Εζεκίας Παπαϊωάννου

Βιογραφικά στοιχεία

Ο Εζεκίας Παπαϊωάννου γεννήθηκε στο Κελλάκι στις 8 Οκτωβρίου 1908. Ομιλούσε, πέρα από την ελληνική, την αγγλική γλώσσα. Ήταν επαγγελματικό στέλεχος του ΑΚΕΛ.
Φοίτησε στην Αμερικανική Ακαδημία Λάρνακας, αλλά το τελευταίο έτος φοίτησε στην Αγγλική Σχολή Λευκωσίας. Μετά την αποφοίτηση του εργάστηκε ως μεταλλωρύχος στα μεταλλεία της Σκουριώτισσας και ως εργάτης στο λιμάνι του Πειραιά. Το 1930 μετακόμισε στη Μεγάλη Βρετανία όπου και συνδέθηκε αρχικά με ομάδες Κυπρίων φοιτητών του Λονδίνου και ακολούθως με το Κομμουνιστικό Κόμμα Μεγάλης Βρετανίας.  Την ίδια περίοδο ήταν ιδρυτικό μέλος του Συνδέσμου Κυπριακών Υποθέσεων, ο οποίος ζητούσε την αποχώρηση των Βρετανών από την Κύπρο.

Ισπανικός εμφύλιος

Συμμετέχοντας σε μια διαδήλωση υποστήριξης των Ισπανικών Δημοκρατικών Δυνάμεων στο Λονδίνο, αποφασίζει να ανταποκριθεί στο κάλεσμα για κατάταξη εθελοντών στον ισπανικό εμφύλιο που θα πολεμούσαν στο πλευρό των Δημοκρατικών Δυνάμεων.  Συμμετείχε στον πόλεμο και τραυματίστηκε στη μάχη της Κόρντοβας, οπόταν και αναγκάστηκε να επιστρέψει στο Λονδίνο.

Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος

Όταν ξεκίνησε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος θέλησε να πολεμήσει εναντίον των δυνάμεων του Άξονα, αλλά απορρίφθηκε λόγω της μόνιμης βλάβης που είχε υποστεί στον ισπανικό εμφύλιο. Ωστόσο, κατάφερε να ενταχθεί στην αεροπορική άμυνα.

Πολιτική διαδρομή

Όταν τελείωσε ο πόλεμος επέστρεψε στην Κύπρο και ανέλαβε τη Διεύθυνση του Νέου Δημοκράτη (1946). Το 1947 εξελέγη Κεντρικός Οργανωτικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ.
Το 1949 εκλέχτηκε Γενικός Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του ΑΚΕΛ, στο 6ο συνέδριο του κόμματος. Το 1953 διεκδίκησε το αξίωμα του Δημάρχου Λευκωσίας αλλά έχασε από τον Θεμιστοκλή Δέρβη.
Το 1955 το ΑΚΕΛ κηρύχθηκε παράνομο από την βρετανική διοίκηση της Κύπρου. Ο Εζεκίας Παπαϊωάννου ήταν ανάμεσα στα 134 μέλη του κόμματος που συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν. Απέδρασε με τη βοήθεια των συντρόφων του από το ΑΚΕΛ.
Το 1959 ο Εζεκίας Παπαϊωάννου και το ΑΚΕΛ είχαν διαφωνήσει με τις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου, «υποστηρίζοντας ότι ήταν ανεφάρμοστες και εγκυμονούσαν σοβαρούς κινδύνους».

Κοινοβουλευτική πορεία

Μετά την ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας το 1960, ο Εζεκίας Παπαϊωάννου εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής στις πρώτες βουλευτικές εκλογές της Κύπρου (Βουλευτικές εκλογές 1960) στην Εκλογική Περιφέρεια Λευκωσίας με το ΑΚΕΛ. Επανεξελέγη βουλευτής στις Βουλευτικές εκλογές του 1970 στην Εκλογική Περιφέρεια Λεμεσού με το ΑΚΕΛ. Ακολούθησε επανεκλογή του στις βουλευτικές εκλογές του 1976, στις βουλευτικές εκλογές του 1981 και στις βουλευτικές εκλογές του 1985. Μετά τις εκλογές του 1985 διεκδίκησε την προεδρία της Βουλής των Αντιπροσώπων, αλλά δεν εξελέγη καθώς υποστηρίχτηκε μόνο από το κόμμα του.

Προεδρικές εκλογές

Ως επικεφαλής του ΑΚΕΛ οδήγησε το κόμμα σε έξι εκλογικές αναμετρήσεις για την ανάδειξη προέδρου της Δημοκρατίας. Στις προεδρικές εκλογές του 1959 το ΑΚΕΛ υποστήριξε τον Ιωάννη Κληρίδη, ο οποίος εξασφάλισε ποσοστό 32,92% έναντι 66,29% του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄. Στις προεδρικές εκλογές του 1968 και στις προεδρικές εκλογές του 1973 υποστήριξε τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ΄. Μετά τον θάνατο του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ το 1977 θα διεξάγονταν αναπληρωματικές εκλογές αλλά τα κόμματα συμφώνησαν στην εκλογή του Σπύρου Κυπριανού άνευ ανθυποψηφίου. Χωρίς ανθυποψήφιο εκλέχτηκε ο Σπύρος Κυπριανού και στις προεδρικές εκλογές του 1978. Στις προεδρικές εκλογές του 1983 το ΑΚΕΛ υποστήριξε τον Σπύρο Κυπριανού ο οποίος και εξελέγη.
Στις προεδρικές εκλογές του 1988 το ΑΚΕΛ υποστήριξε τον επιχειρηματία Γιώργο Βασιλείου, προσωπική επιλογή του Εζεκία Παπαϊωάννου. Στον α΄ γύρο εξασφάλισε ποσοστό 30,11% στηριζόμενος μόνο από το ΑΚΕΛ. Στον β΄ γύρο εξελέγη με ποσοστό 51,6%, με τη στήριξη του ΑΚΕΛ και τις ΕΔΕΚ.

Διαδοχή και θάνατος

Ο Εζεκίας Παπαϊωάννου απεβίωσε στις 10 Απριλίου 1988, εξακολουθώντας να κατέχει τη θέση του γενικού γραμματέα του ΑΚΕΛ. Πριν το θάνατο του είχε επιλέξει τον διάδοχο του στην ηγεσία του ΑΚΕΛ, τον Δημήτρη Χριστόφια. Η διαδοχή έγινε μετά τον θάνατο του Εζεκία Παπαϊωάννου καθώς ο ίδιος δεν πρόλαβε να την ολοκληρώσει.