Ταμιευτήρας Σαρσάνγκ

Ο Ταμιευτήρας Σαρσάνγκ (αρμενικά: Սարսանգի ջրամբար, αζερικά: Sərsəng su anbarı) είναι μια μεγάλη τεχνητή λίμνη που βρίσκεται στην περιφέρεια Μαρτακέρτ της μη αναγνωρισμένης Δημοκρατίας του Αρτσάχ (ντε γιούρε τμήμα του Αζερμπαϊτζάν), που σχηματίζεται από ένα υδροηλεκτρικό φράγμα.

Επισκόπηση

Ο Ταμιευτήρας Σαρσάνγκ κατασκευάστηκε στον ποταμό Ταρτάρ υπό Σοβιετική εξουσία το 1976. Η έκταση του ταμιευτήρα είναι 14.2 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Ο συνολικός όγκος του ταμιευτήρα είναι 575 εκατ. κυβικά μέτρα. Το ύψος του φράγματος του ταμιευτήρα είναι 125 μέτρα. Ο ταμιευτήρας έχει το μεγαλύτερο φράγμα στο Αζερμπαϊτζάν. Από το άνοιγμα της, ο ταμιευτήρας περιέχει νερό για άρδευση σε 100.000 εκτάρια γεωργικών εκτάσεων στις επαρχίες Ταρτάρ, Αγκντάμ, Μπάρντα, Γκορανμπόι, Γιεβλάχ και Αγκτζαμπάντι του Αζερμπαϊτζάν. Το εργοστάσιο υδροηλεκτρικής ενέργειας του Σαρσάνγκ με χωρητικότητα 50 μεγαβάτ βρίσκεται στον ταμιευτήρα από την έναρξη της λειτουργίας του.
Το Νοέμβριο του 1992, στη μέση του πολέμου του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, η περιφέρεια του Μαρντακέρτ περιήλθε υπό τον αρμενικό έλεγχο. Το εργοστάσιο, που τώρα λειτουργείται από την Artsakh HEK OJSC, έχει γίνει η κύρια πηγή ηλεκτρικής ενέργειας για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ (40-60%). Οι τοπικές αρχές έχουν εκφράσει ελπίδες για το ταμιευτήρα να γίνει μεγάλος τουριστικός χώρος στη μακρά διαδρομή.

Περιβαλλοντικές ανησυχίες

Το Αζερμπαϊτζάν έχει υποστηρίξει ότι ο ταμιευτήρας Σαρσάνγκ, λόγω κακής συντήρησης, αποτελεί απειλή για σχεδόν 400.000 ανθρώπους που ζουν στις πεδινές εκτάσεις του Καραμπάχ που παραμένουν υπό αζερικό έλεγχο. Η χώρα έχει λάβει μέτρα για την ελαχιστοποίηση των πιθανών ζημιών που θα μπορούσε να προκαλέσει μια εκκένωση νερού. Επιπλέον, η αξιοποίηση της δεξαμενής από την αρμενική πλευρά στερεί στους αγρότες από επτά αζερικά χωριά της επαρχίας Ταρτάρ τακτικά την πρόσβαση σε νερό.
Το 2014, το Βοσνιακό μέλος Μίλιτσα Μάρκοβιτς της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης (ΚΣΣΕ) ετοίμασε μια έκθεση, στην οποία περιέγραφε περιβαλλοντικούς κινδύνους που γεννιόντουσαν από την έλλειψη τακτικής συντήρησης του φράγματος, καθώς και της δυνατότητας στέρησης παροχής νερού για τις παραμεθόριες περιοχές του Αζερμπαϊτζάν, ως αποτέλεσμα της εντατικής γεωργίας, των βιομηχανικών δραστηριοτήτων, την κλιματική αλλαγή και τις συνήθειες των καταναλωτών, αλλά και λάθη πολιτικής από την πλευρά του Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Στις 26 Ιανουαρίου 2016, το ΚΣΣΕ (στο οποίο είναι μέλη η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν) ενέκρινε το Ψήφισμα 2085, με το οποίο εκφράζει τη λύπη του "για το γεγονός ότι η κατοχή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ και άλλων γειτονικών περιοχών του Αζερμπαϊτζάν από την Αρμενία δημιουργεί παρόμοια ανθρωπιστικά και περιβαλλοντικά προβλήματα για τους πολίτες του Αζερμπαϊτζάν που ζουν στην κοιλάδα του Κάτω Καραμπάχ" και ζήτησε την άμεση απόσυρση των αρμενικών ενόπλων δυνάμεων από την περιοχή, προκειμένου να επιτραπεί η πρόσβαση σε ανεξάρτητους μηχανικούς για να διενεργηθεί επί τόπου έρευνα. Η Συνέλευση, επίσης, πρότεινε για την αρμενική πλευρά να σταματήσει να κάνει χρήση των υδάτινων πόρων ως εργαλεία πολιτικής επιρροής ή ως μέσο πίεσης προς όφελος μόνο ενός από τα μέρη της σύγκρουσης.
Τον Ιούνιο του 2016, ο Λευκός Οίκος απάντησε επίσημα σε αναφορά που υπογράφηκε από πάνω από 330.000 ανθρώπους σχετικά με το καθεστώς του Ναγκόρνο-Καραμπάχ και τους κινδύνους που θέτει ο Ταμιευτήρας Σαρσάνγκ. Ως απάντηση, η κυβέρνηση Ομπάμα εξέφρασε την υποστήριξή της στο ψήφισμα 2085 του ΚΣΣΕ και δήλωσε ότι θα ήταν ευπρόσδεκτη μια συνάντηση μεταξύ των τεχνικών εμπειρογνωμόνων ώστε να συζητηθεί η διαχείριση του νερού και η επιθεώρηση του φράγματος στο ταμιευτήρα.