Πηνειάδα Τρικάλων

Αρχαία Περίοδος

Στη θέση όπου βρίσκεται η σημερινή Πηνειάδα, τοποθετείται, με βάση επιγραφικό εύρημα η αρχαία πόλη του Άτρακος ή Άτραγου (Άτραξ). Τα ακριβή όρια της αρχαίας πόλης βρίσκονται μεταξύ των θέσεων Καστρί και Πεύκια επί του Πετρώδους βουνού Τίτανος ή Δοβρούτσι. Ο Άτραξ κατά τη μυθολογία ήταν Λαπίθης, γιος του Πηνειού και της Βουράς. Διοικητικά ο Άτραξ υπαγόταν πότε στην Εστιαιώτιδα, πότε στην Πελασγιώτιδα και πότε στην Περραιβία. Άκμασε τον 5ο αιώνα π.Χ. -από τότε είχε δικό του νόμισμα- ως τους ρωμαϊκούς χρόνους και επέζησε κατά την βυζαντινή εποχή. Το 198 π.Χ. απέκρουσε τον στρατό του Ρωμαίου Κόιντου Φλαμινίου, ενώ το 191 π.Χ. αντιστάθηκε επιτυχως και στο στρατό του Αντιόχου Γ' της Συρίας. Το 146π.Χ. υποτάχτηκε τελικά στους Ρωμαίους, οι οποίοι ονόμασαν Ατρακινούς και Ατράκιους όλους τους Θεσσαλούς. Ο αρχαιολογικός χώρος σήμερα διασχίζεται από τον Πηνειό ποταμό, ο οποίος με την αλλαγή της κοίτης του προς το μέρος του Άτραγος έχει καταστρέψει ένα μέρος αυτού, αλλά παράλληλα έχει φέρει στην επιφάνεια σημαντικά ευρήματα. Πολλές καταστροφές προξενήθηκαν ακόμα από τη μηχανική καλλιέργεια. Στην αρχαιολογική περιοχή του Άτραγος έχουν βρεθεί πολλές αρχαίες επιγραφές (επιτύμβιες, αναθηματικές, ψηφίσματα), οι οποίες εκτός της άλλης σημασίας τους δίνουν πολύτιμα στοιχεία για την αρχαία Θεσσαλική διάλεκτο. Στην περιοχή επίσης υπήρχαν και αρχαία λατομεία. Η ακρόπολη του Άτραγος (αρχαία και βυζαντινά τείχη) σώζεται σε αρκετό μήκος και φαίνεται ότι εκτεινόταν σε περίμετρο 3.000μ. περίπου.

Νεότερα χρόνια

Η Πηνειάδα είναι ουσιαστικά η νεότερη τοπική κοινότητα του Δήμου Φαρκαδόνας. Η παλαιότερη ονομασία του χωριού ήταν "Ζάρκο Μαρί" από το γειτονικό χωριό Ζάρκο και από την κόρη του τσιφλικά Γεωργίου Ζωγράφου, Μαρία. Ο τσιφλικάς Γεώργιος Ζωγράφος κατείχε όλη την περιοχή μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας από τους Τούρκους το 1881. Έδωσε λοιπόν σαν προίκα στην κόρη του Μαρία, όλη την περιοχή της σημερινής Πηνειαδας. Ιδρύθηκε το 1902-1903 μ.Χ. από τους κατοίκους διαφόρων κοινοτήτων, ιδίως δε του Κεραμιδίου, οι οποίοι ήταν ακτήμονες. Αυτοτελής κοινότητα έγινε το 1948, αφού έως τότε υπαγόταν, σαν συνοικισμός, στο χωριό Ζάρκο. Τέλος το 1958 μετονομάζεται και οριστικά σε Πηνειάδα , όνομα που οφείλει αποκλειστικά στο ποταμό Πηνειό.

Οικονομία

Το μεγαλύτερο μέρος των κατοίκων, ασχολούνται με τη γεωργία (90%), ενώ το υπόλοιπο με την κτηνοτροφία. Η μέση γεωργική έκταση είναι 40 στρέμματα. Κυριαρχεί το βαμβάκι σε ποσοστό περίπου 70%, ενώ ακολουθεί το καλαμπόκι, τα ζαχαρότευτλα και τα σιτηρά. Όλες οι καλλιεργούμενες εκτάσεις είναι αρδευόμενες. Για την άρδευση γίνεται χρήση των υδάτων του Πηνειού. Γίνονται όμως και γεωτρήσεις (πομόνες-αβαθείς γεωτρήσεις).

Εκπαίδευση-Πολιτισμός-Αθλητισμός

Στην Πηνειάδα λειτουργεί Νηπιαγωγείο, καθώς και μονοθέσιο Δημοτικό Σχολείο. Οι μαθητές του Γυμνασίου και Λυκείου μετακινούνται καθημερινά με το ΚΤΕΛ στα γειτονικά σχολεία του Ζάρκου και της Φαρκαδόνας αντίστοιχα. Στην περιοχή δραστηριοποιείται επίσης μορφωτικός σύλλογος με την επωνυμία: «Μορφωτικός Σύλλογος Πηνειάδας». Ιδρύθηκε το 1980 και αριθμεί 300 μέλη, ενώ κύρια δραστηριότητα του είναι το χορευτικό συγκρότημα. Παράλληλα, Αθλητικός Όμιλος Άτραξ (ΑΟ Άτραξ) είναι η επωνυμία της ποδοσφαιρικής ομάδας της Πηνειάδας.