Μεσοπροπίθηκος

Ταξινόμηση και φυλογενετική

Ο Μεσοπροπίθηκος είναι γένος εντός της οικογένειας των βραδύποδων λεμούριων (Palaeopropithecidae) η οποία περιλαμβάνει τρία ακόμα γένη, τον Παλαιοπροπίθηκο, τον Αρχαιοΐντρις και τον Μπαμπακότια. Η οικογένεια με την σειρά της ανήκει στην ενδοτάξη των Λεμουριόμορφων (Lemuriformes), η οποία περιλαμβάνει όλους τους λεμούριους της Μαδαγασκάρης.
Ο Μεσοπροπίθηκος ονομάστηκε το 1905 από τον Χέρμπερτ Φ. Στάντινγκ (Herbert F. Standing) χρησιμοποιώντας τέσσερα κρανία που βρέθηκαν στην Ampasambazimba. Σημείωσε ότι το ζώο είχε χαρακτηριστικά και του Παλαιοπροπίθηκου και των επιζώντων σίφακων (Propithecus). Το 1936 ο Τσαρλς Λάμπερτον (Charles Lamberton) όρισε τα είδη Neopropithecus globiceps (με βάση ένα κρανίο από το Tsirave) και το N. platyfrons (με βάση δύο κρανία από το Anavoha). Πίστευε ότι ο Νεοπροπίθηκος (Neopropithecus) ήταν ξεχωριστό, ενδιάμεσο γένος μεταξύ του Μεσοπροπίθηκου και του Προπίθηκου. Το 1971 ο παλαιοανθρωπολόγος Ίαν Τάτερσαλ (Ian Tattersall) ενέταξε το N. platyfrons στο N. globiceps και το γένος Neopropithecus στο Mesopropithecus.
Μέχρι το 1986, ο Μεσοπροπίθηκος ήταν γνωστός μόνο από κρανιακά κατάλοιπα από την κεντρική και νότια Μαδαγασκάρη, και επειδή αυτά είναι παρόμοια με τα δόντια και τα κρανία των ζώντων ιντριίδων, και ειδικότερα με αυτά του Σίφακα του Βερώ (Propithecus verreauxi), ο Μεσοπροπίθηκος συχνά τοποθετούνταν στην οικογένεια των Ιντριίδων.  Για παράδειγμα, το 1974, οι Τάτερασαλ και Σβάρτς χαρακτήρισαν τον Μεσοπροπίθηκο ως αδελφική ομάδα με τους σίφακες. Με την ανακάλυψη όμως ενός σκελετού M. dolichobrachion κοντά στο Ankarana το 1986 έγινε ξεκάθαρο ότι ο Μεσοπροπίθηκος μοιράζονταν σαφή χαρακτηριστικά με τους βραδύποδες λεμούριους.  Εν αντιθέσει με τους τους ιντριίδες, αλλά όπως οι βραδύποδες λεμούριοι, είχε επιμηκυμμένα πρόσθια άκρα καθώς και άλλες προσαρμογές για κρέμασμα από δέντρα, όντας έτσι πιο κοντά στην οικογένεια των Παλαιοπροπιθηκίδων. Μια σύγκριση αυτών των μορφολογικών χαρακτηριστικών μεταξύ των βραδύποδων λεμούριων και των ιντριίδων υποδεικνύει ότι ο Μεσοπροπίθηκος ήταν το πρώτο γένος που απέκλινε εντός της οικογένειας των βραδύποδων λεμούριων.

Κατανομή και οικολογία

Τα είδη Μεσοπροπίθηκου φαίνεται ότι ήταν εν γένει σπάνια εντός της ευρείας κατανομής τους. Συνολικά, τα τρία είδη έχουν βρεθεί στο βόρειο, νότιο, δυτικό και κεντρικό τμήμα της Μαδαγασκάρης, αν και φαίνεται ότι είναι γεωγραφικώς διαχωρισμένα (αλλοπατρικά είδη) μεταξύ τους. Υποαπολιθωμένα ευρήματα υποδεικνύουν ότι έζησαν στην ίδια περιοχή (συμπαρτρικά είδη) με άλλους βραδύποδες λεμούριους στο βόρειο και στο κεντρικό τμήμα της Μαδαγασκάρης. Τα υποαπολιθωμένα κατάλοιπα του M. globiceps έχουν βρεθεί σε επτά τοποθεσίες της Μαδαγασκάρης: Anavoha, Ankazoabo-Grotte, Belo sur Mer, Manombo-Toliara, Taolambiby, Tsiandroina και Tsirave. Υποαπολιθωμένα κατάλοιπα των M. pithecoides και M. dolichobrachion έχουν βρεθεί μόνο σε μία τοποθεσία για το καθένα, στο Ampasambazimba και στο Ankarana αντίστοιχα.
Ο M. pithecoides από το κεντρικό υψίπεδο ήταν εξειδικευμένος στην κατανάλωση φύλλων, αλλά τα άλλα δύο είδη είχαν πιο μικτή δίαιτα, τρώγοντας φρούτα και σπόρους εκτός από φύλλα. Το επίπεδο της κατανάλωσης σπόρων διέφερε ανάμεσα στα τρία είδη, ενώ η φθορά των δοντιών υποδεικνύει ότι ο M. dolichobrachion κατανάλωνε τους περισσότερους από ότι οι άλλοι.

Εξαφάνιση

Καθώς ο Μεσοπροπίθηκος εξαφανίστηκε σχετικά πρόσφατα και είναι γνωστός μόνο από υποαπολιθωμένα κατάλοιπα, θεωρείται ότι είναι σύγχρονη μορφή μαλαγασικού λεμούριου. Ενδέχεται να ήταν ένας από τους τελευταίους υποαπολιθωμένους λεμούριους που εξαφανίστηκαν, επιβιώνοντας πιθανώς μέχρι και 500 χρόνια πριν, αν και ραδιοχρονολόγηση με άνθρακα τοποθετεί τα πλέον πρόσφατα κατάλοιπα ενός M. pithecoides από την Ampasambazimba στο 570–679 ΚΕ. Η άφιξη των ανθρώπων στο νησί, περίπου 2.000 χρόνια πριν, πιστεύεται ότι υπήρξε η αιτία της παρακμής των πληθυσμών του Μεσοπροπίθηκου, εξαιτίας του κυνηγιού, της καταστροφής του ενδιαιτήματός του, ή συνδυασμού και των δύο.