Καλόγηροι Τρικάλων

Ιστορία

Εικάζεται ότι oι Καλόγηροι σχετίζονται ειδικότερα με το βασίλειο των Αιθήκων, το αρχαίο Πότναιο. Η άποψη αυτή βασίζεται στα αρχαιολογικά ευρήματα και ειδικότερα στα ερείπια του ελληνιστικού κάστρου στη θέση Παλαιόκαστρο, στο αρχαίο νεκροταφείο και την επιτύμβια στήλη του Εχένικου, που χρονολογείται τον 4ο αιώνα π.Χ.. Βρέθηκαν επίσης σπασμένα αγγεία, κεραμίδια, αγαλματίδια, νομίσματα καθώς και δύο τάφοι διαφορετικού βάθους και σχήματος.
Το χωριό μεταφέρθηκε στη σημερινή του θέση στα νεότερα χρόνια από την περιοχή της Αγίας Τριάδας που έπλητταν κατολισθήσεις. Στη διάρκεια της μακρόχρονης ιστορίας του τόπου οι κάτοικοι πολλές φορές αναγκάστηκαν να κρυφτούν στο κοντινό φυσικό καταφύγιο στην κορυφή της Νεράιδας, αλλά και να μεταναστεύσουν, πράγμα που συνέβη όταν οι Τούρκοι το έκαψαν και πολλοί εγκαταστάθηκαν στην περιοχή της Αγιάς.
Οι Καλόγηροι συνδυάζουν το όνομά τους και με την εκκλησιαστική ιστορία αφού ήταν η πατρίδα του ηγούμενου της Μονής Δουσίκου Ιερόθεου (1793-1819 & 1822-1823) ενώ ο Ι. Παπασωτηρίου διάβασε το 1937 σε ανθολόγιο του Αγ. Νικολάου ενθύμηση σχετική με το πέρασμα από τους Καλογήρους του Κοσμά του Αιτωλού το 1777.

Στοιχεία Πολιτισμού

Η ονομασία που δόθηκε στο Δήμο δεν είναι τυχαία αφού στη θέση «Παλαιόκαστρο» επιβεβαιώνεται η ύπαρξη του βασιλείου των Αιθήκων στον 4ο π.Χ. Μεταξύ των Καλογήρων και του Αγ. Προκοπίου τοποθετείται η πόλη Ποίτνεο ή Πότναιο που άκμασε από τον 5ο π.Χ. έως τους ρωμαϊκούς χρόνους.
Από δω πιθανότατα προερχόταν και η ανάγλυφη επιτύμβια στήλη του Εχένικου, πολεμιστή ή αξιωματούχου που σκοτώθηκε σε μάχη τον 4ο π.Χ., η οποία έπεσε θύμα αρχαιοκαπήλων και μετά από πολλές περιπέτειες βρέθηκε και φυλάσσεται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Λάρισας.

Ιστορία του Εχένικου

Ο Εχένικος ήταν στρατιωτικός με καταγωγή από το χωριό Καλόγηροι και είχε σκοτωθεί σε μάχη. Η ανάγλυφη παράσταση απεικονίζει τον Εχένικο, ζωσμένο με χιτώνα, χλαμύδα, θεσσαλικό πέτασσο (πλατύγυρο) πεσμένο στον ώμο και με παντόφλες στα πόδια. Στο αριστερό του χέρι κρατά δυο κοντάρια ενώ με το δεξί χαϊδεύει τα μαλλιά μικρού παιδιού (μάλλον πρόκειται για το παιδί του), το οποίο φοράει και αυτό χιτώνα και κρατά στο χέρι του ένα μικροπούλι. Στο αριστερό μέρος της επιτύμβιας στήλης παρατηρούμε την επιγραφή “ΣΑΜΑ ΓΥΝΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΣ ΕΠΕΣΤΗΣΑΝ ΕΧΕΝΙΚΩ ΕΙ ΤΙΣ ΚΗΝ Α.ΔΑ ΚΕΙΜΕΝΩ ΕΣΤΙ ΧΑΡΙΣ”, δηλαδή “σήμα (ταφικό μνημείο) η γυναίκα του και τα παιδιά του έστησαν την στήλη αυτή στον τάφο του Εχένικου, με την ελπίδα κάτι καλό να του χαρίσουν και στον Άδη, αν αυτό είναι δυνατόν”.
Η στήλη είναι από άσπρο θεσσαλικό μάρμαρο με ελαφριές αποχρώσεις γαλάζιου ενώ χρωματιστό ανθέμιο στολίζει την κορωνίδα της και χρονολογείται τον 4ο αι. π.Χ. Βρέθηκε το Μάρτιο του 1919 σε χωράφι κάτω από την εκκλησία της Αγίας Τριάδας από έναν καλλιεργητή, τον Στάθη Αθανάσιο. Η περιοχή εικάζεται ότι ήταν αρχαίο νεκροταφείο. Η στήλη ήταν πακτωμένη για χρόνια στον περίβολο της εκκλησίας, κλάπηκε τα τελευταία χρόνια και πουλήθηκε σε γκαλερί της Γερμανίας. Ο φιλότεχνος που την αγόρασε είχε την ευαισθησία να την επιστρέψει στο Ελληνικό κράτος όταν έμαθε ότι ήταν κλεμμένη. Η αυθεντική επιτύμβια στήλη βρίσκεται στις αποθήκες του υπό ανέγερση αρχαιολογικού μουσείου της Λάρισας, κομματιασμένη στη μέση. Ακριβές αντίγραφο τοποθετήθηκε στην πλατεία του χωριού.

Τοπικές Επιχειρήσεις

Στις τοπικές επιχειρήσεις περιλαμβάνονται μεζεδοπωλεία, ξενώνες και παραδοσιακά καφενεία.

Τοπικά Προϊόντα

Το ντόπιο τσίπουρο που βγάζουν οι κάτοικοι κάθε φθινόπωρο, οι πίτες και τα γαλακτοκομικά προϊόντα.