Δημοκρατία της Ραγούσας

Γεωγραφία

Η Δημοκρατία της Ραγούσας αντιστοιχούσε σε ένα μεγάλο μέρος του σημερινού κροατικού κομιτάτου του Ντουμπρόβνικ-Νερέτβα. Για διάστημα αρκετών αιώνων, πέτυχε να διατηρήσει, σχεδόν χωρίς ουδεμία εδαφική μεταβολή, τα ηπειρωτικά της σύνορα. Τα εδάφη της Ραγούσας, εκτάσεως περίπου χιλίων τετραγωνικών χιλιομέτρων, περιελάμβανε ορισμένα νησιά και μια στενή παράκτια λωρίδα, πλάτους 5 έως 10 χιλιομέτρων και μήκους 72 χιλιομέτρων, εγκλωβισμένη μεταξύ των ακτών της Αδριατικής και των Δειναρικών Άλπεων. Εκτεινόταν κατά μήκος της Δαλματίας, του ποταμού Νερέτβα έως το ακρωτήρι του Όστρο, πλησίον των "Bocche di Cattaro" στο Μαυροβούνιο. Με το πέρας των αιώνων, η Ραγούσα ενέταξε στα εδάφη της το αρχιπέλαγος των Ελαφιτών Νησών (1080), τη νήσο του Μλιετ (1141), τη νήσο της Λαγκόστα (1216), την πόλη Στον (1333), καθώς και το σύνολο της χερσονήσου του Πέλγιεσατς (1399).
Από διοικητικής άποψης, η Δημοκρατία ήταν διαιρεμένη σε τρεις τοπικές διοικητικές πρωτεύουσες (Ραγούσα, Γιάνγινα και Πέλγιεσατς) και επτά κομιτάτα.

Καταβολές

Όπως αρκετές πόλεις της Αδριατικής, όπως η Βενετία, το Γκράντο, το Ζαντάρ ή το Καποντίστρια (σημερινό Κόπερ), η Ραγούσα ιδρύθηκε επί μιας βραχώδους νήσου πλησίον των ακτών, από φυγάδες προερχόμενους από την ενδοχώρα, κατά την περίοδο των μεγάλων εισβολών.
Αρκετές υποθέσεις έχουν διατυπωθεί από τους ιστορικούς αναφορικά με το συγκεκριμένο θέμα, καθώς οι πηγές της εποχής παρουσιάζουν ελλείψεις. Φαίνεται ως δεδομένο πως η Ραγούσα ιδρύθηκε από φυγάδες της Επιδαύρου (στα κροατικά : Cavtat, στα ιταλικά : Ragusa Vecchia), πόλεως της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ευρισκόμενης σε απόσταση 25 χιλιομέτρων νοτιότερα. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, η Ραγούσα πήρε το όνομά της από το L'ausa (παραμόρφωση του hãu από τα δαλματικά : « ο γκρεμός », του ελληνικού μεσαιωνικού Χάος), το οποίο στην συνέχεια εξελίχθηκε σε Lavusa, Labusa, Raugia, Raguium, Rausia και Rachusa (Rausium στα λατινικά), προτού τελικώς καταλήξει σε Ραγούσα. Η ονομασία του Ντουμπρόβνικ προήλθε από μια τοποθεσία που έφερε το όνομα Dubrava (« βελανιδιά »), τοπωνύμιο το οποίο όριζε το μεγάλο δάσος, το οποίο εκτεινόταν, τότε, στην τοποθεσία (και το οποίο σταδιακά αποψίλωσαν οι κάτοικοι της Ραγούσας, προκειμένου να κατασκευάσουν τον στόλο τους).
Μια από τις θεωρίες οι οποίες έχουν διατυπωθεί από τους ιστορικούς αναφέρει πως η Επίδαυρος λεηλατήθηκε μια πρώτη φορά το 265 από τους Γότθους, ενώ είναι αρκετά πιθανό η Ραγούσα να ιδρύθηκε προ της ολοκληρωτικής καταστροφής της Επιδαύρου. Ήταν οι διάφορες βαρβαρικές επιδρομές, για διάστημα άνω των τριών αιώνων, οι οποίες πιστεύεται, ως εκ τούτου, πως οδήγησαν στην δημιουργία του αρχικού αυτού καταφυγίου.
Μια δεύτερη θεωρία τοποθετεί την ίδρυση της Ραγούσας και την καταστροφή της Επιδαύρου από τους Σλάβους και τους Αβάρους, το έτος 614. Μια τρίτη θεωρία συνδέει την ίδρυση της Ραγούσας με την επιδρομή που πραγματοποιήθηκε από τους Κροάτες το 656 εναντίον της Επιδαύρου, η οποία, τότε, καταστράφηκε ολοκληρωτικά. Εν πάση περιπτώσει, παρά το γεγονός πως η νέα αυτή τοποθεσία προσέφερε μεγαλύτερη προστασία στους νέους κατοίκους, ωστόσο τα γειτονικά εδάφη ήσαν λιγότερο εύφορα, οπότε και υποχρεώθηκαν να διαπραγματευθούν με τους Σλάβους το δικαίωμα εκμετάλλευσης των παλαιών εδαφών τους. Ως αντάλλαγμα, υποχρεώθηκαν να δηλώσουν την υποταγή τους ως βασσάλοι, παραμένοντας υπό την προστασία της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (επονομαζόμενης « Βυζαντινής »).