Digital subscriber line access multiplexer

Τεχνολογία VDSL2

Το VDSL2 είναι η νεότερη τεχνολογία DSL με πολλά διαφορετικά bandplans συμμετρικά και ασύμμετρα, η οποία παρέχει πολύ μεγαλύτερες ταχύτητες χρησιμοποιώντας βέβαια μεγαλύτερο φάσμα. Για να επιτευχθούν οι μεγαλύτερες ταχύτητες διασύνδεσης πρέπει να εγκατασταθεί όσο γίνεται πιο κοντά στον χρήστη. Έτσι όταν τοποθετείται μέσα στην πολυκατοικία μπορεί να χρησιμοποιεί μέχρι και τα 30 MHz (3479 tones x 8,625 KHz) επιτυγχάνοντας ταχύτητες 100 Mb/s downstream – 100 Mb/s upstream, ενώ όταν χρησιμοποιείται κοντά στο ΚΑΦΑΟ χρησιμοποιεί μέχρι τα 17,664 MHz (4096 tones x 4,3125 KHz) επιτυγχάνοντας ταχύτητες 100 Mb/s downstream και 50 Mb/s upstream. Μπορεί το VDSL2 να χρησιμοποιηθεί και στο κέντρο χρησιμοποιώντας τις συχνότητες από 25,875 – 8832 KHz παράλληλα με τις ADSL2+ γραμμές. 
Στο ADSL/2/2+ χρησιμοποιείται για τη μετάδοση το ATM γι'αυτό το λόγο χρησιμοποιούνται τα Permanent Virtual Circuits (PVC) στα οποία προγραμματίζουμε τα modems. Μέσα στο ATM cell γίνεται η ενθυλάκωση του Ethernet ή του IP (ανάλογα με το mode λειτουργίας της σύνδεσης). Ο λόγος χρήσης του ΑΤΜ ήταν κυρίως για την κατακερμάτιση των πακέτων σε μικρότερα και την παροχή προτεραιότητας σε εφαρμογές όπως το Voice over IP έναντι του web browsing ή του ftp. Λόγω του ότι όμως με την έλευση του VDSL2 οι ταχύτητες μεγαλώνουν παύουν να συντρέχουν αυτοί οι λόγοι και γι'αυτό πλέον στο VDSL2 δεν χρησιμοποιείται το ΑΤΜ αλλά γίνεται απευθείας αντιστοίχιση των Ethernet ή IP πακέτων στο πλαίσιο του VDSL2. Με τη χρήση πολλαπλών PVCs μπορούν να δοθούν υπηρεσίες με προτεραιότητα όπως για παράδειγμα ένα ξεχωριστό PVC για Voice over IP με μεγαλύτερη προτεραιότητα από το data PVC.
Πέραν του DSL στην Αμερική και σε κάποιες Ευρωπαϊκές χώρες λόγω της ύπαρξης ομοαξονικών καλωδίων για την τηλεόραση χρησιμοποιείται το DOCSIS όπου στο ίδιο φάσμα μοιράζονται πολλοί χρήστες. Στο DSL επειδή κάθε γραμμή συνδέεται σε έναν χρήστη δεν γίνεται διαμοιρασμός της χωρητικότητας (Kb/s). Όμως σε επίπεδο DSLAM επειδή το κόστος της μετάδοσης μέσω ίνας είναι υψηλό γίνεται συγκέντρωση. Έτσι ένα DSLAM των 1000 ADSL2+ συνδρομητών που κατά μέσο όρο οι ταχύτητες σύνδεσης είναι 10 Mb/s ενώ θα έπρεπε να υπάρχει σύνδεση 10 Gb/s συνήθως παρέχεται 1 Gb/s έχοντας έτσι έναν λόγο συγκέντρωσης 1 προς 10. Η συγκέντρωση βέβαια γίνεται σε μεγαλύτερο βαθμό στο δίκτυο συγκέντρωσης των τηλεπικοινωνιακών παρόχων και ακόμα περισσότερο ση διασύνδεση του δικτύου τους με τα άλλα δίκτυα του εσωτερικού και του εξωτερικού.

Χρήστες DSLAM στην Ελλάδα

DSLAM χρησιμοποίησε για πρώτη φορά ο ΟΤΕ ξεκινώντας το 1999 το πιλοτικό του πρόγραμμα στην Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Εμπορικά διέθεσε την υπηρεσία το 2003 χρησιμοποιώντας ATM DSLAMs από τη Siemens και την Intracom. Στη συνέχεια χρησιμοποίησε και από την Alcatel και τη Κινεζική ZTE ενώ τα IP DSLAMs τα εισήγαγε μετά το 2006 αποκλειστικά από την Κινεζική Huawei.
Άλλοι πάροχοι DSL ήταν η Vivodi χρησιμοποιώντας Cisco DSLAM και στη συνέχεια Ericsson, η Forthnet χρησιμοποιώντας Alcatel, η Tellas χρησιμοποιώντας Ericsson και Alcatel, οι Αττικές Τηλεπικοινωνίες χρησιμοποιώντας Zhone, η ON Telecom χρησιμοποιώντας Marconi/Ericcson, η Teledom, η NetOne, η Hellas Online χρησιμοποιώντας το iBAS DSLAM της Intracom Telecom.

Υπηρεσίες DSL στην Ελλάδα

Πρώτη υπηρεσία ADSL παρείχε ο ΟΤΕ που λόγω της ρύθμισης της απελευθέρωσης των τηλεπικοινωνιών παρέχει και υπηρεσία bitstream wholesale σε όλους τους ISPs στην Ελλάδα παρέχοντας όμως ένα μόνον PVC όπου δεν μπορούν οι εναλλακτικοί πάροχοι να παρέχουν και άλλες υπηρεσίες όπως το VoIP ή IPTV επειδή δεν μπορούν να δώσουν διαφορετική ποιότητα υπηρεσιών (διαφορετική προτεραιότητα στο VoIP από τα δεδομένα). Σταδιακά όμως οι ISPs χρησιμοποιώντας τη δυνατότητα συνεγκατάστασης είτε φυσικής (μέσα στα Τηλεπικοινωνιακά κέντρα του ΟΤΕ) είτε απομακρυσμένης (σε κτήρια ή καμπίνες δίπλα στα κέντρα του ΟΤΕ) άρχισαν να τοποθετούν δικά τους DSLAMs και να μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες με διαφορετικό QoS που δεν παρέχει ο ΟΤΕ με τo wholesale bitestream.
Πέραν του Διαδικτύου όπου ο συνδρομητής μπορεί να κρατάει την τηλεφωνική του σύνδεση με τον ΟΤΕ (shared Local Loop Unbundling ή Line Sharing), μπορεί να πάρει και την τηλεφωνική υπηρεσία από τον εναλλακτικό πάροχο (full Local Loop Unbundling).
Από το 2008 ξεκίνησε ο ΟΤΕ το πιλοτικό VDSL2 σε καμπίνες σε διάφορες περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης ενώ έχει εξαγγείλει την επέκταση σε άλλες περιοχές και δήμους της Ελλάδας.

Kατασκευαστές DSLAM και modems

DSLAMs κατασκευάζουν πολλές εταιρείες οι πιο σημαντικές (κατέχουν μεγάλο μερίδιο της αγοράς) είναι οι Κινεζικές Huawei, ZTE, η Κινεζο-Αμερικανική UTStarcom η Γαλλο-Αμερικανική Alcatel Lucent, Φινλανδο-Γερμανική Nokia Siemens, η Ταϊβανέζικη ZyXEL και Loop Telecom, οι Ισραηλίτικες Teledata Networks και ECI Telecom, οι Ιαπωνικές NEC και Fujitsu, η Γερμανική KeyMile, η Σλοβένικη Iskratel, η Κορεατική Corecess, οι Αμερικανικές Calix, Allied Telesyn, Adtran, Motorola και Tellabs και η Ελληνική Intracom Telecom. 
Κατασκευαστές modems είναι κυρίως ΟΕΜs στην Κίνα και Ταϊβάν οι οποίες παρέχουν το hardware σε πολλές εταιρείες σε όλο τον κόσμο που εκείνες συνήθως σχεδιάζουν μόνον το S/W.

Κατασκευαστές DSL chipsets

Οι κυριότεροι κατασκευαστές chipsets είναι οι Αμερικανικές Broadcom και η Ikanos (η οποία εξαγόρασε το 2009 το Broadband Business Unit της Conexant που ήταν spin-off της Mindspeed και απορρόφησε και την GlobespanVirata η οποία προήλθε από την ένωση της Globespan και της Βρετανικής Virata). Επίσης εξαγόρασε και το τμήμα της Analog Devices που παρήγαγε chipsets για modems. Η Ikanos εξαγόρασε και το DSL Business Division της Centillium καθώς και η Lantiq η οποία απορρόφησε το broadband division της Infineon (πρώην Siemens Microelectronics). 
Παλαιότερα παρήγαγαν η SGS-Thomson (ST) η οποία εξαγόρασε το αντίστοιχο division της Alcatel Microelectronics, η Freescale (spin-off) της Motorola, η Texas Instruments η οποία πούλησε το Business Division στην Infineon. Πολλές από αυτές είχαν πάρει την τεχνολογία DSL από την Amati Communications Corporation που ίδρυσε ο "πατέρας του DSL" καθηγητής του Stanford University John Cioffi και την Aware που Executive Chairman είναι ο Δρ. Μιχάλης Τζάννες.