Λουκρητία Αγκουιάρι

Βιογραφικά στοιχεία

Η Αγκουιάρι σπούδασε στη Φερράρα, αρχικά με τον Μ. Πετρούτσι (Brizio Petrucci), διευθυντή του παρεκκλησίου της Duomo (Καθεδρικός του Αγ. Γεωργίου) και, κατόπιν, με τον αββά Λαμπερτίνι (Lambertini) σε μοναστήρι της πόλης.
Έκανε το ντεμπούτο της στη Φλωρεντία το 1764, όπου αναγνωρίστηκε για τη δεξιοτεχνία της και, ακολούθησαν άλλες μεγάλες πόλεις, όπως η Πάντοβα, η Γένοβα, η Λούκα και η Βερόνα το 1765, κατόπιν πάλι η Γένοβα, η Λούκα και η Πάρμα, όπου εγκαταστάθηκε το 1766. Όπου και αν εμφανίστηκε γνώρισε τεράστια επιτυχία λόγω των φωνητικών της δυνατοτήτων. Σε αυτή την περίοδο, είναι πιθανόν να διατηρούσε σχέση με τον Τσέχο συνθέτη Γιόζεφ Μισλίβετσεκ (Josef Mysliveček), ο οποίος βρισκόταν επίσης εκείνη την εποχή στην Πάρμα.
Την 1η  Γενάρη 1768 αναγορεύεται ως virtuosa di camera στην Αυλή της Πάρμα και είναι τώρα από τις πιο διάσημες τραγουδίστριες της Ιταλίας. Το Μάιο του 1768 τραγουδάει στη Νάπολη στο έργο Ο Γάμος του Πηλέα και της Θέτιδας του Παϊζιέλο επί τη ευκαιρία του γάμου του βασιλιά Φερδινάνδου με την Αρχιδούκισσα Μαρία Καρολίνα των Αψβούργων και η εμφάνισή της είναι ένας θρίαμβος. Άλλωστε ο Παϊζιέλο είχε συνθέσει δύο άριες ειδικά γι’αυτήν, ακραία δεξιοτεχνικές ώστε να είναι δύσκολες. Τον Αύγουστο του επομένου έτους, η Αγκουιάρι εμφανίστηκε επί τη ευκαιρία των εορτασμών για κάποιον άλλο πριγκηπικό γάμο, που εντασσόταν στην πολιτική κατευνασμού των ερίδων μεταξύ Αψβούργων και Βουρβόνων στην Πάρμα. Εκεί, τραγούδησε σε ένα διπλό ρόλο στην όπερα Οι Γιορτές του Απόλλωνα, του Γκλουκ (Christoph Willibald Gluck).
Στην Πάρμα, συνάντησε το συνθέτη Τζουζέπε Κόλλα (Giuseppe Colla) με τον οποίο, μετά την επιστροφή από τη Νάπολη, θα σχετιστεί όχι μόνον καλλιτεχνικά αλλά και προσωπικά. Θα παντρευτούν το 1780, αφού συζήσουν για πολλά χρόνια, αλλά η Αγκουιάρι δεν θα ζήσει για πολύ ακόμη. Τραγούδησε σε έργα του Κόλλα στη Βενετία (1770), τη Γένοβα (1771), το Τορίνο (1772, 1773), την Πάρμα (1773), το Μιλάνο (1774) και πάλι στο Τορίνο (1775). Ειδικά στο Μιλάνο, το 1774, έκανε μεγάλη αίσθηση στο έργο του Κόλλα Βαρθολομαίος και σε μία καντάτα του ίδιου.
Αφού είχε εμφανιστεί τον Ιούλιο, στο Παρίσι, στις 12 Οκτωβρίου 1774 έκανε το ντεμπούτο της στο Λονδίνο, όταν την προσέλαβε ο Άγγλος ιστορικός της μουσικής Τσαρλς Μπάρνεϊ (Charles Burney), στο Θέατρο «Πάνθεον» της οδού Oxford. Εκεί, μεταξύ άλλων, θα βρεθεί ανάμεσα στο κοινό ο Βενιαμίν Φραγκλίνος (Benjamin Franklin) (μία από τις επιστολές της, στην οποία αναφέρει στον Φραγκλίνο τη μουσική που θα τραγουδήσει εκείνο το βράδυ, διατηρείται στην αλληλογραφία του). Εκείνο τον καιρό, η Αγκουιάρι ήταν τόσο διάσημη που, για τη συμμετοχή της σε δύο μονάχα τραγούδια, πήρε το τεράστιο για την εποχή ποσόν των £ 100 (στερλινών). Επέστρεψε στην Ιταλία το 1776 και, βρέθηκε στη σκηνή για άλλα τέσσερα χρόνια πριν από την οριστική της απόσυρση.
Πέθανε στην Πάρμα το 1783, σε ηλικία μόλις 40 ετών από «αδυναμία στο στήθος», όπως ήταν τότε γνωστή η φυματίωση, ενώ λέγεται ότι κάποια «αντίζηλος» την είχε δηλητηριάσει. Ενταφιάστηκε στην εκκλησία del Carmine, η οποία καταστράφηκε το 1912. Το πορτρέτο της βρίσκεται στην Αίθουσα Ντοράτα του Μουσείου Glauco Lombardi της Πάρμα.

Έκταση φωνής

Οι ιστορικές αναφορές δείχνουν ότι, η έκταση φωνής («τεσιτούρα») (tessitura) της Αγκουιάρι ήταν πολύ μεγάλη. Σύμφωνα με το γερμανικό σύστημα Φαχ (Stimmfach), η Αγκουιάρι ανήκε στην πρώτη κατηγορία φωνής, κολορατούρα σοπράνο (coloratura ή leggero), αλλά η έκταση της φωνής της ξέφευγε από τα όρια της κατηγορίας. Συγκεκριμένα, μία τυπική σοπράνο έχει έκταση φωνής περίπου 2½ οκτάβες, από το μεσαίο Ντο (Do⁴) έως το κόντρα Φα (Fa⁶). Όμως η Αγκουιάρι κατέβαινε πιο χαμηλά, στο Σολ κάτω από το μεσαίο Ντο (Sol³) και, κυρίως, ανέβαινε πολύ ψηλότερα φθάνοντας στο δις κόντρα Ντο (Do⁷)
Αυτό σημαίνει ότι, τουλάχιστον μέχρι τα 35 της, είχε έκταση φωνής 3½ οκτάβες και, ακόμη και αν δεχθούμε ότι δεν έφθανε συχνά στα όριά της, είχε άνετη έκταση 3 οκτάβων. Σημειωτέον ότι αυτές οι αναφορές είναι καταγεγραμμένες ιστορικά. Μάλιστα, σε μία από αυτές, ο ίδιος ο Μότσαρτ αναφέρει ότι τραγούδησε παρουσία του φθάνοντας στο Do⁷ (Do acuto)  Επομένως, και σε συνδυασμό με τις αναφορές ότι η φωνή της ήταν επί πλέον ζεστή και τρυφερή, η Αγκουιάρι συνδύαζε την ευλυγισία μίας δραματικής σοπράνο με τη γλυκύτητα μίας μέτζο (alto) (Βλ. Αναφορές). Υστερούσε λίγο σε ποιότητα, αλλά στις εκτελεστικές της ικανότητες δεν υπήρχε ισάξια στην εποχή της.

Κουλτούρα

Ο Βρετανός συγγραφέας Άλντους Χάξλεϋ, κάνει αναφορά στις αξιοσημείωτες φωνητικές επιδόσεις της Αγκουιάρι, στο έργο του  Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος ( Brave new World).