Παναιγιάλειος Γ.Σ.

Ίδρυση

Ο Παναιγιάλειος Γ.Σ. ιδρύθηκε το 1927 από επίλεκτα μέλη της τοπικής κοινωνίας. Ο πρώτος που εμπνεύστηκε τη δημιουργία του Παναιγιαλείου ήταν ο παλαιστής και ελαιοχρωματιστής Ζήσιμος Λίβας πλαισιωμένος από τους Νίκο Γαρδενιώτη, Γ. Σακελλαρόπουλο, Ηρ. Αναστασόπουλο, Κ. Ηλιόπουλο, Κ. Λυριτζή, Χρ. Παπανδιανό και άλλους.
Άλλα μέλη που βοήθησαν στη δημιουργία του Συλλόγου ήταν ο χημικός Χρήστος Παπαϊωάννου, ο Σωτήρης Λιαρομάτης, ο Ντίνος Τριανταφύλλου και λίγο αργότερα ο Σωτήρης Παναγιωτόπουλος, που για πολλά χρόνια ήταν Πρόεδρος πριν και μετά τον πόλεμο στο σπίτι του οποίου στεγάζονταν τα γραφεία του Συλλόγου. Επίτιμος Πρόεδρος της ομάδας διατέλεσε ο Κώστας Κοτζιάς. Τα παιδιά του Ντίνου Τριανταφύλλου, Τριαντάφυλλος και Βασίλης, μετέπειτα συμμετείχαν ενεργά στη διοίκηση του συλλόγου και πέρασαν από την προεδρία. Ο γιος του Ντίνου, Περικλής Τριανταφύλλου, διετέλεσε αντιπρόεδρος της ομάδας επί Α' Εθνικής και μετέπειτα πρόεδρος της ομάδας του Πανναυπλιακού - Ηρακλή, λόγω της επαγγελματικής του δραστηριότητας στο Ναύπλιο, η οποία επί προεδρίας του ανέβηκε Β' Εθνική.
Μερικοί από τους πρώτους ποδοσφαιριστές που αγωνίστηκαν στον σύλλογο είναι οι: Πάνος Σουφλής, Κωνσταντίνος Παναγόπουλος, Ιωάννης Σιμονιάν, Αρμενάκ Σιμονιάν, Άγγελος Στεφανίδης, Κωνσταντίνος Μουρίκης, Αργύρης Αρβανίτης, Ανδρέας Ντούρας, Παύλος Ζαίρας, Ιωάννης Μοσχοχλαίδης, Αρίστος Γκίωνης, Κωνσταντίνος Φούκας, Φώτης Σκλήρης, Δημήτρης Κόλλιας, Κούκας, Νίκος Δαλαμάγκας, Ζαφειρόπουλος, Πάνος Αγγελόπουλος, Στάγιας Πιρπιρής, Μόσχος, Μεντζελόπουλος, Μανουσάκης, Ζουρόπουλος, Κολάης, Αρμένης, Παναγιώτης Μουρίκης, Γκούμας, Σκαρτσίλας, Δεληγιάννης κ.ά.
Μερικοί από τους Προέδρους του Συλλόγου εκείνης της εποχής ήταν και οι: Νίκος Κουγεβετόπουλος, Ανδρέας Κουνινιώτης, Σπήλιος Παναγόπουλος. Αργότερα ακολούθησαν οι: Γ. Καλιμάνης και Αστέριος Μπέλλας. 
Οι παίκτες Λάκης Σοφιανός, Μπάμπης Φυλακτός, Χρ. Νικολαίδης, Μπέλλας, Τανίδης, Καλλίσης, Φαράντος, Μαργαρίτης, Μακρής, Χαραλαμπόπουλος, Αρβανίτης, Σταθόπουλος και άλλοι χαρακτηρίστηκαν "Πασάδες του Αιγίου". Επίσης, την δεκαετία του 1950 ο Παναιγιάλειος πήρε το προσωνύμιο Μαύρη Θύελλα.

1938-1959

Στις 5 Ιουνίου του 1938 και με προπονητή τον Δημήτρη Κόλλια από τη Θεσσαλονίκη, ο Παναιγιάλειος επικράτησε επί της Μικτής Θεσσαλονίκης με 3-1. Επίσης, νίκησε την Α.Ε.Κ. 2-0 εντός. Το 1938 πήρε το Κύπελλο αντιμετωπίζοντας τον Ολυμπιακό Πατρών με 4-3 στο Αίγιο και 2-2 στην Πάτρα. Σημείωσε νίκη επί του Εθνικού με 7-6 εντός και επίσης νίκη εκτός έδρας με ισοπαλία με το Γουδί με 4-4.
Το 1958 συμμετείχε στο πρωτάθλημα Ελλάδος (1958-59) μαζί με άλλες 9 ομάδες: Ολυμπιακό, ΑΕΚ, ΠΑΟ, Πανιώνιο, Εθνικό, Απόλλωνα, ΠΑΟΚ, Άρη και Δόξα Δράμας. Το 1959 έπειτα από 4 συνεχείς χρονιές ανακήρυξης ως Πρωταθλητής του Περιφερειακού Πρωταθλήματος της ΕΠΣ Πατρών, ανέβηκε στην Α' Εθνική με γενικό αρχηγό τον Αστέριο Μπέλλα.
Ο Παναιγιάλειος είναι η πρώτη επαρχιακή ομάδα που πήρε μέρος το 1959 στο πρώτο πρωτάθλημα της Α' εθνικής κατηγορίας (μαζί με τη Δόξα Δράμας, τον Παγκορινθιακό και τον Μέγα Αλέξανδρο Κατερίνης). Το 1959 για τα ημιτελικά έχασε από τον Ολυμπιακό με 2-1 και δεν συνέχισε στον θεσμό ενώ τη πρώτη φορά σε προημιτελικό το 1957 αποσύρθηκε επειδή δεν δέχτηκε ενώ είχε κληρωθεί να αγωνιστεί με τον Ηρακλή εντός, να τον παίξει εκτός.

1960-1970

Το 1960 ο Μπέλλας αγόρασε 31 ποδοσφαιριστές σε μία μέρα. Καθιέρωσε τα πριμ και τους μισθούς στους ποδοσφαιριστές. Την περίοδο 1964-1967, ποδοσφαιριστής στην ομάδα υπήρξε ο Νίκος Αλέφαντος.
Ο Παναιγιάλειος ήταν και παρέμεινε στην Α' εθνική ως το 1966, καθώς υποβιβάστηκε σε μπαράζ με Πανσερραϊκό και Προοδευτική: έχασε απ'τους πρώτους (0-1 στη Λάρισα), νίκησε τους δεύτερους (1-0 στη Φιλαδέλφεια), κατέληξε σε τριπλή ισοβαθμία και υποβιβάστηκε επειδή αποφασίστηκε να μετρηθούν τα γκολ στην κανονική περίοδο.
Το 1966, ο τότε γενικός αρχηγός Αστέριος Μπέλλας δεν ήταν αρεστός στους πραξικοπηματίες, επειδή είχε δώσει οικονομικές ενισχύσεις στην τότε ΕΔΑ. Η χούντα δεν διάλυσε την ομάδα, ωστόσο την υποβίβασε στην Β' εθνική και παρενέβη στη διοίκησή της. Δεν επέτρεψαν σε αυτόν και κάποια μέλη της προηγούμενης διοίκησης να βρίσκονται στο σύλλογο και σε μια αναδιάρθρωση νόμου που έγινε τότε, η ομάδα έπεσε κατηγορία δια νόμου. Παρά τις προσπάθειες των τοπικών παραγόντων που έγιναν τότε, δεν άλλαξε τίποτα.
Οι Αδερφοί Τριαντάφυλλος και Βασίλης Τριανταφύλλου εναλλάσσονταν στη διοίκηση της ομάδας τη δεκαετία του 1970.
Το 1972, ο Μπέλλας κατάφερε δια πλάγιας οδού να επιστρέψει στην ομάδα. Έχτισε μια ομάδα, με τους περισσότερους παίκτες της να έχουν αγωνιστεί στην Εθνική Ελλάδας (Αγανιάν, Ασλανίδης, Μποτίνος, Μιχάλης Συμιγδαλάς, Νίκος Συμιγδαλάς). Η ομάδα ήταν στην πρώτη θέση όλο τον Α' γύρο αλλά λόγω εσωτερικών προβλημάτων στο τέλος έχασε την άνοδο. Αξιόλογη πορεία στη Β' κατηγορία έκανε από το 1978, όταν αγωνίστηκαν και τότε παίκτες μεγάλης κλάσης.
Ο Αργεντινός Σέρτζιο Εσπινόζα από το 1979 έως το 1983 έπαιξε στον Παναιγιάλειο, με ένα διάλειμμα για μία σεζόν το 1981.

1981-1999

Το 1981 και με προπονητή τον Γιώργο Δαρίβα, ο Παναιγιάλειος έφτασε στα ημιτελικά του Κυπέλλου Ελλάδος. Έπαιξε με αντίπαλο τον Ολυμπιακό στο Αίγιο (0-3) και στο Στάδιο Καραϊσκάκη  (3-1), με σκόρερ τον Κανέλλο. Πριν τον ημιτελικό είχε αποκλείσει στο Ηράκλειο τον Ο.Φ.Η. και την Δόξα Δράμας μέσα στη Δράμα με 1-3 σκόρερ (Βασιλόπουλος-Κανέλλος-Μισαηλίδης).
Το 1985 ο Παναιγιάλειος υποβιβάστηκε στην Δ' εθνική κατηγορία. Παρέμεινε εκεί μέχρι τον Ιούνιο του 1995, όταν στο μπαράζ ανόδου στην Γ' εθνική με αντίπαλο την Αχαϊκή στο γήπεδο Απόστολος Νικολαΐδης, με 10.000 οπαδούς του στην εξέδρα, την νίκησε στην παράταση με 2-0.
Το 1999 επέστρεψε ξανά στην Β' εθνική. Σε μπαράζ παραμονής στη Β' εθνική στα Ιωάννινα τον Μάιο του 2001 με αντίπαλο τον Ναυπακτιακό Αστέρα.
Ο Πέτρος Παλαιολογόπουλος ήταν πρόεδρος της ομάδας από το 1994 μέχρι το 2002.

2003-παρόν

To 2003 υποβιβάστηκε από την Β' εθνική στην Δ' εθνική λόγω χρεών. Αγωνίστηκε υποχρεωτικά για τρεις συνεχόμενες χρονιές στο Περιφερειακό Πρωτάθλημα και υποβιβάστηκε στην Γ' εθνική κατηγορία. Ο δημοσιογράφος και εκδότης Γιώργος Χελάκης ήταν πρόεδρος της ομάδας από το 2004 έως το 2009. Το καλοκαίρι του 2010 υποβιβάστηκε ξανά λόγω πλαστής φορολογικής ενημερότητας. Ένα χρόνο αργότερα, πρόεδρος του συλλόγου έγινε ο Αντώνης Ρέλλας.
Την άνοιξη του 2013 ο Παναιγιάλειος επέστρεψε μετά από 10 χρόνια στην Β' εθνική (νυν Football League). Τη σεζόν 2013-14 ήρθε 5ος στο νότιο όμιλο, χάνοντας την είσοδο στα play-off σε ισοβαθμία με τον Ηρακλή Ψαχνών την τελευταία αγωνιστική, ενώ τη σεζόν 2014-15 κατετάγη 6ος στην κανονική περίοδο του νοτίου ομίλου. Στη συνέχεια αγωνίζεται στα play-out και ήρθε δεύτερος στην ειδική βαθμολόγια με 23 βαθμούς, εξασφαλίζοντας την παραμονή του στην κατηγορία και την σεζόν 2015-16. Τη σεζόν 2015/16 ο Παναιγιάλειος εξασφάλισε την παρουσία του και στο επόμενο πρωτάθλημα της Football League. Την σεζόν 2017/18 υποβιβάστηκε στην Γ' εθνική κατηγορία. Ο Αντώνης Ρέλλας σταμάτησε να είναι πρόεδρος τα τέλη του 2017. Την σεζόν 2018-19 η ομάδα βρίσκεται κάτω από την μέση της βαθμολογίας και υποβιβάζεται.

Υποδομές και έμβλημα

Η έδρα του Παναιγιάλειου Γ.Σ. είναι το Δημοτικό Στάδιο Αιγίου. Τα πρώτα γραφεία της ομάδας την δεκαετία του 1950 βρίσκονταν στο Παναγιωτοπουλέικο αρχοντικό. Σήμερα στεγάζονται σε πολυκατοικία στην οδό Ανδρονοπούλου 4.
Ο Ζήσιμος Λίβας ήταν γυμναστής στον Παναιγιάλειο Γυμναστικό Σύλλογο. Αγαπούσε πολύ το αγώνισμα της ελληνορωμαϊκής πάλης, της οποίας και ο ίδιος υπήρξε αθλητής. Τιμής ένεκεν, το 1954 αποφασίστηκε από τον τότε πρόεδρο του Παναιγιαλείου, Σωτήρη Παναγιωτόπουλο να υιοθετηθεί ως έμβλημα του Παναιγιαλείου τη μορφή δύο αθλητών που αγωνίζονται στην ελληνορωμαϊκή πάλη. Λόγω της δυσκολίας αποτύπωσης του συγκεκριμένους εμβλήματος στις φανέλες του Παναιγιάλειου, χρησιμοποιήθηκαν πιο απλά σήματα όπως τα παρακάτω: