Γουόν Βόρειας Κορέας

Ετυμολογία

Η λέξη Γουόν ετυμολογείται από το Γιουάν της Κίνας και το Γεν Ιαπωνίας. Η υποδιαίρεση τσον γράφεται στα κορεατικά ζεόν.

Ιστορία

Το γουόν έγινε το νόμισμα της Βόρειας Κορέας στις 6 Δεκεμβρίου 1947, αντικαθιστώντας το Κορεατικό Γεν που ήταν τότε ακόμα σε κυκλοφορία. 
Η χρήση του προοορίζεται αποκλειστικά για Βορειοκορεάτες πολίτες, καθώς για τους επισκέπτες τυπώθηκε αυτόνομο νόμισμα (ή πιστοποιητικά για διεθνείς συναλλαγές), από την Εμπορική Τράπεζα (무역은행) . Τα πιστοποιητικά αυτά είναι κόκκινου χρώματος για τους επισκέπτες  που προέρχονται από  "σοσιαλιστικές χώρες" και κυανά ή πράσινα για εκείνους από  "καπιταλιστικές χώρες" . Πιο πρόσφατα, η χρήση των πιστοποιητικών περιορίστηκε και επιτράπηκε η χρήση του ευρώ και άλλων  νομισμάτων.

Αφαίρεση ισοτιμίας δολαρίου-γουόν

Από το 2001 η βορειοκορατική κυβέρνηση αφαίρεσε την εικονική ισοτιμία των 2,16 γουόν προς 1 δολάριο (που λέγεται ότι οφειλόταν στα γενέθλια του ηγέτη Κιμ Ιλ Σουνγκ στις 16 Φεβρουαρίου). Πιο πρόσφατες μελέτες δείχνουν ισοτιμία του βορειοκορεατικού γουόν σε 142,45 προς 1 δολάριο. Ωστόσο, η αξία του γουόν έχει παραποιηθεί σε τόσο μεγάλο βαθμό, ώστε πιστεύεται ότι σήμερα ένα βορειοκορέατικο γουόν είναι ίδιο σε αξία με ένα Γουόν Νότιας Κορέας. Σύμφωνα με έκθεση ανθρώπων που αυτομόλησαν από τη Βόρεια Κορέα, στην μαύρη αγορά η ισοτιμία του γουόν προς το νόμισμα της Κίνας ήταν  570 προς 1 Γιουάν Κίνας τον Ιούνιο του 2009.

Αναπροσαρμογή αξίας 2009

Η αξία του γουόν Βόρειας Κορέας αναπροσαρμόστηκε το Νοέμβριο του 2009 για πρώτη φορά έπειτα από 50 χρόνια.  Δόθηκε προθεσμία 7 ημερών στους Βορειοκορεάτες να ανταλλάξουν 100.000 γουόν (το ανώτερο)  σε χαρτονομίσματα των 1.000 γουόν και των 10 γουόν, ωστόσο, έπειτα από αντιδράσεις, το όριο αυξήθηκε σε 150.000 γουόν σε μετρητά και σε 300.000 γουόν σε τραπεζικούς λογαριασμούς.  Η αναπροσαρμογή της αξίας του γουόν θεωρήθηκε ως μια κίνηση εναντίον στην ιδιωτική αγορά, με κίνδυνο να εξαλείψει τις τραπεζικές καταθέσεις πολλών Βορειοκορεατών. Η εφημερίδα Τάιμς θεώρησε την κίνηση ως απόπειρα της κυβέρνησης να θέσει υπό έλεγχο τον πληθωρισμό και να καταστρέψει τους μαυραγορίτες.  Η ανακοίνωση έγινε στις ξένες πρεσβείες, όχι όμως και στα κρατικά ΜΜΕ της Βόρειας Κορέας. Στη συνέχεια, οι πληροφορίες μεταδόθηκαν από ραδιοφωνική υπηρεσία, διαθέσιμη μόνο εντός της Βόρειας Κορέας. 
Τα παλαιά χαρτονομίσματα σταμάτησαν να είναι νόμιμα για τις συναλλαγές στις 30 Νοεμβρίου 2009 και αντικαταστάθηκαν από χαρτονομίσματα του νέου γουόν που δεν κυκλοφόρησε πριν τις 7 Δεκεμβρίου 2009.  Η καθυστέρηση αυτή σήμαινε ότι τα καταστήματα έκλεισαν μέχρι να προμηθευτεί ο κόσμος τα νέα χαρτονομίσματα, με κίνδυνο αναταραχών. Ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες έκαναν λόγο για μικροταραχές μεταξύ πολιτών σε ορισμένα σημεία της χώρας.  Οι αρχές απείλησαν με "τιμωρία χωρίς οίκτο" όσους ή όσες παραβίαζαν τη νέα νομοθεσία για το νόμισμα.
Στις 4 Δεκεμβρίου 2009 δημοσιεύτηκαν στην βορειοκορεάτικη εφημερίδα Τσόσουν Σίνμπο (με έδρα την Ιαπωνία) φωτογραφίες του νέου χαρτονομίσματος. Τις πρώτες ημέρες μετά την αναπροσαρμογή, το γουόν απώλεσε το 96% της αξίας του έναντι του αμερικανικού δολαρίου.

Δεύτερο γουόν

Τα παλιά κέρματα που κυκλοφορούσαν ήταν του 1, 5, 10 και των 50 τσον μαζί με το 1 γουόν. Αργότερα κυκλοφόρησαν τα 10, 50 και 100 γουόν.
Κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου ίσχυσε ένα ειδικό σύστημα να σημαδεύονται τα κέρματα για διαφορετικές ομάδες ανθρώπων. Έτσι για τους Βορειοκορεάτες είχαν κέρματα χωρίς αστέρια, για τους επισκέπτες από "σοσιαλιστικές χώρες" είχαν κέρματα με 1 αστέρι και για εκείνους από  "καπιταλιστικές χώρες" είχαν κέρματα με δύο αστέρια. Εκτός από αυτά, κατασκευάστηκαν και αναμνηστικά κέρματα. Τα περισσότερα από τα τελευταία,  αν όχι όλα, έχουν πωληθεί σε ξένους συλλέκτες νομισμάτων.

Τρίτο γουόν

Κυκλοφόρησαν κέρματα σε αξίες των 1, 5, 10 και των 50 τσον, καθώς επίσης και του 1 γουόν. Στα κέρματα αυτά είναι χαραγμένο το εθνικό έμβλημα της χώρας και λουλούδια. Τα κέρματα του 1 και των 5 γουόν κυκλοφόρησαν το 2008 και τα υπόλοιπα το 2002.

Πρώτο γουόν

Τα χαρτονομίσματα του πρώτου γουόν κυκλοφόρησαν σε αξίες των 15, 20 και των 50 τσον, μαζί με των 1, 5, 10 και των 100 γουόν το 1947. Τοο πρώτο γουόν αντικαταστάθηκε από το δεύτερο το 1959 σε αξία του ενός νέου γουόν προς 100 παλαιά γουόν.

Δεύτερο γουόν

Το 1988 κυκλοφόρησαν, όπως προαναφέρθηκε, πιστοποιητικά για "σοσιαλιστές" ή μη επισκέπτες. Αυτά ήταν σε αξίες των 1 τσον, 5, 10, 50 τσον, και 1, 5, 10 και των 50 γουόν. Η σειρά για τους "επισκέπτες από καπιταλιστικές χώρες" ήταν χρώματος κυανοπράσινου, ενώ για τους "σοσιαλιστές επισκέπτες" τα πιστοποιητικά είχαν ροζ χρώμα.

Τρίτο γουόν

Η πρώτη σειρά τραπεζογραμματίων του τρίτου γουόν ήταν σε αξίες των 5, 10, 50, 100, 200, 500, 1.000, 2.000 και των 5.000 γουόν. Ο Κιμ Ιλ Σουνγκ εικονίζεται μόνο στην εμπρόσθια όψη του χαρτονομίσματος με την μεγαλύτερη ονομαστική αξία , ενώ το χαρτονόμισμα των 100 γουόν εικονίζει ένα λουλούδι (παιωνία).