Ροβέρτος Στιούαρτ, δούκας του Άλμπανι

Δούκας του Αλμπάνι

Ο Ροβέρτος Στιούαρτ μεγάλωσε σε πολυμελή οικογένεια, ο μεγαλύτερος αδελφός του Τζων Στιούαρτ έγινε κόμης του Κάρικ (1368) και αργότερα στέφθηκε βασιλιάς ως Ροβέρτος Γ΄ της Σκωτίας. Παντρεύτηκε (1361) την βαθύπλουτη Μαργαρίτα Γκράχαμ, κόμισσα του Μεντέιθ (1334 - 1380) σαν τέταρτος σύζυγος της, ο γάμος του έδωσε τους τίτλους του κόμη του Μεντέιθ και του κόμη του Φάιφ. Το ζεύγος απέκτησε τον Μέρντοχ Στιούαρτ (1362) που κληρονόμησε τους τίτλους και τα εδάφη του πατέρα του. Ο Ροβέρτος θεωρήθηκε υπεύθυνος για την κατασκευή του κάστρου του Ντουν, τα εδάφη γύρω από το κάστρο του παραχωρήθηκαν όταν έγινε κόμης του Μεντέιθ. Η οικοδόμηση του κάστρου ξεκίνησε σε απροσδιόριστο χρόνο και είχε ολοκληρωθεί τμηματικά το 1381 όταν εκδόθηκε ένα διάταγμα.
Η Σκωτσέζικη πολιτική στα τέλη του 14ου αιώνα ήταν σε ακραίο βαθμό ασταθής και αιματηρή, ο δούκας του Αλμπάνι πέρασε τον περισσότερο χρόνο του στις προσπάθειες του να αποκτήσει τίτλους και εδάφη με βίαια μέσα. Ο γιος του Μέρντοχ Στιούαρτ διορίστηκε δικαστής στα βόρεια του Φορθ (1389), πατέρας και γιος συνέχισαν έντονα τις προσπάθειες να διευρύνουν την περιουσία της οικογένειας με αποτέλεσμα αιματηρές συγκρούσεις με άλλα μέλη της αριστοκρατίας όπως ο Ντόναλντ μακ Ντόναλντ, 2ος λόρδος των Νήσων. Την εποχή της βασιλείας του πατέρα του Ροβέρτου Β΄ ο Ροβέρτος Στιούαρτ και ο μεγαλύτερος αδελφός του λόρδος του Κάρικ ήταν αντιβασιλείς της Σκωτίας ενώ ο Αλμπάνι ήταν Υψηλός Καγκελάριος της Σκωτίας και έκανε μια σειρά από εκστρατείες και επιδρομές στην Αγγλία. Ο μεγαλύτερος αδελφός του κόμης του Κάρικ έμεινε ανάπηρος από δυστύχημα (1389) αλλά διαδέχθηκε την επόμενη χρονιά τον πατέρα του ως Ροβέρτος Γ΄. Η σοβαρή σωματική του ασθένεια τον ανάγκασε να μεταβιβάσει το μεγαλύτερο μέρος της εξουσίας του στον γιο και διάδοχο του Δαυίδ Στιούαρτ, δούκα του Ρόσεθει (1399). Ο Ροβέρτος ο οποίος είχε διοριστεί από το 1398 δούκας του Αλμπάνι απέκτησε πολύ πλούτο και περιουσία με αποτέλεσμα να ανεξαρτητοποιηθεί από τον ανιψιό του.

Θάνατος του δούκα του Ρόθεσει

Οι Άγγλοι σύντομα επιτέθηκαν στην Σκωτία και ξέσπασαν διαφωνίες ανάμεσα στους δούκες του Αλμπάνι και του Ρόθεσει. Ο κόμης του Ρόθεσει κατηγορήθηκε ότι σπατάλησε τεράστια ποσά από τα ταμεία των επαρχιών στις ανατολικές ακτές και ότι έκανε κατάσχεση στα έσοδα από την κενή επισκοπή του Αγίου Ανδρέα. Ο Ρόθεσει βρέθηκε σε επαφή με τον θείο του Αλέξανδρο Στιούαρτ κόμη του Μπάκαν ο οποίος βρισκόταν υπό την εξουσία του Αλμπάνι στην κεντρική Σκωτία, όταν έληξε η υπολοχαγεία του (1402) ο Αλμπάνι έδρασε ταχύτατα. Ο κόμης του Ρόθεσει μετά τον θάνατο της μητέρας του Αναμπέλας Ντράμοντ συνελήφθη και φυλακίστηκε στο κάστρο του Αλμπάνι στο Φώλκλαντ, πέθανε εκεί τον Μάρτιο του 1402. Ο πρόωρος θάνατος του Ρόσεθει χρεώθηκε στον Αλμπάνι και τον Ντάγκλας που έβλεπαν με μεγάλη ανησυχία την πιθανότητα να γίνει βασιλιάς. Ο Αλμπάνι κατηγορήθηκε και αθωώθηκε, το βασιλικό συμβούλιο αποφάσισε ότι ο νεαρός δούκας "με θεία πρόνοια έφυγε από την ζωή για το καλό του βασιλείου". Ο δούκας του Αλμπάνι αν και αθωώθηκε από τις κατηγορίες οι υποψίες για την ενοχή του παρέμειναν μέχρι το τέλος, ο μικρότερος αδελφός του κόμη του Ρόθεσει που έγινε βασιλιάς σαν Ιάκωβος Α΄ της Σκωτίας ήταν πάντοτε καχύποπτος απέναντι του. Ο ιστορικός Τζον Ντέμπρέττ (1752 - 1822) σχετικά με το θέμα της ενοχής του δούκα του Αλμπάνι έγραψε (1805) :
"O Ροβέρτος, δούκας του Αλμπάνι που απέκτησε ολόκληρη την κυβέρνηση του βασιλείου από τον αδελφό του δολοφόνησε τον ανιψιό του δούκα του Ρόθεσει με την φιλοδοξία να κερδίσει το στέμμα η οικογένεια του.". Μετά τον θάνατο του Ρόθεσει ο Ροβέρτος Γ΄ άρχισε να φοβάται και για τον μικρότερο γιο του Ιάκωβο και αποφάσισε να τον φυγαδεύσει για την ασφάλεια του, ο Ντέμπρέττ συνεχίζει γράφοντας :
"Για να μην έχει και ο δεύτερος γιος του Ιάκωβος την ίδια τύχη με τον Ρόθεσει τον έστειλε σε ηλικία εννέα ετών στην Γαλλία αλλά αναγκάστηκε να αποσυρθεί στις Αγγλικές ακτές, συνελήφθη από τους Άγγλους και φυλακίστηκε 18 χρόνια. Ο Ροβέρτος Γ΄ όταν έμαθε τα δυσάρεστα νέα για την τύχη του μικρότερου γιου του πέθανε από την λύπη του (1406)".

Αντιβασιλιάς της Σκωτίας

Ο δούκας του Αλμπάνι μετά τον θάνατο του μεγαλύτερου αδελφού του Ροβέρτου Γ΄ κυβέρνησε στην Σκωτία σαν αντιβασιλιάς την ίδια εποχή που ο ανιψιός του Ιάκωβος ήταν αιχμάλωτος των Άγγλων, δεν πλήρωσε τίποτε από τα λύτρα που ζητούσαν οι Άγγλοι για την απελευθέρωση του με στόχο να κρατήσει ο ίδιος την εξουσία. Ο πολιτικός θρίαμβος του δούκα του Αλμπάνι δεν έλυσε τις διαφορές που είχε με τα υπόλοιπα μέλη της αριστοκρατίας ιδιαίτερα τον Ντόναλντ Μακ Ντόναλντ 2ο λόρδο των Νήσων ο οποίος το 1411 οδήγησε τον στρατό του σε ανοιχτή σύγκρουση με τους Στιούαρτ. Η σύγκρουση ξεκίνησε όταν ο δούκας του Αλμπάνι προσπάθησε να εξασφαλίσει την κομητεία του Ρος στον δεύτερο γιο του Ιωάννη παρά τις διεκδικήσεις του δεύτερου γιου του Ιωάννη. Στην μάχη του Χάρλαου που ακολούθησε στις 24 Ιουλίου 1411 προήλθαν μεγάλες απώλειες και από τις δυο πλευρές αλλά ο Μακ Ντόναλντ δραπέτευσε επιτρέποντας στους Στιούαρτ να εξασφαλίσουν στρατηγική νίκη. Ο στρατός των Στιούαρτ ήταν υπό την ηγεσία του ανιψιού του Αλμπάνι Αλέξανδρου Στιούαρτ, κόμη του Μαρ που ήταν αργότερα επικεφαλής των ευγενών που καταδίκασαν τον γιο του δούκα του Αλμπάνι Μέρντοχ Στιούαρτ και δυο από τους γιους του για προδοσία εξολοθρεύοντας την οικογένεια του.

Απόγονοι

Ο δούκας του Αλμπάνι πέθανε (1420) στο κάστρο του Στέρλινγκ και τάφηκε στο αβαείο του Ντανφέρμλιν, τον διαδέχθηκε ο γιος του Μέρντοχ Στιούαρτ, αλλά η εξουσία του δεν κράτησε για πολύ. Ο εξόριστος βασιλιάς της Σκωτίας Ιάκωβος Α΄ μετά από αιχμαλωσία 18 ετών επέστρεψε στην Σκωτία (1425) και εκτέλεσε τον Μέρντοχ και δύο γιούς του για προδοσία. Ο μοναδικός από τους απογόνους του που επέζησε ο νεώτερος γιος του Μέρντοχ Ιάκωβος Μορ Στιούαρτ που μετά από μια σύντομη επανάσταση εναντίον του βασιλιά δραπέτευσε στην Ιρλανδία και παρέμεινε μέχρι τον θάνατο του (1429). Ο δισέγγονος του Ιάκωβος "Μπέγκ" Στιούαρτ δέχτηκε συγχώρηση από τον βασιλιά και επέστρεψε στην Σκωτία, οι απόγονοι του καταγράφονται από τον Σερ Γουόλτερ Σκοτ στους Θρύλους του Μόντροουζ. Ο συγγραφέας Νάιτζελ Τράντερ (1909 - 2000) στην Τριλογία των Στιούαρτ καλύπτει την περίοδο που ο Αλμπάνι ήταν σημαντική ιστορική φυσιογνωμία στην Σκωτία.