Νίκος Παρασκευόπουλος

Βιογραφία

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1949. Είναι ομότιμος καθηγητής Ποινικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Έχει διατελέσει Πρόεδρος του Τμήματος Νομικής του ΑΠΘ και Κοσμήτορας της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ. Συμμετείχε σε νομοπαρασκευαστικές επιτροπές, υπήρξε μεσολαβητής σε εξεγέρσεις κρατουμένων (1990,1996), μετά από αίτημα των ίδιων των εξεγερμένων, και είχε την ευθύνη προγραμμάτων επανένταξης αποφυλακισμένων (1988-1997). Απόψεις που υποστήριξε υιοθετήθηκαν από την ποινική νομοθεσία (μεταρρύθμιση εγκλημάτων κατά της κρατικής ελευθερίας και αποποινικοποίηση μοιχείας, εισαγωγή περιπτώσεων δικαστικής άφεσης της ποινής, νέα νομοθεσία για τον εγκλεισμό ψυχασθενών σε ψυχιατρεία, κατάργηση θανατικής ποινής και ειδικού νόμου κατά της τρομοκρατίας, αποποινικοποίηση περιύβρισης αρχής, μείωση ποινών για εξαρτημένους μικροδιακινητές, διευκόλυνση της επιλογής της απεξάρτησης). Συνέγραψε βιβλία που εστιάζουν στην ερμηνεία του ποινικού κώδικα, του κώδικα νόμων ναρκωτικών, ασκώντας κριτική σε νομικά κενά και ατέλειες, σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα των κατηγορουμένων, καθώς και βιβλία ιστορίας του ποινικού δικαίου.
Διατέλεσε Υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων από τις 27 Ιανουαρίου 2015 μέχρι τις 27 Αυγούστου 2015 στην πρώτη κυβέρνηση υπό τον Αλέξη Τσίπρα. Από τις 23 Σεπτεμβρίου επανήλθε ως Υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην δεύτερη κυβέρνηση υπό τον Αλέξη Τσίπρα. Στη θέση αυτή παρέμεινε μέχρι τις 5 Νοεμβρίου 2016. Εξελέγη βουλευτής Α΄ Θεσσαλονίκης με τον ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015.

Απόψεις και έργο

Ο Νίκος Παρασκευόπουλος θεωρεί ως ύστατη λύση ποινικής διαχείρισης τη στερητική της ελευθερίας ποινή, που θα πρέπει κατά τη γνώμη του να αφορά μόνο ακραίες περιπτώσεις (ultima ratio), ενώ έμφαση πρέπει να δίνεται στην επανένταξη των κρατουμένων. Πρωτοστάτησε ώστε τελικά να υπερψηφιστεί η διεύρυνση του συμφώνου συμβίωσης για τα ομόφυλα ζευγάρια, μη τασσόμενος κατά του γάμου και της τεκνοθεσίας, για την εν λόγω κοινωνική ομάδα. Την ημέρα της ψήφισης του Συμφώνου Συμβίωσης, ρητά δήλωσε "φτάσαμε στο τέλος μιας συζήτησης, που παίρνει ιστορικές διαστάσεις", ανοίγοντας έτσι το δρόμο για τη συζήτηση ως προς τα άλλα ζητήματα που βρίσκονται στο επίκεντρο των διεκδικήσεων του ΛΟΑΤ κινήματος.

Νόμος 4322/2015 περί αποσυμφόρησης των φυλακών

Ο Νόμος 4322/2015, γνωστός και ως Νόμος Παρασκευόπουλου, κατατέθηκε από τον ίδιο το 2015 και ψηφίστηκε με στόχο την αποσυμφόρηση των φυλακών. Όταν κατατέθηκε τα ελληνικά σωφρονιστικά ιδρύματα ήταν ασφυκτικά γεμάτα, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα η Ελλάδα να καταδικαστεί πολλές φορές από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο λόγω των κακών συνθηκών που επικρατούσαν σε αυτά. Τους πρώτους οκτώ μήνες εφαρμογής του νόμου, 1.937 κρατούμενοι απολύθηκαν, κατεβάζοντας τον αριθμό των κρατουμένων στους 9.632. 
Ο νόμος αποτελεί ένα από κυριότερα σημεία κριτικής ενάντια στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ  και έχει βρεθεί πολλές φορές στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Έχει υποστηριχθεί ότι υπήρξε ευεργετικός για δεκάδες κατάδικους που αποφυλακίστηκαν κάνοντας χρήση των διατάξεών του και κατέληξαν να διαπράττουν εκ νέου εγκληματικές πράξεις. Μεταξύ άλλων αναφέρεται παράδειγμα συμμορίας Γεωργιανών με δράση σε ολόκληρο το λεκανοπέδιο Αττικής, οι οποίοι τον Οκτώβριο του 2017 λήστεψαν και βασάνισαν με καυτό σίδερο μια 85χρονη στη Κυψέλη, γεγονός που προκάλεσε μεγάλο ενδιαφέρον εκ μέρους του Τύπου.  Σε συνέντευξη του το 2018 ο Νίκος Παρασκευόπουλος παραδέχτηκε ότι ίσως και να υπάρχουν πράγματι κάποια λάθη στον εν λόγω νόμο.