Α΄ κατηγορία ποδοσφαίρου ανδρών Κύπρου

Κριτήρια κατάταξης

Τα κριτήρια κατάταξης σε περίπτωση ισοβαθμίας δύο ή περισσότερων ομάδων διαφοροποιήθηκαν στην πορεία του χρόνου. Στα πρώτα χρόνια ύπαρξης του θεσμού σε περίπτωση ισοβαθμίας ίσχυε η διαφορά τερμάτων (η διαφορά των γκολ που επιτυγχάνει μια ομάδα με τα γκολ που δέχεται). Η ομάδα με την υψηλότερη διαφορά τερμάτων υπερίσχυε. Το πρωτάθλημα της περιόδου 1936-37 κρίθηκε με βάση το κριτήριο της διαφοράς τερμάτων.
Ακολούθως, αν δύο ομάδες ισοβαθμούσαν στην πρώτη θέση έδιναν αγώνες μπαράζ για την ανάδειξη του πρωταθλητή. Αυτό συνέβη τις περιόδους 1940-41 και 1944-45.
Από την περίοδο 1955-56 το κριτήριο σε περίπτωση ισοβαθμίας αποτελούσε η αναλογία τερμάτων. Η αναλογία τερμάτων προέκυπτε από το γινόμενο των γκολ κατά επί 100, διαιρεμένου με τον αριθμό των γκολ υπέρ. Η ομάδα με το μικρότερο αποτέλεσμα είχε την καλύτερη αναλογία τερμάτων. Με βάση το κριτήριο αυτό κρίθηκε το πρωτάθλημα τις περιόδους 1966-67, 1968-69 και 1969-70.
Στη συνέχεια το κριτήριο σε περίπτωση ισοβαθμίας ήταν η διαφορά τερμάτων. Σε περίπτωση που δύο ομάδες είχαν την ίδια διαφορά τερμάτων, υπερίσχυε η ομάδα με την καλύτερη επίθεση. Το κριτήριο αυτό ίσχυε μέχρι και την περίοδο 2005-06.
Από την περίοδο 2006-07 τα κριτήρια σε περίπτωση ισοβαθμίας λαμβάνουν υπόψη πρώτιστα τους μεταξύ των ισόβαθμων ομάδων αγώνες. Πρώτο κριτήριο αποτελούν οι βαθμοί από τα μεταξύ των ισόβαθμων ομάδων παιχνίδια. Υπερισχύει η ομάδα με τους περισσότερους βαθμούς. Αν οι δύο ομάδες έχουν κερδίσει τους ίδιους βαθμούς στα μεταξύ τους παιχνίδια υπερισχύει η ομάδα με τη μεγαλύτερη διαφορά τερμάτων στα μεταξύ των ισόβαθμων ομάδων παιχνίδια. Αν η διαφορά τερμάτων στα μεταξύ τους παιχνίδια είναι η ίδια, υπερισχύει η ομάδα με την καλύτερη επίθεση στα μεταξύ των ισόβαθμων ομάδων παιχνίδια (αυτή που πέτυχε τα περισσότερα γκολ). Αν και οι δύο ομάδες έχουν πετύχει τον ίδιο αριθμό γκολ, υπερισχύει η ομάδα με την καλύτερη εκτός έδρας επίθεση στα μεταξύ των ισόβαθμων ομάδων παιχνίδια. Αν εξακολουθεί να υπάρχει ισοβαθμία υπερισχύει η ομάδα με την μεγαλύτερη διαφορά τερμάτων στο πρωτάθλημα και αν εξακολουθεί να υπάρχει ισοβαθμία υπερισχύει η ομάδα με την καλύτερη επίθεση.

Τηλεοπτική μετάδοση

Μέχρι το 1991 ο μοναδικός τηλεοπτικός σταθμός στην Κύπρο ήταν το ΡΙΚ, το οποίο μπορούσε να λαμβάνει πλάνα από αγώνες για να μεταδίδει στα δελτία ειδήσεων και στις αθλητικές εκπομπές του. Η πρακτική αυτή συνεχίστηκε και μετά το 1991 και από τα υπόλοιπα τηλεοπτικά κανάλια που εμφανίστηκαν στην Κύπρο, τα οποία μπορούσαν ελεύθερα να λαμβάνουν πλάνα από τους ποδοσφαιρικούς αγώνες. Ωστόσο, το 1995 η ΚΟΠ αποφάσισε την πώληση των πακέτων στιγμιοτύπων. Οι ελεύθεροι τηλεοπτικοί σταθμοί αρνήθηκαν να υποβάλουν προσφορά καθώς θεωρούσαν ότι ήταν δικαίωμά τους να μεταδίδουν στιγμιότυπα δωρεάν.
Μετά την εξέλιξη αυτή η ΚΟΠ πώλησε τα τηλεοπτικά δικαιώματα του κυπριακού ποδοσφαίρου στη Lumiere η οποία μετέδιδε τα στιγμιότυπα μέσω του συνδρομητικού καναλιού της LTV. Παράλληλα μεταπωλούσε τα στιγμιότυπα στα ελεύθερα τηλεοπτικά κανάλια. Σύντομα, η Lumiere συμφώνησε με την ΚΟΠ για τη ζωντανή μετάδοση ποδοσφαιρικών παιχνιδιών μέσω της LTV.  Τα έσοδα της συμφωνίας ΚΟΠ-Lumiere διαμοιράζονταν στις ομάδες της Α΄ κατηγορίας. Αρχικά μεταδιδόταν μόνο ένας αγώνας κάθε αγωνιστική, αυτός που θεωρείτο ο σημαντικότερος. Η διεξαγωγή του αγώνα ήταν Σάββατο βράδυ.
Στα επόμενα χρόνια οι ομάδες κατοχύρωσαν τα τηλεοπτικά τους δικαιώματα και ακολούθως απεμπλάκησαν από την κεντρική διαχείριση, πουλώντας ξεχωριστά τα τηλεοπτικά τους δικαιώματα. Πλέον όλοι οι αγώνες είναι τηλεοπτικοί. Η LTV αποτελούσε ένα από τους σημαντικότερους μεταδότες των ποδοσφαιρικών αγώνων έως το 2014 που έκλεισε λόγω οικονομικών προβλημάτων. Λίγο πιο πριν συμφωνίες με τις ομάδες για μετάδοση των τηλεοπτικών τους αγώνων έκαναν οι συνδρομητικές πλατφόρμες CytaVision και Primetel, οι οποίες παραμένουν οι μοναδικοί μεταδότες των παιχνιδιών του κυπριακού ποδοσφαίρου. Από την περίοδο 2019-20 αναμένεται να μεταδίδει αγώνες και η Cablenet.

Δομή

Στο πρωτάθλημα Α΄ κατηγορίας 2019-20 συμμετέχουν 12 ομάδες. Θα διεξαχθεί σε δύο φάσεις. Στην πρώτη φάση, όλες οι ομάδες θα αναμετρηθούν αναμεταξύ τους από δύο φορές, μία εντός και μία εκτός έδρας. Μετά την ολοκλήρωση των 26 αγωνιστικών (Α΄ φάση) οι ομάδες θα συμμετάσχουν σε 2 ομίλους (ανάλογα με τη θέση τους) και θα δίνουν αγώνες κατάταξης (Β΄ φάση). Στους αγώνες θα μεταφερθούν τα αποτελέσματα, οι βαθμοί και τα τέρματα της Α΄ φάσης. Οι ομάδες στις θέσεις 1 έως 6 θα διαγωνιστούν για την κατάκτηση του πρωταθλήματος και τις θέσεις που οδηγούν στα πρωταθλήματα Ευρώπης. Οι ομάδες θα αναμετρηθούν αναμεταξύ τους από δύο φορές, μία εντός και μία εκτός έδρας. Πρωταθλήτρια θα ανακηρυχθεί η ομάδα που θα συγκεντρώσει τους περισσότερους βαθμούς. Η πρωταθλήτρια ομάδα εξασφαλίζει τη συμμετοχή της στο ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ 2020-21. Επιπλέον, οι ομάδες που τερματίζουν στη δεύτερη και τρίτη θέση εξασφαλίζουν τη συμμετοχή τους στο ΟΥΕΦΑ Γιουρόπα Λιγκ 2020–21. Μία θέση στο Γιουρόπα Λιγκ εξασφαλίζει και η νικήτρια ομάδα του κυπέλλου Κύπρου. Σε περίπτωση που η κυπελλούχος ομάδα έχει εξασφαλίσει ήδη συμμετοχή σε ευρωπαϊκή διοργάνωση μέσω του πρωταθλήματος, στο Γιουρόπα Λιγκ συμμετέχει και η τέταρτη ομάδα του βαθμολογικού πίνακα.
Οι ομάδες στις θέσεις 7 έως 12 θα αναμετρηθούν αναμεταξύ τους από δύο φορές, μία εντός και μία εκτός έδρας. Οι δύο τελευταίες ομάδες θα υποβιβαστούν στη Β΄ κατηγορία 2020-21.

Χορηγίες

Από την περίοδο 2007-2008 έως και την περίοδο 2011-2012, κύριος χορηγός της διοργάνωσης ήταν η Marfin Laiki Bank, δίνοντας την επωνυμία «Πρωτάθλημα Marfin Laiki Α΄ Κατηγορίας», η οποία άλλαξε την περίοδο 2011-2012 σε «Πρωτάθλημα Λαϊκής Τράπεζας». Από το 2016 κύριος χορηγός της διοργάνωσης είναι η Cyta. Η συμφωνία έχει διάρκεια ως το 2019. Η διοργάνωση ονομάζεται «Πρωτάθλημα Cyta», έως και την περίοδο 2018-2019.