Ουίλιαμ Γκόντγουιν

Βιογραφικά στοιχεία

Ο Oυίλιαμ Γκόντγουιν γεννήθηκε στο Γουίσμπιτς του Κέιμπριτζσαϊρ σε οικογένεια μεσοαστών. Οι γονείς του, Τζον και Αν Γκόντγουιν, ήταν οπαδοί του καλβινισμού. Ο πατέρας του μάλιστα ήταν ιερέας, επάγγελμα το οποίο επιθυμούσαν οι γονείς του να ακολουθήσει και ο ίδιος ο Γκόντγουιν. Για τον λόγο αυτό σπούδασε στην ακαδημία Χόξτον και εργάστηκε ως ιερέας στο Ware, στο Towmarket και στο Beaconsfield. Άρχισε να αναθεωρεί τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις όταν, ύστερα από προτροπή κάποιου μέλους της ενορίας του, διάβασε το έργο του  Χόλμπαχ, του Ελβέτιου και του Ρουσσώ . Το 1782 ήρθε σε ρήξη με το ποίμνιό του και πήγε στο Λονδίνο. Εκεί το 1783 αρχίζει να δημοσιεύει τα έργα του. Η γνωριμία του με τη Μαίρη Γουόλστονκραφτ κατέληξε σε γάμο, τον Μάιο του 1797, και στη γέννηση της κόρης τους, Μαίρης Γουόλστονκραφτ Γκόντγουιν (Μαίρη Σέλλεϋ), τον Σεπτέμβριο του 1797. Ο θάνατος της γυναίκας του, αμέσως μετά τη γέννηση της κόρης τους, υποχρέωσε τον Γκόντγουιν να αναλάβει την ευθύνη της μικρής Μαίρης αλλά και της Fanny Imlay, κόρης της Μαίρης Γουόλστονκραφτ από προηγούμενη σχέση. Το 1891 ο Γκόντγουιν παντρεύτηκε τη Mary Jane Clairmont, η οποία είχε ήδη μια κόρη, την Claire Clairmont. Tο 1803 γεννήθηκε ο γιος τους, William Godwin Jr. Το 1812 γνώρισε τον ρομαντικό ποιητή Πέρσυ Μπυς Σέλλεϋ, έγινε μέντοράς του και αργότερα πεθερός του. Πέθανε στο Λονδίνο στις 7 Απριλίου 1836.

Σημαντικότερα έργα

Το βιβλίο του Περί Πολιτικής Δικαιοσύνης, το οποίο έγραψε το 1793, περιλαμβάνεται στα εκατό βιβλία με τη μεγαλύτερη επίδραση στην εξέλιξη της ανθρωπότητας. Στο έργο αυτό ο Γκόντγουιν απορρίπτει τις παραδοσιακές δομές εξουσίας υποστηρίζοντας ότι η ροπή προς την τυραννία είναι σύμφυτη με τη δύναμη. Στη θέση τους προτείνει να δημιουργηθούν μικρές αυτοδιαχειριζόμενες κοινότητες. Επίσης, υποστηρίζει ότι οι κοινωνικοί θεσμοί αποτυγχάνουν επειδή επιβάλλουν στους ανθρώπους έναν προκαθορισμένο τρόπο σκέψης, καθώς και συγκεκριμένες αξίες, και έτσι δεν τους επιτρέπουν να δουν τα πράγματα όπως είναι.   
Στο έργο του Τα πράγματα όπως είναι επιχείρησε να εκλαϊκεύσει αυτές τις ιδέες. Χρησιμοποιεί τον Κάλεμπ Ουίλλιαμς, έναν φτωχό και αυτοδίδακτο νέο, για να δείξει πώς το δικαστικό σύστημα και οι υπόλοιποι θεσμοί καταστρέφουν τις ζωές των πολιτών, ακόμα κι όταν οι άνθρωποι που βάζουν στο στόχαστρο είναι εντελώς αθώοι.

Πολιτικές απόψεις

Ο Γκόντγουιν πίστευε ότι η κατάργηση των πολιτικών θεσμών θα έδινε τέλος στις εθνικές και στις κοινωνικές διαφορές και ως εκ τούτου θα απομάκρυνε την επιθυμία επιβολής και τον φθόνο που συνδέονται με αυτές. Οι άνθρωποι θα επέστρεφαν στη φυσική τους κατάσταση, την ισότητα. Η κοινωνική πρόοδος, υποστήριζε, μπορεί να αποκτηθεί μόνο μέσω της πνευματικής προόδου, η οποία προϋποθέτει στοχασμό και συζήτηση. Πρόκειται για μια ειρηνική διαδικασία κατά την οποία σταδιακά οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται ότι το κράτος είναι επικίνδυνο και καταστροφικό για την ολόπλευρη ανάπτυξή τους ως έλλογων όντων και αποφασίζουν συλλογικά να το καταργήσουν. Ο Γκόντγουιν προτείνει τη συγκρότηση μικρών αυτοδιαχειριζόμενων κοινοτήτων, οι οποίες επιλεκτικά θα συνεργάζονται με άλλες κοινότητες για οικονομικά οφέλη.  Αυτές οι ιδέες του επηρέασαν σημαντικά τον Ρόμπερτ Όουεν στη διαμόρφωση των θεωριών του για τους οικειοθελείς συνεταιρισμούς (Voluntary association).
Ο Γκόντγουιν διαχωρίζει το κράτος από την κοινωνία και θεωρεί το δίκαιο (νόμοι), την ιδιοκτησία και το κράτος υπαίτια της κοινωνικής αδικίας. Εκτός από τους τεχνητούς περιορισμούς που επιβάλλουν στον άνθρωπο οι πολιτικοί θεσμοί, ο Γκόντγουιν πίστευε ότι η ατομική ιδιοκτησία αποτελεί ανυπέρβλητο εμπόδιο για την ανθρώπινη πρόοδο. Μόνο η κατάργηση της ιδιοκτησίας και η αφαίρεση του κληρονομικού πλούτου που προέρχεται από αυτήν θα ελευθερώσει τον άνθρωπο από την άγνοια και την κτηνώδη κατάσταση: 
Η επιθυμία για άνεση κρατά τους φτωχούς στην άγνοια. Οι πλούσιοι εφοδιάζονται με τα μέσα της καλλιέργειας και της λογοτεχνίας αλλά πληρώνονται για να είναι άσωτοι και ράθυμοι. Τα πιο δυνατά μέσα που επινόησε η μοχθηρία χρησιμοποιούνται για να τους αποτρέψουν απ' το να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους και να φανούν χρήσιμοι στον κόσμο