Super Mario 64

Gameplay

Το Super Mario 64 είναι ένα 3D βιντεοπαιχνίδι πλατφόρμας, όπου ο παίκτης χειρίζεται τον Mario σε διάφορες πίστες. Κάθε επίπεδο είναι ένας περίφρακτος κόσμος, όπου ο παίκτης είναι ελεύθερος να περιπλανηθεί σε όλες τις κατευθύνσεις χωρίς περιορισμούς χρόνου. Οι κόσμοι έχουν εχθρούς, που επιτίθενται στον Mario, καθώς και φιλικά πλάσματα που παρέχουν βοήθεια, προσφέρουν πληροφορίες ή ζητούν μια χάρη. Ο παίκτης συλλέγει αστέρια σε κάθε επίπεδο, με κάποια να εμφανίζονται μόνο με την ολοκλήρωση συγκεκριμένων εργασιών, τα οποία εμφανίζονται από την αρχή του επιπέδου. Ορισμένες προκλήσεις γίνονται, νικώντας ένα αφεντικό, λύνοντας γρίφους, αντιμετωπίζοντας έναν αντίπαλο και συλλέγοντας κέρματα. Όσο περισσότερα αστέρια συλλέγονται, τόσο περισσότεροι χώροι στο κάστρο γίνονται διαθέσιμοι. Ο παίκτης ξεκλειδώνει πόρτες στο κάστρο με κλειδιά, τα οποία αποκτά νικώντας τον Bowser σε ειδικές (special) πίστες. Υπάρχουν, επίσης, πολλές κρυμμένες μίνι-πίστες και άλλα μυστικά στο παιχνίδι, τα περισσότερα τα οποία περιέχουν έξτρα αστέρια, τα οποία χρειάζονται για την πλήρη ολοκλήρωση του παιχνιδιού.

Πλοκή

Το παιχνίδι τοποθετείται στο κάστρο της Princess Peach, το οποίο αποτελείται από τρεις ορόφους, ένα υπόγειο, μια τάφρο και μια αυλή. Ο χώρος εκτός του κάστρου είναι μια εισαγωγική περιοχή, όπου μπορεί ο παίκτης να πειραματιστεί με τις ικανότητές του Mario. Διάσπαρτα σε όλο το κάστρο είναι είσοδοι σε επίπεδα μέσω μυστικών τοίχων και πινάκων ζωγραφικής.
Το παιχνίδι ξεκινάει με ένα γράμμα από την Princess Peach, προσκαλώντας τον Mario να έρθει στο κάστρο της για μια τούρτα που έφτιαξε για αυτόν. Όταν, όμως, έρχεται ο Mario, ανακαλύπτει ότι ο Bowser επιτέθηκε στο κάστρο και φυλάκισε την πριγκίπισσα και τους ανθρώπους της, χρησιμοποιώντας τη δύναμη των "120 Power Stars" του κάστρου. Πολλοί από τους πίνακες ζωγραφικής είναι πύλες σε άλλους κόσμους, όπου οι ακόλουθοι του Bowser κοιτάνε πάνω από τα αστέρια. Ο Mario διερευνά το κάστρο για αυτές τις πύλες για να μπει στους κόσμους και να επαναφέρει τα αστέρια. Έχει πρόσβαση σε περισσότερα δωμάτια, όσο επαναφέρει  "Power Stars", και τελικά διασχίζει τρεις διαφορετικές πίστες εμποδίων με την κάθε μία να οδηγεί στη δική της μάχη με τον Bowser. Όταν νικήσει ο Mario τον Bowser τις πρώτες δύο φορές, παίρνει ένα κλειδί για το άνοιγμα ενός άλλου επιπέδου του κάστρου, ενώ όταν τον νικήσει στην τελική μάχη, η Peach απελευθερώνεται από το παράθυρο, πάνω από την είσοδο του κάστρου, και τον ανταμείβει, φιλώντας τον στη μύτη και φτιάχνοντας του τη τούρτα, που του υποσχέθηκε.

Ανάπτυξη

Παρόλο που η ανάπτυξη του Super Mario 64 διήρκεσε δύο χρόνια, ο Σιγκέρου Μιγιαμότο είχε επινοήσει ήδη ένα τρισδιάστατο παιχνίδι Mario πριν από πέντε χρόνια, όταν δούλευε στο Star Fox, του SNES Είχε σκεφτεί τη χρήση του Super FX, προκειμένου να αναπτυχθεί ένα παιχνίδι για το Super Nintendo Entertainment System με όνομα "Super Mario FX", αλλά τελικά η ιδέα άλλαξε και προορίστηκε  για το Nintendo 64. Αυτό δεν έγινε εξαιτίας των περιορισμών του συστήματος, αλλά επειδή το χειριστήριο του Nintendo 64 είχε περισσότερα κουμπιά για το gameplay. Σύμφωνα με τον Dylan Cuthbert, πρώην μηχανικό της Argonaut Software, το Super Mario FX δεν έφτασε ποτέ στην κατάσταση της ανάπτυξης, και ότι το "Super Mario FX" ήταν το κωδικό όνομα του ίδιου του Super FX.
Σύμφωνα με τον Jez San, ο σχεδιασμός του Super Mario 64 επηρεάστηκε από ένα πρωτότυπο ενός ακυρωμένου 3D παιχνιδιού πλατφόρμας της Argonaut Software, με πρωταγωνιστή τον Yoshi, το οποίο αργότερα θα γινόταν το Croc: Legend of the Gobbos.

Κληρονομιά

Οι κριτικοί αναγνωρίζουν το Super Mario 64 ως τον βασικό παράγοντα στην αρχική επιτυχία της κονσόλας Nintendo 64. Αν και το σύστημα ήταν αρχικά πολύ επιτυχημένο, απώλεσε τελικά μεγάλο μέρος του μεριδίου αγοράς του στο PlayStation της Sony. Το 1UP.com απέδωσε αυτήν την παρακμή στη χρήση των κασετών της Nintendo και τον σχεδιασμό του χειριστηρίου του Nintendo 64, το οποίο εφαρμόστηκε από τον Μιγιαμότο για το Super Mario 64.
Το παιχνίδι επηρέασε επίσης πολλά 3D βιντεοπαιχνίδια πλατφόρμας που ακολύυθησαν. Το GameDaily δήλωσε ότι το παιχνίδι "ορίζει την τρισδιάστατη εμπειρία πλατφόρμας, επηρεάζοντας πολλούς σχεδιαστές να δημιουργήσουν τα δικά τους". Το GamesTM σημείωσε ότι πολλές εταιρείες παιχνιδιών, συμπεριλαμβανομένης της Nintendo, έχουν προσπαθήσει να αναπτύξουν ένα παιχνίδι πλατφόρμας, που να μοιάζει με το Super Mario 64. Η εταιρεία Rare δήλωσε το 2013 ότι κατά την ανάπτυξη του Conker's Bad Fur Day, είχε αρχικά αντλήσει έμπνευση από τη βαθιά ανάλυση του gameplay και της μηχανικής κάμερας του Super Mario 64. Το Super Mario 64 είναι αξιοσημείωτο για την αίσθηση ελευθερίας και μη γραμμικότητας. Ένα κεντρικό σημείο, όπου οι έλεγχοι μπορούν να μαθευτούν πριν εισέλθουν στα ίδια τα επίπεδα, έχει από τότε χρησιμοποιηθεί σε πολλά 3D παιχνίδια πλατφόρμας. Επιπλέον, η σχεδίαση επιπέδων με βάση την αποστολή του παιχνιδιού αποτέλεσε έμπνευση για άλλους σχεδιαστές παιχνιδιών. Ο Μάρτιν Χόλις, ο οποίος δημιούργησε το GoldenEye 007, λέει ότι "η ιδέα για την τεράστια ποικιλία των αποστολών σε ένα επίπεδο προήλθε από το Super Mario 64".
Το Super Mario 64 είναι το πρώτο παιχνίδι που έχει μια "ελεύθερη" κάμερα που μπορεί να ελεγχθεί ανεξάρτητα από τον χαρακτήρα. Τα περισσότερα τρισδιάστατα παιχνίδια εκείνη την εποχή χρησιμοποιούσαν προοπτική πρώτου προσώπου ή μια κάμερα που είχε σταθερή θέση με τον παίκτη ή το επίπεδο. Για να δημιουργηθεί η ελευθερία εξερεύνησης σε έναν τρισδιάστατο κόσμο, οι σχεδιαστές δημιούργησαν ένα δυναμικό σύστημα στο οποίο η βιντεοκάμερα λειτουργεί από τον χαρακτήρα Lakitu.  Αυτό το σύστημα κάμερας θα γινόταν το πρότυπο για 3D παιχνίδια πλατφόρμας στο μέλλον. Το Nintendo Power δήλωσε ότι το σχέδιο ελέγχου της κάμερας είναι αυτό που μετέτρεψε τα παιχνίδια πλατφόρμας σε τριών διαστάσεων, και ότι το παιχνίδι, μαζί με το Legend of Zelda: Ocarina of Time, "άφησαν τα σημάδια τους" στη τρισδιάστατη εποχή. Μαζί με τον έλεγχο κάμερας, το παιχνίδι καινοτομούσε επίσης στην εφαρμογή της κίνησης. Το Edge δήλωσε ότι το παιχνίδι άλλαξε "τις προσδοκίες των παικτών της 3D κίνησης για πάντα". Ο μοχλός του χειριστηρίου του Nintendo 64 επιτρέπει πιο ακριβείς και ευρείες κινήσεις χαρακτήρων από τα ψηφιακά D-pads άλλων κονσολών, και το Super Mario 64 το χρησιμοποιεί με έναν τρόπο μοναδικό για την εποχή του. Εκείνη την εποχή, τα τρισδιάστατα παιχνίδια επέτρεπαν γενικά τα χειριστήρια στα οποία ο παίκτης θα μπορούσε να ελέγξει τον χαρακτήρα είτε σε σχέση με μια σταθερή γωνία της κάμερας είτε σε σχέση με την προοπτική του χαρακτήρα. Τα χειριστήρια του Super Mario 64 είναι πλήρως αναλογικά και ερμηνεύουν ένα εύρος κίνησης 360 μοιρών σε πλοήγηση μέσω ενός τρισδιάστατου χώρου σε σχέση με την κάμερα. Επίσης, ο μοχλός του χειριστηρίου επιτρέπει τον ακριβή έλεγχο των λεπτομερών κινήσεων, όπως για παράδειγμα την ταχύτητα με την οποία τρέχει ο Mario. Το Super Mario 64 ήταν ένα από τα πρώτα παιχνίδια που υλοποίησαν αυτό το σύστημα.
Στις 5 Μαΐου του 2011, το Super Mario 64 επιλέχθηκε ως ένα από τα 80 παιχνίδια στο Αμερικανικό Μουσείο Τέχνης Σμιθσόνιαν ως μέρος της έκθεσης "The Art of Video Games", που ξεκίνησε στις 16 Μαρτίου του 2012.