Μπέρχεν

Μια κωμόπολη καλλιτεχνών

Το Μπέρχεν από τον 20ό αιώνα περίπου, αποτελεί έναν ιδιαίτερο προορισμό που προσελκύει πολλούς καλλιτέχνες από διαφορετικούς χώρους, όπως ζωγράφους, ποιητές και αρχιτέκτονες. Είναι η έδρα της Σχολής του Μπέρχεν, ενός κινήματος ζωγραφικής που άνθισε στην πόλη μεταξύ των ετών 1915-25. Έργα των ζωγράφων που ανήκαν στη συγκεκριμένη σχολή εκτίθενται στο Μουσείο Κράνενμπουρχ (Kranenburgh) της πόλης.
Επίσης, είναι μία από τις έδρες τής Σχολής του Άμστερνταμ, ενός κινήματος αρχιτεκτονικής που άνθισε στο Άμστερνταμ, αλλά δείγματα κτηρίων της σχολής υπάρχουν σε διάφορες Ολλανδικές πόλεις, μεταξύ των οποίων είναι και το Μπέρχεν. Υπάρχει συγκεκριμένη περιοχή, το Πάρκο Μίιρβαϊκ (Meerwijk Park), όπου έχουν κτιστεί εντυπωσιακές βίλες στο στυλ της σχολής, μεταξύ των ετών 1915-18. Στην οδό Μπύερ (Buerweg) έχουν κατοικήσει κατά καιρούς αξιόλογοι καλλιτέχνες.
Τέλος, στο Μπέρχεν (οδός Νέσνταϊκ, Nesdijk) υπάρχει η κατοικία όπου έζησε και έγραψε ο Άντριααν Ρόλαντ Χολστ (Adriaan Roland Holst 1888-1976), ένας εξαίρετος Ολλανδός ποιητής, από το 1918 έως το 1976.

Φεστιβάλς

Το Μπέρχεν είναι πολύ γνωστό στην Ολλανδία για τα ετήσια φεστιβάλ του. Τον Αύγουστο γίνεται το Holland Music Sessions μουσικό φεστιβάλ, τον Σεπτέμβριο το Jazz & Sail , και τον Οκτώβριο το 10ήμερο Φεστιβάλ Τέχνης (Kunst 10daagse).
Την πρώτη Τετάρτη κάθε Αυγούστου, τελείται στο Μπέρχεν η παραδοσιακή «Βραδιά με τα Λαμπιόνια». Οι κήποι όλων των σπιτιών διακοσμούνται και φωταγωγούνται με λάμπες όλων των ειδών.

Η Εκκλησία Των Ερειπίων

Δίπλα στο εμπορικό κέντρο της κωμόπολης, στην οδό Ράντχαους (Raadhuisstraat) βρίσκεται η όμορφη Εκκλησία των Ερειπίων ή Ερειπωμένη Εκκλησία (Ruïnekerk), η οποία χρονολογείται από το 1422 περίπου. Κτίστηκε στη θέση μιας παλαιότερης εκκλησίας και, κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, υπήρξε η μεγαλύτερη εκκλησία σε όλη τη Β. Ολλανδία. Κατά τη διάρκεια του Ογδοηκονταετούς Πολέμου, γύρω στα 1574, λεηλατήθηκε, ενώ καταστράφηκε από πυρκαγιά ένα μεγάλο μέρος της. Η ονομασία της, πάντως, δεν ανταποκρίνεται εξ ολοκλήρου στην πραγματικότητα, διότι έχουν γίνει πολλές επιδιορθώσεις και, σήμερα, βρίσκεται σε εξαιρετική κατάσταση.
Στον περίβολο έχουν αφεθεί απείραχτα, τμήματα της κατεστραμμένης εκκλησίας -ερείπια- για να υπενθυμίζουν το παρελθόν και το όνομά της. Η Ruïnekerk, διαθέτει εξαιρετική ακουστική. Έτσι, το 1913, απέκτησε εκκλησιαστικό όργανο που μεταφέρθηκε εδώ από γειτονική πόλη. Το όργανο κατασκευάστηκε το 1886 και ανακαινίστηκε το 1960. Στην εκκλησία γίνονται συχνά εκδηλώσεις, όπως κοντσέρτα θρησκευτικής κυρίως μουσικής και, βέβαια, χρησιμοποιείται κανονικά ως λατρευτικός τόπος κατά τις εβδομαδιαίες Προτεσταντικές λειτουργίες.

Ο Δήμος

Κοντά στο Μπέρχεν υπάρχουν δύο επώνυμοι πόλντερ-μύλοι (poldermolens). Ο ένας βρίσκεται στην Μίιρβεχ (Meerweg) και ονομάζεται Ντάμλαντερμόλεν (Damlandermolen). Χρονολογείται από το 1700. Ο άλλος βρίσκεται στα περίχωρα του Μπέρχεν, στο ύψος της περιοχής Βάουτ (Het Wout). Ονομάζεται Μύλος των Φιλισταίων (Philisteinse Molen) και χρονολογείται από το 1897.
Άλλα αξιοθέατα είναι το Ενυδρείο στο Μπέρχεν άαν Ζέι (Zeeaquarium), το Μουσείο της Ένωσης Αυτοκινήτων στο Μπέρχεν (Auto Union Museum), με μία αξιοσημείωτη συλλογή παλαιών οχημάτων, το Μουσείο Κράνενμπυρχ (Museum Kranenburgh), εικαστικών τεχνών, και τα ιστορικά μουσεία Στέρκενχαους (Sterkenhuis) στο Μπέρχεν και Έχμοντ (Museum Egmond) στο Έχμοντ άαν Ζέι.
Βορείως του Μπέρχεν, βρίσκονται οι φημισμένες Αμμοθίνες Σχόορλ (Schoorlse Duinen). Πρόκειται για ένα εξαιρετικά εκτεταμένο και σημαντικό οικοσύστημα θινών, το μεγαλύτερο στην Ολλανδία, πάνω στο οποίο στηρίζεται η σταθερότητα και ανθεκτικότητα του εδάφους έναντι των υδάτων, δεδομένου ότι ολόκληρη η περιοχή βρίσκεται κάτω από τη στάθμη της θάλασσας. Στην ίδια περιοχή υπάρχει το Κερφ (De Kerf), μοναδικό οικοσύστημα υφάλμυρων υδάτων που δημιουργήθηκε όταν, στα 1997, οι Ολλανδοί άνοιξαν ένα κανάλι παροχέτευσης, για την προστασία από την βίαιη εισβολή θαλάσσιου ύδατος κατά την υψηλή παλίρροια (hoogtij).

Ιστορία

Το Μπέρχεν αναφέρεται αποσπασματικά ήδη από τον 10ο αιώνα. Αλλά η ονομασία αφορά μόνο σε μια τοποθεσία γύρω από κάποια εκκλησία, όπου σήμερα βρίσκεται η Ruïnekerk. Γύρω από το Μπέρχεν υπήρχαν οικισμοί, την θέση των οποίων κατέχουν σήμερα διάφορες συνοικίες που αποτελούν μέρος της κωμόπολης: Βέστντορπ (Westdorp), Όοστντορπ (Oostdorp), Άουτμπυρχ (Outburgh) και Σ(Ζ)άνεχεϊστ (Saenegheest/Zanegeest).
Το Zanegeest (Άγιο Πνεύμα στην παλαιά Ολλανδική), οφείλει κατά πολλούς την ονομασία του, στο θρησκευτικό επεισόδιο που έμεινε στην ιστορία ως Θαύμα [Θείας Ευχαριστίας] του Μπέρχεν (eucharistische Mirakel van Bergen). Σύμφωνα με την παράδοση, το 1421 κατά τη διάρκεια της καταστροφικής Πλημμύρας της Αγ. Ελισάβετ (Sint-Elisabethsvloed), όλα τα υπάρχοντα (έπιπλα, άμφια, βιβλία, κοκ) της κεντρικής εκκλησίας του γειτονικού χωριού Πέτεν (Petten) παρασύρθηκαν μακριά από την εκκλησία χωρίς να καταστραφούν και, το θαλασσινό νερό στον χώρο της Αγ. Τράπεζας μετατράπηκε σε πηγμένο αίμα. Το μέρος όπου βρέθηκαν τα εκκλησιαστικά αντικείμενα, ονομάστηκε έκτοτε Sacramentsdijk (ανάχωμα της Θυσίας, σήμερα Zakedijk) και χτίστηκε παρεκκλήσσι που, όμως, βανδαλίστηκε από τους Προτεστάντες κατά τη διάρκεια του Ογδοηκονταετούς Πολέμου. Παρά ταύτα, μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του '60, οργανωνόταν κάθε Μάιο σιωπηλή πορεία εις ανάμνησιν του θαυματουργού γεγονότος. Το έθιμο αναμένεται να αναβιώσει τον 21ο αιώνα.
Το 1799 κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Δεύτερου Συνασπισμού (Tweede Coalitieoorlog) εναντίον των Γάλλων, εισέβαλε τμήμα του Αγγλορωσσικού στρατού στη Β. Ολλανδία. Κοντά στο Μπέρχεν δόθηκε μάχη στις 19 Σεπτεμβρίου (De Slag bij Bergen), όπου τα συμμαχικά στρατεύματα ηττήθηκαν από τα Γαλλοβαταβικά. Εις ανάμνησιν της μάχης υπάρχει ανηγερμένο Ρωσικό Μνημείο. Στις 2 Οκτωβρίου, δόθηκε νέα μάχη πάλι κοντά στο Μπέρχεν, που όμως ονομάστηκε Μάχη του Άλκμααρ (De Slag bij Alkmaar), ή δεύτερη Μάχη του Μπέρχεν.
Στις 14 Απριλίου 2010, ξέσπασε μεγάλη πυρκαγιά μεταξύ Μπέρχεν, Σχόορλ και Μπέρχεν άαν Ζέι. Οι ισχυροί βορειοανατολικοί άνεμοι κατηύθυναν την φωτιά κυρίως προς το Μπέρχεν άαν Ζέι. Οι αρχές επέβαλαν εκκένωση όλης της οικιστικής περιοχής γύρω από το επίνειο και οι κάτοικοι μεταφέρθηκαν σε παρακείμενη αθλητική σάλα. Η μεγάλη πυρκαγιά, καθώς και κάποιες άλλες μικρότερες που ξέσπασαν το 2009, οφείλονται κατά πάσα πιθανότητα σε εμπρησμό.