Ιαπωνική γλώσσα

Ταξινόμηση

Οι ιστορικοί γλωσσολόγοι που εξειδικεύονται στην Ιαπωνική συμφωνούν ότι είναι ένα από τα δύο μέλη της Ιαπωνικής γλωσσικής οικογένειας. Το άλλο μέλος είναι οι Ριουκιουανές γλώσσες. (Μια παλαιότερη άποψή, την οποία ασπάζονται αρκετοί μη γλωσσολόγοι, είναι ότι η Ιαπωνική είναι απομονωμένη γλώσσα, της οποίας οι Ριουκιουάν γλώσσες είναι διάλεκτοι.)
Η γενετική συγγένεια της Ιαπωνικής οικογένειας είναι αβέβαιη. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες, που τη συνδέουν με μια ποικιλία άλλων γλωσσών και οικογενειών, ανάμεσα στις οποίες περιλαμβάνονται εξαφανισμένες γλώσσες που ομιλούντο από ιστορικούς πολιτισμούς της κορεατικής χερσονήσου, οι Αλταϊκές και οι Αυστρονησιακές. Συχνά προτάθηκε ως κρεολή γλώσσα, καθώς συνδυάζει στοιχεία από αρκετές γλώσσες. Οι διάφορες θεωρίες που έχουν προταθεί εκτίθενται λεπτομερειακά στο άρθρο σχετικά με τις ταξινομήσεις της Ιαπωνικής γλώσσας. Έως τώρα, καμία θεωρία δεν είναι γενικώς αποδεκτή ως ορθή και το θέμα πιθανώς θα παραμείνει υπό αμφισβήτηση και στο μέλλον.

Γεωγραφική κατανομή

Αν και η Ιαπωνική ομιλείται σχεδόν αποκλειστικά στην Ιαπωνία, ομιλείτο και ακόμη ομιλείται ενίοτε και αλλού. Όταν η Ιαπωνία κατέλαβε την Κορέα, την Ταϊβάν, τμήμα της κινεζικής ηπειρωτικής γης και διάφορες νήσους του Ειρηνικού, γηγενείς πληθυσμοί εξαναγκάστηκαν να μάθουν την Ιαπωνική ως τμήμα της πολιτικής διαμόρφωσης της αυτοκρατορίας. 

Το αποτέλεσμα είναι ότι ακόμη και σήμερα στις συγκεκριμένες χώρες πολλοί μιλούν την Ιαπωνική αντί των τοπικών γλωσσών. Οι κοινότητες Ιαπώνων μεταναστών, (ιδίως αυτή της Βραζιλίας), χρησιμοποιούν την Ιαπωνική ως πρωταρχική τους γλώσσα. Ιάπωνες μετανάστες υπάρχουν επίσης στο Περού, την Αυστραλία (ειδικά το Σίδνεϊ, το Μπρισμπέιν και τη Μελβούρνη) και στις Η.Π.Α. (ιδιαίτερα την Καλιφόρνια και τη Χαβάη). 
Υπάρχει επίσης μια μικρή κοινότητα μεταναστών στο Νταβάο και τις Φιλιππίνες. Οι απόγονοί τους (γνωστοί ως nikkei 日系, κυριολεκτικά ιαπωνικής καταγωγής), ωστόσο, σπάνια τη μιλούν με ευχέρεια. Εκτιμάται ότι αρκετά εκατομμύρια μη Ιάπωνες μελετούν τη γλώσσα, ενώ τη διδάσκουν πολλά σχολεία της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Επίσημη κατάσταση

Η Ιαπωνική είναι η επίσημη γλώσσα της Ιαπωνίας. Υπάρχουν δύο μορφές της γλώσσας που θεωρούνται στερεότυπες: (標準語, hyōjungo) ή στερεότυπη Ιαπωνική και (共通語, kyōtsūgo) ή κοινή γλώσσα. Η επίσημη πολιτική για εκσυγχρονισμό της γλώσσας έχει αμβλύνει τις διαφορές ανάμεσα στις δύο. Η Hyōjungo εκδοχή, η οποία συζητείται στο παρόν λήμμα, διδάσκεται στα σχολεία και χρησιμοποιείται στην τηλεόραση και τις επίσημες επικοινωνίες.
Η στερεότυπη Ιαπωνική μπορεί επίσης να διαιρεθεί σε (文語, bungo) ή "λογοτεχνική γλώσσα" και η (口語, kōgo) ή "προφορική γλώσσα", που έχει διαφορετικούς κανόνες γραμματικής και διαφορές στο λεξιλόγιο. Η Bungo μέθοδος ήταν ο κύριος τρόπος γραφής των Ιαπωνικών έως τα τέλη της δεκαετίας 1940, και χρησιμοποιείται ακόμη από ιστορικούς, φιλολόγους και νομικούς (αρκετοί ιαπωνικοί νόμοι που επεβίωσαν του Β' Π.Π. είναι ακόμη γραμμένοι σε bungo, αν και γίνονται συνεχείς προσπάθειες εκσυγχρονισμού της γλώσσας). Κυρίαρχος τρόπος ομιλίας και γραφής στην Ιαπωνία σήμερα είναι η Kōgo μέθοδος, αν και η bungo γραμματική και λεξιλόγιο χρησιμοποιούνται συχνά για εντυπωσιασμό στη σύγχρονη Ιαπωνική.

Διάλεκτοι

Στην Ιαπωνία ομιλούνται δεκάδες διάλεκτοι, κάτι που ανάγεται σε πολλούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων της μακράς ανθρώπινης παρουσίας στο ιαπωνικό αρχιπέλαγος, του ορεινού αναγλύφου της χώρας και της μακράς της ιστορικά απομόνωσης - εσωτερικής και εξωτερικής. Τυπικά οι διάλεκτοι διαφέρουν στον τρόπο τονισμού, στη γραμματική, το λεξιλόγιο και στη χρήση των μορίων.