Αρνταμπίλ (επαρχία)

Η Επαρχία Αρνταμπίλ (περσικά: استان اردبیل‎; αζερικά: اردبیل اوستانی‎) είναι μια από τις τριάντα μία επαρχίες του Ιράν. Βρίσκεται στα βορειοδυτικά της χώρας, στην Περιφέρεια 3, και συνορεύει με τη Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν, τις επαρχίες του Ανατολικού Αζερμπαϊτζάν, Ζαντζάν και Γκιλάν. Το διοικητικό της κέντρο είναι η πόλη Αρνταμπίλ. Η επαρχία ιδρύθηκε το 1993 από το ανατολικό τμήμα του Ανατολικού Αζερμπαϊτζάν.

Κλίμα και γεωγραφία

Πολλοί τουρίστες έρχονται στην περιοχή για το δροσερό κλίμα (μέγιστη θερμοκρασία 35 °C) κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Οι χειμώνες είναι πολύ κρύοι, με τις θερμοκρασίες να πέφτουν μέχρι τους -25 °C.
Η περίφημη φυσική περιοχή της είναι τα βουνά Σαμπαλάν. Η επαρχία θεωρείται από πολλούς ως η πιο κρύα επαρχία στο Ιράν. Μεγάλα τμήματα της επαρχίας είναι πράσινα και δασωμένα.
Αθλητές όπως ο Αλί Νταέι και ο Χοσέιν Ρεζαζάντε κατάγονται από την επαρχία Αρνταμπίλ. 
Η πρωτεύουσα Αρνταμπίλ απέχει περίπου 70 χιλιόμετρα Από την Κασπία Θάλασσα και έχει έκταση 18.011 τ.χλμ. Ευρισκόμενη κοντά στην Κασπία Θάλασσα και στη Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν, η επαρχία έχει πολιτική και οικονομική σημασία.

Ιστορία

Τα φυσικά χαρακτηριστικά της επαρχίας Αρνταμπίλ αναφέρονται στην Αβέστα, σύμφωνα με την οποία ο Ζοροάστρης γεννήθηκε από τον ποταμό Άρας και έγραψε το βιβλίο του στα βουνά Σαμπαλάν. Κατά την ισλαμική κατάκτηση του Ιράν, το Αρνταμπίλ ήταν η μεγαλύτερη πόλη στο Αζερμπαϊτζάν και παρέμεινε μέχρι την περίοδο της εισβολής των Μογγόλων. 
Ο Σάχης Ισμαήλ ξεκίνησε την εκστρατεία εθνικοποίησης της κυβέρνησης του Ιράν και της γης του από εδώ, αλλά κατά συνέπεια ανακοίνωσε τον Ταμπρίζ ως την πρωτεύουσά του το 1500 μ.Χ. Ωστόσο, η Ardabil παρέμεινε σημαντική πόλη τόσο πολιτικά όσο και οικονομικά μέχρι τις σύγχρονες εποχές.
Στις 28 Δεκεμβρίου 2017 ο Ζαντζάν έγινε μια από τις πολλές ιρανικές επαρχίες που ξεχώρισαν σε διαμαρτυρίες. Ο Ανώτατος ηγέτης του Ιράν έχει κατηγορήσει τη δυτική παρέμβαση. Ορισμένες γυναικείες οργανώσεις όπως το Εθνικό Συμβούλιο Αντίστασης του Ιράν έχουν δηλώσει μερική ευθύνη για την οργάνωση αυτών των διαμαρτυριών. Ακόμα άλλοι υποστηρίζουν τη θηλυκοποίηση του ιρανικού νομικού συστήματος.

Πολιτισμός

Το Αρνταμπίλ είναι έδρα του ιερού και του τάφου του Σαΐχ Σαφί αλ-Ντιν, επώνυμο της δυναστείας των Σαφαβιδών Κουλίγιε. Έχει πολλές θερμές πηγές και φυσικά τοπία που προσελκύουν τουρίστες. Οι ιαματικές πηγές του Αρνταμπίλ είναι οι Μπίλε-Νταρέχ, Σαρέινν, Σαρνταμπέχ και Μπούσλου, οι οποίες είναι γνωστές σε όλο το Ιράν για τις ιατρικές τους ιδιότητες. Έχει επίσης μια σειρά από λίμνες: οι μεγαλύτερες από αυτές είναι οι Νε'όρ, Σουραμπίλ, Σουργκέλ, Νουσάχρ και ΑλούτσεN, τα οποία είναι τα ενδιαιτήματα κάποιων ειδών πουλιών.
Η λίμνη Νε'όρ βρίσκεται σε μια ορεινή περιοχή, 48 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της πόλης Αρνταμπίλ. Καλύπτει μια έκταση 2,1 τ.χλμ. και έχει μέσο βάθος 3 μέτρων. Τροφοδοτείται από πηγές στο βυθό της λίμνης. Η λίμνη Σουραμπίλ βρίσκεται σε μια λοφώδη περιοχή νότια της πόλης Αρνταμπίλ και καλύπτει μια έκταση 640.000 τ. μέτρων. Η επιφάνεια της λίμνης καλύπτεται με ένα λεπτό λευκό στρώμα ορυκτών, το οποίο είναι χρήσιμο για τη θεραπεία δερματικών παθήσεων και ρευματισμών. Κοντά στη λίμνη υπάρχει το συγκρότημα αναψυχής του Σουραμπίλ. Το Αρνταμπίλ είναι μια πόλη με μεγάλη ιστορία. Η προέλευσή της ξεκινά από 4000 έως 6000 χρόνια (σύμφωνα με την ιστορική έρευνα στην πόλη αυτή). Αυτή η πόλη ήταν η πρωτεύουσα της επαρχίας του Αζερμπαϊτζάν σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, αλλά η χρυσή εποχή της ήταν στην εποχή των Σαφαβιδών.
Μία από τις αρχαιότερες πόλεις στο Ιράν είναι το Μεσκίν Σαχρ. Βρίσκεται στα βορειοδυτικά του Ιράν στο Αζερμπαϊτζάν, 839 χιλιόμετρα από την Τεχεράνη. Είναι η κοντινότερη πόλη στα βουνά Σαμπαλάν. Στο παρελθόν, ήταν γνωστή ως Χίαβ, Οράμι και Βαράβι.
Στην περιοχή του Μεσκίν Σαχρ βρίσκονται οι πηγές θερμού νερού Μοϊέλ, Ιλάντο και Καϋνάρτζα, που βρίσκονται στα προάστια της πόλης. Άλλα αξιοθέατα είναι η πηγή του Κοτούρ Σουιέ, που βρίσκεται 42 χιλιόμετρα από το Μεσκίν Σαχρ, οι όχθες του ποταμού Κάρασου, το Παλαιό Κάστρο του Μεσκίν Σαχρ, το Κάστρο Καχκαχέχ που βρίσκεται 80 χιλιόμετρα από το Μεσκίν Σαχρ, το Κάστρο Ντιβ που βρίσκεται στο Καβίτζ, ο πετρογράφος του Σαπούρ Σασάνι στο Μεσκίν Σαχρ, το Παλαιό Νεκροταφείο στο Ουνάρ, ο τάφος του Σέιχ Χέινταρ στο Μεσκίν Σαχρ και το Ιμαμζαντέχ Σεγιέντ Σολεϊμάν. 
Άλλα σημαντικά ιστορικά μνημεία είναι τα εξής: το μαυσωλείο του Σεΐχη Τζεμπράιλ, που βρίσκεται 2 χιλιόμετρα βόρεια του Αρνταμπίλ, το παλιό αλλά πάντα ζωντανό παζάρι, το Μπαμπαμπαβούντ Ανμπαράν, το τζαμί της Παρασκευής και μερικές αρχαίες γέφυρες. Εκτός από αυτά, σε πολλά χωριά του Αρνταμπίλ, όπως το Σαντεκλού, έχουν βρεθεί λείψανα αρχαίων μνημείων, συμπεριλαμβανομένων των τάφων.

Γλώσσες

Η κύρια γλώσσα της επαρχίας Αρνταμπίλ είναι τα αζερικά, μια τουρκική γλώσσα. Άλλες γλώσσες της επαρχίας περιλαμβάνουν τις γλώσσες Τατ και Ταλίς.