Avro Anson

Σχεδίαση και εξέλιξη

Το Anson ήταν παράγωγο το εξαθέσιου πολιτικού Avro 652 και η στρατιωτική έκδοση, η οποία πέταξε πρώτη φορά στις 24 Μαρτίου 1935, κατασκευάστηκε σύμφωνα με τις προδιαγραφές του υπουργείου αεροπορίας 18/35 (Air Ministry Specification 18/35). Ήταν το πρώτο μονοπλάνο της RAF με ανασυρόμενο σύστημα προσγείωσης. Η πρώτη παρτίδα παραγωγής περιλάμβανε 174 αεροσκάφη Anson Mk I τα οποία εντάχθηκαν στην Βρετανική Παράκτια Διοίκηση (Coastal Command). Η 48η Μοίρα της RAF ήταν η πρώτη που εξοπλίστηκε με το Anson τον Μάρτιο του 1936. 
Ένα διακριτικό χαρακτηριστικό του Anson ήταν ότι ο μηχανισμός ανάσυρσης του συστήματος προσγείωσής του απαιτούσε περισσότερες από 140 περιστροφές του χειροκίνητου στρόφαλου από τον πιλότο. Για το λόγο αυτό, τα Anson συχνά πετούσαν με το σύστημα προσγείωσης εκτεταμένο, με κόστος όμως 30 μιλίων την ώρα (50 km/h) από την ταχύτητα πλεύσης τους. 
Συνολικά κατασκευάστηκαν 11.020 Anson μέχρι το τέλος της παραγωγής το 1952, καθιστώντας το το δεύτερο πλέον παραχθέν (μετά από το Vickers Wellington) πολυκινητήριο Βρετανικό αεροσκάφος του πολέμου.

Επιχειρησιακή ιστορία

Με την έναρξη του πολέμου υπήρχαν 26 μοίρες της RAF που χρησιμοποιούσαν το Anson I, δέκα της Παράκτιας Διοίκησης και 16 της Διοίκησης Βομβαρδισμού. Όμως ήδη το Anson θεωρούνταν ξεπερασμένο για αποστολές βομβαρδισμού και παράκτιας περιπολίας και σταδιακά αντικαθιστούνταν από τα Armstrong Whitworth Whitley και Lockheed Hudson. 
Περιορισμένος αριθμός Anson συνέχισε να εκτελεί σε επιχειρησιακές αποστολές όπως παράκτιες περιπολίες και διασώσεις αέρος – θαλάσσης. Στις αρχές του πολέμου ένα Anson κατάφερε ένα πιθανό χτύπημα σε ένα Γερμανικό υποβρύχιο. Τον Ιούνιο του 1940, ένα σμήνος τριών Anson δέχθηκε επίθεση από εννέα Messerschmitt Bf 109 της Luftwaffe. Τα Anson κατέρριψαν δύο γερμανικά αεροσκάφη και «…προξένησαν ζημιές σε ένα τρίτο πριν τελειώσει η αερομαχία», χωρίς να υποστούν καμία απώλεια. Ο πραγματικός ρόλος του αεροσκάφους όμως ήταν η εκπαίδευση των πιλότων για πτήσεις με τα πολυκινητήρια βομβαρδιστικά όπως το Avro Lancaster. Το Anson επίσης χρησιμοποιούνταν για την εκπαίδευση των πληρωμάτων των βομβαρδιστικών, των πλοηγών, των ασυρματιστών, των βομβαρδιστών και των χειριστών των πυροβόλων. Μεταπολεμικά, το Anson συνέχισε να υπηρετεί τόσο ως εκπαιδευτικό όσο και ως ελαφρύ μεταγωγικό. Τα τελευταία Anson, τα οποία υπηρετούσαν σε μονάδες επικοινωνιών, αποσύρθηκαν από την RAF στις 28 Ιουνίου 1968. 
Η πολεμική αεροπορία της Αυστραλίας χρησιμοποίησε 1.028 Anson, κυρίως της έκδοσης Mk I, μέχρι το 1955. Η Καναδική πολεμική αεροπορία και το Καναδικό Ναυτικό χρησιμοποίησαν τα Anson μέχρι το 1952. Η Αμερικανική Πολεμική Αεροπορία χρησιμοποίησε 50 Καναδικής κατασκευής Anson, τα οποία έφεραν την ονομασία AT-20. 
Η πολεμική αεροπορία της Νέας Ζηλανδίας χρησιμοποίησε 23 Anson σε ρόλους εκπαίδευσης ναυσιπλοΐας κατά τη διάρκεια του πολέμου, μαζί με τα πιο πολυάριθμα Airspeed Oxford, και απέκτησε επιπλέον αεροσκάφη μετά το τέλος του για ρόλους επικοινωνιών. Ένα αεροσκάφος εκπαίδευσης ναυσιπλοΐας βρίσκεται σήμερα στο μουσείο της πολεμικής αεροπορίας της Νέας Ζηλανδίας, στο Γουίγκραμ (Wigram). 
Η Αιγυπτιακή πολεμική αεροπορία χρησιμοποίησε τα Anson σε ρόλους επικοινωνιών και μεταφοράς υψηλών προσώπων (VIP). Ένα ειδικά διαμορφωμένο Anson δόθηκε ως δώρο στον τότε Βασιλιά της Αιγύπτου από την RAF. Η Βασιλική αεροπορία του Αφγανιστάν απέκτησε δεκατρία Anson 18 από το 1948, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για διάφορους ρόλους μέχρι το 1972.

Το Avro Anson σε Ελληνική υπηρεσία

Η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία παρέλαβε 12 Avro Anson Mk I το 1939, για προκεχωρημένη εκπαίδευση. Κατά τη διάστημα 1940 - 1941 χρησιμοποιήθηκε από την 13η Μοίρα Ναυτικής Συνεργασίας σε αποστολές περιπολιών και συνοδείας νηοπομπών. 5 Anson διέφυγαν στην Αίγυπτο μετά την Γερμανική εισβολή όπου συνέχισαν να υπηρετούν υπό βρετανική διοίκηση, διατηρώντας όμως την ταυτότητα της 13ης Μοίρας, μέχρι την αντικατάστασή τους από τα Blenheim Mk IV.
Μεταπολεμικά η Ελληνική Αεροπορία παρέλαβε 24 μεταφορικά Anson, το 1947. Δύο από αυτά, τύπου Avro Anson Mk IΙ, ήταν μετεσκευασμένα σε νοσοκομειακά. Χρησιμοποιήθηκαν εντατικά κατά την διάρκεια του Εμφυλίου για μεταφορές VIP, προσωπικού και υλικών, ενώ χρησιμοποιήθηκαν και για νυχτερινούς βομβαρδισμούς παρενόχλησης. Αποσύρθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 1950.