Βαρωνία της Χαλανδρίτσας

Η Βαρωνία της Χαλανδρίτσας, ήταν μεσαιωνικό φέουδο υποτελές στο Πριγκιπάτο της Αχαΐας που ιδρύθηκε από τον Γουλιέλμο Β΄ Βιλλαρδουίνο. Η βαρονία βρισκόταν στην βορειοανατολική Πελοπόννησο με πρωτεύουσα και μεγαλύτερη κώμη του φέουδου την Χαλανδρίτσα Αχαΐας (Ελληνικά : Χαλανδρίτσα, Γαλλικά : Calandrice, Calendrice Ιταλικά : Calandrizza, Αραγωνέζικα : C[h]alandrica) η οποία βρίσκεται περίπου 20 χιλιόμετρα νότια από την Πάτρα, είναι η έδρα του νεοπαγούς Δήμου Ερυμάνθου.

Οικογένεια Λα Τρεμουάιγ

Η Βαρωνία της Χαλανδρίτσας δημιουργήθηκε γύρω στο 1209 μετά την κατάκτηση της Πελοποννήσου από τους Σταυροφόρους, ανήκε στις 12 αρχικές κοσμικές βαρονίες του πριγκιπάτου της Αχαΐας αλλά μια από τις μικρότερες με τέσσερα μόνο ιπποτικά δώρα. Ο πρώτος βαρόνος καταγράφεται με την Συνθήκη της Σαπιέντζας (1209) ο Γκυ ντε Λα Τρεμουάιγ. Άλλοι ιστορικοί όπως ο Αλεξάντερ Μπακάν και ο Καρλ Χοπφ καταγράφουν σαν πρώτο βαρόνο τον Αούντεμπεργκ ντε Λα Τρεμουάιγ. Ο διάδοχος του Ρομπέρ ντε Λα Τρεμουάιγ επιβεβαιώνεται γύρω στο 1230, σύμφωνα με την Ελληνική και Ιταλική έκδοση στο Χρονικόν του Μορέως, οικοδόμησε το κάστρο της Χαλανδρίτσας. Η Αραγωνέζικη έκδοση του Χρονικού από την άλλη λέει μια διαφορετική ιστορία, το κάστρο τη Χαλανδρίτσας οικοδόμησε ο Βαρόνος της Πάτρας Κορράδος Αλλαμάνος, το αγόρασε με 8 ιπποτικά δώρα ο Γουλιέλμος Β΄ Βιλλεαρδουίνος (1259) και το παραχώρησε σε έναν ιππότη με το όνομα Γκυ ντε Λα Τρεμουάιγ ("Τρεμουλάς" στην ελληνική βιβλιογραφία), επίτροπος του Βασιλιά της Σικελίας. Η Αραγωνέζικη έκδοση του Χρονικού αν και θεωρείται η περισσότερο αξιόπιστη σε αυτό το σημείο πρέπει να έκανε σφάλμα.
O διάδοχος του Ρομπέρ Γκυ ντε Λα Τρεμουάιγ ο Β΄ (ο Γκυ που περιγράφει η Αραγωνέζικη έκδοση) μεγάλωσε σημαντικά την βαρονία με την προσάρτηση νέων ιπποτικών δώρων όπως την Μιτόπολη Αχαΐας (1280), ο Κάρολος ο Ανδεγαυός τον διόρισε Ανδεγαυό βάιλο της Αχαΐας (1282 - 1285) αλλά πέθανε αμέσως μετά. Τον διαδέχτηκε η ανώνυμη κόρη του και ο σύζυγος της Γεώργιος Α΄ Γκίζι Κύριος της Τήνου και της Μυκόνου (1303 - 1311) από την Βενετική Οικογένεια Γκίζι που έπεσε στην Μάχη του Κηφισού (1311).
Ο τελευταίος βαρόνος της οικογένειας ήταν ο Νικολά ντε Λα Τρεμουάιγ του οποίου οι οικογενειακές σχέσεις με τους υπόλοιπους Τρεμουάιγ είναι άγνωστες.

Πόλεμοι διαδοχής του πριγκιπάτου της Αχαΐας

Οι περισσότεροι Αχαιοί μεγιστάνες υποστήριξαν για νέο πρίγκιπα τον Φερδινάνδο της Μαγιόρκας που παντρεύτηκε την Ισαβέλλα ντε Σαμπράν (1314) κόρη της δεύτερης κόρης του Γουλιέλμου Β΄ Βιλλεαρδουίνου Μαργαρίτας Βιλλεαρδουίνου. Ο Φερδινάνδος της Μαγιόρκας σφετερίστηκε το πριγκιπάτο (1315) αλλά στις αρχές της επόμενης χρονιάς έφτασε στην Αχαΐα η Ματθίλδη του Αινώ κόρη της μεγαλύτερης κόρης του Γουλιέλμου Β΄ Βιλλεαρδουίνου Ισαβέλλας Α΄ της Αχαΐας. Ο Φερδινάνδος της Μαγιόρκας ηττήθηκε και έπεσε στην Μάχη της Μανωλάδας (5 Ιουλίου 1316), η Ισαβέλλα ανέλαβε ξανά το πριγκιπάτο. Ο Νικολά ντε Λα Τρεμουάιγ που του αφαιρέθηκε  το φέουδο επειδή είχε γίνει Έλληνας πέθανε λίγες βδομάδες αργότερα, την Χαλανδρίτσα υποστήριζαν ακόμα τα στρατεύματα του Φερδινάνδου της Μαγιόρκας τα οποία απέκρουσαν επιτυχώς της επιθέσεις του νεαρού συζύγου της Ματθίλδης Λουδοβίκου της Βουργουνδίας. Ο νεαρός Λουδοβίκος της Βουργουνδίας δηλητηριάστηκε λίγο αργότερα (2 Αυγούστου 1316).