Έοχεντ μακ Ρουν

Πρόγονοι

Δεν υπάρχουν πληροφορίες για τον Έοχεντ μετά το 889, το πρώτο τέταρτο του επόμενου αιώνα καταγράφεται ο θάνατος ενός μεγάλου βασιλιά του Στραθκλάιντ του Ντιφνουάλ,  πιθανότατα ήταν απόγονος του Έοχεντ, κόρη του Έοχεντ ήταν η Λαν μητέρα του Μουίρτσερταχ μακ Νέιλ βασιλιά του Άιλεχ.
Ο Έοχεντ μακ Ρουν ήταν γιος του Ρουν απ Άρθγκαλ, βασιλιά του Στραθκλάιντ. Η πατρική καταγωγή του Ρουν ιχνηλατείται στους Ουαλούς βασιλείς του 5ου αιώνα, σύμφωνα με υλικό που βρίσκεται στην Βρετανική βιβλιοθήκη ανήκε στον βασιλικό οίκο του Αλ Κλαντ. Τα Χρονικά των βασιλέων της Άλμπα αναφέρουν ότι η μητέρα του ήταν κόρη του Κένεθ Α΄ της Αγγλίας, από τον γάμο της με τον Ρουν γεννήθηκε ο Έοχεντ. Η καταγωγή της μητέρας του Έοχεντ επιβεβαιώνεται από το όνομα του, δεν υπάρχει Βρετανικό όνομα αυτής της μορφής αλλά υπάρχει Πίκτικο το "Εμπίντ". 
Το 870 την εποχή του Άρθγκαλ απ Ντιφνουάλ, βασιλιά του Αλ Κλάντ (πέθανε το 872), το κάστρο του Αλ Κλάντ κυριεύθηκε και καταστράφηκε από τους Σκανδιναβούς βασιλείς Αμλάιμπ και Αιμάρ. Την επόμενη χρονιά ο Αμλάιμπ και ο Αιμάρ επέστρεψαν στην Ιρλανδία με στόλο από 200 πλοία και μεγάλο αριθμό αιχμαλώτων που αναγνωρίστηκαν σαν Άγγλοι, Βρετανοί και Πίκτες. Ο Άρθγκαλ πέθανε το 872, τα Χρονικά του Ούλστερ και το Σκωτσέζικο Χρονικό αναφέρουν ότι σκοτώθηκε από τον Κωνσταντίνο Α΄ της Σκωτίας. Οι συνθήκες της δολοφονίας του Άρθγκαλ είναι άγνωστες και η βασιλεία του Ρουν ξεκίνησε μετά τον θάνατο του πατέρα του.     
Το κάστρο του Αλ Κλαντ πριν από την πτώση του ήταν η πρωτεύουσα του Άρθγκαλ, στην συνέχεια μετακινήθηκε βόρεια από τον ποταμό Κλάιντ σε ορατότητα με το Γκόβαν. Η μετακίνηση άλλαξε την μορφή της μοναρχίας, πριν την πτώση ο βασιλιάς έμενε στο κάστρο στην συνέχεια το επίκεντρο του βασιλείου ήταν οι πεδιάδες του ποταμού Κλάιντ. Ο Άρθγκαλ ή ο γιος του Ρουν διεκδικούν τον τίτλο του πρώτου μονάρχη του Στραθκλάιντ.
Η ημερομηνία θανάτου του Ρουν δεν έχει καταγραφεί σύμφωνα με μια πηγή πέθανε το 876 την ίδια χρονιά που ο Κωνσταντίνος Α΄ σκοτώθηκε από τους Βίκινγκ, τα Χρονικά του Ούλστερ τοποθετούν τον θάνατο του το 876. Τα Χρονικά των βασιλέων της Άλμπα γράφουν ότι έπεσε στο Άθολ ενώ άλλοι βασιλικοί κατάλογοι τοποθετούν τον θάνατο του στο "Ινβερνταφάτ" ή άλλη τοποθεσία που έχει σχέση με το Φάιφ.

Η βασιλική διαδοχή

Είναι αβέβαιο ποιος διαδέχθηκε τον Ρουν στο Στραθκλάιντ, αν ο Ρουν και ο Κωνσταντίνος Α΄ πέθαναν μαζί το 876 ο Έοχεντ μάλλον διαδέχθηκε τον πατέρα του. Τον Κωνσταντίνο διαδέχθηκε στους Πίκτες ο μικρότερος αδελφός του Εντ μακ Κένεθ αλλά κυβέρνησε μόνο δυο χρόνια. Τα Χρονικά του Ούλστερ γράφουν ότι ο Εντ δολοφονήθηκε από την συνοδεία του αλλά μετέπειτα ιστορικοί του μεσαίωνα αναφέρουν σαν δολοφόνο τον Γκίρικ, οι πηγές διαφέρουν σχετικά με τον διάδοχο.  
Σύμφωνα με τα Χρονικά των βασιλέων της Άλμπα ο Έοχεντ διαδέχθηκε τον Εντ και παρέμεινε στον θρόνο 11 χρόνια, τα χρονικά προσθέτουν επίσης ότι ο Γκίρικ βασίλευσε την ίδια περίοδο σαν κηδεμόνας ή θετός πατέρας. Μια ηλιακή έκλειψη την ημέρα της εορτής του Αγίου Κήρυκου είχε σαν αποτέλεσμα την εκδίωξη του από το βασίλειο. 
Τα Χρονικά καταγράφουν τον θάνατο του Εντ Φιντλιάθ μακ Νειλ το 879 τον δεύτερο χρόνο του Έοχεντ αλλά δεν μπόρεσαν να προσαρμοστούν οι ημερομηνίες σχετικά με το τέλος της βασιλείας του Έοχεντ με βάση την χρονιά της έκλειψης που τοποθετείται λίγο πριν την εκδίωξη του. Η έκλειψη είναι σαφές ότι έγινε στις 16 Ιουνίου 885 την ημέρα της εορτής του Αγίου Κήρυκου. Οι ημερομηνίες στα Χρονικά του Ούλστερ δίνουν διάρκεια βασιλείας 11 ετών κάτι που παραπέμπει την έκλειψη στο μέσο της βασιλείας αντί για το τέλος. Το χρονικό προσπάθησε να προσαρμόσει την έκλειψη με το τέλος του Έοχεντ για να τονίσει περισσότερο τις δραματικές αλλαγές που έφερε η πτώση του. Η Προφητεία του Μπέρχαν από την άλλη πλευρά παρέχει διαφορετικές απόψεις για την βασιλεία του Έοχεντ και του Γκίρικ, σύμφωνα με αυτήν ο Έοχεντ βασίλευσε κανονικά μέχρι την εκθρόνηση του και τον διαδέχθηκε ο Γκίρικ. Οι μεγάλες αποκλίσεις ανάμεσα στις δυο πηγές είναι μάλλον αποτέλεσμα εθνικής προκατάληψης, η προφητεία επικρίνει την Βρετανική καταγωγή του Έοχεντ αντίθετα τιμά τον Γκίρικ σαν Σκωτσέζο.

Σχέσεις με τον Γκίρικ

Η καταγωγή του Γκίρικ είναι αβέβαιη, το Χρονικό των βασιλέων της Άλμπα ονομάζει τον πατέρα του Ντανκάλ, άλλα χρονικά αναφέρουν ότι πατέρας του ήταν ο Ντόναλντ. Ο Γκίρικ ωστόσο δεν καταγόταν από βασιλική οικογένεια και τα δικαιώματα του στον θρόνο ήταν ανύπαρκτα, για να αποκτήσει δικαιώματα θα έπρεπε μετά την ανατροπή του Εντ να οριστεί κηδεμόνας του Έοχεντ. 
Υπάρχουν πολλοί λόγοι να υποθέσουμε ότι το πατρώνυμο του Γκίρικ "γιος του Ντουνγκάλ" ταιριάζει περισσότερο στο Ουαλικό Ντιφνουάλ παρά στο Γαλατικό Ντουνγκάλ. Άν το πατρώνυμο του Γκίρικ είναι αξιόπιστο μπορούμε να υποθέσουμε ότι ο πατέρας του ήταν ο Ντιφνουάλ απ Ριντέρτς , βασιλιάς του Αλ Κλάντ και ότι αδελφός του ήταν ο Αρθγκάλ παππούς του Έοχεντ. Η συγγένεια θα μπορούσε να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι η δολοφονία του Εντ από τον Γκίρικ έγινε από εκδίκηση για την δολοφονία του αδελφού του Άρθγκαλ από τον Κωνσταντίνο Α΄. Άν ο Γκίρικ και ο Έοχεντ ήταν απόγονοι του Ντιφνουάλ ο Γκίρικ θα μπορούσε να γίνει συμβασιλέας σαν κηδεμόνας του μικρανεψιού του Έοχεντ και να αποκτήσει σοβαρά δικαιώματα στον θρόνο των Πίκτων. Ο Εντ διαδέχθηκε τον Κωνσταντίνο και ο Γκίρικ στερήθηκε τον θρόνο γι'αυτό σύντομα σχεδίασε την δολοφονία του, ο Γκίρικ και ο Έοχεντ συμμάχησαν και αποφάσισαν μεταξύ τους συμφωνία για να μοιράσουν τον θρόνο των Πίκτων. 
Η αντίθετη γνώμη ισχυρίζεται ότι ο Έοχεντ διεκδίκησε των θρόνο λόγω της μητέρας του που ήταν μέλος της δυναστείας των Αλπινιδών, θα μπορούσε να τον διεκδικήσει μαζί με τον Γκίρικ σαν σύμμαχος ή να μπει υπό την κηδεμονία του σαν ανήλικος. Τον 9ο αιώνα ο όρος συντονιστής αφορούσε την σχέση ανάμεσα σε έναν ισχυρό βασιλιά και τον υποτελή του όπως η σχέση του Μπραν μακ Φαελαίν βασιλιά του Λένστερ με τον Νάιλ Κέιλ μακ Αέντα βασιλιά της Τάρα. Η τοποθέτηση του Γκίρικ σαν κηδεμόνα του ανήλικου Έοχεντ περιγράφεται επίσης με τον όρο συντονιστής.
Είναι κατανοητό ότι ο Έοχεντ κυβέρνησε τους Βρετανούς του Στραθκλάιντ και τους Πίκτες, ξεκίνησε σαν βασιλιάς του Στραθκλάιντ και στην συνέχεια έγινε βασιλιάς των Πίκτων. Η πιθανότητα να είχαν μοιράσει την εξουσία παραπέμπει στο ότι ο Έοχεντ έγινε βασιλιάς των Βρετανών και ο Γκίρικ βασιλιάς των Πίκτων. Πολύ πιθανό να είχε και ο Γκίρικ μερίδιο στο Στραθκλάιντ ακόμα και όταν ο Έοχεντ ενηλικιώθηκε. Ο στόχος τους ήταν η διατήρηση του Βρετανικού βασιλείου στους απογόνους του Κένεθ Α΄. Ο παππούς του Έοχεντ πέθανε το 872 και ο πατέρας του αμέσως μετά συνεπώς ο ίδιος κληρονόμησε το Στραθκλάιντ πολύ νέος.    
Οι μεγάλες ταραχές που ξέσπασαν τότε στο βασίλειο των Πίκτων θα μπορούσαν να οδηγήσουν στο συμπέρασμα ότι ο Γκίρικ και ο Έοχεντ ήταν περισσότερο αντίπαλοι παρά σύμμαχοι. Μια αρνητική σχέση ανάμεσα στους δυο άντρες επιβεβαιώνει την Προφητεία του Μπέρχαν που δίνει αρνητικές πληροφορίες για τους Βρετανούς όταν ήταν βασιλιάς ο Γκίρικ.

Επέκταση του Βρετανικού βασιλείου

Δεν υπάρχουν πηγές μέχρι τις αρχές του 10ου αιώνα για το βασίλειο του Στραθκλάιντ, μετά την πτώση του Αλ Κλάντ το Στραθκλάιντ άρχισε να επεκτείνεται. Είναι άγνωστο πότε ξεκίνησε αλλά από το 927 τα νότια σύνορα είχαν φτάσει στον ποταμό Ίμοντ πολύ κοντά στο Πένριθ. Ο καταλύτης για την επέκταση ήταν η μεγάλη παρακμή του βασιλείου της Νορθουμβρίας από τις επιθέσεις των Σκανδιναβών και η συμμαχία με την Κάμπρια και τα υπόλοιπα Σκανδιναβικά φύλλα στα τέλη του 9ου αιώνα. Οι φιλικές σχέσεις ανάμεσα στα δυο βασίλεια φαίνεται στην Σκανδιναβική συλλογή γλυπτών στο Γκόβαν. Υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι η σημαντική επέκταση του Στραθκλάιντ έγινε την εποχή που ήταν βασιλιάς ο Έοχεντ, τα βασίλεια των Πίκτων και των Βρετανών δεν δέχτηκαν Σκανδιναβικές επιθέσεις την ίδια εποχή. Η συμμαχία ανάμεσα στους Πίκτες και τους Βρετανούς του Στραθκλάιντ βοήθησε σημαντικά στην Σκανδιναβική επέκταση νοτιότερα.  
Ο διάδοχος του Έοχεντ σύμφωνα με Τα Χρονικά των βασιλέων της Άλμπα ήταν ο Ντόναλντ Β΄ της Σκωτίας, τα Χρονικά του Ούλστερ και τα Σκωτσέζικα Χρονικά καταγράφουν τον θάνατο του Ντόναλντ το 900. Τα Χρονικά τοποθετούν την αρχή της βασιλείας του Ντόναλντ το 889 γεγονός που επιβεβαιώνει την 11ετή βασιλεία του Ντόναλντ όπως επίσης και την 11ετή βασιλεία του Έοχεντ. Ο Ντόναλντ Β΄ ήταν ο πρώτος βασιλιάς που αναφέρεται βασιλιάς της Άλμπα, πριν από αυτόν το βασίλειο ήταν Βρετανικό. Η πολύπλοκη ορολογία που επικρατούσε την εποχή του σε Αγγλικές, Ιρλανδικές και Σκωτσέζικες πηγές είναι απόδειξη ότι  επικράτησε ριζικός ανασχηματισμός στο βασίλειο των Πίκτων.

Μετασχηματισμός του βασιλείου των Πίκτων

Το Αγγλοσαξωνικό χρονικό αναγνωρίζει τους Ιρλανδούς σαν Σκόττας μέχρι την δεκαετία του 890, από τα μέσα της δεκαετίας του 920 η ορολογία χρησιμοποιήθηκε για τους Πίκτες και καταγράφεται τελευταία φορά την δεκαετία του 870. Στα Ιρλανδικά Χρονικά η ορολογία βασιλιάς των Πίκτων χρησιμοποιήθηκε για τελευταία φορά για τους Πίκτες και τους βασιλείς τους την δεκαετία του 870, ο τελευταίος βασιλιάς των Πίκτων ήταν ο θείος του Ντόναλντ Εντ. Από την δεκαετία του 900 ο όρος βασιλιάς της Άλμπα χρησιμοποιήθηκε για αυτούς τους λαούς, τα Χρονικά των βασιλέων της Άλμπα χρησιμοποιούν την ονομασία Πικταβία αλλά στα μέσα της βασιλείας του Ντόναλντ επικρατεί η ονομασία Αλμπάνια.  
Υπάρχουν πολλοί λόγοι να υποθέσουμε ότι οι μεγάλες πολιτικές αναταραχές στο βασίλειο των Πίκτων στο τελευταίο τέταρτο του 9ου αιώνα έγιναν ο καταλύτης ριζικών εξελίξεων με την εγκατάσταση του Οίκου των Αλπινιδών στον θρόνο του βασιλείου. Ο μετασχηματισμός έγινε την περίοδο της βασιλείας του Γκίρικ και του Έοχεντ, ο Γκίρικ κέρδισε τον θρόνο αφού εκμεταλλεύτηκε το πλεονέκτημα της καταστροφής των Πίκτων από τις επιδρομές των Βίκινγκ. Σε παλιότερους χρόνους το βασίλειο του Ντελ Ριάτα κατέρρευσε από τις επιδρομές και ο Γκίρικ χρησιμοποίησε τις διαλυμένες στρατιωτικές δυνάμεις για να καταλάβει τον θρόνο. Η μεταφορά όλης της Γαλατικής αριστοκρατίας στην χώρα των Πίκτων στάθηκε καθοριστικός παράγοντας για τον μετασχηματισμό του βασιλείου από Πικταβία σε Άλμπα.
Ο προσωρινός αποκλεισμός των Αλπινιδών από τον θρόνο των Πίκτων έφερε την εξορία τους στην Ιρλανδία. Η θεία από πατέρα του Ντόναλντ Β΄ Μειλ Μουίρ ίνγκεν Κινεάντα που πέθανε το 913 είχε σημαντικές συνδέσεις με την Ιρλανδία σαν σύζυγος δυο διαδοχικών βασιλέων της Τάρα του Εντ Φιντλιάθ και του Φλανν Σίνα και ήταν η μητέρα του Νίαλ Γκλουντύμπ. Ο Ντόναλντ και ο πρώτος του ξάδελφος που τον διαδέχθηκε Κωνσταντίνος Β΄ της Σκωτίας πέρασαν στην νεότητα τους στην Ιρλανδία, πήραν Γαλατική ανατροφή και όταν ανέβηκαν στον θρόνο της Άλμπα έφεραν πλήρη εκγαλατισμό της Πικταβίας. Τα Ιρλανδικά Χρονικά αναγνωρίζουν τον σφετερισμό του θρόνου των Πίκτων από τον Γκίρικ και τον Έοχεντ.
Ο μετασχηματισμός του βασιλείου των Πίκτων ξεκίνησε την περίοδο του Γκίρικ και του Έοχεντ, η νέα ορολογία δείχνει ότι το βασίλειο της Άλμπα άρχισε να γίνεται πολυεθνικό με Πίκτους, Γαλάτες, Βρετανούς και Άγγλους. Οι κατάλογοι των βασιλέων δείχνουν ότι ο Γκίρικ είχε υποτάξει την Αγγλία και την Ιρλανδία όταν ήταν βασιλιάς, μια πολυεθνική συμμαχία υπό την εξουσία του. Η ορολογία Άλμπα που χρησιμοποιούσαν μέχρι τότε μόνο οι Κέλτες ήταν η βάση για την δημιουργία μιας νέας κρατικής οντότητας στην βόρεια Βρετανία.

Θρύλοι

Παρά το ότι οι βασιλείες του Έοχεντ και του Γκίρικ είναι αβέβαιες ο Γκίρικ έγινε θρυλική μορφή στην Σκωτία, του πιστώνεται η ίδρυση της Σκωτσέζικης εκκλησίας και οι μεγάλες στρατιωτικές κατακτήσεις στην Αγγλία και την Ιρλανδία. Ο Έοχεντ από την άλλη πλευρά αναφέρεται μονάχα στα Χρονικά των βασιλέων της Άλμπα και στην Προφητεία του Μπερχάν. Σε αντίθεση με τον Γκίρικ οι μετέπειτα Σκωτσέζοι χρονικογράφοι δεν αναφέρουν τον Έοχεντ επίσημα σαν βασιλιά, ο Έοχεντ και ο μετέπειτα βασιλιάς Αμλάιμπ της Σκωτίας δεν υπάρχουν στους βασιλικούς καταλόγους. Η συμβασιλεία του Έοχεντ και του Γκίρικ είναι το μοναδικό διάστημα από τον γενάρχη Κένεθ Α΄ της Σκωτίας μέχρι τον Μάλκολμ Β΄ της Σκωτίας που δεν ανέβηκε στον θρόνο μέλος της δυναστείας των Αλπινιδών.
Ο Έοχεντ ήταν ανεπιθύμητος μετά την ανατροπή του (889) και η ημερομηνία του θανάτου του είναι άγνωστη. Ο Γκίρικ σκοτώθηκε στο Νταρντάν και οι ταφικές ενδείξεις στην πόλη δείχνουν το τέλος της χρήσης της σαν κάστρο εκείνη την εποχή. Άν οι ημερομηνίες για τους θανάτους του Γκίρικ και του Έοχεντ είναι ακριβείς είναι προφανές ότι οι δυο βασιλείς έπεσαν μαζί. Η άλλη άποψη αναφέρει ότι ο φόνος του Γκίρικ είχε σαν αποτέλεσμα την άνοδο στον θρόνο του Έοχεντ. Είναι άγνωστο ποιος είναι υπεύθυνος για τον θάνατο του Γκίρικ πιο πιθανό ο διάδοχος του Ντόναλντ, μια εναλλακτική υπόθεση είναι ότι ο Γκίρικ δολοφονήθηκε από ευγενείς που κυβέρνησαν στην συνέχεια μαζί με τον Ντόναλντ.   
Δεν γνωρίζουμε τίποτα σχετικά με τους βασιλείς του Στραθκλάιντ στις αρχές του 10ου αιώνα, τα Χρονικά των βασιλέων της Άλμπα καταγράφουν μονάχα έναν βασιλιά τον Ντιφνουάλ. Η καταγωγή του Ντιφνουάλ ήταν αβέβαιη ίσως να ήταν γιος ή εγγονός του Έοχεντ ή κάποιος άλλος γόνος από την ίδια δυναστεία. Ο Έοχεντ είχε άλλη μια κόρη την Λαν σύζυγο του Νάιλ Γκλαντάμπ όπως καταγράφεται στο "μεγάλο βιβλίο του Λεκάν"'.