Κατακόμβη Πρίσκιλλας

Περιγραφή

Κατά τη διάρκεια των διωγμών του 3ου και του 4ου αιώνα οι κατακόμβες υποδέχθηκαν τα λείψανα πολυάριθμων μαρτύρων (όπως ενός Πάπα, του Μαρκελλίνου) και- στη συνέχεια- άλλων έξι Παπών. Σε βάθος 35 μέτρων και σε διάρθρωση τριών επιπέδων, οι κατακόμβες φιλοξενούν περίπου 40 χιλιάδες τάφους. Εγκαταλελειμμένες τον 5ο αιώνα και αργότερα λεηλατημένες στην εποχή των βαρβαρικών επιδρομών, οι κατακόμβες είχαν ξεχαστεί και μόνο κατά τους τελευταίους αιώνες ανακαλύφθηκαν εκ νέου και επανεκτιμήθηκαν.
Ανάμεσα στους πολλούς θαλάμους είναι δυνατόν να αναφερθούν μερικοί που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

  Ο θάλαμος της Δεομένης Ψυχής (Γυναίκα με πέπλο)

Ο θάλαμος χρονολογείται από τον τρίτο αιώνα και πήρε το όνομά του από μια τοιχογραφία -πολύ καλά διατηρημένη- μιας καμάρας που αναπαριστά γυναίκα με πέπλο σε στάση προσευχής, με τα χέρια υψωμένα. Η γυναίκα, κατά πάσα πιθανότητα, ήταν εκεί θαμμένη, συνεπώς απεικονίζεται και σε άλλες σημαντικές στιγμές της ζωής της: στο γάμο της και τη γέννηση ενός γιου . Στις άλλες πλευρές του θαλάμου υπάρχουν απεικονίσεις από την Παλαιά Διαθήκη (η σωτηρία των τριών παίδων εν καμίνω ,  του Ισαάκ από τη δική του θυσία  και αυτή του Ιωνά από το κήτος) για να συμβολιστεί η σωτηρία μέσω της Σταυρικής Θυσίας. Στο κέντρο της οροφής, μια τοιχογραφία του "Καλού Ποιμένα" που φέρει ένα πρόβατο  στους ώμους Του.

Το Ελληνικό Παρεκκλήσιο

Το παρεκκλήσι είναι ένας χώρος που διαιρείται σε δύο μέρη με μια αψίδα, πλούσια διακοσμημένος με έργα  πομπηιανής τεχνοτροπίας, που χρονολογούνται από τον 2ο αιώνα, σε απομίμηση μαρμάρου και γύψου. Οι απεικονίσεις -συχνά καλά διατηρημένες-  αναπαριστούν διάφορα περιστατικά από την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη. Ιδιαίτερου ενδιαφέροντος είναι η "Προσκύνηση των μάγων", η "Ανάσταση του Λαζάρου" και η "Θεραπεία του παραλυτικού", που αποτελούν ορισμένες από τις αρχαιότερες απεικονίσεις αυτών των γεγονότων που μας έχουν σωθεί. Ο κύκλος των τοιχογραφιών περιλαμβάνει κατόπιν παλαιοδιαθηκικές αναπαραστάσεις (Ο Δανιήλ στον λάκκο των λεόντων, Η Σωσάνα που παγιδεύεται από τους γέροντες, οι  Τρεις παίδες εν καμίνω, ο Μωυσής κάνει το νερό να αναβλύσει από το βράχο), καθώς και μια απεικόνιση  ενός ευχαριστιακού δείπνου (Αρτοκλασία), στο οποίο συμμετέχουν μερικοί άνδρες και μια γυναίκα.

Η Παναγία

Στην οροφή του θαλάμου που στέγαζε έναν τάφο αφιερωμένο, πιθανώς σε έναν μάρτυρα, διατηρείται ένα γύψινο στο οποίο είναι ζωγραφισμένη η Παναγία ένθρονη με το Βρέφος στην αγκαλιά της και δίπλα της κάποιον προφήτη Βαρλαάμ, που δείχνει προς ένα αστέρι. Δεδομένων της τεχνοτροπίας και της τοποθεσίας (στο αρχικό τμήμα του κοιμητηρίου) συμπεραίνεται η χρονολόγηση της αναπαράστασης τον 3ο αιώνα , ως εκ τούτου, πιστεύεται ότι αυτή η εικόνα είναι, μετά την Προσκύνηση των Μάγων στο Ελληνικό Παρεκκλήσι , η αρχαιότερη απεικόνιση της Παναγίας και του Βρέφους που μας έχει διασωθεί.

Η Βασιλική και το μοναστήρι

Πάνω από τις κατακόμβες  του Πάπα Συλβέστρου είχε ανεγερθεί τον 4ο αιώνα μία βασιλική, η οποία, με τη σταδιακή εγκατάλειψη των αστικών περιοχών έξω από τα τείχη, καταστράφηκε σταδιακά και στη συνέχεια  ξεχάστηκε. Τα ερείπιά της ανακαλύφθηκαν το 1890 και το 1906 επάνω στην αρχαία τοιχοποιία  προχώρησε η ανύψωση τοίχων και η κατασκευή μίας στέγης για να προστατευθεί ο χώρος. Προέκυψε επομένως μια νέα βασιλική σύμφωνα με το πρότυπο της προηγούμενης.
Η σημερινή είσοδος των Κατακομβών είναι στον Οίκο της  Κατακόμβης της Πρίσκιλλας, χτίστηκε το 1929 και είναι η έδρα των Αδελφών Βενεδικτίνων της Πρίσκιλλας, που μεριμνούν για  το χώρο.

Η Εικονική επίσκεψη στο Google Maps, οι Κατακόμβες της Πρίσκιλλας

Το Νοέμβριο του 2013, έχει δημιουργηθεί από το Google Maps, η δυνατότητα να πραγματοποιήσει κάποιος μια εικονική περιήγηση στις κατακόμβες με το StreetView σε αυτό το link.