Νέχταν μακ Ντερ-Ίλει

Εκκλησιαστικές μεταρρυθμίσεις

Ο Βέδας στο έργο του Εκκλησιαστική Ιστορία παρουσιάζει ένα γράμμα που στάλθηκε από τον Κέολφριντ ηγούμενο των μοναστηριών του Μόνκγουιρμαουθ και του Τζάροου στον βασιλιά γύρω στο 710 για το ζήτημα του καθορισμού της ημέρας του Πάσχα. Ο Κέολφριντ είναι βέβαιος ότι ο βασιλικός απεσταλμένος ήταν μορφωμένος άντρας αφού ο ιστορικός Τόμας Όουεν Κλάνσι περιγράφει τον Νέχταν βασιλιά φιλόσοφο. Ο Νέχταν πείστηκε από τον Κέολφριντ να στείλει στην εξορία τους μοναχούς από την Ιονά (717) πράξη που συνδέεται με τις εκκλησιαστικές διαμάχες γύρω από την μετακίνηση της εορτής του Πάσχα. Οι ιστορικοί περιγράφουν διαμάχες ανάμεσα στην εκκλησία των Κελτών και την Ρώμη, η πλειοψηφία των Πικτών είχε ασπαστεί την Ρωμαϊκή εκκλησία σχετικά με το θέμα της ημέρας του Πάσχα. Ο Κέολφριντ για να κέρδισε την υποστήριξη του Νέχταν για το θέμα έστειλε τεχνίτες και μάστορες στους Πίκτες για να κατασκευάσουν πέτρινες εκκλησίες. Ο Νέχταν καθιέρωσε τον Άγιο Πέτρο σαν προστάτη της χώρας των Πίκτων και οικοδόμησε μια σειρά από εκκλησίες αφιερωμένες στον Άγιο σε όλες τις μεγάλες πόλεις της βορειοανατολικής Σκωτίας.

Παραίτηση και δεύτερη βασιλεία

Οι δυο γιοι του Νέχταν πέθαναν το 710, δεν είχε άλλους γιους ή κόρες που είχαν επιζήσει. Τα Χρονικά του Τίγκερναχ σημειώνουν (724) ότι ο Νέχταν αποσύρθηκε σε μοναστήρι (724) και άφησε τον θρόνο στον Ντρεστ ο οποίος πολύ πιθανό να ήταν γιος του ετεροθαλούς του αδελφού. Η θέση του Ντρεστ στον θρόνο ήταν πολύ ανασφαλής, ο Σιμουλ πιθανότατα κάποιος αδελφός του Νέχταν φυλακίστηκε από τον Ντρεστ (725). Την ίδια χρονιά πέθανε ο Μπεκ του Φορτριού, εχει ειπωθεί ότι διορίστηκε από τον ίδιο τον Νέχταν και είναι ο πρώτος γνωστός επίσκοπος στην ιστορία των Πίκτων. Το 726 ο Ντρεστ αιχμαλώτισε τον θείο του Νέχταν, η πράξη αυτή πιθανότατα σημαίνει την μετακίνηση του θείου του σε κάποιο άλλο μοναστήρι που είχε υπό τον απόλυτο έλεγχο του.
Το 728 ο Όνγκους Α΄ των Πίκτων νίκησε τον σκιώδη βασιλιά Άλπιν Α΄ των Πίκτων, την ίδια εποχή ο Νέχταν δραπέτευσε από το μοναστήρι και ξεκίνησε τον πόλεμο εναντίον του Ντρεστ και του Αλπίν. Τα Χρονικά του Τίγκερναχ περιγράφουν δυο ήττες του Άλπιν ύστερα από τις οποίες ο Νέχταν επανήλθε στον θρόνο των Πίκτων, μια τελική νίκη στην μάχη του Μόνιθ Κάρλο ανάμεσα στον Όνγκους και στους εχθρούς του Νέχταν σταθεροποίησε την επάνοδο του Νέχταν στον θρόνο. Ο Νέχταν παρέμεινε βασιλιάς μέχρι τον θάνατο του (732) και στην συνέχεια τον διαδέχθηκε ο ίδιος ο Όνγκους.

Θρύλοι

Έχει προταθεί η ιδέα ότι η σαρκοφάγος του Αγίου Ανδρέα κατασκευάστηκε από τον Οένγκους για να τοποθετήσει τα οστά του Νέχταν αν και η γενική άποψη που έχει γίνει αποδεκτή είναι ότι ο Όνγκους κατασκεύασε την σαρκοφάγο για να τοποθετηθούν τα δικά του οστά. Η προσκόλληση του Νέχταν στον Άγιο Πέτρο τονίζεται από μετέπειτα ιστορικούς τον 9ο αιώνα που στην εποχή τους ο Άγιος Ανδρέας είχε καθιερωθεί ο σημαντικότερος Άγιος και προστάτης της χώρας των Πίκτων.
Μια σειρά από παραδόσεις για τους πρώτους Πίκτες βασιλείς σχετίζουν τον Νέχταν με την ίδρυση του μεγάλου μοναστηριακού συγκροτήματος στο Αμπερνέθυ. Οι εκκλησιαστικές μεταρρυθμίσεις του Νέχταν έφεραν πολύ πιο κοντά την εκκλησία της χώρας του με την εκκλησία της Νορθουμβρίας και την Ρώμη χάρη στην εξορία των μοναχών του Ιωνά που είχαν μείνει πιστοί στην Ιρλανδική εκκλησία. Οι μεταρρυθμίσεις έγιναν η αρχή για την ανεξαρτησία της εκκλησίας των Πίκτων με την απεξάρτηση της από την Κέλτικη εκκλησία της Ιρλανδίας στην οποία ήταν δεμένη μέχρι τότε.