Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Καθήκοντα

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βασίζεται στις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών και του κράτους δικαίου, αρχές οι οποίες είναι κοινές στα κράτη μέλη. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ένας από τους οργανισμούς της ΕΕ που ιδρύθηκαν για να ενισχύσουν τα θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη της ΕΕ στην εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Προς επίτευξη αυτού παρέχει στα συναφή θεσμικά όργανα και αρχές της Κοινότητας και των κρατών μελών της, όταν εφαρμόζουν το κοινοτικό δίκαιο, πληροφορίες, συνδρομή και συμβουλές εμπειρογνωμόνων σχετικά με τα Θεμελιώδη Δικαιώματα ώστε να τα βοηθήσει να σέβονται πλήρως τα δικαιώματα αυτά όταν λαμβάνουν μέτρα ή καθορίζουν δράσεις στους αντίστοιχους τομείς αρμοδιότητάς τους. 
Ο Οργανισμός ιδρύθηκε με βάση το υφιστάμενο Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο των Φαινομένων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας, το οποίο αντικατέστησε, και οι εργασίες του πρέπει να εξακολουθήσουν να καλύπτουν τα φαινόμενα ρατσισμού, ξενοφοβίας και αντισημιτισμού, την προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων που ανήκουν σε μειονότητες καθώς και την ισότητα των φύλων, ως ουσιαστικά στοιχεία για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Στους θεματικούς τομείς δραστηριότητας του οργανισμού γενικά περιλαμβάνονται η διακριτική μεταχείριση, η πρόσβαση στη δικαιοσύνη, ο ρατσισμός και η ξενοφοβία, η προστασία δεδομένων, τα δικαιώματα θυμάτων και τα δικαιώματα των παιδιών. 
Ο οργανισμός έχει το καθήκον να συλλέγει αντικειμενικές, αξιόπιστες και συγκρίσιμες πληροφορίες σχετικά με την εξέλιξη της κατάστασης των θεμελιωδών δικαιωμάτων, να αναλύει τις πληροφορίες αυτές όσον αφορά τις αιτίες, τις συνέπειες και τα αποτελέσματα των παραβιάσεων των δικαιωμάτων αυτών και να εξετάζει τα παραδείγματα ορθής πρακτικής όσον αφορά αυτά τα θέματα. Πρέπει να καταγράφει τα αποτελέσματα και τα πορίσματα από τις έρευνες που πραγματοποιούνται και να διατηρεί μία βάση δεδομένων, πληροφοριών και πόρων τεκμηρίωσης. 
Ο Οργανισμός πρέπει να λαμβάνει μέτρα για την αύξηση της ευαισθητοποίησης του γενικού κοινού όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματά του, καθώς και τις δυνατότητες και γενικά τους διάφορους μηχανισμούς για την εφαρμογή τους. Αυτό επιτυγχάνεται με πληθώρα τρόπων, όπως με διοργάνωση εκδηλώσεων, διανομή ενημερωτικού υλικού, δημοσιεύσεις έργων και περιοδικών,  συνεργασία με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, ανακοινώσεις τύπου. Ο δικτυακός τόπος του οργανισμού είναι εξαιρετική πηγή ενημέρωσης που προσελκύει ολοένα και περισσότερους επισκέπτες. 
Για την επιτυχή εκτέλεση του έργου του, ο Οργανισμός πρέπει να επιδιώκει καλή συνεργασία με τους συναφείς φορείς, οργανισμούς και υπηρεσίες της Κοινότητας. Με διακυβερνητικούς οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στην καταπολέμηση του ρατσισμού, ιδιαίτερα με την ευρωπαϊκή επιτροπή κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας (ECRI) του Συμβουλίου της Ευρώπης, με το γραφείο των δημοκρατικών θεσμών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του ΟΑΣΕ (ODIHR) και με το γραφείο της ύπατης αρμοστείας του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα (OHCHR). Με τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), με το Συμβούλιο της Ευρώπης, και την Κοινωνία των Πολιτών.

Οργάνωση

Ο Οργανισμός περιλαμβάνει το Διοικητικό συμβούλιο, την Επιστημονική επιτροπή, το Εκτελεστικό γραφείο και τον Διευθυντή.
Το Διοικητικό συμβούλιο απαρτίζεται από αντιπροσώπους των κρατών μελών, από 2 αντιπροσώπους της Επιτροπής και από 1 εκπρόσωπο του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Το Εκτελεστικό γραφείο επικουρεί το Διοικητικό συμβούλιο και απαρτίζεται από τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου, 2 άλλα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και έναν από τους αντιπροσώπους της Επιτροπής στο Διοικητικό Συμβούλιο.
Η Επιστημονική Επιτροπή απαρτίζεται από έντεκα ανεξάρτητες προσωπικότητες με ιδιαίτερα προσόντα στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων, που διορίζονται από διοικητικό συμβούλιο για πενταετή θητεία. 
Ο Διευθυντής διοικεί τον Οργανισμό και διορίζεται από το διοικητικό συμβούλιο για τριετή θητεία.

Προϋπολογισμός

Τα έσοδα του Οργανισμού προέρχονται από την επιδότηση που καταβάλλεται από τον γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, από εισπράξεις έναντι παρεχομένων υπηρεσιών στο πλαίσιο της εκτέλεσης των καθηκόντων του και από τις ενδεχόμενες οικονομικές συνεισφορές οργανισμών ή χωρών. Στα έξοδα του Οργανισμού περιλαμβάνονται οι αποδοχές του προσωπικού, οι διοικητικές δαπάνες και οι δαπάνες υποδομής καθώς και τα έξοδα λειτουργίας.