Γραφικές τέχνες

Ο όρος Γραφικές Τέχνες

Οι Γραφικές Τέχνες, ανήκουν στην ευρύτερη κατηγορία των καλών τεχνών, και καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα τεχνών (παραπομπές στη ζωγραφική, σχέδιο, χαλκογραφία, μεταξοτυπία, χαρακτική, ξυλογραφία κλπ), ενώ αναφέρεται και ως η άσκηση των παραπάνω τεχνών . Όπως αναφέρεται στο βιβλίο Ιστορία της Τέχνης / Ιστορία των Γραφικών Τεχνών Γραφικές τέχνες είναι η τέχνη και οι τεχνικές με τις οποίες σχεδιάζονται, τυπώνονται και ολοκληρώνονται τα έντυπα κάθε είδους .
O Γ. Μπαμπινιώτης συνοψίζει δίνοντας τον ορισμό ως εξής: "Το σύνολο των μεθόδων και των τεχνικών που χρησιμοποιούνται για την σχεδίαση, την καλλιτεχνική επιμέλεια, την εκτύπωση και την αναπαραγωγή κειμένων και εικόνων" ενώ ο Α. Πολίτης συμπληρώνει "O όρος προσδιορίζει κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο τη σύνθετη δομή καλλιτεχνικών, διοικητικών, τεχνολογικών και παραγωγικών χαρακτηριστικών, τα οποία συνδυάζονται αρμονικά μεταξύ τους και ολοκληρώνονται στο τελικό έντυπο προϊόν. O όρος Γραφικές Τέχνες έχει επικρατήσει γιατί συνδυάζει τόσο την αισθητική δημιουργία και την γραφιστική απόδοση (του μηνύματος ή της πληροφορίας), όσο και τις τεχνικές και παραγωγικές δομές που χρησιμοποιούνται στον κλάδο. H ονομασία «Γραφικές Τέχνες», κρίνεται (ακόμη) ως η πλέον δόκιμη για τον χαρακτηρισμό του κλάδου διότι εκφράζει με ακρίβεια όλες τις επεξεργασίες που λαμβάνουν χώρα έτσι ώστε να μετατραπούν οι ιδέες σε χειρόγραφα, σε σχέδια και εικόνες, σε συγκροτημένη ενιαία μορφή ως τελικού εντύπου σε πολλά αντίτυπα."
Όπως αναφέρει το Εθνικό Κέντρο Πιστοποίησης Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Κατάρτισης, χρησιμοποιούνται επίσης οι όροι άλλων γλωσσών όπως Graphic ή Media industry, Graphic communication, Graphic Arts, Polygraphic, Polygraphie, Druck - Print Medien, και Graphische Gewerbe.

Δημιουργικό

Το πρώτο βήμα για την δημιουργία ενός εντύπου είναι ο σχεδιασμός του. Εκεί αναλαμβάνει δράση ο γραφίστας. Εκείνος είναι που θα εναποθέσει, στο έντυπο, το κείμενο (μέγεθος και είδος γραμματοσειράς) και τις εικόνες (μέγεθος και θέση). Αυτά σε συνδυασμό με τη σελιδοποίηση, εάν πρόκειται το τελικό έγγραφο να είναι βιβλίο, και τις διορθώσεις, που μπορεί να χρειαστούν, δημιουργούν την τελική μακέτα του εντύπου.

Προεκτύπωση

Η προεκτύπωση αφορά εκείνο το κομμάτι της παραγωγικής διαδικασίας που προηγείται της εκτύπωσης.
Εδώ είναι που ο γραφίστας παραδίνει τη μακέτα στο εργαστήριο. Το ατελιέ πρέπει να δημιουργήσει τα αντίστοιχα φιλμ με την πληροφορία που έχει λάβει (εικόνες, κείμενο, layout). Αμέσως μετά και προκειμένου να βεβαιωθεί ότι το αποτέλεσμα είναι το επιθυμητό εκτυπώνονται τα αντίστοιχα δοκίμια και όπου απαιτείται ακολουθούν οι αντίστοιχες διορθώσεις. Όταν όλα είναι έτοιμα, τα φιλμ τοποθετούνται στις επιθυμητές θέσεις (μοντάζ) και δημιουργούνται οι εκτυπωτικές πλάκες.

Εκτύπωση

Τα πρωτότυπα που έχουν δημιουργηθεί στην προηγούμενη φάση, και με τη χρήση των εκτυπωτικών μεθόδων που υπάρχουν, ανάλογα με το είδος του εντύπου, μεταφέρονται στο εκτυπωτικό υπόστρωμα (χαρτί, χαρτόνι, μέταλλο κ.λπ.)
Οι κύριες εκτυπωτικές μέθοδοι είναι:
·       Λιθογραφία - όφσετ
·       Τυπογραφία
·       Βαθυτυπία
·       Φλεξογραφία
·       Μεταξοτυπία
·       Ψηφιακή εκτύπωση
·       Ταμπόν - όφσετ

Μετεκτύπωση

Με την ολοκλήρωση της εκτύπωσης ακολουθεί το τελικό στάδιο της μετεκτύπωσης ή περάτωσης. Σε αυτό το στάδιο το τυπωμένο φύλλο θα μετατραπεί στο τελικό έντυπο, μέσω της τελικής τους επεξεργασίας. Τα τελικά αυτά στάδια μπορεί να είναι:
·       Κοπή, δίπλωση, σύνθεση
·       Βιβλιοδεσία
·       Κυτιοποιία
·       Ειδικές εργασίες (επίστρωση βερνικιού, χρυσοτυπία, αναγλυφοτυπία, κοπτικά κ.λπ.)

Η εξέλιξη και οι επιρροές στον κλάδο

Η εξέλιξη των γραφικών τεχνών ήταν πάντα στενά συνδεδεμένη με τις τεχνολογικές καινοτομίες και τις ανάγκες (κοινωνικές) της κάθε εποχής.
Η δημιουργία μηχανών εκτύπωσης, με πρώτη εκείνη του Γουτεμβέργιου τον 15ο αιώνα, επιτάχυνε το πλήθος των αντιγράφων και την ταχύτητα με την οποία γινόταν η αντιγραφή, ταυτόχρονα όμως μείωνε τις θέσεις εργασίας. Όμοια με την εισαγωγή στην αγορά νέων μηχανημάτων οι επιχειρήσεις εκείνες που δεν κατάφεραν να εκσυγχρονιστούν, έμειναν έξω από την παραγωγική διαδικασία. Οι επιχειρήσεις του κλάδου και προκειμένου να καταφέρουν να παραμείνουν στον χώρο, ειδικά οι μικρές και μικρομεσαίες, εξειδικευτήκαν σε συγκεκριμένους τομείς και είδη εντύπων.
Η νέα εποχή, με την εισαγωγή των υπολογιστών και την ανάπτυξη του διαδικτύου, δημιούργησε ένα μοντέλο ηλεκτρονικής οπτικής επικοινωνίας που βασίζεται στην ύπαρξη και κοινή εμφάνιση δεδομένων στις σύγχρονες πλατφόρμες επικοινωνίας.

Το μοντέλο cross media publishing

Το μοντέλο cross media publishing ήρθε να καλύψει την ανάγκη για ενιαία προβολή, έντυπη και ηλεκτρονική, μίας επιχείρησης. Η ιδέα του Create Once - Produce Many (Cross media publishing, 2005), αρχικά δημιουργήθηκε στο εργαστήριο, προκειμένου να μεταφερθεί η πληροφορία ενός εντύπου στο site της επιχείρησης.
Η τεχνολογία που χρησιμοποιείτε σε αυτού του είδους τις εκδόσεις είναι η XML (Extensible Markup Language), είναι μία γλώσσα σήμανσης, που περιέχει ένα σύνολο κανόνων για την ηλεκτρονική κωδικοποίηση κειμένων. Οι συγγραφείς δημιουργούν αρχεία και ορίζουν κείμενα, εικόνες κ.λπ. και οι παραγωγή των αρχείων τα επεξεργάζονται ανάλογα με το μέσο που θα δημοσιευθούν. Με αυτό τον τρόπο η δημιουργία του περιεχομένου πραγματοποιείτε μία φορά (create once) και διανομή γίνεται ανάλογα με το μέσο (produce many).

Το μοντέλο premedia

Όμοια, το μοντέλο premedia, αφορά την επεξεργασία των δεδομένων, ανεξάρτητα από το μέσο που θα παρουσιαστούν, έντυπο ή ηλεκτρονικό.