Τρανς

Transgender (τρανς, διαφυλικά ή διεμφυλικά)  είναι τα άτομα που αντιλαμβάνονται το φύλο τους διαφορετικά από το φύλο που τους προσδιορίστηκε κατά τη γέννηση. Τα τρανς άτομα αποκαλούνται σε ορισμένες περιπτώσεις τρανσέξουαλ, εάν επιθυμούν μερική ή πλήρη μετάβαση στο αντίθετο φύλο από εκείνο που τους αποδόθηκε. Ο όρος τρανς αναφέρεται στην ψυχοσωματική εμπειρία του φύλου ενός ατόμου και δεν είναι αυτονόητο ότι το άτομο θα εισέλθει στη διαδικασία χειρουργικής επέμβασης ή λήψης ορμονών. Επίσης η εν λόγω ορολογία είναι όρος "ομπρέλα" και αφορά όλα τα άτομα που δεν ταυτίζονται με το αποδιδόμενο φύλο, δηλαδή εκτός από τα τρανσέξουαλ άτομα καλύπτει και τα άτομα που δεν έχουν κάποια από τις γνωστές ταυτότητες φύλου, αλλά κάποια εκτός διπόλου. 
Πολλά τρανς άτομα διανύουν μια περίοδο ανάπτυξης της ταυτότητάς τους, για την οποία υπάρχει ένας δείκτης που βαθμολογεί κατά πόσο γνήσιοι, αυθεντικοί και άνετοι αισθάνονται με τη νέα τους εξωτερική εμφάνιση. Η ταυτότητα φύλου είναι ανεξάρτητη από τον σεξουαλικό προσανατολισμό. Ένα τρανς άτομο μπορεί να είναι ομοφυλόφιλο, ετεροφυλόφιλο, αμφισεξουαλικό ή ασεξουαλικό ή να θεωρεί τους συμβατικούς τίτλους σεξουαλικού προσανατολισμού ανεπαρκείς ή ακατάλληλους. Ο όρος τρανς δεν πρέπει να συγχέεται με τον όρο ίντερσεξ, ο οποίος περιγράφει τους ανθρώπους που έχουν γεννηθεί με χαρακτηριστικά που "δεν αντιστοιχούν στις κλασικές έννοιες των ανδρικών ή των γυναικείων σωμάτων".
Τα περισσότερα τρανς άτομα αντιμετωπίζουν διακρίσεις στο χώρο εργασίας τους και στην πρόσβασή τους σε δημόσιες υπηρεσίες και στον τομέα της υγείας. Σε πολλές χώρες ο νόμος δεν τους προστατεύει από τις διακρίσεις.

Τρανσέξουαλ και τρανς τζέντερ

Ο όρος τρανσέξουαλ εισάχθηκε στην αγγλική γλώσσα το 1949 από τον Ντέιβιντ Όλιβερ Κόλντουελ (David Oliver Cauldwell), και έγινε γνωστός από τον Χάρι Μπέντζαμιν (Harry Benjamin) το 1966, περίπου την ίδια περίοδο που έγινε γνωστό και το τρανς τζέντερ. Από τη δεκατία του 1990, ο όρος τρανσέξουαλ περιέγραφε τα άτομα που επιθυμούσαν να μεταβούν μόνιμα στην ταυτότητα στην οποία αυτοπροσδιορίζονταν και έψαχναν κάποια φαρμακευτική αγωγή.
Η διαφορά μεταξύ τρανς τζέντερ και τρανσέξουαλ έχει τη βάση της στο διαχωρισμό του βιολογικού φύλου (αγγλ. sex) δηλαδή το φύλο που ορίζει η ανατομία ενός ανθρώπου και του κοινωνικού φύλου (αγγλ. gender), το οποία αφορά την ταύτιση ενός ατόμου με τον τρόπο έκφρασης του φύλου. Ως εκ τούτου, η τρανσεξουαλικότητα έχει να κάνει με τα ανατομικά ζητήματα ενός φύλου, ενώ οι θεωρήσεις περί transgender, αντιμετωπίζουν τη διάθεση και την προδιάθεση ενός ατόμου για το φύλο του, όπως και με τις προσδοκίες που έχει η κοινωνία από τον ρόλο του εκάστοτε αποδιδόμενου φύλου. Πολλά τρανς άτομα προτιμούν την περιγραφή transgender (στα ελληνικά προτιμάται το τρανς) και απορρίπτουν καθολικά το τρανσέξουαλ. Για παράδειγμα η Christine Jorgensen αποδοκίμασε δημόσια τη λέξη τρανσέξουαλ το 1979 και αντί να αυτοπροσδιοριστεί στον τύπο ως transgender, δήλωσε ότι "το φύλο δεν έχει να κάνει με ερωτικούς συντρόφους, έχει να κάνει με ταυτότητα." Αυτό αναφέρεται στην ανησυχία ότι το τρανσέξουαλ υπονοεί ότι έχει σχέση με τη σεξουαλικότητα, ενώ αφορά στην πραγματικότητα την ταυτότητα φύλου. Κάποια τρανσέξουαλ άτομα (τα οποία επιθυμούν ή έχουν προχωρήσει σε εγχείρηση), ωστόσο, ενίστανται στο να συμπεριληφθούν στην ομπρέλα του όρου Transgender. Οι ορισμοί και των δύο όρων απαντώνται με ποικιλομορφίες ιστορικά.

Τραβεστί ή cross-dresser

Τραβεστί (αγγλ. transvestite) ή παρενδυτικό ονομάζεται ένα άτομο που ντύνεται με ρούχα που συνήθως ταιριάζουν στο αντίθετο φύλο. Ο όρος τραβεστί θεωρείται συνώνυμο του cross-dresser, αν και cross-dresser είναι ο γενικά αποδεκτός όρος. Ο Michael A. Gilbert, καθηγητής στο τμήμα της Φιλοσοφικής του York University, στο Τορόντο, έχει παρουσιάσει το δικό του ορισμό: "Cross-dresser είναι το άτομο που αυτοπροσδιορίζεται με το βιολογικό του φύλο και φοράει ρούχα του αντίθετου φύλου επειδή απλά είναι του αντίθετου φύλου." Ο ορισμός δεν καλύπτει άτομα που "φορούν ρούχα αντίθετου φύλου για άλλους λόγους," όπως "γυναίκες περφόρμερ που το κάνουν για βιοπορισμό, ηθοποιούς, ανθρώπους που το κάνουν για μασκάρεμα κ.ο.κ. Τα άτομα αυτά κάνουν cross dressing αλλά δεν είναι cross-dresser." Οι cross-dresser δεν είναι απαραίτητο να ταυτίζονται με το αντίθετο φύλο, ούτε υιοθετούν συμπεριφορές ή πρακτικές του αντίθετου φύλου και γενικά δεν επιθυμούν να αλλάξουν κάτι στο σώμα τους ιατρικά. Η πλειοψηφία των cross-dresser είναι ετεροφυλόφιλα άτομα.