Φιλιππιάδα

Γεωγραφία, γεωλογία και κλίμα

Η Φιλιππιάδα βρίσκεται βόρεια του Αμβρακικού κόλπου, 10,5 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Άρτας και 32 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Πρέβεζας και ακριβώς νότια των δυτικών προπόδων της Πίνδου στη βόρεια πεδιάδα του Αμβρακικού κόλπου. Η περιοχή του δήμου διαρρέεται από τον βορρά προς νότο σε ένα τόξο από τον ποταμό Λούρο, η πόλη της Φιλιππιάδας βρίσκεται δυτικά του ποταμού. Αυτό σηματοδοτεί, επίσης, τα όρια του Δήμου Φιλιππιάδας προς ανατολάς με το νομό Άρτας. Η Φιλιππιάδα είναι ο πρώτος μεγάλος οικισμός νότια του περάσματος των Πέντε Πηγαδιών, το οποίο αντιπροσωπεύει το νοτιότερο σημείο του περάσματος από τον Αμβρακικό κόλπο στα Ιωάννινα μέσω της οροσειράς της Πίνδου. Η ίδια η Φιλιππιάδα δεν έχει ακτογραμμή του Αμβρακικού κόλπου.
Η έκταση του δήμου βόρεια της Φιλιππιάδας είναι διαμορφωμένη από την Πίνδο και το φαράγγι του Λούρου. Το ψηλότερο σημείο του δήμου είναι το όρος Ξηροβούνι (υψόμετρο 1607 μ.), στα βορειοανατολικά του δήμου στα σύνορα με το νομό Άρτας και Ιωαννίνων. Δυτικά του βουνού βρίσκεται το πέρασμα των Πέντε Πηγαδιών με ένα φρούριο πάνω από το φαράγγι του Λούρου. Βόρεια της πόλης και δυτικά της κοιλάδας του Λούρου βρίσκεται η Λίμνη Ζηρού. Επίσης στο Δήμο Φιλιππιάδας, στο νότιο άκρο της κοιλάδας του Λούρου και κοντά στο χωριό του Αγίου Γεωργίου, βρίσκεται το φράγμα του Λούρου, το οποίο χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Η πόλη της Φιλιππιάδας χωρίζεται σε τρεις άτυπες συνοικίες: τη Νέα Φιλιππιάδα, την Παλιά Φιλιππιάδα και το Ελευθεροχώρι. Προς τα ανατολικά, νοτιοανατολικά και νότια ανοίγει από το σημείο της πόλης η πεδιάδα βόρεια του Αμβρακικού κόλπου ή αλλιώς η πεδιάδα της Άρτας.

Ιστορία

Η περιοχή της Φιλιππιάδας πρέπει να κατοικείται ήδη από τον 8ο και 7ο αιώνα π.Χ. Πρόδρομος της σημερινής πόλης ήταν ο αρχαίος οικισμός Χάραδρον, του οποίου το όνομα παραπέμπει στη βόρεια κοιλάδα (χαράδρα) του ποταμού Λούρου. Στα σύνορα με το νομό Άρτας, στα ανατολικά του δήμου, βρίσκονται ερείπια του αρχαίου οικισμού Όρραον.
Στον Α' Βαλκανικό Πόλεμο το 1912, η Φιλιππιάδα έπαιζε έναν σημαντικό ρόλο. Η μικρή πόλη ήταν σημείο εκκίνησης της επίθεσης του ελληνικού δυτικού μετώπου με κατεύθυνση τα Ιωάννινα ενάντια των στρατευμάτων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Τα ελληνικά στρατεύματα κατέλαβαν στις 12 Οκτωβρίου του 1912 την Φιλιππιάδα επιτιθέμενα από την Άρτα. Ιδιαίτερα στην περιοχή των Πέντε Πηγαδιών υπήρξαν, λόγω της στρατηγικής της θέσης στη νότια έξοδο της κοιλάδας του Λούρου, μεγάλες ένοπλες συγκρούσεις. Από τις 7 έως τις 9 Νοεμβρίου του 1912 τα ελληνικά στρατεύματα κατάφεραν να κατακτήσουν τα Πέντε Πηγάδια.
Το 1923 ιδρύθηκε το χωριό της Νέας Κερασούντας από Έλληνες πρόσφυγες της Μικράς Ασίας μετά τον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1919-1922 και τη Συνθήκη της Λωζάννης, όπου καθορίζεται η ανταλλαγή πληθυσμών το 1923.
Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκόσμιου Πολέμου και της Κατοχής στην Ελλάδα από τις δυνάμεις του Άξονα, από τον Απρίλιο του 1941 μέχρι τον Οκτώβριο του 1944, η Φιλιππιάδα ανήκε αρχικά στην ιταλική ζώνη κατοχής. Με την ένταξη της Ιταλίας στις συμμαχικές δυνάμεις το Σεπτέμβριο του 1943, η Φιλιππιάδα ανήκε στη γερμανική ζώνη κατοχής μέχρι την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων τον Οκτώβριο του 1944.