Γκάο Σιντζιάν

Βιογραφικά στοιχεία

Η πόλη καταγωγής του Γκάο είναι το Ταϊτζού της Επαρχίας Τσιανγκσού, αλλά γεννήθηκε στο Καντζού της Επαρχίας Τσιανγκσί, στην Κίνα, το 1940. Ο πατέρας του ήταν ταμίας στην Τράπεζα της Κίνας και η μητέρα του ήταν μέλος της ΧΕΝ και είχε παίξει ρόλους στο θέατρο. Υπό την επιρροή της μητέρας του ο Γκάο συμπάθησε τη ζωγραφική, τη συγγραφή και το θέατρο από μικρός. Στο γυμνάσιο διάβασε πολλή μεταφρασμένη δυτική λογοτεχνία και σπούδασε σχέδιο, ελαιογραφία και γλυπτική σε πηλό με δάσκαλο τον ζωγράφο Γιουν Τσονγίν (郓宗嬴).
Το 1950 η οικογένειά του μετεγκαταστάθηκε στο Ναντσίνγκ και το 1952 ο Γκάο έγινε δεκτός στο 10ο Λύκειο, που ήταν προσαρτημένο ως πειραματικό στο Πανεπιστήμιο Ναντσίνγκ.

Στο Πεκίνο και στο Ανούι

Το 1957 ο Γκάο πήρε απολυτήριο Λυκείου και, ακολουθώντας συμβουλή της μητέρας του, διάλεξε να φοιτήσει στο Πανεπιστήμιο Ξένων Σπουδών του Πεκίνου (BFSU) αντί της Κεντρικής Ακαδημίας Καλών Τεχνών, παρά το ότι θεωρείτο ότι είχε ταλέντο στην τέχνη.
Το 1962 ο Γκάο απεφοίτησε από το Τμήμα Γαλλικής Φιλολογίας του BFSU και στη συνέχεια εργάσθηκε για λογαριασμό του Κινεζικού Διεθνού Βιβλιοπωλείου (中國國際書店). Κατά τη δεκαετία του 1970, εξαιτίας του «Κινήματος επιστροφής στην ύπαιθρο» στα πλαίσια της Πολιτιστικής Επανάστασης, πήγε και έμεινε στην επαρχία, ασχολούμενος με αγροτικές εργασίες στην επαρχία Ανχουέι. Δίδαξε επίσης για λίγο ως δάσκαλος της κινεζικής σε γυμνάσιο του Γκανκού, στην ίδια επαρχία. Το 1975 του επιτράπηκε να επιστρέψει στο Πεκίνο, όπου διορίσθηκε επικεφαλής της ομάδας γαλλικών μεταφράσεων για το περιοδικό 中國建設 (Η Κίνα αναδομείται).
Το 1977 ο Γκάο εργάσθηκε για την επιτροπή διεθνών σχέσεων της Κινεζικής Ενώσεως Συγγραφέων. Τον Μάιο του 1979 επισκέφθηκε το Παρίσι με ομάδα Κινέζων συγγραφέων, μεταξύ των οποίων και ο Πα Τσιν. Το 1980 ο Γκάο έγινε συγγραφέας για λογαριασμό του Λαϊκού Καλλιτεχνικού Θεάτρου του Πεκίνου.
Ο Γκάο είναι γνωστός ως πρωτοπόρος του θεάτρου του παραλόγου στην Κίνα, όπου τα έργα Σήμα συναγερμού (《絕對信號》, 1982) και Στάση λεωφορείου (《車站》, 1983) παράχθηκαν στα πλαίσια της συνεργασίας του με το παραπάνω θέατρο του Πεκίνου, που διάρκεσε ως το 1987. Επηρεασμένα από τα ευρωπαϊκά θεατρικά πρότυπα, τού έδωσαν τη φήμη ενός αβάν-γκαρντ συγγραφέα. Τα υπόλοιπα έργα του, Ο Πρωτόγονος (1985) και Η άλλη όχθη (《彼岸》, 1986), επέκριναν αμφότερα τις εσωτερικές πολιτικές της κυβέρνησης.
Το 1986 ο Γκάο διαγνώσθηκε κατά λάθος ότι έπασχε από καρκίνο των πνευμόνων και άρχισε ένα ταξίδι 10 μηνών κατά μήκος του Γιανγκτσέ, που γέννησε το μυθιστόρημά του Το βουνό της ψυχής (靈山). Αυτό το μυθιστόρημα-απομνημονεύματα, που πρωτοεκδόθηκε στην Ταϊπέι το 1990 και στην αγγλική το 2000 στην Αυστραλία, συνδυάζει διαφορετικά λογοτεχνικά είδη και χρησιμοποιεί αφήγηση από διαφορετικές «φωνές». Αναφέρθηκε ειδικότερα από τη σουηδική επιτροπή των Βραβείων Νόμπελ ως «μία από αυτές τις ξεχωριστές και ιδιόμορφες λογοτεχνικές δημιουργίες που φαίνεται ακατόρθωτο το να συγκριθούν με οτιδήποτε άλλο εκτός από τον εαυτό τους». Το έργο περιγράφει τα ταξίδια του από την επαρχία Sichuan μέχρι τη θάλασσα, καθώς και τη ζωή με τις Κινεζικές μειονότητες όπως τους Κιανγκ, τους Μιάο και τους Γι, στο περιθώριο του κινεζικού πολιτισμού των Χαν.

Στην Ευρώπη

Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 ο Γκάο εγκαταστάθηκε στο ανατολικό προάστιο Μπανιολέ των Παρισίων. Το πολιτικό έργο του Φυγάδες (1989), που αναφέρεται στη φοιτητική εξέγερση στην πλατεία Τιέν Αν Μεν το 1989, είχε ως αποτέλεσμα το ανέβασμα όλων των θεατρικών έργων του να απαγορευθεί στην Κίνα. Το έτος 2000 βραβεύθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας