Ντόρα Ρωζέττη

Βιογραφικά στοιχεία

Το όνομα Ντόρα Ρωζέττη είναι ψευδώνυμο της Ελένης - Νέλλης Καλογλοπούλου - Μπογιατζόγλου. Η Ντόρα Ρωζέττη ήρθε στην Αθήνα από την Αλεξάνδρεια και σπούδασε στην ιατρική σχολή. Από τα παιδικά της χρόνια έγραφε και είχε ενεργή συμμετοχή στο περιοδικό  «Η Διάπλασις των Παίδων» του Γρηγόριου Ξενόπουλου. Μέσα από τη «Διάπλαση» γνωρίστηκε και διαμόρφωσε ένα λογοτεχνικό κύκλο φίλων και συνομιλητριών/τών. Ο ίδιος ο Γρηγόριος Ξενόπουλος έτρεφε εκτίμηση για τη γραφή της όπως κρίνουμε από τα σχόλιά του προς αυτήν στη «Διάπλαση». Σύμφωνα με τη μαρτυρία της Ντόρας Ρωζέττη στην Ελένη Μπακοπούλου, οι φίλοι της ποιητές Γιώργος Τσουκαλάς και Γ. Σημηριώτης, που είχαν διαβάσει τα κείμενά της σε ημερολογιακή μορφή, συζήτησαν μαζί της, επινόησαν ένα τέλος στην ιστορία και τα εξέδωσαν ως μυθιστόρημα, με τη σύμφωνη γνώμη της, δίνοντας οι ίδιοι στη συγγραφέα  το ψευδώνυμο Ντόρα Ρωζέττη αλλά και τον τίτλο του βιβλίου: "Η ερωμένη της". Το βιβλίο προξένησε σκάνδαλο στην εποχή του. Επειδή «φωτογράφιζε» σε μεγάλο βαθμό κάποια από τα πρόσωπα τα οποία αναφέρονται σε αυτό, η συγγραφέας είτε μόνη είτε μαζί με τη φίλη της (που ήταν και πραγματικά η ερωμένη της) προσπάθησαν να το μαζέψουν από τα βιβλιοπωλεία και το κατέστρεψαν σε μεγάλο βαθμό.

Ανακάλυψη και επανέκδοση του βιβλίου

Το βιβλίο παρέμεινε άφαντο για δεκαετίες μέχρι που η φιλόλογος-ερευνήτρια καθηγήτρια Χριστίνα Ντουνιά το ανακάλυψε σε κάποια ιδιωτική βιβλιοθήκη (της οικίας Ελευθεριάδη, στην Πέτρα της Λέσβου, και αργότερα στο αρχείο Καβάφη, σε ένα αντίγραφο με προσωπική αφιέρωση της συγγραφέως στον Αλεξανδρινό ποιητή) και το επανεξέδωσε,  το 2005, συνοδεύοντάς το από ένα κατατοπιστικό επίμετρο. Η πραγματική ταυτότητα της Ντόρας Ρωζέττη, όταν επανεκδόθηκε το βιβλίο της, ήταν άγνωστη ακόμα, πράγμα που προκάλεσε σφοδρά ερωτηματικά στο βιβλιόφιλο κοινό της Ελλάδας αλλά και σε κριτικούς, συγγραφείς και δημοσιογράφους.

Φως στο πρόσωπο της συγγραφέως

Ωστόσο σύντομα μετά την έκδοση του βιβλίου, η Ελένη Μπακοπούλου, διανοούμενη και ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των λεσβιών και  ομοφυλόφιλων ήδη από τη δεκαετία του 1980, έβγαλε στο φως τα σχετικά με τη Ντόρα Ρωζέττη ντοκουμέντα, που  για πολλά χρόνια φύλαγε  προσεκτικά στα συρτάρια της.
Η αφήγηση για τη γνωριμία της με τη συγγραφέα καθώς και το υλικό που εμπιστεύθηκε η ίδια στην Ελένη Μπακοπούλου δημοσιεύθηκε σε δύο συνεχόμενα τεύχη του περιοδικού Οδός Πανός [τεύχη 132, 133] και αργότερα κυκλοφόρησε, το 2012, σε βιβλίο με τον τίτλο «Η φίλη μου κυρία Ντόρα Ρωζέττη» πάλι από τις εκδόσεις Οδός Πανός. Η Ντόρα Ρωζέττη, είχε εμφανές ταλέντο στο γράψιμο όπως φαίνεται στο μοναδικό βιβλίο της. Όπως λέει στην Ελένη Μπακοπούλου, έγραφε σε όλη τη ζωή της. Ωστόσο ο σάλος που προκάλεσε η τολμηρή γραφή και η αφήγηση του έρωτά της προς μία γυναίκα, που είναι το θέμα του βιβλίου της, είχε ως συνέπεια την καταστροφή και κυριολεκτική εξαφάνιση του βιβλίου, καθώς και τον στιγματισμό τής συγγραφέως. Η μαρτυρία της στην Ελένη Μπακοπούλου δείχνει ότι, εκτός από το πρώτο βιβλίο της, κατέστρεψε η ίδια και όλο το υπόλοιπο εν δυνάμει συγγραφικό της έργο.

Μια πορεία ζωής

Η  Ντόρα Ρωζέττη ήταν 21 χρόνων όταν κυκλοφόρησε το βιβλίο «Η ερωμένη της».  Μετά την αποφοίτησή της από το πανεπιστήμιο εργάστηκε ως γιατρός κυρίως στην Ελλάδα, αλλά και στην Αίγυπτο, και στη Λιβύη. Έκανε διδακτορικό στην ιατρική. Σπούδασε περαιτέρω στην Υγειονομική Σχολή  και έγινε υγιεινολόγος. Παντρεύτηκε τον Κωστίκα Μπογιατζόγλου (1895-1967), ομογενή από τη Ρουμανία. Πέρα από το επάγγελμά της ασχολήθηκε με την ορειβασία, τη σπηλαιολογία (μαζί με την Άννα Πετροχείλου), το τένις. Από το 1961 και μέχρι το θάνατό της, το 1989, ζούσε στην Αθήνα, σε ένα δυάρι στην οδό Μακεδονίας 25 και Αχαρνών.
Μετά από την πρώτη συγγραφική και εκδοτική περιπέτεια του βιβλίου «Η ερωμένη της», η  Ντόρα Ρωζέττη δεν δημοσίευσε τίποτα άλλο. Το έργο και η ζωή της βγήκε εν μέρει από την αφάνεια μέσα από τις κουβέντες που έκανε η συγγραφέας το έτος 1984 με την ακτιβίστρια-ερευνήτρια Ελένη Μπακοπούλου η οποία  είχε υποσχεθεί στη Ρωζέττη να μην δημοσιεύσει τίποτε για κείνην όσο η τελευταία ζούσε.  Μετά την επανέκδοση του βιβλίου «Η ερωμένη της» το 2005, από την καθηγήτρια Χριστίνα Ντουνιά, η  Ελένη Μπακοπούλου δημοσίευσε, το 2006, στο περιοδικό  Οδός Πανός την αυτοβιογραφική αφήγηση της Ντόρας Ρωζέττη, καθώς και τα κείμενά της που είχαν δημοσιευτεί σε διάφορα τεύχη του περιοδικού «Η διάπλασις των παίδων».

«Η ερωμένη της»

Το βιβλίο «Η ερωμένη της» μετά την πρώτη επανέκδοσή του το 2005 έκανε τέσσερις ανατυπώσεις (2005, 2006, 2011, 2013). Είναι γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο, και παρακολουθεί και καταγράφει, σε ημερολογιακή μορφή και με ιμπρεσιονιστικό τρόπο, τη ζωή και τον εσωτερικό κόσμο της φοιτήτριας Ντόρας, τον έρωτα της για μια γυναίκα, τις φοιτητικές της παρέες, τα στέκια, τις εκδρομές, τη φύση και τις βόλτες στους δρόμους της Αθήνας. Σημειωτέον ότι το βιβλίο εκδόθηκε με επιμέλεια και επίμετρο της Χριστίνας Ντουνιά, καθηγήτριας Νεοελληνικής Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης. Στον ίδιο τόμο περιλαμβάνεται και η βιβλιοκριτική που είχε γράψει ο Γρηγόριος Ξενόπουλος, το 1929, στο περιοδικό Νέα Εστία (τεύχος ΣΤ'). Το βιβλίο μεταφράστηκε και εκδόθηκε στα γαλλικά και στα ιταλικά το 2017.