Γύρος της Ουρουγουάης

Ο Γύρος της Ουρουγουάης ήταν ο 8ος γύρος πολυμερών εμπορικών διαπραγματεύσεων (ΠΕΔ) που διεξήχθησαν στο πλαίσιο της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (αγγλικά: General Agreement on Tariffs and Trade, GATT) από το 1986 έως το 1994 και περιελάμβαναν 123 χώρες ως «τα συμβαλλόμενα μέρη». Ο Κύκλος οδήγησε στη δημιουργία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), με την GATT να παραμένει ως αναπόσπαστο μέρος των συμφωνιών του ΠΟΕ. Η γενικότερη κατεύθυνση του Γύρου ήταν να επεκτείνει τους κανόνες εμπορίου της GATT σε τομείς που προηγουμένως είχαν εξαιρεθεί ως δύσκολοι να απελευθερωθούν (γεωργία, κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα) και σε αυξανόμενης σημασίας νέους τομείς  που προηγουμένως δεν είχαν περιληφθεί (εμπόριο υπηρεσιών, διανοητική ιδιοκτησία, εμπορικές στρεβλώσεις προερχόμενες από την επενδυτική πολιτική). Ο Γύρος τέθηκε σε ισχύ το 1995 με προθεσμίες πουέληγαν σε 2000 (2004 στην περίπτωση των αναπτυσσόμενων χωρών) υπό την αιγίδα του νεοσυσταθέντα ΠΟΕ.
Ο Γύρος της Ντόχα ήταν ο επόμενος γύρος εμπορικών διαπραγματεύσεων. Ξεκίνησε στις αρχές του 2001 και παραμένει ανολοκλήρωτος, αφού έχασε την αρχική προθεσμία του 2005.

Ιστορία

Ο γύρος ξεκίνησε στην Πούντα δελ Έστε της Ουρουγουάης τον Σεπτέμβριο του 1986 και ακολούθησαν διαπραγματεύσεις στη Γενεύη, τις Βρυξέλλες, την Ουάσιγκτον, και το Τόκιο, με τις 20 συμφωνίες να υπογράφονται τελικά στο Μαρακές—η Συμφωνία του Μαρακές —τον Απρίλιο του 1994.

Ιστορικό

Η Υπουργική Δήλωση του 1982 εντοπίσε προβλήματα όπως διαρθρωτικές δυσλειτουργίες, παράπλευρες επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο των πολιτικών ορισμένων χωρών κ.α. που η GATT δεν μπορούσε να διαχειριστεί. Για να αντιμετωπιστούν αυτά τα ζητήματα, ο όγδοος γύρος της GATT (γνωστός ως Γύρος της Ουρουγουάης) ξεκίνησε το Σεπτέμβριο του 1986 στην Πούντα δελ Έστε της Ουρουγουάης.  Hταν η ευρύτερη εξουσιοδότηση για εμπορικές διαπραγματεύσεις που είχε δοθεί ποτέ: οι συνομιλίες επρόκειτο να επεκτείνουν το εμπορικό σύστημα σε αρκετές νεες περιοχές, με χαρακτηριστικές το εμπόριο υπηρεσιών και τη διανοητική ιδιοκτησία, και να μεταρρυθμίσουν το εμπόριο στους ευαίσθητους τομείς της γεωργίας και της κλωστοϋφαντουργίας. 'Ολα τα άρθα της GATT ήταν ανοιχτά για αναθεώρηση.
Ο Γύρος έπρεπε να τελειώσει τον Δεκέμβριο του 1990, αλλά οι ΗΠΑ και η ΕΕ διαφώνησαν για το πως θα μεταρρυθμιζόταν το εμπόριο γεωργικών προϊόντων και αποφασίστηκε η παράταση των συνομιλιών. Τέλος, τον Νοέμβριο του 1992, οι ΗΠΑ και η ΕΕ συμβίβασαν τις περισσότερες από τις διαφορές τους με μια συμφωνία, γνωστή ανεπίσημα ως η συμφωνία του Μπλερ Χάουζ, και στις 15 απριλίου 1994 η συμφωνία υπεγράφη από υπουργούς των περισσότερων από τις 123 κυβερνήσεις που συμμετείχαν, σε μια συνάντηση στο Μαρακές του Μαρόκο. Η συμφωνία ίδρυσε τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίο, ο οποία τέθηκε σε ισχύ κατά την έναρξη λειτουργίας του την 1η ιανουαρίου του 1995, για να αντικαταστήσει το σύστημα της GATT. Θεωρείται ευρέως ως η πιο βαθιά θεσμική μεταρρύθμιση του παγκόσμιου εμπορικού συστήματος μετά τη θέσπιση της GATT.

Κριτική

Ομάδες όπως η Oxfam έχουν επικρίνει τον Γύρο της Ουρουγουάης πως έδωσε ανεπαρκή σημασία στις ειδικές ανάγκες των αναπτυσσόμενων χωρών, πυροδοτώντας τη σύσταση εναλλακτικών διεθνών οργανισμών, για παράδειγμα της Via Campesina, οι οποίες θα εστίαζαν περισσότερο στα συμφέροντα των μικροπαραγωγών και όχι των πολυεθνικών επιχειρήσεων.. Μια πτυχή αυτής της κριτικής είναι πως παράγοντες πολύ κοντά στις βιομηχανίες των πλούσιων χωρών—όπως ο Νταν Άμστουτς, πρώην Διευθύνων Σύμβουλος της Cargill—είχαν σημαντικό ρόλο στη σύνταξη του Γύρου της Ουρουγουάης σε τομείς όπως αυτός της γεωργίας. Όπως και με τον ΠΟΕ γενικότερα, μη-κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ), όπως οι Health Gap και Global Trade Watchεπίσης, επικρίνουν τις διαπραγματεύσεις του Γύρου στα θέματα της διανοητικής ιδιοκτησίας και των βιομηχανικών δασμών θεωρώντας πως δημιουργούν υπερβολικά πολλούς περιορισμούς στη χάραξη πολιτικής και τις ανθρώπινες ανάγκες. Ένα άρθρο υποστηρίζει πως οι αιτίες αυτής της ανισορροπίας σε βάρος των αναπτυσσόμενων χωρών ήταν η έλλειψη εμπειρίας τους σε διαπραγματεύσεις εντός του ΠΟΕ, η ελλιπής γνώση για το πώς θα τις επηρεάσουν οι διεκδικήσεις των βιομηχανικών χωρών στους νέους τομείς του ΠΟΕ, η ολοένα και πιο μερκαντιλιστική διάθεση της μεγάλης δύναμης των GATT/ΠΟΕ, των ΗΠΑ και η δομή του ΠΟΕ που έκανε την παράδοση της GATT για συναινετικές αποφάσεις αναποτελεσματική, έτσι ώστε μια χώρα να μη μπορεί να διατηρήσει το status quo.