Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου

Ιστορία και νομικό πλαίσιο

Το ΡΙΚ ξεκίνησε ως Κυπριακή Ραδιοφωνική Υπηρεσία (Cyprus Broadcasting Service, CBS), η οποία ιδρύθηκε από τις Αγγλικές αποικιοκρατικές αρχές και άρχισε επίσημα τις εκπομπές της, την Κυριακή 4 Οκτωβρίου 1953, στις 17:00 μ.μ. Αρχικά, μετέδιδε τα προγράμματά της στα Ελληνικά, στα Τουρκικά και στα Αγγλικά και εξέπεμπε σε μεσοπρόθεσμα μήκη κύματος 434 και 495 μέτρων. Την ίδια περίοδο έκδιδε ένα εβδομαδιαίο περιοδικό με τίτλο Ράδιο Κύπρος το οποίο διανεμόταν δωρεάν.
Το CBS ξεκίνησε τις πρώτες τηλεοπτικές εκπομπές του, την 1η Οκτωβρίου 1957 και οι οποίες αρχικά ήταν πέντε μέρες την εβδομάδα, με ένα μέσο όρο διαρκείας τριών ωρών καθημερινά. Η υπηρεσία αυτή κάλυπτε μια ακτίνα 20 μιλίων από την πρωτεύουσα της Κύπρου, την Λευκωσία.
Την 1η Ιανουαρίου του 1959, η Κυπριακή Ραδιοφωνική Υπηρεσία μετονομάστηκε σε Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου σύμφωνα με τον Περί Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου Νόμο (Κεφάλαιο 300Α). Η μεγάλη ανάπτυξη του κρατικού φορέα ξεκίνησε στις 16 Αυγούστου 1960 όταν η Κύπρος ανεξαρτητοποιήθηκε από το Ηνωμένο Βασίλειο, και από τότε λειτουργεί ως Ημικρατικός Οργανισμός. Εν μέρει το σημερινό του όνομα, προέρχεται από τα αρχικά του BBC, δηλαδή στα Αγγλικά το ΡΙΚ αναφέρεται ως CyBC που σημαίνει Cyprus Broadcasting Corporation (Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου).
Το ΡΙΚ αναγνωρίστηκε ως συνεργαζόμενο μέλος της Ευρωπαϊκής Ραδιοτηλεοπτικής Ένωσης την 1η Ιανουαρίου 1964 και την διετία 1969-1970 έγινε ενεργό μέλος. Το 1968 ξεκινάει να μεταδίδεται από την τηλεόραση του ΡΙΚ το πρώτο δελτίο ειδήσεων. Το 1974 ο οργανισμός συστρατεύεται στον αγώνα για ανασυγκρότηση της Κύπρου μετά την τουρκική εισβολή και την παράνομη (μέχρι σήμερα) κατοχή του βόρειου τμήματος του νησιού. Το ΡΙΚ καθίσταται μέλος του Κοινοπολιτειακού Συνδέσμου Ραδιοφωνίας (CBA) που εδρεύει στο Λονδίνο.
Το 1976 το ΡΙΚ καθιερώνει τις οπτικογραφήσεις (μετάδοση ήχου και εικόνας) χρησιμοποιώντας βίντεο, ενώ το 1980 συμμετέχει στη μέσω δορυφόρου ανταλλαγή ειδήσεων και προγραμμάτων μεταξύ των μελών της Ευρωπαϊκής Ραδιοτηλεοπτικής Ένωσης. Ένα χρόνο μετά, συμμετέχει στο Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision για πρώτη φορά, και μετέπειτα σε άλλους τηλεοπτικούς διαγωνισμούς της EBU.
Το 1982 πραγματοποιείται η πρώτη έγχρωμη μετάδοση στην τηλεόραση του ΡΙΚ, ενώ ο οργανισμός συνδέεται με μόνιμη βάση με την EBU για καθημερινή λήψη και μετάδοση ειδήσεων από όλη την υφήλιο. Ως αποτελεσματικός ραδιοτηλεοπτικός φορέας, το ΡΙΚ είναι υπεύθυνο για τη διατήρηση της ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης που απαιτείται βάσει του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Στις 14 Ιουλίου του 2013 το ΡΙΚ σταμάτησε να εκπέμπει σ' όλη την Κύπρο γιατί συμπαραστεκόταν ενάντια στο κλείσιμο της ΕΡΤ. Ο Διευθυντής του ΡΙΚ Θέμης Θεμιστοκλέους είπε ότι το ΡΙΚ απεργούσε, ως ένδειξη συμπαράστασης στην απόφαση ενάντια στο κλείσιμο της ΕΡΤ και την άμεση απόλυση των 2.656 εργαζομένων. Ωστόσο, στις 11 Ιουνίου 2015, δύο χρόνια μετά το κλείσιμό της, ξεκίνησε η επαναλειτουργία της ΕΡΤ, με νέα σήματα.

Μερική διακοπή της ροής - Ιούνιος 2010

Τον Ιούνιο του 2010 πολλαπλά περιστατικά δηλητηρίασης υπαλλήλων του ΡΙΚ οδήγησαν στην μερική διακοπή της κανονικής ροής προγράμματος των τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών σταθμών για διάστημα μερικών εβδομάδων. Συγκεκριμένα, όλες οι ζωντανές εκπομπές όπως το Επτά-Δέκα, οι εκπομπές λόγου και τα δελτία ειδήσεων διακόπηκαν ενώ και τα τέσσερα ραδιόφωνα εξέπεμπαν μόνο μουσική.
Από τις αρχές του μήνα Μάη σημειώθηκαν περιστατικά όπως λιποθυμίες, δερματικά αλλεργικά σοκ, έντονοι πονοκέφαλοι και δύσπνοια στους υπαλλήλους του τμήματος ειδήσεων της τηλεόρασης και του ραδιοφώνου τα οποία έγιναν ευρύτερα αρχές Ιουνίου. Μετέπειτα υγειονομικές έρευνες έδειξαν ότι η ποιότητα του αέρα είναι ακατάλληλη και επικίνδυνη. Χαρακτηριστικά αναφέρεται η ύπαρξη νεκρών ζώων στους αεραγωγούς και εξάπλωση ψύλλων στο μεγαλύτερο μέρος των εγκαταστάσεων.
Οργανωμένοι υπάλληλοι καταγγέλλουν ότι τα προβλήματα ήταν γνωστά στη διοίκηση για πέντε και πλέον χρόνια αλλά ουδέποτε λήφθηκαν μέτρα. Είναι γεγονός ότι για δεκαετίες το κτήριο του ΡΙΚ παρά την προφανή ακαταλληλότητα του δεν είχε τύχει ουσιαστικής επιδιόρθωσης, ακόμα και μετά από 2 πλημμύρες και ένα περιστατικό πυρκαγιάς, ενώ τα σχέδια για ανέγερση νέου συγκροτήματος κτηρίων δεν είχαν πραγματοποιηθεί.
Μετά την εκκένωση και σφράγιση των μολυσμένων στούντιο και γραφείων, οι υπάλληλοι μεταφέρθηκαν σε βοηθητικά κτήρια όπως αυτό του θεάτρου του ΡΙΚ απ' όπου και πραγματοποιούν μέρος των μεταδόσεων. Παράλληλα σχεδιάζεται άμεση ανέγερση νέων εγκαταστάσεων σε παραπλήσιο χώρο.

Τηλεόραση

Το ΡΙΚ λειτουργεί τρία εγχώρια κανάλια (ΡΙΚ1, ΡΙΚ2, ΡΙΚ HD) και μια διεθνής υπηρεσία (ΡΙΚ Sat) η οποία απευθύνεται στην Κυπριακή διασπορά. Φέρνει επίσης το σήμα του Euronews και της ERT World. Από την 1η Ιουλίου 2011, έκλεισε το αναλογικό σήμα στην Κύπρο και το ΡΙΚ μεταδίδεται μόνο ψηφιακά.