Παππούλια Μεσσηνίας

Τοποθεσία

Τα Παππούλια βρίσκονται περίπου 22 χιλιόμετρα προς τα βορειοανατολικά της Πύλου  και περίπου 12 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά από την Χώρα. Έχουν υψόμετρο 305 μέτρα και απέχουν 11 περίπου χιλιόμετρα από τις ακτές του Ιονίου Πελάγους. Κοντά στα Παππούλια, προς τα βορειοανατολικά των βρίσκεται το Βλαχόπουλο σε απόσταση 5 περίπου χιλιομέτρων, προς τα νοτιοανατολικά των τα Κρεμμύδια σε απόσταση 6 περίπου χιλιομέτρων, προς τα νοτιοδυτικά των η Ίκλαινα σε απόσταση 5 περίπου χιλιομέτρων, προς τα δυτικά των ο Πλάτανος σε απόσταση 3 περίπου χιλιομέτρων και προς τα βορειοδυτικά των το Μυρσινοχώρι σε απόσταση 5,5 περίπου χιλιομέτρων αντίστοιχα.

Ιστορία

Το χωριό έχει μακρόχρονη ιστορία που ακολουθεί την ιστορία της Μεσσηνίας, της Μεθώνης και της ευρύτερης περιοχής της Πυλίας. Η περιοχή του οικισμού, κατά την αρχαιότητα, ήταν τμήμα του βασιλείου του Νέστορα, της αρχαίας Πύλου. Το σημερινό χωριό, κατά το παρελθόν και μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα, αποτελούνταν από δυο ξεχωριστούς οικισμούς: Το Άνω Παπούλιον (το νεότερο χωριό) και το Κάτω Παπούλιον (το παλαιότερο χωριό), τα οποία απείχαν μεταξύ τους περίπου 800 μέτρα. Το 1845 καταργήθηκαν, διοικητικά, οι δυο προηγούμενοι οικισμοί και ενσωματώθηκαν σε έναν νέο οικισμό, ο οποίος, μετά τη διάλυση του Κάτω Παπουλίου, ήταν στην ουσία ο εναπομείνας οικισμός του Άνω Παπουλίου. Το ενιαίο χωριό που προέκυψε έφερε πλέον την ονομασία τα Παπούλια (με 1 π).  Η επίσημη ονομασία του χωριού, από το 1940 ως σήμερα, αναφέρεται πλέον ως τα Παππούλια (με 2 π)

Διοικητική ιστορία

Το Άνω Παπούλιον και το Κάτω Παπούλιον προσαρτήθηκαν αρχικά στον παλαιό Δήμο Κορυφασίου το 1835, με έδρα την Ίκλενα (σήμερα η Ίκλαινα). Μόλις 5 χρόνια αργότερα, το 1840, οι δυο αυτοί οικισμοί αποσπώνται από τον Δήμο Κορυφασίου, ο οποίος καταργήθηκε τότε και προσαρτώνται στον παλαιό Δήμο Πύλου ή Δήμο Πυλίων, όπως αναφερόταν τότε. Το 1845 το Άνω Παπούλιον και το Κάτω Παπούλιον καταργούνται, ως ξεχωριστοί οικισμοί, και από την ένωσή τους προκύπτει ο νέος οικισμός με την ονομασία τα Παπούλια ο οποίος προσαρτάται επίσης στον Δήμο Πύλου, όπου και παρέμεινε ως το 1912, που ο δήμος καταργήθηκε. Το χωριό αναφέρεται, το 1853, επίσης σαν Άνω Παπούλια και Κάτω Παπούλια στον β΄ τόμο των «Ελληνικών» του Ιάκωβου Ρίζου Ραγκαβή, ως οικισμοί του Δήμου Πύλου της Επαρχίας Πυλίας με πληθυσμό 40 και 30 κατοίκων αντίστοιχα, με βάση την απογραφή του 1851. Έδρα του Δήμου Πύλου τότε, βάση της ίδιας πηγής, ήταν η κωμόπολη  της Πύλου, (Νεόκαστρον) και Καλύβια. Το 1912 τα Παπούλια προσαρτώνται στην Κοινότητα Ικλένης, με έδρα την Ίκλενα. Το 1940 το όνομα του χωριού διορθώνεται σε Παππούλια (με 2 π). Το 1948 τα Παππούλια αποσπώνται από την Κοινότητα Ικλαίνης και προσαρτώνται ως έδρα στην Κοινότητα Παππουλίων, στην οποία 8 χρόνια αργότερα, το 1956, προσαρτάται και ο οικισμός του Πλατάνου. Το χωριό παρέμεινε ως οικισμός και έδρα της Κοινότητας Παππουλίων, από το 1956 ως το 1997, όταν τότε, στα πλαίσια των αλλαγών που επήλθαν στη τοπική αυτοδιοίκηση, μέσω του σχεδίου «Καποδίστριας», τα Παππούλια και ο Πλάτανος υπήχθησαν στον κατηργημένο Δήμο Πύλου,  ως το 2010. Από το 2011, μετά τις νέες αλλαγές του σχεδίου «Καλλικράτης» τα Παππούλια ανήκουν πλέον στον νέο Δήμο Πύλου - Νέστορος. Ο δήμος αυτός, συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης με την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Κορώνης, Μεθώνης, Παπαφλέσσα, Πύλου, Νέστορος και Χιλιοχωρίων. Τα Παππούλια σήμερα είναι έδρα της Τοπικής Κοινότητας των Παππουλίων του Δήμου Πύλου-Νέστορος, στην οποία υπάγεται και ο Πλάτανος.

Κτίρια –εκδηλώσεις –αξιοθέατα

Εκτός από τα παραδοσιακά σπίτια υπάρχει η  εκκλησία του χωριού, ο Ιερός Ναός των Αγίων Αναργύρων, ο οποίος υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας. Υπάρχει επίσης ο παλαιότερος Ιερός Ναός της Κοιμήσεως της  Θεοτόκου (κοιμητηριακός ναός). Από το παλαιότερο χωριό, το Κάτω Παπούλιον διασώζεται σήμερα μόνο η παλαιά εκκλησία του ως το ξωκλήσι του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου. Στο χωριό πραγματοποιεί επίσης διάφορες εκδηλώσεις και πολιτιστικά δρώμενα ο Πολιτιστικός Σύλλογος Παπουλαίων Μεσσηνίας. Στα αξιοθέατα του χωριού περιλαμβάνεται ο κοντινός Τύμβος των Παππουλίων.

Τύμβος των Παππουλίων

Ο Μεσοελλαδικός ταφικός Τύμβος των Παππουλίων ή Τύμβος Παπουλίων, στη θέση Αγ. Ιωάννης Παπουλίων, ανασκάφηκε κατά την περίοδο 1954-1955 από τον Σπυρίδωνα Μαρινάτο. Ο τύμβος, που σύμφωνα με εκτιμήσεις του Σπ. Μαρινάτου μπορεί και να ήταν πολυάνδρειο νεκρών που έπεσαν στη μάχη, περιείχε ταφές σε πίθους διατεταγμένους ακτινωτά προς την περιφέρειά του και παράλληλα προς το έδαφος. Ακολούθησαν ανασκαφικές έρευνες με την εποπτεία του Γεωργίου Στ. Κορρέ το 1978 και το 1980. Με βάση τα ευρήματα του 1954 και του 1980 ο τύμβος φαίνεται να είχε δύο κατασκευαστικές φάσεις. Ιδιαίτερο πάντως κατασκευαστικό χαρακτηριστικό θεωρείται η πεταλόσχημη κατασκευή στο κέντρο του τύμβου, το οποίο οι ερευνητές εκτιμούν ότι είναι πιθανώς κενοτάφιο.