Φαλάνθη Μεσσηνίας

Τοποθεσία

Η Φαλάνθη βρίσκεται βορειοδυτικά από την Κορώνη από την οποία απέχει 7,5 περίπου χιλιόμετρα και νοτιοανατολικά από την Πύλο από την οποία απέχει περίπου 35 χιλιόμετρα. Έχει υψόμετρο 90 μέτρα και απέχει από τον Μεσσηνιακό κόλπο περίπου 5 χιλιόμετρα. Κοντά στη Φαλάνθη βρίσκονται, προς τα βορειοδυτικά της το Χωματερό σε απόσταση 1,5 περίπου χιλιομέτρου και προς τα νοτιοανατολικά της το Χαρακοπιό σε απόσταση 3 περίπου χιλιομέτρων αντίστοιχα.

Ιστορία

Το χωριό, έχει μακρόχρονη ιστορία που ακολουθεί την ιστορία της Μεσσηνίας και της ευρύτερης περιοχής της Κορώνης και της Πυλίας. Η περιοχή του χωριού κατά την αρχαιότητα, ήταν υπό τον έλεγχο της Ασίνης, της αρχαίας πόλης, η οποία μεταγενέστερα αναπτύχθηκε ως η σύγχρονη Κορώνη. Η αρχική ονομασία Πανιάραι ή Πανιάρες ή Παννιάρες συνδέεται με την λέξη «πανιάρα» ή «παννιάρα», η οποία είναι η ονομασία για το φουρνόξυλο εκείνο, το οποίο στη μία άκρη του έχει δεμένα υφάσματα από παλιά ρούχα και με το οποίο «πανιαρίζεται», δηλαδή καθαρίζεται το εσωτερικό του θερμασμένου παραδοσιακού φούρνου από τα απομεινάρια του κάρβουνου και της στάχτης, προκειμένου να τοποθετηθούν τα καρβέλια του ψωμιού για ψήσιμο. Η λέξη «φαλάνθη», η οποία δόθηκε ως ονομασία στο χωριό, από το 1915, συνδέεται με την εριουργία. Κάποιοι από τους κατοίκους του χωριού προέρχονται από Αρκάδες κτηνοτρόφους, γνωστούς και ως οι «ανεβοκατεβάτες», ονομασία που αποδόθηκε παλαιότερα στους βοσκούς αυτούς, καθώς την Άνοιξη ανέβαιναν με τα κοπάδια τους στην Αρκαδία, ενώ τον Χειμώνα κατέβαιναν στα χειμαδιά της Μεσσηνίας.

Διοικητική ιστορία

Οι Πανιάρες ή Πανιάραις προσαρτήθηκαν, το 1845, στον παλαιό Δήμο Κολωνίδων, με έδρα την Κορώνη, όπου και παρέμειναν, ως το 1912, που ο δήμος αυτός καταργήθηκε. Τουλάχιστον από το 1879 ως το 1907 ο οικισμός αναφερόταν επίσημα ως οι Πανιάρες, ενώ από το 1907 ως το 1915 ως αι Πανιάραις. Το 1912 το χωριό προσαρτάται ως έδρα στην Κοινότητα Πανιάρων. Στην ίδια κοινότητα προσαρτήθηκαν επίσης οι οικισμοί, Αγία Άννα (καταργήθηκε το 1928), Παλαμάρι (καταργήθηκε το 1940) και Χωματερόν. Το 1915 το χωριό και η κοινότητα μετονομάζονται από Πανιάραις σε Φαλάνθη και από Κοινότητα Πανιάρων σε Κοινότητα Φαλάνθης αντίστοιχα. Η Φαλάνθη παρέμεινε ως οικισμός και έδρα της Κοινότητας Φαλάνθης, με τις αλλαγές σε ονομασίες, από το 1912 ως το 1997, όταν τότε, στα πλαίσια των αλλαγών που επήλθαν στη τοπική αυτοδιοίκηση, μέσω του σχεδίου «Καποδίστριας», η Φαλάνθη υπήχθη στον κατηργημένο Δήμο Κορώνης, με έδρα την Κορώνη, ως το 2010. Από το 2011, μετά τις νέες αλλαγές του σχεδίου «Καλλικράτης» η Φαλάνθη ανήκει πλέον στον νέο Δήμο Πύλου - Νέστορος. Ο δήμος αυτός, συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης με την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Κορώνης, Μεθώνης, Παπαφλέσσα, Πύλου, Νέστορος και Χιλιοχωρίων. Η Φαλάνθη σήμερα είναι οικισμός και έδρα της Τοπικής Κοινότητας της Φαλάνθης του Δήμου Πύλου-Νέστορος, στην οποία υπάγονται επίσης οι οικισμοί Μυστράκιον και Χωματερόν.

Κτίρια – αξιοθέατα

Εκτός από τα παραδοσιακά σπίτια και το παλαιό Δημοτικό Σχολείο, το οποίο λειτούργησε μετά το 1880, υπάρχουν επίσης οι εκκλησίες του χωριού, ο Ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου και ο Ιερός Ναός της Αγίας Άννης (κοιμητηριακός), οι οποίοι υπάγονται στην Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας. Στα αξιοθέατα του χωριού περιλαμβάνεται η γειτονική τοποθεσία «Αγιά Πλαγιά» με το εκκλησάκι της Αγίας Πελαγίας .

Αγιά Πλαγιά

Δίπλα στο χείμαρρο της Φαλάνθης, στα δυτικά του χωριού, βρίσκεται ο μικρός ναός της Αγίας Πελαγίας. Η πηγή, τα πλατάνια και το παλιό γεφύρι πάνω από το χείμαρρο, πλαισιώνουν την τοποθεσία, η οποία είναι γνωστή επίσης και με την ονομασία «Αγιά Πλαγιά».