Πιέρο ντι Κόζιμο

Βίος

Γιος του χρυσοχόου Λορέντσο ντι Πιέρο, ο ντι Κόζιμο γεννήθηκε στη Φλωρεντία και μαθήτευσε στον καλλιτέχνη Κόζιμο Ροσσέλλι, από τον οποίο πήρε το όνομα με το οποίο έγινε γνωστός και τον οποίο βοήθησε στις τοιχογραφίες της Καπέλλα Σιξτίνα το 1481.
Στην πρώτη φάση της σταδιοδρομίας του ο Πιέρο επηρεάστηκε από τον φλαμανδικό ρεαλισμό του Χούγκο φαν ντερ Χους, του οποίου το "Τρίπτυχο Πορτινάρι" (σήμερα στην Πινακοθήκη Ουφίτσι) ήταν η αφορμή να οδηγηθεί η φλωρεντινή ζωγραφική σε νέες ατραπούς. Πιθανότατα από αυτόν ο Πιέρο πήρε την αγάπη για τα τοπία και την πολύ καλή γνώση για την ανάπτυξη των λουλουδιών και του βίου των ζώων. Το ύφος του φαν ντερ Χους είναι ιδιαίτερα εμφανές στην "προσκύνηση των βοσκών" (σήμερα στα Μουσεία της πόλης του Βερολίνου).
Το 1481 ταξίδεψε στη Ρώμη μαζί με τον δάσκαλό του, Ροσσέλλι. Αποδείχτηκε γνήσιο τέκνο της Αναγέννησης, απεικονίζοντας θέματα της κλασικής μυθολογίας, σε πίνακες όπως "Ο Άρης, η Αφροδίτη και ο Έρως", "Ο θάνατος της Πρόκριδος", τη σειρά του Περσέα με την Ανδρομέδα (στην πινακοθήκη Ουφίτσι) και πολλούς άλλους. Εμπνευσμένος από τις αναφορές του Βιτρούβιου σχετικά με την εξέλιξη του ανθρώπου, οι μυθικές απεικονίσεις του Πιέρο παρουσιάζουν την παράξενη παρουσία υβριδικών μορφών ανθρώπων και ζώων, με τον άνθρωπο να μαθαίνει να χρησιμοποιεί τη φωτιά και τα εργαλεία. Τα πολλά γυμνά στα έργα αυτά καταδεικνύουν την επιρροή του Λούκα Σινιορέλλι στην τέχνη του Πιέρο.
Κατά τη διάρκεια του βίου του ο Πιέτρο απέκτησε φήμη για την εκκεντρικότητά του - φήμη που ενισχύθηκε αλλά και της προσδόθηκε υπερβολή από ύστερους σχολιαστές, όπως ο Τζόρτζιο Βαζάρι, ο οποίος στο βιβλίο του "Vitae..." περιέλαβε και τη βιογραφία του. Φέρεται να φοβόταν τις θύελλες που συνοδεύονταν από κεραυνούς και ήταν τόσο πυροφοβικός που σπάνια μαγείρευε το φαγητό του, ζώντας κυρίως με βραστά σφιχτά αβγά, τα οποία έβραζε σε πενηντάδες, ενώ ζέσταινε την κόλλα για τα έργα του. Αρνιόταν, επίσης, την όποια καθαριότητα στο εργαστήριό του ή την κοπή φρούτων από τα οπωροφόρα δένδρα του κήπου του: Ζούσε, όπως αναφέρει ο Βαζάρι, "περισσότερο σαν ζώο παρά σαν άνθρωπος".
Αν, όπως ισχυρίζεται ο Βαζάρι, πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του αποτραβηγμένος, αυτό οφείλεται στον Τζιρόλαμο Σαβοναρόλα, υπό την επιρροή του οποίου έστρεψε την προσοχή του για μια ακόμη φορά στη θρησκευτική τέχνη. Ο θάνατος του διδασκάλου του, Ροσσέλλι, είναι επίσης πιθανό να επέδρασε στα τελευταία κακοδιάθετα χρόνια της ζωής του. Η "Άμωμη Σύλληψη με Αγίους" (σήμερα στην Ουφίτσι) και η "Αγία Οικογένεια" (σήμερα στην Πινακοθήκη της Δρέσδης) καταδεικνύουν τη θρησκευτική προσήλωση που του ενέπνευσε ο Σαβοναρόλα.
Εξαιρουμένου του τοπίου στο υπόβαθρο στην τοιχογραφία της "Επί του Όρους Ομιλίας" του Ροσσέλλι στην Καπέλα Σιξτίνα, δεν αναφέρονται άλλες τοιχογραφίες από τον χρωστήρα του. Από την άλλη ο Πιέτρο είχε μεγάλη φήμη ως ζωγράφος πορτρέτων: Το πιο διάσημο από τα έργα του είναι το πορτρέτο μιας ευγενούς από τη Φλωρεντία, της Σιμονέττα Βεσπούτσι, ερωμένης του Τζουλιάνο των Μεδίκων.
Σύμφωνα με τον Βαζάρι, ο Πιέτρο ήταν εξαιρετικός στην απεικόνιση παρελάσεων και θριαμβευτικών πομπών για τους νέους της Φλωρεντίας που αγαπούσαν τη διασκέδαση και δίνει μια ζωντανή περιγραφή μιας τέτοιας παρέλασης στο τέλος του καρναβαλιού του 1507, η οποία αναπαριστούσε τον θρίαμβο του θανάτου.
Ο Πιέρο ντι Κόζιμο επηρέασε πολύ τους συμμαθητές του Αλμπερτινέλλι και Μπαρτολομέο ντέλλα Πόρτα ενώ ήταν δάσκαλος του Αντρέα ντελ Σάρτο.
Ο Βαζάρι αναφέρει ως χρονολογία θανάτου του Πιέρο το 1521 και τη χρονολογία αυτή αναπαράγουν πολλές πηγές, συμπεριλαμβανομένης και της "Encyclopedia Britannica". Ωστόσο, έγγραφα που ανακαλύφθηκαν πρόσφατα αποκαλύπτουν ότι απεβίωσε από λοιμό στις 12 Απριλίου 1522.