Κεντρικές Δυνάμεις

Οι Κεντρικές Δυνάμεις (Γερμανικά Mittelmächte, Ουγγρικά Központi hatalmak, Τουρκικά Ιτιφάκ Ντεβλετλερί /Μπαγκσλαμά Ντεβλετλερί, Βουλγαρικά Централни сили=Τσέντραλνι σίλι, αποτελούμενες από τη Γερμανία, την Αυστροουγγαρία, την Οθωμανική Αυτοκρατορία και τη Βουλγαρία—εξ ου και γνωστή ως Τετραπλή Συμμαχία (Γερμανικά Vierbund)—ήταν ένας από τους δύο συνασπισμούς, που πολέμησαν στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (1914–18).
Αντιμετώπισε και ηττήθηκε από τις Συμμαχικές Δυνάμεις που είχαν σχηματιστεί γύρω από την Τριπλή Αντάντ. Αρχή των Δυνάμεων ήταν η συμμαχία της Γερμανίας και της Αυστροουγγαρίας το 1879. Παρά την ένταξή της στη συμμαχία, η Ιταλία αρνήθηκε να συμμετάσχει στον Α 'Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό των Κεντρικών Δυνάμεων. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία και η Βουλγαρία δεν εντάχθηκαν παρά μόνο μετά την έναρξη του Παγκοσμίου Πολέμου, αν και η Οθωμανική Αυτοκρατορία διατηρούσε στενές σχέσεις τόσο με τη Γερμανία όσο και με την Αυστροουγγαρία από τις αρχές του 20ού αιώνα.

Δικαιολόγηση του πολέμου

Στις αρχές Ιουλίου του 1914, μετά τη δολοφονία του Αρχιδούκα Φραγκίσκου Φερδινάνδου της Αυστροουγγαρίας και την άμεση πιθανότητα του πολέμου μεταξύ της Αυστροουγγαρίας και της Σερβίας, ο Κάιζερ Γουλιέλμος Β΄ και η Γερμανική κυβέρνηση ενημέρωσαν την κυβέρνηση της Αυστροουγγαρίας ότι η Γερμανία θα στήριζε τη συμμαχία τους  και θα την υπερασπιστεί από ενδεχόμενη ρωσική παρέμβαση, εάν γινόταν ένας πόλεμος μεταξύ της Αυστροουγγαρίας και της Σερβίας. Όταν η Ρωσία κήρυξε γενική επιστράτευση, η Γερμανία θεώρησε την ενέργειά της επιθετική. Η Ρωσική κυβέρνηση υποσχέθηκε στη Γερμανία ότι η γενική επιστράτευσή της δεν σήμαινε προετοιμασία για πόλεμο με τη Γερμανία, αλλά ήταν η αντίδραση στα γεγονότα μεταξύ της Αυστροουγγαρίας και της Σερβίας. Η Γερμανική κυβέρνηση θεώρησε τη ρωσική υπόσχεση για  μη πόλεμο με τη Γερμανία χωρίς νόημα υπό το φως της γενικής επιστράτευσής της και η Γερμανία με τη σειρά της επιστρατεύθηκε για πόλεμο. Την 1η Αυγούστου η Γερμανία έστειλε τελεσίγραφο στη Ρωσία, δηλώνοντας ότι καθώς και η Γερμανία και η Ρωσία βρίσκονταν σε κατάσταση επιστράτευσης, υπήρχε στην πράξη κατάσταση πολέμου μεταξύ των δύο χωρών. Αργότερα εκείνη την ημέρα η Γαλλία, σύμμαχος της Ρωσίας, κήρυξε κατάσταση γενικής επιστράτευσης .
Τον Αύγουστο του 1914 η Γερμανία άρχισε πόλεμο κατα της Ρωσίας. Η Γερμανική κυβέρνηση δικαιολόγησε τη στρατιωτική δράση ενάντια στη Ρωσία ως αναγκαία λόγω της ρωσικής επιθετικότητας, όπως καταδεικνυόταν από την επιστράτευση του Ρωσικού στρατού που είχε ως αποτέλεσμα σε απάντηση την επιστράτευση της Γερμανίας .
Μετά την κήρυξη πολέμου της Γερμανίας στη Ρωσία η Γαλλία λόγω της συμμαχίας της με τη Ρωσία προετοίμασε γενική επιστράτευση εν αναμονή πολέμου. Στις 3 Αυγούστου 1914 η Γερμανία απάντησε σε αυτή την ενέργεια κηρύσσοντας πόλεμο στη Γαλλία. Η Γερμανία αντιμετωπίζοντας πόλεμο σε δύο μέτωπα, έθεσε σε ενέργεια το λεγόμενο Σχέδιο Σλίφεν, που περιλάμβανε την κίνηση των Γερμανικών ένοπλων δυνάμεων μέσω του Βελγίου και από εκεί την εισβολή τους στη Γαλλία προς τη γαλλική πρωτεύουσα του Παρισιού. Ελπιζε αυτό το σχέδιο να πετύχει μια γρήγορη νίκη επί των Γάλλων και να επιτρέψει στις Γερμανικές δυνάμεις να επικεντρωθούν στο Ανατολικό Μέτωπο. Το Βέλγιο ήταν ουδέτερη χώρα και δεν θα δεχόταν Γερμανικές δυνάμεις να διασχίσουν το έδαφός του. Η Γερμανία παραβίασε τη βελγική ουδετερότητα και εισέβαλε στη χώρα για να ξεκινήσει μια επίθεση προς το Παρίσι. Αυτό έκανε τη Μεγάλη Βρετανία να κηρύξει τον πόλεμο στη Γερμανική Αυτοκρατορία, καθώς η ενέργειά της παραβίασε τη Συνθήκη του Λονδίνου που είχε υπογραφεί από τα δύο κράτη το 1839, διασφαλίζοντας τη βελγική ουδετερότητα και την υπεράσπιση του βασιλείου, αν ένα κράτος την παραβίαζε.
Στη συνέχεια, αρκετά κράτη κήρυξαν τον πόλεμο στη Γερμανία στα τέλη Αυγούστου του 1914, με την Ιταλία να κηρύττει τον πόλεμο στην Αυστροουγγαρία το 1915 και στη Γερμανία στις 27 Αυγούστου 1916. Οι Ηνωμένες Πολιτείες κήρυξαν τον πόλεμο στη Γερμανία στις 6 Απριλίου 1917 και η Ελλάδα τον Ιούλιο του 1917.

Δικαιολόγηση του πολέμου

Η Αυστροουγγαρία θεωρούσε ότι η δολοφονία του Αρχιδούκα Φραγκίσκου Φερδινάνδου είχε ενορχηστρωθεί με τη βοήθεια της Σερβίας. Η χώρα θεώρησε τη δολοφονία ως ένα επικίνδυνο προηγούμενο για την ενθάρρυνση του Νοτιοσλαβικού πληθυσμού της χώρας να εξεγερθεί και να απειλήσει να αποσχισθεί από το πολυεθνικό κράτος. Η Αυστροουγγαρία  έστειλε επισήμως τελεσίγραφο στη Σερβία, ζητώντας την πλήρη διερεύνηση της συνενοχής της Σερβικής κυβέρνησης στη δολοφονία και την πλήρη συμμόρφωση της Σερβίας με τους όρους που απαιτούσε η Αυστροουγγαρία. Η Σερβία αποδέχθηκε τα περισσότερα από τα αιτήματα, ωστόσο η Αυστροουγγαρία θεώρησε αυτό ανεπαρκές και χρησιμοποίησε αυτή την έλλειψη πλήρους συμμόρφωσης για να δικαιολογήσει τη στρατιωτική επέμβαση . Αυτά τα αιτήματα έχουν θεωρηθεί ως διπλωματική κάλυψη για την αναπόφευκτη κήρυξη πολέμου της Αυστροουγγαρίας στη Σερβία.
Η Αυστροουγγαρία είχε προειδοποιηθεί από τη Ρωσία ότι η Ρωσική κυβέρνηση δεν θα ανεχόταν την επίθεσή της στη Σερβία. Ωστόσο, με τη Γερμανία να στηρίζει τις ενέργειες της Αυστροουγγαρίας, η Αυστροουγγρική κυβέρνηση έλπιζε ότι η Ρωσία δεν θα παρέμβει και ότι η σύγκρουση με τη Σερβία θα ήταν μια περιφερειακή σύγκρουση.
Η εισβολή της Αυστροουγγαρίας στη Σερβία έκανε τη Ρωσία να κηρύξει τον πόλεμο στη χώρα και η Γερμανία με τη σειρά της κήρυξε τον πόλεμο στη Ρωσία, ξεκινώντας τη σύγκρουση των συμμαχιών που είχε ως αποτέλεσμα τον Παγκόσμιο Πόλεμο.

Επικράτεια

Η Αυστροουγγαρία ήταν εσωτερικά χωρισμένη σε δύο κράτη με τις δικές τους κυβερνήσεις, συνενωμένα μέσω του θρόνου των Αψβούργων. Η Αυστριακή Αυτοκρατορία περιείχε διάφορα δουκάτα και πριγκιπάτα και το Βασίλειο της Βοημίας, το Βασίλειο της Δαλματίας και το το Βασίλειο της Γαλικίας και Λοδομερίας. Στο Βασίλειο της Ουγγαρίας υπαγόταν και το Βασίλειο της Κροατίας-Σλαβονίας. Στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη η κυριαρχία μοιραζόταν μεταξύ Αυστρίας και η Ουγγαρίας.

Δικαιολόγηση του πολέμου

Η Οθωμανική Αυτοκρατορία μπήκε στον πόλεμο στο πλευρό των Κεντρικών Δυνάμεων το Νοέμβριο του 1914. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε αποκτήσει ισχυρές οικονομικές σχέσεις με τη Γερμανία μέσω του έργου του Σιδηρόδρομου Βερολίνου-Βαγδάτης που ήταν ακόμα ημιτελές εκείνη την εποχή. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία συνήψε επίσημη συμμαχία με τη Γερμανία, που υπεγράφη στις 2 Αυγούστου 1914. Η συμμαχική συνθήκη προέβλεπε ότι η Οθωμανική Αυτοκρατορία θα εμπλέκετο στη σύγκρουση σε σύντομο χρονικό διάστημα.  Ωστόσο τους πρώτους μήνες του πολέμου, η Οθωμανική Αυτοκρατορία παρέμεινε ουδέτερη, αν και επέτρεψε να εισέλθει και να παραμείνει κοντά στα στενά του Βοσπόρου μια γερμανική ναυτική μοίρα. Οθωμανοί αξιωματούχοι ενημέρωσαν τη Γερμανική κυβέρνηση ότι η χώρα χρειαζόταν χρόνο για να προετοιμαστεί για τη σύγκρουση. Η Γερμανία χορήγησε οικονομική βοήθεια και αποστολές όπλων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία .
Μετά την κλιμάκωση των πιέσεων από τη Γερμανική κυβέρνηση, που απαιτούσε από την Οθωμανική Αυτοκρατορία να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της από τη συνθήκη ή αλλιώς η Γερμανία θα απέβαλε τη χώρα από τη συμμαχία και θα τερμάτιζε την οικονομική και στρατιωτική βοήθεια, η Οθωμανική κυβέρνηση εισήλθε στον πόλεμο με τα νεοαποκτηθέντα ταχύπλοα σκάφη από τη Γερμανία, το Γιαβούζ Σουλτάν Σελίμ (πρώην SMS Goeben) και το Mιντιλί (πρώην SMS Breslau) να πραγματοποιούν ναυτική επιδρομή στο ρωσικό λιμάνι της Οδησσού, ασκώντας έτσι στρατιωτική δράση σύμφωνα με τις υποχρεώσεις της συμμαχίας με τη Γερμανία. Η Ρωσία και η Τριπλή Αντάντ κήρυξαν τον πόλεμο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία .

Δικαιολόγηση του πολέμου

Η Βουλγαρία ήταν ακόμα δυσαρεστημένη μετά την ήττα της τον Ιούλιο του 1913 από τη Σερβία, την Ελλάδα και τη Ρουμανία. Υπέγραψε μια συνθήκη αμυντικής συμμαχίας με την Οθωμανική Αυτοκρατορία στις 19 Αυγούστου 1914. Ήταν η τελευταία χώρα που εντάχθηκε στις Κεντρικές Δυνάμεις, κηρύσσοντας τον πόλεμο στη Σερβία τον Οκτώβριο του 1915. Εισέβαλε στη Σερβία σε συνδυασμό με τις Γερμανικές και Αυστροουγγρικές δυνάμεις. Η Βουλγαρία διεκδικούσε την περιοχή της Μακεδονίας του Βαρδάρη, που τότε κατείχε η Σερβία μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-1913 και την επώδυνη για τη Βουλγαρία Συνθήκη του Βουκουρεστίου (1913).  Ως αντάλλαγμα για την είσοδό της στον Πόλεμο στο πλευρό των Κεντρικών Δυνάμεων δόθηκε στη Βουλγαρία το δικαίωμα να ζητήσει την ανάκτηση αυτού του εδάφους.

Κηρύξεις πολέμου

Την κήρυξη πολέμου από τη Βουλγαρία στη Σερβία στις 14 Οκτωβρίου 1915 ακολούθησαν η κήρυξη πολέμου στη Βουλγαρία από το Ηνωμένο Βασίλειο και το Μαυροβούνιο (15 Οκτωβρίου), από τη Γαλλία (16 Οκτωβρίου) και από την Ιταλία και τη Ρωσία (19 Οκτωβρίου). Η Βουλγαρία κήρυξε τον πόλεμο στη Ρουμανία την 1 Σεπτεμβρίου 1916 και τέλος η Ελλάδα κήρυξε τον πόλεμο στη Βουλγαρία στις 2 Ιουλίου 1917.

Kράτος Ντέρβις

Το Kράτος Ντέρβις ήταν ένα επαναστατικό κράτος της Σομαλίας που επιδίωκε την ανεξαρτησία της χώρας αυτής. Οι δυνάμεις του πολέμησαν κατά των Ιταλικών και Βρετανικών δυνάμεων στην Ιταλική και τη Βρετανική Σομαλία στον  Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο κατά τη Σομαλική εκστρατεία. Το Kράτος Ντέρβις έλαβε υποστήριξη από τη Γερμανία και την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Επίσης έλαβε για λίγο υποστήριξη από την Αιθιοπική Αυτοκρατορία το 1915-1916.

Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία

Σε αντίθεση με τη Νοτιοαφρικανική Ενωση, που συμμετείχε στον πόλεμο, οι επαναστάτες Μπόερς ίδρυσαν τη Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία το 1914 με την Επανάσταση του Μάριτς. Η Γερμανία βοήθησε τους αντάρτες, που δραστηριοποιήθηκαν μέσα και έξω από τη Γερμανική αποικία της Γερμανικής Νοτιοδυτικής Αφρικής, αλλά ηττήθηκαν από τις Βρετανικές αυτοκρατορικές δυνάμεις.

Σουλτανάτο του Νταρφούρ

Οι δυνάμεις του Σουλτανάτου του Νταρφούρ πολέμησαν κατά των Βρετανικών δυνάμεων στο Αγγλοαιγυπτιακό Σουδάν κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στην Αγγλοαιγυπτιακή Επιχείρηση του Νταρφούρ.

Εξαρτημένα κράτη

Κατά τη διάρκεια του 1917 και του 1918, οι Φινλανδοί υπό τον Καρλ Γκούσταφ Έμιλ Μάνερχαϊμ και οι Λιθουανοί εθνικιστές πολέμησαν τη Ρωσία για μια κοινή υπόθεση. Με την επίθεση των μπολσεβίκων στα τέλη του 1917 η εξόριστη Ουκρανική κυβέρνηση ζήτησε στρατιωτική προστασία πρώτα από τις Κεντρικές Δυνάμεις και αργότερα από τις ένοπλες δυνάμεις της Αντάντ.
Η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε επίσης τους δικούς της συμμάχους στο Αζερμπαϊτζάν και στο Βόρειο Καύκασο. Τα τρία κράτη πολέμησαν μαζί στο Στρατό του Ισλάμ στη Μάχη του Μπακού.

Συμμετέχοντες μη κράτη

Άλλα κινήματα υποστήριζαν τις προσπάθειες των Κεντρικών Δυνάμεων για δικούς τους λόγους, όπως οι ριζοσπάστες Ιρλανδοί Εθνικιστές που κατά την Εξέγερση του Πάσχα στο Δουβλίνο τον Απρίλιο του 1916. αναφέρθηκαν στους «χάλκινους συμμάχους τους στην Ευρώπη». Ωστόσο η πλειοψηφία των Ιρλανδών εθνικιστών υποστήριζε τη Βρετανική και συμμαχική πολεμική προσπάθεια μέχρι το 1916, όταν άλλαξε το ιρλανδικό πολιτικό τοπίο. Το 1914 η Γερμανία και η Αυστροουγγαρία επέτρεψαν στο Γιόζεφ Πιλσούντσκι να σχηματίσει τις ανεξάρτητες Πολωνικές λεγεώνες. Ο Πιλσούντσκι ήθελε οι λεγεώνες του να βοηθήσουν τις Κεντρικές Δυνάμεις να νικήσουν τη Ρωσία και στη συνέχεια να υποστηρίξουν τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο και να κερδίσουν τον πόλεμο με αυτούς.