Πεζοπορικός Όμιλος Λάρνακας (ποδόσφαιρο)

Ίδρυση και πρώτα χρόνια

Ο Πεζοπορικός ιδρύθηκε το Μάρτιο του 1924 από μια ομάδα νέων της Λάρνακας, οι οποίοι από τις αρχές της δεκαετίας επέδειξαν ενδιαφέρον για πεζοπορίες, εκδρομές ποδηλασίας, τη φυσιολατρεία και τη μουσική. Μέχρι το 1926 το σωματείο, από αθλητικής πλευράς, ασχολείτο με τις πεζοπορίες (από τις οποίες προήλθε και το όνομα του), τα θαλάσσια σπορ και το στίβο. Το 1926 συγκρότησε ποδοσφαιρική ομάδα με έδρα το Παλιό ΓΣΖ, ενώ ταυτόχρονα ασχολήθηκε με το χόκεϊ, τα θαλάσσια σπορ και τον κλασσικό αθλητισμό.

ΑΜΟΛ

Στις 3 Οκτωβρίου 1926 μερίδα μελών, εξαιτίας κάποιων διαφωνιών, αποχώρησε από τον Πεζοπορικό και ίδρυσε τον Αθλητικό Μουσικό Όμιλο Λάρνακος (ΑΜΟΛ). Τα δύο σωματεία ανέπτυξαν πλούσια, αθλητική και πολιτιστική δράση στην πόλη. Το 1926 ο ΑΜΟΛ, όπως και ο Πεζοπορικός, συγκρότησε ποδοσφαιρική ομάδες με έδρα το Παλιό ΓΣΖ, ενώ ταυτόχρονα ασχολήθηκε με το χόκεϊ, τα θαλάσσια σπορ και τον κλασσικό αθλητισμό. Ισχυρότερος στον αθλητικό τομέα ήταν ο Πεζοπορικός ενώ στον καλλιτεχνικό τομέα υπερτερούσε ο ΑΜΟΛ.

Πρωτάθλημα πόλεων

Το 1932, με πρωτοβουλία του Πεζοπορικού, διεξήχθη, με σύστημα νοκ-άουτ, το πρώτο παγκύπριο ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα, το «πρωτάθλημα πόλεων».

ΕΠΑ

Στις 17 Οκτωβρίου 1932 ο Πεζοπορικός ενοποιήθηκε με τον ΑΜΟΛ δημιουργώντας την ΕΠΑ (Ένωσις Πεζοπορικού ΑΜΟΛ). Η ίδρυση της ΕΠΑ είχε ως στόχο τη συνένωση των αθλητικών και κυρίως των ποδοσφαιρικών δυνάμεων της Λάρνακας προκειμένου να δημιουργηθεί μια ισχυρή ομάδα που να εκπροσωπεί επάξια τη Λάρνακα στα διάφορα πρωταθλήματα. Η ΕΠΑ συμμετείχε στο δεύτερο (1933) και τρίτο (1933-34) ανεπίσημο πρωτάθλημα. Το 1934 ιδρύθηκε η Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου (ΚΟΠ) με την ΕΠΑ να αποτελεί ένα από τα ιδρυτικά της μέλη. Η ΕΠΑ συμμετείχε στα πρώτα δύο πρωταθλήματα (1934-35, 1935-36) της ΚΟΠ.

Επανίδρυση Πεζοπορικού

Την 1η Ιουνίου 1936 η ΕΠΑ αποχώρησε από την ΚΟΠ εξαιτίας εσωτερικών προβλημάτων που προέκυψαν. Οι μέτριες παρουσίες της ποδοσφαιρικής ομάδας στα πρωταθλήματα, οι αντιδράσεις ανθρώπων οι οποίοι παρέμεναν εκτός διοικητικών, αλλά και ποδοσφαιριστές οι οποίοι τέθηκαν σε αδράνεια οδήγησαν  μια ομάδα μελών και ποδοσφαιριστών να αποχωρήσουν από την ΕΠΑ και να επανιδρύσουν στις 21 Μαρτίου 1937 τον Πεζοπορικό. Μεταξύ των δύο ομάδων υπήρχε μεγάλη αντιπαλότητα ως ομάδες της ίδιας πόλης. Επιπλέον, μεταξύ των δύο ομάδων υπήρχε ταξική διαφορά. Στον Πεζοπορικό συγκεντρώθηκε μεγάλο μέρος της εύπορης τάξης της Λάρνακας. Οι φιλάθλοι της ΕΠΑ προέρχονταν κυρίως από τα μικρομεσαία και λαϊκά κοινωνικά στρώματα της Λάρνακας. Η ΕΠΑ είχε επίσης την υποστήριξη της πολυάριθμης αρμενικής κοινότητας της Λάρνακας. Στην ΕΠΑ, εκτός από Ελληνοκύπριοι, αγωνίζονταν και εγνωσμένης αξίας Αρμένιοι ποδοσφαιριστές, όπως και Τουρκοκύπριοι.

Περίοδος 1939-1949

Την περίοδο 1937-38 ο Πεζοπορικός έδινε μόνο φιλικά παιχνίδια. Στις 24 Αυγούστου 1938 ο Πεζοπορικός ενεγγράφη στη ΚΟΠ και συμμετείχε για πρώτη φορά στο πρωτάθλημα Α΄ κατηγορίας την περίοδο 1938-39. Στην πρώτη του συμμετοχή τερμάτισε στην τέταρτη θέση. Την περίοδο 1939-40 τερμάτισε στη δεύτερη θέση. Στο κύπελλο Κύπρου 1939-40 έφτασε μέχρι τον τελικό, χάνοντας το τρόπαιο από την ΑΕΛ. Ο (πρώτος) τελικός διεξήχθη στις 11 Φεβρουαρίου 1940 στο παλιό ΓΣΠ. Ο αγώνας διακόπηκε στο ημίχρονο λόγο βροχής ενώ το σκορ ήταν 1-1. Ο επαναληπτικός έγινε στις 18 Φεβρουαρίου 1940 στο ίδιο στάδιο με την ΑΕΛ να κερδίζει με 3-1.
Απείχε από το πρωτάθλημα της περιόδου 1940-41. Από το 1941 έως το 1944 δεν διεξήχθη παγκύπριο πρωτάθλημα λόγω του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, επειδή πολλοί Κύπριοι εντάχθηκαν στις αντικατοχικές ομάδες που δημιουργήθηκαν στην Ελλάδα. Την περίοδο 1944-45 το πρωτάθλημα και το κύπελλο επανήλθαν. Ο Πεζοπορικός κατέλαβε την τέταρτη θέση. Τις περιόδους 1945-46 και 1946-47 κατέκτησε την τρίτη θέση.

Έδρα

Ο Πεζοπορικός από την ίδρυση του και έως το 1989 χρησιμοποιούσε ως έδρα το Παλιό ΓΣΖ. Το 1989 ολοκληρώθηκε το νέο ΓΣΖ το οποίο αποτέλεσε έδρα του Πεζοπορικού την περίοδο 1989-1994.

Αναλυτική ευρωπαϊκή πορεία

Ο Πεζοπορικός Λάρνακας συμμετείχε για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκή διοργάνωση στο Κύπελλο Κυπελλούχων 1970-71. Αντιμετώπισε την Κάρντιφ Σίτι από την οποία αποκλείστηκε με μια ήττα και μια ισοπαλία. Συμμετείχε για δεύτερη φορά στο Κύπελλο Κυπελλούχων 1972-73 όπου αποκλείστηκε με δύο ήττες από την Κορκ Χιμπέρνιανς ΦΚ. Ακολούθησε ο αποκλεισμός από την Μάλμε ΦΦ με μία ήττα και μια ισοπαλία στο Κύπελλο Κυπελλούχων 1973-74.
Την περίοδο 1974-75 εξασφάλισε συμμετοχή στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ 1974-1975. Ωστόσο, λόγω της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο αποσύρθηκε. Συμμετείχε για πρώτη φορά στο κύπελλο ΟΥΕΦΑ την περίοδο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ 1978-1979 όπου αποκλείστηκε από την Σλασκ Βρότσλαβ. Ακολούθησαν ο αποκλεισμός από τη ΦφΜ Στουτγκάρδη στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ 1980-1981 και από τη ΦΚ Ζυρίχη στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ 1982-1983. Τελευταία συμμετοχή του Πεζοπορικού ήταν στο Κύπελλο Πρωταθλητριών 1988-89, όπου αποκλείστηκε από την ΙΦΚ Γκέτεμποργκ. Ο Πεζοπορικός, στην ευρωπαϊκή πορεία του, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει καμία πρόκριση, αλλά ούτε και νίκη.

Χρώματα και έμβλημα

Χρώματα του Πεζοπορικού ήταν το πράσινο και το άσπρο. Έμβλημα της ομάδας ήταν η καμήλα.