Αλέξανδρος Στιούαρτ, δούκας του Άλμπανι

Δούκας του Άλμπανι

Το δουκάτο του Άλμπανι δημιουργήθηκε πριν το 1458, ο Αλέξανδρος δέχθηκε την κομητεία του Μαρς και τις ηγεμονίες του Άναντεϊλ και της Νήσου του Μαν, ταξίδευσε (1460) στα εδάφη της μητέρας του στο Γκέλντερς, στην επιστροφή συνελήφθη από τους Άγγλους (1464). Ελευθερώθηκε σύντομα και είχε ενεργό ρόλο στην διακυβέρνηση της Σκωτίας, διορίστηκε "Υψηλός διοικητής της Σκωτίας" και "φύλακας του Μαρς". Οι δραστηριότητες του στα σύνορα δημιούργησαν μεγάλες υποψίες, χρησιμοποίησε βίαιες πρακτικές στα σύνορα με την Αγγλία απειλώντας την συμμαχία με την Αγγλία με την γαμήλια συμφωνία του μεγαλύτερου αδελφού του Ιακώβου Γ΄ της Σκωτίας (1464). Το 1479 η κομητεία του Άλμπανι κατασχέθηκε από το στέμμα αν και οι πληροφορίες για αιχμαλωσία του δούκα στο κάστρο του Εδιμβούργου φαίνεται ήταν εσφαλμένες. Ο δούκας του Άλμπανι δραπέτευσε τον Σεπτέμβριο του 1479 μέσω θαλάσσης στο Παρίσι έγινε δεκτός από τον Λουδοβίκο ΙΑ΄ της Γαλλίας που του έδωσε νύφη την Άννα ντε λα Τουρ. Ο Λουδοβίκος ΙΑ΄ δεν τον υποστήριξε ωστόσο στις προσπάθειες του να επιτεθεί στον αδελφό του στην Σκωτία, διασχίζοντας την Αγγλία συμμάχησε τον Ιούνιο του 1482 στο Φοθέρινγκο με τον Εδουάρδο Δ΄ της Αγγλίας.

Σύγκρουση με τον αδελφό του

Με τη Συνθήκη του Φοθέρινγκο επιτρεπόταν στον δούκα του Άλμπανι μετά την κατάκτηση της Σκωτίας να ανέβει ο ίδιος στον θρόνο σαν αντάλλαγμα για την βοήθεια του υπό την ψιλή κυριαρχία του Άγγλου βασιλιά. Με τεράστιο στρατό 20.000 ανδρών ο δούκας του Άλμπανι και ο Ριχάρδος, δούκας του Γκλόστερ, αδελφός του Εδουάρδου Δ΄ κυρίευσαν εύκολα το Μπέργουικ και με έναν μικρότερο στρατό το κάστρο του Εδιμβούργου. Ο Ιάκωβος Γ' αιχμαλωτίστηκε στο κάστρο του Εδιμβούργου, στην συνωμοσία συμμετείχαν πολλοί δυσαρεστημένοι ευγενείς που είχαν αποκλειστεί την δεκαετία του 1470 από κυβερνητικά πόστα, ανάμεσα τους οι ετεροθαλείς θείοι του βασιλιά, οι κόμητες του Άθολ και ο επίσκοπος του Μόρεϊ. Ο Ριχάρδος του Γκλόστερ ικανοποιήθηκε με την κατάκτηση του Μπέργουικ και επέστρεψε στο Λονδίνο, οι δυσαρεστημένοι ευγενείς έκαναν νέα κυβέρνηση με Υπολοχαγό τον Αλέξανδρο του Άλμπανι που πήρε τα παλιά εδάφη, αξιώματα και την κομητεία του Μαρ.
Η νέα κατοχή της κομητείας του Μαρ από τον δούκα του Άλμπανι φαίνεται εξόργισε τον Τζώρτζ Γκόρντον, 2ο κομη του Χάντλι έναν ισχυρότατο μεγιστάνα που ήθελε την Μαρ για τον εαυτό του και ήρθε στο κοινοβούλιο τον Δεκέμβριο του 1482 όταν ήθελε ο Αλέξανδρος να επικυρώσει την Υπολοχαγεία του. Ο βασιλιάς προσπάθησε να πείσει έναν μεγάλο αριθμό δυσαρεστημένων βαρόνων να έρθουν με το μέρος του ανάμεσα τους τον Τζων Στιούαρτ, λόρδο του Ντάρνλει και φύλακα του κάστρου του Εδιμβούργου και τον Άθολ, επίσκοπο του Ντάνκελντ. Το Κοινοβούλιο πήρε κατόπιν μια σειρά αντιφατικών αποφάσεων που ανάγκασαν τον Αλέξανδρο να δραπετεύσει στο Ντάνμπαρ λίγο μετά τα Χριστούγεννα του 1482, στις 2 Ιανουαρίου 1483 έκανε νέα αποτυχημένη προσπάθεια να καταλάβει τον θρόνο. Ο Εδουάρδος Δ΄ της Αγγλίας υποσχέθηκε νέα βοήθεια στον Άλμπανι στις 11 Φεβρουαρίου ενώ στις 19 Μαρτίου αποφάσισε να είναι ο ίδιος ο Εδουάρδος αρχηγός των Αγγλικών δυνάμεων. Ο αιφνίδιος θάνατος του Εδουάρδου Δ΄ στις 9 Απριλίου 1483 έσβησε όλες τις ελπίδες του δούκα του Άλμπανι να ανατρέψει τον αδελφό του και να γίνει ο ίδιος βασιλιάς της Σκωτίας, άφησε μια Αγγλική φρουρά στο κάστρο του Ντάνμπαρ και δραπέτευσε νότια.

Οριστική ήττα και θάνατος

Τον Ιούλιο του 1484 ο Αλέξανδρος επιτέθηκε για τελευταία φορά στο Εδιμβούργο σε μια ύστατη προσπάθεια με μια μικρή δύναμη Σκωτσέζων υπό την διοίκηση του εξόριστου Ιακώβου Ντάγκλας, 9ου κόμη του Ντάγκλας, ο νέος Άγγλος βασιλιάς Ριχάρδος Γ' αρνήθηκε την υποστήριξη του. Στην μάχη του Λοχμάμπεν που ακολούθησε ηττήθηκε οριστικά, ο κόμης του Ντάγκλας συνελήφθη αιχμάλωτος και ο ίδιος δραπέτευσε νότια. Ο πιο στενός συνεργάτης του δούκα του Άλμπανι Ιάκωβος Λιντάλε του Χαλκέρστον βρισκόταν την ίδια εποχή φυλακισμένος και περίμενε την εκτέλεση του. Ο Αλέξανδρος σύμφωνα με μια πληροφορία είχε σκοτώσει τον λόρδο του Μάνεστρον έναν πιστό βασιλικό υπάλληλο, η πληροφορία αυτή επιβεβαιώνεται με τον θάνατο του Μάνεστρον πριν τις 14 Οκτωβρίου 1485. Ο δούκας του Άλμπανι δραπέτευσε για τελευταία φορά στην Γαλλία, εκεί συγκρούστηκε με τον δούκα της Ορλεάνης και σκοτώθηκε σε μια κονταρομαχία. Η ταφή του έγινε στο ψηλό ιερό της εκκλησίας των Σελεστίνων.