Κωνσταντίνος Λάσκαρις (λόγιος)

Βιογραφικά στοιχεία

Ο Κωνσταντίνος Λάσκαρις γεννήθηκε στα 1434 στη Κωνσταντινούπολη, και καταγόταν από παλιά βυζαντινή αριστοκρατική οικογένεια. Στη Κωνσταντινούπολη μαθήτευσε κοντά στο διάσημο λόγιο Ιωάννη Αργυρόπουλο. Με την άλωση της Κωνσταντινούπολης, αιχμαλωτίστηκε από τους Τούρκους αλλά μετά ελευθερώθηκε και κατέφυγε μάλλον στη Κρήτη ή στη Ρόδο όπου έζησε μέχρι το 1460. Από το 1460 και για τα επόμενα βρίσκεται στην αυλή του δούκα του Μιλάνου, Φραγκίσκου Σφόρτζα, και διορίστηκε δάσκαλος της κόρης του Ιππολύτης, για χάριν της οποίας συνέγραψε και την «Επιτομή των οκτώ του  λόγου μερών», το 1465. Το 1465 πήγε στη Νάπολη ύστερα από πρόσκληση του βασιλιά Φερδινάνδου του Α’, για να διδάξει την ελληνική γλώσσα και τη ρητορική αλλά παρέμεινε μόνο ένα χρόνο.
Το 1466, -σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Σάθα-, και ενώ πήγαινε να εγκατασταθεί μόνιμα σε κάποιο ελληνικό νησί, το πλοίο κατέπλευσε στη Μεσσήνη της Σικελίας, και ύστερα από πρόσκληση των κατοίκων της πόλεως, παρέμεινε να διδάξει εκεί την ελληνική γλώσσα. Το 1467 διορίστηκε με ειδικό προνόμιο καθηγητής της ελληνικής γραμματείας στο Πανεπιστήμιο της Μεσσήνης.  
Το 1476 είχε τη χαρά να δει τη Γραμματική του, σε έντυπο βιβλίο το οποίο εκδόθηκε στο Μιλάνο, -το πρώτο με ελληνικό κείμενο μόνο βιβλίο που τυπώθηκε. 
Πέθανε το 1501 στη Μεσσήνη, κατά τη διάρκεια μιας επιδημίας πανώλης, δωρίζοντας μάλιστα και στη κοινότητα της πόλης την πολύτιμη συλλογή χειρογράφων του. Η συλλογή αυτή φυλάχτηκε στη πόλη μέχρι το 1679, και από εκεί μεταφέρθηκε στην Ισπανία, υποτελή κράτη της οποίας ήταν και η Σικελία με τη Νάπολη.
Σήμερα 76 χειρόγραφα αυτής της συλλογής υπάρχουν στην Εθνική βιβλιοθήκη της Μαδρίτης.
Ο Λάσκαρις συνέγραψε εκτός από τη Γραμματική του, διάφορα βιβλία σχετικά με επιμέρους θέματα της Γραμματικής όπως περί τόνων των ονομάτων, ετυμολογία, ορθογραφία, κ.α., μεταφράσεις αρχαίων ελλήνων όπως του Πλούταρχου, τον Διογένη τον Λαέρτιο καθώς και ανθολογίες συγγραφέων, ιστορικά όπως την βυζαντινή ιστορία από τη περίοδο του Θεοδώρου Λάσκαρη έως το Κωνσταντίνο 
Παλαιολόγο, αλλά και θρησκευτικά όπως τον Βίο του Αγίου Δημητρίου και τις Πράξεις των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου.

Επιτομή των οκτών του λόγου μερών

Επιτομή των οκτώ του λόγου μερών και άλλων τινών αναγκαίων συντεθείσα παρά Κωνσταντίνου Λασκάρεως του Βυζαντίου
Μιλάνο, Δημήτριος Δαμιλάς και Dionigi Paravicino 1476.
Γραμματικό βιβλίο που συντάχτηκε από τον σπουδαίο δάσκαλο της Αναγέννησης, Κωνσταντίνο Λάσκαρι το 1465. σκοπός της συγγραφής του ήταν να γνωρίσει την ελληνική γλώσσα, η Ιππολύτη, κόρη του δούκα του Μιλάνου, Φραντζέσκο Σφόρτζα, της οποίας ήταν δάσκαλος ο Λάσκαρις εκείνη τη περίοδο.  
Το βιβλίο είναι το πρώτο έντυπο χρονολογημένο βιβλίο, γραμμένο αποκλειστικά στην ελληνική γλώσσα, που τυπώθηκε από Έλληνα, ο οποίος μάλιστα, ο Δαμιλάς με υπόδειγμα τα χειρόγραφα του Λάσκαρι, σχεδίασε και στοιχειοθέτησε και  τους τυπογραφικούς χαρακτήρες.
Η επιτομή τυπώθηκε στο Μιλάνο, με την συνδρομή του Paravicino,  ο οποίος πιθανότατα ήταν ιδιοκτήτης νόμιμου τυπογραφείου. Η εκτύπωση τέλειωσε στις 30 Ιανουαρίου 1476. 
Το βιβλίο αποτελείται από 76 φύλλα σε μέγεθος 4ο, δηλαδή 23 εκατοστά, και υπάρχει στην Εθνική βιβλιοθήκη. 
Το βιβλίο επανεκδόθηκε το 1480 πάλι στο Μιλάνο από τον Buono Accorsi, στα 1489 επανατυπώθηκε στη Βιτσέντζα της Ιταλίας και τον Φεβρουάριο του  1494 από τον Άλδο Μανούτιο στη Βενετία. Μάλιστα, αυτή η έκδοση του Άλδου, είναι η πρώτη χρονολογημένη έκδοση του τυπογραφείου του.
Οι εκδόσεις Κάδμος ανατύπωσαν τον Απρίλη του 2007, το βιβλίο, σε επιμέλεια του Αντώνη Αντωνάκου.
πραγματοποιώντας την 90η έκδοση του βιβλίου.