Θανάσης Φωτιάδης

Βιογραφία

Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1921. Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε νομικά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Ως φοιτητής κατά τη διάρκεια της κατοχής οργανώθηκε στην Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων (ΕΠΟΝ). Προς το τέλος της Κατοχής έγινε γραμματέας διαφώτισης της ΕΠΟΝ Μακεδονίας. Υπήρξε αρχισυντάκτης του περιοδικού Λεύτερα Νιάτα και από κοινού με τους Μανόλη Αναγνωστάκη, Κλείτο Κύρου, Πάνο Θασίτη και Γιώργο Καφταντζή συγκρότησε τον κύκλο του φοιτητικού περιοδικού Ξεκίνημα. Στη Θεσσαλονίκη έζησε για 28 περίπου χρόνια. Κατόπιν, το 1954 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα όπου εργάστηκε ως δικηγόρος. Κατά τη δικτατορία του 1967 μετέβη στη Δυτική Γερμανία όπου ανέπτυξε έντονη αντιδικτατορική δράση. Την περίοδο της μεταπολίτευσης επέστρεψε στην Ελλάδα και ασχολήθηκε συστηματικά με τη λαογραφία, δημοσιεύοντας λαογραφικές μελέτες και συμμετέχοντας σε λαογραφικά συνέδρια και διαλέξεις. Οι συλλογές "μαργαριταριών" της ελληνική; γλώσσας εκδόθηκαν σε δύο βιβλία (Το λιβάδι με τους μαργαρίτες / Το περιβόλι με τους μαργαρίτες), που σημείωσαν μεγάλη εκδοτική επιτυχία, ενώ ο γυιός του Χρήστος Φωτιάδης συνέχισε το έργο του με το "Ο Μπαχτσές με τους μαργαρίτες" (Ελληνικά Γράμματα, 2006). Η πολιτική του δράση συνεχίστηκε και κατά τη μεταπολιτευτική περίοδο όπου αγωνίστηκε για την ειρήνη ως πρόεδρος της Επιτροπής Βορείων Προαστίων. Υπήρξε επίσης ενεργό μέλος της Πανελλήνιας Πολιτιστικής Κίνησης  (ΠΑΠΟΚ).  Συνεργάστηκε από το 1965 με την εφημερίδα των βορείων προαστίων ΑΜΑΡΥΣΙΑ και άλλα έντυπα. Το ενδιαφέρον του για την πολιτική πιστοποιείται και από το γεγονός ότι μία μέρα πριν από το θάνατό του μπόρεσε να πάει μέχρι το εκλογικό κέντρο για να ψηφίσει. Πέθανε στην Αθήνα το 1989.

Ο Θανάσης Φωτιάδης στο περιοδικό Ξεκίνημα

Ο Θανάσης Φωτιάδης υπήρξε ένας από τους κύριους συνεργάτες του φοιτητικού περιοδικού Ξεκίνημα που έβγαινε από τον Εκπολιτιστικό Όμιλο του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Ε.Ο.Π). Στο Ξεκίνημα δημοσίευσε μεταξύ άλλων τη μελέτη του "Ο ποιητής Οδυσσέας Ελύτης", καθώς και αρκετές κριτικές για θεατρικά έργα και εικαστικές μελέτες στις οποίες υπογράφει ως Νικήτας Βενιέρης.

Η Καλλιόπη Φωτιάδου

Το 1950 ο Θανάσης Φωτιάδηςπαντρεύτηκε με την Καλλιόπη (Πιπίτσα) Στάλιου και αργότερα  -για να γλυτώσουν από το αφόρητο κύμα διώξεων-  μετακόμισαν στην "απρόσωπη" Αθήνα, όπου ο Φωτιάδης άσκησε τη δικηγορία για πολλά χρόνια. Το ζευγάρι απέκτησε ένα γιο, τον Χρήστο και δυο εγγονές την Ειρήνη και την Ήρα. 
Η Καλλιόπη  Φωτιάδου, το γένος Στάλιου, μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη. Συγκρούστηκε με την εύπορη οικογένειά της και πήρε μέρος στην αντίσταση μέσα από τις γραμμές της ΕΠΟΝ.  Η Φωτιάδου άσκησε για πολλά χρόνια το επάγγελμα της ξεναγού, με έντονη συνδικαλιστική δράση.
Η Καλλιόπη Φωτιάδου δραστηριοποιήθηκε ακόμη στο γυναικείο και αντιπολεμικό κίνημα. Υπήρξε μέλος της Ομοσπονδίας Γυναικών Ελλάδας (ΟΓΕ) και της Ένωσης Προοδευτικών Γυναικών Βορείων Προαστίων. Πέθανε το 2009.

Αρχείο στο ΕΛΙΑ

Ο Θανάσης Φωτιάδης δώρισε μέρος του αρχείου του στο ΕΛΙΑ το 1978. Σε σημείωμα της 18.7.1978 του Φωτιάδη προς τον Μάνο Χαριτάτο, του γράφει χαρακτηριστικά: «Πολύ λίγο για την υστεροφημία και περισσότερο για να σου δώσω μια μικρή ηθική χαρά, εμπιστεύομαι στο Αρχείο σου, όσα - λίγα περίσσεψαν από τα χαρτιά μου».
Το αρχείο της Καλλιόπης Φωτιάδου δωρήθηκε από την ίδια σε δύο τμήματα. Το πρώτο τμήμα εισήχθη στο ΕΛΙΑ το 2000  και το δεύτερο το 2005. 
Το αρχείο απόκειται στο ΕΛΙΑ Θεσσαλονίκης.

Ποιητικές συλλογές

Νοτιές, 1943. 
Αντίσταση,   Θεσσαλονίκη 1945 / Αθήνα 1975 
Πανοπλίες, Θεσσαλονίκη, Εκδοτικός Οίκος Αφών Τσακυράκη και Μπεχάρ, 1945
Ναυτικό Φυλλάδιο, 1957
Διαδρομή 1940-1960, (συγκεντρωτική έκδοση με την προσθήκη της σειράς ''Μυθολογικά Σχέδια''), 1964
Ένας θαυμάσιος περίπατος, 1965
Ληξίαρχος, 1966
Ο μηλότοπος, 1980
Μητρώο, Εκδόσεις Συλλογές, 1985

Δοκίμια

Το Λιβάδι με τους μαργαρίτες, Εκδόσεις Γρηγόρη 1965
Το Περιβόλι με τους μαργαρίτες, Εκδόσεις Γρηγόρη 1966
Ευτράπελος Ανθολογία,  Εκδόσεις Γρηγόρη,  1967
Αποσπήλαιος άνθρωπος, Aθήνα, Άρδην, 1972
Φιγούρες Καραγκιόζη, 1975
Καραγκιόζης ο πρόσφυγας, Αθήνα, Gutenberg, 1977
Γυναικοκρατία (μητριαρχία). Ελληνική συμβολή στην εθνολογία,  Χατζηνικολή, 1980
Πώς να δημιουργήσουμε τοπικό λαογραφικό μουσείο για την διάσωση του παραδοσιακού μας θησαυρού, 1980
Ρήγας - Καραϊσκάκης - Κόχραν, Άμφισσα 1984
Όφις γυρεύει σπήλαιο,  Εκδόσεις Βουρνά, 1985
Νύφη-γαμπρός και συγγενολόι. Απαρχές και διαδρομή του ελληνικού λαϊκού πολιτισμού, 1988
Λεξικό για επισκευή!, 1989

Μεταφράσεις

M. Maeterlinck, Η νοημοσύνη των φυτών, Αθήνα, Χατζηνικολή, 1977

Κριτικές για τον Θανάση Φωτιάδη

Ο Μανόλης Αναγνωστάκης δημοσίευσε στο φοιτητικό περιοδικό Ξεκίνημα τχ. 1 κριτική για την ποιητική συλλογή του Φωτιάδη Νοτιές. Κριτικές δημοσίευσαν επίσης ο Γ. Μυλωνογιάννης στο περιοδικό Ελεύθερα Γράμματα τχ. 23 για την ποιητική συλλογή Αντίσταση και Πανοπλίες, ο Γ. Β. Ιωαννιδης για την ποιητική συλλογή Αντίσταση στο περιοδικό Ελεύθερα Γράμματα τχ. 35-36. Επιπλέον, κριτικές για τις ποιητικές συλλογές του Φωτιάδη Ναυτικό Φυλλάδιο και Μυθολογικά σχέδια δημοσίευσαν και οι Μπ. Ντίντας στο περιοδικό Νέα Πορεία τχ. 37 (Μάρτιος 1958), σελ. 95, Δ. Κόκκινος και Ντίνος Χριστιανόπουλος στο περιοδικό Διαγώνιος τχ. 2 (Καλοκαίρι 1959), σελ. 68-69.