Εθνική ΕΣΣΔ (ποδόσφαιρο ανδρών)

Πρώτα βήματα

Μετά από μεγάλο διάλειμμα, εξαιτίας του Α' Παγκόσμιου Πολέμου και της Οκτωβριανής Επανάστασης, η Εθνική του Ρωσικού Κράτους ιδρύθηκε το 1923, υπό τα χρώματα της Ρωσικής Σοβιετικής Ομοσπονδιακής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας. Τότε, η Εθνική είχε εμφανιστεί σε 3 αγώνες στην Ευρώπη, απέναντι στις εθνικές ομάδες της Εσθονίας, Νορβηγίας και Σουηδίας, στους οποίους η ΕΣΣΔ νίκησε. Η Εθνική ΕΣΣΔ, ως εθνική ολόκληρης της ΕΣΣΔ, εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 1924, σε αγώνα απέναντι στην Εθνική Τουρκίας (16 Νοεμβρίου 1924), την οποία η Εθνική ΕΣΣΔ νίκησε με σκορ 3-0.
Κατά τη διάρκεια των επόμενων 11 ετών (1925-1935), η Εθνική ΕΣΣΔ εμφανίστηκε σε περισσότερους  από 40 αγώνες, 4 από τους οποίους έγιναν στην ΕΣΣΔ. Στους περισσότερους αγώνες, αντίπαλοι της Εθνικής ΕΣΣΔ ήταν διάφορες εθνικές της Τουρκίας και η Εθνική του Γερμανικού Εργατικού Αθλητικού Ομίλου. Επίσης αντίπαλοι της Εθνικής ΕΣΣΔ ήταν διάφορες σκανδιναβικές και αυστριακές ομάδες, εργατικές εθνικές, και οι Εθνικές Λετονίας και Νορβηγίας. Τελικό αποτέλεσμα αυτών των αγώνων ήταν 32 νίκες της Εθνικής ΕΣΣΔ (ο αριθμός αγώνων με την Εθνική Λετονίας είναι άγνωστος), 5 ισοπαλίες και 2 ήττες. Οι καλύτεροι σκόρερ της Εθνικής ΕΣΣΔ έγιναν ο Μιχαήλ Μπουτούσοφ και ο Φιόντορ Σέλιν.
Η πρώτη ήττα της Εθνικής ΕΣΣΔ ήταν απέναντι στην Εργατική Ομάδα της Βιέννης, με σκορ 1-3. Ο αγώνας έγινε στη Δρέσδη το 1927. Στον επόμενο αγώνα η Εθνική ΕΣΣΔ πήρε ρεβάνς.
Σημαντική βοήθεια για την ανάπτυξη της Εθνικής ΕΣΣΔ είχε δώσει η Εθνική Τουρκίας, παρά τις απαγορεύσεις της FIFA. Το πρόβλημα ήταν ότι η Εθνική ΕΣΣΔ δεν ήταν μέλος της ΦΙΦΑ (ενώ η Εθνική Τουρκίας ναι), και η ΦΙΦΑ απαγόρευε στις εθνικές της ομάδες να συμμετέχουν σε αγώνες απέναντι σε εθνικές άλλων διοργανώσεων (η Εθνική ΕΣΣΔ ανήκε στον Κόκκινο Αθλητικό Ιντερνατσιονάλ). Για να συνεχίσει τους αγώνες απέναντι στην Εθνική ΕΣΣΔ, η τουρκική ομοσπονδία παρουσίαζε την εθνική με ονόματα όπως "Εθνική Λαϊκών Σπιτιών της Τουρκίας". Σε αυτούς τους αγώνες, η Εθνική ΕΣΣΔ ήταν πιο δυνατή από τους αντιπάλους της (11 νίκες, 4 ισοπαλίες και 1 ήττα). Ενδιαφέρον είναι ότι η Εθνική Τουρκίας στους αγώνες με ομάδες της ΕΣΣΔ έχανε με μεγάλα σκορ, ακόμα και από ομάδες Β' κατηγορίας της ΕΣΣΔ.
Την περίοδο 1928-1929 η Εθνική ΕΣΣΔ δεν συμμετείχε σε κανένα αγώνα.

Η αρχή των επίσημων εμφανίσεων

Η Εθνική ΕΣΣΔ έγινε μέλος της ΦΙΦΑ μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, στις 25 Ιουνίου 1946.
Εν τω μεταξύ, το διάλειμμα στις εμφανίσεις της Εθνικής ΕΣΣΔ διήρκεσε 17 χρόνια (1935-1952). Οι λόγοι ήταν η ενεργή συμμετοχή της ΕΣΣΔ στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς και λόγω της έναρξης, το 1936, του Πρωταθλήματος ποδοσφαίρου ΕΣΣΔ - τη δύναμη του σοβιετικού ποδοσφαίρου έλεγχαν στους αγώνες των καλύτερων ομάδων της ΕΣΣΔ. Η Ντιναμό Μόσχας, Ντιναμό Τιφλίδας, ΤΣΣΚΑ Μόσχας και Σπαρτάκ Μόσχας, το 1937, συμμετείχαν σε αγώνες απέναντι στην Ομάδα των Βασκικών, οι οποίοι νίκησαν όλες τις ομάδες, εκτός την Σπαρτάκ Μόσχας.

Προκριματικά

Η συμμετοχή της Εθνικής ΕΣΣΔ στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1952 έγινε γνωστό το καλοκαίρι του 1951, αλλά την ομάδα ανασυγκρότησαν μόνο τον Ιανουάριο του 1952. Την προετοιμασία της Εθνικής ΕΣΣΔ εμπιστεύτηκαν στον έμπειρο προπονητή Μπορίς Αρκάντεφ. Στην ομάδα των προπονητών βρίσκονταν ο Ευγκένι Ελισέεφ, ο Μιχαήλ Μπουτούσοφ και ο Γκριγκόρι Φεντότοφ, τους οποίους αντικατέστησε ο Μιχαήλ Γιακούσιν. Στις 15 Ιανουαρίου 1952, στη διάθεση των προπονητών βρίσκονταν 36 ποδοσφαιριστές, οι οποίοι αρχικά ετοιμάζονταν στη Μόσχα και μετά στη βάση της Ντιναμό στη Μαύρη Θάλασσα, όπου έγιναν δοκιμαστικοί αγώνες με τις καλύτερες ομάδες της ΕΣΣΔ, και με βάση τα αποτελέσματα των αγώνων αυτών επιλέχτηκαν 24 ποδοσφαιριστές.
Κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, η Εθνική ΕΣΣΔ χωρίστηκε σε Εθνική Μόσχας και Εθνική της ΤΣΣΚΑ, αφού η διαρκής (3 μήνες) προετοιμασία της Εθνικής ΕΣΣΔ μπορούσε να δημιουργήσει στη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή, για το αν η Εθνική ΕΣΣΔ αποτελούταν πραγματικά από ερασιτέχνες. Σύμφωνα με τους τότε κανόνες των Ολυμπιακών Αγώνων, οι επαγγελματικοί ποδοσφαιριστές δεν είχαν δικαίωμα συμμετοχής στη διοργάνωση, για αυτό και η σοβιετική ομοσπονδία αποφάσισε να αλλάξει την εθνική. Τον Μάη, η Εθνική ΕΣΣΔ είχε συμμετέχει σε αγώνες με τις εθνικές ομάδες της Βουλγαρίας, Ουγγαρίας, Πολωνίας, Φινλανδίας, Ρουμανίας και Τσεχοσλοβακίας. Στον πρώτο αγώνα, που διεξήχθη στις 11 Μαΐου 1952, στη Μόσχα, η Εθνική ΕΣΣΔ έχασε από την Εθνική Πολωνίας με σκορ 0-1, αλλά μετά πήρε ρεβάνς με σκορ 2-1. Το αποτέλεσμα αυτών των αγώνων ήταν 5 νίκες, 3 ισοπαλίες και 1 ήττα.

Τελική φάση

Ο πρώτος επίσης αγώνας έγινε στα 1/16 της διοργάνωσης, απέναντι στην Εθνική Βουλγαρίας (15 Ιουλίου 1952). Τα 90 λεπτά του αγώνα δεν βρίκαν νικητή, για αυτό και οι δύο εθνικές συνέχισαν το παιχνίδι στην παράταση, όπου παρόλο που δέχτηκαν πρώτοι τέρμα, οι σοβιετικοί κέρδισαν με σκορ 2-1.
Στην επόμενη φάση της διοργάνωσης (1/8), η Εθνική ΕΣΣΔ έπαιξε απέναντι την Εθνική Γιουγκοσλαβίας. Παρόλο που έχαναν 1-5, οι σοβιετικοί κατάφεραν να ισοφαρίσουν, με τελικό σκορ 5-5. Στον επόμενο αγώνα, που έγινε την επόμενη μέρα, η Εθνική ΕΣΣΔ έχασε 1-3, και έτσι τελείωσε η συμμετοχή της Εθνικής ΕΣΣΔ στη διοργάνωση.
Η σοβιετική κυβέρνηση δεν ήταν καθόλου ευχαριστημένη με την εμφάνιση της Εθνικής ΕΣΣΔ στη διοργάνωση. Πρώτος λόγος ήταν ότι η Εθνική ΕΣΣΔ δεν είχε επιτυχίες στη διοργάνωση όσο οι άλλοι Ολυμπιονίκες, που έδωσαν στην ΕΣΣΔ την 2η θέση. Δεύτερος λόγος ήταν ότι η ήττα από την Εθνική Γιουγκοσλαβίας ήταν μεγάλο χτύπημα για όλη τη χώρα. Ο Γιόσιπ Μπροζ Τίτο, το 1948, είχε διαλύσει τις σχέσεις μεταξύ ΕΣΣΔ και Γιουγκοσλαβίας, κάτι που έκανε τη Γιουγκοσλαβία ως εχθρό της ΕΣΣΔ. Η ΤΣΣΚΑ Μόσχας, στην οποία άνηκαν 5 από τους 20 προπονητές της Εθνικής ΕΣΣΔ κατηγορήθηκε για την κακή εμφάνιση της εθνικής ομάδας, ενώ οι προπονητές Πετρόφ, Αρκάντεφ, Μπασάσκιν, Νικολάεφ, Μπέσκοφ και Κριζέφσκι αναγκάστηκαν να δώσουν εξετάσεις για το δίπλωμα "Μάστερ Σπορτ" (ο Μπεσκόφ, Νικολάεφ και Αρκάντεφ είχαν λάβει και τον τίτλο αξιόλογος).

Προκριματικά

Για πρώτη φορά μετά την ήττα από την Εθνική Γιουγκοσλαβίας στους προηγούμενους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, που διεξήχθησαν στο Ελσίνκι, η Εθνική ΕΣΣΔ συγκεντρώθηκε το 1954. Εξαιτίας αυτού, η Εθνική ΕΣΣΔ δεν έλαβε μέρος στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 1954, που διεξήχθη στην Ελβετία, για αυτό και η επόμενη σημαντική διοργάνωση έγιναν οι Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες 1956, στη Μελβούρνη. Αλλά το ποδόσφαιρο στην ΕΣΣΔ δεν είχε υποστεί σημαντικές αλλαγές. Το 1953, την ΕΣΣΔ, επισκέπτηκαν για να λάβουν μέρος σε αγώνες γνωστοί ευρωπαϊκοί συλλόγοι της Ευρώπης όπως η Ραπίντ Βιέννης, η Γιούργκορντερ Στοκχόλμης, Ουίπεστ ΦΚ (Βιέννη), καθώς και οι εθνικές ομάδες της Φινλανδίας, Τσεχοσλοβακίας και Ρουμανίας. Οι παραπάνω ομάδες είχαν συμμετέχει σε αγώνες με συλλόγους της ΕΣΣΔ.
Το 1954, τη Μόσχα επισκέφθηκαν οι εθνικές ομάδες της Σουηδίας, Ουγγαρίας, Πολωνίας και Βουλγαρίας. Από αυτές τις εθνικές, οι τελευταίες δύο είχαν λάβει μέρος σε αγώνα απέναντι στην Εθνική Μόσχας, η οποία, από το ρόστερ, θεωρούταν ως η κύρια ομάδα της χώρας.
Οι 4 αγώνες με τους Πολωνούς και τους Βουλγάρους δεν έδωσαν σίγουρη απάντηση για την κατάσταση της Εθνικής ΕΣΣΔ, αλλά υπήρξε η δυνατότητα να βρεθεί ο σωστός δρόμος ανάπτυξης της Εθνικής ΕΣΣΔ.
Στις 8 Σεπτεμβρίου, διεξήχθη αγώνας απέναντι στην Εθνική Σουηδίας, ο οποίος τελείωσε με σκορ 7-0 υπέρ της Εθνικής ΕΣΣΔ. Στις 19 Σεπτεμβρίου, στο Λένινγκραντ, η τοπική εθνική είχε έρθει ισόπαλη με σκορ 1-1 με την κύρια εθνική της χώρας. Στις 26 Σεπτεμβρίου, τη Μόσχα επισκέφθηκε η Εθνική Ουγγαρίας (τότε παγκόσμια δευτεροπρωταθλήτρια και ολυμπιακή πρωταθλήτρια), έχοντας στη διάθεση της τον καλύτερο σκόρερ της προηγούμενης σεζόν, Σάντορ Κόσιτς, καθώς και τον θρυλικό Φέρεντς Πούσκας. Στο 14ο λεπτό της αναμέτρησης το σκορ άνοιξε ο Σάλνικοφ, αλλά στο 59ο λεπτό, για την Εθνική Ουγγαρίας, απάντησε ο Φέρεντς Πούσκας, κάνοντας το τελικό σκορ του αγώνα 1-1. Χάρη σε αυτόν τον αγώνα η Εθνική ΕΣΣΔ έδειξε τη δύναμη της. Την ίδια στιγμή στο ρόστερ της Εθνικής ΕΣΣΔ μπήκαν νέοι παίχτες με καλές προοπτικές όπως ο Λεβ Γιασίν, Νικίτα Σιμονιάν και Σεργκέι Σάλνικοφ.
Στις αρχές του 1956, η Εθνική ΕΣΣΔ, με προπονητή τον Γαβριήλ Κατσάλιν, άρχισε το τουρνέ της στην Ινδία. Σε 17 αγώνες με ομάδες διάφορων κατηγοριών (ερασιτεχνικές μέχρι και την Εθνική Ινδίας) η Εθνική ΕΣΣΔ είχε σκοράρει 100 τέρματα και δέχτηκε μόνο 4. Ο καλύτερος σκόρερ της Εθνικής ΕΣΣΔ, με 15 τέρματα, έγινε ο Εντουάρντ Στρελτσόφ. Στις 16 Σεπτεμβρίου, σε αγώνα που διεξήχθη στη Μόσχα, η Εθνική ΕΣΣΔ νίκησε την Εθνική Ινδίας με σκορ 11-1.
Μετά η Εθνική ΕΣΣΔ επισκέφθηκε τη Στοκχόλμη και τη Βουδαπέστη. Η Εθνική ΕΣΣΔ νίκησε την Εθνική Σουηδίας με σκορ 6-0, ενώ με την Εθνική Ουγγαρίας, ο αγώνας τελείωσε με σκορ 1-1.
Ο πιο σοβαρός αντίπαλος της Εθνικής ΕΣΣΔ, για το 1955, έγινε η Εθνική Γερμανίας, η οποία ήταν η τότε παγκόσμια πρωταθλήτρια. Η Εθνική Γερμανίας είχε εμφανιστεί με αδύναμο ρόστερ εξαιτίας της ηπατίτιδας, αλλά παρόλο αυτά, διεξήχθη ένας σκληρός αγώνας. Ο προπονητής της Εθνικής Γερμανίας, Ζέππ Χέρμπεργκερ, έμεινε ίδιος και άρχισε σοβαρή προετοιμασία για αυτό τον αγώνα. Ο αγώνας ήταν θεαματικός και τελείωσε με σκορ 3-2 υπέρ της Εθνικής ΕΣΣΔ. Την ίδια χρονιά, στη Μόσχα, διεξήχθη ένας φιλικός αγώνας με την Εθνική Γαλλίας, ο οποίος τελείωσε με σκορ 2-2.
Αφού διάλυσε σε δύο αγώνες την Εθνική Δανίας, με συνολικό σκορ 10-3, η Εθνική ΕΣΣΔ άρχισε σοβαρή προετοιμασία για τους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες. Ο επόμενος αντίπαλος της Εθνικής ΕΣΣΔ, σε αγώνες δύναμης, έγινε η Εθνική Ισραήλ. Στον πρώτο αγώνα, στη Μόσχα, η Εθνική ΕΣΣΔ νίκησε τον αντίπαλο της με σκορ 5-0, ενώ στον δεύτερο αγώνα, η Εθνική ΕΣΣΔ νίκησε με σκορ 2-1.
Η τελική προετοιμασία έγινε σε αγώνες με τις εθνικές ομάδες της Γαλλίας, Ουγγαρίας και Γερμανίας. Στις 15 Σεπτεμβρίου, η Εθνική ΕΣΣΔ νίκησε την Εθνική Γερμανίας με σκορ 2-1, στις 23 Σεπτεμβρίου έχασε από την Εθνική Ουγγαρίας με σκορ 1-0, ενώ στις 24 Οκτωβρίου, στο Παρίσι, σε ένα σκληρό αγώνα η Εθνική Γαλλίας νίκησε την Εθνική ΕΣΣΔ.
Στις αρχές Νοεμβρίου, λίγες εβδομάδες πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες, η Εθνική ΕΣΣΔ έφυγε από τη Μόσχα στην Αυστραλία. Πριν τον πρώτο επίσημο αγώνα, στις 15 Νοεμβρίου, η Εθνική ΕΣΣΔ νίκησε την Εθνική Αυστρίας με σκορ 16-2, μην αφήνοντας έτσι αμφιβολίες για τη δύναμη της. Ενδιαφέρον είναι ότι η Εθνική ΕΣΣΔ στο πρώτο ημίχρονο έχανε με σκορ 0-1.

Τελική φάση

Ο πρώτος αγώνας της Εθνικής ΕΣΣΔ στη διοργάνωση, ο οποίος διεξήχθη στο ολυμπιακό σύστημα νοκ-άουτ, διεξήχθη στις 24 Νοεμβρίου, στις 12.00 και ήταν ο πρώτος επίσημος αγώνας της διοργάνωσης. Ο αντίπαλος της Εθνικής ΕΣΣΔ έγινε η Εθνική Γερμανίας, η οποία συμπεριλάμβανε νεοφερμένους Δυτικογερμανούς επαγγελματίες. Ο προπονητής της Εθνικής Γερμανίας διάλεξε αμυντική τακτική, αλλά η Εθνική ΕΣΣΔ σκόραρε δυό φορές με τέρματα του Ισάεφ (29) και του Στρελτσόφ (88), ενώ η Γερμανία με γκολ του Χάμπιγκ (89), κάτι που έκανε το τελικό αποτέλεσμα του αγώνα 2-1. Ενδιαφέρον είναι ότι ο προπονητής της Εθνικής Γερμανίας θεώρησε την εμφάνιση της ομάδας απέναντι στην Εθνική ΕΣΣΔ ως καλή.
Ο επόμενος αντίπαλος της Εθνικής ΕΣΣΔ έγινε η Εθνική Ινδονησίας. Λίγο πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες, η Εθνική Ινδονησίας επισκέφθηκε την ΕΣΣΔ, όπου συμμετείχε σε αγώνες με διάφορους συλλόγους της ΕΣΣΔ, και λόγω των αποτελεσμάτων σε αυτούς τους αγώνες δεν θεωρήθηκε σοβαρός αντίπαλος. Πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες, οι Σοβιετικοί ποδοσφαιριστές υποσχέθηκαν ότι θα κερδίσουν όλους τους αγώνες των Ολυμπιακών Αγώνων, αλλά αυτό δεν έγινε (παρόλο αυτά η Εθνική ΕΣΣΔ κέρδισε το χρυσό μετάλλιο).
Η Εθνική Ινδονησίας έπαιξε σε κλειστό ποδόσφαιρο χρησιμοποιώντας την τακτική 9-1, αφού είχε εξαιρετικό τερματοφύλακα, τον Μαούλβι Σαουλάνα. Στον αγώνα, που διεξήχθη στις 29 Νοεμβρίου, σε 120 λεπτά αγώνα, οι Σοβιετικοί επιχείρησαν 68 σουτ και 27 κόρνερ, αλλά δεν κατάφεραν να σκοράρουν. Στο τέλος του παιχνιδιού, οι Ινδονήσιοι επιχείρησαν τη μοναδική τους επίθεση, με τον Ντανουέ να περνά τον Μπασάσκιν και τον τερματοφύλακα Γιασίν, αλλά δεν κατάφερε να σκοράρει. Το τελικό σκορ ήταν 0-0, και έτσι ο αγώνας συνεχίστηκε στις 1 Δεκεμβρίου.
Σύμφωνα με τους κανόνες, σε περίπτωση νέας ισοπαλίας, γινόταν κλήρωση για να βρεθεί ο νικητής. Οι Σοβιετικοί ποδοσφαιριστές, αφού ανάλυσαν προσεχτικά τον αγώνα, αποφάσισαν να αλλάξουν το στυλ επίθεσης - αντί να προσπαθούν να περάσουν την άμυνα της Εθνικής Ινδονησίας με ωραίες πάσες και σουτ, κάτι που ήταν δύσκολο να γίνει, αποφάσισαν να δοκιμάζουν μακρινά σουτ. Η ποδοσφαιρική ψυχολογία λέει, ότι σε αγώνες με αδύνατους αντιπάλους, όπως ήταν η Εθνική Ινδονησίας, χρειάζεται το γρήγορο γκολ, γιατί στο τέλος του αγώνα, ο αντίπαλος θα μείνει με όλους τους παίχτες στην περιοχή του για να κερδίσει την ισοπαλία, που είναι για αυτόν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Για αυτόν τον λόγο στην αρχική 11αδα βρίσκονταν ο Ανατόλι Μασλιόνκιν και ο Ανατόλι Ίλιν, οι οποίοι είχαν εξαιρετικό μακρινό σουτ. Μέχρι το 19ο λεπτό, η Εθνική ΕΣΣΔ νικούσε με σκορ 2-0, και τελείωσε τον αγώνα με σκορ 4-0.
Στον ημιτελικό με την Εθνική Βουλγαρίας, η Εθνική ΕΣΣΔ ήταν αποδυναμωμένη εξαιτίας του αγώνα με την Εθνική Ινδονησίας. Εξάλλου, σε αυτό τον αγώνα τραυματίστηκαν ο Βαλεντίν Ιβανόφ και ο Νικολάι Τισένκο, και οι αλλαγές ήταν απαγορευμένες. Ο αγώνας πέρασε με το ίδιο σενάριο όπως ο αγώνας στα 1/16 των προηγούμενων Ολυμπιακών Αγώνων, με σκορ 0-0, και στην παράταση οι Βούλγαροι βγήκαν μπροστά, αλλά οι Σοβιετικοί κατάφεραν να γυρίσουν τον αγώνα, και το τελικό σκορ 2-1.
Ο αντίπαλος στον τελικό, που διεξήχθη στις 8 Δεκεμβρίου, έγινε η Εθνική Γιουγκοσλαβίας, η οποία σταμάτησε τον δρόμο της Εθνικής ΕΣΣΔ στους προηγούμενους Ολυμπιακούς Αγώνες και κέρδισε το αργυρό μετάλλιο. Η Εθνική ΕΣΣΔ ήρθε σε κακή φυσική και ψυχική κατάσταση, αφού στις τελευταίες 9 μέρες έπαιξε 3 αγώνες με συνολική διάρκεια 330 λεπτών. Η Εθνική ΕΣΣΔ χρειαζόταν αλλαγές, για αυτό και στο γήπεδο μπήκαν ποδοσφαιριστές που δεν είχαν συμμετάσχει στους προηγούμενους αγώνες. Παρά την κακή τους κατάσταση, οι σοβιετικοί κατάφεραν να νικήσουν με σκορ 1-0. Αυτή ήταν η πρώτη νίκη της Εθνικής ΕΣΣΔ σε επίσημες διοργανώσεις.

Προημιτελικά

Ο μεταξύ τους αγώνας διεξήχθη στις 19 Ιουνίου, στο Στάδιο Ρόσουντα. Η Εθνική ΕΣΣΔ ήρθε στο γήπεδο μετά από μεγάλο δρόμο, εξάλλου οι Σουηδοί πέρασαν χωρίς αγώνα μπαράζ. Στο πρώτο ημίχρονο, ο αγώνας ήταν ίσος, αλλά στο δεύτερο ημίχρονο φάνηκε η κούραση των Σοβιετικών. Στο 49ο λεπτό, ο Κούρτ Χάρμιν, ο οποίος χρησιμοποίησε το λάθος του Κουζνετσόφ, νίκησε τον Σοβιετικό τερματοφύλακα και άνοιξε το σκορ, ενώ στο 87ο λεπτό, ο Άγκνε Σίμονσσον, κατάφερε να στείλει την μπάλα στα δίχτυα και διαμόρφωσε το τελικό σκορ 2-0 υπέρ της Εθνικής Σουηδίας. Έτσι σταμάτησε η εμφάνιση της Εθνικής ΕΣΣΔ στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 1958.
Η σοβιετική κοινωνία θεώρησε την εμφάνιση της Εθνικής ΕΣΣΔ ως πολύ κακή, αλλά η Εθνική ΕΣΣΔ είχε τους πιο πολλούς φίλαθλους της διοργάνωσης (1.211.515, χωρίς τον αγώνα μπαράζ).

Προκριματικά

Η επόμενη σημαντική πρόκληση για την Εθνική ΕΣΣΔ ήταν το, πρώτο στην ιστορία της, Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου 1960. Εκείνο τον καιρό, η διοργάνωση διεξαγώταν με τους κανόνες των Ολυμπιακών Αγώνων, δηλ. με αγώνες και με αγώνες νοκ-αουτ. Προπονητής της Εθνικής ΕΣΣΔ παρέμεινε ο Γαβριήλ Καλάτσιν, και τον βοηθούσε ο Νικολάι Γκουλιάεφ. Διευθυντής της ομάδας εκλέχτηκε ο Αντρέι Σταρόστιν. Ο πρώτος, μετά το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 1958, αγώνας διεξήχθη στις 30 Αυγούστου, στην Πράγα, απέναντι στην Εθνική Γιουγκοσλαβίας, στον οποίο η Εθνική ΕΣΣΔ νίκησε με σκορ 2-1.
Στις 28 Σεπτεμβρίου, στο Στάδιο Λουζνίκι, διεξήχθη αγώνας, που μπήκε στην ιστορία ως πρώτος αγώνας στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαρίου - στον πρώτο αγώνα (από τους δύο) της φάσης των 1/8, συναντήθηκαν οι Εθνικές ΕΣΣΔ και Ουγγαρίας. Στο 4ο λεπτό του πρώτου αγώνα, ο Ίλιν άνοιξε το σκορ, και ήταν ο πρώτος ποδοσφαιριστής που σκόραρε σε Ευρωπαϊκά Πρωταθλήματα Ποδοσφαίρου. Εξάλλου, ο αγώνας με την αποδυναμωμένη Εθνική Ουγγαρίας ήταν εύκολος για την Εθνική ΕΣΣΔ, η οποία νίκησε με σκορ 3-1 - μάλιστα, ο διαιτητής του αγώνα, [Αλφρέντ Γκρίλλ], ακύρωσε στο 10ο λεπτό το τέρμα του Σιμονιάν. Τον αγώνα παρακολούθησαν 100.572 θεατές.
Στις 22 Οκτωβρίου, στο Λονδίνο, στο Στάδιο Γουέμπλεϊ, στον τελευταίο αγώνα της χρονίας 1958, η Εθνική ΕΣΣΔ είχε υποστεί τη μεγαλύτερη ήττα στην ιστορία της, αφού έχασε από την Εθνική Αγγλίας με σκορ 5-0.
Η επόμενη συνάντηση των ποδοσφαιριστών της Εθνικής ΕΣΣΔ έγινε σχεδόν ένα χρόνο αργότερα, στις 6 Σεπτεμβρίου 1959, όταν τη Μόσχα επισκέπτηκε η Εθνική Τσεχοσλοβακίας. Για πρώτη φορά μετά το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 1958, για την Εθνική ΕΣΣΔ έπαιξαν οι αρχηγοί της, Νέττο και Γιασίν. Αυτός ο αγώνας έδειξε ότι η Εθνική ΕΣΣΔ δεν έχασε τη δύναμη της, μιας και νίκησε τον αντίπαλο της με σκορ 3-1.
Στις 27 Σεπτεμβρίου, σχεδόν ένα χρόνο μετά τον πρώτο αγώνα, στη Βουδαπέστη, διεξήχθη ο επαναληπτικός αγώνας των Εθνικών ΕΣΣΔ και Ουγγαρίας. Κάτω από κακές καιρικές συνθήκες, χάρη στο γκολ του Βόινοφ, η Εθνική ΕΣΣΔ νίκησε με σκορ 0-1.
Στις 3 Οκτωβρίου, στο Πεκίνο, διεξήχθη φιλικός αγώνας με την Εθνική Κίνας, στον οποίο η Εθνική ΕΣΣΔ νίκησε με σκορ 0-1, χάρη στο γκολ του Ίλιν στο 2ο λεπτό της αναμέτρησης.
Το 1959, κληρώθηκε ο επόμενος αντίπαλος της Εθνικής ΕΣΣΔ, η Εθνική Ισπανίας, η οποία, όπως θεωρούσε η σοβιετική κυβέρνηση, ήταν υπό την επιρροή του Φρανθίσκο Φράνκο. Η κυβέρνηση Φράνκο, ήταν επίσης επιφυλακτική με τον κομμουνιστικό δρόμο της ΕΣΣΔ. Παρά τις πολιτικές αντιπαραθέσεις, οι δύο εθνικές συμφώνησαν να διεξαχθεί ο πρώτος αγώνας στις 29 Μαΐου 1960, στη Μόσχα, και ο επαναληπτικός στις 9 Ιουνίου, στη Μαδρίτη. Στις 19 Μαΐου, στη Μόσχα έφτασε ο προπονητής της Εθνικής Ισπανίας, Χελένιο Ερρέρα, ο οποίος παρακολούθησε τον φιλικό αγώνα μεταξύ της Εθνικής ΕΣΣΔ και της Εθνικής Πολωνίας, στον οποίο η Εθνική ΕΣΣΔ νίκησε με σκορ 7-1, με χετ-τρικ του νεοφερμένου Βίκτορ Πονεντέλνικ. Η Εθνική Ισπανίας είχε συναντηθεί με την Εθνική Πολωνίας στη φάση των 1/8, την οποία νίκησε με σκορ 4-2 και 3-0. Όταν έμαθε για τη νίκη της Εθνικής ΕΣΣΔ κατά της Εθνικής Πολωνίας, ο Φράνκο ζήτησε από τους ποδοσφαιριστές της Εθνικής Ισπανίας εγγύηση ότι θα νικήσουν την Εθνική ΕΣΣΔ. Παρά τις μεγάλες επιτυχίες του ισπανικού ποδοσφαίρου, για παράδειγμα, την ηγεσία της Ρεάλ Μαδρίτης στο Κύπελλο Πρωταθλητριών Ομάδων Ευρώπης, οι Ισπανοί προπονητές δεν ήταν σίγουροι για το αποτέλεσμα του αγώνα με την Εθνική ΕΣΣΔ. Παρά τη θέληση τους, οι Ισπανοί δεν ήρθαν στη Μόσχα την ημέρα του αγώνα, εξαιτίας της αρνητικής απόφασης του Φράνκο. Σύμφωνα με την απόφαση της Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου, η Εθνική Ισπανίας, λόγω της απουσίας από τον αγώνα, έφυγε από τη διοργάνωση, και έτσι η Εθνική ΕΣΣΔ πέρασε στην τελική διοργάνωση του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου 1960, που διεξήχθη στη Γαλλία. Αυτή η πράξη του Φράνκου, έγινε σημείο κριτικής και γέλιου όχι μόνο από την πλευρά των Σοβιετικών ποδοσφαιριστών, αλλά και από την ηγεσία του  Κομμουνιστικού Κόμματος της ΕΣΣΔ. Ο Νικίτα Χρουστσιόφ, στις 28 Μαΐου 1960, είχε δηλώσει:
'Όλος ο κόσμος κοροιδέυει τον Φράνκο για το τελευταίο του ποδοσφαιρικό κόλπο. Είναι σαν να έβαλε αυτογκόλ στα δίχτυα της ομάδας του, αφού απαγόρευσε στην Εθνική Ισπανίας να αγωνιστεί απέναντι στην Εθνική ΕΣΣΔ.
Στις αρχές Ιουλίου, πριν την αποστολή στη Γαλλία, εθνική ομάδων της ΕΣΣΔ ήρθε ισόπαλη στον αγώνα απέναντι στην ΦΚ Ιντερνατσιονάλε Μιλάνο, με σκορ 2-2.

Τελική φάση

Στις 6 Ιουλίου, στη Μασσαλία, στο Στάδιο Βέλοντρομ, διεξήχθη ο ημιτελικός μεταξύ της Εθνικής ΕΣΣΔ και της Εθνικής Τσεχοσλοβακίας. Στους δύο φιλικούς αγώνες, που διεξήχθησαν κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας, η Εθνική ΕΣΣΔ είχε νικήσει με σιγουριά τον αντίπαλο της, αλλά η Εθνική Τσεχοσλοβακίας παρέμεινε σοβαρός αντίπαλος. Οι Σοβιετικοί προπονητές είχαν αποφασίσει να βάλουν στο γήπεδο νεαρούς και γρήγορους ποδοσφαιριστές, οι οποίοι έπρεπε να κουράσουν τους πιο μεγάλους, σε ηλικία,  αντίπαλους. Στο πρώτο ημίχρονο, το παιχνίδι ήταν γρήγορο και οι τερματοφύλακες Γιασίν και Βιλιάμ Σρόιφ είχαν απεκρούσει πολλά σουτ. Στο 35ο λεπτό της αναμέτρησης, ο Βαλεντίν Ιβανόφ άνοιξε το σκορ. Στο δεύτερο ημίχρονο, η υπεροχή της Εθνικής ΕΣΣΔ ήταν προφανής - τα γκολ του Ιβανόφ και του Πονεντέλνικ αποδυνάμωσαν, ψυχολογικά, τον αντίπαλο, μάλιστα ο Ζόζεφ Βόιτα έχασε πέναλτι. Το τελικό σκορ ήταν 3-0 υπέρ της Εθνικής ΕΣΣΔ. Ο Τίτο, ο οποίος ήταν πρόεδρος της Τσεχοσλοβακίας, υποσχέθηκε στους ποδοσφαιριστές για νίκη κατά των Σοβιέτ πολλές τιμές, κάτι που έκανε τον αγώνα πιο ενδιαφέρον, ενώ στους Σοβιετικούς ποδοσφαιριστές απονεμήθηκαν βραβεία και αυτοκίνητα.
Στις 10 Ιουλίου, στο Παρίσι, στο Στάδιο Πάρκο ντε Πρινς, διεξήχθη ο τελικός του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου 1960, ο πρώτος στην ιστορία των Ευρωπαϊκών Πρωταθλήματων Ποδοσφαίρου. Το στάδιο δεν ήταν γεμάτο, μιας και οι τοπικοί φίλαθλοι μετά την ήττα της Εθνικής Γαλλίας έχασαν το ενδιαφέρον τους για τη διοργάνωση. Ο αντίπαλος της Εθνικής ΕΣΣΔ ήταν η Εθνική Γιουγκοσλαβίας. Στο 43ο λεπτό, οι Γιουγκοσλάβοι με γκολ του Γκάλιτς άνοιξαν το σκορ. Στο 49ο λεπτό, από απόσταση 30 μέτρων, ο Μπουμπούκιν εκτέλεσε ένα δυνατό σουτ, το οποίο απέκρουσε ο τερματοφύλακας της Εθνικής Γιουγκοσλαβίας, αλλά λόγω του ότι η μπάλα ήταν βρεμένη, την έχασε, κάτι που εκμεταλλεύτηκε ο Μετρεβέλι και έστειλε την μπάλα στα δίχτυα. Τα 90 λεπτά της αναμέτρησης δεν βρήκαν νικητή, για αυτό και ο αγώνας συνέχισε στην παράταση. Στο 113ο λεπτό, ο Πονεντέλνικ, μετά από σέντρα του Μιχαήλ Μέσχι, με κεφαλιά έστειλε την μπάλα στα δίχτυα και διαμόρφωσε το τελικό σκορ 2-1. Η Εθνική ΕΣΣΔ κατάκτησε το πρώτο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου στην ιστορία της και έγινε η πρώτη πρωταθλήτρια Ευρώπης.
Την επόμενη μέρα, στον Πύργο του Άιφελ, έγινε η απονομή μεταλλίων στους νικητές του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου. Στην Εθνική ΕΣΣΔ δόθηκε το τρόπαιο. Μετά από αυτή τη νίκη, ο διευθυντής της Ρεάλ Μαδρίτης, Σαντιάγο Μπερναμπέου, πρότεινε σε αρκετούς Σοβιετικούς ποδοσφαιριστές να γίνουν παίχτες της ομάδας, αλλά λόγω πολιτικών ιδεολογιών, οι προτάσεις δεν έγιναν δεκτές. Όταν επέστρεψαν στην ΕΣΣΔ, στο Στάδιο Λουζνίκι, τους ποδοσφαιριστές της Εθνικής ΕΣΣΔ υποδέχτηκαν πολλοί φίλαθλοι και στο Κρεμλίνο, στους ποδοσφαιριστές απονεμήθηκαν πατριωτικά βραβεία.

Προημιτελικός

Στις 10 Ιουνίου, στην Αρίκα, διεξήχθη ο προημιτελικός μεταξύ της Εθνικής ΕΣΣΔ και της Εθνικής Χιλής. Στο 10ο λεπτό της αναμέτρησης, ο Βορόνιν είχε κάνει φάουλ, για αυτό και σφυρίχτηκε φάουλ 18 μέτρα μακριά από τα δίχτυα της Εθνικής ΕΣΣΔ. Το φάουλ εκτέλεσε ο Λιονέλ Σάντσες, και αφού πέρασε την μπάλα πάνω από τα κεφάλια των αμυντικών, έστειλε την μπάλα στα δίχτυα. Στο 27ο λεπτό, ο Τσισλένκο, μετά από πάσα του Μέσχι, από το κέντρο έστειλε την μπάλα στα δίχτυα. Οι Σοβιετικοί συνέχισαν τις επιθέσεις τους, αλλά στο 29ο λεπτό δέχτηκαν δεύτερο τέρμα. Στο δεύτερο ημίχρονο, η υπεροχή της Εθνικής ΕΣΣΔ ήταν προφανής, αλλά δεν κατάφεραν να ισοφαρίσουν. Το τελικό σκορ ήταν 2-1, και η Εθνική ΕΣΣΔ σταμάτησε την εμφάνιση της στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 1962.
Οι Σοβιετικοί δημοσιογράφοι, πολιτικοί και πολίτες δεν ήταν καθόλου ευχαριστημένοι με την εμφάνιση της Εθνικής ΕΣΣΔ, και για αυτό κατηγόρησαν τον Γιασίν, Ιβανόφ και τον προπονητής Γαβριήλ Καλάτσιν.

Προκριματικά

Το 1963, άρχισαν τα πρώτα παιχνίδια του, δεύτερου στην ιστορία, Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου 1964. Οι αγώνες διεξάχθηκαν στο σύστημα νοκ-άουτ. Η Εθνική ΕΣΣΔ έπρεπε να υπερασπιστεί τον τίτλο της στα γήπεδα, της τότε εχθρού της ΕΣΣΔ, Ισπανίας (στην οποία διεξάχθηκαν οι ημιτελικοί και ο τελικός).
Η Εθνική ΕΣΣΔ άρχισε την προετοιμασία της από την άνοιξη, με προπονητή τον Γαβριήλ Καλάτσιν. Αλλά, μετά που η Εθνική Ομάδων της ΕΣΣΔ, η οποία ήταν σχεδόν όπως η Εθνική ΕΣΣΔ, έχασε σε φιλικό αγώνα στην έδρα της, από τη Φιορεντίνα, με σκορ 1-3, ο προπονητής διώχτηκε από τη θέση του, και τις υποχρεώσεις του για κάποιο καιρό τελούσε ο πρώην παίχτης της Εθνικής ΕΣΣΔ, Νικίτα Σιμονιάν. Σε αυτή τη θέση, τον βοηθούσε το Σοβιέτ προπονητών, υπό την ηγεσία της Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου της ΕΣΣΔ. Εξαιτίας της ακαταστασίας που επικρατούσε στην ομάδα, στις 22 Μαΐου, στο Στάδιο Λουζνίκι, η Εθνική ΕΣΣΔ έχασε από την Εθνική Σουηδίας 1-0. Μετά από αυτό το παιχνίδι, στη θέση του προπονητή διορίστηκε ακόμα ένας πρώην παίχτης της Εθνικής ΕΣΣΔ, Κονσταντίν Μπέσκοφ.
Ο πρώτος έλεγχος για τον νέο προπονητή πριν το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου 1964, ήταν ο αγώνας με την Εθνική Ουγγαρίας, στις 22 Σεπτεμβρίου, στη Μόσχα. Στην ομάδα γύρισαν, αφού κατάφεραν να καταβάλουν την εμπιστοσύνη του νέου προπονητή, Άλμπερτ Σεστερνιόφ και Ανατόλι Κρούτικοφ, ενώ έκαναν το ντεμπούτο τους για την Εθνική ΕΣΣΔ ο Εντουάρντ Μολοφεέφ, Βίκτορ Σούστικοφ και Γκενάντι Λογκοφέτ. Επίσης, ο Μπέσκοφ απέλυσε από την εθνική τον Νέττο και τον Μέσχι. Το τελικό σκορ του αγώνα ήταν 1-1.
Στις 13 Οκτωβρίου, στο Στάδιο Λουζνίκι, διεξήχθη ο πρώτος αγώνας της φάση των 1/8 μεταξύ της Εθνικής ΕΣΣΔ και της Εθνικής Ιταλίας. Η Εθνική ΕΣΣΔ παρουσιάστηκε στους φίλαθλους της σε αισοιόδοξο ρόστερ - εξαιτίας της απουσίας του Λεβ Γιασίν, που καλέστηκε στην Εθνική ΦΙΦΑ, τη θέση του στα δίχτυα έλαβε ο Ραμάζ Ουρουσάτζε. Τα τέρματα του Πονεντέλνικ και του Τσισλένκο, διαμόρφωσαν το τελικό σκορ 2-0 υπέρ της Εθνικής ΕΣΣΔ.
Στις 10 Νοεμβρίου, στο Ολυμπιακό Στάδιο Ρώμης, στη Ρώμη, διεξήχθη ο επαναληπτικός αγώνας μεταξύ της Εθνικής ΕΣΣΔ και της Εθνικής Ιταλίας. Κατά τη διάρκεια του αγώνα, οι Σοβιετικοί έπαιξαν επιτυχώς στην άμυνα, μη δίνοντας την ευκαιρία στους Ιταλούς να νικήσουν. Επιτυχώς έπαιξε ο Γιασίν, ο οποίος είχε απεκρούσει 3 σοβαρά σουτ των Ιταλών, συμπεριλαμβανόμενου του πέναλτι του Αλεσσάντρο Ματσόλι. Εξάλλου, από το 33ο λεπτό, η Εθνική Ιταλίας έχανε εξαιτίας του τέρματος του Γκουσαρόφ. Στο 89ο λεπτό ο Ντζάνι Ρίβερα σκόραρε το τέρμα της τιμής. Δίκαια η Εθνική ΕΣΣΔ πέρασε στα προημιτελικά.
Στις 1 Δεκεμβρίου, η Εθνική ΕΣΣΔ, στην Καζαμπλάνκα, συμμετείχε σε φιλικό αγώνα με την Εθνική Μαρόκου. Για να παρακολουθήσει τον αγώνα, στο γήπεδο ήρθε ο τότε-πρωθυπουργός της χώρας, Αχμέντ Μπαχινίνι. Οι παίχτες της Εθνικής Μαρόκου θεωρούσαν μεγάλη τιμή να παίξουν με την Εθνική ΕΣΣΔ. Στο 12ο λεπτό, η Εθνική ΕΣΣΔ, με αυτογκόλ του Μοχαμέντ Τομπάρι, άνοιξε το σκορ. Στο 25ο λεπτό, για την Εθνική Μαρόκου, ισοφάρισε ο Σάντιν. Ο διαιτητής είχε ακυρώσει γκολ του Χουσάινοφ, και έτσι το τελικό σκορ ήταν 1-1.
Τον Ιανουάριο του 1964, η αποστολή της Εθνικής ΕΣΣΔ έφτασε στο Μεξικό, όπου με το όνομα "Εθνική Ομάδων της Μόσχας" συμμετείχε σε ένα φιλικό τουρνουά. Στον πρώτο αγώνα, η Εθνική ΕΣΣΔ είχε έρθει ισόπαλη με την Παρτιζάν Βελιγραδίου (1-1), και μετά είχε νικήσει στους επόμενους 4 αγώνες - 2-1 κατά της Νεκάκσα, 5-0 κατά της Αμέρικα (Μέξικο), 2-1 κατά της Τσίβας (Γκβανταλαχάρα), 4-0 κατά του Σάν-Πάουλο. Τον Απρίλιο, με το ίδιο όνομα, η Εθνική ΕΣΣΔ νίκησε την Παρασικάμπα (Βραζιλία) με σκορ 2-0.
Στις 13 Μαΐου, στη Στοκχόλμη, στο Στάδιο Ρόσουντ, διεξήχθη ο πρώτος προημιτελικός του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου 1964, μεταξύ της Εθνικής ΕΣΣΔ και της Εθνικής Σουηδίας. Πρώτη φορά για την Εθνική ΕΣΣΔ, στο γήπεδο εμφανίστηκαν ο Εντουάρντ Μούντρικ, Βλαντιμίρ Γκλότοφ και Αλεξέι Κορνέεφ. Το σκληρό και γλιστερό γήπεδο δεν έδωσε την ευκαιρία στους ποδοσφαιριστές να παίξουν γρήγορα, για αυτό το μόνο που έκαναν ήταν να κάνουν πάσες στον αέρα. Στο 62ο λεπτό, ο Ιβανόφ, αφού έλαβε πάσα από τον Τσισλένκο άνοιξε το σκορ. Οι Σουηδοί άρχισαν να πιέζουν τους Σοβιετικούς και στο 87ο λεπτό, χάρη σε τέρμα του Χάμριν, διαμόρφωσαν το τελικό σκορ 1-1.
Στις 20 Μαΐου, στο Στάδιο Λουζνίκι, η Εθνική ΕΣΣΔ, χάρη σε τέρμα του Μούντρικ στο 59ο λεπτό, νίκησε σε φιλικό αγώνα την Εθνικής Ουρουγουάης.
Στις 27 Μαΐου, επίσης στο Στάδιο Λουζνίκι, διεξήχθη ο επαναληπτικός αγώνας μεταξύ της Εθνικής ΕΣΣΔ και της Εθνικής Σουηδίας. Στο πρώτο ημίχρονο Σουηδοί έχασαν πολλές ευκαιρίες για να ανοίξουν το σκορ, ενώ οι Σοβιετικοί τα κατάφεραν, χάρη σε τέρμα του Πονεντέλνικ στο 32ο λεπτό. Αυτό το τέρμα έδωσε σιγουριά στους Σοβιετικούς. Στο 56ο λεπτό, ο Πονεντέλνικ αφού πέρασε τον Χανς Μίλντ, σκόραρε το δεύτερο του τέρμα. Στο 78ο λεπτό, ο Χάμριν μέιωσε στο σκορ, νικώντας τον Γιασίν, ο οποίος μια μέρα νωρίτερα είχε λάβει τη Χρυσή Μπάλα. Αλλά, στο 83ο λεπτό, ο Βορόνιν, με τη βοήθεια του Ιβανόφ, διαμόρφωσε το τελικό σκορ 3-1 υπέρ της Εθνικής ΕΣΣΔ.
Μετά από προετοιμασία στη Γαλλία, στις 15 Ιουνίου η αποστολή της Εθνικής ΕΣΣΔ έφτασε στην Ισπανία.

Τελική φάση

Στις 18 Ιουνίου, στο Καμπ Νόου, διεξήχθη ο ημιτελικός μεταξύ της Εθνικής ΕΣΣΔ και της Εθνικής Δανίας. Η Εθνική Δανίας δεν θεωρούταν σοβαρός αντίπαλος, και μέχρι την τελική φάση έφτασαν χάρη στις εξαιρετικές εμφανίσεις του Όλε Ματσένα, ο οποίος με 11 τέρματα έγινε ο καλύτερος σκόρερ της διοργάνωσης. Σύμφωνα με τις γνώμες κάποιων, η Εθνική Δανιάς ήταν σίγουρη ότι δεν θα νικήσει τον αντίπαλο της και άρχισε την προετοιμασία της για τον τελικό της τρίτης θέσης. Έτσι ήταν ή όχι, η Εθνική ΕΣΣΔ με ευκολία κέρδισε τον αντίπαλο της με σκορ 3-0 - στο 19ο λεπτό, μετά από εκτέλεση κόρνερ, ο Βορόνιν άνοιξε το σκορ, στο 40ο λεπτό, μετά από πάσα του Τσισλένκο, ο Πονεντέλνικ διπλασίασε τα τέρματα της ΕΣΣΔ, και στο 89ο λεπτό, ο Ιβανόφ διαμόρφωσε το τελικό σκορ 3-0 υπέρ της Εθνικής ΕΣΣΔ.
Στις 21 Ιουνίου, στη Μαδρίτη, στο Στάδιο Σαντιάγο Μπερναμπέου, διεξήχθη ο τελικός μεταξύ της Εθνικής ΕΣΣΔ και της Εθνικής Ισπανίας. Ο αγώνας είχε μεγάλη ιντρίγκα - πρώτο, ο προηγούμενος αγώνας μεταξύ των δύο εθνικών δεν διεξήχθη εξαιτίας της άρνησης του Φράνκο, και δεύτερο οι δύο χώρες είχαν ακόμα εχθρικές σχέσεις. Ενδιαφέρον ήταν και ο ίδιος ο αγώνας - μόλις στο 6ο λεπτό, ο Χέσους Περέντα, μετά από πάσα του Λουίς Σουάρεθ, άνοιξε το σκορ. Αλλά, δύο λεπτά αργότερα, ο Χουσάινοφ, αφού έλαβε πάσα από τον Μούντρικ και νίκησε στην περιοχή τον Ισπανό τερματοφύλακα, Χοσέ Ιριμπάρ, ισοφάρισε για την Εθνική ΕΣΣΔ. Οι δύο ομάδες άρχισαν να παίζουν πιο κλειστό ποδοσφαίρο. Στο δεύτερο ημίχρονο, άρχισε να βρέχει, και οι δύο ομάδες έπαιξαν πιο κλειστό ποδόσφαιρο, αλλά παρ'όλα αυτά ο Περέντα (Ισπανία) και ο Πονεντέλνικ εκτέλεσαν κάποια σουτ στις εστίες του αντιπάλου. Στο 84ο λεπτό, ο Περέντα ξέφυγε από τον Μούντρικ, εκανε μια πάσα στον Μαρσελίνο, ο οποίος έστειλε την μπάλα στα δίχτυα και διαμόρφωσε το τελικό σκορ 2-1 υπέρ της Εθνικής Ισπανίας. Η Εθνική ΕΣΣΔ έδωσε τον τίτλο στον αντίπαλο της και κατάκτησε τη δεύτερη θέση.
Η απευθείας μετάδοση του αγώνα, από το κεντρικό κανάλι της ΕΣΣΔ, είχε αποτέλεσμα το τέλος της συνεργασίας με τον προπονητή Κονσταντίν Μπέσκοφ. Αυτό έγινε επίσης, επειδή εκατομμύρια Σοβιετικοί τηλεθεατές είδαν στην οθόνη τους, ένα ευχαριστημένο Φράνκο, ο οποίος παρέμεινε ο κύριος εχθρός της ΕΣΣΔ. Στην αθλητική ήττα της Εθνικής ΕΣΣΔ βρέθηκε και πολιτική, και το αποτέλεσμα της εμφάνισης της Εθνικής ΕΣΣΔ κακό, αν και ήταν η δεύτερη θέση στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου 1964.

Προημιτελικός

Στις 23 Ιουλίου, στο Στάδιο Ρόκερ Παρκ, διεξήχθη ο προημιτελικός μεταξύ της Εθνικής ΕΣΣΔ και της Εθνικής Ουγγαρίας. Τη θέση του τραυματισμένου Χούρτσιλαβι στην άμυνα πήρε ο Βορόνιν, στην αριστερή πλευρά της επίθεσης βγήκε ο Πορκουγιάν, ενώ ο Χουσάινοφ έμεινε στο κέντρο. Στο 5ο λεπτό, ο Τσισλένκο, εκμεταλλευόμενος το λάθος του Ούγγρου τερματοφύλακα, Ιώζεφ Γκελέι, άνοιξε το σκορ. Σε όλο το πρώτο ημίχρονο, οι Σοβιετικοί αμυντικοί κατάφεραν να κρατήσουν τους Ούγγρους επιθετικούς. Ο Βαλέρι Βορόνιν κατάφερε να κρατήσει τον πιο σκληρό Ούγγρο επιθετικό, Φλόριαν Άλμπερτ. Στο 46ο λεπτό, μετά από σουτ του Χουσάινοφ, ο Πορκουγιάν διπλασίασε το σκορ. Οι Ούγγροι άρχισαν τις επιθέσεις τους, αλλά μετά το τέρμα του Φερέντσα Μπένε, οργάνωσαν πραγματική πολιορκία. Παρόλο αυτά, το τελικό σκορ παρέμεινε 2-1 υπέρ της Εθνικής ΕΣΣΔ, η οποία είχε περάσει στον ημιτελικό.

Ημιτελικός

Στις 25 Ιουλίου, στο Στάδιο Γκούτισον Παρκ, διεξήχθη ο ημιτελικός μεταξύ της Εθνικής ΕΣΣΔ και της Εθνικής Γερμανίας. Οι Γερμανοί, σύμφωνα με πολλές γνώμες, έπαιξαν πολύ σκληρά. Στο 7ο λεπτό της αναμέτρησης, ο Σάμπο δέχτηκε σοβαρό τραύμα στο γόνατο, ενώ στο δεύτερο ημίχρονο τραύμα δέχτηκε ο Φραντς Μπεκενμπάουερ. Οι επιθετικοί της Εθνικής Γερμανίας πίεσαν τους Σοβιετικούς αμυντικούς, οι οποίοι δεν έπαιξαν όπως έπρεπε, αφού έλπιζαν στον Γιασίν. Στο 42ο λεπτό, ο Κάρλ Σνέλινγκερ, ο οποίος έκλεψε την μπάλα από τον Τσισλένκο, έκανε πάσα στον Χέλμουτ Χάλλερ, ο οποίος άνοιξε το σκορ. Λίγα λεπτά αργότερα, ο Τσισλένκο δέχτηκε κόκκινη κάρτα από τον Ιταλό διαιτητή, Κοντσέτο Λο Μπέλλο, αν και αυτό ήταν στημένο από τους Γερμανούς αμυντικούς. Στο 68ο λεπτό, ο Μπεκκενμπάουερ, αφού παρατήρησε ότι τον Γιασίν έκλειναν οι Σοβιετικοί αμυντικοί, με μακρινό σουτ έστειλε την μπάλα στα δίχτυα. Αλλά, μετά από αυτό το τέρμα, η Εθνική ΕΣΣΔ άρχισε τις επιθέσεις της. Στο 87ο λεπτό, ο Πορκουγιάν μείωσε στο σκορ για την Εθνική ΕΣΣΔ, αλλά δεν κατάφερε να αλλάξει κάτι. Το τελικό σκορ παρέμεινε 2-1 υπέρ της Εθνικής Γερμανίας, και η Εθνική ΕΣΣΔ πέρασε στον τελικό για την τρίτη θέση.

Μικρός τελικός

Στις 28 Ιουλίου, στο Στάδιο Γουέμπλεϊ, διεξήχθη ο μικρός τελικός μεταξύ της Εθνικής ΕΣΣΔ και της Εθνικής Πορτογαλίας. Στον άγωνα δεν μπόρεσαν να λάβουν μέρος ο Σεστερνιόφ, Σάμπο και Τσισλένκο. Λόγω αυτών των αλλαγών στο σχήμα της ομάδας, του δύο αρχηγούς της Εθνικής Πορτογαλίας, Εουσέμπιο και Χοζέ Τόρρες, έπρεπε να μαρκάρουν ο Βορόνιν και ο Χουρτσιλάβε. Αν ο Βορόνιν κατάφερε να κρατήσει τον Εουσέμπιο, ο Χουρτσιλάβε, εξαιτίας του ύψους, έχανε συνέχεια από τον Τόρρες. Στο 11ο λεπτό, ο Χουρτσιλάβε, σε αέρια μονομαχία, άγγιξε την μπάλα με το χέρι και ο διαιτητής σφύριξε πέναλτι, το οποίο επιτυχώς εκτέλεσε ο Εουσέμπιο. Στο τέλος του πρώτου ημιχρόνου, μετά από ατομική ενέργεια, ο Μετρεβέλι ισοφάρισε για την Εθνική ΕΣΣΔ (αν και κάποιοι λαθασμένα λένε ότι το γκολ έβαλε ο Μαλοφέεφ). Το δεύτερο ημίχρονο άρχισε με διαδοχικές επιθέσεις, αλλά οι Σοβιετικοί ήταν καλύτεροι από τους Πορτογάλους. Στο 87ο λεπτό, ο Τόρρες ξέφυγε από τον Χουρτσιλάβε και τον Κορνέεφ, σκόραρε και διαμόρφωσε το τελικό σκορ 2-1 υπέρ της Εθνικής Πορτογαλίας. Οι παίχτες της Εθνικής ΕΣΣΔ έλαβαν το χάλκινο μετάλλιο, γιατί είχε φτάσει στον μικρό τελικό.
Στην ΕΣΣΔ, η εμφάνιση της Εθνικής ΕΣΣΔ θεωρήθηκε απλώς καλή.