Λεύκη Μεσσηνίας

Τοποθεσία

Το χωριό βρίσκεται, σε υψόμετρο 239-250 μέτρα και απέχει περίπου 6,5 χιλιόμετρα από τις ακτές του Ιονίου Πελάγους. Η Λεύκη έχει οδική πρόσβαση, από τους Γαργαλιάνους, από τους οποίους απέχει μόλις 3,5 χιλιόμετρα.

Ιστορία

Το παλαιότερο όνομα του χωριού ήταν Μουζούστα, ονομασία, η οποία σύμφωνα με την τοπική παράδοση, προερχόταν από το όνομα μπέη της περιοχής, κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας. Η μετονομασία του χωριού σε Λεύκη, έγινε μόλις το 1930 και το όνομα προέρχεται ίσως από την λεύκα, η οποία βρίσκεται στην πλατεία του χωριού.

Διοικητική ιστορία

Ο οικισμός της Μουζούστης προσαρτήθηκε στον παλαιό Δήμο Πλαταμώδους το 1835, ενώ το 1840 αποσπάται από τον Δήμο Πλαταμώδους και προσαρτάται στον Δήμο Φλεσσιάδος. Το χωριό αναφέρεται, το 1853 στον β΄ τόμο των «Ελληνικών» του Ιάκωβου Ρίζου Ραγκαβή ως χωριό του Δήμου Φλεσιάδος της Επαρχίας Τριφυλίας με πληθυσμό 185 κατοίκων, με βάση την απογραφή του 1851. Το 1855 το χωριό αποσπάται από τον Δήμο Φλεσσιάδος και επαναπροσαρτάται στον Δήμο Πλαταμώδους. Το 1899 το χωριό μεταφέρεται από το Νομό Μεσσηνίας και υπάγεται στον Νομό Τριφυλίας, για μια περίπου δεκαετία, ως το 1909, που επανέρχεται ξανά στον Νομό Μεσσηνίας. Το 1912 το χωριό αποσπάται από τον Δήμο Πλαταμώδους και ορίζεται έδρα της κοινότητας Μουζούστης, στην οποία εντάσσεται τότε και ο οικισμός της Τραγάνας. Η Μουζούστα παρέμεινε έδρα της ομώνυμης κοινότητας, από το 1912 ως το 1930, που μετονομάστηκαν το χωριό σε Λεύκη και η κοινότητα σε κοινότητα Λεύκης και από το 1930 ως και το 1997 με την νέα ονομασία, όταν τότε, στα πλαίσια των αλλαγών που επήλθαν στη τοπική αυτοδιοίκηση, μέσω του σχεδίου «Καποδίστριας», υπήχθη στον κατηργημένο Δήμο Γαργαλιάνων, ενώ από το 2011, μετά τις νέες αλλαγές του σχεδίου «Καλλικράτης» ανήκει πλέον στον νέο Δήμο Τριφυλίας. Ο δήμος αυτός, συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης με την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Αετού, Αυλώνος, Γαργαλιάνων, Κυπαρισσίας, Φιλιατρών και την κοινότητα Τριπύλας. Στην Τοπική Κοινότητα Λεύκης, ανήκει επίσης ως σήμερα και ο οικισμός της Τραγάνας.

Κτίρια του χωριού

Στο χωριό λειτουργούσε παλαιότερα μονοθέσιο δημοτικό σχολείο. Στην πλατεία βρίσκονται τα δυο καφενεία του χωριού. Η κεντρική εκκλησία του οικισμού είναι ο Ιερός Ναός των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, ο οποίος ανήκει στην Ιερά Μητρόπολη Τριφυλίας και Ολυμπίας. Τις δεκαετίες του '50 και '60 του προηγούμενου αιώνα, έξω από την εκκλησία, γινόταν μεγάλη γιορτή με κλαρίνα και βιολιά, η οποία κρατούσε μέχρι το πρωί, τόσο την παραμονή, όσο και ανήμερα του εορτασμού των Αγίων (21 Μαΐου). Λίγο έξω από το χωριό, κάθε χρόνο, γίνεται εορτασμός στο εξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου, ενώ στις 25 Ιουλίου, παραμονή της εορτής της Αγίας Παρασκευής (26 Ιουλίου), γίνεται εορτασμός στο μικρό εξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής. Επίσης η Εορτή της Παναγίας, γιορτάζεται ανήμερα τον Δεκαπενταύγουστο στο εκκλησάκι της "Παναγούλας" (Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου), όπου γίνεται και το ετήσιο αντάμωμα-πανηγύρι των κατοίκων και των ξενιτεμένων του χωριού, με παραδοσιακό γλέντι στο οποίο προσφέρονται μεζέδες γουρνοπούλας. Στο χωριό έχει την έδρα της και ασκεί τις διάφορες δραστηριότητές της και η «Ένωση Γυναικών της Λεύκης».

Αϊ-Γιάννης Ριγανάς

Η Ένωση Γυναικών Λεύκης τα τελευταία χρόνια έχει αναβιώσει και το έθιμο για τη γιορτή του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, αναφερομένου και ως «ο Κλήδονας ή Ριγανάς ή Ριζικάρης ή Λαμπαδιάρης», παρεμφερές με το παλαιότερο έθιμο του χωριού Βρύσες Κυπαρισσίας. Κύριο χαρακτηριστικό της εορτής αυτής είναι το άναμα φωτιών, στις οποίες καίονται τα πρωτομαγιάτικα στεφάνια, ενώ κατά τη διάρκεια του εθμίμου προσφέρονται επίσης ριγανάδες.