Κωστής Μητσοτάκης

Νεανικά χρόνια και σπουδές

Γεννήθηκε το 1845 στη Μονεμβασιά της Λακωνίας (που κατά το μεγαλύτερο μέρος του 19ου αι. ανήκε στην Επαρχία Επιδαύρου Λιμηράς) από Κρητικούς γονείς που είχαν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν την Κρήτη, λόγω της εξέγερσης του 1841. Καταγόταν από την οικογένεια των Ανδρεαδάκηδων, από το Χορδάκι του Ακρωτηρίου, οι οποίοι κυνηγημένοι από τους Τούρκους αναγκάστηκαν να αλλάξουν το επώνυμό τους. Ένας κλάδος της οικογένειας ονομάστηκε Μητσοτάκηδες. Μεγάλωσε στην Αθήνα και αφού αποφοίτησε από το Α' Γυμνασιο Αθηνών σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, του οποίου αναγορεύθηκε διδάκτωρ του Δικαίου, αν και αρχικά (1863) είχε γραφτεί για έναν χρόνο στη Φιλοσοφική Σχολή.

Πολιτική δράση

Το 1872 εγκαταστάθηκε στα Χανιά, όπου ανέπτυξε πολιτική δράση, τιθέμενος επικεφαλής του κομιτάτου Χανίων με αποτέλεσμα τη σύλληψη και φυλάκισή του τον Οκτώβριο του 1876 στην Κωνσταντινούπολη, στο κάτεργο Μπάνιο, όπου υπέστη το μαρτύριο του λουτρού. Απελευθερώθηκε ύστερα από διπλωματικές πιέσεις και διαδηλώσεις.
Το 1878 επανήλθε στα Χανιά και συνυπέγραψε τη Σύμβαση της Χαλέπας, ενώ ίδρυσε το λεγόμενο Κόμμα των Ξυπόλητων (έτσι αποκαλείτο χλευαστικά από τους αντιπάλους του), προπομπό του Κόμματος των Φιλελευθέρων του Ελευθέριου Βενιζέλου. Αντιπολιτευόταν το λεγόμενο «των Καραβανάδων», το συντηρητικό κόμμα των «από καραβάνεως ψωμιζομένων», δηλαδή όσων κατείχαν τις κρατικές θέσεις, το κόμμα που είχε την υποστήριξη των τουρκικών αρχών της Κρήτης.
Εκλέχθηκε πληρεξούσιος (βουλευτής) Κυδωνίας στην τοπική Κρητική Βουλή, τη Γενική Συνέλευση, της οποίας αναδείχθηκε από τις ηγετικές φυσιογνωμίες, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι το 1888, οπότε και παραιτήθηκε και ορίστηκε εφέτης. Το 1885 συμμετείχε σε κίνημα κατά της οθωμανικής εξουσίας και ηγήθηκε πολιτικής εκστρατείας που οδήγησε τους χριστιανούς δικαστικούς και βουλευτές σε παραίτηση και το λαό σε άρνηση καταβολής του φόρου της δεκάτης. Υπήρξε στενός φίλος και συνεργάτης του Ελευθερίου Βενιζέλου, τον οποίο προώθησε στην πολιτική μετά από την παραίτησή του από την βουλευτική έδρα.

Θάνατος - οικογένεια

Έπειτα από την Επανάσταση του 1895, στην οποία είχε ανάμειξη, φυγάδευσε την οικογένειά του αρχικά στην Σύρο και μετά στην στην Αθήνα. Ο ίδιος παρέμεινε στην Κρήτη, παρά τους κινδύνους, μέχρι τον Φεβρουάριο του 1898, οπότε μετέβη στην ελληνική πρωτεύουσα για υποθέσεις του κρητικού αγώνα. Τότε ασθένησε και πέθανε μέσα σε πέντε μέρες από καρδιακή προσβολή. 
Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης ήταν παντρεμένος από το 1879 με την Κατίγκω Βενιζέλου, αδελφή του Ελευθέριου, και είχαν αποκτήσει μαζί επτά παιδιά: τη Μαρία, σύζυγο Στεφανάκη, τον Κυριάκο, τον Αριστομένη, τον Λύσσανδρο, τον Λευτέρη, τη Στέλλα, σύζυγο Στεργίου και τον Κωνσταντίνο.

Τιμές

Η ελληνική Κυβέρνηση, τιμώντας τους αγώνες του, απέδοσε δια νόμου στην οικογένειά του τιμητική σύνταξη. Σύμφωνα με το σκεπτικό του ψηφίσματος: 
Ο φιλόπατρις και φιλελεύθερος ούτος ανήρ, ου ο βίος και τα έργα αποτελούσι αληθώς ωραίον ύμνον της Κρητικής Ελληνικής Ελευθερίας, εξεμέτρησε το ζην, καταλιπών χήραν και επτά ορφανά εν εσχάτη πενία, αν ό,τι εκέκτητο, ζωήν και περιουσίαν μεγαλοφρόνως θυσιάσας κατά το διάστημα των πολυμόχθων τούτων τριαντακονταετών αγώνων εις τον βωμόν της εθνικής ιδέας.