Ντέρμπι ΑΕΛ-Απόλλων (ποδόσφαιρο)

Το Ντέρμπι ΑΕΛ-Απόλλων (ή Ντέρμπι της Λεμεσού ή Λεμεσιανό ντέρμπι) είναι η ποδοσφαιρική αναμέτρηση ανάμεσα στην ΑΕΛ Λεμεσού και στον Απόλλων Λεμεσού. Αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ντέρμπι στο κυπριακό ποδόσφαιρο. Η αντιπαλότητα των δύο ομάδων και των φιλάθλων τους είναι έντονη λόγω τοπικής διαμάχης
Σημαντικό στοιχείο αποτελεί σχετικά με τις αναμετρήσεις των δύο ομάδων αποτελεί το γεγονός ότι οι δύο ομάδες πάντοτε είχαν και εξακολουθούν να έχουν κοινή έδρα.

Ιστορική αναδρομή

Η ΑΕΛ Λεμεσού και ο Απόλλων Λεμεσού αποτελούν τα δύο μεγάλα και ιστορικά σωματεία της πόλης της Λεμεσού στην Κύπρο. Η ΑΕΛ δημιουργήθηκε το 1930 και ο Απόλλωνας το 1954.

Ίδρυση ΑΕΛ και πρώτα χρόνια

Η Αθλητική Ένωση Λεμεσού ιδρύθηκε στις 4 Οκτωβρίου 1930 από μια ομάδα επιφανών επιφανών μελών της κοινωνίας της Λεμεσού. Το σωματείο συγκέντρωσε εξαρχής τη μαζική υποστήριξη των φιλάθλων από όλα τα κοινωνικά στρώματα της πόλης και ανέπτυξε αθλητική δράση. Με την ίδρυση της η ΑΕΛ σχημάτισε και ποδοσφαιρική ομάδα. Ωστόσο, όταν ιδρύθηκε, η Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου δεν είχε ακόμα δημιουργηθεί και έτσι δεν διεξαγόταν παγκύπριο πρωτάθλημα. Η ΑΕΛ συμμετείχε στα πρωταθλήματα πόλεων. Το 1934 ιδρύθηκε η Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου, με την ΑΕΛ να αποτελεί ένα από τα ιδρυτικά της μέλη.

Ίδρυση Απόλλων και πρώτα χρόνια

Ο Απόλλωνας ιδρύθηκε στις 14 Απριλίου 1954. Προήλθε μέσα από τους Εθνικολαϊκούς Συλλόγους, οι οποίοι εξέφραζαν την εθνικόφρονα παράταξη της Λεμεσού. Η αφορμή για την ίδρυση του σωματείου δόθηκε τον Φεβρουάριο του 1954 όταν προκηρύχθηκαν εκλογές στο Γυμναστικό Σύλλογο Ολύμπια (ΓΣΟ). Το καταστατικό του ΓΣΟ απαγόρευε σε μέλη του να είναι συγχρόνως και μέλη σωματείου το οποίο να ασχολείται με την πολιτική. Ωστόσο, πολλά μέλη του ήταν παράλληλα και μέλη των Εθνικολαϊκών Συλλόγων και του τμήματος νεολαίας το οποίο διατηρούσαν, ένα τμήμα το οποίο είχε αναπτύξει τα προηγούμενα χρόνια αξιόλογη αθλητική δραστηριότητα. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα στις προκηρυχθείσες εκλογές τα μέλη των Εθνικολαϊκών Συλλόγων να κηρυχθούν παράνομα και δεν θα είχαν δικαίωμα ψήφου και δικαίωμα να θέσουν υποψηφιότητα.
Επιπρόσθετα, την περίοδο εκείνη υπήρχαν υπόνοιες και πληροφορίες ότι την ηγεσία του ΓΣΟ θα διεκδικούσαν μέλη του συλλόγου τα οποία άνηκαν στην Αριστερά παράταξη. Για να αποφευχθεί να περάσει ο έλεγχος του ΓΣΟ από την Αριστερά, αναβλήθηκε η Γενική Συνέλευση. Ακολούθως, οι Εθνικολαϊκοί Σύλλογοι σε Γενική Συνέλευσης του, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 14 Απριλίου 1954 έλαβαν απόφαση διαχωρισμού του τμήματος νεολαίας από τους Εθνικολαϊκούς Συλλόγους, το οποίο αποτελούσε ανεξάρτητο σωματείο με την ονομασία «Αθλητικός Μουσικός Όμιλος Απόλλων Λεμεσού».
Ο Απόλλωνας εγγράφηκε στις τάξεις της Κυπριακής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου το 1955 και εντάχθηκε στη Β΄ κατηγορία. Στην πρώτη συμμετοχή του τερμάτισε στην τελευταία θέση της βαθμολογίας. Ωστόσο, το ποδόσφαιρο δεν ήταν το κύριο μέλημα του συλλόγου. Η ποδοσφαιρική ομάδα υπήρξε το καμουφλάρισμα της εθνικής δράσης την οποία ανέπτυξε το σωματείο κατά τον αγώνα της ΕΟΚΑ. Όλα τα μέλη και όλοι οι ποδοσφαιριστές της ομάδας ήταν στρατευμένοι στις τάξεις της ΕΟΚΑ, αφοσιωμένοι στον απελευθερωτικό αγώνα. Το σωματείο αποτελούσε το φυτώριο, το προπύργιο και το ορμητήριο της οργάνωσης στη Λεμεσό. Μάλιστα, στις αρχές του 1956 οι αποικιοκρατικές αρχές έκλεισαν το οίκημα του σωματείου χαρακτηρίζοντας το ως «χώρο συγκέντρωσης ταραχοποιών στοιχείων».

Τα γεγονότα του 1956

Το 1956 προκλήθηκε μεγάλη αναταραχή μεταξύ συμβουλίου και ποδοσφαιριστών της ΑΕΛ Λεμεσού, η οποία είχε αναδειχθεί πρωταθλήτρια Κύπρου τις προηγούμενες δύο περιόδους (1954-55, 1955-56). Αιτία ήταν η τιμωρία-αποβολή πέντε ποδοσφαιριστών. Σε ένδειξη συμπαράστασης και αλληλεγγύης προς τους συμπαίκτες τους, άλλοι 17 ποδοσφαιριστές αποσκίρτησαν από την ΑΕΛ. Οι 22 ποδοσφαιριστές αρχικά αποτάθηκαν για να ενταχθούν στην ομάδα Β΄ κατηγορίας Πανελλήνιο Λεμεσού, ο οποίος δεν τους αποδέχθηκε. Τότε οι ποδοσφαιριστές αποτάθηκαν στον Απόλλωνα, ο οποίος τους αποδέχτηκε (Σεπτέμβριος 1956). Ενισχυμένος πλέον ο Απόλλωνας κατέκτησε το πρωτάθλημα Β΄ κατηγορίας 1956-57 και προβιβάστηκε στην Α΄ κατηγορία. Προπονητής της ομάδας το 1956 ανέλαβε ο Αργύρης Γαβαλάς, ο οποίος ήταν τις προηγούμενες δύο δεκαετίες προπονητής της ΑΕΛ και αποχώρησε από την ομάδα το 1954 λόγω διαφωνιών με το συμβούλιο. 
Με την άνοδο του Απόλλωνα στην Α΄ κατηγορία το 1957 ξεκίνησαν οι αναμετρήσεις μεταξύ των δύο ομάδων.

Έδρα αγώνων

Οι ποδοσφαιρικές ομάδες της ΑΕΛ και του Απόλλωνα χρησιμοποιούσαν ως έδρα το στάδιο ΓΣΟ από την ίδρυση τους έως και το 1975. Το 1975 εγκαινιάστηκε το Τσίρειο Στάδιο το οποίο αποτελεί έδρα των δύο ομάδων έως και σήμερα.

Συνολικά στατιστικά

Στον πίνακα που ακολουθεί, παρουσιάζεται η συνολική προϊστορία των αναμετρήσεων ανάμεσα στην ΑΕΛ και στον Απόλλων για τις επίσημες διοργανώσεις (Πρωτάθλημα, Κύπελλο).