Μίνας Ζεράις

Ετυμολογία

Υπάρχουν δύο ερμηνείες για την προέλευση του ονόματος της πολιτείας. Η πρώτη και απλούστερη είναι η συνέχιση του ονόματος της παλαιάς αποικιακής επαρχίας, Minas dos Matos Gerais, που σημαίνει είτε «Ορυχεία των γενικών δασών», είτε «Γενικά Ορυχεία των Δασών» (ανάλογα με το ποιο ουσιαστικό προσδιορίζεται από το επίθετο Gerais). Μία άλλη ερμηνεία είναι οι δύο μεγάλοι γεωγραφικοί χώροι που σχημάτισαν ιστορικώς την πολιτεία: η περιοχή των ορυχείων και η περιοχή «Gerais» (είτε Matos Gerais, είτε Campos Gerais, δηλαδή κάτι σαν «Γενικοί Κάμποι»). Η δεύτερη, μακρύτερα από την ακτή και με δυσκολότερη την πρόσβαση, στήριζε την οικονομία της στη γεωργία και την κτηνοτροφία, ενώ η πρώτη στον ορυκτό της πλούτο.

Γεωλογία

Η πολιτεία έχει τεράστια κοιτάσματα σιδηρομεταλλευμάτων και σημαντικές ποσότητες χρυσού και πολύτιμων λίθων, όπως είναι τα σμαράγδια, τα τοπάζια και η ακουαμαρίνα.

Παλαιοντολογία

Η ανακάλυψη απολιθωμάτων του Maxakalisaurus topai, ενός σαυρόποδου δεινοσαύρου, υπήρξε μία σημαντική ανακάλυψη για την παλαιοντολογία: σχεδόν πλήρης σκελετός του βρέθηκε 45 χιλιόμετρα από την πόλη Πράτα στο «Τρίγωνο της Μίνας» το 1998. Συγγενής του σαλτάσαυρου, ο μαξακαλίσαυρος έφερε οστέινες αμυντικές πλάκες στο δέρμα του. Tο γένος πήρε το όνομά του από την τοπική φυλή των Μαξακάλι (Topa είναι μία από τις θεότητές τους).
Ο σκελετός του Maxakalisaurus που ανακαλύφθηκε ανήκε σε ένα ζώο μήκους περίπου 13 μέτρων και εκτιμώμενου βάρους 9 τόνων, παρότι σύμφωνα με τον παλαιοντολόγο Αλεξάντερ Κέλνερ μπορούσε να φθάσει σε μήκος σχεδόν 20 μέτρων. Είχε μακρύ λαιμό και ουρά, και έζησε πριν από περίπου 80 εκατομμύρια χρόνια. Επειδή τα σαυρόποδα φαίνεται ότι δεν αντιμετώπιζαν μεγάλο ανταγωνισμό στη Νότια Αμερική, εξελίχθηκαν εκεί σε πιο ποικίλες μορφές και πιο ασυνήθεις τάσεις. Από το 2006 ένα ομοίωμα του σκελετού εκτίθεται στο Εθνικό Μουσείο του Ρίο ντε Τζανέιρο.

Δημογραφία

Η αύξηση του πληθυσμού της Μίνας Ζεράις μεταξύ του 1991 και του 2000 ήταν 1,4%. Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, από άποψη φυλής το 46% των Μινέιρος (όπως ονομάζονται οι κάτοικοι της πολιτείας) είναι λευκοί, το 45% πάρντο (μιγάδες), το 9% μαύροι, 40.000 είναι Ασιάτες (0,2%) και μόλις 37.000 ιθαγενείς Ινδιάνοι (0,18%).
Εκτός από τους ιθαγενείς και τους αφρικανικής και πορτογαλικής καταγωγής Μινέιρος, άλλες σημαντικές εθνικές ομάδες στην πολιτεία είναι οι ιταλικής καταγωγής, οι γερμανικής καταγωγής και οι λιβανέζικης καταγωγής Βραζιλιάνοι.
Ωστόσο, η φυλετική σύσταση ποικίλλει πολύ από πόλη σε πόλη. Π.χ. στην κωμόπολη Κορέγκο ντο Μπομ Ζεσούς, τη νοτιότερη της Μίνας Ζεράις, το 98,7% του πληθυσμού είναι λευκοί. Ο νότος της πολιτείας αποτελεί το πιο «ευρωπαϊκό» και το πλέον πυκνοκατοικημένο τμήμα της. Από την άλλη πλευρά, στη Σετουμπίνα, που βρίσκεται στα βορειοανατολικά, το 71,8% είναι πάρντο και το 14,7% μαύροι.
Το μικρό ποσοστό των Ινδιάνων στον πληθυσμό εξηγείται από την εξολόθρευση μεγάλου μέρους του αρχικού πληθυσμού τους (περίπου 97.000 το έτος 1500) από ασθένειες που έφεραν μαζί τους οι Ευρωπαίοι άποικοι και, ιδιαίτερα στη Μίνας Ζεράις, από τον μαζικό εποικισμό.
Κατά τη διάρκεια της αποικιακής περιόδου η δυσαναλογία ανάμεσα στον αριθμό των ανδρών και στον αριθμό των γυναικών ήταν οξύ πρόβλημα. Η απογραφή του 1738 στο Σέρο ντο Φρίου, που περιελάμβανε και τη Ντιαμαντίνα, σημείωσε ότι από τους 9681 κατοίκους το 83,5% ήταν άνδρες και το 16,5% γυναίκες. Ανάμεσα στους σκλάβους, οι γυναίκες ήταν μόλις το 3,1%.
Η μονογαμική οικογενειακή δομή που προσπάθησε να αναπτύξει η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία στην αποκιακή Βραζιλία ήταν μάλλον εξαίρεση στη Μίνας Ζεράις. Εκεί κυριαρχούσαν οι προσωρινές σχέσεις και η συγκατοίκηση. Η μονογαμία και οι γάμοι στην εκκλησία ρίζωσαν τον 19ο αιώνα, κατά τα ηθικά πρότυπα που επέβαλλε η θρησκεία. Ο ρόλος των γυναικών στην πολιτεία ήταν πολύ δυναμικός για τα δεδομένα της εποχής: πολλές ζούσαν μόνες ή ήταν αρχηγοί μονογονεϊκών οικογενειών και εργάζονταν, ιδίως οι απελεύθερες σκλάβες «έγχρωμες» γυναίκες. Πολλοί πρώην δούλοι μπόρεσαν να συγκεντρώσουν περιουσία και αρκετοί από αυτούς έγιναν οι ίδιοι ιδιοκτήτες δούλων.
Κατά την περίοδο του «πυρετού του χρυσού» περίπου 600 χιλιάδες Πορτογάλοι μετανάστευσαν στη Βραζιλία, με τους περισσότερους να πηγαίνουν στη Μίνας Ζεράις. Το βιβλίο αναφοράς για ένα μεγάλο αριθμό αυτών των οικογενειών είναι το Velhos Troncos Mineiros («Παλαιοί Κλάδοι των Μινέιρος») του Raimundo Trindade.

Οικονομία

Ο τομέας παροχής υπηρεσιών είναι η μεγαλύτερη συνιστώσα του ΑΕΠ της Μίνας Ζεράις με 47,1%, ακολουθούμενος από τη βιομηχανία (44,1%). Η αγροτική παραγωγή αντιπροσωπεύει το 8,8% του ΑΕΠ (2004). Κυριότερες εξαγωγές είναι: τα ορυκτά προϊόντα (44,4%, κυρίως σιδηρομετάλλευμα), τα μη πολύτιμα μέταλλα (15,8%), τα οπωροκηπευτικά (13%) και τα πολυτιμα μέταλλα (5,5%).
Η οικονομία της Μίνας Ζεράις αποτελεί το 9% της βραζιλιάνικης οικονομίας (2005).
Εκτός των άλλων, η πολιτεία παράγει και ηλεκτρονικά προϊόντα, ενώ οι αυτοκινητοβιομηχανίες Fiat και Mercedes-Benz διατηρούν εργοστάσια. Ο τουρισμός συνιστά επίσης μία σημαντική πηγή εσόδων για τη Μίνας Ζεράις: ιστορικές πόλεις όπως οι Όρου Πρέτου, Μαριάνα, Σαμπαρά, Κονγκόνας, Ντιαμαντίνα, Τιραντέντες και Σάου Ζουάου ντελ Ρέι, συνιστούν πόλο έλξεως για επισκέπτες που ενδιαφέρονται για την αποικιακή αρχιτεκτονική. Λουτροπόλεις όπως οι Αρασά, Πόκους ντε Κάλντας, Λαμπαρί, Κασάμπου, κ.ά. προσελκύουν τον ιαματικό τουρισμό. Ο οικοτουρισμός είναι μία αναπτυσσόμενη δραστηριότητα, ιδίως στις ορεινές περιοχές (σέρας) της πολιτείας.
Η Μίνας Ζεράις εμφανίζει σημαντική οικονομική διαφοροποίηση κατά περιοχή. Το νότιο τμήμα (κοντά στα σύνορα με το Σάο Πάολο και το Ρίο ντε Τζανέιρο) έχει αρκετές πόλεις μεσαίου μεγέθους με συμπαγή βιομηχανική οικονομία, αλλά και πιο βορειοανατολικά υπάρχει η Ιταμπίρα, θεωρούμενη ως η μητρική πόλη της εξορυκτικής εταιρείας Vale, εισηγμένης στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Ο βορράς της πολιτείας είναι φτωχότερος, αλλά οι πόλεις Γκουβερναντόρ Βαλαντάρες και Τεόφιλου Οτόνι προσελκύουν ξένους εμπόρους πολύτιμων και ημιπολύτιμων λίθων, κυρίως τοπαζιών και ζαφειριών. Η κεντρική περιοχή έχει τεράστια αποθέματα σιδηρομεταλλεύματος και χρυσού που εξορύσσονται ακόμα. Το δυτικό τμήμα της Μίνας Ζεράις, το «Τρίγωνο της Μίνας», είναι πιο αραιοκατοικημένο και σήμερα προσελκύει επενδύσεις βιοτεχνολογίας, ιδίως στις πόλεις Ουμπερλάντια, Ουμπεράμπα και Πάτους ντι Μίνας, με έρευνα αιχμής στα βοοειδή, τη σόγια και το καλαμπόκι.

Τηλεπικοινωνίες

Σύμφωνα με στοιχεία του Απριλίου 2007, υπάρχουν 4,2 εκατομμύρια σταθερά και 11,3 εκατομμύρια κινητά τηλέφωνα εγγεγραμμένα στην πολιτεία.
Οι τηλεφωνικοί κωδικοί (DDD) της Μίνας Ζεράις (MG) είναι οι αριθμοί από το 31 μέχρι το 38.

Πολιτισμός

Η Μίνας Ζεράις μπορεί να αποκληθεί «Βαθιά Βραζιλία». Διαθέτει ένα σαφώς πιο τοπικό και παραδοσιακό χρώμα από τις κοσμοπολίτικες πολιτείες του Σάο Πάολο και του Ρίο ντε Τζανέιρο, ενώ είναι και πιο «πορτογαλική» από τον νότο της χώρας.

Οι άνθρωποι

Οι κάτοικοι της πολιτείας έχουν μία διακριτή προφορά που τους ξεχωρίζει από τους υπόλοιπους Βραζιλιάνους. Θεωρούνται (σε σχέση βέβαια με τους λοιπούς Βραζιλιάνους) επιφυλακτικοί, σώφρονες, λιγομίλητοι, αλλά υποδέχονται καλά τους ξένους.

Κουζίνα

Η Μίνας Ζεράις είναι γνωστή σε όλη τη χώρα για την κουζίνα της. Η πολιτιστική βάση της είναι το μικρό αγρόκτημα και πολλά πιάτα της χρησιμοποιούν τοπικής παραγωγής λαχανικά και κρέατα, ιδίως κοτόπουλο και χοιρινό. Το παραδοσιακό μαγείρευμα γίνεται με φούρνους ξύλων ή κάρβουνου και τηγάνια από χυτοσίδηρο.
Πολλά παραδοσιακά τοπικά γλυκά και ορεκτικά φτιάχνονται από αλεύρι καλαμποκιού ή ταπιόκας (που είναι γνωστή εκεί ως «μαντιόκα»), καθώς το σιτάρι δεν τα πήγε καλά με το τοπικό κλίμα. Το γνωστότερο φαγητό της Μίνας Ζεράις είναι το pão de queijo, ένα μικρό ρολό φούρνου (γνωστό διεθνώς ως «Brazilian cheese roll») με τυρί και αλεύρι ταπιόκας, το οποίο μπορεί να σερβιριστεί ζεστό ως ορεκτικό ή για πρωινό.
Η πολιτεία είναι ο πλέον παραδοσιακός παραγωγός τυριού στη Βραζιλία. Το «τυρί της Μίνας» είναι γνωστό σε όλη τη χώρα ως το «ξεχωριστό» βραζιλιάνικο τυρί.
Η τοπική μαγειρική επιδεικνύεται σε διάφορα φεστιβάλ όλο τον χρόνο και σε πολλές τοποθεσίες σε όλη την πολιτεία, αλλά το μεγαλύτερο φεστιβάλ είναι το μηνιαίας διάρκειας Comida de Buteco στο Μπέλο Οριζόντε, όπου 41 μπαρ και εστιατόρια επιλέγονται για να δημιουργήσουν ένα πιάτο με χρήση παραδοσιακών τοπικών πρώτων υλών. `Ανθρωποι από όλη τη χώρα και το εξωτερικό βαθμολογούν τα φαγητά, τη θερμοκρασία της μπίρας, το περιβάλλον και την εξυπηρέτηση. Το 2007, πάνω από 400.000 άνθρωποι πήραν μέρος στην εκδήλωση.

Μουσική

Η μουσική είναι ένα από τα πλέον κτυπητά ιδιαίτερα στοιχεία της Μίνας Ζεράις και έχει μία ιστορία που ανάγεται στον 16ο αιώνα, με ισχυρή παράδοση από τον 18ο (βλ. την ενότητα «Ιστορία»). Στον χώρο της κλασικής μουσικής, η πολιτεία ανεβάζει παραγωγές και εκτελέσεις διάφορων ορχηστρών και χορωδιών: Υπάρχει η Συμφωνική Ορχήστρα της Μίνας Ζεράις και η «Λυρική Χορωδία» (Coral Lírico de Minas Gerais), μία κρατική χορωδία που συντηρείται από το ίδρυμα Clovis Salgado (ίδρυμα υπό το πολιτειακό υπουργείο Πολιτισμού). Αυτά και άλλα σύνολα διατηρούν μία ισχυρή παρουσία στην πρωτεύουσα και σε όλη την πολιτεία, εργαζόμενα για την εκλαΐκευση και τον «εκδημοκρατισμό» της κλασικής μουσικής. Μία από τις πιο παραγωγικές σύγχρονες μορφές της μουσικής, ο συνθέτης και καθηγητής Andersen Viana, έχει γεννηθεί στην πολιτεία.
Οι πιο ποικίλοι ρυθμοί και ήχοι της μουσικής προήλθαν από Μινέιρος, όπως ο Ary Barroso, που το 1939 έγραψε ένα από τα γνωστότερα διεθνώς τραγούδια της Βραζιλίας, το «Aquarela do Brasil».
Από το 1960 μέχρι και μετά το 1980, οι δρόμοι στην παραδοσιακή συνοικία Σάντα Τερέζα του Μπέλο Οριζόντε, έγιναν το σκηνικό για ένα από τα σημαντικότερα κινήματα εθνικής μουσικής: το Clube da Esquina. Με ένα μοναδικό μίγμα βραζιλιάνικης δημοτικής μουσικής, ποπ και τζαζ, το Clube συγκέντρωσε ταλέντα όπως οι Milton Nascimento, Wagner Tiso, Toninho Horta, Fernando Brant, Lô Borges, Beto Guedes και Flávio Venturini.
Μετά το 1980, μία σκηνή μουσικής χέβι μέταλ δημιουργήθηκε στο Μπέλο Οριζόντε, γενέτειρα σημαντικών βραζιλιάνικων συγκροτημάτων του είδους, μερικά από τα οποία είναι και διεθνώς γνωστά, όπως οι Sepultura.
Η σύγχρονη εποχή βλέπει την εμφάνιση μιας νέας γενιάς καλλιτεχνών, όπως οι Skank, Pato Fu, Jota Quest, Uakti και Amaranto.
Το σημαντικό Διεθνές Φεστιβάλ Αποικιακής Βραζιλιανικής και Αρχαίας Μουσικής γίνεται στο Ζουίζ ντι Φόρε από το 1989.
Το υψηλότερου κύρους μπαλέτο της χώρας, το Grupo Corpo, έχει επίσης έδρα τη Μίνας Ζεράις (Μπέλο Οριζόντε).

Μουσεία

Το Μουσείο Mariano Procópio στο Ζουίζ ντι Φόρε και το Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης (Centro de Arte Contemporânea Inhotim) στο Μπρουμαντίνο είναι ίσως τα δύο σπουδαιότερα μουσεία στην πολιτεία.

Προσωπικότητες

Πολλοί διάσημοι Βραζιλιάνοι συγγραφείς γεννήθηκαν στη Μίνας Ζεράις: οι Κάρλος Ντράμοντ ντε Αντράντε, Φερνάντου Σαμπίνου, Μουρίλου Μέντες και Γκιμαράες Ρόζα. Ο πρωτοπόρος της αεροπορίας Αλμπέρτου Σάντους-Ντουμό γεννήθηκε στη Μίνας Ζεράις, όπως και αρκετοί πολιτικοί, όπως οι Πρόεδροι Αφόνσου Πένα, Βεσίζλαου Μπρας, Ντελφίμ Μορέιρα, Αρτούρ Μπερνάρντες, Ζουσελίνου Κουμπίτσεκ, Τανκρέντου Νέβις και Ντίλμα Ρούσεφ. Η Μίνας Ζεράις αναγνωρίζεται συχνά στο εξωτερικό ως η πολιτεία όπου γεννήθηκε ο ποδοσφαιριστής Πελέ, αν και έζησε από την παιδική του ηλικία στο Σάο Πάολο.