Διεθνής Αερολιμένας Λάρνακας

Ιστορία

Το Αεροδρόμιο της Λάρνακας κατασκευάστηκε πολύ εσπευσμένα, μετά την τουρκική εισβολή το 1974, για να αντικαταστήσει τον Διεθνή Αερολιμένα Λευκωσίας ο οποίος έκλεισε στις 20 Ιουλίου 1974 και σήμερα βρίσκεται εντός της ζώνης κατάπαυσης του πυρός. Ο χώρος στον οποίο χτίστηκε, δίπλα από την Αλυκή της Λάρνακας, χρησιμοποιούνταν ως μικρό αεροδρόμιο τη δεκαετία του 1930 και ως στρατιωτική βάση από τους Βρετανούς αποικιοκράτες. Το Διεθνές Αεροδρόμιο Λάρνακας άνοιξε για πρώτη φορά τις πύλες του στις 8 Φεβρουαρίου 1975 με πολύ περιοριμένες και πρόχειρες κτηριακές εγκαταστάσεις. Ουσιαστικά επρόκειτο για λυόμενα κτήρια με ξεχωριστές αίθουσες για τις αφίξεις και αναχωρήσεις. Οι πρώτες εταιρίες που χρησιμοποίησαν το νέο αυτό αεροδρόμιο ήταν οι Κυπριακές Αερογραμμές με αεροσκάφη Viscount 800 τα οποία ενοικιάστηκαν από την British Midland και η Ολυμπιακή Αεροπορία με αεροσκάφη NAMC YS-11. Ο διάδρομος του αεροδρομίου της Λάρνακας, στα πρώτα χρόνια λειτουργίας του, δε διέθετε το κατάλληλο μήκος (μόλις 1300 μέτρα) για χρήση από αεριωθούμενα αεροσκάφη (jet aircraft) ούτε και τον κατάλληλο φωτισμό για την πραγματοποίηση πτήσεων κατά τις βραδινές ώρες.
Σήμερα, ο Διεθνής Αερολιμένας Λάρνακας έχει εξελιχθεί σε κομβικό σημείο επιβατικών μεταφορών μεταξύ Ευρώπης και Μέσης Ανατολής. Η ανάδειξη της Κύπρου ως ένα από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς, οδήγησε στην σταδιακή αύξηση της αεροπορικής κίνησης του αεροδρομίου σε αριθμούς που ξεπερνούν τα 5 εκατομμύρια επιβάτες τον χρόνο. Γι' αυτό και οι κτηριακές εγκαταστάσεις δεν μπορούσαν να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες της συνεχώς αυξανόμενης αεροπορικής κίνησης. Έτσι, τέθηκε ο στόχος για την επέκταση των κτηρικών του εγκαταστάσεων και βελτίωσης των υποδομών του. Το 1998 ολοκληρώθηκαν επεκτάσεις στις αίθουσες αφίξεων και αναχωρήσεων, τέθηκε σε λειτουργία καινούριος πύργος ελέγχου, πυροσβεστικός σταθμός, νέα γραφεία και έγιναν επεκτάσεις στο δίαυλο. Έγινε ταυτόχρονη βελτίωση του οδικού δικτύου και της σύνδεσης του Αερολιμένα με το σύστημα αυτοκινητόδρομων. Οι επεκτάσεις και αναδιαμορφώσεις αποτέλεσαν προσωρινές λύσεις, γι' αυτό και λήφθηκε η απόφαση για την κατασκευή καινούριου τερματικού σταθμού σε χώρο δυτικά του παλαιού, δίπλα από τον νέο πύργο ελέγχου. Ο παλιός τερματικός σταθμός αναδιαμορφώθηκε για να χρησιμοποιείται για τις μεταφορές φορτίου (cargo), για χρήση από ιδιωτικά αεροσκάφη και για επισκέψεις επισήμων. Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός του νέου τερματικού έγινε από τη Γαλλική εταιρία  Aéroports de Paris (ADP) σε συνεργασία με την Sofréavia στη Γαλλία. Λεπτομερής σχεδιασμός και προσαρμοστικές παρεμβάσεις ολοκληρώθηκαν στην Κύπρο από Κύπριους αρχιτέκτονες και μηχανικούς κάτω από την καθοδήγηση και συνεργασία με την ADP. Το αρχιτεκτονικό σχέδιο αποτέλεσε τη βάση για τις μετέπειτα εργασίες για προκύρηξη διαγωνισμού για εξέυρεση στρατηγικού επενδυτή που θα αναλάμβανε με τη μέθοδο ΒΟΤ την κατασκευή και διαχείριση των δύο Κυπριακών Διεθνών Αερολιμένων Λάρνακας και Πάφου, για περίοδο 25 ετών. Αν και η διαδικασία δημοπράτησης του έργου και η προκύρηση διαγωνισμού για εξέυρεση στρατηγικού επενδυτή κατακρίθηκε από τα ΜΜΕ και τον πολιτικό κόσμο της Κύπρου, εντούτοις αποδείχτηκε ορθή αφού τα έργα ολοκληρώθηκαν στα πλαίσια χρονοδιαγράμματος και χωρίς ιδιαίτερη υπέρβαση των αρχικών προϋπολογισμών. Ανάμεσα στις εταιρίες που εξέφρασαν το ενδιαφέρον τους στη διαδικασία της δημοπράτησης του δύο κυπριακών αερολιμένων, συμπεριλαμβανόταν και η Βρετανική ΒΑΑ σε συνεργασία με την J & P (Ιωνάννου & Παρασκευαΐδης). Η προσφορά όμως αποσύρθηκε όταν η Κυπριακή Δημοκρατία δε δεσμέυτηκε να αποζημιώσει την εταιρία σε περίπτωση που σε αόριστο χρόνο άρχιζε η πραγματοποίση απευθείας διεθνών πτήσεων από το παράνομο αεροδρόμιο Ercan στην κατεχόμενη Κύπρο. Η διαδιακασία προχώρησε και ολοκληρώθηκε (πάλι με καθυστερίσεις) με τον δεύτερο καλύτερο ενδιαφερόμενο τη Γαλλική 'Hermes' Consortium.

Νέος τερματικός

Περισσότερα από 650 εκατομμύρια Ευρώ δαπανήθηκαν από το στρατηγικό επενδυτή για την επίτευξη ενός κολοσσιαίου στόχου, να αποκτήσει η Κύπρος Αεροδρόμια εφάμιλλα των υπόλοιπων μεγάλων Ευρωπαϊκών Αεροδρομίων. Την διαδικασία δημοπράτησης κέρδισε η κοινοπραξία γαλλικών συμφερόντων Hermes Airports. H κοινοπραξία έχει την εξής μετοχική σύνθεση: Bouygues Batiment International (22%) Egis Projects (20%), the Cyprus Trading Corporation (11.34%), Iacovou Brothers (5.67%), Hellenic Mining (11.33%), Vancouver Airport Services (10%), Ireland's Dublin Airport Authority (Aer Rianta International) (10%), Charilaos Apostolides (5.66%) and Nice Côte d'Azur Airport (2%).
Η Hermes Airports παρέδωσε τον Νέο Τερματικό Σταθμό Επιβατών του Αεροδορμίου Λάρνακας στις 7 Νοεμβρίου 2010, λίγο νωρίτερα από ότι είχε συμφωνηθεί. Η διαχείριση του αεροδρομίου ανατέθηκε στην Hermes Airports για τα επόμενα 25 χρόνια από την ημερομηνία παράδοσης, ενώ η συμφωνία προβλέπει περαιτέρω επέκταση του αεροδορμίου ώστε να μπορεί να εξυπηρετεί πέραν των 9 εκατομμυριών επιβατών το χρόνο. Προβλέπει επίσης επέκταση και αναβάθμηση των διαύλων προσγείωσης και απογείωσης μέχρι το 2013. Ο νέος Τερματικός διαθέτει 16 αερογέφυρες για επιβίβαση και αποβίβαση (boarding bridges), 67 σημεία ελέγχου αποσκευών, 8 self-service σημεία ελέγχου αποσκευών, 48 πύλες αναχωρήσεων, 2,450 θέσεις σταύθμεσης και μπορεί να εξυπηρετήσει μέχρι και 7.5 εκατομμύρια επιβάτες το χρόνο.

Σύνδεση με το αεροδρόμιο

Το Διεθνές Αεροδρόμιο Λάρνακας διαθέτει κυκλοφοριακές ρυθμίσεις που επιτρέπουν την άμεση πρόσβαση στο δίκτυο αυτοκινητόδρομων και όλες τις πόλεις της Κύπρου. Πέρα από το αυτοκίνητο και το ταξί, υπάρχει δυνατότητα πρόσβασης στο αεροδρόμιο με τα μέσα δημόσιας συγκοινωνίας. Από τη Λεμεσό η ΕΑΛ πραγματοποιεί καθημερινά πέραν των 16 δρομολογίων ενώ από τη Λευκωσία η Εταιρία Kapnos Airports πραγματοποιεί καθημερινά πέραν των 20 δρομολογίων. Τα δρομολόγια πραγματοποιούνται χωρίς ενδιάμεσους σταθμούς.
Από την Πάφο πραγματοποιούνται καθημερινά δρομολόγια προς Λεμεσό (Λ.Λ.Λ.Α ΥΠΕΡΑΣΤΙΚΑ ΛΕΩΦΟΡΕΙΑ ΛΤΔ) όπου και μπορεί να γίνει μετεπιβίβαση στα Λεωφορεία της ΕΑΛ. Από την Αμμόχωστο πραγματοποιούνται καθημερινά δρομολόγια (Λ.Λ.Λ.Α ΥΠΕΡΑΣΤΙΚΑ ΛΕΩΦΟΡΕΙΑ ΛΤΔ) προς την πολή της Λάρνακας και από τη Λάρνακα πραγματοποιούνται καθημερινά αστικά δρομολόγια προς το αεροδρόμιο από την εταιρία αστικών μεταφορών Ζήνων.
Γίνονται σκέψεις για σιδηροδρομική σύνδεση του Αερολιμένα Λάρνακας με τις δύο μεγαλύτερες πόλεις της Κύπρου, αλλά η διαδικασία βρίσκεται σε πολύ πρώιμα στάδια μελέτης για τη βιωσιμότητα του εγχειρήματος.