Lockheed P-3 Orion

Σχεδίαση

Το P-3 Orion (αρχική ονομασία P3V), βασίζεται στο Lockheed L-188 Electra, το οποίο είχε περιορισμένη επιτυχία σαν turboprop επιβατικό αεροσκάφος, έχοντας να αντιμετωπίσει τον συνεχώς αυξανόμενο ανταγωνισμό των αεροσκαφών τζετ. Εισήλθε σε υπηρεσία ως αντικαταστάτης του μεταπολεμικού P-2 Neptune. Οι τέσσερις κινητήρες turboprop του Orion του δίνουν ταχύτητα συγκρίσιμη με αυτή των γρήγορων ελικοφόρων μαχητικών ή ακόμα και κάποιων τουρμποφάν τζετ, όπως του A-10. Τα περισσότερα παρόμοια περιπολικά αεροσκάφη υιοθέτησαν τη σχεδίαση του Orion, συμπεριλαμβανομένου και του αντίστοιχου Σοβιετικού. Ανταγωνιστές του P-3 είναι το Βρετανικό Nimrod, το οποίο βασίζεται στο επιβατικό Comet, καθώς και το Γαλλικό Breguet Atlantique. Η εμπειρία που αποκομίστηκε από το P-3 βοήθησε στη εξέλιξη του S-3 Viking, ανθυποβρυχιακού αεροσκάφους που επιχειρεί συνήθως από αεροπλανοφόρα.
Το P-3 έχει ένα εσωτερικό χώρο βομβών στο μπροστινό μέρος της ατράκτου, καθώς και πυλώνες στις πτέρυγες που μπορούν να μεταφέρουν πυραύλους όπως ο AGM-84 Harpoon. Η χαρακτηριστική μακριά απόληξη της ουράς περιέχει τον Ανιχνευτή Μαγνητικών Ανωμαλιών (Magnetic Anomaly Detector – MAD). Ηχοσημαντήρες μπορούν να ριφθούν είτε από εξωτερικά αναρτημένους φορείς είτε από το εσωτερικό της ατράκτου.
Η πρώτη έκδοση παραγωγής, με την κωδικό P3V-1, πέταξε για πρώτη φορά στις 15 Απριλίου 1961, όμως μέχρι τις πρώτες παραγγελίες το 1962 μετονομάστηκε σε P-3. Οι χρωματικές παραλλαγές επίσης άλλαξαν από το μεταπολεμικό μπλε σε άσπρο και γκρι τη δεκαετία του 1960 και χαμηλής ορατότητας γκρι τη δεκαετία του 1980.
Με τα χρόνια εξελίχθηκαν πολλές παραλλαγές του αεροσκάφους. Η τεχνολογία του P-3 είναι παρόμοια με αυτή του μεγαλύτερου, πιο αργού και πολύ επιτυχημένου μεταγωγικού C-130 Hercules. Παρόμοιες εκδόσεις εξελίχθηκαν για παρακολούθηση ανεμοστρόβιλων και εναέρια παρακολούθηση χρησιμοποιώντας το ιπτάμενο ραντάρ του E-2 Hawkeye. Παρότι οι επιδόσεις του ήταν καλύτερες, το P-3 δεν μετατράπηκε σε πλατφόρμα επίθεσης ακριβείας στόχων εδάφους ή αεροσκάφος εναέριου εφοδιασμό, ούτε επιχείρησε προσγείωση σε αεροπλανοφόρο όπως το C-130. Το P-3 Orion χρησιμοποιήθηκε όμως από τη NASA ως υποτροχιακή ερευνητική πλατφόρμα γεω-επιστημών. Γνωστό με την ονομασία NASA 426 το αεροσκάφος επιχειρεί από τις αεροπορικές εγκαταστάσεις Wallops του Goddard Space Flight Center's.
Σε πολλές αποστολές ο ένας κινητήρας συχνά σβήνει (συνήθως ο κινητήρας νούμερο ένα, ο αριστερός εξωτερικός κινητήρας) για να παραταθεί ο χρόνος παραμονής στο θέατρο επιχειρήσεων (και η ακτίνα δράσης σε χαμηλό ύψος) εξοικονομώντας καύσιμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι σβηστοί και οι δύο εξωτερικοί κινητήρες, πάντα σε συνάρτηση με το βάρος του αεροσκάφους, τον καιρό και την ποσότητα καυσίμου. Κάποιες περιπολίες μπορεί να διαρκέσουν και 10 ώρες, και χρησιμοποιούνται περισσότεροι πιλότοι και πλήρωμα. Το ρεκόρ για την μακρύτερη πτήση από αεροσκάφος P-3 είναι 21,5 ώρες, που το κατέχει η 5η μοίρα της Αεροπορίας της Νέας Ζηλανδίας από το 1972.
Το P-3 πρόκειται να αντικατασταθεί μεταξύ του 2010 – 2013 από το P-8 Poseidon, το οποίο βασίζεται στο επιβατικό Boeing 737, έχοντας συμπληρώσει τουλάχιστον 50 χρόνια υπηρεσίας.

Το P-3 Orion σε Ελληνική υπηρεσία

Το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό προκειμένου να αντιμετωπίσει τις μειωμένες επιχειρησιακές δυνατότητες των υπέργηρων αεροσκαφών HU -16B Albatross αποφάσισε την αντικατάσταση τους με αεροσκάφη ναυτικής συνεργασίας Lockheed P -3B Orion. Το 1994 η Ελληνική κυβέρνηση υπέγραψε συμφωνία με τις ΗΠΑ για τη προμήθεια έξι P -3B TACNAVMOD για επιχειρησιακή χρησιμοποίηση, τεσσάρων P -3A για υποστήριξη με ανταλλακτικά και ένα πακέτο εκπαιδεύσεως. Η εκπαίδευση άρχισε τον Ιανουάριο του 1996 και ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 1997. Το πρώτο αεροσκάφος έφθασε στην Ελλάδα το Μάιο του 1996 ενώ η παραλαβή τελικά ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 1997 με την άφιξη στην Ελλάδα και του έκτου αεροσκάφους. Και τα έξι αεροσκάφη ανήκουν επιχειρησιακά στην 353 Μοίρα Ναυτικής Συνεργασίας (353 ΜΝΑΣ) που εδρεύει στο στρατιωτικό αεροδρόμιο της Ελευσίνας.