Συρία-Παλαιστίνη

Η επαρχία της Παλαιστίνης Συρίας δημιουργήθηκε από τον Αδριανό, ύστερα από το τέλος του Τρίτου Ιουδαϊκού πολέμου (135).

Η πολιτική οργάνωση του ιουδαϊκού λαού στην επαρχία της Παλαιστίνης Συρίας

Το μεγαλύτερο μέρος του ιουδαϊκού λαού εγκαταστάθηκε στη Γαλιλαία, ύστερα από την εκδίωξη του από την Ιουδαία. Αναδείχθηκε ένας πατριάρχης, για να εκπροσωπεί το ιουδαϊκό έθνος, ο οποίος έδρευε στην Τιβεριάδα και περιστοιχιζόταν από ένα Συνέδριο νομοδιδασκάλων. Κατά την εποχή των Σεβήρων, οι πειθαρχικές εξουσίες των πατριαρχών ενισχύθηκαν.
Οι πόλεις της Ιουδαίας κατοικήθηκαν από μη Ιουδαίους (Εθνικούς) και άλλαξαν ονόματα (η Σεπφωρίς έγινε Διοκαισάρεια, η Λύδδα Διόσπολις) ενώ ιδρύθηκαν ρωμαϊκές αποικίες (Σεβαστή). Αποκαταστάθηκαν οι θρησκευτικές ελευθερίες των Ιουδαίων (δικαίωμα εξαίρεσης από την αυτοκρατορική λατρεία), τα ιουδαϊκά δικαστήρια επανέλαβαν την λειτουργία τους και η εσωτερική αυτονομία των κοινοτήτων επανήλθε υπό την επίβλεψη του πατριάρχη της Τιβεριάδας. Οι Σαμαρείτες αντιμετωπίστηκαν από τους Ρωμαίους αυστηρά και ένας ειδωλολατρικός ναός ιδρύθηκε στο Όρος Γεριζίμ.

Από την εποχή των Σεβήρων έως τον Διοκλητιανό

Ύστερα από την επικράτηση του, ο Σεπτίμιος Σεβήρος διαίρεσε την επαρχία της Συρίας σε Κοίλη Συρία και Φοινίκη Συρία, επειδή ο πρώην διοικητής της Συρίας, Πεσκέννιος Νίγρος, είχε προσπαθήσει να καταλάβει ανεπιτυχώς την αυτοκρατορική εξουσία.
Κατά την εποχή του Σεπτίμιου Σεβήρου αναφέρεται ένας έπαρχος της Παλαιστίνης Συρίας με το όνομα Αραβιανός (περίπου 196), ο οποίος αργότερα ανέλαβε το αξίωμα του ανθύπατου της Αφρικής.
Ο πρεσβύτερος γιος του Σεβήρου και μελλοντικός αυτοκράτορας Καρακάλλας (το 200) κατείχε το αξίωμα του έπαρχου της Κοίλης Συρίας. Κατά πάσα πιθανότητα πραγματοποίησε πολεμικές επιχειρήσεις εναντίον των Ιουδαίων, επειδή, σύμφωνα με κάποιες ασαφείς πληροφορίες, κέρδισε μια μάχη στη Συρία και η Σύγκλητος τον τίμησε, δίνοντας του την άδεια να τελέσει έναν ιουδαϊκό θρίαμβο.
Ο Ιούνιος Μάξιμος είναι ο έπαρχος της Παλαιστίνης Συρίας, περίπου την ίδια εποχή. Το αξίωμά του, σύμφωνα με μια επιγραφή, είναι «πρέσβης Αυγούστου και πρέσβης Χ λεγεώνος» (leg. Augg. leg. X Fr.). Ανέλαβε τη διοίκηση το 198–199 και τη διατήρησε έως το 211–212.
Ο Βαλέριος Βαλεριανός ήταν έπαρχος κατά την εποχή του Καρακάλλα. Αργότερα ανέλαβε το αξίωμα του κυβερνήτη της Μεσοποταμίας και Οσροηνής (μεταξύ 214 και 240).
Μεταγενέστερα, συναντάμε τον Τιμησίθεο, ο οποίος έχει τον βαθμό του ανθύπατου της Παλαιστίνης Συρίας. Ο Τιμησίθεος ταυτίζεται με τον έπαρχο του πραιτωρίου (praefectus praetorio) Γάιο Φούριο Τιμησίθεο, ο οποίος το 242 πραγματοποίησε, για λογαριασμό του νεαρού αυτοκράτορα Μάρκου Αντώνιου Γορδιανού Γ', μια επιτυχημένη εκστρατεία εναντίον των Περσών, η οποία όμως τερματίστηκε άδοξα, με την απροσδόκητη ασθένεια και τον θάνατό του.
Επόμενος χρονολογικά έπαρχος, για τον οποίο υπάρχουν στοιχεία, είναι ο Αχαιός (259–260). Η θητεία του τοποθετείται ύστερα από την αιχμαλωσία του αυτοκράτορα Βαλεριανού από τους Πέρσες, περίπου την ίδια εποχή (260). Ο Αχαιός, που είχε την έδρα του στην Καισάρεια, αναφέρεται ως «δικαστής». Η λέξη αυτή αποδίδει στα ελληνικά τη λατινική iudex και σημαίνει πολιτικός διοικητής, σε αντιδιαστολή με τον στρατιωτικό, που φέρει τον τίτλο dux (δουξ) .

Στρατιωτική κάλυψη

Από τις δυο λεγεώνες που βρίσκονταν στην Ιουδαία η 6η μεταστάθμευσε την εποχή της κορύφωσης της κρίσης του ρωμαϊκού κράτους (το 250 περίπου) από την Αιλία Καπιτωλίνα στην Δαμασκό. Η 10η λεγεώνα αναπτύχθηκε προς την αραβική έρημο για να καλύψει την επαρχία της Αραβίας.

Αναδιοργάνωση

Ο Διοκλητιανός το 296 αναδιοργάνωσε την επαρχία εντάσσοντας την στην διοίκηση Ανατολής (Dioeceses Oriens). Δημιούργησε ένα καινούργιο φορολογικό σύστημα για την γη και αναμόρφωσε την πολιτική και στρατιωτική διοίκηση. Ο στρατιωτικός διοικητή (dux) ανέλαβε την ευθύνη της ασφάλειας των ανατολικών και των νότιων συνόρων (limes). O πολιτικός διοικητής (consularis, υπατικός) διέθετε μόνο μια μικρή ομάδα στρατιωτών για τα διοικητικά του καθήκοντα .
Κατά την διάρκεια της ηγεμονίας του Διοκλητιανού διοικητές της επαρχίας ανέλαβαν διαδοχικά οι Φλαβιανός, Ουρβανός και Φιρμιλιανός οι οποίοι έχουν σχέση με τους διωγμούς που είχε εξαπολύσει ο αυτοκράτορας εναντίον της χριστιανικής Εκκλησίας.
Ο Φλαβιανός μπορεί κατά πάσα πιθανότητα να ταυτιστεί με τον έπαρχο της Ρώμης Ιούνιο Φλαβιανό ( 311-312). Κατείχε το αξίωμα του διοικητή το 303 και αντικαταστάθηκε από το Ουρβανό το 304, την εποχή που εκδόθηκε το τέταρτο διάταγμα εναντίον της χριστιανικής Εκκλησίας.Ο Ουρβανός έμεινε στην θέση αυτή έως το 307 «το πέμπτο έτος του διωγμού» που ξεκίνησε το Πάσχα του 303(το οποίο θεωρείται ως πρώτο έτος ) όποτε αντικαταστάθηκε από τον Φιρμιλιανό και κατόπιν εκτελέστηκε. Ο Φιρμιλιανός έμεινε στην θέση αυτή ένα χρόνο και αντικαταστάθηκε «το έκτο έτος του διωγμού». Και αυτός είχε την ίδια τύχη με τον προκάτοχο του .
Νέα ιουδαϊκή εξέγερση ξέσπασε το 351-352 κατά την διάρκεια της ηγεμονίας του Καίσαρα Κωνστάντιου Γάλλου. Ο μάγιστρος του πεζικού (magister peditum) Ουρσικινός την κατέστειλε το 352.
Τον Μάρτιο του 362 ο νέος αυτοκράτορας Ιουλιανός έφτασε στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί μέσα στα πλαίσια της θρησκευτικής μεταρρύθμισης που σχεδίαζε ανακήρυξε την ανεξιθρησκία. Κατόπιν κάλεσε τους Ιουδαίους να ασκήσουν ελεύθερα τα θρησκευτικά τους καθήκοντα. Όταν αυτοί του απάντησαν ότι θυσίες μπορούν να προσφέρουν στον Θεό μόνο στον Ναό της Ιερουσαλήμ, εκείνος ανέθεσε στον συνεργάτη του Αλύπιο την ανοικοδόμηση του Ναού. Η κίνηση του Ιουλιανού είχε διπλό σκοπό θρησκευτικό και πολιτικό. Θρησκευτικό αφενός γιατί επιθυμούσε κάθε έθνος της αυτοκρατορίας να επιστρέψει στις πάτριες συνήθειες του και αφετέρου για να αποδείξει ότι η προφητεία του Ιησού για τον Ναό στο Κατά Μάρκον Ευαγγέλιον,που έλεγε :"Και εκπορευομένου αυτού εκ του ιερού λέγει αυτώ είς των μαθητών αυτού διδάσκαλε, ίδε ποταποί λίθοι και ποταπαί οικοδομαί, και ο Ιησούς αποκριθείς είπεν αυτώ βλέπεις ταύτας τάς μεγάλας οικοδομάς; ού μη αφεθή ώδε λίθος επί λίθον ός ού μη καταλυθή"(Μαρκ.13.1 κ.ε.) δεν θα επαληθεύονταν τελικά στην πορεία του χρόνου. Πολιτικό γιατί επιθυμούσε να έχει ένα σύμμαχο στο πλευρό του στην σύγκρουση του με τους Πέρσες, που όπως έβλεπε θα έρχονταν πολύ σύντομα .
Το σχέδιο της ανοικοδόμησης του Ναού δεν προχώρησε.Όταν οι εργασίες ξεκίνησαν μια μεγάλη πυρκαγιά ξέσπασε προκαλώντας πολλά θύματα ανάμεσα στους εργάτες. Η πυρκαγιά ειπώθηκε ότι οφείλονταν σε μυστηριώδεις σφαίρες φωτιάς και οι χριστιανοί ιστορικοί της εποχής εκείνης έδωσαν την δέουσα προσοχή στο σημείο αυτό. Ο Ιουλιανός ο οποίος την στιγμή εκείνη προετοιμάζονταν πυρετωδώς για τον πόλεμο με τους Πέρσες το μόνο που μπορούσε να κάνει ήταν να διατάξει την παύση των εργασιών.Το εγχείρημα της ανοικοδόμησης δεν επαναλήφθηκε καθώς ο Ιουλιανός τραυματίστηκε και πέθανε κατά την διάρκεια της εκστρατείας εναντίον των Περσών στα τέλη Ιουνίου του 363 .
Το 390 επί της ηγεμονίας του Μεγάλου Θεοδοσίου η επαρχία διαιρέθηκε σε τρεις μικρότερες. Αυτές ήταν η Παλαιστίνη Πρώτη, Palaestina Prima (περιλάμβανε την Ιουδαία την Περαία την Σαμάρεια και την μεσογειακή ακτή με έδρα την Καισάρεια), η Παλαιστίνη Δευτέρα, Palaestina Secunda ( περιλάμβανε τη Γαλιλαία, το κατώτερο τμήμα της κοιλάδας Ιεζραέλ, την περιοχή ανατολικά της Γαλιλαίας και το δυτικό τμήμα της πρώην Δεκάπολης με έδρα την Σκυθόπολη) και η Παλαιστίνη Τρίτη, Palaestina Tertia ή Παλαιστίνη Σαλουταρία, Palaestina Salutaris (περιλάμβανε τις περιοχές πέρα από το ποταμό Ιορδάνη, ανατολικά και νότια με πρωτεύουσα την Πέτρα στην χώρα των Ναβαταίων). Την στρατιωτική ευθύνη της περιοχής την είχε ένας αξιωματούχος που έφερε τον τίτλο του δούκα της Παλαιστίνης (dux Palaestinae). Το 513 ο Ιουστινιανός αναβάθμισε τις αρμοδιότητες του διοικητή της Παλαιστίνης Ι έναντι των δυο άλλων συναδέλφων του.

Το τέλος της ρωμαϊκής διοίκησης

Από το 614 έως το 618 η ρωμαϊκή διοίκηση διακόπηκε προσωρινά εξαιτίας της περσικής κατοχής και από το 635 και έπειτα μόνιμα εξαιτίας της αραβικής κατάκτησης.