Άγιος Βλάσιος Βοιωτίας

Ονομασία

Το όνομα του χωριού πιθανότατα προέρχεται από ομώνυμο μικρό μοναστήρι που λειτουργούσε από τον 16ο αιώνα. Σήμερα στη θέση του υπάρχει μικρό εκκλησάκι που εορτάζει στις 11 Φεβρουαρίου. Το όνομα του Αγίου Βλασίου το συναντάμε για πρώτη φορά σε έγγραφο Τούρκου Δικαστή της Λιβαδειάς το 1579 μ.Χ. και επικυρώνει την πώληση χωραφιών της χριστιανής Αγιοβλασίτισσας Σινάζου θυγατέρας του Νέρη στη μονή Οσίου Λουκά. Με τη ίδρυση του νεώτερου ελληνικού κράτους, εγκαταστάθηκαν στον Άγιο Βλάσιο αγροτοκτηνοτρόφοι που τους έδωσαν χωράφια και βοσκότοπους ως αποζημίωση για τη συμμετοχή τους στην επανάσταση του 21. Το 1835 απογράφηκαν 131 κάτοικοι. Για σύντομη περίοδο από το 1861 έως το 1868 διετέλεσε και έδρα του διευρυμένου Δήμου Χαιρώνειας. Από το 1994 αποτελεί Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Χαιρώνειας.

Μυθολογία και αρχαιότητα

Κατά την παράδοση ο Πανοπέας ήταν γνωστή πόλη του Κοινού των Φωκέων και οι πρώτοι κάτοικοί του ήταν Φλεγύες από τον γειτονικό Ορχομενό. Στην κορυφή του λόφου Θουρίου  υπάρχει η ακρόπολη του Πανοπέα  με τις τετραγωνικές επάλξεις του. Σ’ αυτήν εδώ την περιοχή ο Γενάρχης των Ελλήνων Δευκαλίων και η γυναίκα του Πύρρα, μετά το μεγάλο Βοιωτικό κατακλυσμό του Δευκαλίωνα, δημιουργούν τους πρώτους Έλληνες από τα οστά της μητέρας Γης. Τα οστά της γης είναι οι πέτρες και από την πέτρα που λέγεται λάας γεννάται ο λαός.Η ανθρωπογονία του Προμηθέα, καθιστά την περιοχή κοιτίδα του Έλληνα ανθρώπου. Από τον Πανοπέα, ο θεός Απόλλων ξεκίνησε «ημερούν τους ανθρώπους», δηλαδή άρχισε από τον Πανοπέα εκπολιτίζοντας τους ανθρώπους, όπως αναφέρει ο Στράβων.
Στην πόλη του Πανοπέα καταγράφεται και η παρουσία  του γίγαντα Τιτυού. Ο Τιτυός είναι ο Γενάρχης μιας δυναστείας είκοσι τεσσάρων γενεών, από τους οποίους ιδρύθηκε και η πόλη Κυρήνη της Αφρικής.
Στην πόλη του Πανοπέα, ο βασιλιάς Στρόφιος, παντρεύεται την αδελφή του Αγαμέμνονα Αναξιβία και αποκτούν τον Πυλάδη. Μαζί με τον Πυλάδη θα μεγαλώσει και ο Ορέστης, σταλμένος από την Ηλέκτρα για να γλιτώσει πιθανή εκδίκηση του Αιγίσθου. Αργότερα ο Πυλάδης θα νυμφευθεί την Ηλέκτρα και θα ζήσουν στον Πανοπέα με τους δύο γιους τους Στρόφιο και Μέδοντα .Την πανέμορφη Αίγλη, κόρη του βασιλιά Πανοπέα, την ερωτεύθηκε κατά τον Ησίοδο, το βασιλόπουλο των περί την Οίτη Δωριέων, Αιγίμιος, αλλά τη νυμφεύεται ο Αθηναίος Θησέας εγκαταλείποντας την Αριάδνη.
Όπως μας αναφέρει ο Όμηρος στην Ιλιάδα, στον κατάλογο των Νεών αναφέρει και τον Πανοπέα ανάμεσα στις εννέα Φωκικές πόλεις που έλαβαν μέρος στην Τρωική εκστρατεία. και ο Επειός ο γιος του βασιλιά Πανοπέα, είναι ο αρχιτέκτονας, κατασκευαστής του Δουρείου Ίππου της Τροίας.
Οι Πανοπείς θα διεξάγουν μαζί με τους άλλους Φωκείς πολέμους εναντίον των Θεσσαλών και στο τέλος θα τους νικήσουν. Αργότερα με τους Σπαρτιάτες του Λεωνίδα και άλλους Έλληνες θα πολεμήσουν στις Θερμοπύλες κατά των Περσών, κατά του Φιλίππου και Αλεξάνδρου στη μάχη της Χαιρώνειας.
Ο Πανοπέας καταστράφηκε από τον Ξέρξη., κατεδαφίσθηκε στο τέλος του Β΄ ιερού πολέμου από τον Φίλιππο Β΄, καταστράφηκε το 198 π.χ. από τους Ρωμαίους υπό τον Φλαμινίνο Tίτο Κόιντο και λεηλατήθηκε και ξεθεμελιώθηκε το 86 π.Χ. από τον Μιθριδατικό στρατό του Ταξίλη και Αρχέλαου λίγο πριν συγκρουσθούν με τον Σύλλα στη Χαιρώνεια.
Η νεκρόπολη του Πανοπέα βρέθηκε το 2001 και τα ευρήματα εκτίθενται στο Μουσείο της Χαιρώνειας.

Νεότερη και πρόσφατη ιστορία

Ο Άγιος Βλάσης ανέδειξε αγωνιστές στις μάχες του 21 με γνωστότερο τον Θανάση Αλλαντάλλα που πολέμησε με τον Ανδρούτσο, τον Διάκο και τον Ρούτη.

Ιστορικό διοικητικών  μεταβολών Άγίου Βλασίου

Ο Άγιος Βλάσιος  είχε, όπως και πολλές άλλες περιοχές της Ελλάδας, αξιόλογες διοικητικές μεταβολές, κατά τον 19ο, 20ο και 21ο αιώνα, που σε γενικές - συνοπτικές γραμμές έχουν ως εξής: