Στόγιαν Νοβάκοβιτς

Βιογραφία

Γεννήθηκε με το μικρό όνομα "Κόστα" αλλά αργότερα το άλλαξε σε Στόγιαν επειδή δεν ήταν γνήσιο Σερβικό. Πήγε γυμνάσιο στο Σάμπατς και λύκειο στο Βελιγράδι. Το 1865 διορίστηκε καθηγητής του γυμνασίου και εξελέγη μέλος της Σερβικής ένωσης επιστημών. Το 1869 ήταν βιβλιοθηκάριος της εθνικής βιβλιοθήκης και το 1872 καθηγητής του Πανεπιστημίου στο Βελιγράδι. Σαν βιβλιοθηκάριος ήταν αυτός που επιδίωξε και πέτυχε το 1870 την θέσπιση νόμου για κάθε νέο βιβλίο να αποστέλνονται τρία αντίγραφα στην εθνική βιβλιοθήκη.
Το 1873 διορίστηκε υπουργός παιδείας την περίοδο 1873 - 1875, και ξανά την περίοδο 1880 - 1885. Ως υπουργός παιδείας προέβη σε μεταρρύθμιση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του οποίου η κληρονομιά διατηρείται έως σήμερα.
Το 1875 ο Νοβάκοβιτς επέστρεψε καθηγητής στο σχολείο για να διδάξει σερβική λογοτεχνία και σλαβική φιλολογία. Ο Νοβάκοβιτς που ήταν φιλόλογος, ιστορικός και συγγραφέας άφησε βαθύ το στίγμα του στην επιστημονική κοινότητα της Σερβίας. Αν και ο ίδιος όπως και οι περισσότεροι σύγχρονοί του στον κόσμο της επιστήμης και της πολιτικής είχε σπουδάσει στο εξωτερικό, Νοβάκοβιτς ήταν ένας επιστήμονας παγκόσμιας φήμης ως ένας σεβαστός ιστορικός στη Βιέννη, το Μόναχο, το Βερολίνο και το Παρίσι.
Κατά τη δημιουργία της Σερβικής Βασιλικής Ακαδημίας το 1886 εξελέγη ένα από τα πρώτα 16 πλήρη μέλη της, ακαδημαϊκοί στο τμήμα των φιλοσοφικών επιστημών. Με το διάταγμα της 1 Φεβρουαρίου 1906 διορίσθηκε πρόεδρος της ακαδημίας και παρέμεινε στη θέση αυτή μέχρι το θάνατό του το 1915. Ήταν επίσης μέλος της Ρωσικής ακαδημίας επιστημών και της Γιουγκοσλαβικής ακαδημίας επιστημών και τεχνών στο Ζάγκρεμπ.
Ανήκε στο Προοδευτικό κόμμα το οποίο ίδρυσε μαζί με τον Μιλούτιν Γκαρασάνιν, τον Πιρονάσαβτς, τον Μιγιάτοβιτς και τον Μιλίσεβιτς. Η διπλωματική σταδιοδρομία του ξεκίνησε από την Κωνσταντινούπολη όπου διήρκεσε επτά έτη, από το 1885 μέχρι το 1892. Μετά την επιστροφή του έγινε πρόεδρος του συμβουλίου της επικρατείας. Έπειτα χρημάτισε πρωθυπουργός της Σερβίας από τις 7 Ιουλίου 1895 έως τις 27 Δεκεμβρίου 1896. Με την κατάρρευση της κυβέρνησης του συμμετέχει στην διπλωματική αποστολή της Κωνσταντινούπολης μέχρι το 1900, στη συνέχεια στο Παρίσι μέχρι το 1905, στην Αγία Πετρούπολη, όπου και αποσύρθηκε από την διπλωματία.
Μετά την επιστροφή του ο Νοβάκοβιτς ήταν ένας από τους μεταρρυθμιστές στο Προοδευτικό κόμμα. Στην εποχή της κρίσης του 1909 ο Νοβάκοβιτς χρημάτισε για δεύτερη φορά πρωθυπουργός από τις 22 Φεβρουαρίου 1909 έως τις 24 Οκτωβρίου 1909. Ο Νοβάκοβιτς παρέμεινε ένας από τους πιο σεβαστούς πολιτικούς μέχρι το θάνατό του στις 18 Φεβρουάριου 1915.

Συγγραφέας και ιστορικός

Ίδρυσε το 1865 το φιλολογικό περιοδικό "Вила" και επιμελήθηκε την δημοσίευσή του έως το 1868. Από το πρώτο κιόλας τεύχος που κυκλοφόρησε με την συλλογή και δημοσίευση πληροφοριών σχετικά με τα βιβλία που δημοσιεύονται στην σερβική και κροατική γλώσσα και σε άλλες γλώσσες του σερβικού λαού εν γένει ή για τους Σλάβους. Όλα τα υλικά που συλλέγονται δημοσιεύθηκαν στο βιβλίο "Српска библиографија за нову књижевност 1741 — 1867" από την Σερβική ακαδημία στο Βελιγράδι το 1869.
Κατά την ίδρυση του Σερβικού φιλολογικού συλλόγου το 1892 εξελέγη πρώτος πρόεδρος του, ο ποιητής Γιόβαν Γιοβάνοβιτς αντιπρόεδρος, και ο ιστορικός Λιούμπομιρ Γιοβάνοβιτς εξελέγη γραμματέας.
Από το 1997 δίνετε προς τιμήν του το ετήσιο βραβείο "Στόγιαν Νοβάκοβιτς" σε ένα άτομο ή μια ομάδα συγγραφέων δημοσιευμένων εργασιών στον τομέα του έργου της βιβλιοθήκης και πληροφόρησης, η οποία αντιπροσωπεύει μια σημαντική συμβολή στη βιβλιοθηκονομία. Έτος 2004. Βραβείο με το ίδιο όνομα δίνετε και για τα καλύτερα σχολικά βιβλία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης το οποίο απονέμεται κάθε χρόνο.
Γιος του Στόγιαν Νοβάκοβιτς ήταν ο δικηγόρος και καθηγητής του Μίλε Νοβάκοβιτς, κόρη του ήταν η Νοβάκοβιτς και ο εγγονός του ο σκηνοθέτης Ράδος Νοβάκοβιτς.