Κυψέλη (Αθήνα)

Πολεοδομία

Κέντρο της Κυψέλης είναι η Πλατεία Κανάρη, κοινώς Πλατεία Κυψέλης, και τα γύρω από αυτήν οικοδομικά τετράγωνα. Κεντρικοί δρόμοι της Κυψέλης και ταυτόχρονα δρόμοι που οδηγούν στην Πλατεία είναι οι οδοί Κυψέλης και Σπετσών προς τα νότια, η οδός Βελβενδού προς τα ανατολικά, οι οδοί Εκάτης και Δάφνιδος προς τα βόρεια και οι οδοί Λέσβου και Καλλιφρονά προς τα δυτικά.
Δεσπόζουσα θέση στην Κυψέλη έχει ο κατάφυτος, πλατύς πεζόδρομος της οδού Φωκίωνος Νέγρη. Κάτω από τον δρόμο αυτό διέρχεται ρέμα, το οποίο στα μέσα του 20ού αιώνα καλύφθηκε για να δημιουργηθεί ο πλατύς δρόμος περιπάτου με την πυκνή και ψηλή βλάστηση. Κατά μήκος της οδού, υπάρχουν αρκετά σιντριβάνια και πολλά γλυπτά.
Επεκτάσεις της αρχικής Κυψέλης αποτελούν η συνοικία της Νέας Κυψέλης, που εκτείνεται έως την συνοικία Γκύζη, και η Άνω Κυψέλη, βόρεια της Νέας Κυψέλης, η οποία εκτείνεται έως το Αττικό Άλσος και τον Δήμο Γαλατσίου.

Ιστορία

Μέχρι το 1908, οπότε ο τοπογράφος Αθανάσιος Γεωργιάδης οριοθέτησε και χάραξε την Κυψέλη, η Κυψέλη ήταν εξοχική περιοχή με αγροκτήματα και αγροικίες. Σε ένα τέτοιο οίκημα έζησε και πέθανε ο αγωνιστής της Ελληνικής επανάστασης και ύστερα πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Κανάρης. Επιπλέον, το 1831 ο Βρετανός ναύαρχος Πάλντεϋ Μάλκολμ ανέθεσε στους αρχιτέκτονες Έντουαρτ Σάουμπερτ και Σταμάτιο Κλεάνθη την ανοικοδόμηση της έπαυλης Μάλκολμ που σήμερα στεγάζει το Άσυλο Ανιάτων στην σημερινή οδό Αγίας Ζώνης.
Η σαφώς αστική ανάπτυξη της Κυψέλης άρχισε την δεκαετία του 1930 με την κατασκευή μονοκατοικιών και ορισμένων από τις πρώτες πολυκατοικίες της Αθήνας. Η ανοικοδόμηση των πολυκατοικιών της Κυψέλης ήταν σύγχρονη με αυτές του Κολωνακίου και άλλων κεντρικών περιοχών. Παρ' ότι πολλά από τα πρώτα σπίτια κατασκευάστηκαν σε νεοκλασικό ή εκλεκτιστικό στυλ, από το 1930 και εξής, τα σχέδια νεότερων μονοκατοικιών και πολυκατοικιών επηρεάστηκαν από διεθνή κινήματα όπως τον Μοντερνισμό, το Μπαουχάους και την Αρ Ντεκό. Παρακείμενα άλση όπως το Πεδίον του Άρεως και η οδός Φωκίωνος Νέγρη ώθησαν την Κυψέλη ώστε να γίνει μια περιζήτητη γειτονιά με πολλές πολυκατοικίες που, χτισμένες μέχρι την δεκαετία του 1960, απευθύνονταν στην μεσοαστική και μεγαλοαστική τάξη.
Το 1937 εγκαινιάσθηκε από τον Ιωάννη Μεταξά η σχεδιασμένη από τον αρχιτέκτονα Αλέξανδρο Μεταξά δημοτική αγορά της Κυψέλης. Επιπλέον, τα καταστήματα στα ισόγεια των κτηρίων έκαναν την Κυψέλη αγοραστικό κέντρο. Πολλά καταστήματα δημιουργήθηκαν στην πλατεία Κυψέλης, την οδό Πατησίων, την οδό Κυψέλης, την οδό Φωκίωνος Νέγρη και την πλατεία Αμερικής. Την δεκαετία του 1960 η Κυψέλη είχε επίσης έντονη νυχτερινή ζωή με πολλά θέατρα και κινηματογράφους, εστιατόρια και νυχτερινά κέντρα.
Με αρχή την δεκαετία του 1980 πολλοί κάτοικοι της Κυψέλης μετακινήθηκαν στα βόρεια προάστια της Αθήνας και, ύστερα, πολλοί οικονομικοί μετανάστες άρχισαν να νοικιάζουν φτηνά τα μικρά διαμερίσματα των πολυκατοικιών. Συνεπώς, οι τιμές των ακινήτων μειώθηκαν. Πολλές περιοχές παραμένουν εμπορικές όπως οι οδοί Πατησίων και Φωκίωνος Νέγρη και ακόμη η Κυψέλη είναι γνωστή για τα πολλά θέατρά της.

Συγκοινωνίες

Από τις οδούς Πατησίων και Κυψέλης και τις πλατείες Κυψέλης και Αμερικής, διέρχονται πολλά δρομολόγια λεωφορείων και τρόλλεϋ. Στην Άνω Κυψέλη τερματίζουν τα τρόλλευ 2 και 4, καθώς και το λεωφορείο 035. Στην Νέα Κυψέλη τερματίζει το λεωφορείο 022. Στην Κυψέλη τερματίζει το λεωφορείο 036.