Βοημούνδος Α΄ της Αντιόχειας

Πρώτα χρόνια

Ο Βοημούνδος Α΄ ήταν γιος του Ροβέρτου Γυισκάρδου Κόμη της Απουλίας και της Καλαβρίας και της πρώτης του συζύγου Αλμπεράντας του Μπουοναλμπέργκο. Ο ιστορικός Τζον Τζούλιους Νόρυιτς (1928 - 2018) καταγράφει την γέννηση του την περίοδο 1050 - 1058 με πιό πιθανή ημερομηνία το 1054. Το βαπτιστικό του όνομα ήταν "Μάρκος" επειδή γεννήθηκε στο κάστρο του πατέρα του στον Άγιο Μάρκο Αρτζεντάνο στην Καλαβρία.[7] Το όνομα Βοημούνδος οφείλεται στον ομώνυμο θρυλικό γίγαντα.
Οι γονείς του ήταν συγγενείς κάτι που οδηγούσε σύμφωνα με τους εκκλησιαστικούς νόμους στην ακύρωση του γάμου τους. Ο Πάπας Νικόλαος Β΄ έκανε τον νόμο περισσότερο αυστηρό με αποτέλεσμα ο Ροβέρτος Γυισκάρδος να χωρίσει την Αλμπεράντα, παντρεύτηκε στην συνέχεια την Σικελγκάιτα αδελφή του Λομβαρδού πρίγκιπα του Σαλέρνο. Με την ακύρωση του γάμου των γονέων του ο Βοημούνδος Α΄ έγινε αυτόματα νόθος. Η Αλμπεράντα του Μπουοναλμπέργκο παντρεύτηκε σε λίγο καιρό τον Ριχάρδο των Ωτβίλ, ανεψιό του Ροβέρτου Γυισκάρδου. Η Αλμπεράντα φρόντισε να έχει ο γιος της Βοημούνδος ιπποτική εκπαίδευση.
Ο 19χρονος Βοημούνδος αρρώστησε πολύ βαριά στις αρχές του 1073, η Σικελγκάιτα από φόβο μήπως πεθάνει κάλεσε σε Συνέλευση τους ευγενείς στο Μπάρι. Η Σικελγκάιτα έπεισε τους ευγενείς να επιλέξουν διάδοχο τον δικό της γιο, τον 13χρονο Ρογήρο Μπόρσα με την ελπίδα ότι σαν μισός Λομβαρδός θα τον δεχτούν με ευχαρίστηση οι Λομβαρδοί βαρόνοι στην νότια Ιταλία. Ο μοναδικός που διαμαρτυρήθηκε ήταν ο ανεψιός του Ροβέρτου Γυισκάρδου Αβελάρδος των Ωτβίλ που πίστευε ότι είναι ο ίδιος νόμιμος κληρονόμος.

Βυζαντινοί πόλεμοι

Ο Βοημούνδος Α΄ πολέμησε στον στρατό του πατέρα του όταν εξεγέρθηκαν ο Ιορδάνης Α΄ του Κάπουα, ο Γοδεφρείδος του Κονβερσάνο και πολλοί άλλοι Νορμανδοί ευγενείς (1079). Ο πατέρας του τον τοποθέτησε επικεφαλής του στρατού που επιτέθηκε στην Βυζαντινή αυτοκρατορία στις αρχές του 1081, κατέλαβε τον Αυλώνα στην Αλβανία. Εξέπλευσε για την Κέρκυρα αλλά δεν επιτέθηκε απ΄ευθείας στο νησί, περίμενε να αποδυναμωθεί η τοπική φρουρά. Ο Ροβέρτος Γυισκάρδος έφτασε στα τέλη Μαΐου και άρχισε να πολιορκεί το Δυρράχιο. Ο αυτοκράτορας Αλέξιος Α΄ Κομνηνός ήρθε με τον στρατό του να υπερασπιστεί την πόλη (18 Οκτωβρίου 1081) αλλά συνετρίβη, ο Βοημούνδος Α΄ που διοικούσε την δεξιά πτέρυγα νίκησε την πανίσχυρη Βαράγγειο φρουρά του αυτοκράτορα. Οι Νορμανδοί κατέλαβαν το Δυρράχιο και μέσω της Αρχαίας Εγνατίας Οδού έφτασαν μέχρι την Καστοριά. 
Οι πράκτορες του Αλέξιου Α΄ προκάλεσαν εξέγερση στην νότια Ιταλία και ο Ροβέρτος Γυισκάρδος αναγκάστηκε τον Απρίλιο να επιστρέψει στο βασίλειο του. Ο Βοημούνδος Α΄ ανέλαβε την διοίκηση του στρατού του στα Βαλκάνια, νίκησε τους Βυζαντινούς στα Ιωάννινα και την Άρτα και πήρε τον έλεγχο στο μεγαλύτερο τμήμα από την Θεσσαλία και την Μακεδονία. Η εξάμηνη πολιορκία στην Λάρισα ήταν ωστόσο ανεπιτυχής. Τα προβλήματα πληρωμής στους στρατιώτες και η έλλειψη από προμήθειες ανάγκασαν τον Βοημούνδο να επιστρέψει στην Ιταλία για οικονομική υποστήριξη από τον πατέρα του. Όταν έλλειπε οι περισσότεροι Νορμανδοί ηγέτες αποστάτησαν στους Βυζαντινούς και στόλος από την Δημοκρατία της Βενετίας ανακατέλαβε το Δυρράχιο και την Κέρκυρα. Ο Βοημούνδος Α΄ συνόδευσε τον πατέρα του σε νέα εκστρατεία του στην Βυζαντινή αυτοκρατορία (1084), νίκησε τον στόλο των Βενετσιάνων και ανακατέλαβε την Κέρκυρα. Τον Δεκέμβριο του 1084 θέρισε τον στρατό του μία επιδημία, ο ίδιος αρρώστησε βαριά και επέστρεψε στην Ιταλία.

Δημιουργία του πριγκιπάτου του Τάραντα

Ο πατέρας του πέθανε στην Κεφαλλονιά (17 Ιουλίου 1085). Ο Όρντερικ Βιτάλις, ο Γουλιέλμος του Μαλμέσμπουρι και πολλοί άλλοι σύγχρονοι συγγραφείς κατηγόρησαν την δεύτερη σύζυγο του Σικελγκάιτα ότι τον δηλητηρίασε για να εξασφαλίσει την διαδοχή στον γιό της Ρογήρο Μπόρσα αλλά δεν αποδείχτηκε. Η Σικελγκάιτα ζήτησε αμέσως την διαδοχή για τον γιο της και ο Βοημούνδος Α΄ επέστρεψε στην νότια Ιταλία για να διεκδικήσει τα δικαιώματα του. Η σύγκλιση Νορμανδών βαρόνων δύο μήνες αργότερα επιβεβαίωσε την διαδοχή του Ρογήρου αλλά ο Βοημούνδος θεωρούσε τον εαυτό του νόμιμο διάδοχο, προχώρησε σε συμμαχία με τον Ιορδάνη της Κάπου και κατέλαβε την Ύρια και το Οτράντο. Ο Ρογήρος και ο Βοημούνδος συναντήθηκαν στον τάφο του πατέρα τους και προχώρησαν σε συμφωνία, ο Βοημούνδος Α΄ δέχτηκε τον Τάραντα, την Ύρια, το Οτράντο, το Μπρίντιζι και την Καλλίπολη Απουλίας αλλά αναγνώρισε την κυριαρχία του Ρογήρου Μπόρσα. Λίγα χρόνια μετά την συμφωνία ο Βοημούνδος Α΄ δημιούργησε το πριγκιπάτο του Τάραντα για τον ίδιο και τους απογόνους του (1088), επίκεντρο ήταν η πόλη του Τάραντα που βρισκόταν στην πανάρχαια Ελληνική αποικία των Σπαρτιατών.
Ο Βοημούνδος Α΄ ξεκίνησε νέο εμφύλιο πόλεμο με τον αδελφό του το φθινόπωρο του 1087. Ο θείος τους Ρογήρος Α΄ της Σικελίας εκμεταλλεύτηκε την εμφύλια σύγκρουση και με την βοήθεια του πάπα Ουρβανού Β΄ ισχυροποίησε τις δυνάμεις του. Ο Βοημούνδος Α΄ κατέλαβε το Μπάρι (1090) και στην συνέχεια όλα τα εδάφη νότια από το Μέλφι.

Α΄ Σταυροφορία

Ο Βοημούνδος Α΄ και ο θείος του Ρογήρος Α΄ επιτέθηκαν στο Αμάλφι που επαναστάτησε εναντίον του δούκα Ρογήρου, την ίδια εποχή Σταυροφόροι έφυγαν από την Ιταλία για την Κωνσταντινούπολη. Ο Βοημούνδος είχε πολλούς λόγους για συμμετοχή στην Α΄ Σταυροφορία, του παρουσιαζόταν η μεγάλη ευκαιρία να κυβερνήσει πολλά εδάφη στην Μέση Ανατολή. Η ακύρωση του γάμου των γονέων του και στην συνέχεια ο δεύτερος γάμος του πατέρα του δεν του έδιναν πολλές ελπίδες για εξουσία στην Νορμανδική Ιταλία, ο ίδιος σαν σκληρός πολεμιστής δεν μπορούσε να το δεχτεί. Ο Γοδεφρείδος Μαλατέρρα γράφει ότι ο βασικός του στόχος ήταν να κατακτήσει Ελληνικά εδάφη, έστειλε επιστολή στον Γοδεφρείδο του Μπουιγιόν και του ζήτησε να κατακτήσουν μαζί την Κωνσταντινούπολη. Ο Γοδεφρείδος το αρνήθηκε αλλά οι στόχοι του να κατακτήσει την Κωνσταντινούπολη υπήρχαν στο μυαλό του μέχρι τον θάνατο του. 
Ο Βοημούνδος Α΄ συγκέντρωσε έναν Σταυροφορικό στρατό που θεωρητικά ήταν μικρός σε σχέση με τους υπόλοιπους, είχε 500 ιππότες, 2.500 - 3.500 πεζούς μαζί με τον ανεψιό του Ταγκρέδο. Το σημαντικότερο πλεονέκτημα του στρατού του ήταν η εμπειρία που είχε στην Ανατολή αφού οι περισσότεροι στρατιώτες είχαν πολεμήσει παλιότερα σαν μισθοφόροι των Βυζαντινών, ο ίδιος είχε εμπειρία με τον πατέρα του πριν από 15 χρόνια . Ο Βοημούνδος διέσχισε την Αδριατική Θάλασσα ακολουθώντας τον ίδιο δρόμο με την επίθεση που έκανε στο Βυζάντιο την διετία 1082 - 1084, ήταν πολύ προσεκτικός επειδή ο αυτοκράτορας κρατούσε ακόμα πολλούς Νορμανδούς αιχμαλώτους. Ο Νορμανδικός στρατός έφτασε τον Απρίλιο του 1097 στην Κωνσταντινούπολη, ο αυτοκράτορας Αλέξιος Α΄ ζήτησε από τους ηγέτες της Σταυροφορίας να του δώσουν όρκο υποταγής. Δεν είναι σαφείς οι συμφωνίες ανάμεσα στον Αλέξιο και τον Βοημούνδο, ο Αλέξιος Α΄ ζήτησε από τους Σταυροφόρους να του παραδώσουν περιοχές που θα κατακτήσουν σε αντάλλαγμα με διακυβέρνηση τμήματος της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Ο Αλέξιος Α΄ δεν είχε λόγους να εμπιστευτεί τον Βοημούνδο λόγω της άσχημης συμπεριφοράς του στο παρελθόν αλλά ο ίδιος προσπάθησε με κάθε μέσο να κερδίσει την εμπιστοσύνη του αυτοκράτορα. Στην πρώτη του προσπάθεια προσπάθησε να πείσει τον αυτοκράτορα ότι μπορούσε να μεσολαβήσει ο ίδιος στην επικοινωνία του με τους υπόλοιπους Σταυροφόρους. Ο Βοημούνδος Α΄ στην συνέχεια προσπάθησε να πείσει όσο μπορούσε περισσότερους Σταυροφόρους να δώσουν όρκο υποταγής στον Αλέξιο Α΄.

Οι ύμνοι της Άννας Κομνηνής

Ο Βοημούνδος Α΄ συνόδευσε τους υπόλοιπους Σταυροφόρους στον δρόμο τους από την Κωνσταντινούπολη στην Αντιόχεια, η εμπειρία του ήταν μεγάλη χάρη στην συμμετοχή του στην εκστρατεία του πατέρα του εναντίον του Αλεξίου Α΄ (1082 - 1085). Στην εκστρατεία ο Βοημούνδος ασπάστηκε όλες τις Μουσουλμανικές και Βυζαντινές μεθόδους, χαρακτηριστικό παράδειγμα η στρατηγική που ακολούθησαν οι Τουρκικές δυνάμεις στην πολιορκία της Νίκαιας. Τα μαθήματα τον βοήθησαν να αντιμετωπίσει εύκολα τους Ανατολίτες με ίσους όρους και να πετύχει πολλές νίκες γύρω από την Αντιόχεια.
Η κόρη του αυτοκράτορα Άννα Κομνηνή τον συνάντησε σε ηλικία 14 ετών, έντονα γοητευμένη με τον Βοημούνδο κάνει μία κολακευτική περιγραφή στο συγγραφικό της έργο Αλεξιάδα :
"Τον άντρα αυτό δεν τον έχω συναντήσει πουθενά στην γη των Ρωμαίων ούτε ανάμεσα στους βαρβάρους ούτε ανάμεσα στους Έλληνες, αφήστε με να τον περιγράψω περισσότερο αναλυτικά. Ήταν τόσο ψηλός που ξεπερνούσε έναν πήχη τον πιο ψηλό άντρα που έχω συναντήσει, είχε λεπτή κοιλιά και λεκάνες αλλά φαρδιά στήθη και ήταν ισχυρός στους βραχίονες, δεν ήταν ούτε λεπτός ούτε παχύς, είχε τέλειες αναλογίες όπως τα γλυπτά του Πολύκλειτου. Το χρώμα του σώματος του ήταν λευκό αλλά στο πρόσωπο κοκκίνιζε, τα μαλλιά του ήταν ξανθιά αλλά δεν τα άφηνε μακριά όπως οι υπόλοιποι βάρβαροι, τα κούρευε μέχρι τα αυτιά, τα γένια του φαινόντουσαν κόκκινα αν και ξυριζόταν. Τα γαλαζοπράσινα μάτια του έδειχναν θυμό και αποφασιστικότητα, το πνεύμα του ήταν ανήσυχο και πανούργο, οι ομιλίες του ήταν ξεκάθαρες αλλά οι απαντήσεις που έδινε ανακριβείς. Αυτόν τον άντρα μόνο ο αυτοκράτορας που διέθετε παρόμοια χαρακτηριστικά μπορούσε να αντιμετωπίσει".
Ο Βοημούνδος Α΄ βρήκε την μεγάλη ευκαιρία να χρησιμοποιήσει την πολιορκία της Αντιόχειας, όταν ο ανεψιός του Ταγκρέδος εγκατέλειψε την Ηράκλεια Κύβιστρα επιτέθηκε στην Κιλικία, η κίνηση αυτή ήταν το πρώτο βήμα για την δημιουργία του ανατολικού πριγκιπάτου. Ο Βοημούνδος ήταν ο πρώτος που στρατοπέδευσε μπροστά από τα τείχη της Αντιόχειας τον Οκτώβριο του 1097 και είχε τον σημαντικότερο ρόλο στην πολιορκία της πόλης. Ο Εμίρης Φαχρ αλ-Μουλκ Ραντβάν προσπάθησε να υπερασπιστεί την πόλη από τα ανατολικά αλλά ο Βοημούνδος πρόλαβε να συνδέσει τους πολιορκητές με πλοία από την Δημοκρατία της Γένοβας στο λιμάνι του Σαιν-Σιμεόν. Οι πετυχημένες προσπάθειες ανέδειξαν τον Βοημούνδο Α΄ πραγματικό ηγέτη της Α΄ Σταυροφορίας, ο πραγματικός αρχηγός Στέφανος της Αγγλίας εγκατέλειψε την πολιορκία ισχυριζόμενος ασθένεια.

Κατάκτηση της Αντιόχειας

Ο Βοημούνδος Α΄ ξεκίνησε συνομιλίες με έναν από τους διοικητές της πόλης τον Φιρούζ με στόχο την λύση της πολιορκίας και την παράδοση της Αντιόχειας, εγκατέλειψε την πολιορκία μόνο τον Μάιο του 1098 όταν έμαθε ότι πλησιάζει στρατός με τον Κερμπογκά να βοηθήσει την Αντιόχεια. Πρότεινε στους Σταυροφόρους να επιλέξουν τον ίδιο σαν αρχηγό της πολιορκίας στην θέση του Τατίκιου, του αντιπρόσωπου του αυτοκράτορα που είχε δραπετεύσει τον Φεβρουάριο του 1098. Ο Φιρούζ οδήγησε τον στρατό του Βοημούνδου στα τείχη, στην συνέχεια έκανε εισβολή και κατέλαβε την πόλη. Τα προβλήματα των Σταυροφόρων δεν τελείωσαν καθώς ο Κερμπογκά ξεκίνησε την πολιορκία της Αντιόχειας, ο Βοημούνδος κατάφερε να τον εξουδετερώσει επιτυχώς. 
Ο Βοημούνδος Α΄ ανέλαβε τον έλεγχο της Αντιόχειας αλλά ένας από τους αρχηγούς των Σταυροφόρων ο Ραϋμόνδος Δ΄ της Τουλούζης αρνήθηκε να τον αφήσει να κυβερνήσει την Αντιόχεια. Ο Ραϋμόνδος Δ΄ ισχυρίστηκε ότι ο Βοημούνδος έσπασε τον όρκο που είχε κάνει στον Αλέξιο Α΄ να του παραδώσει τα εδάφη που θα κατακτούσε, ο Βοημούνδος του απάντησε ότι ο όρκος δεν ισχύει επειδή ο αυτοκράτορας δεν ήρθε να τους βοηθήσει. Ο Βοημούνδος Α΄ ανακηρύχτηκε πρίγκιπας της Αντιόχειας αλλά καμία Λατινική η Βυζαντινή δύναμη δεν του αντιστάθηκε, ο Ραϋμόνδος Δ΄ της Τουλούζης εγκατέλειψε τον Ιανουάριο του 1099 την Αντιόχεια και μετακινήθηκε με τους υπόλοιπους Σταυροφόρους στην Ιερουσαλήμ.
Όταν κατέλαβαν την Ιερουσαλήμ ο Βοημούνδος πήγε στην πόλη τα Χριστούγεννα του 1099 για να εκπληρώσει τους Σταυροφορικούς του όρκους, συμμετείχε στην τοποθέτηση του Δαγοβέρτου της Πίζας στην θέση του πατριάρχη για να ελέγξει την δύναμη των Λοθαριγγίων στα Ιεροσόλυμα. Μετά την υποταγή του πατριάρχη ο Βοημούνδος μπόρεσε με τα Ιεροσόλυμα να εξασφαλίσει έναν σύμμαχο για τις μελλοντικές επιθέσεις στην Αντιόχεια και να έχει καλές σχέσεις με τον πάπα. Ο Βοημούνδος Α΄ είχε ωστόσο δύο θανάσιμους κινδύνους : τους Βυζαντινούς που διεκδικούσαν όλες τις περιοχές που κυβερνούσε και τα Μουσουλμανικά πριγκιπάτα στα βορειοανατολικά της Συρίας, θα αποτύχει τελικά απέναντι και στους δύο.

Τελευταίοι Βυζαντινοί πόλεμοι

Η Μαλάτεια που φύλαγε μία από τις Κιλίκιες Πύλες μέσω της οροσειράς του Ταύρου καταλήφθηκε κατά τύχη από έναν Αρμένιο στρατιώτη. Δέχτηκε νέα ότι ο εμίρης των Ντανισμεντιδών ήταν έτοιμος να κυριεύσει την Μαλάτεια, οι Αρμένιοι ζήτησαν την βοήθεια του Βοημούνδου. Ο Βοημούνδος δεν έκανε καμιά προσπάθεια να επεκταθεί στα βόρεια για να μην εξασθενήσει τις δυνάμεις του στην Αντιόχεια, βάδισε βόρεια μόνο με 300 ιππότες και μία μικρή δύναμη πεζών. Ακολούθησε η "μάχη της Μαλάτειας" στην οποία οι Τούρκοι τον περικύκλωσαν και τον παγίδευσαν, έστειλε έναν στρατιώτη να ζητήσει βοήθεια από τον Βαλδουίνο της Έδεσσας αλλά συνελήφθη. Ο Βοημούνδος Α΄ αλυσοδέθηκε και φυλακίστηκε στην Νεοκαισάρεια μέχρι το 1103.
Ο Αλέξιος Α΄ ισχυρίστηκε ότι ο Βοημούνδος είχε σπάσει τον όρκο που έκανε στην Κωνσταντινούπολη και κράτησε την Αντιόχεια για τον εαυτό του. Ο αυτοκράτορας πρότεινε στον εμίρη Γαζί να του δώσει 260.000 δηνάρια για να του παραδώσει τον αιχμάλωτο, ο Κιλίτζ Αρσλάν Α΄ κυρίαρχος του εμίρη τον απείλησε με επίθεση αν δεν του δώσει τα μισά λύτρα, ο Βοημούνδος πρότεινε να δοθούν 130.000 δηνάρια απ΄ευθείας στον σουλτάνο. Η συναλλαγή ολοκληρώθηκε, ο Γαζί και ο Βοημούνδος έδωσαν όρκο φιλίας και ο Βοημούνδος Α΄ επέστρεψε θριαμβευτικά τον Αύγουστο του 1103 στην Αντιόχεια. Ο ανιψιός του Ταγκρέδος είχε αναλάβει διοικητής της Αντιόχειας την τριετία 1100 - 1103 που ήταν αιχμάλωτος ο θείος του, επιτέθηκε στους Βυζαντινούς και κατέκτησε την Ταρσό και τα Άδανα, όταν επέστρεψε ο θείος του έχασε την εξουσία. Οι Φράγκοι των βόρειων κρατών επιτέθηκαν στον Φαχρ αλ-Μουλκ Ραντβάν για να κερδίσουν προμήθειες και τον ανάγκασαν να δώσει όρκο υποτέλειας. Ο Ραυμόνδος Α΄ με την βοήθεια του Αλεξίου Α΄ εγκαταστάθηκε στην Τρίπολη και μπόρεσε να ελέγξει την επέκταση της Αντιόχειας στα νότια. Ο Βοημούνδος και ο Βαλδουίνος πέρασαν το Χαλέπι και επιτέθηκαν στην Χαρράν.

Τελική ήττα και θάνατος

Ο Βοημούνδος είδε την αιτία του κακού στον ίδιο τον Αλέξιο Α΄ και προτίμησε να χρησιμοποιήσει τον στρατό του για να επιτεθεί απ΄ευθείας στην Κωνσταντινούπολη παρά να τον διατηρήσει στο Πριγκιπάτο της Αντιόχειας για να το υπερασπιστεί. Επιτέθηκε στον Αλέξιο Α΄ με 34.000 στρατιώτες ακολουθώντας τον ίδιο πετυχημένο δρόμο με την επιτυχημένη εκστρατεία του 1082 - 1084 μαζί με τον πατέρα του περνώντας από την Ιλλυρία και την Ελλάδα. Ο Αλέξιος είχε γίνει ωστόσο πολύ έμπειρος στους πολέμους του με τους Νορμανδούς είχε επίσης την υποστήριξη στόλου από την Βενετία. Την εποχή που ο Βοημούνδος πολιορκούσε το Δυρράχιο οι δυνάμεις του τον περικύκλωσαν και τον ανάγκασαν να συνθηκολογήσει.
Όλες οι ελπίδες του Βοημούνδου καταστράφηκαν με την "Συνθήκη της Δεαβόλεως" που ακολούθησε έγινε υποτελής του Αλεξίου Α΄, πλήρωσε φόρο υποτέλειας, πήρε τον τίτλο του "Σεβαστού" και αναγνώρισε Έλληνα πατριάρχη στην Αντιόχεια. Ο Βοημούνδος Α΄ συντετριμμένος αρρώστησε και πέθανε σε έξι μήνες πριν επιστρέψει στην Αντιόχεια. Με τον θάνατο του έσπασε η "Συνθήκη της Δεαβόλεως" αφού είχε ισχύ μόνο για τον ίδιο, ο ανιψιός του Ταγκρέδος έγινε επίσημα ο νέος πρίγκιπας της Αντιόχειας.
Ο Βοημούδος Α΄ τάφηκε στην Κανόζα της Απουλίας (1111).