Πορεία των ελληνικών ομάδων στην Ευρωλίγκα

Οι ελληνικές ομάδες συμμετείχαν για πρώτη φορά στην κορυφαία διασυλλογική διοργάνωση καλαθοσφαίρισης (Ευρωπαϊκό κύπελλο τότε, σήμερα ονομάζεται Ευρωλίγκα) την αγωνιστική περίοδο 1957-58. Πρώτη ελληνική ομάδα που συμμετείχε στην Ευρωλίγκα ήταν ο Πανελλήνιος. Τα πρώτα χρόνια οι ελληνικές ομάδες δεν μπορούσαν να ανταγωνιστούν τις μεγάλες Ευρωπαϊκές ομάδες και έπρεπε να περάσουν έξι χρόνια για να σημειωθεί η πρώτη ελληνική νίκη στη διοργάνωση. Σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα όμως ισχυροποιήθηκαν και έγιναν υπολογίσιμοι αντίπαλοι. Ήδη από τα μέσα δεκαετίας του 60 η ΑΕΚ με προπονητή το Μιχάλη Πανταζόπουλο και τον αδικοχαμένο Γιώργο Μόσχο στη σύνθεσή της που αγωνιζόταν σχεδόν ετοιμοθάνατος, κατάφερε να συμμετάσχει στο Φάιναλ Φορ που πραγματοποιήθηκε εκείνη την χρονιά στο οποίο τερμάτισε τέταρτη. Η "Ένωσις" ήταν η κύρια εκπρόσωπος της Ελλάδας κατά τη δεκαετία του 1960. Την επόμενη δεκαετία τη σκυτάλη παρέλαβε ο Παναθηναϊκός. Τη δεκαετία αυτή ο Παναθηναϊκός εκπροσώπησε την Ελλάδα τις επτά από τις δέκα χρονιές. Ο Παναθηναϊκός κατάφερε να φτάσει μέχρι τα ημιτελικά του θεσμού την περίοδο 1971-72 όπου αποκλείστηκε από την πανίσχυρη τότε Βαρέζε. Η πορεία αυτή ήταν και η καλύτερη ελληνικής ομάδας τη δεκαετία του 70. Αξιόλογη ήταν και η πορεία του Ολυμπιακού την περίοδο 1978-79 οπότε και τερμάτισε 6ος στον τελικό όμιλο. 
Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 οι ελληνικές ομάδες δεν κατάφεραν να πετύχουν αξιόλογες πορείες με εξαίρεση την περίοδο 1981-82 όταν ο Παναθηναϊκός προκρίθηκε στον τελικό όμιλο της διοργάνωσης και τερμάτισε 6ος. Στα τέλη της δεκαετίας του 80 όμως και αφού προηγήθηκε η κατάκτηση του Ευρωμπάσκετ από την Εθνική Ελλάδος η πορεία των ελληνικών ομάδων στην διοργάνωση άλλαξε ριζικά. Μόνιμος εκπρόσωπος πλέον ήταν ο Άρης ο οποίος κατάφερε να αγωνιστεί τρεις συνεχόμενες φορές στο φάιναλ φορ της διοργάνωσης, τις περιόδους 1987-88, 1988-89 και 1989-90 αντιμετωπίζοντας επί ίσοις όροις τις μεγάλες δυνάμεις του Ευρωπαϊκού μπάσκετ.
Από τη δεκαετία του 1990 και μετά το ελληνικό μπάσκετ έγινε κυρίαρχο στην Ευρώπη. Πέρα από την εντυπωσιακή αγωνιστική άνοδο των ελληνικών ομάδων στο γεγονός αυτό συνέβαλε και η παρακμή των πανίσχυρων ομάδων της ανατολικής Ευρώπης λόγω της κατάρρευσης του ανατολικού μπλοκ. Από το 1993 που ο ΠΑΟΚ προκρίθηκε στο φάιναλ φορ που είχε διεξαχθεί τότε στην Αθήνα και πέρα οι ελληνικές ομάδες συμμετείχαν ανελλιπώς στο Φάιναλ φορ της διοργάνωσης. Την επόμενη χρονιά μάλιστα σημειώθηκε και η δυναμική επιστροφή του Παναθηναϊκού και του Ολυμπιακού στην κορυφή του ελληνικού πρωταθλήματος και έγιναν με τη σειρά τους οι κύριοι εκπρόσωποι του ελληνικού μπάσκετ στην Ευρώπη. 
Οι δύο ισχυρότερες ελληνικές ομάδες βρέθηκαν αντιμέτωπες στον ημιτελικό του φάιναλ φορ των περιόδων 1993-94 και 1994-95 με τον Ολυμπιακό να επικρατεί και τις δύο φορές και να γίνεται η πρώτη ελληνική ομάδα που έφτανε στον τελικό της διοργάνωσης. Η πρώτη ελληνική ομάδα όμως που κατέκτησε το τρόπαιο ήταν ο Παναθηναϊκός που την περίοδο 1995-96 νίκησε στον τελικό την Μπαρτσελόνα και στέφτηκε πρωταθλητής Ευρώπης. Στη συνέχεια ακολούθησε η κατάκτηση του τροπαίου από τον Ολυμπιακό το 1997 και η συμμετοχή της ΑΕΚ στον τελικό του 1998.     Ακολούθησαν άλλες τέσσερις κατακτήσεις του τροπαίου από τον Παναθηναϊκό, ο οποίος κυριάρχησε στο Ευρωπαϊκό μπάσκετ κατά τη δεκαετία του 2000, τις περιόδους 1999-2000, 2001-02, 2006-07 και 2008-09. 
Την αυγή της δεκαετίας του 2010 ο Παναθηναϊκός συνεχίζει την παράδοση και κατάκτησε την Ευρωλίγκα την περίοδο 2010-2011, ενώ  ο Ολυμπιακός συμμετείχε στον τελικό της Ευρωλίγκα το 2010, καθώς και το 2012 όπου και κατέκτησε τον τίτλο στην Κωνσταντινούπολη με τον Παναθηναϊκό να βγαίνει τέταρτος. Το 2013 ο Ολυμπιακός έγινε η μοναδική ελληνική ομάδα και η μόλις τρίτη ομάδα στην Ευρώπη που κατακτά για 2η συνεχόμενη χρονιά την Ευρωλίγκα. Ο Ολυμπιακός συμμετείχε στον τελικό της Ευρωλίγκα το 2015 και το 2017.