Νικολάι Νικολάγεβιτς Ραγέφσκι

Παιδικά χρόνια - Εκπαίδευση

Ο Νικολάι ήταν μέλος του οίκου των Ραγέφσκι, οίκου πολωνικής καταγωγής, ο οποίος τάχθηκε στην υπηρεσία του Τσάρου από την εποχή του Βασιλείου Γ' Ιβάνοβιτς. Η οικογένεια των Ραγέφσκι αποτελείτο από στρατιωτικούς. Η Πρασκόβια Ιβάνοβνα Ραγέφσκαγια ήταν γιαγιά της Τσαρίνας Νατάλιας Κιρίλλοβνας Ναρίσκινας, μητέρας του Πέτρου Α΄. Ο παππούς του Νικολάι, Σεμιόν Αρτέμεβιτς Ραγέφσκι, σε ηλικία 19 ετών συμμετείχε στη Μάχη της Πολτάβα. Αργότερα διετέλεσε βασιλικός επίτροπος της Αγίας Συνόδου της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και βοεβόδας στο Κουρσκ. Αποστρατεύτηκε με τον βαθμό του ταξίαρχου.
Ο πατέρας του, Νικολάι Σεμιόνοβιτς Ραγέφσκι, ήταν αξιωματικός στο Σύνταγμα Φρουράς του Ιζμάιλοφσκ. Το 1769, ο Νικολάι Σεμιόνοβιτς παντρεύτηκε την Γιεκατερίνα Νικολάγεβνα Νταβίντοβα (πατρώνυμο Γιεκατερίνα Νικολάγεβνα Σαμόιλοβα) και αργότερα γεννήθηκε ο πρωτότοκος γιος τους, Αλεξάντρ. Το 1770, κατά τη διάρκεια του Ρωσοτουρκικού πολέμου, ο νεαρός ακόμη στην ηλικία Νικολάι Σεμιόνοβιτς φέροντας τον βαθμό συνταγματάρχη κατατάχθηκε εθελοντικά στον τακτικό ρωσικό στρατό. Κατά την κατάληψη της Ζούρζας τραυματίστηκε και άφησε την τελευταία του πνοή τον Απρίλιο του 1771 στο Ιάσιο πριν προλάβει να γνωρίσει τον δεύτερο γιο του. 
Ο Νικολάι Ραγέφσκι γεννήθηκε στις 14 (25) Σεπτεμβρίου 1771, στην Αγία Πετρούπολη. Ο πρόωρος θάνατος του πατέρα του στιγμάτισε την ζωή της Γιεκατερίνα, και αυτό άρχισε να επιδρά σημαντικά στην υγεία του Νικολάι. Μετά από λίγο καιρό, η μητέρα του παντρεύτηκε με τον στρατηγό Λεφ Ντενίσοβιτς Νταβίντοφ, με τον οποίο απέκτησε 3 γιους και 1 θυγατέρα. 
Ο Νικολάι μεγάλωνε μαζί με τον παππού του από την πλευρά της μητέρας του, Νικολάι Μπορίσοβιτς Σαμόιλοφ, στο σπίτι του οποίου μάθαινε ρωσικά και γαλλικά, τα οποία μιλούσε εξίσου καλά. Αληθινός φίλος του μικρού, ο οποίος αντικατέστησε τον πατέρα του, έγινε ο θείος του, Αλεξάντρ Νικολάγεβιτς Σαμόιλοφ.

Αρχή της καριέρας

Σύμφωνα με την παράδοση της εποχής, ο Νικολάι σε ηλικία μόλις 3 ετών εγγράφηκε στο Σύνταγμα Φρουράς του Πρεομπραζένσκι, ωστόσο η πραγματική του καριέρα ξεκίνησε στα 14 του. Ο νεαρός φρουρός εντάχθηκε στην στρατιά του μεγάλου θείου του, από την πλευρά της μητέρας του, στρατάρχη Πρίγκιπα Γκριγκόρι Ποτέμκιν, ο οποίος του είχε πει: 
Πολέμα και γίνε ατρόμητος. Όσο αντικρίζεις τον εχθρό τόσο και πιο θεριεύεις.
Το 1787 άρχισε ακόμη ένας Ρωσοτουρκικός πόλεμος. Ο Ραγέφσκι στάλθηκε στην στρατιά των Κοζάκων του Βασίλι Πετρόβιτς Ορλόφ, με διαταγή του Πρίγκιπα Ποτέμκιν: 
...αρχικά να χρησιμοποιηθεί σαν απλός Κοζάκος, μετά σαν αξιωματικός της φρουράς
Οι στρατιές των Κοζάκων συμμετείχαν κυρίως στην ανίχνευση και στη φρούρηση κατεχομένων και στρατοπέδων, ενώ δεν συμμετείχαν ενεργά στις μάχες. Ο Ποτέμκιν θεωρούσε τους Κοζάκους σημαντικό μέρος της Ρωσίας και ένα καλό σχολείο για τους στρατιωτικούς. Και πραγματικά, «η καριέρα με τους Κοζάκους βοήθησε τον νεαρό φρουρό να μοιράζεται με τους άλλους στρατιώτες τα προβλήματα του».
Ο Ραγέφσκι συμμετείχε στη μετακίνηση από την Μολδαβία, στις μάχες των ποταμών Λάργκα και Καγκούλ, στις πολιορκίες του Αττερμάν και του Μπεντέρι. Επειδή έδειχνε θάρρος, επιμονή και εφευρετικότητα, ο Ποτέμκιν τον διόρισε διοικητή στη φρουρά των Κοζάκων στην Πολτάβα. Στις 24 Δεκεμβρίου 1790, κατά την διάρκεια της πολιορκίας του Ισμαηλίου, πέθανε ο αδερφός του, Αλεξάντρ, με συνέπεια ο Νικολάι να παραμείνει ως ο τελευταίος ενεργός στρατιωτικός της οικογένειάς του. Μετά τον πόλεμο με τους Τούρκους, ο 19χρονος Νικολάι επέστρεψε ως αντισυνταγματάρχης.
Το 1792, ο Νικολάι έλαβε τον βαθμό του συνταγματάρχη, και για την συμμετοχή στον Ρωσοπολωνικό πόλεμο του 1792, τιμήθηκε με δύο παράσημα του Τάγματος του Αγίου Γεωργίου Δ΄ Τάξεως, και του Τάγματος του Αγίου Βλαδίμηρου επίσης Δ΄ Τάξεως.

Καύκασος

Το 1794, ο Νικολάι διορίστηκε διοικητής του 17ου Συντάγματος Δραγόνων της Τιφλίδας, το οποίο ήταν γνωστό για τις πολεμικές του παραδόσεις. Το σώμα βρισκόταν στα νότια του οχυρού Γκεόργκιεφσκ. Τότε στον Καύκασο επικρατούσε ειρήνη, γι' αυτό και ο Νικολάι έφυγε ήρεμος για την Αγία Πετρούπολη, για να παντρευτεί την Σοφία Αλεξέγεβνα Κονσταντίνοβνα. Το καλοκαίρι του 1795, το νεαρό ζευγάρι επέστρεψε στο Γκεόργκιεφσκ, όπου γεννήθηκε ο πρώτος τους γιος.
Στον Καύκασο ξέσπασε αναταραχή. Ο περσικός στρατός επιτέθηκε στη Γεωργία και, σύμφωνα με τους όρους της συνθήκης που υπογράφτηκε στο Γκεόργκιεφσκ μεταξύ του Βασιλείου της Γεωργίας και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, βάσει της οποίας η Γεωργία κατέστη προτεκτοράτο της Ρωσίας, η Ρωσική Αυτοκρατορία κήρυξε τον πόλεμο στην Περσία. Το σώμα του Νικολάι στάλθηκε για 16 μήνες στο Ντερμπέντ. Τον Μάιο, μετά από 10 μέρες πολιορκίας, η πόλη έπεσε. Το σώμα του Ραγέφσκι έλαβε την εντολή να εξασφαλίσει τον έλεγχο των δρόμων και του εμπορίου. Μαζί με τις κύριες δυνάμεις του σώματος, ο Ραγέφσκι έφτασε μέχρι τον ποταμό Κούρα. Στην δύσκολη μορφολογία του εδάφους, ο Ραγέφσκι έδειξε τα προσόντα του:  
Ο 23χρονος διοικητής, σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, κατάφερε να διατηρήσει τον σεβασμό και την τάξη στο σώμα
 
Στα τέλη του χρόνου, νέος Τσάρος στέφθηκε ο Παύλος Α', ο οποίος διέταξε την υποχώρηση των ρωσικών σωμάτων από τη Γεωργία. Πολλοί στρατηγοί, οι οποίοι διοικούσαν την εποχή της Αυτοκράτειρας Αικατερίνης Β', έχασαν τη θέση τους, όπως και ο Νικολάι στις 10 Μαΐου 1797. 
Κατά την διάρκεια της βασιλείας του Τσάρου Παύλου Α', ο Νικολάι ζούσε στα κτήματά  του, και ασχολήθηκε με τη στρατιωτική ιστορία. Το 1801, όταν Τσάρος έγινε ο Αλέξανδρος Α', επέστρεψε στον στρατό με τον βαθμό του υποστράτηγου, αποχώρησε όμως εθελοντικά μετά από μισό χρόνο, για προσωπικούς λόγους. Έζησε βίο οικογενειακό και απόκτησε ακόμη έναν γιο και 5 θυγατέρες.

Πόλεμοι στις αρχές του 19ου αιώνα

Το 1806 η Πρωσία, δυσαρεστημένη με την επέκταση της επιρροής του Ναπολέοντα στην Γερμανία, του κήρυξε τον πόλεμο. Οι Πρώσοι νικήθηκαν στη δίδιμη Μάχη της Ιένας-Άουερστεντ, και στις 27 Οκτωβρίου του ίδιου χρόνου, οι Γάλλοι να κατέλαβαν το Βερολίνο. Οι Ρώσοι, τηρώντας την συμφωνία με την Πρωσία, έσπευσαν με ενισχύσεις στα ανατολικά της χώρας, και από τον Δεκέμβριο, αναχαίτισαν τον στρατό του Ναπολέοντα, ο οποίος αρχικά ήταν διπλάσιος.
Τον Φεβρουάριο του 1807, ο Ραγέφσκι επέστρεψε στον στρατό, όπου και διορίστηκε αρχηγός του σώματος των κυνηγών της εμπροσθοφυλακής, με αποστολή να προστατεύει την στρατιά του Πιότρ Ιβάνοβις Μπαγκρατιόν, ο οποίος ήταν και φίλος του. Η αποστολή ολοκληρώθηκε επιτυχώς.
Τον Ιούνιο του ίδιου χρόνου, συμμετείχε στις πιο αιματηρές μάχες εκείνης της περιόδου, που δόθηκαν η μια μετά την άλλη - στις 5 Ιουνίου στο Γκούντσταντ, στις 6 Ιουνίου στο Άνκεντορφ, στις 7-8 Ιουλίου στο Ντέππεν, στις 9 Ιουνίου και πάλι στο Γκούντσταντ. Η πιο σημαντική μάχη για τον Νικολάι ήταν η πρώτη μάχη του Γκούντσταντ, αφού έλειπε για 10 χρόνια από τον στρατό: 
Με τις δυνάμεις τριών σωμάτων κυνηγών εμπροσθοφυλακής, στην αριστερή πλευρά του αντιπάλου, όπου διεξήχθη το πιο σημαντικό μέρος της μάχης, ο Ραγέφσκι κατάφερε να διαλύσει την αντίσταση των Γάλλων ... και τους ανάγκασε να υποχωρήσουν
Στις 10 Ιουνίου, στην Μάχη του Χάιλσμπεργκ τραυματίστηκε από σφαίρα στο γόνατο, αλλά συνέχισε την μάχη. Στις 14 Ιουνίου, στην Μάχη του Φρίντλαντ, ο Νικολάι ήταν διοικητής όλων των σωμάτων κυνηγών εμπροσθοφυλακής, ενώ κατά την διάρκεια της αποχώρησης από το Τιλσίτ, διοικούσε πλέον ολόκληρη την εμπροσθοφυλακή. Για την συμμετοχή σε αυτές τις μάχες, τιμήθηκε με τα παράσημα του Τάγματος του Αγίου Βλαδίμηρου Γ' Τάξεως και του Τάγματος της Αγίας Άννας Α' Τάξεως. 
Λίγο αργότερα, υπογράφτηκε η Συνθήκη του Τιλσίτ (1807) η οποία έβαλε τέλος στον πόλεμο με την Γαλλία, αλλά σχεδόν αμέσως, άρχισαν δύο νέοι πόλεμοι - με την Σουηδία (1808-1809) και με την Τουρκία (1810-1812), στους οποίους ο Νικολάι έλαβε μέρος. Για την ενεργή συμμετοχή στις μάχες απέναντι στους Σουηδούς στην Φινλανδία (στην μάχη του Κούμο, στην κατάληψη του Πόρι, του Νόρμακ, του Κρίστινεντς και του Βαάσα) έλαβε τον βαθμό του αντιστράτηγου. Συμμετείχε ενεργά στις μάχες στον Δούναβη, στην στρατιά του Νικολάι Μιχάηλοβιτς Καμένσκι, ειδικά στην κατάληψη του οχυρού της Σιλίστρα. Η πολιορκία του οχυρού άρχισε στις 23 Μαΐου 1810. Την νύχτα, όταν η ορατότητα ήταν ιδιαίτερα περιορισμένη, οι Ρώσοι έφτασαν πιο κοντά στο οχυρό και άρχισαν συνεχή βομβαρδισμό, ο οποίος τελείωσε στις 30 Μαΐου, με την κατάληψη του οχυρού. Για την συμμετοχή σε αυτή τη μάχη, ο Νικολάι έλαβε το αδαμαντοκόλλητο σπαθί, ιδιαίτερη ρωσική τιμητική διάκριση σε ανώτατους στρατιωτικούς διοικητές.

Μποροντινό

Στις 29 Αυγούστου, αρχιστράτηγος του ρωσικού στρατού έγινε ο Μιχαήλ Ιλλαριόνοβιτς Κουτούζοφ. Στις 7 Σεπτεμβρίου, 120 χλμ. από την Μόσχα, στο χωριό Μποροντινό, υπό την ηγεσία του διεξήχθη η πιο σημαντική μάχη του Πατριωτικού Πολέμου του 1812. 
Το Μποροντινό βρισκόταν μεταξύ του παλιού και του νέου δρόμου του Σμολένσκ. Στο κέντρο των ρωσικών δυνάμεων βρισκόταν ο λόφος του Κουργκάν, και αυτό τον λόφο έπρεπε να προστατεύει το 7ο σώμα του στρατηγού Ραγέφσκι.
Την προηγούμενη της μάχης, διεξήχθη έντονη προετοιμασία του ρωσικού στρατού. Στις 7 Σεπτεμβρίου, στις 5 το πρωί, οι Γάλλοι άρχισαν την επίθεση στην αριστερή, την πιο αδύναμη, πλευρά του ρωσικού στρατού, όπου βρισκόταν η στρατιά του Μπαγκρατιόν. Την ίδια ώρα, στον λόφο, διεξαγόταν σκληρή μάχη. Οι Γάλλοι, οι οποίοι ήταν συγκεντρωμένοι στην πολιορκία του λόφου, πέρασαν διαμέσου της λίμνης Κολότς δύο σώματα πεζικού. Στις 09:30 οι Γάλλοι, μετά την προετοιμασία του πυροβολικού, άρχισαν επίθεση. Παρά τις απώλειες που υπέστη το σώμα του, ο Ραγέφσκι κατάφερε να αποκρούσει τις γαλλικές επιθέσεις.
Μετά από λίγη ώρα, στον λόφο άρχισαν να επιτίθενται 3 γαλλικά σώματα. Η κατάσταση στο σώμα του Ραγέφσκι έγινε κρίσιμη, καθώς διαπιστώθηκε έλλειψη πυρομαχικών. Οι Γάλλοι όρμησαν στον λόφο και άρχισε τρομερή πάλη. Την κατάσταση έσωσε το 3ο σύνταγμα του Ουφίμσκ, υπό την ηγεσία του Αλεξέι Πετρόβιτς Ερμόλοφ. Οι απώλειες των Γάλλων σε αυτές τις επιθέσεις ήταν τρομερές, τραυματίστηκαν τρεις στρατηγοί και ένας αιχμαλωτίστηκε. 
Την ίδια ώρα στην αριστερή πλευρά των Γάλλων άρχισαν να επιτίθενται οι Κοζάκοι του Ματβέι Ιβάνοβιτς Πλάτοφ και η φρουρά του Φιόντορ Πετρόβιτς Ουβάροφ. Αυτό σταμάτησε τις γαλλικές επιθέσεις, και έδωσε την ευκαιρία στον Κουτούζοφ να στείλει δυνάμεις στον Ραγέφσκι. Βλέποντας τις αλλαγές στο σώμα του Ραγέφσκι, ο Κουτούζοφ πήρε τους στρατιώτες του σε δεύτερη γραμμή. Για την προστασία του σώματος του Ραγέσφκι στάλθηκε το 24ο σώμα πεζικού του Πιότρ Γαβρίλοβιτς Λιχατσιόφ.
Όλο το δεύτερο μισό της ημέρας διεξήχθη συνεχής κανονιοβολισμός και από τις δύο πλευρές. Στο σώμα του Ραγέφσκι έπεσαν πυρά από 150 γαλλικά πυροβόλα, το πεζικό και το ιππικό μαζί άρχισαν νέα επίθεση για την κατάληψη του λόφου. Και οι δύο  πλευρές είχαν υποστή μεγάλες απώλειες. Ο τραυματισμένος στρατηγός Νεβερόφσκι αιχμαλωτίστηκε ενώ ο Γάλλος στρατηγός Ωγκύστ Κολενκούρ πέθανε. Το σώμα του Ραγέφσκι έλαβε από τους Γάλλους τον τίτλο «τάφος του γαλλικού ιππικού», αν και στις 4 το απόγευμα, οι Γάλλοι κατάφεραν να νικήσουν το σώμα.
Ωστόσο, τα γαλλικά στρατεύματα δεν προωθήθηκαν στο κέντρο της άμυνας των ρωσικών στρατευμάτων. Όταν σκοτείνιασε, η μάχη σταμάτησε. Οι Γάλλοι άρχισαν να υποχωρούν, αφήνοντας τις θέσεις, τις οποίες με μεγάλες απώλειες κατάφεραν να αποκτήσουν. 
Οι απώλειες του σώματος του Ραγέφσκι από τις γαλλικές επιθέσεις ήταν τεράστιες. Μετά το τέλος της μάχης μπορούσε να συγκεντρώσει μόνο 700 στρατιώτες. Ο ίδιος δήλωσε ότι μόνο την μέρα της μάχης μπορούσε να ιππεύσει, καθώς ήταν τραυματισμένος στο πόδι. Αλλά, παρόλα αυτά δεν άφησε το πεδίο της μάχης και έμεινε κοντά στους στρατιώτες του. Για την ηρωική αντίσταση στον λόφο έλαβε το παράσημο του Τάγματος του Αγίου Αλέξανδρου Νιέφσκι, με τον χαρακτηρισμό:
Ένας γενναίος και δυνατός στρατηγός που με θάρρος και ανδρεία σταμάτησε τις εχθρικές επιθέσεις και έγινε πρότυπο προς μίμηση στο ρωσικό στρατό

Το τέλος του πολέμου

Στο πολεμικό συμβούλιο στο Φίλι, το οποίο διεξήχθη στις 13 Σεπτεμβρίου, ο Ραγέφσκι είχε δηλώσει για την άμυνα της Μόσχας:
Το πιο σημαντικό είναι να προφυλάξουμε τους στρατιώτες μας. Η γνώμη μου είναι, να εγκαταλείψουμε την Μόσχα αμαχητί. Αυτό το λέω ως στρατιώτης.
— Nικολάι Νικολάγεβιτς Ραγέφσκι.
Στο συμβούλιο, αρκετοί στρατηγοί τάχθηκαν υπέρ της άποψης για μάχη στη Μόσχα, ενώ αρκετοί έλεγαν πως θα ήταν καλύτερο να υποχωρήσουν. Ο Κουτούζοφ, ως αρχιστράτηγος, αποφάσισε την υποχώρηση του ρωσικού στρατού από τη Μόσχα. Στις 14 Σεπτεμβρίου, οι Ρώσοι αποτραβήχτηκαν από την Μόσχα, την οποία, την ίδια μέρα, κατέλαβαν οι Γάλλοι. 
Αλλά, ένα μήνα αργότερα, ο Ναπολέοντας αναγκάστηκε με την σειρά του να φύγει από την Μόσχα. Στις 19 Νοεμβρίου, ο γαλλικός στρατός άρχισε να υποχωρεί στην Καλούγκα. Στις 24 Νοεμβρίου, διεξήχθη η Μάχη του Μαλογιαροσλάβετς. Το 6ο σώμα πεζικού του Ντοχτουρόφ έδειξε σθεναρή αντίσταση, και η πόλη περνούσε από τα χέρια του ενός στα χέρια του άλλου. Ο Ναπολέοντας έβαζε στην μάχη νέα και νέα σώματα, και ο Κουτούζοφ έστειλε τον Ραγέφσκι στον Ντοχτουρόφ για να βοηθήσει. Αυτό βοήθησε τον Ντοχτουρόφ να απεκρούσει τις γαλλικές επιθέσεις και να ανάγκασει τους Γάλλους να υποχωρήσουν. Τελικά, το Μαλογιαροσλάβετς έμεινε υπό την κυριαρχία των Ρώσων. Οι Γάλλοι δεν κατάφεραν να φτάσουν μέχρι την Καλούγκα, και αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν από τον δρόμο του Σμολένσκ, τον οποίο οι ίδιοι είχαν πιο πριν καταστρέψει. Για την συνεισφορά στο Μαλογιαροσλάβετς, ο Ραγέφσκι τιμήθηκε με το μετάλλιο του Τάγματος του Αγίου Γεωργίου Γ' Τάξεως. 
Οι Γάλλοι συνέχισαν να υποχωρούν στα δυτικά της Ρωσίας, αλλά οι δυνάμεις τους μειώνονταν μέρα με την μέρα. Τον Νοέμβριο, κατά την διάρκεια της τριήμερης μάχης στο Κράσνι, οι Γάλλοι έχασαν το 1/3 του στρατού τους. Σε αυτή την μάχη το σώμα του Ραγέφσκι κατατρόπωσε τα απομεινάρια του σώματος του Νεΰ, τον οποίο αντιμετώπισε και σε άλλες μάχες.
Μετά από την μάχη στο Κράσνι, ο Νικολάι αναγκάστηκε να λάβει αναρρωτική άδεια εξαιτίας της κούρασης και των πολλών τραυματισμών που είχε υποστή.

Μάχες εκτός Ρωσίας

Στον στρατό, ο Ραγέφσκι γύρισε μετά από μισό χρόνο, όταν ο πόλεμος διεξαγόταν εκτός Ρωσίας. Τώρα του είχαν εμπιστευτεί ένα σώμα γρεναδιέρων. Το νέο του σώμα συμμετείχε στις μάχες στο Καίνιγκσβαρτ και στο Μπάουτσεν. Τον Αύγουστο του 1813, μετά την ένταξη της Αυστρίας στον Έκτο Συνασπισμό, το σώμα του Ραγέφσκι εντάχθηκε στην Στρατιά της Βοημίας του Καρλ Φίλιπ τσου Σβάρτσενμπεργκ. Μετά, το σώμα έλαβε μέρος στην Μάχη της Δρέσδης, η οποία τελείωσε με νίκη των Γάλλων, και στην Μάχη του Κουλμ, όπου οι Γάλλοι δέχτηκαν σοβαρή ήττα. Για την συνεισφορά σε αυτή τη μάχη, έλαβε το παράσημο του Τάγματος του Αγίου Βλαδίμηρου Α' Τάξεως.
Το σώμα του Ραγέφσκι συμμετείχε ενεργά στην «Μάχη των Εθνών» που διεξήχθη στη Λειψία.
Σε αυτή την τρομαχτική μάχη υπήρχε μια τρομερή στιγμή, όπου το μέλλον της Ευρώπης και όλης της Γης εξαρτώταν από την δύναμη ενός ανθρώπου. Ο Ναπολέοντας, αφού συγκέντρωσε όλο του το ιππικό, και με την βοήθεια του πυροβολικού άρχισε την επίθεση στο κέντρο των δυνάμεων μας. Μέρος του στρατού τρόμαξε με την γαλλική επίθεση και υποχώρησε, αλλά το σώμα του Ραγέφσκι, παρόλο που περικυκλώθηκε, συνέχισε την μάχη. Αυτό μας έδωσε την ευκαιρία να ετοιμαστούμε και να αναγκάσουμε τους Γάλλους να υποχωρήσουν
— Μιχαήλ Ορλόφ
Στην μάχη, ο Ραγέφσκι τραυματίστηκε στο στήθος, αλλά συνέχισε την μάχη. Για αυτήν την πράξη έλαβε τον βαθμό του στρατηγού του ιππικού.
Τον χειμώνα του 1814, χωρίς να αναρρώσει τελείως, ο Ραγέφσκι γύρισε στον στρατό. Συμμετείχε στις μάχες στο Μπριέν, του Μπαρ-συρ-Ωμπ και του Αρσί-συρ-Ωμπ. Στις 30 Μαρτίου 1814, οι σύμμαχοι έφτασαν στο Παρίσι. Το σώμα του Ραγέφσκι επιτέθηκε στην Μπελβίλ, και παρά την σθεναρή αντίσταση των Γάλλων κατάφερε να την καταλάβει. Αυτό ήταν ο κύριος λόγος που οι Γάλλοι αποφάσισαν να παραδοθούν. Για την κατάληψη της πόλης, ο Ραγέφσκι τιμήθηκε με το παράσημο του Τάγματος του Αγίου Γεωργίου Β' Τάξεως.

Τελευταία χρόνια

Μετά τον πόλεμο, ο Ραγέφσκι ζούσε στο Κίεβο, όπου βρισκόταν το 4ο σώμα πεζικού, το οποίο διοικούσε. Η πολιτική και οι στρατιωτικοί βαθμοί δεν τον ενδιέφεραν πια. Αρνήθηκε να λάβει τον τίτλο του κόμη από τον Αλέξανδρο Α'.
Σχεδόν κάθε χρόνο πήγαινε για διακοπές με την οικογένεια του στην Κριμαία ή στον Καύκασο. Εκείνη την εποχή συνδέθηκε με τον γνωστό Ρώσο ποιητή, Αλεξάντρ Πούσκιν. Ο νεαρός ποιητής έγινε αχώριστος φίλος της οικογένειας Ραγέφσκι και ήταν ερωμένος της κόρης του Ραγέφσκι, Μαρίας. Αυτή έγινε η μούσα του σε πολλά ποιήματα του.
Το φθινόπωρο του 1824, ο Ραγέφσκι, έφυγε για διακοπές για να αναρρώσει μετά από την αρρώστια που είχε. Ο επόμενος χρόνος ήταν ο πιο μοιραίος στην ζωή του. Πρώτα πέθανε η μητέρα του - Γιεκατερίνα Νικολάγεβνα, και μετά την Εξέγερση των Δεκεμβριστών που ξέσπασε στην Αγία Πετρούπολη, φυλακίστηκαν τρία γνωστά του άτομα, ο ετεροθαλής αδερφός του Βασίλι Λβόβιτς Νταβίντοφ, και οι σύζυγοι των θυγατέρων του Μιχαήλ Ορλόφ και Σεργκέι Γκριγκόριεβιτς Βολκόνσκι. Μετά, εξορίστηκαν από την Μόσχα. Για την επανάσταση ήταν ύποπτοι και οι γιοι του Ραγέφσκι Αλεξάντρ και Νικολάι, αλλά αυτοί αθωώθηκαν. Στο τέλος του 1826, αποχαιρέτησε για πάντα την κόρη του, Μαρία, η οποία πήγε στην Σιβηρία για να συναντήσει τον εξορισμένο σύζυγό της. 
Τον Ιανουάριο του 1826, όταν Αυτοκράτορας της Ρωσίας έγινε ο Νικόλαος Α', έγινε μέλος του Κρατικού Συμβουλίου της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, το οποίο ήταν το ανώτατο νομοθετικό σώμα της χώρας.
Ο Νικολάι Νικολάγεβιτς Ραγέφσκι απεβίωσε στις 16 (28) Σεπτεμβρίου 1829 σε ηλικία 58 ετών, στο Κίεβο. Τάφηκε στο οικογενειακό νεκροταφείο στο Ραζούμοφκα. Στην νεκρική του πλάκα γράφτηκε η πάρακατω φράση:
Στο Σμολένσκ ήταν η ασπίδα
Στο Παρίσι το σπαθί της Ρωσίας

Χαρακτήρας και γνώμες

Ο Νικολάι Ραγέφσκι ήταν άνθρωπος με καλή μόρφωση. Εκτός από το ταλέντο και την εμπειρία του στον πόλεμο, ο Νικολάι είχε λάβει πολύ καλή γαλλική παιδεία, την οποία ανέλαβε ο παππούς του. Το επίπεδο της εκπαίδευσής του φαίνεται στα γράμματα που έστελνε σε διάφορους γνωστούς του. Η εμπειρία του έγινε χρήσιμη στον Ρώσο πολεμικό ιστορικό Ντμίτρι Πετρόβιτς Μπουτούρλιν και στον Γάλλο ιστορικό Αντουάν-Ανρί Ζομινί στο έργο τους για το βιβλίο που είχε θέμα τον Πατριωτικό Πόλεμο του 1812. Ο Ραγέφσκι ήταν γνωστός στον ρωσικό στρατό όχι μόνο για το πολεμικό του χάρισμα αλλά και για τα ανθρώπινά του προσόντα:
Ο Ραγέφσκι είναι πανέξυπνος και αυθόρμητος χαρακτήρας. Στις κρίσιμες καταστάσεις γίνεται ήρωας...
— Κονσταντίν Νικολάεβιτς Μπατιούσκοφ
Πάντα ήρεμος, καλοπρεπής, σεμνός, ήξερε τις δυνάμεις του [...] Ήταν έτσι και με τους μεγαλυτέρους και με τους συνομηλίκους του, με τους φίλους του, τους συγγενείς του, ακόμη και με τους στρατιώτες του
— Ντενίς Βασίλιεβιτς Νταβίντοφ
Δεν είναι μόνον ο ήρωας, η δόξα του ρωσικού στρατού, αυτό που μου άρεσε σε αυτόν ήταν η σκέψη του, η ψυχή του και η φιλία του
— Αλεξάντρ Σεργκέιβιτς Πούσκιν
Ο Ναπολέοντας είχε δηλώσει για τον Ραγέφσκι:
Αυτός ο Ρώσος στρατηγός είναι φτιαγμένος με υλικό με το οποίο γεννιούνται οι στρατάρχες