Διπλωματικές σχέσεις

Γενικά

Σε περίοδο ειρήνης όπου υφίστανται φιλικές σχέσεις μεταξύ δύο κρατών η αμοιβαία εκπροσώπηση δια των παραπάνω υπαλλήλων των διπλωματικών σχέσεων καθίστανται αναγκαία για την άμεση διεκπεραίωση διαφόρων θεμάτων ή επίλυσης αναφυομένων ζητημάτων. Κάθε διακοπή της εκπροσώπησης αυτής αποτελεί και διακοπή των διπλωματικών σχέσεων.
Η σύναψη διπλωματικών σχέσεων δεν καθίσταται υποχρεωτική από το Διεθνές Δίκαιο. Πλην όμως όταν ένα κράτος συστηματικά αρνείται την ανάπτυξη διπλωματικών σχέσεων με άλλα κράτη τότε μοιραία θα καταλήξει σε διεθνή απομόνωση.

Διακοπή διπλωματικών σχέσεων

Ο επίσης περιφραστικός όρος διακοπή διπλωματικών σχέσεων χαρακτηρίζει γενικά την κατάσταση εκείνη που δημιουργείται μεταξύ δύο κρατών μετά την ανάκληση παρά του ενός έναντι του άλλου των διπλωματικών του υπαλλήλων (διπλωματικών αντιπροσώπων), γεγονός που παρασύρει σε απάντηση και το έτερο κράτος σε όμοια πράξη. 
Η διακοπή των διπλωματικών σχέσεων επέρχεται συνήθως με διάβημα προς το Υπουργείο Εξωτερικών υπό του αρχηγού της Πρεσβείας, εν ονόματι του κράτους του από το οποίο και λαμβάνει την εντολή της πράξης αυτής οπότε και ζητεί τη θεώρηση των διπλωματικών του διαβατηρίων και εγκαταλείπει το ταχύτερο το κράτος στο οποίο έχει διαπιστευτεί. Διακοπή επίσης μπορεί να γίνει και από το Υπουργείο Εξωτερικών, ομοίως με διάβημα, που κοινοποιεί απ΄ ευθείας στον Αρχηγό της πρεσβείας ενάντιου κράτους, ταυτόχρονα με την ανάκληση της διπλωματικής αντιπροσωπείας στο έτερο κράτος.
Οι ανακλήσεις αυτές αν και αναφέρονται στους αρχηγούς των διπλωματικών αντιπροσώπων, συνήθως επεκτείνονται και σε όλα τα μέλη της Πρεσβείας. Δεν είναι όμως και σπάνιες οι περιπτώσεις που ανακαλείται μόνο ο αρχηγός μετά της οικογενείας του παραμένοντας ως διπλωματικός επιτετραμμένος ο σύμβουλος ή ο γραμματέας της Πρεσβείας.

Μια τέτοια μερική διακοπή σχέσεων μπορεί όμως να θεωρηθεί ως σοβαρή προειδοποίηση επερχόμενης ψυχρότητας των σχέσεων των οποίων η εξέλιξη εξαρτάται κυρίως από τη στάση ή τυχόν μέτρο που μπορεί να λάβει το έτερο κράτος.

Ιστορία

Γενικά η διακοπή των διπλωματικών σχέσεων επέρχεται μετά από αδυναμία διευθέτησης ζητήματος με απ΄ ευθείας διαπραγματεύσεις. Κατά παλαιότερους χρόνους σε παρεμφερείς περιπτώσεις διακοπής σχέσεων συνηθέστερα ακολουθούσε κήρυξη πολέμου. Στην ιστορία ομως της Ευρώπης πολλές φορές έχει συμβεί τέτοια διακοπή, κυρίως σε όμορες ηγεμονίες, χωρίς και να ακολουθήσει πόλεμος. Άλλες φορές πάλι προηγούταν η κήρυξη πολέμου όπου και ακολουθούσε η διακοπή των διπλωματικών σχέσεων, τέτοιες περιπτώσεις για παράδειγμα ήταν η ανάκληση των Σερβικών και Ελληνικών διπλωματικών αντιπροσωπειών από τη Σόφια μετά την αιφνίδια έναρξη του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου καθώς και η ανάκληση του Έλληνα πρέσβη στη Ρώμη κατά τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940.
Σε ακόμη παλαιότερες περιόδους, κατά τον 17ο αιώνα είχε συμβεί επίσης Χώρες να βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση μεταξύ τους και να διατηρούν όμως τις διπλωματικές τους αντιπροσωπείες, δηλαδή χωρίς διακοπή των διπλωματικών τους σχέσεων (!), όπως π.χ. στον πόλεμο Αγγλίας - Γαλλίας του 1743 όπου οι διπλωματικές αντιπροσωπείες παρέμεναν στο Παρίσι και το Λονδίνο αντίστοιχα.
Στη δε σύγχρονη εποχή παρατηρήθηκε επίσης ανάκληση των διπλωματικών αντιπροσωπειών για λόγους περισσότερο ασφαλείας των μελών τους και όχι βεβαίως για διακοπή διπλωματικών σχέσεων, όπως συνέβη π.χ. στον Πόλεμο του Ιράκ.