Χάινριχ φον Κλάιστ

Βιογραφία

Ο Κλάιστ γεννήθηκε στην Φρανκφούρτη και καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια στρατιωτικών και ποιητών. Έχοντας λάβει μια ελάχιστη εκπαίδευση, κατατάχθηκε στον Πρωσικό Στρατό το 1792 και πήρε μέρος στην εκστρατεία του Ρήνου κατά της Γαλλίας το 1796 και το 1799 παραιτήθηκε από τον στρατό με τον βαθμό του υπολοχαγού. Σπούδασε νομική και φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο του Viadrina και το 1800 έλαβε μια θέση στο Υπουργείο Οικονομικών στο Βερολίνο.
Τον επόμενο χρόνο, το νευρικό και ανήσυχο πνεύμα του Κλάιστ έβγαλε τον καλύτερο εαυτό του στην λογοτεχνία αλλά έκανε μια παρατεταμένη αποχή από αυτήν προκειμένου να επισκεφτεί το Παρίσι και αργότερα να εγκατασταθεί στην Ελβετία. Εκεί βρήκε τους στενούς φίλους του Heinrich Zschokke και Ludwig Wieland (1777-1819), γιος του ποιητή Christoph Martin Wieland ; στους οποίους διάβασε το πρώτο δραματικό έργο του, την τραγωδία The Schroffenstein Family (1803).
Το φθινόπωρο του 1802, ο Κλάιστ επέστρεψε στην Γερμανία ; επισκέφτηκε τον Γκαίτε, τον Σίλερ και τον Wieland στην Βαϊμάρη, για μικρό χρονικό διάστημα έμεινε στο Λέιμπνιτζ και στην Δρέσδη, ξαναπήγε στο Παρίσι και τελικά το 1804 επέστρεψε στην θέση του στο Βερολίνο, το οποίο μεταφέρθηκε από το Domänenkammer στο Königsberg. Σε ένα ταξίδι στην Δρέσδη το 1807, ο Κλάιστ συνελήφθη από τις γαλλικές αρχές ως κατάσκοπος. Για να κερδίσει την ελευθερία του, επέστρεψε στην Δρέσδη όπου, μαζί με τον Adam Heinrich Müller (1779-1829), κυκλοφόρησε το περιοδικό Phöbus (Φοίβος) το 1808.
Το 1809, ο Κλάιστ πήγε στην Πράγα και εγκαταστάθηκε στο Βερολίνο, όπου συνέγραψε το Berliner Abendblätter. Γοητευμένος από τα μουσικά και πνευματικά επιτεύγματα της άρρωστης Henriette Vogel, ο Κλάιστ συμφώνησε να συμμετάσχει στην απόφασή της και να πεθάνει μαζί της, πραγματοποιώντας το σχέδιό του και σκοτώνοντας πρώτα την Vogel και ύστερα τον ίδιο στην παραλία Kleiner Wannsee (Little Wannsee) κοντά στο Potsdam, στις 21 Νοεμβρίου 1811.
Σύμφωνα με την Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάνικα εντέκατη έκδοση, "ολόκληρη η ζωή του Κλάιστ ήταν γεμάτη από μια προσπάθεια για ιδανική και απατηλή ευτυχία, και αυτό αποτυπώθηκε στο έργο του. Ήταν ο πιο σημαντικός βορειο-Γερμανός δραματουργός του ρομαντικού κινήματος, και κανένας από τους ρομαντικούς δεν τον πλησιάζει στον τρόπο με τον οποίο εκφράζει την πατριωτική αγανάκτηση."

Μια ζωή με σχέδιο

Την άνοιξη του 1799, ο 21χρονος Κλάιστ έγραψε ένα γράμμα στην ετεροθαλή αδερφή του Ούλρικε, στο οποίο ανέφερε ότι το έβρισκε "ακατανόητο πώς μια ανθρώπινη ύπαρξη μπορεί να ζήσει χωρίς ένα πλάνο για την ζωή του" (Lebensplan). Στην πραγματικότητα, ο Κλάιστ αναζήτησε και ανακάλυψε μια αίσθηση ασφάλειας μόνο όταν κοίταζε το μέλλον με ένα συγκεκριμένο πλάνο για την ζωή του.

Φιλοσοφικά δοκίμια

Ο Κλάιστ είναι επίσης διάσημος για τα δοκίμιά του σε θέματα αισθητικής και ψυχολογίας τα οποία παρουσιάζουν μια έντονη διορατικότητα πάνω στα μεταφυσικά ερωτήματα που αναπτύχθηκαν από τους φιλοσόφους της εποχής του, όπως ο Καντ, ο Fichte και ο Schelling.

On the Gradual Production of Thoughts Whilst Speaking

Στο πρώτο από τα μεγαλύτερα δοκίμιά του, On the Gradual Production of Thoughts Whilst Speaking (Über die allmähliche Verfertigung der Gedanken beim Reden), ο Κλάιστ ισχυρίζεται ότι οι περισσότεροι άνθρωποι μιλάνε μόνο για αυτά που ήδη καταλαβαίνουν. Αντί να μιλάνε για αυτά που ήδη γνωρίζουν, ο Κλάιστ συμβουλεύει τους αναγνώστες να μιλούν με τους άλλους έχοντας "την λογική πρόθεση να διδάξουν τον εαυτό τους." Η προώθηση ενός διαλόγου μέσω της τεχνικής της "επιδέξιας ανάκρισης" είναι το κλειδί πίσω από την επίτευξη μιας ορθολογικής ψυχικής διάθεσης. Ο Κλάιστ χρησιμοποιεί το παράδειγμα της Γαλλικής Επανάστασης ως το σημαντικότερο γεγονός της εποχής του Διαφωτισμού, με την οποία ο άνθρωπος απομακρύνθηκε από τις σκοτεινές και φεουδαλικές αλυσίδες του καθεστώτος υπέρ της ελευθερίας, της ισότητας και της αδελφοσύνης. Ωστόσο δεν ήταν τόσο εύκολο για τον Κλάιστ. Ο άνθρωπος δεν μπορεί απλώς να κατευθύνει τον εαυτό του προς το μέλλον έχοντας ένα λογικό μυαλό ως το κύριο εργαλείο του. Ως εκ τούτου, ο Κλάιστ υποστηρίζει ένθερμα την χρησιμότητα της αντανάκλασης πριν ή μετά το εκάστοτε γεγονός. Με αυτόν τον τρόπο, ο κάθε άνθρωπος θα μπορεί να διαμορφώσει την συλλογική συνείδησή του κατά τρόπο που να ευνοεί την αρχή της ελεύθερης βούλησης. Μετά το γεγονός, ο άνθρωπος θα μπορεί να αποφύγει την απεχθή παρεμπόδιση που του προσφέρει φαινομενικά η λογική σκέψη. Με άλλα λόγια, η θέληση για εξουσία έχει "την υπέρτατη πηγή της στο συναίσθημα" και έτσι ο άνθρωπος πρέπει να ξεπεράσει "τον αγώνα του με την μοίρα" σε ένα ισορροπημένο μίγμα σοφίας και πάθους.