Κυανοπώγων

Περίληψη υπόθεσης

Ο Κυανοπώγων είναι ένας πλούσιος και ισχυρός, αλλά τρομακτικά άσχημος, ευγενής που έχει παντρευτεί αρκετές φορές όμορφες γυναίκες, οι οποίες έχουν μυστηριωδώς εξαφανιστεί. Όταν ο Κυανοπώγων επισκέπτεται το γείτονά του και ζητά να παντρευτεί μια από τις κόρες του, τα κορίτσια τρομοκρατούνται. Μετά τη διοργάνωση ενός υπέροχου συμποσίου, διαλέγει τη μικρότερη κόρη για γυναίκα του - ενάντια στη θέλησή της - και πηγαίνει να ζήσει μαζί του στο πλούσιο και πολυτελές παλάτι του στην ύπαιθρο, μακριά από την οικογένειά της.
Ο Κυανοπώγων ανακοινώνει ότι πρέπει να φύγει από την ύπαιθρο και δίνει τα κλειδιά του κάστρου στη σύζυγό του. Μπορεί να ανοίξει οποιαδήποτε πόρτα του σπιτιού με αυτά, από τις οποίες η κάθε μία εμπεριέχει και κάποια από τα πλούτη του, εκτός από την υπόγεια κάμαρα, την οποία της απαγορεύει αυστηρά να εισέλθει, για να μην υποστεί την οργή του. Έπειτα φεύγει και αφήνει το σπίτι και τα κλειδιά στα χέρια της. Επισκέπτεται την αδελφή της, Άννα, και τους φίλους και τα ξαδέρφια της για ένα πάρτι. Πάντως, τελικά καταβάλλεται από την επιθυμία να δει τι κρύβει το απαγορευμένο δωμάτιο, και ξεγλιστράει από το πάρτι και πηγαίνει να εξερευνήσει το δωμάτιο.
Ανακαλύπτει αμέσως ότι το δωμάτιο είναι γεμάτο με αίμα και τα δολοφονημένα πτώματα των πρώην συζύγων του Κυανοπώγωνα κρέμονται σε γάντζους από τους τοίχους. Τρομοκρατημένη, πετάει το κλειδί στο αίμα και το σκάει από το δωμάτιο. Προσπαθεί να ξεπλύνει το αίμα από το κλειδί, αλλά το κλειδί είναι μαγικό και το αίμα δεν μπορεί να αφαιρεθεί. Φοβούμενη για τη ζωή της, αποκαλύπτει το μυστικό του συζύγου της στην αδελφή της και σχεδιάζουν να το σκάσουν και οι δύο το επόμενο πρωί, αλλά ο Κυανοπώγων απρόσμενα επιστρέφει και βρίσκει το αιματοβαμμένο κλειδί. Τυφλωμένος από οργή, απειλεί να τη σκοτώσει επιτόπου, αλλά ζητά μια τελευταία προσευχή με την αδελφή της Άννα. Την τελευταία στιγμή, καθώς ο Κυανοπώγων πρόκειται να παραδώσει το θανατηφόρο χτύπημα, τα αδέλφια της συζύγου και της αδελφής της Άννας καταφθάνουν και σκοτώνουν τον Κυανοπώγωνα. Η σύζυγος κληρονομεί την περιουσία του και το κάστρο του, και καίει τις νεκρές γυναίκες του. Χρησιμοποιεί την περιουσία για να παντρέψει τα άλλα της αδέλφια, και τελικά ξαναπαντρεύεται και η ίδια, έναν άνδρα που αγαπάει, και αφήνει πίσω τη φρικτή της εμπειρία με τον Κυανοπώγωνα.

Σχόλια

Για την Ιόνα και τον Πίτερ Όπι,  το παραμύθι διαβάζεται ως μύθος ατελείωτα αναμνησθεί. Για παράδειγμα, ένα κενό εμφανίζεται στην αφήγηση ανάμεσα στην είσοδο της γυναίκας στο απαγορευμένο δωμάτιο και την απροσδόκητη επιστροφή του Κυανοπώγωνα, μια ώρα που οι καλεσμένοι της κατοικίας εξαφανίζονται ανεξήγητα και η προθυμία του Κυανοπώγωνα να περιμένει ένα τέταρτο της ώρας πριν σκοτώσει τη γυναίκα του είναι εκτός χαρακτήρα και κακώς δικαιολογημένη. Παρόλο που δεν έχει ανακαλυφθεί προηγούμενη αναπαράσταση της ιστορίας, μπορεί να θεωρηθεί ότι υπήρχε κάποια.
Οι θανατηφόρες επιπτώσεις της θηλυκής περιέργειας αποτελούσαν ανέκαθεν το θέμα ιστορίας και θρύλου. Η γυναίκα του Λωτ, η Πανδώρα, και η Ψυχή αποτελούν παραδείγματα μυθικών ιστοριών όπου η γυναικεία περιέργεια τιμωρείται από τις τρομερές συνέπειες. Σε μια εικονογραφημένη περιγραφή της ιστορίας του Κυανοπώγωνα από τον Ουώλτερ Κρέιν, όταν η σύζυγος δείχνει να πηγαίνει προς το απαγορευμένο δωμάτιο, υπάρχει πίσω της μια ταπετσαρία του φιδιού δελεάζοντας την Εύα να φάει το απαγορευμένο φρούτο στον Κήπο της Εδέμ.
Σε αντίθεση με τις κρυμμένες ή απαγορευμένες κάμαρες, δεν ήταν άγνωστες στην προ-Περώ λογοτεχνία. Στη συλλογή του Μπαζίλε, Pentamerone, το παραμύθι "The Three Crowns" μιλάει για την Πριγκίπισσα Μαρκέτα να μπαίνει σε ένα δωμάτιο αφότου της έχει απαγορευτεί από μια δράκαινα, και στις Αραβικές Νύχτες δίνονται στον πρίγκιπα Αγκίμπ χίλια κλειδιά για χίλιες πόρτες, αλλά απαγορεύεται να μπει στη χρυσή πόρτα, στην οποία μπαίνει, με τραγικές συνέπειες. Στην ιστορία του Πρίγκιπα Αγκίμπ, το κίνητρο είναι φανερό: η απαγορευμένη πόρτα είναι δοκιμασία. Πάντως, στον "Κυανοπώγωνα", το κίνητρο είναι λιγότερο προφανές. Δεν εξηγείται γιατί ο Κυανοπώγων δίνει το κλειδί το οποίο αποκαλύπτει το τρομακτικό γαμήλιο παρελθόν στη γυναίκα του. Σε μια ινδική ιστορία, μια δράκαινα φροντίζει έναν πρίγκιπα ενώ μεταμφιέζεται σαν μια όμορφη γυναίκα και του λέει να μην εισέλθει στον πύργο, στον τάφο ή στην κουζίνα, το οποίο θα την αποκαλύψει. Στον πύργο είναι ένας ηλικιωμένος άντρας που έχει δεσμευτεί από την αποκάλυψη για το ποια είναι, στον τάφο είναι τα οστά των θυμάτων της και στην κουζίνα περιέχει τρεις μαγικές μπάλες τις οποίες ο πρίγκιπας χρησιμοποιεί για να ξεφύγει από τη δράκαινα, με την τελευταία μπάλα, προκαλείται πυρκαγιά την οποία η δράκαινα αποφεύγει και καίγεται μέχρι θανάτου.

Η ταξινόμηση Αρν-Τόμσον

Σύμφωνα με το σύστημα Αρν-Τόμσον για την ταξινόμηση των παραμυθιών, η ιστορία του Κυανοπώγωνα είναι τύπου 312.   Μια άλλη τέτοια ιστορία είναι το The White Dove, μια προφορική γαλλική παραλλαγή. Ο τύπος συνδέεται στενά με τον τύπο 311 του συστήματος Αρν-Τόμσον, η ηρωίδα διασώζει τον εαυτό της και τις αδελφές της, σε τέτοιες ιστορίες όπως το Fitcher's Bird, The Old Dame and Her Hen, και How the Devil Married Three Sisters. Τα παραμύθια όπου η μικρότερη κόρη ελευθερώνει τον εαυτό της και τις άλλες αδελφές της από τον κακοποιό, είναι στην πραγματικότητα πολύ πιο συνηθισμένο στις προφορικές παραδόσεις από αυτόν τον τύπο, όπου ο αδελφός της ηρωίδας τη διασώζει. Άλλες τέτοιες ιστορίες υπάρχουν ωστόσο: ο αδελφός μερικές φορές βοηθά στη διάσωση από τρομερά σκυλιά ή άγρια ζώα.
Ορισμένες ευρωπαϊκές παραλλαγές της μπαλάντας Lady Isabel and the Elf Knight,  Child ballad 4, μοιάζουν πολύ με αυτήν την ιστορία. Αυτό είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτο μεταξύ ορισμένων γερμανικών παραλλαγών, όπου η ηρωίδα ζητά βοήθεια, όπως οι κλήσεις προς την Αδελφή Άννα στον Κυανοπώγωνα, και σώζεται από τον αδελφό της.

Οι γυναίκες του Κυανοπώγωνα

Δεν εξηγείται γιατί ο Κυανοπώγων δολοφόνησε την πρώτη του νύφη: δεν μπορούσε να εισέλθει στο απαγορευμένο δωμάτιο και να βρει νεκρή σύζυγο.
Στην έκδοση του 1812 που δημοσιεύτηκε στη συλλογή παραμυθιών Grimms' Fairy Tales, ο Βίλχελμ Γκριμ, στη σελίδα 41 των σχολιασμών, κάνει το ακόλουθο χειρόγραφο σχόλιο: "Φαίνεται σε όλα τα παραμύθια του Κυανοπώγωνα, όπου το αίμα του που ρέει δεν εξήγείται σωστά, η ιδέα ότι κάνει σε καθημερινή βάση μπάνιο στο αίμα για να θεραπεύσει τα μπλε του γένια, όπως και τη λέπρα, γι 'αυτό γράφεται ότι το αίμα συλλέγεται σε λεκάνες".
Ο Μωρίς Μαίτερλινκ έγραψε εκτενώς για τον Κυανοπώγωνα και στα ονόματα των θεατρικών του τουλάχιστον έξι πρώην συζύγους: τη Σελισέτ από Aglavaine et Sélysette (1896), την Αλαντίν από Alladine et Palomides (1894), την Υγκραίν και τη Μπελανζέρ από Ο θάνατος του Τενταζίλ (1894), τη Μελισσάνθη από Πελλέας και Μελισσάνθη, και την Αριάδνη από Η Αριάδνη και ο Κυανοπώγων (1907).
Στην όπερα του Ζακ Όφενμπαχ (1866), οι πρώην πέντε γυναίκες ήταν οι Ελουάζ, Ελεονόρ, Ιζόρ, Ροζαλίντ, και Μπλανς, με την έκτη και τελευταία να είναι η χωριατοπούλα Μπουλότ, που τελικά αποκαλύπτει το μυστικό του όταν επιχειρεί να τη σκοτώσει, για να παντρευτεί την Πριγκίπισσα Ερμία.
Στην όπερα του Μπέλα Μπάρτοκ A Kékszakállú herceg vára (1911), με λιμπρέτο από τον Μπέλα Μπαλάς. Η έκδοση του Μπάρτοκ δεν ονομάζει καμιά από τις γυναίκες που εμφανίζονται σε αυτήν. Αντί να επαναλάβει την αρχική ιστορία, το λιμπρέτο χρησιμοποιεί μονάχα τους κύριους χαρακτήρες και σκηνικό, και τους μετατρέπει σε μια συμβολιστική ιστορία.
Η ιστορία μικρού μήκους του Ανατόλ Φρανς "The Seven Wives of Bluebeard", ονομάζει την Ζαν ως την τελευταία σύζυγο του Κυανοπώγωνα πριν το θάνατό του.
Ο Άλφρεντ Σαβουάρ έγραψε στο θεατρικό του 1920 La huitième femme de Barbe-Bleue (Η όγδοη σύζυγος του Κυανοπώγωνα) από το οποίο ο Σαμ Γουντ και ο Ερνστ Λίμπιτς παρήγαγαν δύο ταινίες, οι οποίες δεν είχαν να κάνουν με την αρίθμηση των γυναικών του Κυανοπώγωνα.
Στην ταινία του Έντουαρντ Ντμίτρικ Bluebeard (Ο Κυανοπώγων, 1972), ο Μπάρον φον Σέπερ (Ρίτσαρντ Μπάρτον) είναι ένας Αυστριακός αριστοκράτης γνωστός ως Κυανοπώγων για το μπλε του γένι, και την όρεξή του για όμορφες συζύγους. Η ταινία ονομάζει μια Αμερικανίδα όμορφη κοπέλα Αν, που ανακαλύπτει μια κρύπτη στο κάστρο γεμάτη παγωμένα πτώματα των προηγούμενων συζύγων του.