Τσεχικές βουλευτικές εκλογές (2017)

Οι Τσεχικές βουλευτικές εκλογές του 2017 πραγματοποιήθηκαν στην Τσεχία στις 20 και 21 Οκτωβρίου 2017. Όλα τα 200 μέλη της Βουλής εκλέχτηκαν και ο αρχηγός της κυβέρνησης που προέκυψε έγινε πρωθυπουργός.
Η κυβέρνηση συνασπισμού μετά τις εκλογές του 2013 αποτελείτο από τα δύο μεγαλύτερα κόμματα: το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (ČSSD) του πρωθυπουργού Μπόχουσλαβ Σομπότκα, και τη Δράση Δυσαρεστημένων Πολιτών 2011 (ANO), με επικεφαλής τον πρώην υπουργό Οικονομικών και επιχειρηματία Αντρέι Μπάμπις, παράλληλα με τη Χριστιανική και Δημοκρατική Ένωση-Τσεχοσλοβάκικο Λαϊκό Κόμμα (KDU-ČSL). Το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης ήταν το Κομμουνιστικό Κόμμα, ακολουθούμενο από τα κεντροδεξιά κόμματα ΤΟΠ 09 και το Δημοκρατικό Κόμμα του Κόμματος (ODS).
Οι δημοσκοπήσεις έδειξαν ότι η ANO οδηγεί από τις αρχές του 2014, με το προβάδισμά τους σταδιακά να αυξάνεται σε διψήφιο αριθμό. Οι σοσιαλδημοκράτες είχαν αρχίσει να χάνουν έδαφος από τις αρχές του 2017, δημοσκοπήσεις στα χαμηλά διψήφια νούμερα από το Μάιο του 2017. Οι δημοσκοπήσεις έδειξαν ότι πολλά άλλα κόμματα, συμπεριλαμβανομένου και του Κομμουνιστικού Κόμματος, τους Πολιτικούς Δημοκράτες, KDU-CSL και TOP 09, ήταν πιθανό να εισέλθει εκ νέου η Βουλή των Αντιπροσώπων, με υποστήριξη που κυμαίνεται από 5% έως 12%.
Σε όλα τα κόμματα, 7.524 υποψήφιοι έμειναν για εκλογή, ορίζοντας ένα εθνικό ρεκόρ. Υπήρχαν 37 υποψήφιοι ανά θέση.
Το αποτέλεσμα ήταν μια νίκη για την ANO 2011, η οποία έλαβε το 29,6% των ψήφων και 78 έδρες. Το κεντροδεξιό Κόμμα Δημοκρατικού Κόμματος ήταν το δεύτερο ισχυρότερο κόμμα, το οποίο έλαβε 11,3% και 25 έδρες. Το κυβερνών Τσεχικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα περιθωριοποιήθηκε στο 7% και ήρθε έκτο. Το Τσεχικό Κόμμα Πειρατών και η Ελευθερία και η Άμεση Δημοκρατία έλαβαν πάνω από 10% και έγιναν νέα κοινοβουλευτικά κόμματα. Εννέα κόμματα εισήλθαν στο κατώτερο τμήμα, με αποτέλεσμα την πιο κατακερματισμένη Βουλή των Αντιπροσώπων στην ιστορία της Τσεχικής Δημοκρατίας. Αυτή ήταν και η πρώτη φορά που ούτε η ODS ούτε η ČSSD κέρδισαν τις εκλογές.

Ιστορικό

Το Σύνταγμα της Τσεχίας αναφέρει ότι κάθε τέσσερα χρόνια πρέπει να διεξάγεται εκλογή στη Βουλή των Αντιπροσώπων, στην κατώτερη Βουλή και στο Κοινοβούλιο. Η κυβέρνηση είναι υπεύθυνη έναντι της Βουλής των Αντιπροσώπων και παραμένει στην εξουσία μόνο εάν έχει την εμπιστοσύνη της πλειοψηφίας των βουλευτών. Το άρθρο 19 παράγραφος 1 του Συντάγματος ορίζει ότι κάθε πολίτης της Τσεχικής Δημοκρατίας που έχει δικαίωμα ψήφου και είναι 20 ετών μπορεί να υπηρετήσει ως βουλευτής.
Οι Σοσιαλδημοκράτες, το μεγαλύτερο κόμμα μετά τις εκλογές του 2013, σχημάτισαν μια κεντροαριστερή κυβέρνηση συνασπισμού με την ANO και την Χριστιανική και Δημοκρατική Ένωση-Τσεχοσλοβάκικο Λαϊκό Κόμμα (KDU-CSL). Οι Σοσιαλδημοκράτες εκπροσωπήθηκαν από οκτώ υπουργούς στην κυβέρνηση, με τον αρχηγό του, Μπόχουσλαβ Σουμπότκα, ως πρωθυπουργό. Οι ANO, που ήταν οι πρώτοι επιλαχόντες στις εκλογές, εκπροσωπήθηκαν από έξι  μέλη τους στην κυβέρνηση, με επικεφαλής τον επιχειρηματία Αντρέι Μπάμπις, ο οποίος προήχθη στο ρόλο του Πρώτου Αναπληρωτή Πρωθυπουργού και υπηρέτησε ως υπουργός Οικονομικών. Το μικρότερο κόμμα του συνασπισμού, οι Χριστιανοδημοκράτες, εκπροσωπήθηκαν από τρεις υπουργούς και ο αρχηγός τους Πάβελ Μπελομπράντεκ κατείχε τη θέση του αντιπροέδρου. Το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης στη Βουλή των Αντιπροσώπων ήταν το Κομμουνιστικό Κόμμα. Η κεντροδεξιά αντιπολίτευση έναντι της κυβέρνησης εκπροσωπήθηκε από το TOP 09 και τους Πολιτικούς Δημοκράτες.

Εκλογικό σύστημα

Τα 200 μέλη της Βουλής εκλέγονται από 14 πολυεδρικές εκλογικές περιφέρειες (κάθε μία από τις οποίες εκλέγονται συνήθως από 5 έως 25 μέλη) χρησιμοποιώντας αναλογική εκπροσώπηση ανοιχτού καταλόγου, στην οποία μπορούν να δώσουν προνομιακές ψήφους για μέχρι τέσσερις υποψηφίους με εκλογικό κατάλογο. Οι έδρες κατανέμονται με τη μέθοδο d'Hondt, με εκλογικό όριο 5% για τα κόμματα, 10% για διμερείς συμμαχίες, 15% για τριμερείς συμμαχίες και 20% για συμμαχίες τεσσάρων ή περισσοτέρων συμμαχιών. Οι υποψήφιοι που λαμβάνουν προνομιακές ψήφους από περισσότερο από το 5% των ψηφοφόρων μετακινούνται στην κορυφή του καταλόγου τους και σε περιπτώσεις όπου περισσότεροι από ένας υποψήφιοι λαμβάνουν πάνω από το 5% των προτιμησιακών ψήφων, κατατάσσονται κατά σειρά των ψήφων που έχουν ληφθεί.

Ημερομηνία των εκλογών

Το Τσεχικό Σύνταγμα ορίζει ότι οι εκλογές στη Βουλή των Αντιπροσώπων πρέπει να διεξάγονται κάθε τέσσερα χρόνια. Οι ημέρες ψηφοφορίας στην Τσεχία είναι Παρασκευή και Σάββατο και οι ψηφοφόροι μπορούν να υποβάλουν τις ψηφοφορίες τους κάθε μέρα. Η ακριβής ημερομηνία της εκλογής επιλέγεται από τον Πρόεδρο, ο οποίος υποχρεούται να την ορίσει τουλάχιστον 90 ημέρες πριν από την εκλογή. Στις 6 Απριλίου 2017, ο πρόεδρος Μίλος Ζέμαν ανακοίνωσε την 20ή και την 21η Οκτωβρίου 2017 ως ημερομηνίες εκλογών.

Σχηματισμός κυβέρνησης

Με αποτέλεσμα πέρα ​​από κάθε αμφιβολία, ο πρόεδρος Μίλος Ζέμαν ανακοίνωσε στις 22 Οκτωβρίου ότι σκόπευε να ζητήσει από τον Μπάμπις να σχηματίσει κυβέρνηση. Η ANO 2011 θα είναι μακράν η μεγαλύτερη πολιτική μερίδα στην βουλή, κερδίζοντας το 29,6% των ψήφων και 78 έδρες, τρεις φορές περισσότερες έδρες από το επόμενο μεγαλύτερο κόμμα, το ODS. Παρόλα αυτά, θεωρήθηκε ότι ο Μπάμπις θα δυσκολευόταν να βρει συνεργάτες για έναν πιθανό συνασπισμό λόγω των συνεχιζόμενων εγκλημάτων περί απάτης. Πολλά άλλα κόμματα δήλωσαν την άρνησή τους να σχηματίσουν κυβέρνηση με την ANO, όσο ο Μπάμπις απέκλεισε τη διακυβέρνησή του με το SPD ή το KSČM. 
Ο αναπληρωτής ηγέτης της ANO Γιαροσλάβ Φάλτινεκ δήλωσε ότι το κόμμα πρέπει πρώτα να μιλήσει με τους σημερινούς εταίρους του συνασπισμού. Παρά την προτίμηση του Μπάμπις για σχηματισμό συνασπισμού με την ODS, ο ηγέτης του ODS, Πέτρο Φιάλα, ανακοίνωσε ότι το κόμμα του δεν θα συμμετάσχει σε συνομιλίες με την ANO για τη διαμόρφωση μιας κυβέρνησης. Ένας συνασπισμός ANO-ODS θα είχε 103 έδρες μεταξύ τους, αρκετό για να δώσει την πλειοψηφία στον Babiš. Παρότι εξέφρασε τις ευρωσκεπτικιστικές θέσεις κατά τη διάρκεια της εκστρατείας, ο Babiš ακολούθησε μια πιο φιλοευρωπαϊκή στάση μετά την εκστρατεία.
Καθώς ο Μπάμπις δεν κατέστη δυνατόν να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού, επέλεξε να σχηματίσει κυβέρνηση μειοψηφίας.