Τωτίλας

Άνοδος στον θρόνο

Το όνομα Τωτίλας ήταν ψευδώνυμο ενός άντρα του οποίου το πραγματικό όνομα ήταν Μπαντουίλα όπως φαίνεται από τα νομίσματα που είχε εκδώσει, το όνομα Τωτίλας χρησιμοποιήθηκε από τον Βυζαντινό ιστορικό Προκόπιο ο οποίος είχε περιγράψει την εκστρατεία του Βελισσάριου στην Ιταλική χερσόνησο. O ιστορικός Χένρυ Μπράντλεϊ αναφέρει ότι τα ονόματα "Τωτίλας" και "Μπαντουίλα" ήταν ψευδώνυμα ενός άντρα του οποίου το πραγματικό όνομα ήταν "Τοταβάδως".  Γεννημένος στο Τρεβίζο ο Τωτίλας ήταν συγγενής του βασιλιά των Βησιγότθων Θεύδη, εξελέγη βασιλιάς των Οστρογότθων (541) μετά τον θάνατο του θείου του Ιλδίβαδου αφού είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στην δολοφονία του ξαδέλφου του Εράριχου αργότερα την ίδια χρονιά. Η επίσημη άποψη των Βυζαντινών όπως περιγράφεται από τον ιστορικό Προκόπιο ο οποίος έγραψε την ιστορία των Γοτθικών πολέμων ήταν ότι ο Τωτίλας ήταν σφετεριστής.  Η βασιλεία του ξεκίνησε νικηφόρα εναντίον των Βυζαντινών νικώντας τον στρατό τους σε επίθεση που έκαναν στην Βερόνα τον χειμώνα του 541 και εξολοθρεύοντας τον Βυζαντινό στρατό την άνοιξη του 542 στην μάχη της Φαβέντια (542).  Ο Τωτίλας κέρδισε άλλη μια σημαντική νίκη στην κοιλάδα του Μουγκέλλο (542) χωρίς να χρειαστεί να υπερασπιστεί την Φλωρεντία, εκεί ο Τωτίλας έδειξε τον χαρακτήρα του καλομεταχειρίστηκε τους αιχμαλώτους τόσο που στο τέλος δέχτηκαν οι ίδιοι ηθελημένα να υπηρετήσουν στον στρατό του. Οι τρεις Βυζαντινοί στρατηγοί δραπέτευσαν από την Φλωρεντία για την Περούτζια, την Σπολέτο και την Ρώμη πόλεις τις οποίες ο Τωτίλας είχε σκοπό να πάρει με πολιορκία.

Πολιορκία της Νάπολης

Στο μεταξύ απέφυγε να δώσει μάχη στην κεντρική Ιταλία στην οποία οι αυτοκρατορικές δυνάμεις είχαν ισχυρή παρουσία, προσανατολίστηκε περισσότερο να μεταφέρει τις πολεμικές του επιχειρήσεις στον Ιταλικό νότο. Κατέλαβε το Μπενεβέντο και δέχτηκε την υποταγή των κατοίκων από την Λευκανία, την Βρεττία, την Απουλία και την Καλαβρία οι οποίοι ήταν δυσαρεστημένοι από τους αυτοκρατορικούς φόρους. Η στρατηγική του βασίστηκε στο να αποφύγει να δώσει την μάχη στις καλά υπερασπισμένες πόλεις από τους Βυζαντινούς και τα λιμάνια. Ο Προκόπιος αναφέρει σχετικά με την εποχή που επέστρεψε ο Βελισάριος στην Ιταλία ότι "κατά την διάρκεια των πέντε ετών που παρέμεινε δεν μπόρεσε να πατήσει σε κανένα μέρος στην ενδοχώρα παρά περιφερόταν από λιμάνι σε λιμάνι.  Ο Τωτίλας απέφευγε να καταλάβει πόλεις με αιματηρή πολιορκία γκρεμίζοντας μονάχα τα τείχη των πόλεων οι οποίες δεχόντουσαν εθελοντικά να παραδοθούν στον ίδιον. O Έντουαρντ Γκίμπον αναφέρει : "κανέναν δεν αδίκησε ούτε φίλο του ούτε εχθρό του, όλοι εμπιστεύονταν την πίστη και την ευσπλαχνία του", μετά από μερικές τόσο σκληρές πολιορκίες όπως αυτή την Περούτζια οποιοσδήποτε άλλος στην θέση του θα μπορούσε να δείξει απίστευτη βιαιότητα όπως τονίζει ο Προκόπιος. Αναφέρεται οτι ήταν άριστος χειριστής στο ακόντιο ιδιαίτερα όταν βρισκόταν πάνω στο άλογο. Η μοναδική γνωστή επίμονη πολιορκία κατά την διάρκεια της βασιλείας του Τωτίλα ήταν η πολιορκία της Νάπολης, η συμπεριφορά του απέναντι στους κατοίκους των πόλεων που είχε υποτάξει έμεινε αξιομνημόνευτη για τον ανθρωπισμό του. Ο Ιουστινιανός είχε αρχίσει να ανησυχεί έντονα για την δράση του αλλά η ζήλεια κράτησε τον σπουδαιότερο στρατηγό του Βελισάριο στην Κωνσταντινούπολη. Η πρώτη του προσπάθεια να υπερασπιστεί την Νάπολη απέτυχε επειδή ο Τωτίλας πληροφορήθηκε σχετικά με την επίθεση στην διάρκεια των καθυστερήσεων, στην δεύτερη επίθεση μια τρικυμία κατέστρεψε την πόλη του. Η φρουρά της πόλης η οποία είχε επικεφαλής τον στρατηγό Δημήτριο αποφάσισε λόγω της πείνας να παραδοθεί εθελοντικά στον Τωτίλα ανοίγοντας την άνοιξη του 543 τις πύλες της πόλης.

Πολιορκία της Ρώμης

Ο Προκόπιος περιγράφει αναλυτικά την ανθρωπιά που έδειξε ο Τωτίλας στους δούλους, τους αιχμαλώτους και τον τρόπο που προσπάθησε να τους εξασφαλίσει φαγητό για να μην πεθάνουν από την πείνα. Από την Νάπολη προσπάθησε να καταλάβει την Ρώμη μέσω θαλάσσης αλλά οι αντίθετοι άνεμοι δεν άφησαν τα πλοία του να αποπλεύσουν, ο Τωτίλας αποφάσισε να καταλάβει την Ρώμη μέσω ξηράς εξοπλίζοντας πολλά άλογα και οδηγούς. Ο Τωτίλας πέρασε το μεγαλύτερο διάστημα του χρόνου στον νότο προσπαθώντας να εδραιώσει την εξουσία του και να εξουδετερώσει όλες τις εστίες αντίστασης. Στην κεντρική Ιταλία τα αυτοκρατορικά στρατεύματα τα οποία υπέφεραν από φτώχεια άρχισαν να λεηλατούν την ενδοχώρα, ο Τωτίλας στις διαπραγματεύσεις στην συνέχεια με την Γερουσία χρησιμοποίησε σαν βασικό επιχείρημα την διαφορά στην συμπεριφορά μεταξύ των Γότθων και των Ελλήνων. Οι διαπραγματεύσεις απέτυχαν και όλοι οι Αρειανοί ιερείς διώχθηκαν από την πόλη επειδή υπήρχαν υποψίες για συνεργασία με τους Γότθους. Στα τέλη του 545 προσπάθησε να αποκλείσει την Ρώμη ώστε να εξαναγκάσει τους κατοίκους να παραδοθούν λόγω της πείνας από την άλλη προσπάθησε να ελέγξει τον Βυζαντινό στρατό του Βελισάριου ο οποίος έφτασε να υπερασπιστεί την πόλη. Ο Πάπας Βιγίλιος δραπέτευσε στις Συρακούσες ενώ ένας στόλος με σιτηρά εξοπλίστηκε προκειμένου να τροφοδοτήσει τους κατοίκους της Ρώμης με φαγητό για να αντέξουν την πολιορκία. Ο αυτοκρατορικός στόλος έφτασε στο στόμιο του Τίβερη αλλά οι Γότθοι κινητοποιήθηκαν και τον εμπόδισαν να τροφοδοτήσει τους κατοίκους πιέζοντας τους περισσότερο να παραδοθούν στους Γότθους. Ο Τωτίλας δεν πραγματοποίησε την απειλή του να κάνει την περιοχή βοσκότοπο για βοοειδή και οπισθοχώρησε στην Απουλία, οι ζημιές στα τείχη της πόλης σύντομα αποκαταστάθηκαν. Ο Βελισάριος έφτασε με τον στρατό του για την υπεράσπιση της πόλης, ο Τωτίλας δεν εκμεταλλεύτηκε το πλεονέκτημα του και ηττήθηκε κατάφερε όμως να καταλάβει πολλές πόλεις της κεντρικής Ιταλίας όπως η Περούτζια στην συνέχεια ο Βελισάριος ανακλήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Στην τρίτη επίθεση του στην Ρώμη (549) ο Τωτίλας κατόρθωσε να την κυριεύσει λόγω προδοσίας από μια μερίδα κατοίκων που είχαν εξαθλιωθεί από την πείνα. Η συνάντηση του Τωτίλα με τον Βενέδικτο της Νουρσίας περιγράφεται στους Διαλόγους του πάπα Γρηγορίου Α΄, έγινε στις 21 Μαρτίου 543 την παραδοσιακή ημερομηνία των Βενεδικτινών μοναχών.

Πτώση

Ο επόμενος στόχος του Τωτίλα ήταν η κατάληψη της Σικελίας για να χρησιμοποιήσει τις ακτές της να υποτάξουν την Κορσική και την Σαρδηνία και να στείλει έναν Γοτθικό στόλο να λεηλατήσει τις Ελληνικές ακτές. Ο Ιουστινιανός αποφάσισε να τον αντιμετωπίσει σοβαρά στέλνοντας εναντίον του τον ισχυρό και έμπειρο στρατηγό Ναρσή, τον Ιούλιο του 552 στην Μάχη των Βουσταγαλλώρων οι Γότθοι γνώρισαν την συντριβή ο ίδιος ο Τωτίλας έπεσε στην μάχη. Η ήττα αυτή στάθηκε η αρχή του τέλους του βασιλείου τον Οστρογότθων, τον Τωτίλα διαδέχτηκε ο τελευταίος βασιλιάς των Οστρογότθων Τεΐας.