Κοστολόγηση

Η κοστολόγηση ή λογιστική κόστους είναι μια διαδικασία που αφορά τη συλλογή, την καταγραφή, την ταξινόμηση, την ανάλυση, την ανακεφαλαίωση, την κατανομή και την αξιολόγηση των διαφόρων εναλλακτικών τρόπων δράσης και τον έλεγχο του κόστους. Στόχος της είναι να συμβουλεύει την διοίκηση σχετικά με την πιο ενδεδειγμένη πορεία δράσης με βάση το κόστος, την αποδοτικότητα και την ικανότητα. Η Κοστολόγηση παρέχει αναλυτικές πληροφορίες για το κόστος διαχείρισης και τον προγραμματισμό των μελλοντικών κινήσεων.
Δεδομένου ότι οι διευθυντές παίρνουν αποφάσεις μόνο για το δικό τους τομέα ευθύνης , δεν υπάρχει καμία ανάγκη να γίνεται σύγκριση με παρόμοια στοιχεία από άλλους οργανισμούς. Αντί αυτού, οι πληροφορίες πρέπει να είναι σημαντικές για ένα συγκεκριμένο περιβάλλον. Ο υπολογισμός του κόστους συνήθως χρησιμοποιείται στην χρηματοοικονομική λογιστική ως επιπλέον πληροφόρηση, αλλά η κύρια λειτουργία του είναι για χρήση από τους διαχειριστές για να διευκολυνθεί η λήψη αποφάσεων.
Σε αντίθεση με τα λογιστικά συστήματα που βοηθούν στην προετοιμασία των οικονομικών καταστάσεων σε τακτά διαστήματα, τα συστήματα κοστολόγησης δεν υπόκεινται σε κανόνες και πρότυπα, όπως οι Γενικά Αποδεκτές Λογιστικές Αρχές(GAAP). Ως αποτέλεσμα, υπάρχει μεγάλη ποικιλία στα συστήματα κοστολόγησης των διαφόρων εταιρειών και μερικές φορές ακόμη και σε διαφορετικά μέρη στην ίδια εταιρεία ή τον ίδιο οργανισμό.

Προέλευση

Όλα τα είδη των επιχειρήσεων, είτε παρέχουν υπηρεσία, παραγωγή  ή εμπορία προϊόντος,προκειμένου να παρακολουθήσουν με πάσα λεπτομέρεια τις δραστηριότητες τους και το κόστος λειτουργίας τους, απαιτείται να τηρούν σύστημα κοστολόγησης.Η σύγχρονη λογιστική κόστους προήλθε κατά τη διάρκεια της βιομηχανικής επανάστασης, όταν η πολυπλοκότητα της λειτουργίας μιας μεγάλης κλίμακας επιχείρησης, οδήγησε στην ανάπτυξη συστημάτων για την καταγραφή και την παρακολούθηση του κόστους για να βοηθήσει τους ιδιοκτήτες επιχειρήσεων και διαχειριστές να λάβουν αποφάσεις.
Κατά την πρώιμη βιομηχανική εποχή, οι περισσότερες από τις δαπάνες που πραγματοποιούνταν από μια επιχείρηση ήταν ό,τι οι σύγχρονοι λογιστές καλούν "μεταβλητό κόστος", επειδή συνδέεται άμεσα με την ποσότητα της παραγωγής. Είναι τα χρήματα που δαπανήθηκαν για την εργασία, τις πρώτες ύλες,την ενέργεια για να λειτουργήσει ένα εργοστάσιο, κ.λ.π. σε άμεση αναλογία προς την παραγωγή. Οι διαχειριστές θα μπορούσαν απλά,να υπολογίσουν το συνολικό μεταβλητό κόστος για ένα προϊόν και να το χρησιμοποιήσουν ως οδηγό για τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Κάποια έξοδα που έχουν την τάση να παραμένουν τα ίδια, ακόμη και κατά τη διάρκεια των περιόδων αιχμής, σε αντίθεση με το μεταβλητό κόστος, το οποίο αυξάνεται ή μειώνεται με τον όγκο της εργασίας. Με την πάροδο του χρόνου, αυτά τα "πάγια έξοδα" έχουν γίνει πιο σημαντικά για τους διαχειριστές. Παραδείγματα πάγιων εξόδων περιλαμβάνουν την απόσβεση των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού, και το κόστος των υπηρεσιών που απορρέουν από αυτά όπως η συντήρηση,η επισκευή, ο έλεγχος της παραγωγής, η αγορά,ο ποιοτικός έλεγχος, η αποθήκευση και ο χειρισμός,η εποπτεία των εγκαταστάσεων και του μηχανολογικού τμήματος . Στις αρχές του δέκατου ένατου αιώνα, τα έξοδα αυτά είχαν μικρή σημασία για τις περισσότερες επιχειρήσεις. Ωστόσο, με την ανάπτυξη των σιδηροδρόμων, του χάλυβα και της μεγάλης κλίμακας βιομηχανία, από τα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα, οι δαπάνες αυτές ήταν συχνά πιο σημαντικές από το μεταβλητό κόστος του προϊόντος, και η κατανομή τους σε ένα ευρύ φάσμα των προϊόντων οδήγησε σε κακή λήψη αποφάσεων. Οι διαχειριστές πρέπει να κατανοούν τα πάγια έξοδα, προκειμένου να λάβουν αποφάσεις σχετικά με τα προϊόντα και τις τιμές.