Νικόλαος Ματούσης

Νεανικά Χρόνια

Γεννήθηκε στη Σαμαρίνα το 1899 σε εύπορη οικογένεια. Σπούδασε στη Νομική Αθηνών από όπου και αποφοίτησε. Έγινε μέλος του ΚΚΕ και αναδείχθηκε στέλεχος του. Εκλέχτηκε μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ. Λόγω συμμετοχής και οργάνωσης αγροτικής εξέγερσηςστα Τρίκαλα  το 1925 δικάστηκε στο στρατοδικείο Λάρισας με αποτέλεσμα και την αποχώρηση και διαγραφή του από το κομμουνιστικό κόμμα. Κατόπιν έγινε βασικό στέλεχος στο Αγροτικό Κόμμα Ελλάδας με τους Ιωάννη Σοφιανόπουλο και Απόστολο Παγκούτσο τουλάχιστον έως το 1936 όταν ήταν και υποψήφιος βουλευτής Λάρισας. Από το Αγροτικό κόμμα διαγράφηκε. Επί της δικτατορίας του Μεταξά ανέπτυξε φιλικές σχέσεις με τον υπουργό δημοσίας τάξης Κωνσταντίνο Μανιαδάκη και δεν διώχθηκε όπως τα υπόλοιπα στελέχη του Αγροτικού κόμματος. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1920 άρχισε τις επαφές με τον Αλκιβιάδη Διαμάντη.

Στη Κατοχή

Τον Απρίλη του 1941 ο Ματούσης υποδέχθηκε στην Λάρισα τον Αλκιβιάδη Διαμάντη και τον συνόδευσε στις επαφές του στην Αθήνα, έχοντας τη δεύτερη θέση στην φιλοϊταλική βλάχικη οργάνωση, αποκαλούμενη Λεγεώνα. Καθαιρούσε και διόριζε προέδρους κοινοτήτων καθώς και δήμευε περιουσιακά στοιχεία. Φορούσε στολή Ιταλού αξιωματικού και συνόδευε τις κατοχικές δυνάμεις, υπέγραψε το υπόμνημα Βλαχόφωνων ενώ δημοσίευε κείμενα υπέρ της νίκης του Γ' Ράιχ. Η προσπάθεια του για να γίνει πρωθυπουργός με τη βοήθεια των Ιταλών συνάντησε την άρνηση των Γερμανών. Μετά το καλοκαίρι του 1943 υπό το φόβο του ΕΛΑΣ εγκαταστάθηκε στην Αθήνα όπου συμμετείχε στην εθνικοσοσιαλιστική οργάνωση Πρωτοπόροι Νέας Ευρώπης. Στην Απελευθέρωση κατέφυγε στη Ρουμανία, όπου συνελήφθη το 1948 με την επικράτηση του εκεί κομμουνιστικού κόμματος, και φυλακίστηκε για χρόνια.

Επιστροφή στην Ελλάδα

Μετά από αίτημα του Ελληνικού κράτους το 1964, παραδόθηκε από τη Ρουμανία όπου ήταν φυλακισμένος, στις ελληνικές αρχές στις 13 Μαΐου 1964 και έμεινε στις φυλακές Αβέρωφ μέχρι τις 25 Ιουνίου 1964, οπότε αποφυλακίσθηκε με απόφαση δικαστηρίου. Δύο ημέρες μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα στις 15 Μαΐου υπέβαλε ανακοπές κατά των αποφάσεων του Ειδικού Δικαστηρίου Δοσίλογων του Εφετείου Αθηνών. Στη δίκη που έγινε στις 25 Μαΐου κάλεσε μάρτυρες υπεράσπισης τον πρώην αρχηγό του ΕΔΕΣ Αθηνών Απόστολο Παπαγεωργίου καθώς και τον παλιό συνεργάτη πολιτικό Απόστολο Παγκούτσο. Κατέθεσε τελικά μόνο ο Παπαγεωργίου. Το δικαστήριο αποφάσισε αφενός ότι οι προηγούμενες καταδικαστικές αποφάσεις εξαφανίζονται και δίκασε τον Ματούση κατ'ουσίαν για τις κατηγορίες από την αρχή. Στη νέα δίκη, το δικαστήριο αποφάσισε παύση της ποινικής δίωξης λόγω παραγραφής στις δυο κατηγορίες συνεργασίας με τον εχθρό, διατήρηση των αποφάσεων δήμευσης των περιουσιακών του στοιχείων και αθώωση στις κατηγορίες ότι παρείχε πληροφορίες στον εχθρό για κινήσεις «ατόμων και οργανώσεων, εργαζομένων διά τον
Εθνικόν και συμμαχικόν αγώνα». Έτσι λοιπόν αφέθηκε ελεύθερος. Αργότερα στήριξε με δημοσίευμα του την Χούντα. Αν και σε μεγάλη ηλικία εξακολουθούσε να οπλοφορεί. Πέθανε στην Λάρισα στις 11 Μαρτίου 1991.

Οικογένεια

Σύζυγός του από το 1920 ήταν η Σοφία Μπαλοδήμου (-1984) και κόρη του η Ξένη (Πολυξένη) Ματούση (1927-28 Σεπτεμβρίου 1985), ζωγράφος.

Πηγή

Σταύρος Παπαγιάννης, Τα παιδιά της λύκαινας. Οι «επίγονοι» της 5ης Ρωμαϊκής Λεγεώνας κατά τη διάρκεια της Κατοχής (1941-1944), Εκδόσεις Σοκόλη. ISBN 978-960-7210-71-5, 1999, 2004