Πλέβεν

Ονομα

Το όνομα προέρχεται από τη Σλαβική λέξη "πλέβνια" ("αχυρώνας") ή από το "πλέβελ", που σημαίνει "αγριόχορτο", που μοιράζονται την ίδια ρίζα + τη Σλαβική κατάληξη -εν.

Γεωγραφία

Το Πλέβεν βρίσκεται σε μια αγροτική περιοχή, στην καρδιά της Πεδιάδας του Δούναβη, στην ιστορική περιοχή της Μοισίας, περιβαλλόμενο από χαμηλούς ασβεστολιθικούς λόφους, τα Υψώματα του Πλέβεν. Η κεντρική θέση της χώρας στη βόρεια Βουλγαρία ερμηνεύει τη σημασία της ως μεγάλου διοικητικού, οικονομικού, πολιτικού, πολιτιστικού και συγκοινωνιακού κέντρου. Απέχει 170 χλμ. από την πρωτεύουσα Σόφια, 320 χλμ. δυτικά από τη Βουλγαρική Ακτή της Μαύρης Θάλασσας και 50 χλμ. νότια του Δούναβη.
Κοντά στην πόλη ρέει ο ποταμός Βιτ, ενώ τη διασχίζει ο μικρός ποταμός Τουτσένιτσα (κοινά γνωστός στο Πλέβεν ως Μπαράτα, επί λέξει "Ποταμάκι").

Προϊστορία και αρχαιότητα

Τα αρχαιότερα ίχνη ανθρωπινης εγκατάστασης στην περιοχή χρονολογούνται από την 5η χιλιετία π.Χ. (Νεολιθική περίοδος). Πολυάριθμα αρχαιολογικά ευρήματα, μεταξύ αυτών ο θησαυρός του Νικολάεβο, μαρτυρούν τον πλούσιο πολιτισμό των Θρακών, που κατοικούσαν στην περιοχή για χιλιάδες χρόνια. Τα πρώτα χρόνια μ.Χ. η περιοχή έγινε τμήμα της Ρωμαϊκής επαρχίας της Μοισίας και δημιουργήθηκε ένας οδικός σταθμός, ονόματι Στοργκόσια, δημιουργήθηκε κοντά στο σημερινό Πλέβεν, στο δρόμο από την Οίσκο (κοντά στο σημερινό Γκίγκεν) στη Φιλιππούπολη, που αργότερα μετεξελίχθηκε σε φρούριο. Ενα από τα αξιολογότερα αρχαιολογικά μνημεία στη Βουλγαρία από αυτή την περίοδο είναι η Πρωτοχριστιανική βασιλική από τον 4ο αιώνα, που ανακαλύφθηκε κοντά στη σύγχρονη πόλη.

Μεσαίωνας

Κατά το Μεσαίωνα το Πλέβεν ήταν ένα αρκετά αναπτυγμένο φρούριο της Πρώτης και της Δεύτερης Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας. Οταν οι Σλάβοι κατοίκησαν την περιοχή, έδωσαν στον οικισμό το σύγχρονο όνομά του ( το ΄Πλέβεν΄ προέρχεται είτε από τη Σλαβική λέξη ΄΄πλέβνια΄΄ (αχυρώνας), ή από το ΄΄πλέβελ΄΄, που σημαίνει ΄΄αγριόχορτο΄΄ και έχουν την ίδια ρίζα). Το όνομα αναφέρεται για πρώτη φορά σε ένα διάταγμα του Ούγγρου βασιλιά Στέφανου Ε΄ σε σχέση με μία στρατιωτική επιχείρηση στα Βουλγαρικά εδάφη.

Οθωμανική κυριαρχία

Κατά την Οθωμανική κυριαρχία το Πλέβεν, γνωστό ως Πλέβνε στα Οθωμανικά Τουρκικά, διατήρησε τη Βουλγαρική του όψη και τον πολιτισμό. Πολλές εκκλησίες, σχολεία και γέφυρες χτίστηκαν την εποχή της Βουλγαρικής Εθνικής Αναγέννησης (1762 - 1878). Το 1825 άνοιξε στην πόλη το πρώτο κοσμικό σχολείο και ακολούθησαν το πρώτο σχολείο θηλέων το 1840 καθώς και το πρ΄πωτο σχολείο αρρένων την επόμενη χρονιά. Στο Πλέβεν ο εθνικός ήρωας της Βουλγαρίας Βασίλ Λέβσκι ίδρυσε την πρώτη επαναστατική επιτροπή το 1869, μέρος του εθνικού επαναστατικού δικτύου του.

Νεότερη ιστορία

Τα γεγονότα του Ρωσοτουρκικού πολέμου  αποδείχθηκαν κρίσιμα για την ανάπτυξη του Πλέβεν ως στρατηγικής σημασίας πόλης της κεντρικής βόρειας Βουλγαρίας. Το Δεκέμβριο του 1899 ιδρύθηκε στην πόλη η Βουλγαρική Αγροτική Εθνική Ενωση, ένα ηγετικό κόμμα του μεσοπολέμου, που εκπροσωπούσε τους Βούλγαρους αγρότες. Η πόλη γνώρισε σημαντική δημογραφική και οικονομική ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια, εδραιωνόμενη σταδιακά ως πολιτιστικό κέντρο της περιοχής. Ήδη από την δεκαετία του 1930, που ο πληθυσμός της αριθμούσε τις 30.000 κατοίκους υπήρχαν γυμνάσια αρρένων και θηλέων, επαγγελματική σχολή γεωπονικής και άλλες λαϊκών επαγγελμάτων. Την ίδια εποχή παρουσίαζε ανεπτυγμένη κεραμική, βυρσοδεψία, αμαξοποιία, εργοστάσια κατασκευής σιδηροκιβωτίων, γεωργικών εργαλείων, σιδηρόβεργων, βαμβακερών και λινών υφασμάτων, βαφεία, πλεκτήρια κλπ. Ονομαστή επίσης ήταν σ΄ όλη τη Βουλγαρία η κατ΄ έτος τελούμενη στη πόλη ζωο-πανήγυρη.

Θρησκεία

Η συντριπτική πλειοψηφία του  90% των κατοίκων του Πλέβεν είναι Ορθόδοξοι Χριστιανοί. Η Επισκοπή της Νικόπολης, στην οποία ανήκει το Πλέβεν, είναι μια από τις δύο Ρωμαιοκαθολικές επισκοπές της Βουλγαρίας και 5% περίπου των κατίκων είναι Καθολικοί, σημαντικό ποσοστό σε σύγκριση με άλλες Βουλγαρικές πόλεις.
Το ΠΛέβεν έχει τρεις μεγάλες Ορθόδοξες εκκλησίες, την Εκκλησία του Αγίου Νικολάου (1834) της περιόδου της Βουλγαρικής Εθνικής Αφύπνισης, που κατασκευάσθηκε στη θέση ναίσκου της Δεύτερης Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας (1185–1396/1422), η Εκκλησία της Αγίας Παρασκευής (1934) και η Εκκλησία της Αγίας Τριάδας, που εγκαινιάσθηκε από τον Εξαρχο Ανθιμο Α΄. χτισμένη το 1870 στη θέση εκκλησίας που αναφέρεται από το 1523, Το 2005 ήταν υπό ανέγερση νέα Ορθόδοξη εκκλησία, στη συνοικία Στρογκόζιγια.
Το 2001 άρχισε η ανέγερση μιας μεγάλης Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας της Παναγίας της Φάτιμα. Στην πόλη υπάρχει επίσης ένα τζαμί για τις ανάγκες του Μουσουλμανικού πληθυσμού, καθώς και μια Μεθοδική εκκλησία, στη θέση πρώην τοπικού κουκλοθέατρου.

Oικονομία

Σημαντικό κέντρο διύλισης πετρελαίου, μεταλλουργίας, κατασκευής μηχανημάτων, ελαφράς βιομηχανίας και βιομηχανίας τροφίμων τη Σοσιαλιστική περίοδο, μετά το 1989 περιέπεσε σε οικονομική κρίση με πολλές από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις (όπως τα διυλιστήρια πετρελαίου Πλάμα Πλέβεν) να κλείνουν ή στην πράξη να διακόπτουν τη λειτουργία τους. Εντούτοις στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και στις αρχές εκείνης του 2000 γνώρισε μια ναγέννηση της ελαφράς βιομηχανίας και την ανάπτυξη όπως η πλεκτοβιομηχανία και η παραγωγή ενδυμάτων. Ο τουρισμός, που προσείλκυε πολλούς από τη Σοβιετική Ενωση πριν το 1989 και γνώρισε κάμψη τα επόμενα χρόνια, είναι και πάλι σε άνοδο. 
Το 2006 η ανεργία ήταν 12,7%. 
Σήμερα οι σημαντικότεροι οικονομικοί κλάδοι στο Πλέβεν είναι η βιομηχανία τσιμέντου και γυαλιού, η κατασκευή μηχανημάτων, η ραπτική, η γεωργία, το λιανικό εμπόριο και οι υπηρεσίες. Στην πόλη έγιναν αρκετές ξένες επενδύσεις στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και στις αρχές εκείνης του 2000. Ιδιαίτερα αισθητή είναι η μαζική κατασκευή υπερμάρκετ, με τρία Billa, δύο Kaufland, δύο Carrefour, δύο φθηνών αγορών, DM, Plus, ELEMAG, METRO, δύο LIDL , ένα Praktiker, bauMax και πολλά άλλα.

Μεταφορές

Από το Πλέβεν διέρχεται η διεθνής σιδηροδρομική γραμμή Σόφια-Βουκουρέστι-Μόσχα. Βόρεια της πόλης διέρχεται η διεθνής οδός Ε83. Ο εθνικός Αυτοκινητόδρομος 2 Αίμου Σόφιας-Βάρνας διέρχεται 16 χλμ. νότια του Πλέβεν. Πάνω από  90% των εσωτερικών αστικών μεταφορών στο Πλέβεν γίνεται από τρόλεϊ. Υπάρχουν 14 γραμμές τρόλεϊ και δίκτυο 75 χλμ., ενώ είναι υπό κατασκευή επέκταση 12 χλμ., που όταν ολοκληρωθεί το Πλέβεν θα καλύπτεται κατά 100%.

Αξιοθέατα

Τα περισσότερα αξιοθέατα της πόλης σχετίζονται με το Ρωσοτουρκικό Πόλεμο. Μόνο αυτά είναι περίπου 200. Από τα δημοφιλέστερα είναι το Παρεκκλήσι Μαυσωλείο του Αγίου Γεωργίου του Τροπαιοφόρου προς τιμή των πολλών Ρώσων και Ρουμάνων στρατιωτών που έχασαν τη ζωή τους κατά την Πολιορκία της Πλέβνας και το οστεοφυλάκειο στο Πάρκο Σκόμπελεφ. Αλλο δημοφιλές αξιοθέατο είναι το Πανόραμα του Πλέβεν, που δημιουργήθηκε μετά (και θεωρείται μεγαλύτερο από) το Πανόραμα του Μποροντινό στη Ρωσία με την ευκαιρία της εκατοστής επετείου της Πολιορκίας της Πλέβνας.

Αλλο δημοφιλές τουριστικό αξιοθέατο είναι το Περιφερειακό Ιστορικό Μουσείο της Πλέβνας.
, ενώ η Εκθεση-Δωρεά Σβετλίν Ρούσεφ, που στεγάζεται στα πρώην δημόσια λουτρά περιλαμβάνει έργα Βούλγαρων και διάσημων Δυτικοευρωπαίων καλλιτεχνών.
Το Δημοτικό Θέατρο Ιβάν Ραντόεφ είναι το κέντρο της θεατρικής ζωής στο Πλέβεν. Στην πόλη δραστηριοποιούνται επίσης μια σειρά κοινοτικά κέντρα ("σιταλίστα").