Ryanair

Ιστορία

Από την ίδρυση της το 1984, η Ryanair εξελίχθηκε από μια μικρή αεροπορική εταιρία, που πραγματοποιούσε την μικρή διαδρομή από το Γουότερφορντ στο Γκάτγουικ, στην μεγαλύτερη της Ευρώπης. Σήμερα η Ryanair απασχολεί πάνω από 11.000 εργαζομένους.
Μετά την είσοδο της εταιρεία στο χρηματιστήριο το 1997, τα κερδισμένα χρήματα χρησιμοποιήθηκαν για την επέκταση της εταιρείας σε πανευρωπαϊκό πάροχο. Τα έσοδο αυξήθηκαν από 231 εκατομμύρια ευρώ το 1998 σε 1.843 εκατομμύρια ευρώ το 2003 και σε 3.013 εκατομμύρια ευρώ το 2010. Ομοίως, τα καθαρά κέρδη αυξήθηκαν από 48 εκατομμύρια ευρώ σε 339 εκατομμύρια την ίδια περίοδο

Πρώτα χρόνια

Η Ryanair ιδρύθηκε το 1984 ως "Danren Enterprises" από τον Κρίστοφερ Ράιαν, Λίαμ Λόνεργκαν (ιδιοκτήτη της Ιρλανδικής ταξιδιωτικής εταιρείας Club Travel), και τον Ιρλανδό επιχειρηματία Τόνι Ράιαν, ιδρυτή της Guinness Peat Aviation. Η αεροπορική εταιρεία λίγο μετά μετονομάστηκε σε "Ryanair" (από το όνομα του Τόνι Ράιαν). Άρχισε τη λειτουργία της το 1985 με ένα 15θέσιο Embraer EMB 110 Bandeirante ελικοφόρο αεροπλάνο από το το Γουότερφορντ στο Γκάτγουικ, με στόχο το σπάσιμο του δυοπωλίου στις πτήσεις Λονδίνο-Ιρλανδία που τότε κατείχαν οι British Airways και Aer Lingus.
Το 1986 προσέθεσε και μια δεύτερη διαδρομή από το Δουβλίνο στο Λούτον, ανταγωνιζόμενη έτσι για πρώτη φορά με το δυοπώλιο των Aer Lingus/British Airways.
Οι επιβάτες της Ryanair αυξάνονταν, αλλά η εταιρεία λειτουργούσε γενικά με ζημίες, και μέχρι το 1991 υπήρχε ανάγκη για αναδιοργάνωση. Ο Ο’ Λίρι ήταν υπεύθυνος για την κερδοφορία της εταιρείας. Αποφάσισε ότι το κλειδί για για αυτό ήταν τα χαμηλού κόστους εισιτήρια, γρήγορες επιστροφές των αεροσκαφών (για να κάνουν περισσότερα δρομολόγια), μίνιμουμ υπηρεσίες (π.χ. εξυπηρέτηση από αεροσυνοδούς), απουσία business class, και λειτουργία ενός μόνο τύπου αεροσκάφους.
Μέχρι το 1995, μετά από συνεχή επιμονή στα εισιτήρια χαμηλού κόστους, η Ryanair γιόρτασε τα 10α γενέθλιά της έχοντας μεταφέρει 2.25 εκατομμύρια επιβάτες.

1992–2009

Η εταιρεία εγκαινίασε την ιστοσελίδα της το 2000, με το οnline αγορά εισιτηρίων να είναι αρχικά ένα μικρό και ασήμαντο τμήμα της. Συν τω χρόνω, η online αγορά συνέβαλε στην μείωση κόστους των εισιτηρίων, με την πώληση απευθείας στον πελάτη και γλυτώνοντας τα κόστη των ταξιδιωτικών πρακτόρων. Μέσα σε ένα χρόνο, η ιστοσελίδα «χειριζόταν» τα τρία τέταρτα όλων των κρατήσεων.
Η Ryanair εγκαινίασε νέα βάση στο Αεροδρόμιο Σαρλερουά το 2001. Αργότερα μέσα στη χρονιά παρήγγειλε 155 νέα Boeing 737-800, με αυτό που θεωρούνταν ότι ήταν σημαντική έκπτωση, για παράδοση μέσα σε διάστημα 8 χρόνων, από το 2002 ως το 2010. Περίπου 100 από αυτά τα αεροσκάφη είχαν παραδοθεί μέχρι το τέλος του 2005, αν και υπήρξαν καθυστερήσεις εξαιτίας της απεργίας των μηχανικών της Boeing.
Τον Απρίλιο το 2003 η Ryanair απέκτησε τη μη βιώσιμη ανταγωνιστική της εταιρεία Buzz από την KLM.
Η ραγδαία προσθήκη νέων δρομολογίων και προορισμών επέτρεψε την αύξηση του αριθμού των επιβατών και κατέταξε τη Ryanair μεταξύ των μεγαλύτερων αεροπορικών εταιριών στα δρομολόγια στην Ευρώπη. Τον Αύγουστο του 2005, η εταιρεία ισχυρίστηκε ότι μεταφέρει 20% περισσότερους επιβάτες στην Ευρώπη από ότι η British Airways. Για τους τελευταίους μήνες μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2006 η αύξηση των επιβατών ξεπέρασε το ένα πέμπτο, στους 22,1 εκατομμύρια, και τα έσοδο αυξήθηκαν κατά ένα τρίτο στα 1.256 εκατομμύρια ευρώ .
Στις 5 Οκτωβρίου 2006 η Ryanair κατέθεσε προσφορά ύψους 1,48 δισεκατομμυρίων ευρώ για την αγορά της Aer Lingus. Ο διευθύνων σύμβουλος Μάικλ Ο’ Λίρι είπε ότι κίνηση ήταν «μοναδική ευκαιρία» για την δημιουργία μιας ιρλανδικής αεροπορικής εταιρείας. Η νέα εταιρεία θα μπορούσε να μεταφέρει πάνω από 50 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως. Στις 2 Οκτωβρίου 2006 η Aer Lingus απέρριψε την προσφορά, λέγοντας ότι ήταν αντιφατική.
Τον Αύγουστο του 2006 η εταιρεία άρχισε να χρεώνει τους επιβάτες που έκαναν τσεκ-ιν στο αεροδρόμιο, αντιστρέφοντας την πολιτική χρέωσης του τσεκ-ιν online. Αναφέρει ότι καταργώντας το τσεκ-ιν στο αεροδρόμιο, μειώνει το κόστος.
Τον Οκτώβριο του 2008 η Ryanair τερμάτισε τη λειτουργία σε βάση στην Ευρώπη για πρώτη φορά, όταν έκλεισε τη βάση της στη Βαλένθια της Ισπανίας Ryanair estimated the closure cost 750 jobs.
Την 1η Δεκεμβρίου 2008 η Ryanair έκανε δεύτερη προσφορά για την εξαγορά της Aer Lingus, ύψους 748 εκατομμυρίων ευρώ. Η Ryanair δήλωσε ότι η "Aer Lingus, ήταν μια μικρή, μοναχική και περιφερειακή αεροπορική εταιρεία, που έχει περιθωριοποιηθεί και προσπεραστεί, όσο οι περισσότεροι εθνικοί αερομεταφορείς της Ευρώπης σταθεροποιούνται". Οι δύο εταιρίες θα λειτουργούσαν ξεχωριστά. Η Ryanair δήλωσε ότι θα διπλασίαζε το στόλο της Aer Lingus από 33 σε 66 δημιουργώντας 1.000 νέες δουλειές. Το διοικητικό συμβούλιο της Aer Lingus απέρριψε την πρόταση και συμβούλευσε τους μετόχους της να μην προβούν σε καμία κίνηση. Στις 22 Ιανουαρίου 2009 η Ryanair υπαναχώρησε από την εξαγορά της Aer Lingus μετά την απόρριψη από την Ιρλανδική κυβέρνηση με βάση ότι η προσφορά ήταν κάτω από την αξία της εταιρίας και επίσης θα έβλαπτε τον ανταγωνισμό.
Τον Ιούνιο του 2009 η Ryanair σημείωσε για πρώτη φορά ζημιές, σε ύψος 169 εκατομμυρίων για το οικονομικό έτος που τελείωσε στις 31 Μαρτίου.

Δεκαετία 2010

Τον Αύγουστο του 2010 η Ryanair έδωσε συνέντευξη τύπου στο Πλόβντιβ και ανακοίνωσε τον πρώτο προορισμό της στη Βουλγαρία συνδέοντας το Πλόβντιβ με το Στάνστεντ. Η υπηρεσία ήταν προγραμματισμένη να αρχίσει το Νοέμβριο του 2010 με δύο πτήσεις την εβδομάδα.
Στα τέλη του 2010 η Ryanair άρχισε να τερματίζει τα δρομολόγια της από τις μικρότερες βάσεις στο Μπέλφαστ και το Σάνον λόγω αύξησης των τελών των αεροδρομίων.
Τον Νοέμβριο του 2016 εγκαινίασε μία νέα υπηρεσία διακοπών, την Ryanair Holidays. Η υπηρεσία προσφέρει προσφορές για πτήσεις, διαμονή, και μεταφορά. Άρχισε από την Ιρλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο και Γερμανία, με άλλες αγορές να ακολουθούν την επόμενη χρονιά. Για την πραγματοποίηση αυτής της υπηρεσίας συνεργάστηκε με την Ισπανικής βάσης ταξιδιωτική εταιρεία  Logitravel και εταιρεία για παροχή διαμονής World2Meet. Στις αρχές Φεβρουαρίου 2017 ανέστειλε την υπηρεσία  Ryanair Holidays service, δηλώνοντας ότι ένας από τους παρόχους τους παραβίασε τους όρους του συμβολαίου μεταξύ τους, και ψάχνει νέο πάροχο.

Σχέσεις με τους εργαζομένους

Στην αρχή της πορείας της, όταν η Ryanair είχε συνολικά 450 εργαζόμενους, καθένας από τους οποίους είχε μετοχές της εταιρείας, υπήρχε συμφωνία ότι το προσωπικό δεν θα εντασσόταν σε σωματείο με το σκεπτικό ότι μπορούσαν ήδη να επηρεάσουν τη διαχείριση της επιχείρησης. Η μεταχείριση των εργαζομένων έχει αλλάξει σημαντικά από τότε και οι νέοι εργαζόμενοι δεν αποκτούν πλέον μετοχές της εταιρείας. Ωστόσο, η Ryanair εξακολουθεί να αρνείται να αναγνωρίσει ή να διαπραγματευτεί με οποιοδήποτε σωματείο, είτε πρόκειται για τους πιλότους είτε για το πλήρωμα καμπίνας. Το 2011, ένας πρώην πιλότος της Ryanair απέσπασε δικαστικώς αποζημίωση από δικαστήριο εργατικών διαφορών του Λονδίνου, επειδή απολύθηκε διότι έδωσε, εν ώρα υπηρεσίας, σε μέλος του πληρώματος καμπίνας ένα έντυπο κάποιου σωματείου. Το 2012 ιδρύθηκε το σωματείο Pilot Group Ryanair (RPG), που εκπροσωπεί τους πιλότους της Ryanair.
Οι συμβάσεις που προτείνονται προς υπογραφή στο προσωπικό της Ryanair είναι μερικές φορές ασυνήθιστες και περίπλοκες σε σύγκριση με αυτές άλλων αεροπορικών εταιρειών. Για παράδειγμα, υποχρεώνουν τους πιλότους να συνιστούν εταιρείες περιορισμένης ευθύνης στην Ιρλανδία και να εργάζονται για τη Ryanair μέσω πρακτορείου, ή υποχρεώνοντας το προσωπικό εδάφους στην Ισπανία να ανοίγουν τραπεζικούς λογαριασμούς στο Γιβραλτάρ για να εισπράττουν τη μισθοδοσία τους.

Έσοδα από υποστηρικτικές υπηρεσίες

Είκοσι τοις εκατό των εσόδων της Ryanair προέρχεται από έσοδα από υποστηρικτικές υπηρεσίες, δηλαδή από έσοδα από άλλες πηγές εκτός από τους ναύλους των εισιτηρίων. Το 2009 τα έσοδα από υποστηρικτικές υπηρεσίες ήταν €598.000.000, ενώ τα συνολικά έσοδα ανέρχονταν σε €2.942 εκατ.

Προσφερόμενες υπηρεσίες

Το περιοδικό των καταναλωτών Holiday Which? περιγράφει τη Ryanair ως τη χειρότερη περίπτωση εταιρείας που χρεώνει προαιρετικές υπηρεσίες. Στο πλαίσιο του επιχειρηματικού μοντέλου χαμηλού κόστους, η εταιρεία χρεώνει εναλλακτικές υπηρεσίες όπως τη χρήση των δυνατοτήτων check-in του αεροδρομίου, αντί της διαδικτυακής εξυπηρέτησης και τη χρήση μη προτιμώμενων μεθόδων πληρωμής. Επίσης, χρεώνει για επιπλέον υπηρεσίες όπως check-in αποσκευών και προσφέρει τρόφιμα και ποτά εντός του αεροπλάνου με χρέωση. Η Ryanair υποστηρίζει ότι οι επιπλέον χρεώσεις για πολλές προαιρετικές υπηρεσίες, επιτρέπουν τις χαμηλότερες δυνατές τιμές για τους επιβάτες που δεν επιθυμούν τη μεταφορά αποσκευών, επιβίβασης κατά προτεραιότητα ή άλλων premium υπηρεσιών, παρέχοντας την ευελιξία να επιλέξουν τι πληρώνουν.
Το 2009, η Ryanair κατήργησε το check -in στο αεροδρόμιο και το αντικατέστησε με μια γρήγορη παράδοση αποσκευών, για εκείνους τους επιβάτες που ταξίδευαν με αποσκευή. Η δυνατότητα check-in στο αεροδρόμιο με χρέωση €10 έχει σταματήσει και όλοι οι επιβάτες είναι υποχρεωμένοι να κάνουν check-in διαδικτυακά και να εκτυπώσουν τις κάρτες επιβίβασής τους. Οι επιβάτες που φθάνουν στο αεροδρόμιο χωρίς προτυπωμένη κάρτα επιβίβασης είναι υποχρεωμένοι να πληρώσουν €70 για την επανέκδοση της κάρτας επιβίβασής τους, ενώ οι πελάτες που δεν μπορούν να κάνουν check-in αποσκευών διαδικτυακά, καλούνται να πληρώσουν €100 για να το πράξουν στο αεροδρόμιο. Η Ryanair έχει επίσης καταργήσει το δωρεάν check-in μέσω διαδικτύου, το οποίο πλέον χρεώνει με €6, ανά άτομο και ανά πτήση. Παρά το γεγονός ότι η χρέωση αυτή δεν επιβάλλεται στα προωθητικά εισιτήρια "Δωρεάν", "€1" και "€5", η εταιρεία έχει επικριθεί ότι επιβάλλει μη προαιρετική χρέωση, η οποία πρέπει να περιλαμβάνεται στην ονομαστική αξία των ναύλων.

Βασικό επίπεδο υπηρεσιών

Τα νέα αεροσκάφη της Ryanair διαθέτουν μη ανακλινόμενα καθίσματα, στο πίσω μέρος των οποίων είναι κολλημένες οι ενημερωτικές κάρτες ασφαλείας και δεν υπάρχουν τσέπες, ενώ τα σωσίβια στοιβάζονται στον χώρο πάνω από τον επιβάτη και όχι κάτω από το κάθισμα. Αυτό επιτρέπει στην εταιρεία να εξοικονομεί κόστος από τα αεροσκάφη, αλλά και να επιτυγχάνει καλύτερους χρόνους καθαρισμού και ελέγχων ασφαλείας στις περιπτώσεις σύντομων νέων απογειώσεων του αεροσκάφους. Έχει αναφερθεί σε διάφορα μέσα μαζικής ενημέρωσης ότι η Ryanair ήθελε να παραγγείλει αεροσκάφη χωρίς σκιάδια παραθύρων. Ωστόσο, τα νέα αεροσκάφη διαθέτουν σκιάδια, καθώς αυτό απαιτείται από τους κανονισμούς της Ιρλανδικής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας.
Άλλα μέτρα για την περαιτέρω μείωση περιττών εξόδων που έχουν κατά καιρούς προταθεί συμπεριλαμβάνουν την κατάργηση δύο τουαλετών ώστε να προστεθούν έξι επιπλέον θέσεις επιβατών, τον επανασχεδιασμό του αεροσκάφους ώστε να επιτρέπονται όρθιοι επιβάτες που θα ταξιδεύουν σε «κάθετες θέσεις», την επιπλέον χρέωση όσων επιβατών επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν τις τουαλέτες, την επιπλέον χρέωση για τους υπέρβαρους επιβάτες, και την υποχρέωση των επιβατών να μεταφέρουν τις αποσκευές που πρόκειται να παραδοθούν μέχρι το ίδιο το αεροπλάνο. Ωστόσο, πολλές από αυτές τις αναφορές σχετικά με τις σχεδιαζόμενες μειώσεις κόστους έχουν χρησιμοποιηθεί ως τεχνικές μάρκετινγκ για να προκαλέσουν συζητήσεις για την εταιρεία στα tabloids και το ευρύ κοινό.

Εξυπηρέτηση πελατών

Η Ryanair έχει επικριθεί για πολλές πτυχές της εξυπηρέτησης των πελατών της. Ο Economist έγραψε ότι "υπεροπτική αντιμετώπιση των επιβατών της Ryanair" έχει κάνει την εταιρεία "επάξια διαβόητη για την αθλιότητα" και ότι "έχει γίνει συνώνυμο της φρικτής εξυπηρέτησης πελατών ... και της αποδοκιμαστικής αγένειας απέναντι σε οποιονδήποτε ή οτιδήποτε μπαίνει στο δρόμο της".
Το 2002, το Πρωτοδικείο (High Court) του Δουβλίνου επιδίκασε σε βάρος της Ryanair και υπέρ της Jane O'Keefe αποζημίωση ύψους €67.500, πλέον των δικαστικών της εξόδων, εξαιτίας της υπαναχώρησης της εταιρείας από ένα δωρεάν ταξίδι που είχε κερδίσει η O'Keefe ως εκατομμυριοστή επιβάτις της αεροπορικής εταιρείας.
Η αεροπορική εταιρεία έχει επανειλημμένα δεχθεί οξεία κριτική για την κακή μεταχείριση επιβατών με ειδικές ανάγκες. Το 2002, αρνήθηκε να παράσχει αναπηρικές καρέκλες για τους επιβάτες με αναπηρία στο αεροδρόμιο Στάνστεντ του Λονδίνου, εξαγριώνοντας τις ενώσεις δικαιωμάτων ατόμων με ειδικές ανάγκες. Η εταιρεία ισχυρίστηκε ότι η φροντίδα αυτή ήταν ευθύνη της διεύθυνσης του αεροδρομίου, σημειώνοντας ότι παρέχονταν αναπηρικά αμαξίδια σε 80 από τα 84 αεροδρόμια που εξυπηρετούσε η Ryanair εκείνη τη χρονική περίοδο. Η απόφαση του δικαστηρίου το 2004, έκρινε ότι η ευθύνη πρέπει να μοιραστεί μεταξύ της αεροπορικής εταιρείας και των ιδιοκτητών του αεροδρομίου. Η Ryanair αντέδρασε με την προσθήκη μιας επιπλέον χρέωσης £0,50 σε όλες τις τιμές των εισιτηρίων. Τον Ιούλιο του 2012 η Frances Duff, μια 69χρονη γυναίκα η οποία είχε υποστεί κολοστομία, συνάντησε την άρνηση της εταιρείας να δεχθεί τον απαραίτητο για την κατάστασή της ιατρικό εξοπλισμό επί του αεροπλάνου, παρά το γεγονός ότι διέθετε επιστολή από τον γιατρό της με εξηγήσεις για την ανάγκη της για να διαθέτει αυτόν τον εξοπλισμό. Μάλιστα της ζητήθηκε από το προσωπικό εδάφους της Ryanair να σηκώσει το πουκάμισό της μπροστά στους συνεπιβάτες της, προκειμένου να αποδείξει ότι έφερε σάκο κολοστομίας. Η Duff είχε προηγουμένως προσπαθήσει να επικοινωνήσει με τη Ryanair τρεις φορές για να ενημερωθεί σχετικά με την πολιτική τους για τους ταξιδιώτες με σάκους κολοστομίας, αλλά κανείς δεν απάντησε στις κλήσεις της, μετά από μισή ώρα αναμονής. Στις 30 Μαρτίου 2011, η Ryanair ανακοίνωσε ότι από τις 4 Απριλίου θα προσθέσει μια επιπλέον χρέωση €2 στα εισιτήριά της, ώστε να καλύψει τις δαπάνες που προκύπτουν από τη συμμόρφωσή της με τον ευρωπαϊκό κανονισμό ΕΚ 261/2004, που απαιτούσε να πληρώνει για τα γεύματα και τη διαμονή των επιβατών πτήσεων που καθυστέρησαν ή ακυρώθηκαν.

Εκτός Ευρώπης

Η Ryanair επίσης έχει βοηθήσει το ξεκίνημα χαμηλού κόστους αεροπορικών εταιριών εκτός Ευρώπης όπως η VivaAerobús (Μεξικό) και η VivaColombia (Κολομβία), και από το 2016 και μετά της VivaCan (Κόστα Ρίκα).