Καθολική Εκκλησία στην Ελλάδα

Παραδοσιακές κοινότητες Καθολικών πιστών

Οι γηγενείς Έλληνες Καθολικοί είναι γύρω στους 50.000-70.000 (0,5-0,7% του πληθυσμού). Πρόκειται για θρησκευτική και όχι εθνική μειονότητα. Οι περισσότεροι Έλληνες καθολικοί είναι απόγονοι μικτών γάμων μεταξύ Ελλήνων ντόπιων που ασπάστηκαν τον Καθολικισμό με Βενετούς και Γενοβέζους που είχαν υπό την επικυριαρχία τους πολλά ελληνικά νησιά από τις αρχές του 13ου μέχρι τα τέλη του 18ου αιώνα. Υπάρχουν επίσης και οι απόγονοι των Βαυαρών που ήρθαν στην Ελλάδα κατά τη βασιλεία του Όθωνα, αν και αρκετοί από αυτούς στην πορεία των χρόνων ασπάστηκαν την ορθόδοξη πίστη. Τα έθιμα και οι παραδόσεις, ιδίως στα νησιά, είναι κοινά μεταξύ καθολικών και ορθοδόξων. Η συμβολή των Ελλήνων καθολικών στο χτίσιμο του νεοελληνικού κράτους, αλλά και στον πολιτισμό, τις τέχνες και εν γένει τη δημόσια ζωή είναι σημαντική.

Η νομική θέση της Καθολικής Εκκλησίας στην Ελλάδα

Ήδη με το 3ο Πρωτόκολλο του Λονδίνου της 3ης Φεβρουαρίου 1830 που συνομολογήθηκε ανέμεσα στις  Προστάτιδες Δυνάμεις οριζόταν ότι, απεφασίσθει να εκτελείται ελευθέρως και δημοσίως εις την Ελληνικήν Πολιτείαν η λατρεία της Καθολικής θρησκείας. αι κτήσεις της να είναι ησφαλισμέναι , να διατηρηθώσιν ανέπαφα τα καθήκοντα, δίκαια και προνόμια των αρχιερέων, τα οποία ούτοι απελάμβανον επί της προστασίας των Βασιλέων της Γαλλίας..., δηλαδή κατοχυρώνονταν το ελεύθερο της λατρείας και το αναπαλλοτρίωτο της περιουσίας της Καθολικής Εκκλήσίας και η νομική και πραγματική εξασφάλιση της αρχιερατικής δικαιοδοσίας των Καθολικών Επισκόπων σύμφωνα και με το Κανονικό Δίκαιο της Καθολικής Εκκλησίας.
Στη συνέχεια η Συνθήκη των Σεβρών μέσα από το άρθρο 8 διασφάλιζε κάθε γνωστή θρησκεία, ενώ με το άρθρο 13 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα (Αναγκ. Νόμος 2783/1941) αναγνωρίζει πως εξακολουθούν να υφίστανται τα νομικά πρόσωπα που έχουν συσταθεί νόμιμα κατά την εισαγωγή του Αστικού Κώδικα. Επίσης με το Άρθρο 13 παρ. 2 του Συντάγματος της Ελλάδος κάθε γνωστή θρησκεία είναι ελέυθερη.... Η Συνταγματική διάταξη περιλαμβάνει και το δικαίωμα της εσωτερικής αυτοδιοίκησης της Καθολικής Εκκλησίας,τόσο ως σύνολο όσο και στις βασικές του υποδιαιρέσεις. Πάλι σύμφωνα με το Ελληνικό Σύνταγμα, η Καθολική Εκκλησία δεν συνιστά θρησκευτική μειονότητα.
Όσες από τις ένδεκα Καθολικές Επισκοπές της Καθολικής Εκκλησίας της Ελλάδος είχαν συσταθεί μετά το 1830, δηλαδή μετά την υπογραφή του Πρωτοκόλλου του Λονδίνου δεν ήταν αναγνωρισμένες από το ελληνικό κράτος. Με τον νόμο 4301/2014 αναγνωρίστηκαν και οι ένδεκα Καθολικές Επισκοπές της Καθολικής Εκκλησίας της Ελλάδος.

Διασπορά ποιμνίου

Το κυριότερο πρόβλημα, από ποιμαντικής πλευράς, για την Καθολική Εκκλησία στην Ελλάδα είναι η διασπορά των πιστών της σε όλη τη χώρα. Από τη διασπορά αυτή προέρχονται όλα τα άλλα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η Εκκλησία, η οποία, με την παρουσία τόσων ξενόγλωσσων πιστών της, βλέπει να αλλάζει η μέχρι προ μερικών ακόμη ετών «παραδοσιακή» μορφή της. Έτσι δημιουργούνται ποιμαντικά προβλήματα με τους μικτούς γάμους, δυσκολίες για τη συγκέντρωση των παιδιών του κατηχητικού, των εφήβων, των νέων, δυσκολίες για τη δημιουργία «χριστιανικής κοινότητας» με κέντρο τον ενοριακό ναό. Η διασπορά αυτή, ακόμη και μέσα στις πόλεις, καθιστά πολύ δύσκολο το έργο των ιερέων και των μοναχών. Εξάλλου, το πρόβλημα νέων ιερατικών και μοναχικών κλήσεων, ιδιαίτερα μεταξύ των μοναχικών ταγμάτων, είναι οξυμένο κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες.