Ναργιλές

Ονομασία

Ο Ναργιλές είναι ασιατικής επινόησης για πιο άνετο και ταυτόχρονα ευχάριστο κάπνισμα. Η ονομασία του προέρχεται από τη περσική λέξη "ναργκίλ" (= είδος καρύδας που εντοπίζεται στην περιοχή Λιανάμμο Πετριών ), από την οποία στην αρχή κατασκευαζόταν πριν χρησιμοποιηθεί αργότερα γυάλινη σφαίρα.

Η ορθότερη προφορά του όρου είναι αμφιλεγόμενη, καθώς υποστηρίζεται ότι είναι αργιλές έναντι του
ναργιλές χωρίς όμως η υπόθεση αυτή να τεκμηριώνεται από έτυμο σε αντίθεση με την αντίθετη. Αυτό έχει την εξής γραμματική εξήγηση, που υποστηρίζεται, παλαιότερα έλεγαν "τον αργιλέ", με τα χρόνια, όμως, ο όρος αυτός "ενώθηκε" κι έτσι προέκυψε ο όρος ναργιλές ο οποίος κι επικράτησε. 
Μπορούμε να κατανοήσουμε την αλλαγή αυτή με το εξής διάγραμμα: τον αργιλέ - το-ν-αργιλέ - το[ν] ν-αργιλέ - τον ναργιλέ    >   ναργιλές.
Άλλοι ωστόσο υποστηρίζουν πως εφόσον η λέξη αυτή είναι ξένη μπορεί να υπάρξει επιείκεια με τον τρόπο γραφής και προφοράς. Η πιο διαδεδομένη προφορά ωστόσο είναι ναργιλές.

Τρόπος χρήσης

Η γυάλινη φιάλη φέρει καθαρό νερό συνήθως μέχρι τη μέση. Μετά την αεροστεγή σύνδεση με τον κατακόρυφο σωλήνα τοποθετείται στη πάνω κατάληξή του, που ονομάζεται λουλάς, χαρμάνι καπνού που πωλείται στο εμπόριο και είναι αρκετά πιο ακίνδυνος σε σχέση με τον καπνό του τσιγάρου (ο καπνός αυτός παράγεται ειδικά για ναργιλέ). Στη συνέχεια, με μια μεταλλική μικρή τσιμπίδα τοποθετούνται πάνω στο χαρμάνι, που προηγουμένως έχει συμπιεσθεί ελαφρά με το χέρι, τεμάχια αναμμένου κάρβουνου. Έτσι μόλις ο καπνιστής αρχίζει να ρουφά, μειώνεται η ποσότητα του εντός της φιάλης αέρα, δημιουργείται υποπίεση, και ο καπνός από τον καιόμενο καπνό (συνήθως ποικιλίας "τουμπεκί") μαζί με αέρα εισέρχεται δια του κατακόρυφου σωλήνα στη φιάλη προκαλώντας φυσαλίδες και αναταραχή στο νερό με υπόκωφο θόρυβο, το λεγόμενο "γουργουρητό". Το πέρασμα αυτό του καπνού μέσα από το νερό που τον φιλτράρει τον ψύχει και αποτελεί το βασικό χαρακτηριστικό το οποίο διαφοροποιεί τον ναργιλέ από άλλες συσκευές καπνίσματος.

Διάδοση

Ο Ναργιλές είναι συνηθισμένος στα μουσουλμανικά κράτη, ενώ σχετικά διαφοροποιημένος απαντάται και σε άλλες ασιατικές χώρες όπως η Ινδία. Στην Ελλάδα η χρήση του ήταν διαδεδομένη κατά την εποχή της Τουρκοκρατίας, ενώ συνεχίστηκε και στις αρχές του 20ού αιώνα. 
Τα τελευταία χρόνια παρουσιάζεται μια αύξηση στα μαγαζιά που προσφέρουν ναργιλέ τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη.

Καπνός ναργιλέ και ο βαθμός επικινδυνότητας του

Το χαρμάνι που καπνίζεται στον ναργιλέ θεωρείται λιγότερο επιβλαβές από κάθε άλλη μορφή καπνού, με την αιτιολογία ότι ο καπνιστής πως διατρέχει λιγότερους κινδύνους υγείας. Ο καπνός αυτός είναι υγρός και πολλές φορές αρωματισμένος και ονομάζεται τουμπεκί, όμως η φήμη του σε σχέση με το βαθμό επικινδυνότητας του δεν συνάδει με την επιστημονική κοινή γνώμη. 
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) το κάπνισμα ναργιλέ οδηγεί σε έκθεση του χρήστη σε εισπνεόμενο καπνό με όγκο 100 έως 200 φορές μεγαλύτερο απ' ότι το κάπνισμα ενός τσιγάρου. Έρευνες έχουν αποδείξει ότι το νερό δεν κατακρατά τις συγκεντρώσεις τοξικών ενώσεων, όπως μονοξείδιο του άνθρακα, πίσσα, βαρέα μέταλλα και διάφορες καρκινογόνες ουσίες.

Παράδοση

Το κάπνισμα του ναργιλέ έχει περάσει στην ελληνική παράδοση μέσα από τραγούδια, κυρίως ρεμπέτικα.