Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κύπρου

Εκλογή

Σύμφωνα με το σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων είναι Ελληνοκύπριος και εκλέγεται από τους εκλεγμένους βουλευτές της ελληνικής κοινότητας (56 βουλευτές). Το σύνταγμα ορίζει και εκλογή Αντιπροέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων, ο οποίος είναι Τουρκοκύπριος και εκλέγεται από τους εκλεγμένους βουλευτές της τουρκικής κοινότητας (24 βουλευτές). Ωστόσο, μετά τις διακοινοτικές ταραχές που σημειώθηκαν το Δεκέμβριο του 1963, η θέση του Τουρκοκύπριου Αντιπροέδρου παραμένει κενή. 
Η εκλογή Προέδρου της Βουλής πραγματοποιείται στην πρώτη συνεδρία της εκλεγμένης Βουλής. Το ίδιο ισχύει και για τον Αντιπρόεδρο, με τις δύο ψηφοφορίες να διεξάγονται χωριστά.
Σε περίπτωση που κενωθεί η θέση του προέδρου (ή του αντιπροέδρου), ενεργείται νέα εκλογή το συντομότερο δυνατό και αν κριθεί ανάγκη ακόμη και σε έκτακτη σύνοδο.

Απουσία προέδρου

Όταν ο Πρόεδρος της Βουλής απουσιάζει προσωρινά ή εκκρεμεί η πλήρωση της κενωθεί σας θέσης, τα καθήκοντα του Προέδρου ασκούνται από τον μεγαλύτερο σε ηλικία βουλευτής της ελληνοκυπριακή κοινότητας, εκτός και αν οι βουλευτές της κοινότητας αυτής αποφασίσουν διαφορετικά. Συνταγματικά, το ίδιο ισχύει και για τον αντιπρόεδρο και τους βουλευτές της τουρκοκυπριακής κοινότητας.

Αρμοδιότητες

Σύμφωνα με το Σύνταγμα, ο Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων:
1) Ασκεί τις αρμοδιότητες τις οποίες του αναγνωρίζουν το Σύνταγμα, ο Κανονισμός και οι Νόμοι.
2) Ο Πρόεδρος της Βουλής:
α) διατηρεί την τάξη κατά τη συνεδρία της Βουλής, επιβάλλει την τήρηση του κανονισμού, διευθύνει τη συζήτηση εντός των ορίων του κανονισμού, θέτει σε ψηφοφορία τα ζητήματα, αναγγέλλει το αποτέλεσμα, διερμηνεύει τα αισθήματα της Βουλής και γενικώς μεριμνά διά την ομαλή διεξαγωγή των εργασιών της Βουλής.
β) αγορεύει από της έδρας του όποτε συζητείται θέμα σχετιζόμενο προς τον κανονισμόν ή για να εξηγήσει σε ποια θέση βρίσκεται το ζήτημα ή για να παράσχει τις αναγκαίες πληροφορίες ή για να επαναφέρει στο θέμα της συζήτησης του ομιλητές ή τους αυτούς που έχουν παρεκτραπεί σε τάξη
γ) διορίζει και επιβλέπει τους Γραμματείς και Κοσμήτορες σχετικά με την εκτέλεση των καθηκόντων τους
δ) προΐσταται των υπηρεσιών της Βουλής και εντέλλεται τις δαπάνες εντός του πλαισίου του προϋπολογισμού της Βουλής
ε) αντιπροσωπεύει την Βουλή στις επίσημες εκδηλώσεις εντός και εκτός της Βουλής καθώς και στις επίσημες τελετές και δεξιώσεις, τόσο κατά τη διάρκεια των εργασιών της Βουλής όσο και μετά τη λήξη της συνόδου
στ) απευθύνεται εκ μέρους της Βουλής προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τους λοιπούς αξιωματούχους της Πολιτείας

Έκτακτες αρμοδιότητες

Σύμφωνα με το Σύνταγμα, ο Πρόεδρος της Βουλής αναπληρώνει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας όταν απουσιάζει στο εξωτερικό περισσότερο από δέκα ημέρες, αν πεθάνει, παραιτηθεί, κηρυχθεί έκπτωτος ή αν κωλύεται για οποιονδήποτε λόγο να ασκήσει τα καθήκοντά του.

Α΄ βουλευτική περίοδος

Οι πρώτες βουλευτικές εκλογές στην Κύπρο πραγματοποιήθηκαν στις 31 Ιουλίου 1960. Η Κύπρος απέκτησε την ανεξαρτησία της στις 16 Αυγούστου 1960. Την ίδια μέρα, η Βουλή των Αντιπροσώπων συνήλθε στην πρώτη της συνεδρίαση. Καθήκοντα προέδρου ασκούσε ο γηραιότερος των Ελλήνων βουλευτών, Χαρίδημος Χατζηχάρος. Καθήκοντα αντιπροέδρου ασκούσε ο γηραιότερος των Τούρκων βουλευτών, Νιαζί Μανιέρα. Για την Α΄ βουλευτική περίοδο Πρόεδρος της Βουλής εξελέγη ο Γλαύκος Κληρίδης και αντιπρόεδρος ο Ορχάν Μουντερίσογλου. Και οι δύο εξελέγησαν άνευ ανθυποψηφίου. Ο αριθμός των βουλευτών οριζόταν από το σύνταγμα στους 50. Οι 35 εκλέγονταν από την ελληνική κοινότητα και οι 15 από την τουρκική κοινότητα (αναλογία 70%-30%). Μόνο για αυτή τη βουλευτική περίοδο, η Βουλή είχε αποφασίσει ότι σε περίπτωση προσωρινής απουσίας του Προέδρου της Βουλής, ο αντικαταστάτης του θα είναι ο πρόεδρος της Νομικής Επιτροπής.
Το Δεκέμβριο του 1963 σημειώθηκαν οι δικοινοτικές διαταραχές. Ο Τουρκοκύπριος Αντιπρόεδρος της Κύπρου και οι Τουρκοκύπριοι υπουργοί αποχώρησαν από την κυβέρνηση ενώ οι οι Τουρκοκύπριοι βουλευτές αποχώρησαν από τις βουλευτικές τους θέσεις. Από τότε, οι Τουρκοκύπριοι αρνούνται τη συμμετοχή τους στην κυβέρνηση, τη Βουλή και τη δημοσία υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι θέσεις των Τουρκοκυπρίων βουλευτών παραμένουν κενές. Λόγω της έκρυθμης κατάστασης της χώρας, το 1965 δεν πραγματοποιήθηκαν βουλευτικές εκλογές (η θητεία της Βουλής των Αντιπροσώπων διαρκεί 5 χρόνια). Η Α΄ βουλευτική περίοδος παρατεινόταν κάθε χρόνο με σχετική νομοθεσία, για πέντε χρόνια.

Β΄ βουλευτική περίοδος

Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές πραγματοποιήθηκαν στις 5 Ιουλίου 1970. Η ψηφοφορία για την εκλογή προέδρου για τη Β' βουλευτική περίοδο έγινε στις 16 Ιουλίου 1970. Τη θέση διεκδίκησαν οι Γλαύκος Κληρίδης και Βάσος Λυσσαρίδης. Ο Γλαύκος Κληρίδης συγκέντρωσε 27 ψήφους υπέρ και 2 ψήφους κατά ενώ υπήρχαν και δύο αποχές. Ο Βάσος Λυσσαρίδης συγκέντρωσε 2 ψήφους υπέρ, 25 εναντίον και 8 αποχές. Στις 23 Ιουλίου 1970, η Βουλή εξέλεξε τον Τάσσο Παπαδόπουλο για να εκτελεί χρέη Προεδρεύοντος σε περίπτωση προσωρινής απουσίας του Προέδρου της Βουλής. Τη ρύθμιση αυτή υπερψήφισαν όλοι οι βουλευτές, με εξαίρεση τους βουλευτές της ΕΔΕΚ που διαφώνησαν και τήρησαν αποχή.
Τον Ιούλιο του 1974 πραγματοποιείται το πραξικόπημα στην Κύπρο. Ο Πρόεδρος της Κύπρου, Αρχιεπίσκοπος Μακάριος κατέφυγε στο εξωτερικό. Προεδρεύων της Κυπριακής Δημοκρατίας διετέλεσε ο Πρόεδρος της Βουλής, Γλαύκος Κληρίδης, όπως όριζε το σύνταγμα. Για το λόγο αυτό, καθήκοντα Προέδρου της Βουλής ασκούσε ο Προεδρεύων του σώματος, Τάσσος Παπαδόπουλος. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος επέστρεψε στην Κύπρο στις 7 Δεκεμβρίου 1974.
Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές θα διεξάγονταν στις 15 Ιουλίου 1975. Ωστόσο, λόγω της κατάστασης της χώρας (μετά το πραξικόπημα πραγματοποιήθηκε η τουρκική εισβολή και η κατάληψη σχεδόν του μισού νησιού από τον τουρκικό στρατό), η θητεία της Βουλής και παράλληλα η θητεία του Προέδρου της, παρατάθηκε με νόμο για ένα χρόνο. Η παράταση αυτή έληξε στις 15 Ιουλίου 1976. Μέχρι της έναρξη των εργασιών της επόμενης βουλευτικής περιόδου εξελέγη ομόφωνα από τους παρόντες βουλευτές ο Τάσσος Παπαδόπουλος. Στη συνεδρία εκλογής του δεν συμμετείχαν οι βουλευτές του Δημοκρατικού Συναγερμού. Η θητεία του Τάσσου Παπαδόπουλου διήρκεσε από τις 22 Ιουλίου έως τις 20 Σεπτεμβρίου 1976.

Γ΄ βουλευτική περίοδος

Βουλευτικές εκλογές διενεργήθηκαν ξανά στις 5 Σεπτεμβρίου 1976. Για την Γ' βουλευτική περίοδο, Πρόεδρος της Βουλής εξελέγη ομόφωνα ο Σπύρος Κυπριανού. Η εκλογική συνεδρία πραγματοποιήθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 1976. Ωστόσο, μετά το θάνατο του Προέδρου της Δημοκρατίας, Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, στις 3 Αυγούστου 1977, ο Σπύρος Κυπριανού ανέλαβε Προεδρεύων της Δημοκρατίας. Στις 3 Σεπτεμβρίου 1977 πραγματοποιήθηκαν προεδρικές εκλογές και ο Σπύρος Κυπριανού εξελέγη Πρόεδρος της Δημοκρατίας για τη συμπλήρωση του υπολοίπου της θητείας του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Όσο ο Σπύρος Κυπριανού ασκούσε καθήκοντα Προεδρεύων της Δημοκρατίας, Προεδρεύων της Βουλής ήταν ο Αλέκος Μιχαηλίδης, ο οποίος εξελέγη ομόφωνα στις 4 Αυγούστου 1977. Ακολούθως, με ψήφους 20 υπέρ, 2 εναντίων και 6 αποχές, το σώμα αποφάσισε όπως παραμείνει στη θέση αυτή ο Αλέκος Μιχαηλίδης, μέχρι και την εκλογής Προέδρου της Βουλής. Η εκλογή νέου Προέδρου έγινε στις 22 Σεπτεμβρίου 1977 με υποψηφίους τον Αλέκο Μιχαηλίδη και το Βάσο Λυσσαρίδη. Ο Αλέκος Μιχαηλίδης εξελέγη Πρόεδρος της Βουλής με 24 ψήφους υπέρ, 7 εναντίον και μία αποχή. Η υποψηφιότητα του Βάσου Λυσσαρίδη είχε 5 ψήφους υπέρ και 17 εναντίον ενώ υπήρχαν και 10 αποχές.

Δ΄ βουλευτική περίοδος

Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές διενεργήθηκαν στις 24 Μαΐου 1981. Πρόεδρος της Δ' βουλευτικής περιόδου εξελέγη ο  Γιώργος Λαδάς με 20 ψήφους υπέρ και 12 εναντίον. Δεν υπήρχε ανθυποψήφιος. Η εκλογή του προέδρου έγινε στις 4 Ιουνίου 1981. Σημαντικό γεγονός της Δ΄ βουλευτικής περιόδου αποτελεί η απόφαση της 20ης Ιουνίου 1985 για αύξηση του αριθμού των βουλευτών από 50 σε 80. Βάσει συντάγματος, το 70% έπρεπε να προέρχονται από την ελληνική κοινότητα και το 30% από την τουρκική κοινότητα. Έτσι, ο αριθμός των βουλευτών που εκλέγονται από την ελληνική κοινότητα ανήλθε στους 56 και των βουλευτών που εκλέγονται από την τουρκική κοινότητα ανήλθε στους 24. Παρόλο που το σύνταγμα απαιτούσε χωριστή πλειοψηφία Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων βουλευτών ώστε να αυξηθεί ο αριθμός τους, έγινε επίκληση του δικαίου της ανάγκης, αφού οι Τουρκοκύπριοι είχαν εγκαταλείψει τις θέσεις τους από το 1963.

Στ΄ βουλευτική περίοδος

Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές διενεργήθηκαν στις 19 Μαΐου 1991. Η εκλογή του Προέδρου έγινε στις 30 Μαΐου 1991. Υποψήφιοι ήταν ο Αλέξης Γαλανός εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΔΗΚΟ και ο Βάσος Λυσσαρίδης εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας της ΕΔΕΚ. Για την ΣΤ' βουλευτική περίοδο, Πρόεδρος της Βουλής εξελέγη ο Αλέξης Γαλανός, ο οποίος συγκέντρωσε 31 ψήφους υπέρ (στήριξη από ΔΗΚΟ, ΔΗΣΥ και Φιλελεύθερους). Ο Βάσος Λυσσαρίδης συγκέντρωσε 25 ψήφους.

Ζ΄ βουλευτική περίοδος

Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές διενεργήθηκαν στις 26 Μαΐου 1996. Η εκλογή του Προέδρου έγινε στις 6 Ιουνίου 1996. Υποψήφιοι ήταν ο Σπύρος Κυπριανού εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΔΗΚΟ και ο Βάσος Λυσσαρίδης εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας της ΕΔΕΚ. Για την Ζ' βουλευτική περίοδο, Πρόεδρος της Βουλής εξελέγη ο Σπύρος Κυπριανού, ο οποίος συγκέντρωσε 30 ψήφους υπέρ (στήριξη από ΔΗΚΟ και ΔΗΣΥ). Ο Βάσος Λυσσαρίδης συγκέντρωσε 26 ψήφους (στήριξη από ΕΔΕΚ, ΑΚΕΛ και ΕΔΗ).  Στις 13 Ιουνίου 1996 αποφασίστηκε ότι σε περίπτωση προσωρινής απουσίας του Προέδρους της Βουλής, τα καθήκοντα του Προέδρου της Βουλής θα ασκούσε ο βουλευτής Νίκος Αναστασιάδης. Η απόφαση αυτή λήφθηκε πλειοψηφικά, με 27 ψήφους υπέρ και 21 εναντίον. Η μειοψηφία παρέπεμψε την απόφαση στο Ανώτατο Δικαστήριο ώστε να κριθεί η συνταγματικότητας της. Κατά πλειοψηφία το Δικαστήριο αποφάσισε ότι η απόφαση της Βουλής δεν παραβιάζει το σύνταγμα.

Η΄ βουλευτική περίοδος

Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές διενεργήθηκαν στις 27 Μαΐου 2001. Η εκλογή του Προέδρου έγινε στις 7 Ιουνίου 2001. Υποψήφιοι ήταν ο Δημήτρης Χριστόφιας εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΑΚΕΛ και ο Νίκος Αναστασιάδης εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΔΗΣΥ. Για την Η' βουλευτική περίοδο, Πρόεδρος της Βουλής εξελέγη ο Δημήτρης Χριστόφιας, ο οποίος συγκέντρωσε 33 ψήφους υπέρ, 19 εναντίον και 4 αποχές. Το Δημήτρη Χριστόφια στήριξαν οι 20 βουλευτές του ΑΚΕΛ, οι 9 βουλευτές του ΔΗΚΟ και οι 4 της ΕΔΕΚ, ενώ το Νίκο Αναστασιάδη υποστήριξαν οι 19 βουλευτές του ΔΗΣΥ. Αποχή τήρησαν οι βουλευτές των 4 μονοεδρικών κομμάτων ΝΕΟ, ΕΔΗ, ΑΔΗΚ και Κίνημα Οικολόγων Περιβαλλοντιστών.

Θ΄ βουλευτική περίοδος

Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές διενεργήθηκαν στις 26 Μαΐου 2006. Η εκλογή του Προέδρου έγινε στις 1 Ιουνίου 2006. Υποψήφιοι ήταν ο Δημήτρης Χριστόφιας εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΑΚΕΛ, ο Νίκος Αναστασιάδης εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΔΗΣΥ και ο Δημήτρης Συλλούρης εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Κόμματος (ΕΥΡΩΚΟ). Για την Θ' βουλευτική περίοδο, Πρόεδρος της Βουλής εξελέγη ο Δημήτρης Χριστόφιας, ο οποίος συγκέντρωσε 35 ψήφους υπέρ, 21 εναντίον. Το Δημήτρη Χριστόφια ψήφισαν οι 18 βουλευτές του ΑΚΕΛ, οι 11 βουλευτές του ΔΗΚΟ, οι 5 βουλευτές της ΕΔΕΚ και ο βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών. Το Νίκο Αναστασιάδη ψήφισαν οι 18 βουλευτές του ΔΗΣΥ και το Δημήτρη Συλλούρη οι 3 βουλευτές του Ευρωπαϊκού κόμματος.
Στις 24 Φεβρουαρίου 2008 ο Δημήτρης Χριστόφιας εκλέγεται Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Ως αποτέλεσμα, η θητεία του ως Προέδρου της Βουλής έληξε στις 28 Φεβρουαρίου 2008 που ανέλαβε τα καθήκοντα του Προέδρου της Δημοκρατίας. Στις 6 Μαρτίου 2008, το σώμα εξέλεξε ως νέο Πρόεδρο της Βουλής τον Μάριο Κάρογιαν, μετά από πρόταση της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΔΗΚΟ. Η υποψηφιότητα του συγκέντρωσε 36 ψήφους υπέρ, καμιά εναντίον και 15 αποχές. Δεν υπήρχε ανθυποψήφιος. Υπέρ της υποψηφιότητας του ψήφισαν οι βουλευτές των ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ, ΕΥΡΩΚΟ και Οικολόγων Περιβαλλοντιστών ενώ οι βουλευτές του ΔΗΣΥ τήρησαν αποχή.

Ι΄ βουλευτική περίοδος

Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές διενεργήθηκαν στις 22 Μαΐου 2011. Η εκλογή του Προέδρου έγινε στις 2 Ιουνίου 2011. Υποψήφιοι ήταν ο Μάριος Κάρογιαν εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΔΗΚΟ, ο Γιαννάκης Ομήρου εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας της ΕΔΕΚ  και ο Γιώργος Περδίκης εκ μέρους του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών. Κατά την τρίτη φάση της ψηφοφορίας, Πρόεδρος της Βουλής  για την Ι΄ βουλευτική περίοδο εξελέγη ο Γιαννάκης Ομήρου με 28 ψήφους. Ο Μάριος Κάρογιαν εξασφάλισε 27 ψήφους ενώ ο Γιώργος Περδίκης απέσυρε την υποψηφιότητα του στη φάση αυτή. Το Γιαννάκη Ομήρου ψήφισαν οι 20 βουλευτές του ΔΗΣΥ, οι 5 της ΕΔΕΚ, οι 2 του ΕΥΡΩΚΟ και ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Ζαχαρίας Κουλίας ο οποίος διαφώνησε με την υποψηφιότητα Μάριου Καρογιάν, του προέδρου του κόμματος του. Τον Μάριο Κάρογιαν ψήφισαν οι 19 βουλευτές του ΑΚΕΛ και οι 8 από τους 9 βουλευτές του ΔΗΚΟ.

ΙΑ΄ βουλευτική περίοδος

Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές διενεργήθηκαν στις 22 Μαΐου 2016. Η εκλογή του Προέδρου έγινε στις 2 Ιουνίου 2016. Υποψήφιοι ήταν ο Αβέρωφ Νεοφύτου εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΔΗΣΥ, ο Άντρος Κυπριανού εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΑΚΕΛ, ο Μαρίνος Σιζόπουλος εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας της ΕΔΕΚ (έχοντας και την υποστήριξη της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΔΗΚΟ και της Συμμαχίας Πολιτών), ο Δημήτρης Συλλούρης εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του Κινήματος Αλληλεγύη και ο Γιώργος Περδίκης εκ μέρους του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών. Στην πρώτη φάση της ψηφοφορίας ο Αβέρωφ Νεοφύτου εξασφάλισε τις 18 ψήφους του ΔΗΣΥ, ο Άντρος Κυπριανού τις 16 ψήφους του ΑΚΕΛ, ο Μαρίνος Σιζόπουλος της 15 ψήφους των ΕΔΕΚ, ΔΗΚΟ και Συμμαχίας Πολιτών, ο Δημήτρης Συλλούγης της 3 ψήφους του Κινήματος Αλληλεγγύη και ο Γιώργος Περδίκης της 2 ψήφους του Κινήματος Οικολόγων. Το ΕΛΑΜ τήρησε αποχή σε όλες τις ψηφοφορίες. Οι ίδιοι ψήφοι δόθηκαν και στη 2η ψηφοφορία. Πριν την 3η ψηφοφορία αποσύρθηκαν οι υποψηφιότητες Αβέρωφ Νεοφύτου και Γιώργου Περδίκη. Στην 3η ψηφοφορία οι 18 ψήφοι του ΔΗΣΥ δόθηκαν στον Δημήτρη Συλλούρη και οι 2 ψήφοι του Κινήματος Οικολόγων δόθηκαν στον Μαρίνο Σιζόπουλο. Έτσι, το αποτέλεσμα της 3η ψηφοφορίας ήταν: 21 ψήφους για το Δημήτρη Συλλούρη, 17 για το Μαρίνο Σιζόπουλο και 16 για τον Άντρο Κυπριανού. Πρόεδρος της Βουλής για την ΙΑ΄ βουλευτική περίοδο εξελέγη ο Δημήτρης Συλλούρης..