγοσώστες, διασώστες ορμητικών νερών, ιστιοπλόους, αυτοδύτες και προσωπικό υποστήριξης. Ο εξοπλισμός του τμήματος αποτελείται από φουσκωτά ταχύπλοα διασωστικά σκάφη, καταδυτικό εξοπλισμό, ειδικό εξοπλισμό για διάσωση σε ορμητικά νερά, εξοπλισμό παροχής πρώτων βοηθειών και εξοπλισμό τηλεπικοινωνιών. Τα μέλη του τμήματος εκπαιδεύονται συνεχώς, τόσο με ασκήσεις που οργανώνονται εντός του τμήματος όσο και σε κοινές εκπαιδευτικές δραστηριότητες με άλλους φορείς που ασχολούνται με την διάσωση στο υγρό στοιχείο, όπως το Λιμενικό Σώμα και η Πολεμική Αεροπορία. Το Τμήμα Υγρού Στοιχείου έχει ενισχυθεί σημαντικά σε επίπεδο εξοπλισμού, σκαφών και εκπαίδευσης από τις μεγαλύτερες οργανώσεις – μέλη της Διεθνούς Ομοσπονδίας Θαλάσσιας Διάσωσης, όπως η Νορβηγική RS, η Αγγλική RNLI, η Σουηδική SSRS, η Γερμανική DGzRS και η Ολλανδική KNRM. Αξίζει να αναφερθεί ότι η ΕΟΔ διαθέτει αυτή τη στιγμή 17 διασωστικά σκάφη και δύο rescue runners, πλήρως εξοπλισμένα και έτοιμα να ανταποκριθούν σε επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης στη θάλασσα.
Τμήμα Αντιμετώπισης Καταστροφών: Το Τμήμα Αντιμετώπισης Καταστροφών δραστηριοποιείται από το 1994 σε επιχειρήσεις Έρευνας & Διάσωσης σε Αστικό Περιβάλλον (U.S.A.R). Σκοπός του είναι η άμεση και συντονισμένη ανταπόκριση και κινητοποίησή του κατά τη διάρκεια μαζικών και εκτεταμένων καταστροφών, για τη διεξαγωγή επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης, καθώς και η συνεχής εκπαίδευση των μελών του. Η πολύχρονη εμπειρία και κατάρτιση των μελών του τμήματος και ο τεχνολογικός εξοπλισμός, του επιτρέπει να δραστηριοποιείται με απόλυτη επιτυχία, όποτε κληθεί, σε περιπτώσεις αντιμετώπισης φυσικών ή ανθρωπογενών καταστροφών, όπως σεισμικά και πλημμυρικά φαινόμενα, αντλήσεις υδάτων, πυρκαγιές, βιομηχανικά ατυχήματα και άλλα. Το Τμήμα Αντιμετώπισης Καταστροφών ήταν παρόν σε πολλές περιπτώσεις μαζικών καταστροφών, όπως στο σεισμό του Αιγίου το 1995, της Τουρκίας το 1999, του Μαρόκο το 2003, της Αλγερίας το 2003, του Πακιστάν το 2004, της Αιτής το 2010 και της Χιλής το ίδιο έτος.
Τμήμα Πρώτων Βοηθειών: H επίσημη λειτουργία του τμήματος Α’ Βοηθειών ξεκίνησε το 2003 από εθελοντές της οργάνωσης με γνώσεις στον τομέα της προνοσοκομειακής φροντίδας. Κύριος στόχος του ήταν και είναι η όσο το δυνατόν καλύτερη εκπαίδευση των εθελοντών της Οργάνωσης, καθώς και η ενημέρωση και εκπαίδευση των πολιτών στις Πρώτες Βοήθειες. Το τμήμα αποτελείται από τους εκπαιδευτές πρώτων βοηθειών και λειτουργεί επικουρικά στα υπόλοιπα τμήματα, ενώ στις δραστηριότητές του περιλαμβάνεται η εκπαίδευση των νέων μελών, η εξειδίκευση όλων των μελών της ΕΟΔ στις Πρώτες Βοήθειες με πιστοποιήσεις διεθνώς αναγνωρισμένες και η προετοιμασία των μελών για εξωτερικές εκπαιδεύσεις και πιστοποιήσεις Πρώτων Βοηθειών. Επίσης, το τμήμα αναλαμβάνει την κάλυψη πολιτιστικών, αθλητικών και άλλων εκδηλώσεων και πολύ συχνά διοργανώνει εκπαιδεύσεις, ημερίδες και συνέδρια που απευθύνονται σε πολίτες, αλλά και σε συλλόγους, εταιρείες, οργανισμούς και εκπαιδευτικά ιδρύματα.
Τμήμα Έρευνας και Τεχνολογίας: Σκοπός του τμήματος έρευνας και τεχνολογίας είναι να χειρίζεται θέματα που αφορούν τις τηλεπικοινωνίες, την πληροφορική, την ηλεκτρονική, όπως και την εισαγωγή νέων τεχνολογιών στο πλαίσιο της λειτουργίας της ΕΟΔ. Επιπλέον, ασχολείται με το σχεδιασμό και την ανάπτυξη καινοτομιών, καθώς και τη βελτιστοποίηση των υφιστάμενων ηλεκτρονικών και πληροφοριακών συστημάτων. Στις δραστηριότητες του τμήματος περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η δημιουργία και η ανάπτυξη πρωτοποριακών και καινοτόμων τεχνολογικών προϊόντων και υπηρεσιών, όπως επίσης και η σχεδίαση και η διαχείριση του πανελλαδικού ραδιοδικτύου της ΕΟΔ, για την κάλυψη και απομακρυσμένων τηλεπικοινωνιακών αναγκών, εξασφαλίζοντας τη δυνατότητα σύγχρονης και ποιοτικής επικοινωνίας. Παράλληλα, το τμήμα φροντίζει για την ανάπτυξη του λογισμικού και των διαδικτυακών εφαρμογών, καθώς και για τη διαχείριση πληροφοριακών συστημάτων, ενώ ασχολείται και με την στατιστική ανάλυση και την τεκμηρίωση των δεδομένων.
Τμήμα Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Δράσεων: Το τμήμα αυτό συγκεντρώνει, μεταφέρει και διανέμει ανθρωπιστική βοήθεια σε πληγέντες πληθυσμούς από θεομηνίες ή έκρυθμες καταστάσεις, ενώ έχει διαχειριστεί προγράμματα βοήθειας προς τρίτες χώρες σε συνεργασία τόσο με το Ελληνικό Κράτος όσο και με την Ευρωπαϊκή Ένωση (ECHO, European Commission Humanitarian Aid Office). Έχει λάβει μέρος σε ανθρωπιστικές αποστολές στο Αφγανιστάν (1999-2004), το Ιράκ (2004), το Ιράν (2004), στο τσουνάμι της Ινδονησίας (2005), το Λίβανο (2006), το Πακιστάν (2007), τη Γάζα (2009) και την Αϊτή (2010). Επίσης, οι εθελοντές του τμήματος αυτού υποστηρίζουν οικογένειες με οικονομικά προβλήματα και υλοποιούν δράσεις συγκέντρωσης ανθρωπιστικής βοήθειας.
Σκυλιά Έρευνας: Το Τμήμα Σκύλων Έρευνας της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης ιδρύθηκε για την ενίσχυση των υπολοίπων τμημάτων στην έρευνα αγνοουμένων. Ειδικά εκπαιδευμένοι σκύλοι συνδράμουν στην εύρεση εγκλωβισμένων θυμάτων μετά από καταστροφικό σεισμό, ανιχνεύουν επιζήσαντες στο χιόνι μετά από χιονοστιβάδα ή εντοπίζουν αγνοουμένους σε ανοιχτές περιοχές.

Δράσεις – Διεθνή Αναγνώριση

Για την επιχειρησιακή της δράση στη θάλασσα κατά τη διάρκεια της μεγάλης προσφυγικής κρίσης στην Ελλάδα, η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης τιμήθηκε από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες με το βραβείο προσφύγων NANSEN 2016, που αποτελεί την ύψιστη διάκριση της Ύπατης Αρμοστείας. Επιπλέον, για το διασωστικό της έργο, βραβεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2017 με το βραβείο κοινωνικής δικαιοσύνης «Μητέρα Τερέζα» από το Ίδρυμα Harmony της Ινδίας, το οποίο τιμά κάθε χρόνο οργανώσεις και προσωπικότητες από όλο τον κόσμο, που προσφέρουν ανθρωπιστικό έργο και συμβάλουν στην απονομή κοινωνικής δικαιοσύνης.
Η δράση της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης, πέρα από επιχειρησιακή, είναι αρκετά πλούσια τόσο σε εκπαιδευτικό όσο και σε ενημερωτικό επίπεδο. Συχνά πραγματοποιούνται ενημερωτικές παρουσιάσεις σε σχολεία, ανοιχτές ημερίδες και δράσεις για τον κόσμο, σεμινάρια Πρώτων Βοηθειών, όπως επίσης και καλύψεις αθλητικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων.
Επίσης, έχουν ήδη διοργανωθεί έξι ασκήσεις αντιμετώπισης σεισμικών καταστροφών σε πανελλαδικό επίπεδο, ημερίδες επικοινωνιών εκτάκτων αναγκών και οκτώ συνέδρια ορεινής διάσωσης. Στις σημαντικές στιγμές της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης εντάσσεται και η πανελλαδική άσκηση επικοινωνιών εκτάκτων αναγκών «ΕΡΜΗΣ», που διεξήχθη για τρεις συνεχόμενες χρονιές και πλέον έχει γίνει θεσμός, με τη συμμετοχή των τριών κλάδων των ενόπλων δυνάμεων, την ΓΓΠΠ, το Ολυμπία Ράδιο και την Πολιτική Άμυνα Κύπρου.

Παραρτήματα

Η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης διαθέτει 31 παραρτήματα και βάσεις ετοιμότητας σε όλη την Ελλάδα.

Καταφύγιο Πετρόστρουγκας Ολύμπου

Η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης διαχειρίζεται από τον Μάιο του 2012 το καταφύγιο της Πετρόστρουγκας στον Όλυμπο.
Το καταφύγιο βρίσκεται σε υψόμετρο 1.900 μ. και περιβάλλεται από ένα πανέμορφο δάσος από οξιές και υπεραιωνόβια ρόμπολα. Αυτή τη στιγμή έχει δυνατότητα φιλοξενίας 90 ατόμων, διαθέτει οργανωμένη κουζίνα όπως επίσης και οργανωμένο ελικοδρόμιο για περιπτώσεις ανάγκης. Η ανάβαση στο καταφύγιο της Πετρόστρουγκας γίνεται από πολύ καλά οδοσημασμένο μονοπάτι.
Η διαδρομή ξεκινάει από τη διασταύρωση «Γκορτσιά» και ακολουθεί το ίδιο μονοπάτι που οδηγεί στο Οροπέδιο Μουσών του Ολύμπου και τις κορυφές (Μύτικας και Στεφάνι), ενώ στο ύψος του υδραγωγείου ο επισκέπτης επιλέγει να κινηθεί προς τις κορυφές μέσω Πετρόστρουγκας. Μέσα σε δύο ή τρεις ώρες μπορεί κανείς να απολαύσει την υπέροχη θέα από τη βεράντα του καταφυγίου προς το Θερμαϊκό κόλπο, τις Βόρειες Σποράδες, καθώς και το Αγ. Όρος, τη Σαμοθράκη, το Φαλακρό και το Παγγαίο.
Όσοι επιθυμούν να κάνουν κράτηση μπορούν να επικοινωνούν με την Κεντρική Διοίκηση της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης στο τηλέφωνο 2310 310649, στο inform@hrt.org.gr ή στο info@petrostrouga.gr.