Έλινορ Όστρομ

Βιογραφία

Η Έλινορ Κλαιρ Άϊβαν γεννήθηκε στο Λος Άντζελες της Καλιφόρνια ως το μοναδικό παιδί της μουσικού Λέα Χόπκινς και του σχεδιαστή Έντριαν Άϊβαν. Οι γονείς της χώρισαν όταν ήταν σε νεαρή ηλικία και η Έλινορ έζησε με την μητέρα της τις περισσότερες φορές. Φοίτησε σε μια προτεσταντική εκκλησία με την μητέρα της και συχνά περνούσε τα σαββατοκύριακα με την εβραϊκή οικογένεια του πατέρα της. Μεγαλώνοντας σε μια καταθλιπτική εποχή εξαιτίας του διαζυγίου των γονιών της, η Όστρομ περιέγραψε τον εαυτό της ως ένα "κακό παιδί".
Η Όστρομ μεγάλωσε στον ίδιο δρόμο με το γυμνάσιο του Μπέβερλυ Χιλς, από το οποίο αποφοίτησε το 1951. Αυτό το θεώρησε τύχη, γιατί αυτό το σχολείο είχε ένα πολύ υψηλό ποσοστό αποδοχής στο κολέγιο. Ως μαθήτρια γυμνασίου η Έλινορ Όστρομ αποθαρρύνθηκε από την μελέτη της τριγωνομετρίας καθώς τα κορίτσια που δεν είχαν υψηλούς βαθμούς στην Άλγεβρα και την Γεωμετρία δεν είχαν το δικαίωμα να επιλέξουν αυτό το μάθημα. Η μητέρα της δεν ήθελε να πάει η κόρη της στο κολέγιο καθώς δεν έβλεπε τον λόγο αυτού του γεγονότος.
Φοίτησε στο UCLA όπου έλαβε πτυχίο με τιμητική διάκριση πάνω στις πολιτικές επιστήμες το 1954 μετά από τριετή φοίτηση. Παντρεύτηκε έναν συμμαθητή της, τον Τσαρλς Σκοττ, και εργάστηκε στο Πανεπιστήμιο Κέμπριτζ της Μασσαχουσέτης ενώ ο Σκοττ φοίτησε στην Νομική Σχολή του Χάρβαρντ. Πήραν διαζύγιο αρκετά χρόνια αργότερα όταν η Όστρομ ξεκίνησε το διδακτορικό της.
Απορρίφθηκε η αίτησή της να εκπονήσει διδακτορικό στα οικονομικά στο UCLA αλλά έγινε δεκτή στο μεταπτυχιακό των πολιτικών επιστημών στο ίδιο πανεπιστήμιο όπου της απονεμήθηκε το μεταπτυχιακό δίπλωμα το 1962 και το διδακτορικό δίπλωμα το 1965. Το 1963 παντρεύτηκε τον πολιτικό επιστήμονα Βίνσεντ Όστρομ, τον οποίο γνώρισε ενώ συμμετείχε στην μελέτη του για την διαχείριση των υδάτινων πόρων στην νότια Καλιφόρνια.
Το 1961 ο Βίνσεντ Όστρομ, μαζί με τον Charles Tiebout και τον Robert Warren, δημοσίευσε την "Οργάνωση της κυβέρνησης σε μητροπολιτικές περιοχές", η οποία αποτέλεσε σημαντικό άρθρο και παρουσίασε θέματα τα οποία υπήρξαν κεντρικά για το συνολικό έργο του Όστρομ. Ωστόσο το άρθρο προκάλεσε σύγκρουση με το Γραφείο Κυβερνητικών Ερευνών του UCLA επειδή, σε αντίθεση με τα συμφέροντα του προεδρείου, πρότεινε τον πολυκεντρισμό ενάντια στον συγκεντρωτισμό των μητροπολιτικών περιοχών. Αυτή η σύγκρουση ώθησε το ζεύγος Όστρομ να εγκαταλείψει το UCLA. Μετακόμισαν στο Μπλούμινγκτον της Ιντιάνα το 1965, όταν ο Βίνσεντ δέχθηκε μια θέση καθηγητή πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα. Η Έλινορ έγινε μέλος του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών της Ιντιάνα ως επισκέπτρια καθηγήτρια. Το πρώτο μάθημα που δίδαξε ήταν η Αμερικανική Κυβέρνηση.

Καριέρα

Το 1973 η Όστρομ και ο σύζυγός της ίδρυσαν το Εργαστήριο Πολιτικής Θεωρίας και Ανάλυσης της Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα. Εξετάζοντας τη χρήση της συλλογικής δράσης, της εμπιστοσύνης και της συνεργασίας στην διαχείριση των κοινών πόρων της κοινότητας, η θεσμική της προσέγγιση στη δημόσια τάξη - γνωστή ως θεσμικό πλαίσιο ανάλυσης και ανάπτυξης - κρίθηκε επαρκώς διαφορετική για να θεωρηθεί ως μια ξεχωριστή σχολή θεωρίας της δημόσιας επιλογής. Έχει συγγράψει πολλά βιβλία πάνω στους τομείς της οργανωτικής θεωρίας, της πολιτικής επιστήμης και της δημόσιας διοίκησης.

Μητέρα των κοινών

Στην αμερικανίδα συγγραφέα Ostrom Elinor αποδίδεται ο χαρακτηρισμός μητέρα των κοινών-«commons» καθότι είναι η πρώτη που χρησιμοποίησε στο βιβλίο της “Η διαχείριση των κοινών πόρων” (1990, Governing the Commons), τον όρο αυτό. Ο όρος «κοινά» αναφέρεται σε ένα φυσικό ή τεχνητό σύστημα πόρου μεγάλης κλίμακας ώστε να είναι δαπανηρός (αλλά όχι αδύνατος) ο αποκλεισμός των δυνητικών χρηστών του, δηλαδή των ατόμων που αποκομίζουν οφέλη από τη χρήση του (Οstrom, 1990). Ο όρος αυτός χρησιμοποιούνταν και στο παρελθόν έχοντας διαφορετικό εντελώς νόημα μιας και η χρήση του νοηματοδοτούσε σε κάτι ‘’ίδιο’’. Η Ostrom Elinor αναφέρεται εξαρχής στη έννοια των κοινών κυρίως αναφερόμενοι στους περιβαλλοντικούς πόρους (ψαρότοπου, βοσκοτόπια κ.ά.). Σκοπός της ήταν να αποδείξει ότι οι μικροκαλλιεργητές, οι κτηνοτρόφοι και οι ψαράδες μπορούν μόνοι τους να επινοήσουν, επιβάλλουν και διατηρήσουν θεσμικές λύσεις απαραίτητες μεν για την επίλυση των προβλημάτων που προκύπτουν κατά τη χρήση και διαχείριση των κοινών αλλά χωρίς απαραίτητη τη συμβολή του κράτος για να εφαρμοστούν. Η φιλελεύθερη οικονομική προσέγγιση της Όστρομ για τα κοινά εστιάζει κυρίως στο ζήτημα της διευθέτησης-διαχείρισης τ ους ως κεντρικό σημείο μιας συνολικής πολιτικής στη σχέση  του καταναλωτή με τα αντίστοιχα αγαθά-εμπορεύματα.
Επί δεκαετίες η Ostrom παρακολουθούσε επιτυχημένα (πιθανών και κάποια αποτυχημένα) παραδείγματα αυτοδιαχειριζόμενων κοινοτήτων με πληθυσμό περίπου της τάξης των 50.000 ατόμων-κατοίκων. Αυτό τη βοήθησε να τεκμηριώσει καλύτερα μια θεωρία για την αυτοδιαχείριση των πόρων κυρίως φυσικών (όπως η γη, το νερό) και να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η ιδιωτική ιδιοκτησία σε τέτοια αγαθά μπορεί να είναι ο χειρότερος τρόπος για τη διαχείριση τους.
Στην ουσία η βραβευμένη συγγραφέας (Βραβείο Νόμπελ στις οικονομικές επιστήμες) δεν δεχόταν ότι ζούμε σε έναν κόσμο παγιδευμένο από τραγωδίες, σύμφωνα με τα όσα υποστήριζε ο Γκάρετ Χάρντιν, (ότι οι κοινόχρηστοι πόροι απειλούνται συχνά από υποβάθμιση εξαιτίας της υπερβολικής εκμετάλλευσης τους). Σύμφωνα με τα όσα η ίδια υποστήριζε, η διαχείριση των κοινών πόρων αποδίδει καλύτερα (ίσως τα μέγιστα) όταν γίνεται από άτομα που βρίσκονται κοντά στο αγαθό και επωφελούνται από τη χρήση του παρά από εξωτερικούς παράγοντες-ομάδες που σκοπό έχουν το προσωπικό πλεονέκτημα (έτσι επέρχεται και η τραγωδία των κοινών).

Θάνατος

Τον Οκτώβριο του 2011 η Όστρομ διαγνώστηκε με καρκίνο στο πάγκρεας. Κατά το τελευταίο έτος της ζωής της συνέχισε να γράφει και να διδάσκει, δίνοντας μια διάλεξη στο Ινστιτούτο Οικονομικών Υποθέσεων μόλις έντεκα εβδομάδες πριν τον θάνατό της. Πέθανε στις 12 Ιουνίου 2012, σε ηλικία 78 ετών. Ο σύζυγός της Βίνσεντ πέθανε 17 ημέρες αργότερα. Την ημέρα του θανάτου της δημοσίευσε το τελευταίο της άρθρο στο περιοδικό Project Syndicate. Ο πρόεδρος του Πανεπιστημίου της Ιντιάνα Μάικλ ΜακΡόμπι έγραψε : "Το Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα έχασε έναν αναντικατάστατο και θαυμάσιο θησαυρό με τον θάνατο της Έλινορ Όστρομ".