Ναχιτσεβάν

Ετυμολογία

Άλλα ονόματα του Ναχιτσεβάν είναι Nakhichevan, Nachidsheuan, Nakhijevan, Nakhchawan, Nakhitchevan, Nakhjavan, και Nakhdjevan. Σύμφωνα με τον λόγιο του 19ου αιώνα Χάινριχ Χούμπσμαν  το όνομα "Nakhichavan" στα αρμενικά σημαίνει στην κυριολεξία "μέρος της προσάραξης", μια αναφορά στην κατά τη Βίβλο προσάραξη της κιβωτού του Νώε στο Όρος Αραράτ που βρίσκεται λίγο δυστικότερα, στο έδαφος της Τουρκίας. Ο ίδιος λόγιος όμως σημειώνει ότι δεν ήταν γνωστό αυτό το όνομα στην αρχαιότητα. Πιθανότατα το όνομα εξελίχθηκε σε "Nakhchivan" από το "Naxcavan". Το "Naxc" ήταν όνομα και το  "avan" στα αρμενικά σημαίνει "πόλη". Αναφέρεται επίσης στη "Γεωγραφία" του Πτολεμαίου. Άλλες πηγές θέλουν το όνομα να προέρχεται από το περσικό Nagsh-e-Jahan ("Εικόνα του κόσμου"), αναφορά στην ομορφιά της περιοχής. Στους Άραβες του Μεσαίωνα βρίσκουμε το όνομα"Nashava".

Ιστορία

Σύμφωνα με την παράδοση της Αρμενίας, το Ναχιτσεβάν ιδρύθηκε από το Νώε. Το αρχαιότερο υλικό που βρέθηκε στην περιοχή προέρχεται από τα νεολιθικά χρόνια. Το 189 π.Χ. το Ναχιτσεβάν αποτέλεσε τμήμα του νέου Βασιλείου της Αρμενίας.
Τον 7ο αιώνα η περιοχή υποτάχθηκε στους Άραβες. Ως τον 11ο αιώνα νέοι κατακτητές έγιναν οι Σελτζούκοι Τούρκοι. Ακολούθησαν οι Γεωργιανοί και οι Μογγόλοι.
Το 16ο αιώνα ο έλεγχος του Ναχιτσεβάν περιήλθε στους Πέρσες και στη δυναστεία των Σαφαβιδών. Το 1828 το κατέλαβαν οι Ρώσοι και οι τσαρικές αρχές ενθάρρυναν την επανεγκατάσταση του αρμενικού πληθυσμού στο Ναχιτσεβάν. Το χανάτο του διαλύθηκε το 1828  και εντάχθηκε σε αυτό του Γερεβάν. Κατά τη διάρκεια της Ρωσικής Επανάστασης του 1905 έγιναν βίαιες συγκρούσεις ανάμεσα σε Αζέρους και Αρμενίους. Ακολούθησαν σφαγές και ο αρμενικός πληθυσμός μειώθηκε.
Το Δεκέμβριο του 1918, με την υποστήριξη του Κόμματος Ισότητας του Αζερμπαϊτζάν, ανακηρύχθηκε η Δημοκρατία του Αράς στο Ναχιτσεβάν από τον Τζαφάρ Κουλί Χαν Ναχτσιβάνσκι. Η αρμενική κυβέρνηση δεν αναγνώρισε το νέο κράτος και απέστειλε στρατό στην περιοχή. Έτσι, ξέσπασε ο Πόλεμος στο Αράς. Το 1919 εδραιώθηκε η αρμενική κυριαρχία στην αποσχισθείσα περιοχή. Την ίδια χρονιά αποχώρησαν και οι Βρετανοί, ενώ συνεχίστηκε λυσσαλέα ο πόλεμος ανάμεσα σε Αρμένιους και Αζέρους.
Το 1920 το Ναχιτσεβάν καταλήφθηκε από τον Κόκκινο Στρατό και έγινε αυτόνομη σοβιετική σοσιαλιστική δημοκρατία με στενούς δεσμούς με το Αζερμπαϊτζάν. Επί σοβιετικού καθεστώτος αποσοβήθηκε κάπως η ένταση στις σχέσεις μεταξύ Αζέρων και Αρμενίων, ενώ βελτιώθηκαν και οι υποδομές.
Το 1992 το Ναχιτσεβάν έγινε θέατρο εχθροπραξιών κατά τον πόλεμο του Ναγκόρνο-Καραμπάχ.
Σήμερα, το Ναχιτσεβάν παραμένει αυτόνομο και διεθνώς αναγνωρίζεται ως τμήμα του Αζερμπαϊτζάν, όμως διοικείται από Κοινοβούλιο που εκλέγουν οι κάτοικοί του. Ένα νέο Σύνταγμα για το Ναχιτσεβάν εγκρίθηκε σε δημοψήφισμα στις 12 Νοεμβρίου 1995 και εγκρίθηκε από την Εθνοσυνέλευση στις 28 Απριλίου 1998. Τέθηκε σε ισχύ στις 8 Ιανουαρίου του 1999. Ωστόσο, η δημοκρατία παραμένει απομονωμένη, όχι μόνο από το υπόλοιπο Αζερμπαϊτζάν, αλλά και πρακτικά από ολόκληρη την περιοχή του Νοτίου Καυκάσου. Σήμερα Πρόεδρος της Βουλής της Δημοκρατίας είναι ο Βασίφ Ταλίμποφ, ο οποίος μέσω του γάμου του σχετίζεται με την αζερική πολιτική οικογένεια κυβερνητών, Αλίγιεφ. Είναι γνωστός για την αυταρχικότητα και τη διαφθορά που χαρακτηρίζει το κράτος του αλλά και τη διακυβέρνησή του.