Σεισμός και τσουνάμι στο Τόχοκου το 2011

Ο σεισμός

Ο κύριος σεισμός σημειώθηκε στο δυτικό Ειρηνικό Ωκεανό, 130 χιλιόμετρα (81 μίλια) ανατολικά της πόλης Σεντάι στο νησί Χονσού. Το επίκεντρό του ήταν 373 χιλιόμετρα (232 μίλια) από το Τόκιο, σύμφωνα με το Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ (USGS) και το επίκεντρο σε βάθος 24,4 χμ. (15,2 μίλια). Ο σεισμός συνέβη στις 14:46:23 τοπική ώρα (05:46 UTC). Η μέγιστη επιτάχυνση εδάφους έφτασε τα 2,99 g (29,33 m/s²).
Πριν τον σεισμό της 11ης Μαρτίου, η σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή είχε αυξηθεί. Στις 9 Μαρτίου είχε σημειωθεί σεισμός μεγέθους 7,2 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, σε απόσταση 40 χιλιομέτρων από το επίκεντρο του σεισμού της 11ης Μαρτίου, ενώ είχαν ακολουθήσει 3 ισχυροί μετασεισμοί άνω των 6 Ρίχτερ την ίδια ημέρα.
Αρχικά ο σεισμός της 11ης Μαρτίου αναφέρθηκε ως μεγέθους 7,9 από την Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ (USGS). Το μέγεθος του γρήγορα επαναδιατυπώθηκε ως 8,8 και στη συνέχεια σε 8,9. Οι τελικές εκτιμήσεις υπολόγισαν 9,0 - 9,1 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ. Η διάρκειά του υπολογίστηκε σε 6 λεπτά, αριθμός - ρεκόρ. Ο σεισμός έγινε αισθητός ως το Πεκίνο, 2.500 χιλιόμετρα δυτικά.
Με βάση την Κλίμακα Σεισμικής Έντασης της Ιαπωνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (JMA), μία κλίμακα για την σεισμική ένταση που χρησιμοποιείται στην Ιαπωνία και την Ταϊβάν, ο σεισμός στην πόλη Κουριχάρα της επαρχίας Μιγιάγκι εκτιμήθηκε ως 7 βαθμούς shindo (震度/しんど, μετάφραση: σεισμική ένταση), που είναι το μέγιστο της κλίμακας. Σε 3 άλλες επαρχίες (Φουκουσίμα, Ιμπαράκι και Τοτσίγκι) εκτιμήθηκε ως 6+, στις Ιβάτε, Γκούνμα, Σαϊτάμα και Τσίμπα ως 6-, ενώ στο Τόκιο ως 5+.
Ο σεισμός σημειώθηκε στην περιοχή της Ιαπωνικής Τάφρου, όπου η Πλάκα του Ειρηνικού βυθίζεται κάτω από την Οχοτσκική Πλάκα. Οι συνηθισμένοι σεισμοί της περιοχής αυτής έφταναν μέγιστο μέγεθος έως και 8 - 8,5 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ και, έτσι, το μέγεθος αυτού του σεισμού ήταν μία έκπληξη για κάποιους σεισμολόγους. Ο συγκεκριμένος σεισμός θεωρείται ο ισχυρότερος σεισμός που έχει σημειωθεί ποτέ στην Ιαπωνία. Η Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ υπολογίζει ότι ήταν ο 4-ος μεγαλύτερος σεισμός στον πλανήτη, από την εποχή που ξεκίνησαν οι πρώτες καταγραφές από σεισμογράφους (και μεταγενέστερα από σεισμόμετρα) το 1900.

Μετασεισμοί και νέοι σεισμοί στην περιοχή

Πολλαπλές μετασεισμικές δονήσεις (τουλάχιστον 200 μετασεισμοί), αναφέρθηκαν μετά την αρχική δόνηση μεγέθους 9,0 Ρίχτερ, στις 14:46 τοπική ώρα. Μία δόνηση με μέγεθος 7,0 βαθμών αναφέρθηκε στις 15:06 τοπική ώρα, μία με 7,4 στις 15:15 τοπική ώρα και μία με 7,2 στις 15:26 τοπική ώρα. Συνολικά 25 από αυτούς έφτασαν μέγεθος πάνω από 6,0 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ, ενώ πάνω από 100 είχαν μέγεθος 4,5 και άνω.
Ένας ξεχωριστός σεισμός μεγέθους 6,7 βαθμών (μέτρηση της Ιαπωνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας) συνέβη στις 03:59 την 12 Μαρτίου τοπική ώρα (11 Μαρτίου 18:59 UTC). Το επίκεντρο του ήταν στην επαρχεία Νιιγκάτα, σε βάθος 10 χιλιομέτρων (6,2 μίλια).
Στις 23:30 το βράδυ της 7ης Απριλίου 2011 (17:30 ώρα Ελλάδος) σημειώθηκε νέος σεισμός 7,4 βαθμών Ρίχτερ, στην επαρχία Μιγιάκι στα βορειανατολικά της Ιαπωνίας και το μετεωρολογικό ινστιτούτο της χώρας είχε προειδοποιήσει για κύματα ενός μέτρου, τα οποία αναμενόταν να χτυπήσουν τις ακτές. Το Αμερικανικό Γεωλογικό Ινστιτούτο ανάφερε ότι ο σεισμός είχε μέγεθος 7,1 βαθμών Ρίχτερ. Ο σεισμός κράτησε για ένα λεπτό, και όπως ανέφερε ο υπεύθυνος του πυρηνικού σταθμού "Φουκοσίμα Ι", ο αντιδραστήρας Νταϊτσί δεν υπέστη βλάβη και ότι οι εργαζόμενοι είναι ζωντανοί, χωρίς όμως να ξέρει αν εκκένωσαν τον σταθμό. Το βάθος του σεισμού βρίσκεται στα 25 μίλια, και ο σεισμός έγινε αισθητός κυρίως στις γειτονικές περιοχές. Το ηλεκτρικό ρεύμα στην Ιχινοσέκι κόπηκε, σύμφωνα με το τηλεοπτικό κανάλι NHK, και οι κάτοικοι εκλήθησαν να φύγουν και να μετακινηθούν σε ψηλότερα επίπεδα.
Στις 12 Απριλίου 2011, εκδηλώθηκε νέος μετασεισμός. Σύμφωνα με τη Μετεωρολογική Υπηρεσία της Ιαπωνίας, ο σεισμός 5,8 βαθμών Ρίχτερ είχε ως επίκεντρο την επαρχία της Φουκοσίμα, όπου βρίσκεται ο πυρηνικός σταθμός, ο οποίος προκάλεσε πυρηνική κρίση στη χώρα. Παρόλα αυτά, δεν ανακοινώθηκε προειδοποίηση για τσουνάμι μετά τον σεισμό. Σύμφωνα με την εταιρεία TEPCO, διαχειρίστρια εταιρεία του πυρηνικού σταθμού Φουκοσίμα, δήλωσε ότι οι εργαζόμενοι δεν εκκένωσαν τον χώρο του σταθμού, για να αποτρέψουν «εκτεταμένη πυρηνική καταστροφή». Επίσης ανακοίνωσε ότι ξέσπασε φωτιά στον αντιδραστήρα Νο. 4, και ότι στάλθηκε ειδική μονάδα για την κατάσβεσή της.
Στις 16 Απριλίου, βόρεια της πρωτεύουσας της Ιαπωνίας, Τόκιο, σημειώθηκε νέος σεισμός 5,8 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ. Σύμφωνα με το Αμερικανικό Γεωφυσικό Ινστιτούτο USGS δεν υπάρχει κίνδυνος για τσουνάμι. Το επίκεντρο του σεισμού είναι η περιοχή στα νότια της κεντρικής επαρχίας Τοσίτζι, η οποία βρίσκεται 83 χιλιόμετρα βορείως του Τόκιο. Ο σεισμός έγινε στις 05:19 ώρα Ελλάδος. Το βάθος του σεισμού υπολογίζεται από το Αμερικανικό Ινστιτούτο σε 20 χιλιόμετρα και σε 70 χιλιόμετρα σύμφωνα με τη Μετεωρολογική Υπηρεσία της Ιαπωνίας.

Γεωλογικές και γεωφυσικές επιπτώσεις

Κατά τη διάρκεια του σεισμού καταγράφηκε μετατόπιση του βυθού της θάλασσας, κοντά στο επίκεντρο, κατά 24 μέτρα (79 πόδια), 4 φορές μεγαλύτερη από την προηγούμενη παρόμοια μέτρηση στην Ιαπωνία. Αυτή ήταν η μεγαλύτερη καταγεγραμμένη μετατόπιση μέχρι σήμερα, αλλά πιθανότατα όχι και η μεγαλύτερη που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ, καθώς υπολογίζεται πως ο σεισμός της Σουμάτρας το 2004 θα μπορούσε να έχει μετατοπίσει τον βυθό κατά 30 μέτρα. 
Η Αμερικανική Γεωλογική Υπηρεσία ανακοίνωσε πως από τον σεισμό δημιουργήθηκε ρήγμα μήκους 300 χιλιομέτρων, ενώ ο Μπράιαν Ατγουότερ, επιστήμονας της υπηρεσίας δήλωσε πως «η ενέργεια που απελευθερώθηκε από αυτόν τον σεισμό ισοδυναμεί σχεδόν με την παγκόσμια κατανάλωση ενέργειας σε διάστημα ενός μήνα».
Δύο μέρες μετά τον σεισμό επαναδραστηριοποιήθηκε το ηφαίστειο Σινμοεντάκε, ύψους 1.420 μέτρων, που βρίσκεται στο νησί Κιούσου, αλλά είναι αβέβαιο αν το συμβάν συνδέεται με τον σεισμό της 11ης Μαρτίου. Το ηφαίστειο είχε ενεργοποιηθεί για πρώτη φορά μετά από 52 χρόνια τον Ιανουάριο, αλλά είχε σχεδόν ηρεμήσει 2 εβδομάδες πριν τον σεισμό. Στις 13 Μαρτίου άρχισε ξανά να εκτοξεύει πέτρες και στάχτη που έφταναν σε ύψος 4.000 μέτρων.

Μείωση της διάρκειας της μέρας

Χάρη στον σεισμό της 11ης Μαρτίου η διάρκεια της 24ώρης ημέρας στην Γη μίκρυνε κατά 1,8 μικροδευτερόλεπτα, σύμφωνα με τον γεωφυσικό Ρίτσαρντ Γκρός από τη Jet Propulsion Laboratory της NASA στην Πασαντίνα.
Στην αρχή, ο Γκρος είχε υπολογίσει ότι η διάρκεια της 24ωρης ημέρας στη Γη είχε μικρύνει κατά 1,6 μικροδευτερόλεπτα, αλλά αργότερα επανεκτίμησε την κατάσταση σε 1,8 μικροδευτερόλεπτα. «Αλλάζοντας την κατανομή της μάζας της Γης, ο σεισμός της Ιαπωνίας ανάγκασε τη Γη να περιστρέφεται πιο γρήγορα και οδήγησε στη μείωση της διάρκειας της ημέρας κατά 1,8 μικροδευτερόλεπτα», δήλωσε και πρόσθεσε ότι είναι δυνατές περισσότερες βελτιώσεις καθώς θα λαμβάνουμε νέες πληροφορίες για τον σεισμό. Ο προηγούμενος μεγάλος σεισμός στη Χιλή (Φεβρουάριος 2010) είχε προκαλέσει τη μείωση της διάρκειας της ημέρας κατά 1,26 μικροδευτερόλεπτα.

Αλλαγές στον άξονα της Γης

Σύμφωνα με αναφορές από το Εθνικό Ινστιτούτο Γεωφυσικής και Ηφαιστειολογίας της Ιταλίας, η επίπτωση του σεισμού ήταν τόσο ισχυρή ώστε ο άξονας της Γης μετακινήθηκε κατά 4 ίντσες / 10 εκατοστά. Μία ξεχωριστή έκθεση από την Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ, δήλωσε ότι το νησί Χονσού, το κύριο νησί της Ιαπωνίας, έχει μετατοπιστεί κατά 2,4 μέτρα προς τα ανατολικά. 
Ο Δόκτορας Ντάνιελ ΜακΝάμαρα, σεισμολόγος του Τμήματος Γεωλογικής Επισκόπησης των ΗΠΑ, δήλωσε στη The Huffington Post ότι η καταστροφή άφησε ένα τεράστιο ρήγμα στον πυθμένα της θάλασσας, 217 μίλια σε μήκος και 50 μίλια σε πλάτος.

Καταστροφές στην Ιαπωνία

Ο σεισμός προκάλεσε τσουνάμι σε πολλές περιοχές της χώρας. Το τσουνάμι ξεκίνησε να διαδίδεται στον Ειρηνικό ωκεανό προς όλες τις κατευθύνσεις, αμέσως μετά τον σεισμό. Η προειδοποίηση για τσουνάμι που εκδόθηκε από την Ιαπωνία ήταν η πιο σοβαρή στην κλίμακα προειδοποίησης, υπολογίζοντας ότι το κύμα αυτό αναμένεται να είναι έως 10 μέτρα (33 πόδια) υψηλό. 
Το τσουνάμι αποδείχθηκε ασύλληπτα πιο καταστροφικό από τον ίδιο το σεισμό, καθώς σε αρκετές ακτές έφτασε τα 15 μέτρα ύψος, αν και το μέγιστο ύψος που καταγράφηκε ήταν 40,5 μέτρα. Συμπαρέσυρε σπίτια, κτίρια, αυτοκίνητα, ακόμα και πλοία, φτάνοντας κατά τόπους έως και 20 χιλιόμετρα μέσα στο εσωτερικό της στεριάς. Το αεροδρόμιο του Σεντάι κυριολεκτικά σαρώθηκε από την πλημμύρα, αναγκάζοντας τους ανθρώπους να καταφύγουν στα άνω επίπεδα του κεντρικού κτιρίου του αερολιμένα για να σωθούν. Η προέλαση του τσουνάμι στην περιοχή του αεροδρομίου μαγνητοσκοπήθηκε από ένα ελικόπτερο του NHK News, παρουσιάζοντας ένα αριθμό αυτοκινήτων στους τοπικούς δρόμους που προσπαθούσαν να ξεφύγουν από την προσέγγιση των κυμάτων να καταπίνονται από αυτά.

Προειδοποιήσεις σε άλλες χώρες

Αμέσως μετά τον σεισμό και την εμφάνιση τσουνάμι στις ιαπωνικές ακτές, εκδόθηκαν αμέσως προειδοποιήσεις για τσουνάμι και εκκενώσεις στις ακτές ολόκληρου του Ειρηνικού σε πάνω από 20 χώρες, συμπεριλαμβανομένων και όλη την ακτογραμμή της Βόρειας και της Νότιας Αμερικής, από την Αλάσκα μέχρι την Χιλή.
Το Κέντρο Προειδοποίησης του Ειρηνικού εξέδωσε δελτίο προειδοποίησης για τη Ρωσία, τις Φιλιππίνες, την Ταϊβάν, τις Μαριάνες Νήσους, το Γκουάμ, τα Νησιά Μάρσαλ, την Ινδονησία, την Παπούα Νέα Γουινέα, το Ναούρου, τη Μικρονησία, την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία, το Μεξικό, τη Χαβάη και τις ακτές των ΗΠΑ. Ο Ερυθρός Σταυρός εξέφρασε την ανησυχία του ότι τα φονικά κύματα θα ήταν ψηλότερα από ορισμένα νησιά του Ειρηνικού, που κατά συνέπεια κινδύνευαν να καλυφθούν εντελώς από τα νερά. Ευτυχώς όμως, οι φόβοι αυτοί δεν επαληθεύτηκαν.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, εκδόθηκε προειδοποίηση για τσουνάμι για τις παράκτιες περιοχές της Καλιφόρνιας και του Όρεγκον. Η Υπηρεσία Πολιτικής Άμυνας της Χαβάης διέταξε την εκκένωση όλων των παράκτιων περιοχών, συμπεριλαμβανομένης της Χονολουλού. Τα κύματα στη Χαβάη είχαν ύψος ως 1 μέτρο, χωρίς να προκαλέσουν μεγάλες ζημιές, αλλά συνολικά οι μικροζημιές έφτασαν τα 3 εκατομμύρια δολάρια. Τα πρώτα κύματα έφτασαν στην περιοχή των Δυτικών ακτών 12 ώρες μετά τον κύριο σεισμό. Τέσσερις περιοχές στην Καλιφόρνια κηρύχθηκαν σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, καθώς τα κύματα προκάλεσαν ζημιές σε λιμάνια και πλεούμενα, ενώ ένας άνθρωπος στην Καλιφόρνια ο οποίος επιχειρούσε να πάρει φωτογραφίες των κυμάτων παρασύρθηκε από αυτά και αργότερα πιστοποιήθηκε ο θάνατός του.
Στο Μεξικό, τα κύματα έφτασαν το μισό μέτρο. Στο Περού, το κύμα έφτασε το 1,5 μέτρο ενώ αναφέρθηκαν καταστροφές στις πόλεις Πουέμπλο Νουέβο ντε Κολάν και Πίσκο Στη Χιλή, τα κύματα έφτασαν 24 ώρες αργότερα, χωρίς να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές. Το ύψος των κυμάτων στο Νησί του Πάσχα, έφτασε το 1,16 μ. πάνω από το κανονικό επίπεδό τους.
Στην ανατολική Κίνα, οι Αρχές προειδοποίησαν τους κατοίκους να απομακρυνθούν από τις παραλίες. Η ακτοφυλακή της Ταϊβάν απομάκρυνε τους κατοίκους της πυκνοκατοικημένης ανατολικής ακτής, καθώς αναμένονταν κύματα ύψους 50 εκατοστών.
Στην Αυστραλία και στην Νέα Ζηλανδία εκδόθηκε αρχικά προειδοποίηση για τσουνάμι, αλλά στη συνέχεια η προειδοποίηση άρθηκε. Παρόμοια κατάσταση συνέβη και στα νησιά Ουόλις, την Φουτούνα και την Νέα Καληδονία. Στην νήσο Γκουάμ ο κόσμος απομακρύνθηκε από τις παραλίες και οι ένοικοι των ξενοδοχείων μεταφέρθηκαν σε δωμάτια υψηλότερων ορόφων, μέχρι την άρση του συναγερμού αργότερα εντός της ημέρας. Ανάλογα μέτρα πάρθηκαν και στις Βόρειες Μαριάνες Νήσους.
Περισσότεροι από 10.000 άνθρωποι απομακρύνθηκαν από τμήματα της ανατολικής Ρωσίας. Η επιχείρηση εκκένωσης των περιοχών επικεντρώθηκε στην νήσο Σαχαλίνη και στις Νότιες Κουρίλες.
Μετά τα πρώτα κύματα που έφτασαν στις ακτές των Φιλιππίνων, τα οποία ήταν μικρού μεγέθους, οι αρχές της χώρας ανέστειλαν και εκεί τον συναγερμό για τσουνάμι. Στην Ινδονησία τα κύματα έφτασαν το ύψος των 10 εκατοστών, χωρίς να προκαλέσουν μεγάλες ζημιές, αλλά στην επαρχία Παπούα ένας άνθρωπος σκοτώθηκε όταν παρασύρθηκε από αυτά.

Θύματα

Στις 12 Μαρτίου, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) επιβεβαίωσε ότι έως τότε 621 άνθρωποι είχαν σκοτωθεί εξαιτίας του καταστροφικού σεισμού, όμως ο αριθμός των νεκρών αναμενόταν να αυξηθεί. Επίσης, ανέφερε 1.040 τραυματίες και τουλάχιστον 645 αγνοούμενους.
Σύμφωνα με την Ιαπωνική Αστυνομία, οι νεκροί ανέρχονταν σε 637, με επιπλέον 653 να αγνοούνται. Όμως ο συνολικός αριθμός αναμενόταν να αυξηθεί σημαντικά, καθώς 200 με 300 πτώματα μεταφέρονταν στην πόλη Σεντάι και ακόμη 200 μεταφέρονταν σε γυμναστήρια σε άλλες περιοχές της νομαρχίας Μιγιάγκι, όπως μετέδωσε το πρακτορείο Kyodo. Εκφράζονταν φόβοι για υπέρμετρη αύξηση του αριθμού των θυμάτων, καθώς στην πόλη Μιναμισανρίκου στη βορειοανατολική Ιαπωνία, την οποία έπληξε το κύμα, τουλάχιστον 10.000 κάτοικοί της αγνοούνται.
Στις 13 Μαρτίου, η Ιαπωνική Αστυνομία ανακοίνωσε πως οι νεκροί επισήμως έχουν ξεπεράσει τους 1.000, ενώ αναμένεται να αυξηθεί ο αριθμός τους. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, 590.000 άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.
Στις 21 Μαρτίου, οι αρχές ανακοίνωσαν πως οι επιβεβαιωμένοι θάνατοι έφτασαν τους 8.805, συν 2.628 τραυματίες, ενώ αγνοούνται 12.664 άνθρωποι. 
 Ο πιο πρόσφατος απολογισμός είναι 15.365 νεκροί, 5.363 τραυματίες και 8.206 αγνοούμενοι.

Καταστροφές και επιπτώσεις

Ο ισχυρός σεισμός 9,0 - 9,1 βαθμών Ρίχτερ και το τσουνάμι που έπληξαν τις βορειοανατολικές ακτές της Ιαπωνίας, προκάλεσαν το θάνατο πολλών ανθρώπων, αλλά και σοβαρές υλικές ζημιές στις επαρχίες Μιγιάγκι, Φουκουσίμα, Τσίμπα, Ιβάτε και Τόκιο. Το Υπουργείο Άμυνας της Ιαπωνίας ανέφερε ότι περισσότερα από 1.800 σπίτια έχουν καταστραφεί. Οι αρχές υπολογίζουν σε 1.200 τον αριθμό των νοικοκυριών που επλήγησαν από αυτό το τσουνάμι.
Πάνω από 4,4 εκατομμύρια νοικοκυριά έμειναν χωρίς ρεύμα, ενώ πάνω από 1 εκατομμύριο νοικοκυριά ανέφεραν πως είχαν έλλειψη νερού. Στην Φουκουσίμα ένα φράγμα έσπασε, παρασύροντας σπίτια. Σύμφωνα με αναφορές, ένα διυλιστήριο πετρελαίου εξερράγη στην Ιχιχάρα, ανατολικά του Τόκιο. Τουλάχιστον 20 άνθρωποι τραυματίστηκαν στο Τόκιο μετά από κατάρρευση ορόφου ενός κτιρίου, ενώ στο Σεντάι ένα ξενοδοχείο κατέρρευσε. 
Πυρκαγιές αναφέρθηκαν στο Τόκιο και στις πληγείσες περιοχές, κυρίως στην πόλη Κεσενούμα, όπου φωτιές μήκους αρκετών χιλιομέτρων μαίνονταν σε μεγάλα τμήματα της πόλης. Εικόνες που μεταδόθηκαν από το NHK και είχαν ληφθεί από στρατιωτικό αεροσκάφος απεικονίζουν σπίτια και άλλα κτήρια να καίγονται στην πόλη. 
Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου της Χαβάης, υπολογίζεται ότι το τσουνάμι άφησε πίσω του 25 εκατομμύρια τόνους συντριμμιών, εκ των οποίων 4 έως 8 διαλύθηκαν στον ωκεανό και ένα έως δύο επιπλέουν στην επιφάνειά του. Ένα χρόνο μετά το σεισμό και το τσουνάμι εντοπίστηκε ένα ιαπωνικό ψαράδικο, με σημαία από το Χοκκάιντο να πλέει ακυβέρνητο κοντά στη Βρετανική Κολομβία, στον Καναδά. Υπολογίζεται ότι ο κύριος όγκος των συντριμμιών του τσουνάμι θα αρχίσει να ξεβράζεται στη δυτική ακτή της Βόρειας Αμερικής από της Αλάσκα μέχρι τη Καλιφόρνια τον Οκτώβριο του 2012. Ήδη κάποια αντικείμενα που ξεβράστηκαν έχουν επιστραφεί στους ιδιοκτήτες τους, αν αυτοί ζουν.
Οι πυρηνικοί σταθμοί Οναγκάβα, Φουκουσίμα Ι και ΙΙ και Φουκουσίμα Tokai έκλεισαν αυτόματα μετά τον σεισμό. Ο πυρηνικός σταθμός Higashidōri, επίσης, στη βορειοανατολική ακτή, είχε ήδη κλείσει για την περιοδική επιθεώρηση. Στο σταθμό στην Οναγκάβα ξέσπασε φωτιά, χωρίς όμως να απειληθεί ο αντιδραστήρας του εργοστασίου, με τον πρωθυπουργό Ναότο Καν να δηλώνει ότι δεν υπήρξε διαρροή πυρηνικής ενέργειας εξαιτίας του σεισμού. Στην ομιλία του εξέφρασε τη συμπάθεια του σε όλα τα θύματα, και υποσχέθηκε βοήθεια, δηλώνοντας ότι έχει συσταθεί μία υπηρεσία εκτάκτου ανάγκης.

Μεταφορές και τηλεπικοινωνίες

Το δίκτυο μεταφορών της Ιαπωνίας αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα. Πολλά τμήματα της οδού ταχείας κυκλοφορίας Tohoku, που εξυπηρετεί την βόρεια Ιαπωνία, υπέστησαν ζημιές.
Όλες οι υπηρεσίες των σιδηροδρόμων ανεστάλησαν στο Τόκιο, με 20.000 ανθρώπους να καθηλώνονται στους σταθμούς σε όλη την πόλη, μέχρι να επανέλθουν αργότερα Αν και δεν σημειώθηκε κάποιος εκτροχιασμός στο Σινκανσέν, οι υπηρεσίες του σιδηροδρομικού δικτύου ανεστάλησαν, ενώ και το σιδηροδρομικό δίκτυο JR East ανέστειλε τις υπηρεσίες του για το υπόλοιπο της ημέρας Σε τέσσερα τρένα στις παράκτιες γραμμές, αναφέρθηκαν προβλήματα στον έλεγχό τους από τους χειριστές, ενώ ένα τρένο στη γραμμή Senseki διαπιστώθηκε πως είχε εκτροχιαστεί.
Πλοίο ναυπηγικής εταιρείας του λιμανιού Ισινομάκι με εκατό ανθρώπους πλήρωμα, παρασύρθηκε από το τσουνάμι στην περιοχή Μιγιάγκι.
Τα αεροδρόμια Ναρίτα και Χανέντα ανέστειλαν τις δραστηριότητές τους μετά το σεισμό. Σοβαρές ζημιές σημειώθηκαν στο αεροδρόμιο του Σεντάι από το τσουνάμι που ακολούθησε τον κύριο σεισμό.
Ο σεισμός προκάλεσε σοβαρά προβλήματα και στις τηλεπικοινωνίες.

Οικονομικές επιπτώσεις

Αμέσως μετά την σεισμική δόνηση, το χρηματιστήριο του Τόκιο είδε τον δείκτη Nikkei να διολισθαίνει κατά 5%. Η Τράπεζα της Ιαπωνίας δήλωσε ότι θα καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να διασφαλίσει τη χρηματοοικονομική σταθερότητα της αγοράς.
Σημαντικές ήταν και οι ζημιές σε άλλα χρηματιστήρια σε όλο τον κόσμο. Στη Γερμανία ο DAX έχασε 1,2% μέσα σε λίγα λεπτά, στο Χονγκ Κονγκ ο Hang Seng σημείωσε πτώση κατά 1,8%, ενώ ο δείκτης Kospi της Νότιας Κορέας σημείωσε πτώση κατά 1,3%. Μέχρι το τέλος των συναλλαγών την Παρασκευή, ο MSCI Asia Pacific Index υποχώρησε κατά 1,8%. Ο πανευρωπαϊκός δείκτης Eurostoxx 600 έκλεισε στις 275 μονάδες καταγράφοντας απώλειες 0,74%, ενώ ο βιομηχανικός Ντάου Τζόουνς έπεσε 0,2% στις 11.970 μονάδες.
Οι τιμές του πετρελαίου μειώθηκαν, παρά τη συνεχιζόμενη κρίση στη Λιβύη και τις αναμενόμενες διαδηλώσεις στη Σαουδική Αραβία. Στη Νέα Υόρκη, το βαρέλι του αργού πετρελαίου υποχώρησε αμέσως κάτω από τα 100 δολάρια (99,01 δολάρια από 100,08 δολάρια από το μεσημέρι), ενώ προσφάτως ξεπερνούσε τα 110.
Στο Χονγκ Κονγκ, ο Υπουργός Οικονομικών John Tsang προειδοποίησε τους επενδυτές να «δώσουν μεγάλη προσοχή», καθώς ο σεισμός μπορεί να έχει ένα βραχυπρόθεσμο αντίκτυπο στην τοπική χρηματιστηριακή αγορά. 
Οι τιμές των μετοχών των μεγαλύτερων ασφαλιστικών εταιρειών Munich Re και Swiss Reinsurance Company παρουσίασαν ζημιές, καθώς εικάζεται ότι μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με απώλειες «κάπου στη σειρά 10 δισεκατομμύρια δολαρίων», ακόμη και μετά από ορισμένα έξοδα που καλύφθηκαν από πρωτογενείς ασφαλιστές της Ιαπωνίας και της κυβέρνησης.

Εκτιμήσεις

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το οικονομικό κόστος των ζημιών στην Ιαπωνία φτάνει στα 4,6 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η Standard & Poor's (S&P) υποβάθμισε τις πιστωτικές προοπτικές της Ιαπωνίας από σταθερές σε αρνητικές, λέγοντας ότι «αυτή η πρόβλεψη έγινε εξαιτίας του υψηλού κόστους της ανοικοδόμησης».
«Η S&P θεωρεί ότι το κόστος, το οποίο σχετίζεται με τον καταστροφικό σεισμό της 11ης Μαρτίου, και το τσουνάμι που ακολούθησε, καθώς και τη πυρηνική καταστροφή που ακολούθησε, θα αυξήσει τα δημοσιονομικά ελλείμματα της Ιαπωνίας κατά 3,7% (περισσότερο από ότι έλεγαν οι προηγούμενες εκτιμήσεις) του ΑΕΠ μέχρι το 2013», δήλωσε η εταιρία. Η S&P πρόσθεσε «ότι πολλά θα εξαρτηθούν από τους πολιτικούς της Ιαπωνίας και την ικανότητα τους να αντισταθμίσουν τα φορολογικά μέτρα στη χώρα τους στο μέλλον. Η εταιρία υπολογίζει ότι το κόστος της ανοικοδόμησης θα φθάσει τα 30 τρισεκατομμύρια γιεν (364 δισεκατομμύρια δολάρια)».

ΑΕΠ Ιαπωνίας

Η Παγκόσμια Τράπεζα δήλωσε, σε μια έκθεση που δημοσιεύθηκε σήμερα, ότι η Ιαπωνία θα χρειαστεί 5 χρόνια για να αποκαταστήσει την οικονομία της μετά τον σεισμό. Η Παγκόσμια Τράπεζα αναφέρει ότι, εξαιτίας του σεισμού, υπήρξε πτώση του ΑΕΠ κατά 4% (235 εκατομμύρια δολάρια, 165 εκατομμύρια ευρώ).
Στην έκθεση της, παρόλο που ακόμα είναι πολύ νωρίς για εκτιμήσεις, η Παγκόσμια Τράπεζα αναφέρει ότι ο σεισμός του Κόμπε (1995) απέδειξε ότι η Ιαπωνία διαθέτει τα εφόδια για οικονομική αποκατάσταση μετά από περιβαλλοντικές καταστροφές. Η Παγκόσμια Τράπεζα ανέφερε ότι υπολογίζεται ότι η ανοικοδόμηση θα κυμανθεί μεταξύ 122-235 δισεκατομμυρίων δολαρίων, δηλαδή 2,5-4% επί του ΑΕΠ της Ιαπωνίας. «Ένα μικρό μέρος θα επιβαρυνθεί από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς, ενώ το υπόλοιπο από τα νοικοκυριά και την κυβέρνηση», πρόσθεσε.

Προϋπολογισμός έκτακτης ανάγκης

Η Ιαπωνία ανακοίνωσε τον προϋπολογισμό έκτακτης ανάγκης, ο οποίος ανέρχεται στα 4 τρισεκατομμύρια γιεν (ισοδυναμεί με 33.46 δισεκατομμύρια ευρώ) για να αντιμετωπισθούν οι καταστροφές, οι οποίες προκλήθηκαν από τον σεισμό. Ο προϋπολογισμός έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να εγκριθεί από το Κοινοβούλιο της Ιαπωνίας στα τέλη του Απριλίου και θα τεθεί σε ισχύ από τον Μάιο. Επίσης, η ιαπωνική κυβέρνηση δήλωσε ότι «σύμφωνα με εκτιμήσεις, ο προϋπολογισμός για την ανοικοδόμηση της χώρας θα ανέρχεται στα 25 τρισεκατομμύρια γιεν».
Ο προϋπολογισμός για έκτακτη ανάγκη θα αφορά την παροχή προσωρινής στέγης σε αυτούς που έμειναν άστεγοι εξαιτίας του σεισμού, την αποκατάσταση των υποδομών και τα δάνεια που έχουν σχέση με τις καταστροφές. Ο σεισμός του 2011 στην Ιαπωνία προκάλεσε τον θάνατο ή την εξαφάνιση 27.000 ανθρώπων, καταστροφές στα σπίτια στη βορειανατολική Ιαπωνία και πυρηνική καταστροφή. Την Πέμπτη, 21 Απριλίου, η ιαπωνική κυβέρνηση απαγόρευσε την είσοδο σε μια ζώνη 20 χιλιομέτρων από τον πυρηνικό σταθμό Φουκοσίμα.

Παγκόσμια ανταπόκριση

Τα Ηνωμένη Έθνη ανακοίνωσαν ότι βρίσκονται σε ετοιμότητα για την αποστολή τουλάχιστον 30 ομάδων διάσωσης στις πληγείσες περιοχές. Έτοιμες να προσφέρουν βοήθεια δήλωσαν Ρωσία και Γαλλία.

Ρωσία

Η Ρωσία συγκεκριμένα, σύμφωνα με δηλώσεις του Ρώσου Πρωθυπουργού Βλαντιμίρ Πούτιν, είναι έτοιμη να βοηθήσει την Ιαπωνία, η οποία εξαιτίας του σεισμού 9,0 - 9,1 βαθμών Ρίχτερ καθώς και του τσουνάμι που ακολούθησε, αμφότερα στις 11 Μαρτίου, ζήτησε από τη Ρωσία περισσότερη παροχή ενέργειας.
Σε μια έκτακτη συνεδρίαση, ο Βλαντιμίρ Πούτιν δήλωσε ότι «οι γείτονές μας αντιμετωπίζουν μια τραγωδία... παρά τις διαμάχες μας στο παρελθόν» (όσον αφορά τα νησιά των Κουρίλλων, τα οποία αποτελούν ρωσικό έδαφος, όπως είχε δηλώσει και ο Ρώσος Πρόεδρος). «Η Ιαπωνία είναι στενός μας συνεργάτης για πολλά χρόνια. Πρέπει να κάνουμε τα πάντα για να βοηθήσουμε την Ιαπωνία σε αυτή την κατάσταση», πρόσθεσε.
Ο Αναπληρωτής Αρμόδιος Ενέργειας του Βλαντιμίρ Πούτιν, Ίγκορ Σέχιν, δήλωσε ότι «μπορούμε να παρέχουμε από 3.000.000-4.000.000 τόνους ενέργειας και πολύ γρήγορα», προσθέτοντας ότι η Ρωσία μπορεί να προμηθεύει με ενέργεια που παράγεται στην Άπω Ανατολή, καθώς και με φυσικό αέριο της Gasprom.

ΗΠΑ

Η τότε Αμερικανίδα Υπουργός Εξωτερικών, Χίλαρι Κλίντον, βρέθηκε στο Τόκιο για διαπραγματεύσεις με τον Ναότο Καν. Η Χίλαρι Κλίντον δήλωσε πως «στόχος του ταξιδιού αποτελεί η έκφραση υποστήριξης προς τους Ιάπωνες μετά τον καταστροφικό σεισμό της 11ης Μαρτίου».
Η Ιαπωνία και οι ΗΠΑ θα συνεργαστούν στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα για την οικοδόμηση των περιοχών που είχαν καταστραφεί κατά τη διάρκεια του σεισμού της 11ης Μαρτίου στην Ιαπωνία. Ο Υπουργός Εξωτερικών της Ιαπωνίας, Τακεάκι Ματσουμότο, δήλωσε ότι η «Ιαπωνία πρόκειται να δημοσιεύσει σχέδιο ανοικοδόμησης και ευελπιστεί σε βοήθεια άλλων χωρών, όπως των ΗΠΑ, για να αρχίσει η εφαρμογή του».
Σύμφωνα με τις ιαπωνικές αρχές, το κόστος των ζημιών στις περιοχές, οι οποίες καταστράφηκαν εξαιτίας του σεισμού, ανέρχεται στα 25 τρισεκατομμύρια γιεν (210 δισεκατομμύρια ευρώ), χωρίς να υπολογίζεται το κόστος από τα ατυχήματα στον πυρηνικό σταθμό της Φουκοσίμα.

Χόλιγουντ

Η Σάντρα Μπούλοκ, γνωστή ηθοποιός του Χόλιγουντ, πρόσφερε 1.000.000 δολάρια για τους σεισμοπαθείς της Ιαπωνίας. Η συγκεκριμένη ήταν η μεγαλύτερη δωρεά από τα αστέρια του Χόλιγουντ, ενώ η Μπούλοκ είχε προσφέρει ανάλογα ποσά για τον σεισμό στον Ινδικό Ωκεανό και για τον σεισμό στην Αϊτή. Ο Τσάρλσι Σιν ανακοίνωσε ότι θα προσφέρει ένα δολάριο από το κάθε εισιτήριο των παραστάσεων του. Η δε Lady Gaga συγκέντρωσε 250.000 δολάρια σε 48 ώρες, χάρη σε ένα βραχιόλι που σχεδίασε ειδικά για την Ιαπωνία.
Η Walt Disney Co. ανακοίνωσε ότι θα προσφέρει 2,5 εκατομμύρια δολάρια για να καλυφθούν ανθρωπιστικές ανάγκες στην Ιαπωνία, ενώ η Warner Bros υποσχέθηκε να δώσει τα κέρδη από τις πωλήσεις των DVD και Blu-ray της ταινίας Hereafter.
Το φιλανθρωπικό άλμπουμ «Songs For Japan» (Τραγούδια για την Ιαπωνία) κατάφερε να εξασφαλίσει μέχρι τις αρχές Μαΐου 5 εκατομμύρια δολάρια για τα θύματα του σεισμού και του τσουνάμι στην Ιαπωνία. Το άλμπουμ αποτελεί συνεργασία διάφορων μεγάλων δισκογραφικών εταιρειών και κυκλοφόρησε σε μορφή διπλού CD. Η διάθεσή του, ξεκίνησε στις 25 Μαρτίου στα iTunes και από τις 4 Απριλίου στα δισκοπωλεία. Ο Ερυθρός Σταυρός της Ιαπωνίας έλαβε τον Απρίλιο του 2011, 2 εκατομμύρια δολάρια από διάφορους διάσημους καλλιτέχνες και δισκογραφικές εταιρείες, καθώς και από το iTunes, το οποίο δήλωσε ότι παραιτήθηκε [προσωρινά] από τα πνευματικά δικαιώματα των καλλιτεχνών του. Έως τις αρχές Μαΐου, το άλμπουμ είχε πουλήσει 500.000 αντίγραφα.

Γαλλία

Η Υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, Κριστίν Λαγκάρντ, ζήτησε τη συνάντηση των Υπουργών Οικονομικών των χωρών των G7 προκειμένου να συζητήσουν τη βοήθεια που θα παραχωρήσουν στην Ιαπωνία, έτσι ώστε αυτή να αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση που ξέσπασε εξαιτίας του σεισμού. Παράλληλα, άλλοι Γάλλοι Υπουργοί συμβούλευσαν τους υπηκόους τους στο Τόκιο να αφήσουν τα σπίτια τους.
Η Γαλλίδα Υπουργός Οικονομικών δήλωσε ότι ο λόγος συνάντησης για την Ιαπωνία είναι «να δούμε πώς μπορούμε να συμμετάσχουμε στα θέματα του χρέους τους και πώς μπορούμε να αντιδράσουμε σε χρηματοπιστωτικό επίπεδο».
Την ίδια ώρα, ο Γάλλος Πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί, ζήτησε συνάντηση των G20 για να συζητηθούν οι επιλογές στον ενεργειακό τομέα μετά την πυρηνική έκρηξη στον σταθμό Φουκουσίμα. «Χάρη στη συνεδρίαση της Ομάδας των 20, οι Υπουργοί Ενέργειας και Οικονομικών της Γαλλίας θα συζητήσουν για τις επιλογές στον ενεργειακό τομέα του αύριο», δήλωσε μετά ο Σαρκοζί.