Μαργαρίτα της Νορβηγίας

Διάδοχος του θρόνου της Σκωτίας

Στις 25 Ιουλίου 1281 στο Ρόξμπουρζ έγινε η συμφωνία για τον γάμο των γονέων της, ο μικρότερος γιος του Αλεξάνδρου Γ΄ Δαυίδ είχε πεθάνει πρόωρα και ο βασιλιάς είχε μόνο έναν νόμιμο γιο και διάδοχο τον πρίγκιπα Αλέξανδρο. Η συνθήκη του γάμου περιείχε τον όρο να μπορούν τα παιδιά του Έρικ Β΄ και της Μαργαρίτας να κληρονομήσουν τον θρόνο της Σκωτίας :
Άν ο βασιλιάς της Σκωτίας πέθαινε χωρίς νόμιμο γιο ή σε περίπτωση που κανένας γιος του δεν είχε νόμιμους απογόνους τα παιδιά της Μαργαρίτας θα μπορούσαν να είναι οι νόμιμοι διάδοχοι του θρόνου ακόμα και σε περίπτωση που δεν είχαν δικά τους παιδιά σύμφωνα με τον Σκωτσέζικο νόμο και έθιμα.
Ο Αλέξανδρος Γ΄ υπέγραψε παρόμοια συνθήκη την εποχή που ρύθμισε τον γάμο του γιου του Αλεξάνδρου με την Μαργαρίτα του Νταμπιέρ, κόρη του Γκυ του Νταμπιέρ (1281), την γαμήλια συνθήκη ακολουθούσε ένα πολύπλοκο έγγραφο που καθόριζε τους όρους της διαδοχής των παιδιών τους περιλαμβάνοντας τα κείμενα Α και Μ. Οι όροι της διαδοχής περιγράφονται αναλυτικά με προτεραιότητα στους μεγαλύτερους γιους, ακολουθούσαν τα δικαιώματα διαδοχής των θυγατέρων και των απογόνων τους σε περίπτωση που δεν υπήρχαν γιοι. Ο Αλέξανδρος πέθανε πρόωρα στις 28 Ιανουαρίου 1284 αφήνοντας μοναδική κληρονόμο του πατέρα του τη μικρή ανιψιά του Μαργαρίτα. Ο Αλέξανδρος Γ΄ συγκάλεσε βασιλικό συμβούλιο στις 5 Φεβρουαρίου 1284 στην Σκον με 13 κόμητες και 24 βαρόνους. Το Συμβούλιο αποφάσισε να αναγνωρίσει την μικρή Μαργαρίτα διάδοχο στον θρόνο της Σκωτίας σε περίπτωση που ο νεαρός Αλέξανδρος δεν αφήσει κανέναν μεταθανάτιο γιο ή αν ο βασιλιάς δεν αποκτήσει άλλους γιους μέχρι τον θάνατο του, η Μαργαρίτα ωστόσο θα έπρεπε να βασιλεύσει μαζί με τον σύζυγο της. Μετά την απόφαση του συμβουλίου ο Αλέξανδρος Γ΄ αποφάσισε να ξαναπαντρευτεί, προχώρησε σε δεύτερο γάμο με την Γιολάντα του Ντρο αλλά πέθανε αμέσως μετά σε δυστήχημα στις 19 Μαρτίου 1286 χωρίς να αποκτήσει άλλα παιδιά.

Βασίλισσα της Σκωτίας

Μετά την ταφή του Αλεξάνδρου Γ΄ στις 29 Μαρτίου 1286 στο αβαείο του Ντανφέρμλιν οι ευγενείς και οι κληρικοί συγκάλεσαν το Κοινοβούλιο στη Σκον για να καθορίσουν τους κηδεμόνες της μικρής διαδόχου, την ίδια εποχή κυκλοφόρησαν φήμες ότι η Γιολάντα ήταν έγκυος κάτι που ίσως αμφισβητούσε την διαδοχή της Μαργαρίτας. Δεν είναι γνωστή η τύχη του παιδιού της Γιολάντας μερικές πηγές λένε ότι απέβαλε, άλλες πηγές λένε ότι γεννήθηκε στο Κλακμάνασιρ στις 25 Νοεμβρίου 1286 την ημέρα εορτής της Αγίας Αικατρίνης και πέθανε αμέσως μετά. Άλλες πηγές ανέφεραν ότι η εγκυμοσύνη της Γιολάντας ήταν ψεύτικη φήμη που διαδόθηκε από τους Άγγλους.
Παρά τους όρκους που έκαναν οι ευγενείς της Σκωτίας ότι θα αποδεχτούν τα κληρονομικά δικαιώματα της τρίχρονης Μαργαρίτας στον θρόνο ο Ρόμπερτ ντε Μπρους, 5ος λόρδος του Άναντεϊλ επαναστάτησε με την βοήθεια του γιου του Ρόμπερτ, κόμη του Κάρικ. Ο Οίκος των Μπρους σύντομα ισχυροποιήθηκε στα νοτιοδυτικά στην περιοχή που οι αντίπαλοι τους ο Οίκος του Μπάλλιολ είχαν έντονη επιρροή και έγιναν σημαντικός κίνδυνος για το στέμμα. Ο Ρόμπερτ Μπρους ωστόσο δεν φάνηκε ικανός να συνεχίσει να διεκδικεί τα δικαιώματα του στον θρόνο αφού δεν βρήκε μεγαλύτερη υποστήριξη, οι σύμμαχοι του όπως ο Οίκος των Στιούαρτ αναγκάστηκαν να οπισθοχωρήσουν. Η επανάσταση των Μπρους κατεστάλη αλλά δεν τους τιμώρησαν, τους υποχρέωσαν μόνο να επιστρέψουν τα κάστρα που είχαν κυριεύσει. Οι κηδεμόνες της Μαργαρίτας ήθελαν να αποφύγουν τις ακρότητες και να διατηρήσουν την ειρήνη ανάμεσα στις δυο αντιμαχόμενες οικογένειες του Ρόμπερτ Μπρους και του Τζων Μπάλλιολ για να εξασφαλίσουν την ομαλή διαδοχή στην βασίλισσα.

Σχέδια για γάμο με τον Εδουάρδο Β΄ της Αγγλίας

Οι Σκωτσέζοι βαρόνοι δεν έδειχναν προθέσεις να μεταφέρουν την μικρή βασίλισσα στην Σκωτία, ο πατέρας της Έρικ ωστόσο έθεσε το θέμα στον Εδουάρδο Α΄ της Αγγλίας τον Μάιο του 1289 όταν ο Άγγλος βασιλιάς βρισκόταν στην Γασκώνη, αναφερόταν στην Μαργαρίτα ως βασίλισσα. Ο Εδουάρδος Α΄ επέστρεψε στην Αγγλία, στις διαπραγματεύσεις με τον πατέρα της αποκλείστηκαν οι Σκωτσέζοι μέχρι την εποχή που ο Εδουάρδος συναντήθηκε με τον Ρόμπερτ Μπρους και μερικούς από τους κηδεμόνες της τον Οκτώβριο του 1289 στο Σόλσμπερι. Οι κηδεμόνες υπέγραψαν την Συνθήκη του Σόλσμπερι σύμφωνα με την οποία η μικρή Μαργαρίτα θα επέστρεφε στην Σκωτία πριν από τις 1 Νοεμβρίου 1290 και οι διαπραγματεύσεις για τον γάμο της θα ξεκινούσαν μετά την μετάβαση της στην Σκωτία.
Ο Εδουάρδος Α΄ ενδιαφέρθηκε έντονα να παντρέψει την μικρή Μαργαρίτα με τον γιο και διάδοχο του Εδουάρδο, ο Πάπας Νικόλαος Δ΄ υπέγραψε την σχετική απαλλαγή δέκα μέρες μετά την υπογραφή της συνθήκης υπό τον όρο να γίνει ο γάμος δεκτός από τους Σκωτσέζους ευγενείς. Ο Εδουάρδος Α΄ έγραψε γράμμα στους κηδεμόνες ζητώντας την μικρή Μαργαρίτα νύφη για τον γιο του. Οι διαπραγματεύσεις του Εδουάρδου με τους κηδεμόνες συνεχίστηκαν με σχέδια για τον γάμο και την στέψη του γιου του Εδουάρδου βασιλιά της Σκωτίας στο πλευρό της συζύγου του αλλά δεν τελείωσαν ποτέ επειδή η μικρή Μαργαρίτα πέθανε στις 26 Σεπτεμβρίου 1290 στις Ορκάδες από μια θαλάσσια νόσο. Η σωρός της μεταφέρθηκε στο Μπέργκεν και τάφηκε δίπλα από την μητέρα της στον ναό του Ιησού Χριστού στο Μπέργκεν στην βόρεια πλευρά του ναού.