Γενικές εκλογές στη Ζιμπάμπουε 2008

Οι γενικές εκλογές στη Ζιμπάμπουε διεξήχθησαν το 2009.

Εκλογική διαδικασία

Οι εκλογές πραγματοποιήθηκαν στις 29 Μαρτίου 2008. Οι δυτικοί παρατηρητές ήταν αποκλεισμένοι από την εκλογική διαδικασία. Η αντιπολίτευση πριν ακόμα ανακοινωθούν τα αποτελέσματα υποστήριξε ότι κέρδισε τις εκλογές και ότι πρόεδρος της χώρας είναι πια ο Μόργκαν Τσβανγκιράι. Η κυβέρνηση ζήτησε από την αντιπολίτευση να μη σπείρει τον πανικό ενώ ο κυβερνητικός εκπρόσωπος χαρακτήρισε ως «πραξικόπημα» την διακήρυξη νίκης από την αντιπολίτευση προσθέτοντας: «Αυτό αποκαλείται πραξικόπημα και όλοι γνωρίζουμε πως αντιμετωπίζονται τα πραξικοπήματα».
Τα πρώτα αποτελέσματα έδιναν ελαφρό προβάδισμα της αντιπολίτευσης ενώ σχολιάστηκε και η αποτυχία του υπουργού Δικαιοσύνης Πάτρικ Σιναμάσα να επανεκλεγεί. Η συνεχής καθυστέρηση των αποτελεσμάτων ενίσχυσε τους φόβους για νοθεία ενώ παράλληλα η διεθνής κοινότητα με πιέσεις της ζήτησε να δημοσιοποιηθούν το συντομότερο δυνατό τα αποτελέσματα. Η εκλογική επιτροπή από την πλευρά της δικαιολόγησε την καθυστέρηση λόγω του πλήθους των εκλογικών διαδικασιών (ανάδειξη γερουσίας, κοινοβουλίου, προέδρου καθώς και τοπικές εκλογές). Στις 4 Απριλίου η αστυνομία της Ζιμπάμπουε συνέλαβε δύο ξένους δημοσιογράφους, ο ένας εκ των οποίων ο Μπάρι Μπίρακ της New York Times, βραβευμένος με Πούλιτζερ, ενώ πραγματοποίησε και έφοδο σε γραφεία της αντιπολίτευσης.
Σύμφωνα με τα τελευταία αποτελέσματα τις βουλευτικές εκλογές φαίνεται να κέρδισε η αντιπολίτευση πλην όμως ο αρχηγός της δεν κατάφερε να συγκεντρώσει την απαραίτητη πλειοψηφία που απαιτείται για να γίνει πρόεδρος με αποτέλεσμα να η χώρα να οδηγηθεί σε δεύτερο γύρο εκλογών. Η θέση του προέδρου είναι σημαντική γιατί αυτός διορίζει μεγάλο μέρος των μελών της γερουσίας και της βουλής. Και η αντιπολίτευση αλλά και το κυβερνών κόμμα αμφισβητούν τα αποτέλεσμα κατηγορώντας η μια την άλλη για χρηματισμό μελών της εκλογικής επιτροπής και για νοθεία. Η αντιπολίτευση προσέφυγε στο Ανώτατο Δικαστήριο προκειμένου να υποχρεωθεί η εκλογική επιτροπή να δώσει στη δημοσιότητα τα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών.
Το κόμμα της αντιπολίτευσης πρότεινε επίσης τον σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας, πρόταση που το ZANU - PF απέρριψε. Μάλιστα παρά τις πιέσεις που ασκεί η αντιπολίτευση ο πρόεδρος Ρόμπερτ Μουγκάμπε ζήτησε την επανακαταμέτρηση των ψήφων, γεγονός που θα καθυστερήσει την ήδη αργοπορημένη ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των εκλογών.
Λίγες ημέρες μετά η εκλογική επιτροπή ανακοίνωσε μερική επανακαταμέτρηση των ψήφων. Την ίδια στιγμή, σε περιφερειακή διάσκεψη στη Ζάμπια, οι αφρικανικές χώρες κάλεσαν την κυβέρνηση σε άμεση δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων από τις προεδρικές εκλογές.
Έπειτα από την εκ νέου καταμέτρηση των ψήφων στις προεδρικές εκλογές και την επισημοποίηση των αποτελεσμάτων, η Εκλογική Επιτροπή της Ζιμπάμπουε (ZEC) ανακοίνωσε στις 2 Μαΐου του 2008 ότι ο Τσβανγκιράι είχε κερδίσει 47,9% και ο Μουγκάμπε 43,2% στον πρώτο γύρο. Έτσι, χρειάστηκε να διεξαχθεί και δεύτερος γύρος.
Τελικά, ο δεύτερος γύρος των προεδρικών εκλογών ορίστηκε για τις 27 Ιουνίου 2008. Την ίδια στιγμή, η οικονομική κατάσταση στη χώρα επιβαρυνόταν με τον υπερπληθωρισμό.
Στις 12 Ιουνίου 2008 για τρίτη φορά μέσα σε έναν μήνα συνελήφθη ο αρχηγός της Αντιπολίτευσης, Μόργκαν Τσβανγκιράι και έπειτα αφέθηκε ελεύθερος. Την ίδια ημέρα συνελήφθη με την κατηγορία της "εσχάτης προδοσίας" και ο Γενικός Γραμματέας του Κινήματος για τη Δημοκρατική Αλλαγή, Τεντάι Μπίτι.
Λίγες ημέρες μετά, οι αρχές παρεμπόδισαν τη συγκέντρωση του Τσβανγκιράι, με συνέπεια ο τελευταίος να αποσυρθεί από τις εκλογές, στις 22 Ιουνίου του 2008. Παράλληλα, η Διεθνής κοινότητα στηλίτευσε το κλίμα βίας και τρομοκρατίας λίγο πριν διεξαχθεί ο δεύτερος γύρος των εκλογών. Ο ΟΗΕ ζήτησε την αναβολή διεξαγωγής του δευτέρου γύρου, όμως ο πρεσβευτής της Ζιμπάμπουε στα Ηνωμένα Έθνη δήλωσε ότι οι εκλογές θα διεξάγονταν κανονικά, στις 27 Ιουνίου.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας εξέφρασε τη λύπη του για την απόφαση της Ζιμπάμπουε να προχωρήσει στη διαδικασία ενώ δεν ίσχυαν οι προϋποθέσεις για ελεύθερες και δίκαιες εκλογές. Στις εκλογές μοναδικός υποψήφιος ήταν ο Μουγκάμπε, ο οποίος και οδεύει προς τη νίκη. Τα κρατικά ΜΜΕ έκαναν λόγο για "μαζική συμμετοχή" στις εκλογές, κάτι που διαψεύστηκε από αυτόπτες μάρτυρες και παρατηρητές.
Ο Μουγκάμπε ανακηρύχθηκε νικητής των εκλογών στις 29 Ιουνίου με ποσοστό 85,51% και την ίδια ημέρα ορκίστηκε Πρόεδρος στη Χαράρε για μία ακόμα πενταετή θητεία.
Η Μόσχα και το Πεκίνο άσκησαν βέτο στο σχέδιο του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, που προώθησαν οι ΗΠΑ και η  Βρετανία για επιβολή κυρώσεων στο καθεστώς του Μουγκάμπε. Την απόφαση έλαβαν σε σύνοδο κορυφής στην Ιαπωνία, η ομάδα των  G8. Στο κλίμα αυτό, η Νότια Αφρική ανέλαβε διαμεσολαβητικό ρόλο και πέτυχε στις 21 Ιουλίου του 2008 την υπογραφή πρωτοκόλλου συμφωνίας για το πολιτικό μέλλον της χώρας, ανάμεσα στους Μουγκάμπε και Τσβανγκιράι. Μία ημέρα μετά, η ΕΕ αποφάσισε την επιβολή επιπλέον κυρώσεων.

Πολιτικές συνομιλίες

Έπειτα από μεσολάβηση του προέδρου της Νότιας Αφρικής, Τάμπο Μπέκι, ο Τσβανγκιράι συναντήθηκε για πρώτη φορά και αντάλλαξε χειραψία με τον Μουγκάμπε στη Χαράρε, στις 22 Ιουλίου του 2008. Παράλληλα, ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις για το σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας ανάμεσα στο MDC και στο ZANU-PF. 
Στο τέλος της 4ης ημέρας των συνομιλιών, ο Μπέκι ανακοίνωσε ότι οι πλευρές υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας. Με βάση τη συμφωνία θα παρέμεινε πρόεδρος ο Μουγκάμπε και πρωθυπουργός θα γινόταν ο Τσβανγκιράι. ο οποίος όμως θα είχε και την ουσιαστική εξουσία. Ωστόσο, νοτιοαφρικανικά ΜΜΕ μετέδωσαν ότι ο Μουγκάμπε αρνήθηκα να υπογράψει συμφωνία που περιόριζε τις εξουσίες του. Εκπρόσωπος του Κινήματος για τη Δημοκρατική Αλλαγή ανακοίνωσε ότι με βάση τη συμφωνία η εκτελεστική εξουσία θα ασκούνταν από τον πρόεδρο, από τον πρωθυπουργό και από το υπουργικό συμβούλιο μαζί.
Στις 15 Σεπτεμβρίου του 2008 υπογράφηκε η συμφωνία για σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας με μοίρασμα της εξουσίας ενώπιον των ηγετών από τα 14 κράτη-μέλη της Αναπτυξιακής Κοινότητας της Νότιας Αφρικής. Η συμφωνία υπογράφηκε με μια συμβολική χειραψία και με χαμόγελα από τους Μουγκάμπε και Τσβανγκιράι στη Χαράρε και με βάση αυτήν θα τερματιζόταν και η πολιτική κρίση. Ο Μουγκάμπε θα παρέμενε πρόεδρος και πρωθυπουργός θα γινόταν ο Τσβανγκιράι. Το MDC θα αποκτούσε τον έλεγχο της αστυνομίας, το Zanu (PF) τη διοίκηση του στρατού και ο  Άρθουρ Μουταμπάρα θα γινόταν αντιπρόεδρος της κυβέρνησης.
Στις 27 Ιανουαρίου 2009 επιτεύχθηκε συμφωνία έπειτα από διαπραγματεύσεις στην Πρετόρια για ορκωμοσία νέας κυβέρνησης με πρωθυπουργό τον Τσβανγκιράι. Στις 11 Φεβρουαρίου του 2009 ο Τσβανγκιράι ορκίστηκε στην πρωθυπουργία του κράτους. Δυο μέρες μετά, στις 13 Φεβρουαρίου, ορκίστηκε και η νέα κυβέρνηση.

Βουλευτικές εκλογές

Στις εκλογές για την ανάδειξη των μελών της Γερουσίας, 
η Αντιπολίτευση και το κυβερνών κόμμα κέρδισαν από 30 έδρες το καθένα