Χονγκ Κονγκ

Προαποικιακή ιστορία

Αρχαιολογικές έρευνες δείχνουν ότι η παρουσία ανθρώπων στην περιοχή Λαπ Κοκ Τσεκ (εκεί όπου σήμερα το Διεθνές Αεροδρόμιο του Χονγκ Κονγκ) χρονολογείται από 35.000 έως 39.000 χρόνια πριν και στη χερσόνησο Σάι Κούνγκ από 6.000 χρόνια πριν.
Γονγκ Τέι Τουνγκ και ο όρμος των τριών οργιών ήταν οι πρώτες περιοχές όπου κατοίκησα άνθρωποι στο Χονγκ Κονγκ κατά την παλαιολιθική περίοδο. Πιστεύεται ότι στον όρμο ήταν οικισμός σε κοιλάδα και το Γονγκ Τέι Τουνγκ ήταν κατασκευαστικό κέντρο. Έχουν ανασκαφεί νεολιθικά αντικείμενα, τα οποία δείχνουν πολιτιστικές διαφορές από τον πολιτισμό Λόνγκσαν στη βόρεια Κίνα και τους οικισμούς των Τσε, πριν από τη μετανάστευσε των Μπαϊγουέ (Βιετ) στο Χονγκ Κονγκ. Οκτώ πετρογλυφικά, που χρονολογούνται από τη δυναστεία Σανγκ στην Κίνα, ανακαλύφθηκαν στα γύρω νησιά.
Το 214 π.Χ., ο Τσιν Σι Χουάνγκ, ο πρώτος αυτοκράτορας της Κίνας, κατέκτησαν τις φυλές Μπαϊγιουέ στο Τζιαοτσί (μοντέρνο Λιάνγκουανγκ και Βιετνάμ) και ενσωματώνεται στην επικράτεια της αυτοκρατορικής Κίνας για πρώτη φορά. Το σύγχρονο Χονγκ Κονγκ ανατέθηκε στη διοίκηση Νανχάι, κοντά στην πρωτεύουσα, τη Πανγιού.
Η περιοχή του Χονγκ Κονγκ βρέθηκε υπό την εξουσία του βασιλείου Νανγιούε (Νότιο Βιετ), που ιδρύθηκε από τον στρατηγό Τσάο Τούο το 204 π.Χ., μετά την κατάρρευση της βραχύβιας δυναστείας Τσιν. Όταν το βασίλειο Νανγιούε κατακτήθηκε από τη δυναστεία Χαν το 111 π.Χ.. Αρχαιολογικά στοιχεία δείχνουν ότι ο πληθυσμός αυξήθηκε και η παραγωγή αλατιού ανθούσε αυτή τη χρονική περίοδο. Ο τάφος του Λέι Τσενγκ Ουκ Χαν στη χερσόνησο Καουλούν πιστεύεται ότι κατασκευάστηκε κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Χαν.
Από τη δυναστεία Τζιν μέχρι την πρώιμη περίοδο της δυναστείας των Τανγκ, η περιοχή που σήμερα περιλαμβάνει το Χονγκ Κονγκ διοικούνταν από την επαρχία Μπαοάν (寶安 縣). Κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Τανγκ, η περιοχή Γκουανγκντόνγκ άκμασε ως διεθνές εμπορικό κέντρο. Η περιοχή Τουέν Μουν σε ό,τι είναι τώρα τα Νέα Εδάφη του Χονγκ Κονγκ ήταν λιμάνι, ναυτική βάση, κέντρο παραγωγής αλατιού και, αργότερα, βάση για την εκμετάλλευση μαργαριταριών. Το νησί Λαντάου ήταν επίσης κέντρο παραγωγής αλατιού, όπου ξέσπασαν ταραχές των λαθρεμπόρων αλατιού ενάντια στην κυβέρνηση.
Το 736 μ.Χ., ο πρώτος αυτοκράτορας Τανγκ κατασκεύασε στρατιωτικό οχυρό στο Τουέν Μουν, στο δυτικό Χονγκ Κονγκ, για την άμυνα της παράκτια ζώνη της περιοχής. Το πρώτο σχολείο του χωριού, το Κολέγιο Λι Γινγκ, ιδρύθηκε το 1075 μ.Χ. στα σημερινά Νέα Εδάφη της εποχή της βόρειας δυναστείας Σονγκ. Μετά την ήττα τους από τους Μογγόλους, το δικαστήριο των Νότιων Σονγκ μεταφέρθηκε για λίγο στη Καουλούν, πριν από την τελική ήττα τους στη μάχη της Γιάμεν.
Από τη δυναστεία Τανγκ μέχρι τη δυναστεία Μινγκ, η περιοχή που σήμερα περιλαμβάνει το Χονγκ Κονγκ διοικούνταν από την επαρχία Ντόνγκουαν (東莞 縣 / 東 官 縣). Μετά η περιοχή δόθηκε στην κομητεία Σινάν (新 安縣) πριν αποικιστεί από τους Βρετανούς.
Ο πρώτος Ευρωπαίος εξερευνητής που αναφέρεται να επισκέφθηκε το Χονγκ Κονγκ, ήταν ο Ζόρζε Άλβαρες, έναν Πορτογάλο εξερευνητή ο οποίος έφτασε το 1513. Αφότου ίδρυσαν το Μακάου το 1557, οι Πορτογάλοι έμποροι άρχισαν το εμπόριο με τη νότια Κίνα. Όμως, μετά από στρατιωτικές συγκρούσεις ανάμεσα σε Κίνα και Πορτογαλία οδήγησαν στην αποπομπή όλων των Πορτογάλων εμπόρων από την υπόλοιπη Κίνα. Στα μέσα του 16ου αιώνα, ακολουθώντας την πολιτική των κλειστών θυρών και της απομόνωσης, απαγορεύτηκαν όλες οι θαλάσσιες δραστηριότητες ώστε να υπάρχει επαφή με τους ξένους δια θαλάσσης. Από το 1661 μέχρι το 1669, 15.000 άτομα εκτοπίστηκαν από το Χονγκ Κονγκ και μετακινήθηκαν στην ενδοχώρα, 1.648 επέστρεψαν το 1669.

Αποικία του βρετανικού στέμματος

Το 1839, η άρνηση των Τσινγκ να υποστηρίξουν τις εισαγωγές οπίου οδήγησε στον πρώτο πόλεμο του οπίου ανάμεσα στη Βρετανική Αυτοκρατορία και την αυτοκρατορία των Τσινγκ. Η ήττα των Τσινγκ οδήγησε στην κατοχή του Χονγκ Κονγκ από τις βρετανικές δυνάμεις τις 20 Ιανουαρίου 1841. Αρχικά δόθηκε πάλι στην Κίνα με τη συνθήκη του Τσουενπέε, ως τμήμα της συμφωνίας ανάμεσα στον πλοίαρχο Τσαρλς Έλιοτ και τον κυβερνήτη Τσισάν. Καθώς μια διαφωνία ανάμεσα σε υψηλόβαθμους αξιωματούχος δεν οδήγησε σε επικύρωση της συνθήκη, τις 29 Αυγούστου 1842, το Χονγκ Κονγκ έγινε επισήμως τμήμα του Ηνωμένου Βασιλείου με τη συνθήκη της Νανκίνγκ. Οι Βρετανοί εγκαθίδρυσαν επισήμως την αποικία του Στέμματος και τον επόμενο χρόνο ίδρυσαν την πόλη της Βικτόρια.
Ο πληθυσμός του Χονγκ Κονγκ ήταν 7.450 όταν υψώθηκε η βρετανική σημαία τις 26 Ιανουαρίου 1841, οι περισσότεροι ψαράδες Τάνκα και εργάτες Χάκα, των οποίων οι οικισμοί ήταν διασκορπισμένοι στις ακτές. Τη δεκαετία του 1850, μεγάλος αριθμός Κινέζων μεταναστών διέσχισε τα τότε ελεύθερα σύνορα για να ξεφύγει από την εξέγερση Τάιπινγκ. Άλλες φυσικές καταστροφές, όπως πλημμύρες, τυφώνες και λιμός στην κινεζική ενδοχώρα έπαιξαν σημαντικό ρόλο, καθιστώντας το Χονγκ Κονγκ ασφαλές καταφύγιο.
Το 1898, με τη συνθήκη για την επέκταση της επικράτειας του Χονγκ Κονγκ, η Βρετανία απέκτησε το νησί Λαντάου και την περιοχή βόρεια της οδού Μπάουνταρι στο Καουλούν μέχρι τον ποταμό Σεντσέν και άλλα 200 νησιά για 99 χρόνια.
Το Χονγκ Κονγκ συνέχισε να αναπτύσσεται στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα. Το πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ ιδρύθηκε το 1911. Παρά τη φυγή 60.000 κατοίκων κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου λόγω φόβων για επίθεση των Γερμανών στη βρετανική αποικία, το Χονγκ Κονγκ παρέμεινε ειρηνικό. Ο πληθυσμός αυξήθηκε από 530.000 το 1916 σε 725.000 το 1925 και έφτασε το 1,6 εκατομμύρια το 1941.
Ως τμήμα της στρατιωτικής εκστρατείας στην νοτιοανατολική Ασία κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο ιαπωνικός στρατός μετακινήθηκε νότια από το Γκουανγκτσόου στην κινεζική ενδοχώρα και επιτέθηκε στο Χονγκ Κονγκ τις 8 Δεκεμβρίου 1941. Η μάχη του Χονγκ Κονγκ έληξε με την παράδοση των Βρετανών και Καναδών αμυνόμενων στους Ιάπωνες τις 25 Δεκεμβρίου 1941, τα οποία αναφέρονται από τους ντόπιους ως τα Μαύρα Χριστούγεννα.
Κατά τη διάρκεια της ιαπωνικής κατοχής του Χονγκ Κονγκ, ο ιαπωνικός στρατός προχώρησε σε θηριωδίες ενάντια στους πολίτες και τους αιχμάλωτους πολέμου, όπως η σφαγή του κολεγίου Σαιντ Στίβεν. Οι πολίτες υπέφεραν επίσης από τις ελλείψεις τροφίμων και τον ακραίο πληθωρισμό λόγω της αναγκαστικής αλλαγής του δολαρίου του Χονγκ Κονγκ με το στρατιωτικά ιαπωνικά χαρτονομίσματα. Η αρχική αναλογία 2:1 άλλαξε σε 4:1 και η κατοχή δολαρίων του Χονγκ Κονγκ έγινε παράνομη και τιμωρείτο με βασανιστήρια. Εξαιτίας του λιμού και της αναγκαστικής απέλασης για καταναγκαστική εργασία στην ενδοχώρα της Κίνας, ο πληθυσμός του Χονγκ Κονγκ μειώθηκε από 1,6 εκατομμύρια το 1941 και 600.000 το 1945, όταν η Βρετανία ανέκτησε τον έλεγχο της αποικίας, τις 30 Αυγούστου 1945.
Ο πληθυσμός του Χονγκ Κονγκ αυξήθηκε ξανά γρήγορα μετά τον πόλεμο, καθώς ένα κύμα από ειδικευμένους εργάτες από της Κίνα έψαχνε καταφύγιο από τον κινεζικό εμφύλιο πόλεμο. Όταν οι κομμουνιστές κατέλαβαν την ηπειρωτική Κίνα το 1949, οι περισσότεροι εξειδικευμένοι εργάτες διέσχισαν τα ανοικτά σύνορα φοβούμενοι διώξεις. Πολλοί από τους νέους κατοίκους της περιοχής, ιδίως αυτοί που έμεναν στη Σαγκάη και τη Γκουανγκτσόου, και δημιούργησαν μικρομεσαίες επιχειρήσεις στο βρετανικό Χονγκ Κονγκ. Με την εγκαθίδρυση ενός σοσιαλιστικού κράτους στην Κίνα το 1949, η Βρετανία επανεξέτασε την πολιτική των ανοικτών συνόρων με την Κίνα. Το 1951, ορίστηκε συνοριακή ζώνη.
Τη δεκαετία του 1950, το Χονγκ Κονγκ έγινε η πρώτη από τις τέσσερις ασιατικές τίγρεις, με γρήγορη εκβιομηχάνιση, ιδίως στον τομέα των υφασμάτων, κατασκευαστικές βιομηχανίες και εξαγωγή κινεζικών αγαθών. Καθώς ο πληθυσμός αυξανόταν, τα εργατικά κόστη παρέμειναν χαμηλά και το επίπεδο διαβίωσης αυξανόταν σταθερά. Η ανταγωνιστικότητα του Χονγκ Κονγκ σταδιακή μειώθηκε λόγω του αυξανόμενου κόστους εργασίας και ιδιοκτησίας, καθώς και την ανάπτυξη της νότιας Κίνας, μέσω της πολιτικής των ανοικτών πυλών, η οποία εφαρμόστηκε το 1978, ανοίγοντας τη Κίνα στις ξένες επενδύσεις. Όμως, μέχρι τη δεκαετία του 1990, το Χονγκ Κονγκ είχε εγκαθιδρυθεί ως ένα από τα παγκόσμια οικονομικά κέντρα, μαζί με το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη, εμπορικό κέντρο, μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες στην Ασία και παράδειγμα της οικονομικής πολιτικής της ελεύθερης αγοράς.
To 1983, το Χονγκ Κονγκ επαναταξινομήθηκε ως Βρετανικό Εξαρτημένο Έδαφος όταν η Βρετανική Αυτοκρατορία αναταξινομούσε την παγκόσμια επικράτειά της. Μετά από συζητήσεις και διαπραγματεύσεις με τη Κίνα, γράφηκε η Κοινή Σινοβρετανική Διακήρυξη το 1984. Οι δύο χώρες συμφώνησαν το Χονγκ Κονγκ να περάσει στην κυριαρχία της Κίνας την 1 Ιουλίου 1997, ενώ το Χονγκ Κονγκ θα παρέμενε αυτόνομο ως ειδική διοικητική περιοχή και να μπορούσε να διατηρήσει την οικονομία της ελεύθερης αγοράς, το νομικό του σύστημα, ανεξάρτητη εκπροσώπηση τους διεθνείς οργανισμούς, συνθήκες και τη λήψη αποφάσεων με την εξαίρεση όσων αφορούν την ξένη διπλωματία και την στρατιωτική άμυνα. Η συνθήκη επικυρώθηκε το 1990.

Ειδική διοικητική περιοχή της Κίνας

Την 1 Ιουλίου 1997, η κυριαρχία του Χονγκ Κονγκ πέρασε από το Ηνωμένο Βασίλειο στη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, σημαίνοντας το τέλος των 156 χρόνων βρετανικής κυριαρχίας στο Χονγκ Κονγκ. Λίγο αργότερα, δέχτηκε διπλό οικονομικό χτύπημα, με την οικονομική κρίση του 1997 και τη γρίπη των πτηνών Η5Ν1.

Δημογραφία

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2015 τα 82,86 χρόνια (80,24 χρόνια οι άνδρες και 85,78 οι γυναίκες).

Μεταφορές

Το μετρό της πόλης ονομάζεται MTR (Mass Transit Railway), ενώ το αεροδρόμιο έχει με το Airport Express ένα δικό του μέσο μεταφοράς που το συνδέει με την πόλη. Το τραμ με τα διώροφα βαγόνια λειτουργεί στο βόρειο τμήμα του νησιού Χονγκ Κονγκ και είναι επίσης ένα από τα αξιοθέατα. Μεταξύ του νησιού και την στεριά λειτουργούν βάρκες της Star Ferry, υπάρχουν όμως και υπόγειες σήραγγες.
Η οδήγηση γίνεται στα αριστερά.