Αμφιτρόπη

Τοποθεσία του αρχαίου δήμου

Ο δήμος της Αμφιτροπής, ήταν δήμος της Παραλίας. Βρισκόταν νοτιοανατολικά της Αθήνας, στην κοιλάδα των Λεγρενών, ανάμεσα στο βουνό Μεγάλο Βάφι δυτικά και το βουνό Σπιθαροπούσι ανατολικά και συνόρευε με τον δήμο της Ατήνης, στα δυτικά στο όρος Μεγάλο Βάφι και με τον δήμο του Σουνίου, στα ανατολικά στο όρος Σπιθαροπούσσι. Στα δυο αυτά όρη υπήρχαν και λαξευμένες επιγραφές των ορίων–συνόρων της με τους άλλους δυο δήμους. Οι σύγχρονοι ερευνητές θεωρούν ότι βρίσκεται κοντά στο Μητροπήσι και το κέντρο του δήμου βρισκόταν σε θέση ανάμεσα στη Συντερίνα, Πουσιπήλια και Μεγάλα Πεύκα.
Σύμφωνα με τον αρχαιολόγο Ανδρέα Καπετάνιο, ο οποίος αναφέρεται στο χώρο και τους ανθρώπους, με βάση την αρχαία τοπογραφία των οικισμών και των δήμων της Λαυρεωτικής: «Οι αρχαίοι δήμοι της Λαυρεωτικής, συναπαρτίζονται από την Ανάφλυστο, τους Φρεαρρίους, τη Βήσα, την Αμφιτροπή, το Θράσυμο, το Λαύρειο, τη Μαρώνεια, τον Θορικό, το Σούνιο (με τη Νάπη και την Σκοπιά) και την Ατήνη. Κάποια από τα ονόματα αυτά φαίνεται να είναι τοπωνύμια που προσδιορίζουν θέσεις μεταλλείων εντός των ορίων των δήμων, όπως η Σκοπιά και η Νάπη εντός του Δήμου Σουνίου. Κάποια άλλα πιθανώς να αντιστοιχούν σε "δορυφορικούς" οικισμούς, που συναπαρτίζουν έναν δήμο, όπως έχει προταθεί για τους Φρεαρρίους ως οικιστικό πυρήνα εντός της Αναφλύστου».
Για τη θέση στο χωριό Μητροπήσι ή Μητρομπίσιο, το οποίο αναφερόταν και ως Μετροπίστι ή Μετρόπισι, ή Μιτροπή ή Μιτροπήσι υπάρχουν αναφορές και από ερευνητές του 19ου αιώνα.
Σε διάφορες περιοχές, οι οποίες υπάγονταν παλαιότερα στον πρώην Δήμο Κερατέας, ο οποίος έχει ενσωματωθεί σήμερα στον Δήμο Λαυρεωτικής, βρίσκονταν οι αρχαίοι δήμοι των Δειραδιωτών, του Ποταμού Δειραδιωτών (θέση Άγιος Γιάννης-Φοβόλες), της Αμφιτροπής (Μητροπήσι), της Βήσας (Μπαρμπαλιάκη), της Αιγιλίας (Όλυμπος), των Κυρτιαδών ή Κυρτειδών (κοντά στη Κακή Θάλασσα ή το Δασκαλειό), του Θορικού,των Φρεαρίων (Αρί ή Μαρκάτι ή Όλυμπος) και της Κεφαλής (περιοχή Αγίου Σεραφείμ Ρουτζέρι Μεσοχώρι).

Η συμμετοχή του δήμου στην αρχαία Βουλή

Ο δήμος, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές, ως μέλος της Αντιοχίδας φυλής, συμμετείχε με 2 βουλευτές στην αρχαία Βουλή των 500, κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.). Κατά τη δεύτερη (307/306 – 224/223 π.Χ.) και την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.) ο δήμος αντιπροσωπευόταν με 3 βουλευτές στη Βουλή των 600. Κατά την τέταρτη (201/200 π.Χ. – 126/127) και την πέμπτη περίοδο (126/127 – 3ος αιώνας) είναι άγνωστος ο αριθμός βουλευτών–αντιπροσώπων του δήμου.

Οι κάτοικοι της Αμφιτροπής

Ο δημότης της αρχαίας Αμφιτροπής ονομαζόταν Αμφιτροπαιεύς ή Αμφιτροπεύς ή γινόταν χρήση της λέξης «Αμφιτροπήθεν», δηλαδή προέρχεται από την Αμφιτροπή. Στον δήμο της Αμφιτροπής, η οποία βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή των ορυχείων του Λαυρίου, υπολογίζεται ότι υπήρχαν οκτώ ή εννέα ορυχεία, στα οποία εργάζονταν πολλοί από τους δημότες. Σύμφωνα επίσης με τον Αισχίνη, ο πατέρας του Τιμάρχου αναγκάστηκε να πουλήσει τα κτήματα–ακίνητα, τα οποία του ανήκαν στον δήμο αυτόν, για να αποφύγει την καταβολή απέναντι στη Λειτουργία. Η Λειτουργία ήταν γνωστή στην αρχαία Ελλάδα ως μια δημόσια υπηρεσία, η οποία είχε το χαρακτήρα θεσμού, ήταν καθιερωμένη από την ίδια την Πόλη–κράτος, όπου τα πλουσιότερα μέλη της πόλης (πολίτες ή μέτοικοι), περισσότερο ή λιγότερο οικειοθελώς, χρηματοδοτούσαν το κράτος από τον προσωπικό τους πλούτο. Η νομιμότητά της προερχόταν από την ιδέα ότι «η προσωπική περιουσία διακατέχεται μόνο μέσω της έγκρισης–αντιπροσώπευσης από την ίδια την πόλη».

Προσωπικότητες από την Αμφιτροπή

Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από τον δήμο της Αμφιτροπής, όπως ο βουλευτής Διοκλής ο Αμφιτροπαιεύς γιος του Φιλαρχίδου, ο βουλευτής Διοτίμος ο Αμφιτροπαιεύς, ο Διογένης ο Αμφιτροπήθεν, ο Διογένης ο Αμφιτροπήθεν γιος του Διονυσίου, ο Διόδωρος ο Αμφιτροπήθεν πατέρας της Πυθιάς, ο Διόνυσος ο Αμφιτροπήθεν, ο Διόφαντος ο Αμφιτροπήθεν κ.α.