Κάκκαβας Μεσσηνίας

Τοποθεσία

Ο Κάκκαβας βρίσκεται περίπου 11 χιλιόμετρα προς τα βορειοανατολικά της Κυπαρισσίας και περίπου 8 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από το Σιδηρόκαστρο. Έχει υψόμετρο 122 μέτρα και απέχει 6,5 περίπου χιλιόμετρα από τις ακτές του Ιονίου Πελάγους. Κοντά στον Κάκκαβα, προς τα ανατολικά του, βρίσκεται το Γλυκορρίζι σε απόσταση 5,5 περίπου χιλιομέτρων και προς τα δυτικά του το Καλό Νερό σε απόσταση 6 περίπου χιλιομέτρων αντίστοιχα.

Ιστορία

Το χωριό έχει ιστορία που ακολουθεί την γενικότερη ιστορία της Τριφυλίας. Με την παλαιότερη ονομασία του ως ο Κάκαβας προσαρτήθηκε αρχικά στον παλαιό Δήμο Αυλώνος το 1845, όπου και παρέμεινε, ως το 1912, που ο δήμος καταργήθηκε. Το χωριό πάντως δεν αναφέρεται, το 1853, στον β΄ τόμο των «Ελληνικών» του Ιάκωβου Ρίζου Ραγκαβή, ως χωριό του Δήμου Αυλώνος της Επαρχίας Τριφυλίας, με βάση την απογραφή του 1851. Έδρα του Δήμου Αυλώνος τότε, βάση της ίδιας πηγής, ήταν το χωριό Σιδηρόκαστρον. Το 1899 το χωριό μεταφέρεται από το Νομό Μεσσηνίας και υπάγεται στον Νομό Τριφυλίας, για μια περίπου δεκαετία, ως το 1909, που επανέρχεται ξανά στον Νομό Μεσσηνίας, ως οικισμός της Επαρχίας Τριφυλίας. Από το 1907 ως το 1940 το χωριό ονομαζόταν επίσημα ως το Κάκαβα. Το 1912 το Κάκαβα προσαρτάται στην Κοινότητα Μουρτάτου, με έδρα το Μουρτάτον (σήμερα το Γλυκορρίζι). Το 1927 το Μουρτάτον και η κοινότητά του μετονομάζονται σε Γλυκόριζον και Κοινότητα Γλυκορίζου αντίστοιχα. Το 1940 το όνομα Κάκαβα διορθώνεται ως ο Κάκκαβας, το Γλυκόριζον διορθώνεται ως το Γλυκορρίζιον και η Κοινότητα Γλυκορίζου διορθώνεται ως η Κοινότητα Γλυκορριζίου, ενώ το 1974 ο Κάκκαβας αποσπάται από την Κοινότητα Γλυκορριζίου και προσαρτάται στην Κοινότητα Καλού Νερού. Το χωριό παρέμεινε στην ''Κοινότητα Καλού Νερού, από το 1974 ως το 1997, όταν τότε, στα πλαίσια των αλλαγών που επήλθαν στη τοπική αυτοδιοίκηση, μέσω του σχεδίου «Καποδίστριας», ο Κάκκαβας υπήχθη στον κατηργημένο Δήμο Αυλώνα Μεσσηνίας,  ως το 2010. Από το 2011, μετά τις νέες αλλαγές του σχεδίου «Καλλικράτης» ο Κάκκαβας ανήκει πλέον στον νέο Δήμο Τριφυλίας. Ο δήμος αυτός, συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης με την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Αετού, Αυλώνος, Γαργαλιάνων, Κυπαρισσίας, Φιλιατρών και την κοινότητα Τριπύλας. Ο Κάκκαβας σήμερα είναι οικισμός της Τοπικής Κοινότητας του Καλού Νερού του Δήμου Τριφυλίας, με έδρα το Καλόν Νερόν, ενώ στην τοπική κοινότητα αυτή ανήκουν επίσης οι εξής οικισμοί: Το Άνω Καλόν Νερόν, το Βουνάκι, τα Δρεκολαίικα, το Μάρμαρο και η Στάση Σιδηροκάστρου.

Κτίρια

Στο χωριό εκτός από τις κατοικίες και το παλαιό Δημοτικό Σχολείο, υπάρχει και η εκκλησία του, ο Ιερός Ναός της Αναλήψεως, ο οποίος υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Τριφυλίας και Ολυμπίας. Στην περιοχή του χωριού λειτουργούν επίσης κτηνοτροφικές μονάδες για την παραγωγή κρέατος, πρόβειου γάλακτος και διαφόρων τυροκομικών προϊόντων.

Το έθιμο της «μπουκουβάλας»

Στο χωριό διασώζεται επίσης το Έθιμο της μπουκουβάλας, το οποίο πραγματοποιείται κατά την εορτή της Αναλήψεως. Η μπουκουβάλα, την οποία φτιάχνουν οι νοικοκυρές του χωριού, είναι πίτα τριμμένη, αποτελούμενη από 3 υλικά (ψωμί τριμμένο σε κομματάκια, βούτυρο και ζάχαρη), την οποία μοιράζουν στις γειτονιές του χωριού και στους φιλοξενούμενους. Το έθιμο έχει ως σκοπό τη συγχώρηση, από Τον Χριστό, όλων όσων έχουν φύγει από τη ζωή. Μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας στον ναό της Αναλήψεως, οι κάτοικοι και οι φιλοξενούμενοί τους πηγαίνουν ακριβώς απέναντι από την εκκλησία, στον προαύλιο χώρο του παλαιού Δημοτικού Σχολείου, όπου και εορτάζουν τρώγοντας «μπουκουβάλα» και πίνοντας ντόπιο γλυκό κρασί που προσφέρει ο Πολιτιστικός Σύλλογος Κάκκαβα. Παλαιότερα η πίτα αυτή μοιραζόταν έξω από τον ναό, στον προαύλιο χώρο του, όπου και πραγματοποιούταν φαγοποσία.

Γιορτή του Αρνιού

Τα τελευταία χρόνια διοργανώνεται επίσης στον Κάκκαβα, από τον τοπικό σύλλογο, η "Γιορτή του Αρνιού". Κατά τη διάρκεια της γιορτής προσφέρονται τοπικά εδέσματα, μεζέδες από αρνί μαγειρεμένο στο φούρνο και προβατίνα σε λαδόκολλα, ενώ η διασκέδαση συνεχίζεται με μουσική και χορό.