Περιπέτεια επιστημονικής φαντασίας

Περιπέτεια επιστημονικής φαντασίας είναι μυθοπλασία που συνήθως παρουσιάζει κίνδυνο ή δίνει στον αναγνώστη μια αίσθηση ενθουσιασμού.

Ιστορία

Στην Εισαγωγή στην Εγκυκλοπαίδεια της Περιπέτεια Επιστημονικής Φαντασίας, ο κριτικός Ντον Ντ'αμμάσσα ορίζει το είδος ως εξής:
.. Μια περιπέτεια είναι ένα γεγονός ή μια σειρά γεγονότων που συμβαίνουν έξω από την πορεία της συνηθισμένης ζωής του πρωταγωνιστή, συνήθως συνοδεύονται από κίνδυνο, συχνά με σωματική δράση. Οι ιστορίες περιπέτειας σχεδόν πάντοτε κινούνται γρήγορα και ο ρυθμός της πλοκής είναι τουλάχιστον εξίσου σημαντικός με τον χαρακτηρισμό προσώπων, τον καθορισμό τοπίου και άλλα στοιχεία ενός δημιουργικού έργου.
— Ντον Ντ'αμμάσσα, 
Ο Ντ'αμμάσσα υποστηρίζει ότι οι ιστορίες περιπέτειας καθιστούν το στοιχείο του κινδύνου ως στοιχείο εστίασης τους. Επομένως, υποστηρίζει ότι το μυθιστόρημα του Καρόλου Ντίκενς Ιστορία δύο πόλεων είναι ένα μυθιστόρημα περιπέτειας, επειδή οι πρωταγωνιστές διατρέχουν συνεχώς τον κίνδυνο να φυλακιστούν ή να σκοτωθούν, ενώ το άλλο μυθιστόρημα του Μεγάλες Προσδοκίες δεν είναι, επειδή "η συνάντηση του Πιπ με τον καταδικασμένο είναι μια περιπέτεια, αλλά αυτή η σκηνή είναι μόνο μια συσκευή για να προχωρήσει η κύρια πλοκή, η οποία δεν επρόκειτο για περιπέτεια".
Η περιπέτεια έχει υπάρξει ως ένα κοινό θέμα από τις πρώτες μέρες της γραφής μυθιστορημάτων. Πράγματι, η τυποποιημένη πλοκή των Μεσαιωνικών ρομαντισμών ήταν μια σειρά από περιπέτειες. Ακολουθώντας μια δομή πλοκής τόσο παλιό όσο ο Ηλιόδωρος, και τόσο ανθεκτική ώστε να είναι ακόμη ζωντανή σε ταινίες του Χόλιγουντ, ένας ήρωας θα υποστεί μια πρώτη σειρά περιπέτειων πριν συναντήσει την γυναίκα του. Θα ακολουθήσει ένας διαχωρισμός, με μια δεύτερη σειρά περιπέτειων που θα οδηγήσουν σε μια τελική επανένωση.
Παραλλαγές κράτησαν το είδος ζωντανό. Από τα μέσα του 19ου αιώνα και εξής, όταν η μαζική γνώση γραφής μεγάλωσε, η περιπέτεια έγινε δημοφιλές υποείδος της μυθοπλασίας. Αν και δεν εκμεταλλεύτηκε στο έπακρό της, η περιπέτεια έχει δει πολλές αλλαγές με την πάροδο των ετών - από το να περιορίζεται σε ιστορίες ιπποτών σε πανοπλίες στο να δημιουργούνται ιστορίες κατασκοπείας υψηλής τεχνολογίας.
Παραδείγματα αυτής της περιόδου είναι οι Γουόλτερ Σκοτ, Αλέξανδρος Δουμάς, Ιούλιος Βερν, Αδελφές Μπροντέ, Χένρυ Ράιντερ Χάγκαρντ, Βίκτωρ Ουγκώ, Εμίλιο Σαλγκάρι, Λούι Χένρι Μπούσεναρντ, Τόμας Μέιν Ριντ, Σαξ Ρομέρ, Έντγκαρ Ουάλας και Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον.
Τα μυθιστορήματα περιπέτειας ήταν δημοφιλή θέματα για τα αμερικάνικα περιοδικά παλπ, τα οποία κυριαρχούσαν την αμερικανική δημοφιλή μυθοπλασία μεταξύ της Προοδευτική Εποχής και της δεκαετίας του 1950.  Παραδείγματα αξιοσημείωτων συγγραφών περιπέτειας αποτελούν οι Έντγκαρ Ράις Μπάροουζ, Τάλμποτ Μάντι, Τέοντορ Ρόσκο, Τζόνστον Μσκούλλει, Άρθουρ Φρίελ, Χάρολντ Λαμπ, Κάρλ Γιακόμπι, Τζορτζ Φ. Ουόρτς, Ζορς Σουρδές, Χ. Μπέντφορντ-Τζόουνς και Άλαν Νταν.
Η μυθοπλασία της περιπέτειας συχνά επικαλύπτεται με άλλα είδη, κυρίως μυθιστορήματα πολέμου, μυθιστορήματα εγκλήματος, ιστορίες θάλασσας, κατασκοπευτικές ιστορίες (όπως και στα έργα των Τζων Μπάκαν, Έρικ Άμπλερ και Ίαν Φλέμινγκ), επιστημονική φαντασία, (οι Ρόμπερτ Ε. Χάουαρντ και Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν συνένωσαν την ιστορία του δευτερογενή κόσμου με το μυθιστόρημα περιπέτειας) και τα Γουέστερν. Δεν είναι όλα τα βιβλία μέσα σε αυτά τα είδη περιπέτειες. Η περιπέτεια μυθοπλασίας παίρνει το σκηνικό και την υπόθεση αυτών των άλλων ειδών, αλλά η γρήγορη πλοκή μιας περιπέτειας επικεντρώνεται στις ενέργειες του ήρωα μέσα στο περιβάλλον. Με μερικές αξιοσημείωτες εξαιρέσεις (όπως οι Έμμα Όρκζι, Λι Μπράκέτ και Μάριον Τσίμερ Μπράντλεϊ) η περιπέτεια μυθοπλασίας ως είδος κυριαρχείται σε μεγάλο βαθμό από άντρες συγγραφείς, αν και γυναικείες συγγραφείς γίνονται πλέον συνηθισμένες.