Αλέξανδρος Ουλιάνοφ

Πρώτα χρόνια

Ο Αλέξανδρος γεννήθηκε το 1866 στην πόλη Νίζνι Νόβγκοροντ της ομώνυμης ρωσικής περιφέρειας. Ο πατέρας του, Ιλία Νικολάγιεβιτς Ουλιάνοφ, γιος Ρώσου ράφτη από το Άστραχαν και Καλμούκας (μογγολική φυλή) μητέρας και με παππού πρώην δουλοπάροικο, ήταν λαμπρό μυαλό και εξασφάλισε μετά από ανώτατες σπουδές, θέση καθηγητή μαθηματικών στο τοπικό πανεπιστήμιο. Η μητέρα του Αλέξανδρου, Μαρία Αλεξάντροβνα Μπλανκ, ήταν κόρη γαιοκτημόνων ευγενών, γερμανοσουηδικοεβραϊκής καταγωγής. Το 1870 η οικογένεια μετακόμισε στην πόλη Σιμπίρσκ (σήμερα Ουλιάνοφσκ), όπου ο πατέρας του ανέλαβε την υψηλή θέση του γενικού επιθεωρητή δημόσιας εκπαίδευσης της ομώνυμης επαρχίας, ενώ στη συνέχεια διορίστηκε σε θέση συμβούλου στο Συμβούλιο της Επικρατείας της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, παίρνοντας παράλληλα τον τίτλο του ευγενούς, που μεταβιβαζόταν κληρονομικά στους απογόνους του. Τα έντονα ασιατικά χαρακτηριστικά (σχιστά μάτια) του νεαρού Αλέξανδρου, όπως και του αδελφού του Βλαδίμηρου, οφείλοντο στην καλμουκικής καταγωγής γιαγιά τους.
Ο Αλέξανδρος είχε εφτά αδέλφια από τα οποία τα δύο πέθαναν λίγο μετά τη γέννησή τους. Μεγάλωσε σε ένα σπίτι με πολλή φροντίδα, από μια μητέρα με γνώσεις, πιανίστα, η οποία μιλούσε τρεις γλώσσες (ρωσικά, γαλλικά, τη γλώσσα δηλαδή της ρωσικής Ευγένειας και γερμανικά) και έναν πατέρα εξαιρετικώς καλλιεργημένο, επιεική, φιλελεύθερο και θιασώτη των νεοτερικών μεθόδων εκπαίδευσης. Το αρμονικό κλίμα της οικογένειας συνετέλεσε στην υψηλής στάθμης πνευματική ανάπτυξη των παιδιών.
Ο Αλέξανδρος αποφοίτησε από το Λύκειο του Σιμπίρσκ με έπαινο, ξεχωρίζοντας ως πνεύμα χαρισματικό και πολλά υποσχόμενο. Εισήχθη κατόπιν εξετάσεων στο Πανεπιστήμιο της Αγίας Πετρούπολης, στη Σχολή των Φυσικών Επιστημών, όπου και κέρδισε χρυσό μετάλλιο για τις εργασίες του στη Ζωολογία. Παρά τις άριστες επιδόσεις του, ο Αλέξανδρος δεν ήταν μονόπλευρο πνεύμα. Ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για τα πολιτικά πράγματα και τις νεωτερικές επαναστατικές μαρξιστικές ιδέες. Γρήγορα έγινε το «μαύρο πρόβατο» της οικογένειας, ενσπείροντας ανησυχία, λόγω της επαναστατικής δράσης του, που καθόλου δε συμβάδιζε με το υψηλό κοινωνικό στάτους που απολάμβαναν οι Ουλιάνοφ.
Στο πανεπιστήμιο συμμετείχε σε παράνομες συγκεντρώσεις και διαδηλώσεις, εκφωνώντας λόγους σε μαθητές, φοιτητές και εργάτες. Ως αγκιτάτορας (ο προπαγανδιστής και κινητοποιών τις μάζες για πολιτικούς λόγους) των μαρξιστικών ιδεών έχαιρε της εκτίμησης των μυημένων συναγωνιστών του, για το πνεύμα, τις γνώσεις και τον ακέραιο χαρακτήρα του. Το 1886, μέσω της γνωριμίας του με τον Πιοτρ Γιάκοβλεβιτς Σεβυριόφ (ρωσικά: Пётр Я́ковлевич Шевырёв), νεαρό ευγενή και ιδρυτή μιας τρομοκρατικής φράξιας της Άκρας Αριστεράς και διαδόχου οργάνωσης της φοβερής Ναρόντναγια Βόλια (Наро́дная во́ля, Λαϊκή Θέληση), η οποία είχε δολοφονήσει τον τσάρο Αλέξανδρο Β΄ το 1881, εντάχθηκε σε αυτή και ανέπτυξε ακαταπόνητη δράση. Η οργάνωση έδινε σημασία στη δράση της εργατικής τάξης, μέσω της χειραφέτησής της από μια επαναστατική ιντελιγκέντσια (ελίτ διανοουμένων), όπου η ένοπλη πάλη αποτελούσε μία από τις βασικές μορφές αγώνα εναντίον του αυταρχισμού. Ο ίδιος αποτελούσε έναν από τους ιδεολογικούς εγκέφαλους της οργάνωσης, γράφοντας πάρα πολλά έντυπά της και εκδίδοντας οδηγίες προς τα μέλη της.