Αυνανισμός

Ο αυνανισμός είναι η διέγερση των γεννητικών οργάνων ενός ατόμου από το ίδιο με στόχο την πρόκληση ηδονής, οργασμού και ικανοποίησης της γενετήσιας ορμής του χωρίς σεξουαλική επαφή με άλλο άτομο. Εκτός από τους ανθρώπους, ο αυνανισμός συναντάται και σε μεγάλο αριθμό ειδών του ζωικού βασιλείου.

Προέλευση του όρου

Η λέξη προέρχεται από το όνομα του βιβλικού προσώπου Αυνάν, απογόνου του Ιακώβ μέσω του Ιούδα. Ο Αυνάν δεν αυτοϊκανοποιούνταν ακριβώς αλλά —παραβαίνοντας την υποχρέωση που είχε αναλάβει συνάπτοντας ανδραδελφικό γάμο— είχε διακεκομμένη συνουσία (λατινικά: coitus interruptus, δηλαδή "τραβιόταν" πριν εκσπερματώσει και "τελείωνε" μόνος του) με τη γυναίκα του (και χήρα του αδελφού του, ο οποίος ονομαζόταν Ηρ). Ο Αυνάν δεν επιθυμούσε να αποκτήσει απόγονο που θα συνέχιζε την οικογενειακή γραμμή του νεκρού αδελφού του αλλά απέβλεπε στην απόκτηση της κληρονομιάς των πρωτοτοκίων του. (Γένεση 38:2-10)
Αναλυτικότερα, το αντίστοιχο χωρίο της βίβλου έχει ως εξής: "Τότε ο Ιούδας είπε στον Αυνάν: 'πήγαινε στη γυναίκα του αδελφού σου και εκπλήρωσε το καθήκον σου ως αδελφός τού άντρα της, να δώσεις απόγονο στον αδελφό σου'. Ο Αυνάν, επειδή ήξερε ότι ο απόγονος δεν θα ανήκε σ' αυτόν, κάθε φορά που πλάγιαζε με τη γυναίκα του αδελφού του, έριχνε το σπέρμα στη γη, για να μην δώσει απόγονο στον αδελφό του"

Η πράξη

Αν και ο αυνανισμός γίνεται συνήθως με τη χρήση των χεριών, μπορεί να χρησιμοποιούνται και αντικείμενα όπως σεξουαλικά βοηθήματα. Ο αυνανισμός αποτελεί σεξουαλική πράξη τόσο των ανδρών όσο και των γυναικών, η οποία εκδηλώνεται για πρώτη φορά συνήθως κατά την περίοδο της εφηβείας του ατόμου, χωρίς όμως να περιορίζεται σε αυτήν. Ένα μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων αυνανίζεται και μετά την ενηλικίωση, ενώ έρευνες σε βρέφη και νήπια έχουν αποδείξει ότι η άντληση ευχαρίστησης από την επαφή με τα γεννητικά όργανα συναντάται ήδη από αυτές τις ηλικίες. 
Παραλλαγή αποτελεί ο αμοιβαίος αυνανισμός (ουσιαστικά δεν πρόκειται για αυνανισμό αλλά για μια μορφή σεξουαλικής επαφής), κατά τον οποίο δυο άτομα διαφορετικού ή του ίδιου φύλου ερεθίζουν το ένα το άλλο με σκοπό να φτάσουν σε οργασμό. Κυρίως χρησιμοποιείται σαν σεξουαλικό παιχνίδι, αλλά μπορεί να συμβεί και ανάμεσα σε δυο άτομα που για οποιονδήποτε λόγο δεν μπορούν ή δεν θέλουν να έρθουν σε ολοκληρωμένη επαφή.

Αντιλήψεις για τον αυνανισμό

Ο αυνανισμός είναι ταμπού για ορισμένους ανθρώπους, ενώ κατά την εφηβεία μπορεί να αποτελέσει πηγή ενοχών, πράγμα έως ένα βαθμό φυσιολογικό αφού πρόκειται για μια νέα και άγνωστη πτυχή στη σεξουαλικότητα του εφήβου. Σε παλαιότερες εποχές θεωρούνταν επιβλαβής για τη σωματική ή την ψυχική υγεία του ατόμου, με διαδεδομένες τις φήμες ότι μπορεί να οδηγήσει σε κώφωση, τύφλωση και να προκαλέσει κύφωση. Σήμερα όμως η επιστήμη δεν τον συνδέει πλέον με κανενός είδους παρενέργειες σωματικές ή ψυχικές, εκτός από τις περιπτώσεις όπου η πράξη γίνεται με υπερβολική συχνότητα ή υποκαθιστά τη φυσιολογική σεξουαλική ζωή ενός ενήλικου ατόμου. Χρησιμοποιήθηκε από ψυχαναλυτές κατά το 19ο αι. για τη «θεραπεία» της υστερίας στις γυναίκες. Τα επόμενα χρόνια επικράτησε η αντίληψη ότι κατά τον αυνανισμό αφαιρείται ουσία από το μυελό των οστών, όμως σήμερα μία τέτοια αντίληψη θεωρείται άτοπη και απόλυτα αναληθής από τους επιστήμονες. 
Αναφορές για ανδρικό αυνανισμό συναντάμε από προϊστορικές ζωγραφιές σε πέτρες σε διάφορα μέρη του κόσμου. Ένα φιγουρίνι από άργιλο της 4ης χιλιετίας π.Χ. που βρέθηκε σε χώρο αρχαίου ναού στη Μάλτα παρουσιάζει μία γυναίκα αυνανιζόμενη. Βεβαίως στους άνδρες ο αυνανισμός ήταν πιο συχνός.

Διογένης ο κυνικός

Μία ηθική θεώρηση του αυνανισμού έγινε από τον Έλληνα φιλόσοφο Διογένη τον Κυνικό, όπως μας την παραδίδει ο Δίων Χρυσόστομος (Λόγοι, 6). Ο Διογένης απέδιδε την επινόηση του αυνανισμού στον θεό Ερμή, ο οποίος και λυπήθηκε τον γιο του Πάνα που κυνηγούσε την Ηχώ αλλά φάνηκε ανίκανος να την σαγηνεύσει, και έτσι του έμαθε το τέχνασμα του αυνανισμού για να ανακουφίζεται. Ο Παν με την σειρά του δίδαξε αυτήν την πρακτική στους νεαρούς βοσκούς οι οποίοι την διέδωσαν. Σύμφωνα με τον Δίωνα Χρυσόστομο, ο ίδιος ο Διογένης συχνά αυνανιζόταν δημοσίως μπροστά στο πλήθος που μαζευόταν γύρω από το πιθάρι του. Όταν κάποτε ένας παριστάμενος τον ερώτησε εάν δεν ντρέπεται, αυτός του απάντησε «μακάρι να μπορούσα να ανακουφίσω και την πείνα μου, τρίβοντας την κοιλιά μου».

Ορθόδοξη Εκκλησία

Επίσημη ονομασία του όρου σύμφωνα με την Ορθόδοξη Εκκλησία είναι «η κατά μόνας αμαρτία», θεωρώντας την έτσι σαφώς ως αμαρτία. 
Σύμφωνα με το Εκκλησιαστικό Δίκαιο της Ορθόδοξης εκκλησίας, αν ένας κληρικός προκαλέσει την έκκριση του σπέρματός του μέσω αυνανισμού, τιμωρείται με αργία από τα καθήκοντά του για ένα έτος. Αναμένεται να διακόψει αυτή τη συνήθεια· αν την ασκεί κατ' εξακολούθηση, τότε καθαιρείται. Αν ο αυνανιζόμενος είναι λαϊκός ή μοναχός, τότε τιμωρείται με απλό αφορισμό σαράντα ημερών, τις οποίες θα πρέπει να περάσει με ξηροφαγία και εκατό γονυκλισίες ημερησίως. Διπλάσια ως προς τις ημέρες του αφορισμού και της ξηροφαγίας, αλλά ίδια ως προς τον αριθμό των γονυκλισιών, είναι η τιμωρία εκείνου που συμμετείχε σε αμοιβαίο αυνανισμό («διπλήν εργαζόμενος την μαλακίαν»).
Κατά τον π. Φιλόθεο Φάρο, σύμφωνα με την Ορθόδοξη Παράδοση και την γνήσια Ορθόδοξη Πατερική διδασκαλία, σημασία δεν έχει η πράξη όσο το κίνητρο· η πράξη συνιστά αμαρτία εάν και καθ' όσον κίνητρο έχει όχι την αγάπη, αλλά την ικανοποίηση του εγωισμού. Έτσι, ο αυνανισμός θεωρείται εκκλησιαστικά αμαρτία στο μέτρο πού βρίσκει εφαρμογή η γραφή του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου (κεφ ε', στιχ. 28) "Πάς ο βλέπων γυναίκα προς το επιθυμήσαι αυτήν, ήδη εμοίχευσεν αυτήν εν τη καρδία αυτού", δηλαδή στο επίπεδο της σκέψης και της φαντασίωσης του κάθε ανθρώπου κατά τη διάρκεια της πράξης, προς ικανοποίησιν του εγωισμού.

Δυτικοευρωπαϊκός Διαφωτισμός

Σύμφωνα με τον καθηγητή Ιστορίας στο Πανεπιστήµιο του Berkeley στην Καλιφόρνια Thomas W. Laqueur, τόσο στον αρχαίο, όσο και στον εβραϊκό και στον χριστιανικό κόσμο, ελάχιστο ενδιαφέρον είχε η θρησκευτική και ηθική διδασκαλία για τον αυνανισμό. Το «κατά µόνας βίτσιο» ή «µόλυνση» ή «σεξουαλική κατάχρηση του εαυτού», όπως ονοµάστηκε, γεννήθηκε γύρω στο 1712. Ο αυνανισµός, σύμφωνα πάντα με τον Λακέρ, υπήρξε, ως κακό, δηµιούργηµα του ∆ιαφωτισµού και όχι της παραδοσιακής θρησκευτικής ηθικής. Ο αυνανισμός δεν ανησύχησε τους συντηρητικούς, οι οποίοι τον θεωρούσαν για αιώνες ένα από τα πολλά σαρκικά αµαρτήµατα και όχι βεβαίως το σημαντικότερο· αντίθετα, εκείνοι που πρώτοι ανησύχησαν για τον αυνανισμό και τον δαιμονοποίησαν, πρώτα ηθικώς και κατόπιν ιατρικώς, ήταν οι προοδευτικοί διαφωτιστές, οι οποίοι αντιµετώπιζαν μεν θετικά τη σεξουαλική απόλαυση, όµως προσπαθούσαν να δηµιουργήσουν µια ηθική φιλοσοφία µε επίκεντρο το αυτεξούσιο, κάτι στο οποίο, κατά την αντίληψή τους, ο αυνανισμός ήταν αντίθετος.