Α.Ε.Κ. Θεσσαλονίκης

Η Ένωση Κωνσταντινουπολιτών

Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και τη Συνθήκη της Λωζάνης ακολούθησε η ανταλλαγή των πληθυσμών και ένας μεγάλος αριθμός από Κωνσταντινουπολίτες πρόσφυγες εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη. Από τους πρόσφυγες ιδρύθηκε στη Θεσσαλονίκη η Ένωση Κωνσταντινουπολιτών Θεσσαλονίκης, κυρίως από μέλη των ελληνικών συλλόγων της Πόλης Ερμής (ο Αθλητικός και Πολιτιστικός Σύλλογος Ερμής ιδρύθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1875 και αποτέλεσε τον αρχαιότερο ποδοσφαιρικό σύλλογο που ιδρύθηκε στην τουρκική επικράτεια) και Πέρα Κλουμπ. Από την Ένωση Κωνσταντινουπολιτών Θεσσαλονίκης προέκυψε αρχικά η ΑΕΚ Θεσσαλονίκης το 1925 και ένα χρόνο αργότερα (1926) ο ΠΑΟΚ. Τα δύο σωματεία, ΑΕΚ Θεσσαλονίκης και ΠΑΟΚ, συνυπήρξαν ως αντίπαλοι στο τοπικό ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα Θεσσαλονίκης για μία μόνο σεζόν, αφού το ποδοσφαιρικό τμήμα αποσύρθηκε ήδη από το 1927, ενώ το Μάρτιο του 1929 η ΑΕΚ Θεσσαλονίκης διαλύθηκε, απορροφούμενη πλήρως από τον ΠΑΟΚ.

Η ίδρυση της ΑΕΚ Θεσσαλονίκης

Η ΑΕΚ Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε το Δεκέμβριο του 1925 και αποτέλεσε το αθλητικό τμήμα της Ένωσης Κωνσταντινουπολιτών Θεσσαλονίκης. Ωστόσο η Γενική Συνέλευση του Συλλόγου Κωνσταντινουπολιτών δεν ενέκρινε τη δημιουργία του συλλόγου, κρίνοντας αντικαταστατικές τις διαδικασίες ίδρυσης. Αν και η ΑΕΚ Θεσσαλονίκης κατάφερε να εντάξει στο δυναμικό της ποδοσφαιριστές προερχόμενους από τον Άρη (Βεντουρέλης, Μαλτέζος κλπ.) και τον Ηρακλή (Γεωργιάδης κλπ.), εντούτοις είχε ως αρχή της την ένταξη σ' αυτήν μόνο Κωνσταντινουπολιτών και γενικότερα προσφύγων αθλητών. Αυτό προκάλεσε την αντίδραση αρκετών στελεχών του μητρικού πολιτιστικού σωματείου "Ένωση Κωνσταντινουπολιτών Θεσσαλονίκης" κι έτσι το 1926 δημιουργήθηκε δεύτερο αθλητικό σωματείο, ο ΠΑΟΚ, ο οποίος θέτοντας τον προσδιορισμό Πανθεσσαλονίκειος στην ονομασία του και εφαρμόζοντάς τον στην πράξη, άνοιξε τις πόρτες του σε όλους τους Θεσσαλονικείς.

Η αθλητική δραστηριότητα του συλλόγου

Η ομάδα της ΑΕΚ Θεσσαλονίκης διέθετε τμήματα ποδοσφαίρου μέχρι το έτος 1927 (το οποίο αποδυναμώθηκε μετά τη φυγή αρκετών στελεχών του), μπάσκετ, κολύμβησης, ποδηλασίας και και στίβου. Το τμήμα μπάσκετ υπήρξε αξιόλογο και ένα από τα πρωτοπόρα στην ιστορία του αθλήματος. Έμφαση επίσης είχε δοθεί και στην κολύμβηση. Παρά τις επιτυχίες των υπολοίπων τμημάτων το ποδοσφαιρικό τμήμα δεν κατάφερε να ευδοκιμήσει και το φθινόπωρο του 1927 η ΑΕΚ Θεσσαλονίκης απέσυρε την ποδοσφαιρική ομάδα της από το πρωτάθλημα Θεσσαλονίκης, ανακοινώνοντας παράλληλα τη διάλυσή της. Συμμετείχε σε έναν αγώνα στο συγκεκριμένο πρωτάθλημα και μάλιστα απέναντι στον ΠΑΟΚ, από τον οποίο ηττήθηκε με 4-0 στις 6 Μαρτίου του 1927. Αυτός υπήρξε ο πρώτος επίσημος αγώνας του ΠΑΟΚ. Το κοινό της πόλης τάχθηκε με το μέρος του ΠΑΟΚ και αποφασίστηκε πως δεν ήταν εφικτό να υπάρχουν 2 ομάδες Κωνσταντινουπολιτών στη Θεσσαλονίκη.
Η τελευταία παρουσία της ΑΕΚ Θεσσαλονίκης στα αθλητικά δρώμενα σημειώθηκε το Φεβρουάριο του 1929, όταν συμμετείχε στους επίσημους αγώνες ανώμαλου δρόμου που διοργάνωσε η ΧΑΝΘ. Ένα μήνα αργότερα η ΑΕΚ Θεσσαλονίκης απορροφήθηκε από τον ΠΑΟΚ. Την ίδια σεζόν 1928-29 ο ΠΑΟΚ χρησιμοποίησε για τους αγώνες του το γήπεδο της ΑΕΚ Θεσσαλονίκης, που βρισκόταν στο χώρο όπου σήμερα στεγάζεται η Θεολογική Σχολή του ΑΠΘ, καθώς νωρίτερα δεν είχε έδρα και για τις προπονήσεις χρησιμοποιούσε μια αλάνα στο κέντρο της πόλης ή το γήπεδο του Θερμαϊκού.