Κόμης του Λάνκαστερ

Ο τίτλος Κόμης του Λάνκαστερ δημιουργήθηκε για πρώτη φορά στο βασίλειο της Αγγλίας (1267), τον διαδέχθηκε ο τίτλος του Δούκα του Λάνκαστερ (1351) που έληξε το 1361. Ο Ερρίκος Γ΄ της Αγγλίας δημιούργησε τον τίτλο του κόμη του Λάνκαστερ για μέλη της βασιλικής οικογένειας των Πλανταγενετών, τον πήρε ο δεύτερος γιος του Εδμόνδος Κράουτσμπακ. Ο Εδμόνδος ήταν επίσης κόμης του Λέστερ (1265) του δόθηκαν τα εδάφη και οι τίτλοι του Σίμον ντε Μόντφορτ, 6ου κόμη του Λέστερ μετά τον θάνατο του με την λήξη του "Β΄ Πολέμου των Βαρόνων". Ο μεγαλύτερος γιος του Τόμας, 2ος κόμης του Λάνκαστερ δέχτηκε εκτός από τα εδάφη και τους τίτλους του πατέρα του και τον τίτλο του κόμη του Λίνκολν, έγινε ο ισχυρότερος άντρας της Αγγλίας σε τέτοιο βαθμό που μπορούσε να επεμβαίνει ακόμα και στον θρόνο. Η δύναμη του τον έφερε σε σύγκρουση με τον πρώτο του ξάδελφο Εδουάρδο Β΄ της Αγγλίας, η εξέγερση οδήγησε σε ανοικτό πόλεμο που κατέληξε στην εκτέλεση του Λάνκαστερ. Τον διαδέχτηκε ο μικρότερος αδελφός του Ερρίκος, 3ος κόμης του Λάνκαστερ που μετά την πτώση του Εδουάρδου Β΄ συγκρούστηκε σκληρά και συνέβαλε στην πτώση του σφετεριστή Ρότζερ Μόρτιμερ, 1ου κόμη του Μαρς. Ο γιος του Ερρίκος, δούκας του Λάνκαστερ ήταν ο πιο πιστός στρατηγός και σύμμαχος του δεύτερου ξαδέλφου του Εδουάρδου Γ΄ της Αγγλίας όταν ξέσπασε ο Εκατονταετής Πόλεμος.

Δημιουργία

Όταν οι οπαδοί του Ερρίκου Γ΄ συνέτριψαν την αντίσταση των βαρόνων στον "Β΄ Πόλεμο των Βαρόνων" ο Ερρίκος Γ΄ έδωσε στον δεύτερο γιο του Εδμόνδο Κράουτσμπακ τους τίτλους και τα εδάφη που κατασχέθηκαν του Σίμον ντε Μόντφορτ μαζί με την κομητεία του Λέστερ (26 Οκτωβρίου 1265). Οι μετέπειτα παραχωρήσεις ήταν η κομητεία του Λάνκαστερ (30 Ιουνίου 1267) και η κομητεία του Φερρέρ (1301), έγινε επίσης κόμης της Καμπανίας και του Μπρι (1276) χάρη στα δικαιώματα της συζύγου του. Ο Ερρίκος Δ΄ της Αγγλίας θα διεκδικήσει την καταγωγή από τον Εδμόνδο Κράουτσμπακ για να διεκδικήσει τον θρόνο της Αγγλίας με τον ισχυρισμό ότι ο Εδμόνδος ήταν μεγαλύτερος γιος του Ερρίκου Γ΄ αλλά έχασε τον θρόνο επειδή ήταν παραμορφωμένος.
Η δεύτερη σύζυγος του Εδμόνδου Λευκή του Αρτουά χήρα του Ερρίκου Α΄ της Ναβάρρας βρισκόταν στην κορυφή της Ευρωπαικής αριστοκρατίας, η κόρη της Ιωάννα Α΄ της Ναβάρρας με τον γάμο της με τον Φίλιππο τον Ωραίο έγινε βασίλισσα της Γαλλίας. Ο μεγαλύτερος γιος του Εδμόνδου Τόμας κέρδισε και τις κομητείες του Λίνκολν και του Σόλσμπερι με τον γάμο του με την κληρονόμο του Χένρι ντε Λασύ, 3ου κόμη του Λίνκολν, τα εισοδήματα του έφταναν τις 11.000 στερλίνες ετησίως.
Ο Τόμας και ο μικρότερος γιος του Ερρίκος βρέθηκαν στην στέψη του Εδουάρδου Β΄ της Αγγλίας (25 Φεβρουαρίου 1308), ο Τόμας μετέφερε το σπαθί "Κουρτάνα" και ο Ερρίκος το βασιλικό σκήπτρο. Υποστήριξε στην αρχή τον ξάδελφο του αλλά κατόπιν συντάχτηκε με τους λόρδους που ζητούσαν την εκδίωξη του ερωμένου του βασιλιά Πιρς Γκάβεστον από την κυβέρνηση ύστερα από συνέλευση των δυσαρεστημένων βαρόνων. Ο Γκάβεστον συνελήφθη, εισήχθη σε δίκη με πρωτοβουλία του Λάνκαστερ και εκτελέστηκε (1312). Η δύναμη του Εδουάρδου Β΄ εξασθένησε σημαντικά και μετά την ήττα του από τους Σκωτσέζους στην μάχη του Μπάνοκμπερν, αυτό επέτρεψε στον Τόμας να αναλάβει την εξουσία και να εκδώσει ξανά τις Διατάξεις του 1311. Ο Τόμας προτίμησε να μην συμμετέχει ενεργά στην νέα διακυβέρνηση, οπισθοχώρησε αντίθετα στο κάστρο του Πόντεκραφτ. Ο Εδουάρδος Β΄ αναγκάστηκε τον Αύγουστο του 1318 να ζητήσει ειρήνη που έκλεισε με την Συνθήκη του Λικ αλλά ο εμφύλιος πόλεμος ξέσπασε ξανά το 1321, ο Τόμας συγκέντρωσε έναν στρατό από τα βόρεια αλλά ηττήθηκε στην μάχη του Μπόρουγκμπριτζ και συνελήφθη. Ο Τόμας καταδικάστηκε σε θάνατο με απαγχονισμό και τεμαχισμό αλλά επειδή ήταν πρώτος ξάδελφος του βασιλιά η ποινή μετετράπη σε γρήγορο θάνατο με αποκεφαλισμό.

Βασιλεία Εδουάρδου Γ΄

Ο μικρότερος αδελφός του Εδουάρδος ενώθηκε με την βασίλισσα Ισαβέλλα της Γαλλίας και τον ερωμένο της Ρότζερ Μόρτιμερ με στόχο την οριστική ανατροπή του Εδουάρδου, συνέλαβαν τον βασιλιά στο Νιθ της Νότιας Ουαλίας. Το Κοινοβούλιο του Κένιλγουερθ αποφάσισε την έκπτωση του Εδουάρδου Β΄ και την ενθρόνιση του διαδόχου Εδουάρδου Γ΄ (1226), στην συνέχεια ο Εδουάρδος Β΄ θανατώθηκε στο κάστρο του Μπέρκλεϋ. Ο Εδουάρδος πήρε πίσω τις κομητείες του Λάνκαστερ, του Ντέρμπι, του Σόλσμπερι και του Λίνκολν που είχαν κατασχεθεί από τον αδελφό του και έγινε πανίσχυρος σε τέτοιο βαθμό που έστεψε ο ίδιος ιππότη τον νεαρό Εδουάρδο Γ΄ πριν την επίσημη στέψη του. Ο Μόρτιμερ σύντομα έχασε την υποστήριξη του Λάνκαστερ λόγω της ταπεινωτικής για την Αγγλία Συνθήκης του Νορθάμπτον - Εδιμβούργου που ήταν η αρχή της ανεξαρτησίας για την Σκωτίας, την υπέγραψε και ο νεαρός βασιλιάς. Ο Μόρτιμερ συγκάλεσε το κοινοβούλιο (1328) και πήρε τον τίτλο του κόμη του Μαρς, ο Λάνκαστερ κάλεσε τους ευγενείς σε επανάσταση εναντίον του Μόρτιμερ αλλά δεν κατάφερε τίποτα στην αρχή επειδή ο Μόρτιμερ είχε την στήριξη του νεαρού βασιλιά. Ο Εδουάρδος Γ΄ όταν ενηλικιώθηκε εκτέλεσε τον Μόρτιμερ και φυλάκισε την μητέρα του με αποτέλεσμα ο Λάνκαστερ να αποκτήσει οριστικά την εύνοια του στέμματος αλλά στην συνέχεια η υγεία του πέρασε μεγάλη κρίση και έζησε τυφλός τα τελευταία 15 χρόνια.
Ο Ερρίκος είχε έναν γιο που ονομαζόταν επίσης Ερρίκος και γεννήθηκε στο κάστρο του Γκρόσμοντ του Μονμουθσάιρ την περίοδο 1299 - 1314. Τα Απομνημονεύματα του νεώτερου Ερρίκου αναφέρουν ότι ήταν πολύ καλός στις μάχες αλλά υστερούσε στις Ακαδημαϊκές σπουδές γι'αυτό δεν έμαθε να διαβάζει ακόμα και όταν έφτασε σε μεγάλη ηλικία. Ο Ερρίκος του Γκρόσμοντ έγινε αχώριστος φίλος του Ερρίκου Γ΄, ο πιο έμπιστος σύμβουλος και ο καλύτερος στρατηγός του.[14] Ο Ερρίκος στέφτηκε ιππότης παρουσία του πατέρα του (1330) και στην συνέχεια συμμετείχε δυναμικά στην εκστρατεία του νεαρού Εδουάρδου Γ΄ στην Σκωτία. Με την έκρηξη του Εκατονταετούς Πολέμου συμμετείχε σε διπλωματικές αποστολές και ανέλαβε πολλές μικρότερες εκστρατείες, είχε συμβολή και στην μεγάλη νίκη των Άγγλων στην μάχη του Σλούς (1340).
Αργότερα απεστάλη όμηρος στις Κάτω Χώρες για τα μεγάλα χρέη του Εδουάρδου Γ΄, απελευθερώθηκε την επόμενη χρονιά με ένα τεράστιο ποσό από λύτρα.
Ο Εδουάρδος Γ΄ ξεκίνησε μεγάλη εκστρατεία στην Γαλλία σε τρία μέτωπα : ο κόμης του Νορθάμπτον θα έκανε επίθεση από την Βρετάνη, ο ίδιος ο βασιλιάς από την Φλάνδρα και ο Ερρίκος από την Ακουιτανία στα νότια. Με ταχύτατες κινήσεις ο Ερρίκος αντιμετώπισε τον κόμη του Άιλα στην μάχη του Άουμπεροχ και πέτυχε σημαντική νίκη "την κορυφαία σε ολόκληρη την ιστορία των Λάνκαστερ". Το κόστος από τα λύτρα των αιχμαλώτων εκτιμάται στος 50.000 στερλίνες.

Δημιουργία του δουκάτου

Ο Εδουάρδος Γ΄ για να τον ανταμείψει τον έστεψε ιππότη του Τάγματος της Περικνημίδας και δημιούργησε για λογαριασμό του το δουκάτο του Λάνκαστερ. Ο τίτλος του δούκα είχε τεράστια σημασία για την Αγγλία εκείνη την εποχή επειδή πέρα από το δουκάτο της Κορνουάλης δεν υπήρχε κανένα άλλο. Ο Εδουάρδος Γ΄ δημιούργησε επίσης για λογαριασμό του Ερρίκου την κομητεία του Παλατινάτου του Λάνκασιρ που μπορούσε να κυβερνήσει με τεράστιες εξουσίες σε ανεξαρτησία από τον βασιλιά. Στην Αγγλία υπήρχαν μέχρι τότε μονάχα δυο άλλες ακόμα κομητείες του Παλατινάτου : του Ντάραμ, αρχαίο εκκλησιαστικό Παλατινάτο και του Τσέστερ που βρισκόταν στην κατοχή του στέμματος.