Νέα Ελληνική Ραδιοφωνία, Ίντερνετ και Τηλεόραση

Ιστορία

Η ΝΕΡΙΤ ιδρύθηκε με νόμο στις 26 Ιουλίου 2013, λίγες μέρες αφότου διακόπηκε από την κυβέρνηση η λειτουργία του προηγούμενου δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα, της ΕΡΤ. Η αναστολή της λειτουργίας έγινε υπό αμφιλεγόμενες συνθήκες και τα γεγονότα που ακολούθησαν οδήγησαν στην έξοδο της ΔΗΜΑΡ από την κυβέρνηση.
Από τις 10 Ιουλίου 2013 εξέπεμψε σήμα ύστερα από απαίτηση του Συμβουλίου της Επικρατείας ένας μεταβατικός δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας, η Δημόσια Τηλεόραση (ΔΤ) η οποία δεν είχε επίσημη νομικά μορφή καναλιού, οργανισμού ή κοινωφελούς εταιρείας, και λειτουργούσε ως Ειδικός Διαχειριστής Ενεργητικού και Παθητικού (πρώην ΕΡΤ Α.Ε.) του Υπουργείου Οικονομικών. Στις 26 Σεπτεμβρίου του ίδιου χρόνου βγήκε στον αέρα, η Δημόσια Ραδιοφωνία, ένας μεταβατικός δημόσιος φορέας ραδιοφώνου και η οποία επαναλειτουργούσε το Πρώτο και το Τρίτο Πρόγραμμα της πρώην ΕΡΤ.
Στις 4 Μαΐου 2014, στις 18:00, άρχισε να εκπέμπει η ΝΕΡΙΤ, σχεδόν 11 μήνες μετά το κλείσιμο της ΕΡΤ, ενώ την επόμενη μέρα το ραδιοφωνικό Πρώτο πρόγραμμα ξεκίνησε τη λειτουργία του υπό το όνομα του νέου οργανισμού. Ακολούθησε στις 10 του ίδιου μήνα η επαναλειτουργία του Τρίτου Προγράμματος.
Αρχικά η ΝΕΡΙΤ λειτούργησε με «ενοικιαζόμενο» προσωπικό από την ΔΤ με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, που ανανεώνονται κάθε δύο μήνες, αλλά σταδιακά προχωρούσε η πρόσληψη μόνιμου προσωπικού. Μέρος του προγράμματος των σταθμών της προερχόταν από αναθέσεις σε ιδιωτικές εταιρείες και όχι μεμονωμένους παραγωγούς λόγω νομικών κωλυμάτων. Τα τελικά ονόματα των ονομάτων των σταθμών προβλεπόταν να επιλεχθούν μέσα από προτάσεις πολιτών, κάτι που τελικά δεν πραγματοποιήθηκε λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος.
Το δεύτερο κανάλι της, η ΝΕΡΙΤ Sports ξεκίνησε στις 15 Μαΐου 2014 να μεταδίδει ζωντανές αθλητικές διοργανώσεις και ένα μήνα αργότερα το πρόγραμμα του έγινε 24ωρο, κυρίως για την κάλυψη του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου που διεξαγόταν εκείνη την περίοδο. Τον ίδιο μήνα έγινε η πρώτη αίτηση του νέου οργανισμού για να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ραδιοτηλεοπτικής Ένωσης (EBU) αλλά δεν έγινε αποδεκτή επειδή η τελευταία δεν είχε πειστεί πως ήταν σε πλήρη λειτουργία.
Τον Ιούλιο του 2014 λειτούργησε ο τρίτος ραδιοφωνικός σταθμός του νέου φορέα, ονόματι Kosmos. Δύο μήνες μετά, τον Σεπτέμβριο, η ΝΕΡΙΤ διήλθε από μια σοβαρή κρίση όταν παραιτήθηκαν ο πρόεδρος και ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της κάνοντας καταγγελίες για διαρκείς εξωθεσμικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης στη λειτουργία του φορέα με αφορμή την απόφαση να μη μεταδοθεί η ομιλία του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης Αλέξη Τσίπρα στη ΔΕΘ. Ακολούθησαν οι παραιτήσεις δύο ακόμα μελών του Εποπτικού Συμβουλίου του φορέα ως διαμαρτυρία για την στάση της κυβέρνησης.
Τον Δεκέμβριο η EBU έκανε δεκτή την αίτηση συμμετοχής της ΝΕΡΙΤ, καθώς θεώρησε πως πληρούσε πλέον όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις. Στις 15 Δεκεμβρίου 2014 ξεκίνησε τη λειτουργία του το Δεύτερο Ραδιοφωνικό Πρόγραμμα. Την 1η Ιανουαρίου 2015 το ΝΕΡΙΤ Sports αντικαταστάθηκε από το ΝΕΡΙΤ Plus.
Η επαναλειτουργία της ΕΡΤ προβλεπόταν στα προγράμματα τόσο του ΣΥΡΙΖΑ, όσο και των ΑΝΕΛ, των δύο κομμάτων που σχημάτισαν την κυβέρνηση Τσίπρα μετά τις εκλογές του Ιανουαρίου του 2015. Στις 11 Ιουνίου, δύο ακριβώς χρόνια μετά απ' το κλείσιμο της ΕΡΤ, η ΝΕΡΙΤ σταμάτησε να λειτουργεί και όλα τα προγράμματα της αντικαταστάθηκαν από τα αντίστοιχα της ΕΡΤ.

Ταυτότητα

Η ΝΕΡΙΤ Α.Ε. (πλήρης επωνυμία: Νέα Ελληνική Ραδιοφωνία, Ίντερνετ και Τηλεόραση Ανώνυμη Εταιρεία) βάσει του ιδρυτικού της νόμου 4173/2013 αποτελούσε τον επίσημο κρατικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα της χώρας. Ήταν Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου με διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια και σύμφωνα με το καταστατικό της διέθετε πλήρη ανεξαρτησία ως προς την κατάρτιση του εκπεμπόμενου προγράμματος, αλλά και τις εκφραζόμενες από τους συντάκτες της απόψεις.
Στελεχωνόταν κατά μεγάλο βαθμό από εργαζόμενους που είχαν σύμβαση ορισμένου χρόνου με τον προκάτοχό της (ΔΤ) και από δικούς της υπαλλήλους που προσλαμβάνονταν σταδιακά μέσω διαγωνισμών. Το επίγειο ψηφιακό σήμα της ΝΕΡΙΤ είχε ανατεθεί στην Digea, με την πληρωμή ενοικίου, καθώς δεν είχε τις απαραίτητες υποδομές για την εκπομπή του σήματός της. Η ΝΕΡΙΤ είχε γίνει μέλος της EBU.

Δημόσιες υποχρεώσεις

Ως δημόσιος φορέας μέσων ενημέρωσης, η ΝΕΡΙΤ, όφειλε να εκπέμπει πανελλαδικά, να έχει δορυφορικό πρόγραμμα σε άλλες ηπείρους με στόχο την ενημέρωση του Απόδημου Ελληνισμού, να μεταδίδει τα όσα γίνονται στην Βουλή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, να παρουσιάζει αμερόληπτα τις θέσεις όλων των πολιτικών κομμάτων και να παρουσιάζει «θέματα που αφορούν την τοπική αυτοδιοίκηση, παραγωγικές τάξεις, κοινωνικούς φορείς κ.ο.κ.» Ωστόσο το κανάλι για τον απόδημο ελληνισμό δεν βγήκε ποτέ στον αέρα.

Τομείς δραστηριότητας

Η ΝΕΡΙΤ ανέπτυσσε τις ακόλουθες δραστηριότητες:

Χρηματοδότηση

Όπως και ο προκάτοχός της, η ΝΕΡΙΤ χρηματοδοτούνταν κυρίως μέσω ενός ανταποδοτικού τέλους, καθώς επίσης και από διαφημίσεις. Το τέλος ενσωματώνεται στον λογαριασμό της ΔΕΗ από την 1η Ιανουαρίου του 2014. Πολλοί πολίτες ωστόσο διαμαρτύρονται για αυτό τον τρόπο χρηματοδότησης, διότι μπορεί να μην θέλουν ή να μην μπορούν να παρακολουθήσουν το πρόγραμμα της ΝΕΡΙΤ. Επίσης, επειδή η εισφορά για την ΝΕΡΙΤ ενσωματώνεται και σε λογαριασμούς της ΔΕΗ που δεν ανήκουν σε νοικοκυριά, όπως, π.χ. λογαριασμοί ρεύματος κοινοχρήστων σε πολυκατοικίες. Η πλειοψηφία των εσόδων από το αντοποδοτικό τέλος της ΝΕΡΙΤ πήγαινε απευθείας στο Υπουργείο Οικονομικών και όχι στην εταιρεία, λειτουργώντας ουσιαστικά σαν φόρος, πρακτική αμφίβολης συνταγματικότητας. Το 2014 συλλέγησαν συνολικά €190 εκατομμύρια από το ανταποδοτικό τέλος, από τα οποία αποδόθηκαν στη ΝΕΡΙΤ τα 91εκ. Το σύνολο των εσόδων της ήταν 194,2 αλλά λόγω της υποχρεωτικής παρακράτησης εσόδων παρουσίασε ζημιά €3,8 εκ.

Έλλειψη ανεξαρτησίας

Η ΝΕΡΙΤ κατηγορήθηκε από κόμματα της τότε αντιπολίτευσης για έλλειψη ανεξαρτησίας ύστερα από νομοθετική ρύθμιση που άλλαζε τον τρόπο διορισμού του εποπτικού συμβουλίου. Σύμφωνα με τη νέα διαδικασία, η τελική επιλογή των επτά από τα δέκα μέλη του γινόταν με απλή πλειοψηφία της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής, από λίστα προσώπων που πρότεινε ο αρμόδιος υπουργός. Η κυβέρνηση δήλωσε πως εισηγήθηκε την αλλαγή επειδή η προηγούμενη διαδικασία ήταν υπερβολικά χρονοβόρα. Η EBU είχε διατυπώσει επιφυλάξεις πως η νέα αυτή διαδικασία διορισμού του εποπτικού συμβουλίου υπέσκαπτε την ανεξαρτησία του φορέα.
Οι κατηγορίες για έλλειψη ανεξαρτησίας του οργανισμού ήρθαν ξανά στο προσκήνιο όταν στις 11 Σεπτεμβρίου του 2014 (ημέρα Πέμπτη) παραιτήθηκαν ο πρόεδρος της ΝΕΡΙΤ Αντώνης Μακρυδημήτρης και ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος Ροδόλφος Μορώνης, με τον τελευταίο να δηλώνει πως αιτία της παραίτησης του ήταν κυβερνητικές παρεμβάσεις στη λειτουργία του φορέα.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα του τύπου και καταγγελία του ΣΥΡΙΖΑ, η κυβέρνηση απαίτησε να μεταδοθεί από τη ΝΕΡΙΤ μόνο η συνέντευξη τύπου και όχι η ομιλία του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξη Τσίπρα στη ΔΕΘ, όπως και τελικά συνέβη. Παραδοσιακά προβαλλόταν και η ομιλία του αρχηγού της αντιπολίτευσης. Η κυβέρνηση αρνήθηκε τις κατηγορίες. Λίγες μέρες αργότερα παραιτήθηκε από το Εποπτικό Συμβούλιο και ο συγγραφέας Χρήστος Χωμενίδης, επικαλούμενος και αυτός κυβερνητικές παρεμβάσεις στην επιστολή του περί παραίτησης.
Με κατοπινή τους επιστολή στον τύπο οι Μακρυδημήτρης και Μορώνης επιβεβαίωσαν πως η αιτία της παραίτησης τους ήταν οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης για την ομιλία Τσίπρα όσο και για προγενέστερο περιστατικό, για το οποίο κατηγόρησαν την εκπρόσωπο τύπου της κυβέρνησης Σοφίας Βούλτεψη για επαναλαμβανόμενη παρέμβαση στο πρόγραμμα της Ν1. Τις παρεμβάσεις της Βούλτεψη προς τον γενικό διευθυντή προγράμματος επιβεβαίωσε σε επιστολή του και το μέλος του Εποπτικού Συμβουλίου της ΝΕΡΙΤ Ανδρέας Ζούλας. Στις 3 Οκτωβρίου του 2014 ο Ζούλας υπέβαλε την παραίτησή του, καταγγέλοντας για μια ακόμα φορά κυβερνητικές παρεμβάσεις στη συνοδευτική επιστολή.