Ρουπία Ινδίας

Ιστορία

Η Ινδία κυκλοφόρησε κέρματα στα αρχαία χρόνια, γύρω στον 6ο αιώνα π.Χ. Η πρώτη ρουπία θεωρείται ότι εισήχθη από τον Σερ Σαχ Σουρί (Sher Shah Suri, 1486-1545),   και βασίστηκε σε 40 τεμάχια χαλκού (paisa) ανά ρουπία. 
Στη διάρκεια της βρετανικής αποικιοκρατίας η υποδιαίρεση ήταν τα 16 άνας (annas). Το κάθε άνα υποδιαιρέθηκεσε 4  paise (και γραπτά pice) ή 12 pies. Ως το 1815, η Προεδρία του Μαδράς εξέδιδε νόμισμα , το φανάμ, με τα 12 φανάμ να ισούνται με 1 ρουπία.

Ιστορικά η ρουπία,που προέρχεται από την σανσκριτική λέξη raupya, που σημαίνει ασήμι, ήταν ένα ασημένιο κέρμα.  Το γεγονός αυτό είχε επιπτώσεις το 19ο αιώνα, όταν οι ισχυρότερες οικονομίες στον κόσμο χρησιμοποιούσαν τον χρυσό ως μονάδα. Το 1898 η ρουπία προσαρμόστηκε στις μονάδες χρυσού μέσω της βρετανικής λίρας. Έτσι,  οι 15 ρουπίες ήταν ίσες σε αξία με 1 λίρα. Ωστόσο, το 1927 η ισοτιμία μειώθηκε, σε 13,5 ρουπίες προς 1 λίρα Αγγλίας. Η ισοτιμία εκείνη διατηρήθηκε ως το 1966, οπότε η αξία του ινδικού νομίσματος υποτιμήθηκε και τέθηκε σε σύγκριση με το δολάριο των ΗΠΑ, ως την υποτίμηση του τελευταίου, το 1971.
Η ινδική ρουπία αντικατέστησε την Δανική ρουπία της Ινδίας το 1845, τη Ρουπία Γαλλικών Ινδιών το 1954 και το Εσκούδο των Πορτογαλικών Ινδιών το  1961. Έπειτα από την ανεξαρτησία, το 1947, η ινδική ρουπία αντικατέστησε τα νομίσματα όλων των κρατών,  τα οποία προηγουμένως ήταν αυτόνομα.
Το 1957 πραγματοποιήθηκε η υποδιαίρεση της ρουπίας με βάση το δεκαδικό σύστημα. Έτσι,  η ρουπία υποδιαιρέθηκε σε  100 naye paise (νέα paise στη γλώσσα Χίντι). Το 1964 καταργήθηκε το αρχικό "naye".

Χρήση εκτός Ινδίας

Με τη διαίρεση της Ινδίας, γεννήθηκε η πακιστανική ρουπία και αρχικά χρησιμοποιούνταν εκεί ινδικά κέρματα, με τα χαρτονομίσματα να κυκλοφορούν μαζί με την Ινδία στο Πακιστάν. Τα προηγούμενα χρόνια, η ινδική ρουπία θεωρούνταν επίσημο νόμισμα και άλλων χωρών, όπως Κουβέιτ, Μπαχρέιν, Κατάρ και τα σημερινά Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στη Μαλαισία. Το 1959 η Ρουπία του Κόλπου (XPGR) εισήχθη από την ινδική κυβέρνηση σε αντικατάσταση της ινδικής ρουπίας αποκλειστικά εκτός Ινδίας.
Το Νγκούλτρουμ του Μπουτάν έχει ίση αξία με την ινδική ρουπία.Στο βασίλειο αυτό γίνονται δεκτά και τα δύο νομίσματα. Η ρουπία της Ινδίας είναι νόμιμη για τις συναλλαγές επίσης στα σύνορα του Νεπάλ με την Ινδία.

Κέρματα

Οι τρεις προεδρίες που ιδρύθηκαν από την Βρετανική Εταιρεία των Ανατολικών Ινδιών (στη Βεγγάλη, στη Βομβάη και στο Μαδράς, κυκλοφόρησαν τα δικά τους κέρματα ως το 1835. Το 1862 εισήχθησαν κέρματα , που είχαν το πορτρέτο της Βασίλισσας Βικτωρίας και τη λέξη "Ινδία". Από ασημένια τα κέρματα άρχισαν να κατασκευάζονται από μπρούντζο. Τη δεκαετία του 1940 εισήχθησαν και χαλκονικέλινα κέρματα.
Μετά την ανεξαρτησία, εισήχθησαν τα πρώτα κέρματα το 1950. Ήταν σε αξίες του 1 pice, ½, 1 και 2 annas, ¼, ½ και της 1 ρουπίας. Τα πρώτα κέρματα με το δεκαδικό σύστημα ήταν των 1, 2, 5, 10, 25 και των 50 naye paise και της 1 ρουπίας. Από το 1964 ως το 1967 κυκλοφόρησαν κέρματα των 1, 2, 3, 5  και 10 paise από αλουμίνιο. Το 1968 κυκλοφόρησαν τα 20 paise ,τα οποία αντικαταστάθηκαν από αλουμινένια κέρματα το 1982. Μεταξύ 1972 και 1975 το νικέλιο αντικαταστάθηκε από χαλκονικέλιο  στα κέρματα των 25 και των 50 paise και της 1 ρουπίας. Το 1982 κυκλοφόρησαν κέρματα (2 ρουπίες) από χαλκονικέλιο. Λίγα χρόνια μετά, το 1988 εισήχθησαν κέρματα από ανοξείδωτο χάλυβα σε αξίες των 10, 25 και 50 paise , για να ακολουθήσουν εκείνα της μιας ρουπίας και οι 5 ρουπίες το 1992. Το 2005 με 2008 κυκλοφόρησαν νέα και πιο ελαφρά κέρματα των  50 paise, 1, 2 και 5 ρουπιών, όλα από ανοξείδωτο ατσάλι.
Σήμερα κυκλοφορούν κέρματα των 50 paise και της 1, 2 και των 5 rupees.  Παρότι είναι νόμιμη η χρήση τους, τα κέρματα των valid, 5, 10, 20 και 25 paise γίνονται όλο και πιο σπάνια

Χαρτονομίσματα

Τα πρώτα χαρτονομίσματα εισήχθησαν το 1861 και ήταν οι 10 ρουπίες. Ακολούθησαν οι 20 ρουπίες το  1864, 5 ρουπίες το 1872, 10.000 ρουπίες το 1899, 100 ρουπίες το 1900, 50 ρουπίες το 1905, 500 ρουπίες το 1907 και οι 1000 ρουπίες το 1909. Το  1917 εισήχθησαν τα χαρτονομίσματα της 1 και των 2½ rupees.
Η Αποθεματική Τράπεζα της Ινδίας ανέλαβε το έργο της έκδοσης χαρτονομισμάτων το 1938, τυπώνοντας τα χαρτονομίσματα των 2, 5, 10, 100, 1000 και 10.000 ρουπιών, ενώ η κυβέρνηση συνέχισε να εκδίδει τραπεζογραμμάτια της 1 ρουπίας.
Μετά την ανεξαρτησία, κυκλοφόρησαν νέα μοτίβα και το πορτρέτο του Βασιλέα αφαιρέθηκε.  Η Αποθεματική Τράπεζα τύπωσε χαρτονομίσματα 5.000 και 10.000 ρουπιών το 1949. Στη δεκαετία του 1970 εισήχθησαν οι 20 και οι 50 ρουπίες, το 1987 οι 500 και το 2000 οι 1000 ρουπίες.
Σήμερα κυκλοφορούν τραπεζογραμμάτια σε αξίες 5, 10, 20, 50, 100, 500 και 1000 ρουπίες. Η τρέχουσα σειρά ξεκίνησε να κυκλοφορεί το 1996 και ονομάζεται σειρά του Μαχάτμα Γκάντι. Η αξία του κάθε χαρτονομίσματος είναι γραμμένη σε 17 διαφορετικές γλώσσες.