Dio (συγκρότημα)

Δεκαετία του '80

Το 1982, ο Ρόνι Τζέιμς Ντίο αποχώρησε από το συγκρότημα των Black Sabbath, δημιουργώντας το προσωπικό του σχήμα με την ονομασία Dio. Tον ακολούθησε ο ντράμερ Βίνι Άπις και μαζί με τον κιθαρίστα Βίβιαν Κάμπελ και τον πρώην μπασίστα των Rainbow, Τζίμι Μπέην, ηχογράφησαν το πρώτο τους άλμπουμ, "Holy Diver", το οποίο κυκλοφόρησε στις 25 Μαΐου του 1983 γνωρίζοντας αρκετά μεγάλη επιτυχία, αφού ανέβηκε στο # 13 των βρετανικών τσαρτ και βραβεύθηκε ως πλατινένιο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο δίσκος περιείχε δύο σινγκλ τα οποία γνώρισαν επιτυχία, τα "Rainbow in the Dark" και "Holy Diver". Για την περιοδεία που ακολούθησε, ο Ντίο προσέλαβε τον κιμποντίστα Κλωντ Σνελ.
Τον Ιούλιο του 1984, ακολούθησε το δεύτερο τους άλμπουμ "The Last in Line" ανεβαίνοντας στο # 4 των βρετανικών τσαρτ με την ώθηση που του έδωσαν τα Top-40 σινγκλ "We Rock" και "Mystery". Ο δίσκος ηχογραφήθηκε στο Κολοράντο και η παραγωγή του έγινε από το Ρόνι Τζέιμς Ντίο. Ακολούθησε μία μεγάλη περιοδεία και το "The Last in Line" έγινε το δεύτερο πλατινένιο άλμπουμ των Dio, ενώ βραβεύθηκε ως ασημένιο στη Μεγάλη Βρετανία.

Στις 15 Αυγούστου 1985, κυκλοφόρησαν το ηχογραφημένο στο Λος Άντζελες, "Sacred Heart", ανεβαίνοντας και πάλι στο # 4 στη Μεγάλη Βρετανία ενώ ο δίσκος έγινε χρυσός στις Ηνωμένες Πολιτείες. Κατά η διάρκεια της περιοδείας, στη σκηνή εμφανιζόταν ένας μηχανικός δράκος, τον οποίο το συγκρότημα είχε ονομάσει Ντένζιλ, και αρκετά εφέ με λέιζερ. Μετά την περιοδεία για την προώθηση του δίσκου, αποχώρησε από το συγκρότημα ο κιθαρίστας Βίβιαν Κάμπελ για να αντικατασταθεί από τον Γκρεγκ Γκόλντι.

Ηχογραφήσεις από την περιοδεία του "Sacred Heart" κυκλοφόρησαν στο EP "Intermission"  τον Ιούνιο του 1986 ανεβαίνοντας στο # 22 των βρετανικών τσαρτ. Αυτή ήταν και η τελευταία κυκλοφορία του συγκροτήματος στην οποία συμμετείχε ο Κάμπελ. Το πρώτο άλμπουμ των Dio με τον Γκόλντι στην κιθάρα ήταν το "Dream Evil" του 1987, με μικρότερη εμπορική επιτυχία από τα προηγούμενα άλμπουμ του συγκροτήματος αφού ήταν ο πρώτος δίσκος τους ο οποίος δεν έγινε χρυσός ή πλατινένιος.

Μετά την περιοδεία για την προώθηση του "Dream Evil" ο Γκόλντι αποχώρησε για να ακολουθήσει σόλο καριέρα και αντικαταστάθηκε τον Ιούνιο του 1989 από τον 18χρονο Ρόουαν Ρόμπερτσον. Ταυτόχρονα, αποχώρησαν από το συγκρότημα ο Μπέην, ο Άπις και ο Σνελ.

Δεκαετία του '90

Νέα μέλη του συγκροτήματος ήταν ο μπασίστας Τέντι Κουκ, ο πρώην κιμπορντίστας του Yngwie Malmsteen, Γιενς Γιόχανσον και ο πρώην ντράμερ των AC/DC, Σάιμον Ράιτ. Με τη νέα σύνθεση κυκλοφόρησαν το "Lock Up the Wolves" το Μάιο του 1990, το τελευταίο άλμπουμ του συγκροτήματος το οποίο μπήκε στα βρετανικά τσαρτ, φτάνοντας στο # 28, ενώ την ίδια χρονική περίοδο, το σινγκλ "Hey Angel" κατάφερε να μπει στα πρώτα εκατό τραγούδια του Ηνωμένου Βασιλείου. Μετά την περιοδεία για την προώθηση του δίσκου, ο Ντίο εντάχθηκε και πάλι στους Black Sabbath, κυκλοφορώντας μαζί τους το δίσκο "Dehumanizer".

Ο Ντίο αποχώρησε και πάλι από τους Black Sabbath κατά τη διάρκεια της περιοδείας τους, σχηματίζοντας και πάλι τους Dio, με τον Βίνι Άπις στα τύμπανα, τον κιθαρίστα Τρέισι Τζι, τον κιμπορντίστα Σκοτ Γουόρεν και τον μπασίστα Τζεφ Πίλσον κυκλοφορώντας τα "Strange Highways" (1993) και "Angry Machines" (1996), αλλά και το ζωντανά ηχογραφημένο "Inferno: Last in Live" (1998), με νέα προσθήκη τον μπασίστα Λάρι Ντένισον.

Το μάνατζμεντ του συγκροτήματος, απογοητευμένο από τις πολύ χαμηλές πωλήσεις των δίσκων ζήτησε από τον Ντίο μία επιστροφή στον ήχο της προηγούμενης δεκαετίας, για τον οποίο είχαν γίνει διάσημοι, αφού στις τελευταίες αυτές κυκλοφορίες είχε παραμεριστεί η επική θεματολογία, με τους στίχους να αναφέρονται περισσότερο σε φουτουριστικά θέματα.

Το 1999, επέστρεψε στους Dio ο κιθαρίστας Γκρεγκ Γκόλντι αντικαθιστώντας τον Τρέισι Τζι.

Δεκαετία του '00

Το Μάρτιο του 2000, κυκλοφόρησαν το όγδοο στούντιο άλμπουμ τους με τίτλο "Magica" ανεβαίνοντας στο Top-40 αρκετών ευρωπαϊκών τσαρτ. Το νέο άλμπουμ σηματοδότησε την επιστροφή και των Τζίμι Μπέην και Σάιμον Ράιτ αλλά και την επιστροφή του συγκροτήματος στον επικό ήχο με τα πλήκτρα να κάνουν ακόμη πιο έντονη την ατμόσφαιρα του δίσκου, ο οποίος είχε μία κοινή ιστορία γύρω από την οποία περιστρεφόταν οι στίχοι του. Κατά την περιοδεία για την προώθηση του "Magica" ο Γκόλντι αποχώρησε λόγω διαφωνιών που είχε με τον Ντίο και τον Μπέην και αντικαταστάθηκε από τον Νταγκ Όλντρικ, τον Ιανουάριο του 2002.

Με τη νέα προσθήκη στη σύνθεση τους, κυκλοφόρησαν το Μάιο του 2002 το δίσκο "Killing the Dragon", μπαίνοντας για πρώτη φορά μετά από εννέα χρόνια στο Billboard Top-200. Την επόμενη χρονιά, αποχώρησε ο Όλντρικ και ο Μπέην, για να αντικατασταθούν από τον Γκόλντι και τον μπασίστα Τζεφ Πίλσον, αντίστοιχα.

Στις 30 Αυγούστου 2004, οι Dio κυκλοφόρησαν το δέκατο στούντιο δίσκο τους, "Master of the Moon", για την περιοδεία του οποίου το μπάσο ανέλαβε ο Ρούντι Σάρζο, πρώην μέλος των Whitesnake και του συγκροτήματος του Ozzy Osbourne. Την επόμενη χρονιά, κυκλοφόρησε το ζωντανά ηχογραφημένο "Evil or Divine - Live in New York City", ενώ το φθινόπωρο του 2005 το συγκρότημα περιόδευσε παίζοντας στο πρώτο μισό των συναυλιών ένα σετ με τα καλύτερα τους κομμάτια και στο δεύτερο μισό όλο το δίσκο "Holy Diver" του 1983. Τον Απρίλιο του 2006, ηχογραφήσεις αυτής της περιοδείας κυκλοφόρησαν με τον τίτλο "Holy Diver - Live".

Το 2007, ο Ντίο ένωσε τις δυνάμεις του με τους πρώην συναδέλφους του στους Black Sabbath, δημιουργώντας τους Heaven and Hell. Η συμμετοχή στο συγκρότημα αυτό καθυστέρησε την κυκλοφορία του ενδέκατου δίσκου των Dio, ο οποίος προγραμματιζόταν να έχει την ονομασία "Magica II". Το συγκρότημα προγραμμάτιζε τη νέα κυκλοφορία μέσα στο 2010, αλλά η εισαγωγή του Ντίο στο νοσοκομείο ανέβαλε τα σχέδια τους. Στις 16 Μαΐου 2010, ο Ντίο πέθανε από καρκίνο του στομάχου.

Τα υπόλοιπα μέλη του συγκροτήματος, περιόδευσαν με τον πρώην τραγουδιστή των Judas Priest, Τιμ Όουενς και με την ονομασία DIO Disciples, το 2012.