Έβνο Άζεφ

Βιογραφία

Γεννήθηκε ως Έβνο Φισέλεβιτς Άζεφ στην Λίσκαβα (τώρα Περιοχή Μπρεστ, Λευκορωσία) το 1869 από μια φτωχή Εβραϊκή οικογένεια. Ήταν το δεύτερο από εφτά παιδιά. 
Έλαβε μόνο την στοιχειώδη εκπαίδευση. Αργότερα εργάστηκε σαν δημοσιογράφος και περιοδεύων πωλητής. Έγινε επαναστάτης από νεαρός. Το 1892, όταν επρόκειτο να συλληφθεί, καταχράστηκε 800 ρούβλια και κατέφυγε στην Γερμανία, στην αρχή στην Καρλσρούη και μετά στο Ντάρμσταντ. Εκεί σπούδασε και έγινε ηλεκτρολόγος μηχανικός. Εκείνα τα χρόνια επίσης, ο Σεργκέι Βασίλιεβιτς Ζουμπάτοβ της Οχράνα τον στρατολόγησε σαν πληροφοριοδότη της αστυνομίας. 
Στην Γερμανία επίσης, εντάχθηκε σε μια ομάδα εξορίστων μελών του Ρωσικού Σοσιαλ-Δημοκρατικού Κόμματος και ταξίδεψε σε όλη την Ευρώπη για να συναντήσει άλλους επαναστάτες. Ο Άζεφ προσχώρησε σε μια ομάδα Εσέρων το 1894. Ταξίδεψε ευρύτατα σε όλη την Ευρώπη, κάνοντας επαφή με εξέχοντες Εσέρους, συλλέγοντας πληροφορίες και φτάνοντας με τον τρόπο του στους εσωτερικούς κύκλους των Σοσιαλιστικών-Επαναστατικών κινημάτων. Ανάμεσα σε αυτούς που άθελά τους άνοιξαν τον δρόμο του Άζεφ ήταν ο σεβαστός ναρόντνικος Κ.Ο. Ζιτλόφσκι και ο Α.Α. Αργκούνοφ, ιδρυτής της “Βόρειας Ένωσης Σοσιαλ-Επαναστατών” το 1896. Αυτή η οργάνωση ήταν ένα από τα σημαντικότερα ιδρυτικά μέρη του ενωμένου Κόμματος των Εσέρων, και ο Άζεφ ήταν πληρεξούσιός της στο εξωτερικό. Ανέβηκε σε εκτίμηση και έγινε μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος. 
Το 1899, κατ’ εντολή της τσαρικής Οχράνα, ο Άζεφ επέστρεψε στην Μόσχα, εργαζόμενος σαν ηλεκτρολόγος μηχανικός και καθιστώντας τον εαυτό του απαραίτητο για το Κόμμα των Εσέρων. Το 1903 έδωσε πληροφορίες στην Οχράνα που οδήγησαν στην σύλληψη του Γκριγκόρι Γκερσούνι, επικεφαλής της Οργάνωσης Μάχης του κόμματος (το στρατιωτικό του σκέλος), επιτρέποντας στον Άζεφ να τον διαδεχθεί (με τον Μπόρις Σαβινκόβ σαν βοηθό του). Σε αυτή την θέση οργάνωσε δολοφονίες, περιλαμβανομένων αυτών του Βιατσεσλάβ Πλέβε (1904), του θείου του Τσάρου Μεγάλου Δούκα Σέργιου Αλεξανδρόβιτς (1905) και του πατέρα Γκαπόν (1906). Μέχρι το 1908, ο Άζεφ έπαιζε τον διπλό του ρόλο του επαναστάτη δολοφόνου και του κατασκόπου της αστυνομίας, που εισέπραττε 1.000 ρούβλια τον μήνα από τις αρχές. Συμπαθούντες στις γραμμές της αστυνομίας διέρρευσαν πληροφορίες στο κόμμα, αλλά δεν ήταν πιστευτές, και θεωρήθηκαν κακόβουλη προπαγάνδα.
Τελικά, ένας αποστάτης από την αστυνομία έπεισε τον επαναστάτη Βλαντιμίρ Μπούρτσεβ να αρχίσει μακρά έρευνα. Ο Μπούρτσεβ τελικά μίλησε με τον Αλεξέι Λοπούκιν, πρώην διευθυντή της Αστυνομίας, ο οποίος διαβεβαίωσε ότι ο Άζεφ δούλευε γι’ αυτούς. 
Ο Μπούρτσεβ αποκάλυψε τον Άζεφ τον Φεβρουάριο του 1909. Συγκροτήθηκε ένα Δικαστήριο Τιμής στο Παρίσι για να εξακριβώσει την ενοχή του. Οι Εσέροι την επόμενη ημέρα αποφάσισαν να τον αφήσουν να πάει σπίτι, αφού υποσχέθηκε να φέρει πειστικές αποδείξεις της αθωότητάς του. Αντ’ αυτού, ο Άζεφ αφού απέφυγε την αντεκδίκηση, κατέφυγε πάλι στην Γερμανία. Η σύζυγός του, Λιούμπα Μανκίν, που δεν γνώριζε το διπλό παιχνίδι του, τον χώρισε και μετακόμισε στις ΗΠΑ. 
Στην Γερμανία, ο Άζεφ έζησε με μια τραγουδίστρια και εργάστηκε σαν πωλητής κορσέδων και παίχτης στο χρηματιστήριο, επενδύοντας τα χρήματα που είχε συγκεντρώσει κατά την διάρκεια της καριέρας του σαν διπλός πράκτορας. Από το 1915 ως το 1917, κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, φυλακίστηκε από την Γερμανία σαν αλλοδαπός εχθρός. Στην φυλακή ασθένησε από τα νεφρά του.
Ο Έβνο Άζεφ απεβίωσε στο Βερολίνο από νεφρική ανεπάρκεια στις 24 Απριλίου 1918. Τάφηκε σε ανώνυμο τάφο στο κοιμητήριο του Βίλμερσντορφ.