Ορεινή ποδηλασία

1800

Ένα από τα πρώτα δείγματα ποδηλάτου βουνού, τροποποιημένο ειδικά για διαδρομές εκτός δρόμου, χρησιμοποιήθηκε σε αποστολή των Buffalo Soldier (μέλη του 10ου Συντάγματος Ιππικού του Στρατού των Ηνωμένων Πολιτειών) από την Μιζούλα προς το Εθνικό Πάρκο Γιέλοουστοουν και πίσω, κατά τον Αύγουστο του 1896.

1900–1960

Άλλο ένα πρώιμο παράδειγμα χρήσης ποδηλάτων εκτός δρόμου είναι όταν ποδηλάτες αγώνων δρόμου χρησιμοποίησαν το Cyclo-cross (ποδηλατικοί αγώνες στο χώμα) ως μέσο διατήρησης της φόρμας κατά τις θερινές περιόδους. Το Cyclo-cross σταδιακά διαχωρίστηκε από την αγωνιστική ποδηλασία και θεωρήθηκε ξεχωριστό αγώνισμα κατά το 1940, με το πρώτο παγκόσμιο πρωτάθλημα Cyclo-cross να πραγματοποιείται το 1950. 
Επίσης, η γαλλική ποδηλατική ομάδα Velo Cross Club Parisien (VCCP) περιελάμβανε 21 νεαρούς ποδηλάτες από τα περίχωρα του Παρισιού, οι οποίοι, μεταξύ του 1951 και 1956, ανέπτυξαν ένα άθλημα που ήταν αξιοσημείωτα παρόμοιο με τη σημερινή ορεινή ποδηλασία.
Το 1955 δημιουργήθηκε από ποδηλάτες εκτός δρόμου του Ηνωμένου Βασιλείου ένας οργανισμός αφιερωμένος στην ποδηλασία εκτός δρόμου εν ονόματι Roughstuff Fellowship. 
Το 1966 ο D. Gwynn κατασκεύασε ένα ποδήλατο, ειδικά σχεδιασμένο για διαδρομές με ανώμαλο έδαφος. Το ονόμασε "Mountain Bicycle" (Ποδήλατο βουνού) λόγω της προοριζόμενης χρήσης του. Αυτή ίσως και να είναι η πρώτη χρήση αυτής της ονομασίας.

Στην Αγγλία, το 1968, ο Γκέοφ Απς, ένας αναβάτης μοτοσικλέτας, άρχισε να πειραματίζεται με τον σχεδιασμό ποδηλάτων εκτός διαδρομής. Κατά το 1979, κατόπιν παραγγελίας, κατάφερε να αναπτύξει ένα ποδήλατο ελαφρού βάρους το οποίο ήταν κατάλληλο για τις υγρές και λασπώδεις εκτός δρόμου διαδρομές της νοτιοανατολικής Αγγλίας.

1970–1980

Υπήρξαν αρκετές ομάδες από ποδηλάτες σε διάφορες περιοχές των Η.Π.Α. που κάνουν έγκυρους τους ισχυρισμούς ότι έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην γέννηση του αθλήματος. Ποδηλάτες από το Κολοράντο και την Καλιφόρνια επιδιόρθωναν τα ποδήλατα τους και τα προσάρμοζαν στις σκληρές συνθήκες των εκτός δρόμων διαδρομών. 

Τροποποιημένα ποδήλατα τύπου Cruiser (παλιά ποδήλατα δρόμου που χρονολογούνται γύρω στο 1930-1940) εφοδιασμένα με καλύτερα φρένα και χοντρότερα λάστιχα, γνωστά και ως ποδήλατα Schwinn, χρησιμοποιήθηκαν για καταβάσεις βουνοπλαγιών στην Καλιφόρνια, στα μέσα του 1970. Εκείνη την εποχή, δεν υπήρχαν ποδήλατα βουνού. Οι πιο πρώιμοι πρόγονοι των μοντέρνων ποδηλάτων βουνού βασίστηκαν στα ποδήλατα τύπου Cruiser, όπως αυτά που κατασκευάστηκαν από την Scwinn. Το μοντέλο Schwinn Excelsior ήταν το καλύτερο της κατηγορίας του λόγω της γεωμετρίας του. 
Κατά το τέλος του 1970 και στις αρχές του 1980, εταιρίες ποδηλάτων δρόμου άρχισαν να κατασκευάζουν ποδήλατα βουνού χρησιμοποιώντας υψηλής τεχνολογίας υλικά λιγοστού βάρους.
Ο Τζο Μπρηζ είναι αποδεκτός στους περισσότερους ως ο άνθρωπος που εισήγαγε στον ποδηλατικό κόσμο το πρώτο ποδήλατο βουνού, κατασκευασμένο ειδικά για αυτόν τον σκοπό, το 1978. Ο Τομ Ρίτσεϊ, ένας μεταλοκολλητής με δεξιότητες στην κατασκευή ποδηλάτων, προχώρησε αργότερα στην κατασκευή σκελετών ποδηλάτων για μία εταιρία επονομαζόμενη MountainBikes η οποία αργότερα μετονομάστηκε σε Fisher Mountain Bikes. 
Τα πρώτα ποδήλατα βουνού ήταν στην ουσία απλά ποδήλατα δρόμου (με διαφορετική σωλήνωση και γεωμετρία) με ευρύτερο σκελετό και διακλαδώσεις για να επιτρέπουν την ύπαρξη χοντρότερων ελαστικών. Τα τιμόνια ήταν επίσης διαφορετικά καθώς ήταν ίσια και εγκαρσίως τοποθετημένα σε αντίθεση με τα χαμηλωμένα και κυρτά τιμόνια που χρησιμοποιούνταν στα ποδήλατα δρόμου. 
Επίσης διάφορα κομμάτια, κατά την πρώιμη κατασκευή ποδηλάτων βουνού, πάρθηκαν από τα ποδήλατα BMX. 
Άλλοι συνεισφέροντες ήταν οι Ότις Γκάι και Κιθ Μπόντρατζερ. 
O Τομ Ρίτσεϊ κατασκεύασε το πρώτο τακτικά διαθέσιμο ποδήλατο βουνού, το οποίο εξοπλίστηκε αργότερα από τους Γκάρι Φίσερ και Τσάρλι Κέλι και πουλήθηκε από την εταιρία τους, ονομαζόμενη MountainBikes (αργότερα επονομάστηκε σε Fisher Mountain Bikes). Τα δύο πρώτα ποδήλατα βουνού τα οποία είχαν μαζική παραγωγή πουλήθηκαν στις αρχές του 1980· το Specialized STumpjumper και το Univega Alpina Pro. Το 2007 δημοσιεύθηκε το ντοκιμαντέρ “Klunkerz: A Film About Mountain Bikes”, μέσα στο οποίο περιγράφεται το θέμα της ιστορίας της ορεινής ποδηλασίας κατά τη διάρκεια αυτής της καθοριστικής περιόδου στη Βόρεια Καλιφόρνια.
Εκείνη την εποχή, η βιομηχανία ποδηλάτων δεν είχε ενθουσιαστεί με την ιδέα των ποδηλάτων βουνού, τα οποία πολλοί θεωρούσαν ως μια βραχυπρόθεσμη μόδα. Συγκεκριμένα, μεγάλοι κατασκευαστές όπως η Schwinn και η Fuji απέτυχαν να δουν την σημασία ενός ποδηλάτου ικανού να χρησιμοποιείται σε όλων των ειδών τις διαδρομές και την επερχόμενη έκρηξη στα “σπορ περιπέτειας”. Αντίθετα, η πρώτη μαζική παραγωγή ποδηλάτων βουνού ήταν πρωτοπορία νέων εταιριών όπως οι MountainBikes (έπειτα, Fisher Mountain Bikes), Ritchey, και Specialized.

1990–2000

Κατά το 1990 και την πρώτη δεκαετία του εικοστού πρώτου αιώνα, η ορεινή ποδηλασία αναπτύχθηκε από ένα ελάχιστα γνωστό άθλημα σε μία κύρια δραστηριότητα. Ποδήλατα βουνού και ο εξοπλισμός αυτών, τα οποία ήταν κάποτε διαθέσιμα μόνο σε εξειδικευμένα καταστήματα ή κατόπιν ταχυδρομικής παραγγελίας έγιναν διαθέσιμα σε απλά ποδηλατικά καταστήματα. Κατά τα μέσα της πρώτης δεκαετίας του εικοστού πρώτου αιώνα, ακόμα και πολυκαταστήματα όπως το Wal-Mart άρχισαν να πουλούν φτηνά ποδήλατα βουνού με ολοκληρωμένη ανάρτηση και δισκόφρενα. Κατά την πρώτη δεκαετία του 2000, η μόδα στα ποδήλατα βουνού περιλαμβάνει το "all mountain bike", το 29άρι και το Singlespeed.

Ορεινή ποδηλασία στην Ελλάδα

Η Ελλάδα προσφέρεται για ορεινή ποδηλασία(εμφανίστηκε στις αρχές του 1990,ενώ το 1996 εντάχθηκε επίσημα στο πρόγραμμα της ΕΟΠ) , σχεδόν σε όλες τις εποχές του χρόνου και ειδικότερα άνοιξη - καλοκαίρι - φθινόπωρο. Το ανάγλυφό της, προσφέρει μια πλειάδα μονοπατιών και δασικών δρόμων, στους οποίους μπορεί ν' απολαύσει κανείς ορεινή ποδηλασία, σε όλες τις κλίσεις και σε όλα τα εδάφη.  Σε όλη την Ελλάδα μπορεί κανείς να βρει ειδικά μονοπάτια (trails) και να χαρεί την ποδηλασία στη φύση. Τέτοιες διαδρομές στην περιοχή της πρωτεύουσας υπάρχουν στην Πάρνηθα, στη Βαρυμπόμπη, στην Πεντέλη, και στο Διόνυσο. Τέλος, είναι γνωστό ότι για πρώτη φορά στην ιστορία των Ολυμπιακών αγώνων,  το αγώνισμα της ορεινής ποδηλασίας διεξήχθη σε βουνό, στην Πάρνηθα.

Ορεινή ποδηλασία στους Ολυμπιακούς Αγώνες

Η Ορεινή ποδηλασία αποτελεί ολυμπιακό αγώνισμα από τους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες της Ατλάντα, το 1996. Το άθλημα της ορεινής ποδηλασίας διαχωρίζεται σε δύο υποκατηγορίες, αυτή των διαδρομών αντοχής (Cross-Country) ανδρών και αυτή των διαδρομών αντοχής γυναικών. Στη γραμμή εκκίνησης παρατάσσονται πενήντα αθλητές στον αγώνα των ανδρών και 30 αθλήτριες στον αγώνα των γυναικών, και ο πρώτος/η πρώτη που θα περάσει τη γραμμή του τερματισμού ανακηρύσσεται νικητής/νικήτρια. Η ακριβής πορεία της διαδρομής δεν καθορίζεται μέχρι την ημέρα πριν από τον αγώνα, όταν οι επίσημοι κριτές βλέπουν τις καιρικές συνθήκες και τις συνθήκες των μονοπατιών - διαδρομών.
Όπως και στα υπόλοιπα Ολυμπιακά αθλήματα, δίνονται χρυσά, ασημένια και χάλκινα μετάλλια στους αθλητές που τερμάτισαν πρώτοι, δεύτεροι και τρίτοι αντίστοιχα. 
Ο Γάλλος Ζουλιέν Αμπσαλόν (Julien Absalon) και η Ιταλίδα Πάολα Πέτσο (Paola Pezzo) έχουν ήδη κατακτήσει δυο συνεχόμενα χρυσά ολυμπιακά μετάλλια στην καριέρα τους και είναι δύο από τα πιο αναγνωρίσιμα ονόματα στο χώρο της ορεινής ποδηλασίας ενώ ο μοναδικός Έλληνας συμμετέχον μέχρι τώρα στους Ολυμπιακούς Αγώνες είναι ο Περικλής Ηλίας.