Κατάρ

Ετυμολογία

Το όνομα, (Qatara), πιστεύεται ότι αναφέρεται στην πόλη της Ζουμπάρα, ένα σημαντικό εμπορικό λιμάνι στην περιοχή κατά την αρχαιότητα. Ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, ένας Ρωμαίος συγγραφέας, κατέγραψε την παλαιότερη αναφορά που σχετιζόταν με τους κατοίκους της Χερσονήσου γύρω στα μέσα του 1ου αιώνα μ.Χ., αναφέροντάς τους ως Catharrei, μια ονομασία που μπορεί να προέρχεται από το όνομα ενός προεξέχοντος τοπικού οικισμού. Έναν αιώνα αργότερα, ο Πτολεμαίος δημιούργησε τον πρώτο γνωστό χάρτη που εμφάνιζε την χερσόνησο, αναφέροντας το ως Κατάρα. Ο χάρτης ανέφερε επίσης μια πόλη που ονομαζόταν Καντάρα, στα ανατολικά της χερσονήσου. Ο όρος ''Κατάρα'' (ή εναλλακτικώς, Cataraei) χρησιμοποιόταν αποκλειστικά μέχρι τον 18ο αιώνα, καθώς μετά ο όρος 'Katara' έγινε η πιο κοινά χρησιμοποιούμενη ονομασία της χώρας. Τελικά, η σύγχρονη παράγωγη λέξη ''Κατάρ'' υιοθετήθηκε ως το όνομα της χώρας.
Στα πρότυπα Αραβικά, το όνομα προφέρεται ˈqɑtˤɑr, ενώ στην τοπική διάλεκτο προφέρεται ˈɡitˤar.

Γεωγραφία

Η χερσόνησος του Κατάρ έχει μήκος 160 χιλιόμετρα και διεισδύει στον Περσικό Κόλπο, βόρεια της Σαουδικής Αραβίας. Βρίσκεται ανάμεσα στα γεωγραφικά μήκη 24° και 27° βόρεια και γεωγραφικά πλάτη 50° και 52° ανατολικά. Η χώρα αποτελείται από μια άνυδρη πεδιάδα η οποία καλύπτεται με άμμο. Το ψηλότερο σημείο της χώρας είναι το Κουραΐν Αμπού αλ Μπαούλ, με ύψος 103 μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας, στην περιοχή Τζεμπέλ Ντουκχάν στα δυτικά. Στην περιοχή Τζεμπέλ Ντουκχάν βρίσκονται τα κυριότερα αποθέματα πετρελαίου της χώρας. Στα νοτιοανατολικά βρίσκεται η Χορ αλ Ανταΐντ (εσωτερική θάλασσα), μια περιοχή με αμμόλοφους η οποία περιβάλλει έναν όρμο του Περσικού Κόλπου. Οι χειμώνες είναι ήπιες και τα καλοκαίρια πολύ ζεστά και υγρά.

Βιοποικιλότητα και περιβάλλον

Το Κατάρ υπέγραψε τη Σύμβαση για τη Βιολογική Ποικιλότητα του Ρίο στις 11 Ιουνίου 1992 και έγινε μέλος της σύμβασης στις 21 Αυγούστου του 1996. Μετά, παρήγαγε ένα Σχέδιο Δράσης και Στρατηγικής της Βιοποικιλότητας, το οποίο έγινε αποδεκτό από το συνέδριο στις 18 Μαΐου 2005. Μέχρι σήμερα, 142 είδη μυκήτων έχουν καταγραφεί από το Κατάρ. Ένα βιβλίο που δημοσιεύτηκε πρόσφατα από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, περιέχει έγγραφα σχετικά με τους μύκητες, βασισμένο σε έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί από μια διεθνή ομάδα επιστημόνων και άλλων συνεργατών.
Για δύο δεκαετίες, το Κατάρ είχε τους μεγαλύτερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, με 49,1 μετρικούς τόνους ανά κάτοικο το 2008. Οι Καταριανοί καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες νερού την ημέρα, χρησιμοποιώντας περίπου 400 λίτρα.
Το 2008, το Κατάρ ξεκίνησε το Εθνικό Όραμα 2030, με την περιβαλλοντική ανάπτυξη να είναι ένας από τους τέσσερις κύριους στόχους του Κατάρ για τις επόμενες δύο δεκαετίες. Το Εθνικό Όραμα σκοπεύει στην ανάπτυξη βιώσιμων εναλλακτικών από την ενέργεια βασισμένη στο πετρέλαιο για τη διατήρηση του τοπικού και παγκόσμιου περιβάλλοντος.

Ιστορία

Το Κατάρ αναγνωρίσθηκε ως ανεξάρτητο κράτος στις 3 Σεπτεμβρίου του 1971, ως καταληκτική ημερομηνία της από 3 Νοεμβρίου 1916 διμερούς συνθήκης φιλίας μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Κατάρ.

Γλώσσες

Τα Αραβικά είναι η επίσημη γλώσσα του Κατάρ. Η τοπική διάλεκτος είναι τα Καταριανά Αραβικά, ενώ η Καταριανή Νοηματική γλώσσα είναι η γλώσσα της κωφάλαλης κοινότητας. Τα αγγλικά χρησιμοποιούνται κοινώς ως δεύτερη γλώσσα, και είναι μια ανερχόμενη lingua franca, ειδικά στο εμπόριο, σε τέτοια έκταση, που υπάρχουν βήματα για την προσπάθεια της διατήρησης των Αραβικών από την καταπάτηση των Αγγλικών. Τα Αγγλικά είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για την επικοινωνία με την μεγάλη μεταναστευτική κοινότητα του Κατάρ. Αντανακλώντας τον πολυπολιτισμικό χαρακτήρα της χώρας, ομιλούνται και πολλές άλλες γλώσσες, όπως τα Μπαλούτσι, τα Χίντι, τα Μαλαγιάλαμ, τα Ουρντού, τα Ταμιλικά, τα Τελούγκου, τα Νεπαλικά, τα Σινχαλεζικά, τα Μπενγκάλι, τα Ταγκαλόγκ και τα Ινδονησιακά.
Το 2012, το Κατάρ έγινε μέλος του Διεθνούς Οργανισμού Γαλλοφωνίας, ως ένα νέο συνδεδεμένο μέλος. Ωστόσο, τον Δεκέμβριο του 2013, η Γαλλική καθημερινή εφημερίδα Le Monde αποκάλυψε ότι το Κατάρ, που έχει πολύ λίγους μητρικούς ομιλητές των Γαλλικών, δεν έχει πληρώσει κάποια συνεισφορά στον ΔΟΓ, ενώ ο απερχόμενος Διαχειριστής του ΔΟΓ παραπονέθηκε το 2015 ότι το Κατάρ δεν έχει τηρήσει καμία από τις υποσχέσεις του όταν έγινε μέλος του οργανισμού και δεν έχει πληρώσει ποτέ τα ετήσια τέλη συμμετοχής.
Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2016 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ήταν 78,1 χρόνια (77,3 χρόνια οι άνδρες και 79,9 οι γυναίκες).

Πρωτεύουσα - πόλεις

Πρωτεύουσα και κυριότερος λιμένας της χώρας είναι η Ντόχα (Doha). Άλλες πόλεις είναι το Ντούκχαν (Dukhan), που αποτελεί το κέντρο της πετρελαϊκής παραγωγής, το Ουμ Σαΐντ (Umm Said), όπου βρίσκονται και τα μεγάλα διυλιστήρια, γνωστότατος λιμένας εξαγωγής - φόρτωσης δεξαμενόπλοιων, καθώς και οι Γουάκρα (Wakra), Αλ Χουρ (Al Khour) και Ουμ Μπαμπ (Umm Bab), όλες πρώην οάσεις που εξελίχθηκαν σε πόλεις.

Διακυβέρνηση

Η χώρα έχει απόλυτη μοναρχία με αρχηγό κράτους τον Εμίρη του Κατάρ. Από τις 25 Ιουνίου του 2013 στο αξίωμα αυτό τελεί ο Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ-Θανί, μετά την ειρηνική παράδοση της εξουσίας από τον πατέρα του, Χαμάντ μπιν Χαλίφα. Αρχηγός της κυβερνήσεως είναι ο πρωθυπουργός Αμπντάλα μπιν Νασέρ αλ Χαλίφα Αλ Θανί από τις 26 Ιουνίου του 2013. Το δικαίωμα ψήφου χορηγείται στα άτομα ηλικίας 18 ετών και άνω. Το Σύνταγμα τέθηκε σε ισχύ στις 9 Ιουνίου του 2005, αφού πρώτα εγκρίθηκε σε δημοψήφισμα στις 29 Απριλίου του 2003 και έλαβε την έγκριση του εμίρη στις 8 Ιουνίου του 2004. Οι πρώτες εκλογές για τοπικό συμβούλιο διενεργήθηκαν το 1999.

Εξωτερικές σχέσεις

Το Κατάρ ήταν επίσης ένα από τα πρώτα μέλη του ΟΠΕΚ και ιδρυτικό μέλος του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου. Είναι μέλος του Αραβικού Συνδέσμου. Η χώρα δεν έχει αποδεχθεί την υποχρεωτική δικαιοδοσία του Διεθνούς Δικαστηρίου.
Το Κατάρ φιλοξενεί την αμερικανική βάση Al Udeid Air Base, το οποίο λειτουργεί ως κομβικό σημείο για όλες τις αμερικανικές αεροπορικές δραστηριότητες στον Κόλπο. Το Κατάρ έχει διμερείς σχέσεις με πολλές ξένες χώρες. Επέτρεψε στις αμερικανικές δυνάμεις να χρησιμοποιήσουν την αεροπορική βάση για να στείλει προμήθειες προς το Ιράκ και το Αφγανιστάν.
Το Κατάρ υπέγραψε συμφωνία αμυντικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία, με την οποία μοιράζεται το μεγαλύτερο ενιαίο μη συναφή τομέα του φυσικού αερίου στον κόσμο. Οι σχέσεις του με το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι τεταμένες, λόγω της θεωρούμενης εγγύτητας μεταξύ της κυβέρνησης του Κατάρ και της Μουσουλμανικής Αδελφότητας. Στις 5 Ιουνίου του 2017 η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν, η Μαυριτανία, η Υεμένη, οι Μαλδίβες και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με μια συντονισμένη απόφαση διέκοψαν κάθε διπλωματική σχέση με το Κατάρ  λόγω «της υποστήριξής του στην τρομοκρατία και τον εξτρεμισμό», ενώ η Λιβύη και η Ιορδανία την υποβάθμισαν.
Το Κατάρ έχει φιλοξενήσει ακαδημαϊκά, θρησκευτικά, πολιτικά και οικονομικά συνέδρια.

Στρατιωτικά

Το Κατάρ διατηρεί μια μικρή στρατιωτική δύναμη περίπου 11.800 ανδρών, συμπεριλαμβανομένου του στρατού, του ναυτικού και της αεροπορίας. Το 2008 το Κατάρ πέρασε τα 2.355 εκατομμύρια αμερικανικού δολαρίου στις στρατιωτικές δαπάνες, το 2,3% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος.
Οι ειδικές δυνάμεις του Κατάρ έχουν εκπαιδευτεί από τη Γαλλία και άλλες δυτικές χώρες και πιστεύεται ότι έχουν σημαντικές δεξιότητες. Βοήθησαν επίσης τους αντάρτες της Λιβύης κατά τη διάρκεια της μάχης της Τρίπολης το 2011.

Οικονομία

Πριν την ανακάλυψη του πετρελαίου, η οικονομία του Κατάρ βασιζόταν στην αλιεία ψαριών και μαργαριταριών. Αναφορές των τοπικών κυβερνητών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1892 αναφέρουν ότι το συνολικό εισόδημα από τα μαργαριτάρια το 1892 ήταν 2.450.000 γρόσια. Μετά την είσοδο των καλλιεργημένων μαργαριταριών στην παγκόσμια αγορά το 1920 και το 1930, η βιομηχανία μαργαριταριών του Κατάρ κατέρρευσε. Το 1940 ανακαλύφθηκε στο πεδίο Ντουκχάν πετρέλαιο. Η ανακάλυψη μεταμόρφωσε την οικονομία της χώρας. Σήμερα, η χώρα διαθέτει υψηλό βιωτικό επίπεδο για τους νόμιμους πολίτες του. Χωρίς φόρο εισοδήματος, το Κατάρ (μαζί με το Μπαχρέιν) είναι μια από τις χώρες με τη χαμηλότερη φορολογία στον κόσμο. Η ανεργία τον Ιούνιο του 2013 ήταν 0,1%. Ο νόμος για τις επιχειρήσεις ορίζει ότι το 51% κάθε επιχείρησης στην χώρα πρέπει να ελέγχεται από Καταριανούς. 
Όσον αφορά το 2016, το Κατάρ διαθέτει το τέταρτο υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ στον κόσμο, σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Βασίζεται σε ξένους για εργατικό δυναμικό ώστε να αναπτυχθεί η οικονομία του, σε τέτοιο βαθμό ώστε οι μετανάστες εργάτες να αποτελούν το 86% του πληθυσμού και το 94% του εργατικού δυναμικού. Το Κατάρ έχει κατακριθεί από την Διεθνή Συνομοσπονδία Εργατικών Ενώσεων. Η οικονομική ανάπτυξη του Κατάρ βασίζεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στο πετρέλαιο και στο φυσικό αέριο. Το Κατάρ είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας υγροποιημένου φυσικού αέριου. Το 2012, εκτιμήθηκε ότι το Κατάρ θα επένδυε πάνω από 120 δις δολάρια στον ενεργειακό τομέα στα επόμενα δέκα χρόνια. Η χώρα είναι μέλος του ΟΠΕΚ από το 1961.
Το 2005 ιδρύθηκε η Αρχή Επενδύσεων του Κατάρ, η οποία εξειδικεύεται στην επένδυση κρατικού πλούτου στο εξωτερικό. Εξαιτίας του πλεονάσματος ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων από τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου, η κυβέρνηση του Κατάρ έχει διευθύνει επενδύσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρώπη και την Ασία. Όσον αφορά το 2013, κατείχε ατού τα οποία αποτιμήθηκαν σε 100 δις δολάρια. Ανάμεσα στις επενδύσεις περιλαμβάνονται οι Valentino, Siemens, Printemps, Harrods, The Shard, Barclays Bank, αεροδρόμιο Χίθροου, Παρί Σεν Ζερμέν, όμιλος Volkswagen, Royal Dutch Shell, Bank of America, Tiffany, Αγροτική Τράπεζα της Κίνας, Sainsbury's, BlackBerry και Santander Brasil.
Όσον αφορά το 2012, το Κατάρ διαθέτει αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου ύψους 15 δις βαρελιών και αποθέματα φυσικού αερίου το οποία αποτελούν το 13% των παγκόσμιων αποθεμάτων. Ως αποτέλεσμα, είναι από τα πλουσιότερα κράτη όσον αφορά το κατά κεφαλήν εισόδημα. Κανείς από τα δύο εκατομμύρια κατοίκους του δε ζει κάτω από το όριο της φτώχειας και λιγότερο από 1% είναι άνεργοι.

Μεταφορές

Οι εναέριες συγκοινωνίες εξυπηρετούνται από 5 αεροδρόμια και ένα ελικοδρόμιο, σύμφωνα με στοιχεία του 2007. Σημαντικό λιμάνι εκτός από την Ντόχα είναι και το Ρας Λαφάν.
Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.