Πετροχώρι Μεσσηνίας

Τοποθεσία

Το Πετροχώρι βρίσκεται περίπου 15 χιλιόμετρα προς τα βορειοδυτικά της Πύλου  και περίπου 11 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από την Χώρα. Έχει υψόμετρο 25 μέτρα και απέχει μερικές εκατοντάδες μέτρα από τις ακτές του Ιονίου Πελάγους. Κοντά στο Πετροχώρι, προς τα βορειοανατολικά του, βρίσκεται ο Ρωμανός και η Τραγάνα σε απόσταση 1,5 και 3 περίπου χιλιομέτρων αντίστοιχα, προς τα ανατολικά του το Κορυφάσιο σε απόσταση 3,5 περίπου χιλιομέτρων και προς τα νοτιοανατολικά του η Γιάλοβα σε απόσταση 7,5 περίπου χιλιομέτρων αντίστοιχα.

Ιστορία

Το χωριό έχει μακρόχρονη ιστορία που ακολουθεί την ιστορία της Μεσσηνίας, της Μεθώνης και της ευρύτερης περιοχής της Πυλίας. Το χωριό από τον Μεσαίωνα και μετά, αναφερόταν σε διάφορες πηγές, ως Petra Chorio, Petrocori, Petrehuri, Petrochorion.

Αρχαιότητα – μυκηναϊκή εποχή

Η περιοχή του οικισμού, κατά την αρχαιότητα, ήταν τμήμα του βασιλείου του Νέστορα, της αρχαίας Πύλου και γνώρισε την πρώτη της ακμή κατά την μυκηναϊκή εποχή. Η παραλία της Βοϊδοκοιλιάς, η οποία βρίσκεται σε απόσταση περίπου 800 μέτρων από το Πετροχώρι αναφέρεται ως Βουφράδα, ενώ πέριξ αυτής αναπτύχθηκε και η Αρχαία Πύλος, η οποία στα Ομηρικά έπη αναφέρεται και ως «αμμουδερή Πύλος». Στα ευρύτερα πλαίσια του παραπάνω όρου θεωρείται ότι περιλαμβάνονταν και οι υπόλοιπες παραλίες του Πετροχωρίου, που έχουν μέτωπο προς το Ιόνιο πέλαγος όπου κατά την αρχαία παράδοση ελλιμενίζονταν ο στόλος στα μυκηναϊκά χρόνια.

Κλασική εποχή, ελληνιστικοί & ρωμαϊκοί χρόνοι

Η  περιοχή που βρίσκεται το Πετροχώρι εμφανίζεται να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο, για δεύτερη φορά, στα χρόνια του Πελοποννησιακού πολέμου, κατά τον 5ο αιώνα π.Χ. Η γύρω περιοχή υπήρξε σημαντικός τόπος για την ανάπτυξη της οικονομίας βασισμένη στην αγροτική παραγωγή έως και το σεισμό του 365, δηλαδή κατά τη διάρκεια των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων. Αξιοσημείωτη θεωρείται η μαρτυρία του περιηγητή Παυσανία, στο έργο του «Ελλάδος περιήγησις» («Μεσσηνιακά»), περίπου το 120, σχετικά με την αρχαία Πύλο, τους τάφους του Νέστορα και του Θρασυμήδη, ακριβώς πάνω στους όρμους εκατέρωθεν της Βοϊδοκοιλιάς.

Α΄ Ενετοκρατία

Η τρίτη περίοδος ακμής της περιοχής συμβαδίζει με την οικοδόμηση του Παλαιοκάστρου του Ναβαρίνου, δηλαδή από τον 13ο αιώνα και έπειτα.

1825: Μάχη του Πετροχωρίου

Μνημειώδης είναι η αντίσταση των κατοίκων του Πετροχωρίου έναντι του Ιμπραήμ Πασά, η οποία επιστεγάστηκε με τη Μάχη του Πετροχωρίου στις 25 Απριλίου 1825, όταν οι κάτοικοι του χωριού πολέμησαν στο πλευρό του αγωνιστή Χατζηχρήστου Βούλγαρη.

Διοικητική ιστορία

Το Πετροχώρι προσαρτήθηκε αρχικά στον παλαιό Δήμο Κορυφασίου το 1835, με έδρα την Ίκλενα (σήμερα η Ίκλαινα). Μόλις 5 χρόνια αργότερα, το 1840, ο οικισμός αποσπάται από τον Δήμο Κορυφασίου, ο οποίος καταργήθηκε τότε και προσαρτάται στον παλαιό Δήμο Πύλου, ή Δήμο Πυλίων, όπως αναφερόταν τότε, όπου και παρέμεινε ως το 1912 που ο δήμος καταργήθηκε. Το χωριό, τουλάχιστον από το 1844 ως το 1879 αναφερόταν επίσημα ως το Πετροχώρι. Από το 1879 ως το 1896 το χωριό αναφερόταν επίσημα ως το Πετροχώριον, ενώ από το 1896 ως το 1940 αναφερόταν και πάλι ως το Πετροχώρι. Το χωριό αναφέρεται, το 1853, επίσης σαν Πετροχώρι στον β΄ τόμο των «Ελληνικών» του Ιάκωβου Ρίζου Ραγκαβή, ως χωριό του Δήμου Πύλου της Επαρχίας Πυλίας με πληθυσμό 82 κατοίκων, με βάση την απογραφή του 1851. Έδρα του Δήμου Πύλου τότε, βάση της ίδιας πηγής, ήταν η κωμόπολη  της Πύλου, (Νεόκαστρον) και Καλύβια. Το 1912 το Ρωμανού προσαρτάται στην Κοινότητα Οσμάναγα, με έδρα το Οσμάναγα (σήμερα το Κορυφάσιο). Στην ίδια κοινότητα προσαρτήθηκαν επίσης οι οικισμοί Πισάσκι και Ρωμανός. Το 1915 το χωριό Οσμάναγα και η Κοινότητα Οσμάναγα μετονομάσθηκαν σε Κορυφάσιο και Κοινότητα Κορυφασίου αντίστοιχα. Από το 1940 ως σήμερα το χωριό αναφέρεται επίσημα ως το Πετροχώριον. Το 1949 το χωριό αποσπάται από την Κοινότητα Κορυφασίου και προσαρτάται στην Κοινότητα Ρωμανού, με έδρα τον Ρωμανό. Το χωριό παρέμεινε ως οικισμός της Κοινότητας Ρωμανού, από το 1949 ως το 1997, όταν τότε, στα πλαίσια των αλλαγών που επήλθαν στη τοπική αυτοδιοίκηση, μέσω του σχεδίου «Καποδίστριας», το Πετροχώριον υπήχθη στον κατηργημένο Δήμο Νέστορος, ως το 2010. Από το 2011, μετά τις νέες αλλαγές του σχεδίου «Καλλικράτης» το Πετροχώριον ανήκει πλέον στον νέο Δήμο Πύλου - Νέστορος. Ο δήμος αυτός, συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης με την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Κορώνης, Μεθώνης, Παπαφλέσσα, Πύλου, Νέστορος και Χιλιοχωρίων. Το Πετροχώριον σήμερα είναι οικισμός της Τοπικής Κοινότητας του Ρωμανού του Δήμου Πύλου-Νέστορος, με έδρα τον Ρωμανό.