Μάχη του Λύτσεν (1813)

Πρελούδιο

Μετά την καταστροφή των Γάλλων στην Εκστρατεία της Ρωσσίας, ένας νέος συνασπισμός δημιουργήθηκε εναντίον του Ναπολέοντα. Σε απάντηση ο τελευταίος δημιούργησε βιαστικά ένα στρατό 200.000 ανδρών, που συμπεριλάμβανε πολλούς άπειρους και ελάχιστα εκπαιδευμένους στρατιώτες. Ακόμη, οι Γάλλοι είχαν σοβαρές ελλείψεις ιππικού (μια συνέπεια της ρωσσικής εκστρατείας όπου πολλοί βετεράνοι ιππείς και άλογα είχαν χαθεί). Έτσι, ο Ναπολέων, που είχε επιστρέψει στη Γαλλία μετά την περιπέτεια στη Ρωσσία, διασχίζοντας με τις νέες δυνάμεις του τον ποταμό Ρήνο, γύρισε στη Γερμανία, όπου ενώθηκε με τα σταθμεύοντα εκεί απομεινάρια της παλαιάς Μεγάλης Στρατιάς, με σκοπό να νικήσει γρήγορα αυτό το νέο συνασπισμό, πριν αυτός γίνει ισχυρότερος. 
Στις 30 Απριλίου του 1813, ο γαλλικός στρατός διέσχισε τον ποταμό Ζάαλε (Saale) προελαύνοντας προς τη Λειψία, σχηματισμένος σε τρεις φάλαγγες και οδηγούμενος από μια εμπροσθοφυλακή. Σκοπός του Γάλλου αυτοκράτορα ήταν να αναγκάσει τους Συμμάχους να χωρίσουν τους στρατούς τους, και να νικήσει τον καθένα ξεχωριστά. Ωστόσο, εξαιτίας των απειροπόλεμων ιππέων και της εσφαλμένης αναγνώρισής τους, ο Ναπολέων ήταν ανήσυχος για τις 93.000 στρατιώτες υπό τον πρίγκηπα Βίτγκενσταϊν και τον Γκέμπχαρντ φον Μπλύχερ, οι οποίοι συγκεντρώνονταν στη δεξιά πτέρυγα του στρατού του στα νότια. Σύντομα οι δυνάμεις του στρατάρχη Νέυ αιφνιδιάστηκαν, αφού δέχτηκαν επίθεση πάνω στο δρόμο Λύτσεν-Λειψίας (η Λειψία βρίσκεται 33 χλμ. περίπου βορειοανατολικά του Λύτσεν). Ακόμη, την παραμονή της μάχης ένας από τους στρατάρχες του Ναπολέοντα, ο Μπεσσιέρ, σκοτώθηκε από μια αδέσποτη οβίδα κανονιού κατά τη διάρκεια αναγνώρισης των εχθρικών στρατευμάτων κοντά στο Ρίππαχ (Rippach).

Η μάχη

Ο Ναπολέων επισκέφθηκε το πεδίο όπου είχε διεξαχθεί μία άλλη μάχη κατά τον Τριακονταετή Πόλεμο το 1632, ανάμεσα στις σουηδικές και τις γερμανικές αυτοκρατορικές δυνάμεις. Ο Ναπολέων παίζοντας το ρόλο του ξεναγού περιέγραφε στους επιτελείς του τα γεγονότα του 1632, μέχρι που άκουσε τις πρώτες κανονιές. Έτσι διέκοψε αμέσως την ξενάγηση και ίππευσε προς την κατεύθυνση όπου ακούγονταν οι κανονιές. Όταν έφθασε, πήρε την κατάσταση στα χέρια του και αποφάσισε να δημιουργήσει μια παγίδα χρησιμοποιώντας το Σώμα Στρατού (ΣΣ) του στρατάρχη Νέυ ως δόλωμα. Την ίδια στιγμή έστειλε ενισχύσεις στον τελευταίο, οι οποίες θα καταλάμβαναν ισχυρές αμυντικές θέσεις μέσα και γύρω από τα δύο χωριά που βρίσκονταν νότια της πόλης. Όταν αυτές οι μεραρχίες ήταν έτοιμες, το υπόλοιπο σώμα θα αποσυρόταν προς αυτές, δελεάζοντας τους Συμμάχους να επιτεθούν. Την ίδια ώρα ο Ναπολέων, οδηγώντας τις κύριες γαλλικές δυνάμεις, 110.000 στρατιώτες, θα ερχόταν γύρω από τη συμμαχική πτέρυγα και θα εξαπέλυε αντεπίθεση.

Ο Βίτγκενσταϊν και ο Μπλύχερ κατεδίωξαν τον Νέυ και έπεσαν στην παγίδα που τους είχε ετοιμάσει ο Ναπολέων. Όταν η προέλασή τους σταμάτησε, ο Γάλλος αυτοκράτορας ξεκίνησε την αντεπίθεση. Αφού ενίσχυσε τον Νέυ, ο Ναπολέων συγκέντρωσε ένα μεγάλο μέρος του πυροβολικού του (Μεγάλη Πυροβολαρχία) που εξαπέλυσε ένα καταστροφικό μπαράζ πυρών προς το κέντρο της διάταξης του Βίτγκενσταϊν. Τότε ο ίδιος ο Ναπολέων, μαζί με την Αυτοκρατορική Φρουρά, ηγήθηκε μαζικής επίθεσης στη συμμαχική πτέρυγα. Ο Βίτγκενσταϊν και ο Μπλύχερ αντιμετώπιζαν τον κίνδυνο μιας μεγάλης ήττας, ανάλογης του Άουστερλιτς. Ωστόσο, τα άπειρα και εξαντλημένα γαλλικά στρατεύματα που προήλαυναν και πολεμούσαν όλη την ημέρα, δεν μπορούσαν πλέον να συνεχίσουν τη νικηφόρα προέλασή τους. Επιπλέον, πλησίαζε η νύχτα, γεγονός που επέτρεψε στους Συμμάχους να υποχωρήσουν με τάξη. Η έλλειψη γαλλικού ιππικού δεν έδωσε τη δυνατότητα στον Ναπολέοντα να καταδιώξει τους αντιπάλους του. Οι Γάλλοι είχαν περίπου 20.000 νεκρούς και τραυματίες, ενώ οι Σύμμαχοι γύρω στις 22.000 νεκρούς, τραυματίες και αγνοουμένους. Όταν έπεσε η νύχτα ο Βίτγκενσταϊν και ο Μπλύχερ πλέον υποχωρούσαν, ενώ ο Ναπολέων είχε υπό τον έλεγχό του την πόλη του Λύτσεν και το πεδίο της μάχης.