Εκλογές στις Κομόρες

Στις Κομόρες διεξάγονται εκλογές σε επίπεδο πανομοσπονδιακό, για Πρόεδρο και για Κοινοβούλιο. Το πολίτευμα της χώρας είναι ομοσπονδιακή προεδρική δημοκρατία και λειτουργεί ο πολυκομματισμός. 
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλέγεται από το λαό για 5ετή θητεία. Με βάση το σύνταγμα του 2002, η προεδρία είναι εναλλασσόμενη ανά τετραετία ανάμεσα στα νησιά. Καθένα από τα νησιά απέκτησε ισχυρή αυτονομία. Η νέα Ένωση των Κομορών απαρτίζεται από τρία νησιά: τη Μεγάλη Κομόρα, το Ανζουάν και το Μοελί. Κάθε νησί έχει Πρόεδρο, ο οποίος κυβερνά και την Ένωση, με βάση την εναλλασσόμενη προεδρία. Η θητεία του Προέδρου και των Αντιπροέδρων του είναι τετραετής. Το Σύνταγμα ορίζει ότι τα νησιά απολαμβάνουν και οικονομική αυτονομία και καθορίζουν και τη δική τους οικονομική πολιτική.
Η νομοθετική εξουσία ασκείται από τη μονοθάλαμη Συνέλευση της Ένωσης (Assemblée nationale de l'Union des Comores), η οποία απαρτίζεται από 33 μέλη. Από αυτά, τα 18 εκλέγονται σε μονοεδρικές περιφέρειες και τα 12 είναι αντιπρόσωποι από τις συνελεύσεις των αυτόνομων νησιών.

1978 - 1984

Στις Κομόρες, πριν την εφαρμογή του πολυκομματισμού, διεξήχθησαν προεδρικές εκλογές στις 22 Οκτωβρίου του 1978, με εκλογή του μοναδικού υποψηφίου, Αχμέντ Αμπνταλά, χωρίς αντίπαλο (με ποσοστό 100% και με συμμετοχή 98,8%) και στις 30 Σεπτεμβρίου 1984 με επανεκλογή του Αμπνταλά (μοναδικό νόμιμο κόμμα ήταν η Κομοριανή Ένωση προόδου) με ποσοστό 99,4% επίσης χωρίς αντίπαλο.

1946-1978

Προτού η χώρα γίνει ανεξάρτητη από τη Γαλλία διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές τα έτη 1946, 1952, 1957, 1959, 1970 και 1972.

1978-1992

Πριν τον πολυκομματισμό, το μοναδικό νόμιμο κόμμα ήταν η Κομοριανή Ένωση για την Πατρίδα.

1978

Βουλευτικές εκλογές πριν τον πολυκομματισμό διεξήχθησαν στις 8 και 15 Δεκεμβρίου 1978, το Μάρτιο του 1982 και στις 22 Μαρτίου του 1987. Στις εκλογές του 1978 και του 1982 καθεμία από τις 38 περιφέρειες (18 στη Μεγάλη Κομόρα, 15 στο Ανζουάν και 5 στο Μοελί) εξέλεξαν έναν βουλευτή. Όλοι οι υποψήφιοι ήταν ανεξάρτητοι και το σύνολο των ψηφοδελτίων που ρίχτηκαν στην κάλπη ήταν 144.767  (από τα οποία τα 1.219 ήταν λευκά ή άκυρα), με τη συμμετοχή να διαμορφώνεται στο 75,6%. Σε περιφέρειες όπου κανείς υποψήφιος δεν κέρδισε άνω του 50% των ψήφων, διεξήχθη και 2ος γύρος στις 15 Δεκεμβρίου κατά τον οποίο ψήφισαν 56.172 άτομα (συμμετοχή 78,18%).
Από τα συνολικά 38 εκλεγμένα μέλη, τα 35 ήταν δημόσιοι υπάλληλοι, 2 ήταν αγρότες και 1 έμπορος. Έπειτα από τις εκλογές, πρωθυπουργός διορίστηκε ο Σαλίμ Μπεν Αλί στις 22 Δεκεμβρίου και σχηματίστηκε μια νέα κυβέρνηση στις 28 Δεκεμβρίου.

1982

Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 7 Μαρτίου 1982, έπειτα από την πρόωρη διάλυση της βουλής από τον πρόεδρο Αχμέντ Αμπντάλα στις 25 Ιανουαρίου. Το Φεβρουάριο ιδρύθηκε ως το μοναδικό νόμιμο πολιτικό κόμμα η Κομοριανή Ένωση για Πρόοδο, που κέρδισε 37 επί συνόλου 38 εδρών.Οι 18 έδρες κερδήθηκαν την ημέρα της ψηφοφορίας, ενώ σε δεύτερο γύρο στις 14 Μαρτίου αποφασίστηκαν και οι υπόλοιπες 20 έδρες.

1987

Με συμμετοχή γύρω στο 65% και με μοναδικό νόμιμο κόμμα την Κομοριανή Ένωση για Πρόοδο διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στις 22 Μαρτίου 1987. Ο αριθμός των εκλογικών περιφερειών (και των εδρών) αυξήθηκε από 38 σε 42. Οι περιφέρειες ήταν μονοεδρικές στο σύνολό τους και όλοι οι εκλεγέντες υποψήφιοι ήταν της Κομοριανής Ένωσης για Πρόοδο.

1992-2004

Με την εφαρμογή του πολυκομματισμού, διεξήχθησαν οι πρώτες πολυκομματικές βουλευτικές εκλογές, το Νοέμβριο του 1992, στις οποίες όμως δεν συμμετείχε το UDZIMA. Ακολούθησαν βουλευτικές εκλογές στις 12 και στις 20 Δεκεμβρίου του 1993, στις οποίες το UDZIMA πήρε μόνο 8 έδρες, και έπειτα την 1η και στις 8 Δεκεμβρίου του 1996, με τον Εθνικό Συναγερμό για την Ανάπτυξη να κερδίζει 36 επί συνόλου 43 εδρών στην ομοσπονδιακή συνέλευση.

1992

Συνολικά 320 υποψήφιοι από 22 κόμματα έλαβαν μέρος στις βουλευτικές εκλογές που έγιναν σε 2 γύρους στις 22 Νοεμβρίου 1992 και στις 29 Νοεμβρίου 1992. Εξαιτίας εκλογικών παρατυπιών στις αρχικές εκλογές, διενεργήθηκαν επαναληπτικές εκλογές σε 6 από τις 42 εκλογικές περιφέρειες στις 13 και στις 20 Δεκεμβρίου.
Αμφότερες η Κομοριανή Ένωση για Πρόοδο και η Εθνική Ένωση για Δημοκρατία στις Κομόρες δεν έλαβαν μέρος σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την άρνηση της κυβέρνησης να ενημερώσει τους εκλογικούς καταλόγους και τη σύλληψη πολιτικών στελεχών.Μεγαλύτερο κόμμα αναδείχθηκε η Ένωση για Δημοκρατία και Αποκέντρωση, παρότι κέρδισε μόνο 7 έδρες. Η συμμετοχή ήταν  69,3%.

1993

Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 12 Δεκεμβρίου και στις 20 Δεκεμβρίου 1993. Ο δεύτερος γύρος έγινε σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες εκτός από 4. Ο Συναγερμός για Δημοκρατία και Ανανέωση του προέδρου Σαΐντ Μοχάμεντ Τζοχάρ κέρδισε τις 28 επί συνόλου 46 εδρών.

1996

Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές έγιναν την 1η και στις 8 Δεκεμβρίου του 1996, με τον Εθνικό Συναγερμό για την Ανάπτυξη να κερδίζει 36 επί συνόλου 43 εδρών στην ομοσπονδιακή συνέλευση και τη συμμετοχή να είναι χαμηλή, στο 20% περίπου. Πολλά κόμματα της αντιπολίτευσης δεν έλαβαν μέρος (μόνο το Εθνικό Μέτωπο για τη Δικαιοσύνη πήρε μέρος στις εκλογές και κέρδισε 4 έδρες) σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την ανυπαρξία μιας ανεξάρτητης Εφορευτικής Επιτροπής και για την απουσία ενημέρωσης των εκλογικών καταλόγων. Οι ανεξάρτητοι έλαβαν 3 έδρες.

1958

Οι κάτοικοι ψήφισαν σε δημοψήφισμα και ενέκριναν με ποσοστό 97,33% το νέο Σύνταγμα της Γαλλίας στις 28 Σεπτεμβρίου 1958. Με βάση το νέο σύνταγμα, οι Κομόρες έγιναν μέλος της Γαλλικής Κοινότητας.

1977

Στις 28 Οκτωβρίου 1977 διεξήχθη δημοψήφισμα για την προεδρία του Αλί Σοϊλί. Εγκρίθηκε η παραμονή του Σοϊλί στην εξουσία, με ποσοστό 56,63% υπέρ του ηγέτη έναντι 43,37% που καταψήφισε. Η συμμετοχή στο δημοψήφισμα ήταν 92,2%. H παραμονή του προέδρου ήταν βραχύβια, καθώς ανατράπηκε σε πραξικόπημα το 1978.

1978

Ένα ακόμα δημοψήφισμα για την ψήφιση νέου συντάγματος έγινε την 1η Οκτωβρίου 1978. Το νέο σύνταγμα θέσπισε μια προεδρική και ομοσπονδιακή δημοκρατία, παραχωρώντας σε κάθε νησί το δικό του κοινοβούλιο και τον έλεγχο της φορολογίας. Παράλληλα, ο Πρόεδρος απέκτησε ισχυρές εξουσίες. Με το νέο σύνταγμα επίσημη θρησκεία της χώρας έγινε ξανά το Ισλάμ, ενώ αναγνωρίστηκαν τα δικαιώματα όσων δεν ασπάζονται αυτήν τη θρησκεία. Το νέο σύνταγμα εγκρίθηκε από το 99,31% των πολιτών.

1989

Ακολούθησε η διεξαγωγή δημοψηφίσματος στις 5 Νοεμβρίου 1989. Το νέο σύνταγμα εγκρίθηκε από το 92,5% των πολιτών και θεσμοθέτησε το αξίωμα του Πρωθυπουργού. Παράλληλα, επιτρεπόταν στον πρόεδρο Αχμέντ Αμπντάλα να διεκδικήσει και 3η θητεία.

1992

Το 74,25% των πολιτών ενέκρινε τις προτάσεις για τροποποίηση του συντάγματος, σε δημοψήφισμα στις 7 Ιουνίου 1992. Η συμμετοχή διαμορφώθηκε στο 63,5%.

1996

Σε νέο δημοψήφισμα που διεξήχθη στις 20 Οκτωβρίου 1996 εγκρίθηκαν από το 85% των ψηφισάντων οι προτάσεις για αναθεώρηση του συντάγματος, με την προεδρική θητεία να ορίζεται στα 6 χρόνια και να θεσμοθετείται ένα μονοθάλαμο κοινοβούλιο. Παράλληλα, περιορίστηκε η εξουσία των κοινοβουλίων των νησιών. Η συμμετοχή στο δημοψήφισμα ήταν γύρω στο 64%.

2001

Με την προσέλευση στις κάλπες να διαμορφώνεται στο 75,4% έγινε δημοψήφισμα για ένα νέο σύνταγμα στις 23 Δεκεμβρίου 2001, το οποίο υπερψηφίστηκε από το 76,99% των πολιτών έναντι 23% που το καταψήφισαν. Με το νέο σύνταγμα οι Κομόρες έγιναν ομοσπονδιακή δημοκρατία (Ένωση των Κομορών), με εναλλασσόμενη προεδρία (4ετής θητεία) ανάμεσα στα 3 νησιά και με το κάθε νησί να απολαμβάνει αυτονομίας, έχοντας το δικό του πρόεδρο και κοινοβούλιο.

2009

Στις 16 Μαΐου 2009 διενεργήθηκε συνταγματικό δημοψήφισμα για να αποφασιστεί η μείωση της γραφειοκρατίας στα νησιά. Με τον τρόπο αυτό θα εξοικονομηθούν χρήματα για να δαπανηθούν στην κατασκευή αναπτυξιακών έργων. Αρχικά η διενέργειά του είχε οριστεί για τις 22 Μαρτίου 2009, ωστόσο αναβλήθηκε για τεχνικούς λόγους. Το δημοψήφισμα σκοπεύει να επεκταθεί η θητεία του προέδρου κατά ένα χρόνο, έτσι ώστε οι εκλογές όλων των ειδών να διεξαχθούν την ίδια ημέρα το 2011. Η Αντιπολίτευση κάλεσε τους οπαδούς της να μην προσέλθουν στις κάλπες, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι μοναδικός σκοπός του δημοψηφίσματος ήταν να ενδυναμώσει τις εξουσίες του προέδρου. Οι ψηφοφόροι ενέκριναν την παράταση της προεδρικής θητείας κατά 1 έτος. Το Ανώτατο Δικαστήριο ενέκρινε τα αποτελέσματα στις 19 Μαΐου και με βάση αυτά το 93,8% των ψηφισάντων τάχθηκε υπέρ της συνταγματικής αλλαγής, με τη συμμετοχή να διαμορφώνεται στο 51,7%. Ταυτόχρονα, εγκρίθηκε η καθιέρωση του Ισλάμ ως επίσημης θρησκείας του κράτους. Με βάση αυτή την αλλαγή, ο πρόεδρος θα μπορεί να διαλύει το Κοινοβούλιο, ενώ για να εξοικονομηθούν κρατικά έσοδα, οι πρόεδροι των νησιών Ανζουάν, Μοελί και Μεγάλη Κομόρα γίνονται Κυβερνήτες και οι υπουργοί τους γίνονται σύμβουλοι. Το 52,7% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων προσήλθε στις κάλπες.

Προεδρικές (μετέπειτα κυβερνητικές) και βουλευτικές εκλογές στα αυτόνομα νησιά

Η θητεία του Προέδρου είναι πενταετής και ο Πρόεδρος εκλέγεται άμεσα από το λαό και στα 3 νησιά (Ανζουάν, Μεγάλη Κομόρα, Μοελί). Στις 17 Μαΐου  2009 οι ψηφοφόροι ενέκριναν σε εθνικό δημοψήφισμα τις αλλαγές στο σύνταγμα του 2001. Έτσι, οι πρόεδροι των αυτόνομων νησιών έγιναν κυβερνήτες και οι συνελεύσεις των αυτόνομων νησιών έγιναν συμβούλια των νησιών. Οι αλλαγές αυτές τέθηκαν σε ισχύ στις 23 Μαΐου 2009.

Ανζουάν

Στις 31 Μαρτίου 2002 πρόεδρος του Ανζουάν εξελέγη ο Μοχάμεντ Μπακάρ με ποσοστό 69,8% έναντι 10,5% για τον Ιμπραχίμ Χαλιντί, με τη συμμετοχή να διαμορφώνεται στο 72,6%. Στις βουλευτικές εκλογές που έγιναν στις 14 και στις 21 Μαρτίου 2004, εξελέγησαν τα 25 μέλη της Νομοθετικής Συνέλευσης. Οι υποστηρικτές του προέδρου του νησιού κέρδισαν 20 έδρες, με τις υπόλοιπες 5 να πηγαίνουν στους υποστηρικτές του προέδρου της Ένωσης.
Στις προεδρικές εκλογές στο Ανζουάν, που διεξήχθησαν στις 15 Ιουνίου 2008 ψήφισαν περίπου 128.000 ψηφοφόροι Πέντε υποψήφιοι έλαβαν μέρος: ο Μπακάρ Αμπντού , Μπαστουάν Σουλεμάν, Μοχάμετ Τζαφαρί, Μούσα Τοϊμπού και ο Σουντί Αμπντουλατούφ.
Οι Τζαφαρί (με 42,3%) και Τοϊμπού (με 42,5%) αναμετρήθηκαν στο δεύτερο γύρο, στις 29 Ιουνίου 2008. Οι άλλοι τρεις υποψήφιοι συγκέντρωσαν ποσοστό που κυμαίνεται από 5,8% ως 4,6%.
Ο Τοϊμπού κέρδισε τον τελικό γύρο στις 29 Ιουνίου με 52,42% (30.941 ψήφοι) έναντι 47,58% για τον Τζαφαρί (28.084 ψήφοι), με τη συμμετοχή να διαμορφώνεται στο 48,98%. Η επικύρωση των αποτελεσμάτων θα γινόταν εντός τριών ημερών. Ο Τζαφαρί αμφισβήτησε το αποτέλεσμα αλλά το Συνταγματικό Δικαστήριο στις 3 Ιουλίου 2008 επικύρωσε τα επίσημα αποτελέσματα, που είναι τα εξής:
Ο Τοϊμπού ανέλαβε καθήκοντα στις 5 Ιουλίου 2008.
Στις 6 Δεκεμβρίου 2009 διεξήχθησαν εκλογές για την ανάδειξη του Νομοθετικού Συμβουλίου. Το μονοθάλαμο Νομοθετικό Συμβούλιο έχει 19 έδρες. 
Στις 7 Νοεμβρίου 2010 έγιναν για πρώτη φορά εκλογές για Κυβερνήτη στο Ανζουάν, με τον δεύτερο γύρο να διεξάγεται στις 26 Δεκεμβρίου. Ο Ανισί Σαμσιντέν εξελέγη κυβερνήτης με ποσοστό 56,82% των ψήφων στον δεύτερο γύρο, έναντι 43,18% για τον έως τότε κυβερνήτη, Μουσά Τοϊμπού, με τη συμμετοχή να διαμορφώνεται στο 42,8% στον πρώτο γύρο και στο 44% στον δεύτερο γύρο.

Μεγάλη Κομόρα

Το 1997 το κράτος Κομόρες άρχισε να παραπαίει, με την απόσχιση δύο νησιών, του Ανζουάν και του Μοελί. Η Μεγάλη Κομόρα ήταν το μοναδικό νησί που παρέμεινε υπό ομοσπονδιακό έλεγχο. Ως το 2002 όμως, η Μεγάλη Κομόρα επανενώθηκε με τα άλλα νησιά υπό ένα νέο Σύνταγμα. Πρόεδρος της Μεγάλης Κομόρας εξελέγη στις 12 και στις 19 Μαΐου του 2002 ο Αμπντού Σουλέ Ελμπάκ με ποσοστό μόλις 17,1% των ψήφων από τον πρώτο γύρο. Στο δεύτερο γύρο πήρε 60,1% και παρέμεινε στο αξίωμα ως τη διεξαγωγή νέων εκλογών, τον Ιούνιο του 2007. Στις εκλογές εκείνες (10 και 24 Ιουνίου 2007) εξελέγη πρόεδρος ο Μοχάμεντ Αμπντουλγουαχάμπ με ποσοστό 57,05% έναντι 42,5% για τον Σαΐντ Λαριφού. Ο νέος πρόεδρος στις 23 Μαΐου 2009 ορκίστηκε στο αξίωμα του  Κυβερνήτη. Στις 23 Μαΐου 2011 νέος κυβερνήτης ανέλαβε ο  Μουινί Μπαρακά Σαΐντ Σοϊλιχί (Mouigni Baraka Said Soilihi) μετά την εκλογή του με το Πορτοκαλί Κίνημα (ORANGE). Οι εκλογές για Κυβερνήτη έγιναν σε 2 γύρους, στις 7 Νοεμβρίου και στις 26 Δεκεμβρίου 2010. Ο Σοϊλιχί επικράτησε στον δεύτερο γύρο, με ποσοστό 58,94% έναντι 41,06% για τον μέχρι τότε κυβερνήτη, Αμπντουλγουαχάμπ. Η συμμετοχή ήταν 56,7% στον πρώτο και 56,3% στον δεύτερο γύρο των εκλογών.
Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 14 και στις 21 Μαρτίου 2004, με τους υποστηρικτές του προέδρου του νησιού να κερδίζουν 14 έδρες από τις συνολικά 20 στο νομοθετικό Συμβούλιο και τις υπόλοιπες 6 να κατακτούν οι υποστηρικτές του προέδρου της Ένωσης. Στις 6 Δεκεμβρίου 2009 διεξήχθησαν εκλογές για την ανάδειξη του 23μελούς Νομοθετικού Συμβουλίου.

Μοελί

Το 1998 το νησί Μοελί επανενώθηκε με τις Κομόρες και το 2002 επικύρωσε το νέο σύνταγμα των νησιών Κομόρες, το οποίο κατοχύρωνε την ύπαρξη μιας αποκεντρωμένης κυβέρνησης και την παραχώρηση εξουσιών στις κυβερνήσεις των τριών νησιών. Το 2002 διεξήχθησαν προεδρικές εκλογές (31 Μαρτίου και 7 Απριλίου) και νικητής αναδείχθηκε ο Μοχάμεντ Σαΐντ Φαζούλ επικρατώντας με 56,10% του Μοχάμεντ Χασαναλί, που έλαβε 43,9% . Οι υποστηρικτές του Φαζούλ κέρδισαν την πλειοψηφία των εδρών στο Κοινοβούλιο, στη διάρκεια των βουλευτικών εκλογών που έγιναν στις 14 και στις 21 Μαρτίου 2004. Έπειτα από τη διεξαγωγή των προεδρικών εκλογών στις 10 και στις 24 Ιουνίου 2007, πρόεδρος αναδείχθηκε ο Μοχάμεντ Αλί Σαΐντ, με ποσοστό 57,15% έναντι 42,85% για τον Φαζούλ. Ο νέος πρόεδρος ανέλαβε καθήκοντα την 1η Ιουλίου του 2007. Στις 23 Μαΐου 2009 έγινε Κυβερνήτης. Εξελέγη κυβερνήτης στις εκλογές που έγιναν στις 7 Νοεμβρίου και στις 26 Δεκεμβρίου 2010 με ποσοστό 53,67% έναντι 46,33% για τον Αλί Χιλαλί Σαΐντ.
Στις 6 Δεκεμβρίου 2009 έγιναν εκλογές για το Νομοθετικό Συμβούλιο και η αντιπολίτευση κέρδισε 7 από τις συνολικά 9 έδρες στο Κοινοβούλιο. Οι δύο έδρες πήγαν στο Προεδρικό Κίνημα.