Γυμναστικός Σύλλογος Ηρακλής

Ίδρυση

Το 1870 στην Κωνσταντινούπολη συστάθηκε ανεπίσημα ο Γ.Σ. Ηρακλής Ταταούλων, ο αρχαιότερος σύλλογος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπως αναφέρει η ιστοσελίδα του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Τα γραφεία του ήταν στην περιοχή των Ταταύλων, απέναντι από την εκκλησία του Αγίου Δημητρίου. Το 1892 έγινε στη Βιέννη συνάντηση Ελλήνων από την Θεσσαλονίκη και των επικεφαλής του Ηρακλή από την Κωνσταντινούπολη. Εκεί αποφασίστηκε η ταυτόχρονη επίσημη ίδρυση του Ηρακλή σε Κωνσταντινούπολη και Θεσσαλονίκη, με σκοπό τη βοήθεια του αγώνα για την αποτίναξη του τούρκικου ζυγού. Έτσι γίνεται το 1896, μόνο που για να μη δοθεί στόχος στους Τούρκους αποφασίζεται η ομάδα της Θεσσαλονίκης να ονομαστεί προσωρινά "Όμιλος Φιλομούσων". Το γήπεδο του Ηρακλή στην Κωνσταντινούπολη βρισκόταν στην περιοχή του Πέραν και πέρασε στα χέρια της τουρκικής κυβέρνησης το 1983.
Από το 1902 αποφασίστηκε επέκταση της δραστηριοποίησης του ομίλου και στον αθλητισμό, οπότε σε συνεννόηση με την ελληνική κοινότητα της πόλης, παραχωρήθηκε το δικό της γυμναστήριο για την άθληση των μελών του. Δημιουργήθηκαν τμήματα ποδοσφαίρου, κολύμβησης και ποδηλασίας, σύντομα όμως ανέκυψαν προβλήματα οικονομικής φύσης. Η λύση τους επιχειρήθηκε μέσω συνένωσης με την ομάδα νέων Ολύμπια (χρησιμοποιούσε ιδιωτικό γυμναστήριο πίσω από την οδό Εθνικής Αμύνης στην περιοχή Συντριβανίου) και την ίδρυση του Μακεδονικού Γυμναστικού Συλλόγου "Ο Ηρακλής" το 1908. Κατόπιν πιέσεων του ανερχόμενου καθεστώτος των Νεότουρκων, αυτός το 1910 μετονομάστηκε σε Οθωμανικός Ελληνικός Γυμναστικός Σύλλογος "ο Ηρακλής Θεσσαλονίκης".

1908-1930

Το τμήμα ποδοσφαίρου, ήταν το πρώτο τμήμα του συλλόγου που δημιουργήθηκε. Το 1921 ιδρύθηκε το τμήμα βόλεϊ. Το 1924 ιδρύθηκε το τμημα μπάσκετ του συλλόγου. To 1927 η ποδοσφαιρική ομάδα κατέκτησε το Πρωτάθλημα Θεσσαλονίκης της ΕΠΣΜ. Το 1928 η ομάδα μπάσκετ του Ηρακλή κατέκτησε το Πρωτάθλημα Ελλάδος το οποίο υπήρξε και το πρώτο στην ιστορία του θεσμού στην Ελλάδα.  Ο Γιάννης Αμπατζόγλου, που ήταν και ένας από τους παίκτες της ομάδας που κατέκτησε τον πρώτο τίτλο της ιστορίας του Ηρακλή, υπήρξε ένα από τα δεκατρία ιδρυτικά μέλη της παγκόσμιας ομοσπονδίας μπάσκετ FIBA, υπογράφοντας το πρακτικό ίδρυσής της το 1932.

1931-1940

Το 1934 η ποδοσφαιρική ομάδα κατέκτησε τη 2η θέση στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα, όταν ηττήθηκε στον διπλό τελικό από τον πρωταθλητή Νότου Ολυμπιακό. Το 1935 οι καλαθοσφαιριστές της ΧΑΝΘ μεταγράφονται ομαδικά στην ομάδα μπάσκετ του Ηρακλή, η οποία αναδεικνύεται πρωταθλήτρια Ελλάδος για δεύτερη φορά στη ιστορία του συλλόγου, ενώ το 1936 η ομάδα μπάσκετ κατέλαβε τη δεύτερη θέση στο πρωτάθλημα.
To 1938 η ποδοσφαιρική ομάδα κατέκτησε το Πρωτάθλημα της ΕΠΣΜ.
Το 1939 η ποδοσφαιρική ομάδα κατέκτησε τη 2η θέση στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα, όταν ηττήθηκε στον διπλό τελικό από την πρωταθλήτρια Νότου ΑΕΚ.

1941-1950

Κατά την περίοδο της κατοχής σημαντική υπήρξε η αντιστασιακή δραστηριότητα του Γεωργίου Ιβάνοφ, ο οποίος εκτελέστηκε από τους Γερμανούς. Ο Ιβάνοφ υπήρξε αθλητής του Ηρακλή από το 1926 και αγωνίστηκε αρχικά στην ποδοσφαιρική του ομάδα. Ταυτόχρονα ασχολήθηκε με το πόλο και την κολύμβηση που υπήρξε το άθλημα με το οποίο και διακρίθηκε.
Το 1945 επετράπη η ανέγερση ξύλινου παραπήγματος στον παραθαλάσσιο χώρο πίσω από το παλιό Κυβερνείο (σημερινό Λαογραφικό Μουσείο) το οποίο χρησιμοποιείτο ως αποδυτήριο του κολυμβητικού τμήματος. Το 1947 απομακρύνεται από εκεί και μεταφέρεται στη περιοχή της Σχολής Τυφλών.
Το 1947 η ποδοσφαιρική ομάδα κατέκτησε τη 2η θέση στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα, χάνοντας τον τίτλο με ένα βαθμό διαφορά από τον πρωταθλητή Ολυμπιακό. Με αρχηγό τον Σωτήρη Ζακαπίδα, η ομάδα πραγματοποίησε εξαιρετική πορεία πέραν των προσδοκιών και δύο αγωνιστικές πριν τη λήξη του πρωταθλήματος βρισκόταν στην πρώτη θέση. Χρειαζόταν μόλις μία νίκη στα τελευταία παιχνίδια (η βαθμολόγηση για νίκη-ισοπαλία-ήττα ήταν 3-2-1 βαθμοί), αλλά στο προτελευταίο παιχνίδι με την ΑΕΚ ο διαιτητής Διαμαντόπουλος διέκοψε τον αγώνα, με την πρόφαση ότι ο ποδοσφαιριστής του Ηρακλή Παράσχος Πασχαλίδης αρνούνταν να εγκαταλείψει τον αγωνιστικό χώρο, αν και είχε αποβληθεί. Ο Ηρακλής νίκησε μεν τον Ολυμπιακό, έχοντας και πλεονέκτημα στην ισοβαθμία με την πειραιώτικη ομάδα, όμως το αρμόδιο δικαστήριο μηδένισε τον Ηρακλή για τον αγώνα με την ΑΕΚ, αφαιρώντας δηλαδή και τον βαθμό της ήττας, που θα του χάριζε τον τίτλο του πρωταθλητή Ελλάδας. 
Την ίδια χρονιά η ομάδα ποδοσφαίρου ήταν φιναλίστ στο Κύπελλο Ελλάδας, όπου ηττήθηκε στον τελικό από τον Ολυμπιακό.

1951-1960

Το 1953 καθιερώθηκε η τέλεση Πανθεσσαλονίκειων Αγώνων προς τιμήν του Ήρωα Γεωργίου Ιβάνωφ. Το 1957 η ομάδα ποδοσφαίρου του Ηρακλή αγωνίστηκε στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας και ηττήθηκε από τον Ολυμπιακό.

1961-1970

Από το 1961 το ποδοσφαιρικό τμήμα του Ηρακλή έχει ως έδρα το Καυτανζόγλειο Στάδιο. Το 1961 η ποδοσφαιρική ομάδα υπήρξε η πρώτη ελληνική ομάδα που συμμετείχε στο Κύπελλο Εκθέσεων (κατοπινό Κύπελλο ΟΥΕΦΑ, σημερινό Europa League), με αντίπαλο τη γιουγκοσλαβική Νόβι Σαντ. 
Το 1962 η ομάδα μπάσκετ κατακτά τη δεύτερη θέση στο πρωτάθλημα Ελλάδας. Το 1964 η ομάδα μπάσκετ κατέκτησε τη δεύτερη θέση στο πρωτάθλημα Ελλάδας. 
Το 1965 ιδρύθηκε το τμήμα πυγμαχίας με πρωτεργάτη τον πυγμάχο και προπονητή Τάκη Θωμαϊδη και το 1967 ιδρύεται το τμήμα άρσης βαρών. To 1968 η γυναικεία ομάδα μπάσκετ κατέκτησε το Πρωτάθλημα Ελλάδας.

1971-1980

Το 1971 και το 1972 η γυναικεία ομάδα μπάσκετ κατέκτησε το Πρωτάθλημα Ελλάδας. Το 1972 ιδρύεται το τμήμα ξιφασκίας του Ηρακλή από τον προπονητή Ιωάννη Καραμαζάκη, ο οποίος παρέμεινε στην τεχνική ηγεσία του τμήματος έως το θάνατό του το 1978 και επανιδρύεται το τμήμα ποδηλασίας.
Το 1975 αποκτήθηκε από τον Ηρακλή ο ποδοσφαιριστής Βασίλης Χατζηπαναγής, που εξελίχθηκε σε μια από τις πιο αναγνωρίσιμες και σημαντικές προσωπικότητες του συλλόγου. Η ομάδα στίβου του Ηρακλή κατέκτησε το Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών το 1975 και το 1976 διπλασίασε τα πρωταθλήματα του συλλόγου επαναλαμβάνοντας την επιτυχία. Το 1976 ο Ηρακλής κατέκτησε το Πρωτάθλημα Ποδηλασίας Ανοικτού δρόμου. 
Το 1976 ο Ηρακλής κατέκτησε το Κύπελλο Ελλάδας στο ποδόσφαιρο επικρατώντας στον τελικό του Ολυμπιακού με σκορ 4-4 και 6-5 στα πέναλτι. Την ίδια χρονιά η ομάδα μπάσκετ παίδων κατάκτησε το Πρωτάθλημα Ελλάδας.
Το 1979 ο Ηρακλής κατέκτησε το Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών και το Κύπελλο Ελλάδας στίβου ανδρών. Το 1979 ιδρύθηκε το τμήμα τζούντο με πρωτοβουλία των πρωτοπόρων του αθλήματος Δημοσθένη Κατσιάρη και Μάριου Καρδάτου. Το 1980 η ομαδα ποδοσφαίρου αγωνίζεται στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας και γνωρίζει την ήττα από την Καστοριά.

1981-1990

Το 1981 η ομάδα μπάσκετ αγωνίστηκε στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας. Το 1982 το τμήμα ξιφασκίας του Ηρακλή κατέκτησε το Πρωτάθλημα Ξίφους Μονομαχίας Ανδρών και το Κύπελλο ξιφασκίας γυναικών, ενώ το 1983 κατέκτησε το πρωτάθλημα ξιφασκίας ανδρών. Το 1984, 1985, 1986 η ομάδα στίβου του Ηρακλή κατέκτησε 3 συνεχόμενα Πανελλήνια Πρωταθλήματα ανδρών. 
Το 1984 η ομάδα ποδοσφαίρου κατέλαβε την 3η θέση στο Πρωτάθλημα Ελλάδας. Το 1985 ο Ηρακλής κατέκτησε το Βαλκανικό Κύπελλο συλλόγων ποδοσφαίρου επικρατώντας στον διπλό τελικό της ρουμανικής Άργκες Πιτέστι, με σκορ 1-3 εκτός έδρας και 4-1 εντός έδρας. Το 1987 η ομάδα ποδοσφαίρου αγωνίστηκε στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας, όπου ηττήθηκε από τον ΟΦΗ.
Το 1987 ολοκληρώθηκε η κατασκευή του Ιβανώφειου κλειστού γυμναστηρίου, το οποίο υπήρξε έδρα του συλλόγου. Το 1988 η εφηβική ομάδα μπάσκετ κατέκτησε το πρωτάθλημα της Ε.ΚΑ.Σ.Θ. και αγωνίστηκε στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα της Τρίπολης κταλαμβάνοντας τη 2η θέση.  Το 1989 ο Ηρακλής κατέκτησε το Κύπελλο Ελλάδας στίβου γυναικών. Το 1989 ιδρύθηκε το τμήμα πόλο γυναικών. Το 1990 ο Ηρακλής κατέκτησε το Κύπελλο Ελλάδας στίβου ανδρών και το Κύπελλο Ελλάδας στίβου γυναικών. Το 1990 η Βούλα Πατουλίδου βραβεύτηκε από τον ΠΣΑΤ ως Ελληνίδα αθλήτρια της χρονιάς.

1991-2000

Το 1992 στην Ολυμπιάδα της Βαρκελώνης, η αθλήτρια του Ηρακλή Βούλα Πατουλίδου κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 100 μ. με εμπόδια. Επίσης βραβεύτηκε από τον ΠΣΑΤ ως Ελληνίδα αθλήτρια της χρονιάς για δεύτερη φορά στην καριέρα της.
Το 1994 η ομάδα μπάσκετ αγωνίστηκε στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας. Την ίδια χρονιά ιδρύθηκε το τμήμα χάντμπολ. Το 1995 η ομάδα μπάσκετ αγωνίστηκε στον ημιτελικό του Κυπέλλου Κυπελλούχων Ευρώπης με κορυφαίο τον Γουόλτερ Μπέρι. Το 1995 η εφηβική ομάδα μπάσκετ του Ηρακλή κατέκτησε το Πρωτάθλημα Ελλάδας. Το ίδιο έτος ιδρύθηκε το τμήμα συγχρονισμένης κολύμβησης.
Το 1996 η ομάδα μπάσκετ αγωνίστηκε στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας έχοντας στη σύνθεσή της τον Ρόι Τάρπλεϊ και τον Εξέβιερ ΜακΝτάνιελ, δύο αθλήτες με αξιόλογη θητεία στο NBA. Το 1997 η ομάδα μπάσκετ αγωνίστηκε στον ημιτελικό του Κυπέλλου Κυπελλούχων Ευρώπης. 
Το 1998 οι ομάδες μπάσκετ εφήβων και παίδων του Ηρακλή αναδείχθηκαν Πρωταθλήτριες Ελλάδος στις κατηγορίες τους. Κατά το τέλος της δεκαετίας η ανδρική ομάδα μπάσκετ του Ηρακλή συγκέντρωσε και ανέδειξε ορισμένους από τους πιο χαρισματικούς νεαρούς Έλληνες αθλητές με κορυφαίο το Δημήτρη Διαμαντίδη, ο οποίος εντάχθηκε στην ομάδα το 1999 και παρέμεινε ως το 2004.
Το 2000 το τμήμα πάλης του Ηρακλή κατακτά για πρώτη φορά το πρωτάθλημα Ελλάδος στην ελευθέρα πάλη ανδρών. Στην Ολυμπιάδα του Σίδνεϊ το 2000 η δισκοβόλος του Ηρακλή Τασούλα Κελεσίδου κατέκτησε το ασημένιο μετάλλιο.

2001-2010

Την περίοδο 2000-01 η ομάδα μπάσκετ του Ηρακλή συμμετείχε στη Σουπρολίγκα και προκρίθηκε στις 16 καλύτερες ομάδες της διοργάνωσης. Με τον Ηρακλή αγωνίζονταν εκείνη τη χρονιά ο Δημήτρης Διαμαντίδης, ο Νίκος Χατζηβρέττας, ο Λάζαρος Παπαδόπουλος και ο Σοφοκλής Σχορτσιανίτης, που υπήρξαν τέσσερις από τους στυλοβάτες των επιτυχιών της Εθνικής Ελλάδος, η οποία τα επόμενα χρόνια αναδείχθηκε πρωταθλήτρια Ευρώπης και δευτεραθλήτρια κόσμου.
Το τμήμα βόλεϊ του Ηρακλή βίωνε την καλύτερη περίοδο της ιστορίας του και μέσα στη δεκαετία κατέκτησε 4 Πρωταθλήματα Ελλάδας (2002, 2005, 2007, 2008) 5 Κύπελλα Ελλάδας (2000, 2002, 2004, 2005, 2006) και 4 Σούπερ καπ Ελλάδας Ανδρών (2004, 2005, 2007, 2008). Αγωνίστηκε επίσης σε 5 φάιναλ φορ του Champions League στο βόλεϊ (2002, 2004, 2005, 2006, 2009), εκ των οποίων τις τρεις τελευταίες χρονιές αγωνίστηκε στον τελικό. Κορυφαία στον ελληνικό χώρο τη δεκαετία αυτή υπήρξαν και τα τμήματα βόλεϊ εφήβων και παίδων του Γηραιού. 
Το τμήμα πάλης του Ηρακλή κατέκτησε όλα τα πρωταθλήματα ελευθέρας πάλης ανδρών της δεκαετίας, μονοπωλώντας το θεσμό. Στην Ολυμπιάδα της Αθήνας το 2004 η δισκοβόλος του Ηρακλή Τασούλα Κελεσίδου κατέκτησε το ασημένιο μετάλλιο. Το 2008 ιδρύθηκαν τα τμήματα χόκεϊ επί πάγου και ρόλερ χόκεϊ. Το 2008 ο Ηρακλής συμπλήρωσε τα 100 χρόνια ζωής, αποτελώντας έναν από τους μακροβιότερους και παλαιότερους ελληνικούς αθλητικούς συλλόγους.

2011 - 2012

Το 2012 Ηρακλής κατέκτησε στην Σύρο το έκτο κύπελλο της ιστορίας του στην πετοσφαίριση χωρίς να χάσει σετ στο final 8. Επίσης κατέκτησε το Πρωτάθλημα Ελλάδας για 5η φορά αντιμετωπίζοντας τον Φοίνικα Σύρου.

Έμβλημα

Το έμβλημα του συλλόγου απεικονίζει τον Ηρακλή του Λύσιππου. Το 2017 παρουσιάστηκε ένα νέο έμβλημα του συλλόγου.

Σύνδεσμοι Φιλάθλων

Δύο είναι οι μεγαλύτεροι σύνδεσμοι του Ηρακλή στην ιστορία του: "Γαλάζιοι" με έδρα την Αγίου Δημητρίου που το 1979 είχαν 13.000 μέλη και "Παπάφη" με έδρα στην ομώνυμη περιοχή, που την πενταετία 1995-2000 θεωρήθηκε ως ο δυνατότερος σύνδεσμος οπαδών στην Ελλάδα. Άλλοι σύνδεσμοι ήταν οι "Κυανοί", που είχαν έδρα τις περιοχές Αμπελοκήπων και Μενεμένης και οι "40 Εκκλησιές" με έδρα στην ομώνυμη συνοικία της Θεσσαλονίκης. Εκτός Θεσσαλονίκης έχουν ανοίξει κατά καιρούς σύνδεσμοι στο Ασβεστοχώρι, τα Βασιλικά, το Ανατολικό (Βαλμάδα), την Αριδαία, την Κοζάνη, την Αλεξάνδρεια, την Αθήνα, το Κιλκίς, τη Δράμα, την Καστοριά, την Πτολεμαΐδα, την Κομοτηνή (που θεωρείται ο δυνατότερος στην επαρχία), την Αλεξανδρούπολη, τη Νέα Φώκαια Χαλκιδικής και άλλες πόλεις της Ελλάδας.

Ραδιοφωνικός σταθμός και εκπομπές.

Ανεξάρτητος ραδιοφωνικός σταθμός των οπαδών του Ηρακλη 91,7. Λειτούργησε το 2000. Το 1996 ο Σύνδεσμος Παπάφη ήταν ο πρώτος οργανωμένος Σύνδεσμος οπαδών σε όλη την Ελλάδα που είχε ραδιοφωνική εκπομπή στο ράδιο Metropolis 95.5 κάθε Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή 7 με 9 μ.μ. Αργότερα εκπομπές έκαναν επίσης οι Γαλάζιοι και οι Κυανοί.

Θηλέων

Από τα μέσα της δεκαετίας 2000-2010 παρουσιάστηκε αξιόλογη δουλειά και στα τμήματα νεανίδων και κορασίδων στο βόλεϊ του Ηρακλή με συνέπεια τα τμήματα να κατακτήσουν από 2 τίτλους.