ΑΠΟΕΛ (ποδόσφαιρο)

Ίδρυση

Την εποχή της ίδρυσης του ΑΠΟΕΛ στην Κύπρο υπήρχαν ελάχιστα σωματεία που ασχολούνταν με το ποδόσφαιρο. Στη Λευκωσία είχαν δημιουργηθεί η Ένωσις Νέων Τραστ στην οποία συγκεντρώθηκε η κοινωνική ελίτ της Λευκωσίας (γιατροί, δικηγόροι, δικαστικοί, έμποροι κ.α.) και ο Ποδοσφαιρικός Σύνδεσμος Πανεργατικός, τα μέλη του οποίου άνηκαν κυρίως στην εργατική τάξη.
Το 1922 έφτασε στην Κύπρο ο εξ Αλεξάνδρειας ελληνικής καταγωγής Γεώργιος Πούλιας, ο οποίος ήταν ένας ισχυρός και δραστήριος οικονομικός παράγοντας της εποχής, με εμπλοκή και στην πολιτική. Ο Πούλιας πήγε στη Κύπρο προκειμένου να αναλάβει τη διαχείριση της επιχείρησης «Καπνοβιομηχανίας Διανέλλου και Βεργόπουλου» αντικαθιστώντας τον αποθανόντα Βεργόπουλο. Ο Γεώργιος Πούλιας ήταν λάτρης του αθλητισμού και ειδικά του ποδοσφαίρου. Ασχολήθηκε αμέσως με τα αθλητικά δρώμενα της Κύπρου. Ανέπτυξε εξωδιοικητική ανάμιξη στην ποδοσφαιρική ομάδα του Τραστ. Αίτημα του να εγγραφεί ως μέλος της ομάδας απορρίφθηκε, μάλλον από φόβο να μην περιέλθει το σωματείο στην κυριαρχία του λόγω της οικονομικής του δύναμης. Επιπλέον, υπήρξε διαφωνία από μέλη του Τραστ ως προς την επιλογή των μελών του συλλόγου. Μερίδα από αυτούς υποστήριζε ότι μόνο Έλληνες Ορθόδοξοι θα έπρεπε να είχαν το δικαίωμα να γραφτούν μέλη του Τραστ. Άλλη μερίδα μελών υποστήριζε ότι το σωματείο έπρεπε να συνεχίσει να αποδέχεται ως μη τακτικά μέλη Αρμένιους, Λατίνους και Μαρωνίτες, όπως ίσχυε από την ίδρυση του.
Μέλη και ποδοσφαιριστές του Τραστ επιδίωξαν τη δημιουργία ενός καθαρά ελληνικού ποδοσφαιρικού σωματείου στη Λευκωσία, στο οποίο μέλη θα εγγράφονταν μόνο Έλληνες της Κύπρου. Εμπνευστής της ίδρυσης του νέου σωματείου ήταν ο ποδοσφαιριστής του Τραστ Διομήδης Συμεωνίδης. Ο 18χρόνος Συμεωνίδης, ενώ ήταν ποδοσφαιριστής του Τραστ, είχε δημιουργήσει μαζί με μερικούς φίλους του μια συνοικιακή ποδοσφαιρική ομάδα, τον Αετό, στον οποίο αγωνίζονταν μόνο Έλληνες Κύπριοι. Σε μια φιλική συνάντηση μεταξύ Αετού και μιας ομάδας της Λάρνακας, ο Γεώργιος Πούλιας θαύμασε το ποδοσφαιρικό ταλέντο του Συμεωνίδη, του κορυφαίου Κύπριου ποδοσφαιριστή της εποχής και θέλησε να τον γνωρίσει από κοντά. Οι δύο τους ανάπτυξαν μια φιλική σχέση. Την ιδέα του Διομήδη Συμεωνίδη για ίδρυση νέου σωματείου στο οποίο θα εγγράφονταν μόνο Έλληνες της Κύπρου ενστερνίστηκε και υλοποίησε ο Γεώργιος Πούλιας, δρομολογώντας ενέργειες ώστε να πραγματοποιηθεί ευρεία σύσκεψη μεταξύ ατόμων που συμφωνούσαν μαζί τους. Η σύσκεψη οδήγησε στην ιδρυτική συνέλευση της 8ης Νοεμβρίου 1926, στο ζαχαροπλαστείο του Χαράλαμπου Χατζηιωάννου, στην οδό Λήδρας. Το νέο σωματείο ονομάστηκε Ποδοσφαιρικός Όμιλος Ελλήνων Λευκωσίας (Π.Ο.Ε.Λ.).

Μετονομασία

Το 1928 το σωματείο μετονομάστηκε σε Αθλητικός Ποδοσφαιρικός Όμιλος Ελλήνων Λευκωσίας (Α.Π.Ο.Ε.Λ.). Πρώτος πρόεδρος του σωματείου εκλέχτηκε ομόφωνα ο Γεώργιος Πούλιας, ο οποίος διέθετε μεγάλη οικονομική επιφάνεια και στήριξε το σωματείο αφειδώλευτα. Το σωματείο καθιέρωσε εξαρχής ως χρώματα του το μπλε και το κίτρινο. Το νέο σωματείο αγκαλιάστηκε από όλα τα κοινωνικά στρώματα της Λευκωσίας, ενώ ο Τραστ συνέχισε να εκπροσωπεί την κοινωνική ελίτ της πόλης. Η πρώτη ποδοσφαιρική ομάδα του ΑΠΟΕΛ σχηματίστηκε από ποδοσφαιριστές που αποχώρησαν από τον Τραστ και τον Πανεργατικό, με αποτέλεσμα η νέα ομάδα να καταστεί από την αρχή ισχυρή.
Ο σύλλογος μετονομάστηκε με απόφαση Γενικής Συνέλευσης. Η ιδέα για την μετονομασία προήλθε μετά από ένα ταξίδι της ποδοσφαιρικής ομάδας στην Αλεξάνδρεια το 1927, όπου και πραγματοποίησε σειρά από φιλικούς αγώνες. Η απόδοση των ποδοσφαιριστών του ΠOΕΛ άφησε άριστες εντυπώσεις στους αθλητικούς παράγοντες της Αλεξάνδρειας. Οι παίκτες του ΠOΕΛ έδειξαν ότι είχαν γενικά αθλητικά προσόντα, πέρα από το ποδόσφαιρο. Ορισμένα λοιπόν άτομα πρότειναν τη δημιουργία τμήματος στίβου. Για να γίνει όμως αυτό, θα έπρεπε να συγκατανεύσει η Γενική Συνέλευση, αφού, σύμφωνα με το καταστατικό, ο ΑΠOΕΛ ήταν καθαρά ποδοσφαιρικό σωματείο. Η Γενική Συνέλευση του 1928 ομοφώνως αποφάσισε τη μετονομασία του σωματείου σε ΑΠOΕΛ. Δημιουργήθηκαν αρχικά τμήμα στίβου, πετόσφαιρας και επιτραπέζιας αντισφαίρισης.

Πρωταθλήματα πόλεων

Όταν ιδρύθηκε ο ΑΠΟΕΛ η Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου δεν είχε ακόμα δημιουργηθεί και έτσι δεν διεξαγόταν παγκύπριο πρωτάθλημα. Είχαν, όμως, ήδη δημιουργηθεί αρκετά σωματεία. Το 1932, με πρωτοβουλία του Πεζοπορικού Λάρνακας, διεξήχθη, με σύστημα νοκ-άουτ, το πρώτο παγκύπριο πρωτάθλημα, το «πρωτάθλημα πόλεων». Ο ΑΠΟΕΛ συμμετείχε στο πρωτάθλημα και έφτασε μέχρι τον τελικό όπου κέρδισε 4-0 την ΑΕΛ (5 Μαΐου 1932, Παλιό ΓΣΖ).
Το δεύτερο παγκύπριο πρωτάθλημα διοργάνωσε ο ΑΠΟΕΛ (1933). Στο πρωτάθλημα αυτό συμμετείχαν 8 ομάδες. Είχε συμφωνηθεί όπως οι 8 ομάδες αγωνιστούν μεταξύ τους σε ένα γύρο και οι πρώτες πέντε στη βαθμολογία να αγωνιστούν μεταξύ τους, πάλι σε ένα γύρο. Στην τελική βαθμολογία ο ΑΠΟΕΛ ισοβαθμούσε με την ΕΠΑ και έτσι έγιναν αγώνες μπαράζ για ανάδειξη του πρωταθλητή. Το πρώτο παιχνίδι έγινε στο παλιό ΓΣΠ και ο ΑΠΟΕΛ κέρδισε με 6-0. Το δεύτερο παιχνίδι έγινε στο Παλιό ΓΣΖ με τις δύο ομάδες να μένουν ισόπαλες 2-2, με τον ΑΠΟΕΛ να αναδεικνύεται πρωταθλητής.
Το τρίτο ανεπίσημο πρωτάθλημα διοργάνωσε η ΑΕΛ την περίοδο 1933-34. Ίσχυαν οι ίδιο κανονισμοί όπως και στο δεύτερο πρωτάθλημα. Ο ΑΠΟΕΛ τερμάτισε στην τρίτη θέση πίσω από ΑΕΛ και Τραστ. Το τέταρτο πρωτάθλημα πόλεων θα το διοργάνωνε η Ανόρθωση. Ωστόσο, λόγω προκήρυξης πρωταθλήματος από τον Τραστ στη Λευκωσία  (με την ευκαιρία των εορτασμών της δεκαετηρίδας από την ίδρυση του) και διαμάχης μεταξύ των δύο ομάδων, αλλά και άλλων θεμάτων για τα οποία υπήρχαν διαφωνίες (ο Ολυμπιακός Λευκωσίας και ο Άρης Λεμεσού έθεσαν θέμα ελεύθερης συμμετοχής ποδοσφαιριστών από ένα σωματείο σε άλλο), τα σωματεία αποφάσισαν τη δημιουργία μιας αρχής η οποία θα είχε την ευθύνη διοργάνωσης των πρωταθλημάτων. Έτσι, στις 23 Σεπτεμβρίου 1934 ιδρύεται η Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου, με τον ΑΠΟΕΛ να αποτελεί ένα από τα ιδρυτικά της μέλη.

Έδρα

Από την ίδρυση του έως το 1978 ο ΑΠΟΕΛ ως έδρα χρησιμοποιούσε το παλιό ΓΣΠ. Το γήπεδο αυτό ήταν έδρα επίσης της Ομόνοιας και του Ολυμπιακού. Το 1978 ολοκληρώθηκε το Μακάρειο στάδιο το οποίο έγινε η νέα έδρα των ΑΠΟΕΛ και Ομόνοια, ενώ έγινε έδρα και του Ολυμπιακού χρόνια αργότερα.
Τον Οκτώβριο του 1999 ολοκληρώθηκε το νέο ΓΣΠ και από τότε έγινε έδρα των τριών ομάδων. Έχει χωρητικότητα 22859 θεατών. Η νότια κερκίδα του γηπέδου αποτελεί τον πυρήνα των οργανωμένων οπαδών της ομάδας.