Βενεζουέλα

Γεωγραφία

Η Βενεζουέλα βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της Νότιας Αμερικής. Έχει συνολική έκταση 916.445 χλμ², το οποίο την καθιστά την 33η μεγαλύτερη χώρα στον κόσμο. Το σχήμα της είναι περίπου τριγωνικό. H Βενεζουέλα έχει περίπου 2.800 χιλιόμετρα ακτογραμμών στα βόρεια, η οποία περιλαμβάνει πολυάριθμα νησιά στην Καραϊβική, όπως η νήσος Μαργαρίτα, ενώ στο βορειοανατολικά βρέχεται από τον Ατλαντικό. Η Βενεζουέλα συνήθως περιγράφεται ότι αποτελείται από τέσσερις τοπογραφικές περιοχές: την πεδιάδα του Μαρακαΐμπο στα βορειοδυτικά, τα βουνά, τα οποία εκτείνονται σχηματίζοντας τόξο από το σύνορα με την Κολομβία μέχρι τις ακτές της Καραϊβικής, τις πεδιάδες της κεντρικής Βενεζουέλας και τα υψίπεδα της Γουιάνας στο νοτιοανατολικά. 
Τα βουνά στα βορειοδυτικά της χώρας αποτελούν το βορειοανατολικά άκρο των Άνδεων. Η ψηλότερη κορυφή της Βενεζουέλας, το Πίκο Μπολίβαρ, με ύψος 4.979 μέτρα, βρίσκεται σε αυτή την περιοχή. Στο νότο, τα κατακερματισμένα υψίπεδα της Γουιάνας αποτελούν τις βόρειες άκρες της πεδιάδας του Αμαζονίου και εκεί βρίσκονται οι καταρράκτες Έιντζελ (ή Άνχελ, όπως είναι η ισπανική προφορά τους), οι ψηλότεροι του κόσμου, καθώς και τα τεπούι, μεγάλα τραπεζοειδή όρη. Η κεντρική περιοχή της χώρας χαρακτηρίζεται από το γιάνος (llanos), πεδιάδα η οποία εκτείνεται από τα σύνορα με την Κολομβία μέχρι το δέλτα του Ορινόκο. Ο Ορινόκο είναι το μεγαλύτερο και σημαντικότερο ποτάμιο σύστημα της χώρας και ένα από τα μεγαλύτερα της νότιας Αμερικής. Άλλα σημαντικά ποτάμια είναι οι παραπόταμοι του Ορινόκο Καρονί και Απούρε.
Η Βενεζουέλα συνορεύει με την Κολομβία στα δυτικά, τη Γουιάνα στα ανατολικά και τη Βραζιλία στα νότια. Νησιά της Καραϊβικής, όπως το Τρινιντάντ και Τομπάγκο, η Γρενάδα, το Κουρασάο, η Αρούμπα και οι Υπήνεμες Αντίλλες, βρίσκονται κοντά στις ακτές της Βενεζουέλας. Η Βενεζουέλα έχει εδαφικές διεκδικήσεις με τη Γουιάνα (προηγουμένως το Ηνωμένο Βασίλειο), κυρίως όσον αφορά την περιοχή Εσεκίμπο, και με την Κολομβία στον κόλπο της Βενεζουέλας. Το 1895, μετά από χρόνια διπλωματικών προσπαθειών να λυθεί το πρόβλημα των συνόρων στο Εσεκίμπο, συστάθηκε μια «ουδέτερη» επιτροπή (αποτελούμενη από Βρετανούς, Αμερικανούς και Ρώσους, αλλά όχι Βενεζουελανούς) και το 1899 αποφάνθηκε ενάντια στις διεκδικήσεις της Βενεζουέλας.

Διακυβέρνηση

Το πολίτευμα της χώρας είναι Ομοσπονδιακή Δημοκρατία. Από τις 5 Μαρτίου 2013, Πρόεδρος της Βενεζουέλας είναι ο Νικολάς Μαδούρο (υπηρεσιακός ως τις 19 Απριλίου 2013, μετά το θάνατο του Ούγκο Τσάβες). Αντιπρόεδρος διορίστηκε από το Μαδούρο ο Αριστόμπουλο Ιστούρις (από τις 6 Ιανουαρίου 2016). Πρόεδρος της Βουλής είναι από τις 5 Ιανουαρίου 2016 ο Χένρι Ράμος Άλουπ. Στη Βενεζουέλα υπάρχουν δύο κυρίαρχοι σχηματισμοί πολιτικών κομμάτων. Ο κυβερνητικό αριστερός σχηματισμός του Ενωτικού Σοσιαλιστικού Κόμματος της Βενεζουέλας (PSUV) και η αντιπολίτευση, η οποία έχει σχηματίσει τον εκλογικό σχηματισμό Τράπεζα για Δημοκρατική Ενότητα.
Ο πρόεδρος της Βενεζουέλας εκλέγεται άμεσα από το λαό και είναι τόσο επικεφαλής της κυβέρνησης όσο και της χώρας. Η θητεία του προέδρου είναι έξι χρόνια, και (όσον αφορά το 2009), μπορεί να επανεκλεγεί απεριόριστες φορές. Ο πρόεδρος διορίζει τον αντιπρόεδρο και αποφασίσει το μέγεθος και τη σύνθεση της κυβέρνησης και κανονίζει συμβούλια με τη συμμετοχή του νομοθετικού σώματος. Ο πρόεδρος μπορεί να ζητήσει από το νομοθετικό σώμα να επανεξετάσει νόμους τους οποίος θεωρεί ανάρμοστους, αλλά αρκεί η απλή κοινοβουλευτική πλειοψηφία για να αρθούν οι ενστάσεις αυτές.
Η Βενεζουέλα έχει ένα κοινοβούλιο, την Εθνοσυνέλευση (Asamblea Nacional). Ο αριθμός των μελών της ποικίλει - κάθε πολιτεία και η περιοχή πρωτευούσης εκλέγουν τρεις αντιπροσώπους συν το αποτέλεσμα της διαίρεσης του πληθυσμού της πολιτείας με το 1,1% του συνολικού πληθυσμού της χώρας. Τρεις έδρες καταλαμβάνουν οι αντιπρόσωποι των ιθαγενών της Βενεζουέλας. Την περίοδο 2011-2016, ο αριθμός των εδρών ήταν 165. Όλοι οι βουλευτές έχουν πενταετείς θητείες.

Στρατιωτικές δυνάμεις

Οι Μπολιβαριανές Εθνικές Ένοπλες Δυνάμεις (Fuerza Armada Nacional Bolivariana, FANB) αποτελούν τις ενοποιημένες στρατιωτικές δυνάμεις της Βενεζουέλας. Αποτελούνται από περισσότερους από 320.000 άνδρες και γυναίκες και σύμφωνα με το άρθρο 328 του συντάγματος, χωρίζονται σε πέντε συστατικά σώματα, τον Στρατό, το Ναυτικό, την Αεροπορία, την Εθνοφυλακή και την Εθνική Πολιτοφυλακή. Ο πρόεδρος της Βενεζουέλας είναι ο διοικητής των ενόπλων δυνάμεων. Όλοι οι άνδρες σε ηλικία 18 ετών πρέπει να εγγράφονται για στρατιωτική θητεία.

Εγκληματικότητα

Η Βενεζουέλα είναι η χώρα στην οποία καταγράφονται οι περισσότερες κατά κεφαλήν δολοφονίες στον κόσμο, όσον αφορά του 2015. Στη Βενεζουέλα, ένας άνθρωπος δολοφονείται κάθε 21 λεπτά. Τα βίαια εγκλήματα είναι κοινά και η κυβέρνηση δεν συλλέγει πλέον δεδομένα για τα εγκλήματα. Το 2013, ο ρυθμός ανθρωποκτονιών ήταν 79 ανά 100.000, ένας από τους υψηλότερους στον κόσμο, έχοντας τετραπλασιαστεί τα τελευταία 15 χρόνια, με περισσότερες από 200.000 δολοφονίες. Το 2015, είχε ανέλθει σε 90 ανά 100.000. Η πρωτεύουσα Καράκας έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ανθρωποκτονιών ανάμεσα στις μεγάλες πόλεις του κόσμου, με 122 ανθρωποκτονίες ανά 100.000. Προσπάθειες για την καταστολή του εγκλήματος έχουν γίνει στις περιοχές που ελέγχονται από συμμορίες.
Η Βενεζουέλα είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για τους ξένους ταξιδιώτες και επενδυτές που την επισκέπτονται. Το υπουργείο εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών και η κυβέρνηση του Καναδά έχουν προειδοποιήσει τους ξένους επισκέπτες ότι μπορεί να υπάρξουν θύματα ληστείας, απαγωγής για λύτρα ή πώληση σε τρομοκρατικές οργανώσεις και δολοφονίας, ενώ οι διπλωμάτες κινούνται σε τεθωρακισμένα οχήματα. Το γραφείο Εξωτερικού και Κοινοπολιτείας του Ηνωμένου Βασιλείου συμβουλεύει να μην πραγματοποιούνται ταξίδια στη Βενεζουέλα.

Διαφθορά

Η διαφθορά στη Βενεζουέλα είναι πολύ υψηλή συγκριτικά με τον υπόλοιπο κόσμο, και έτσι ήταν για το μεγαλύτερο τμήμα του 20ού αιώνα. Η ανακάλυψη πετρελαίου επιδείνωσε την πολιτική διαφθορά. Η Βενεζουέλα κατατάσσεται ως μια από τις χώρες με τη μεγαλύτερη διαφθορά στους σχετικούς δείκτες από την έναρξη της μελέτης το 1995. Το 2010, η Βενεζουέλα ήταν στη θέση 164 ανάμεσα σε 178 χώρες. Παρομοίως, το παγκόσμιας πρόγραμμα δικαιοσύνης κατέταξε τη Βενεζουέλα 99η ανάμεσα σε 99 χώρες το 2014.
Η διαφθορά αυτή σχετίζεται με τη διακίνηση ναρκωτικών, όπως κοκαΐνη από την Κολομβία και άλλα ναρκωτικά τα οποία μεταφέρονται μέσω Βενεζουέλας στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη. Η Βενεζουέλα κατετάγη 4η στον κόσμο όσον αφορά τη συχνότητα σπασμών από κοκαΐνη, πίσω από Κολομβία, Ηνωμένες Πολιτείες και Παναμά.

Οικονομία

Η κεντρική τράπεζα της Βενεζουέλας είναι υπεύθυνη για τη νομισματική πολιτική του Μπολίβαρ. Η Βενεζουέλα έχει μικτή αγορά η οποία βασίζεται στην οικονομία της αγοράς και στην οποία κυριαρχεί ο τομέας του πετρελαίου, ο οποίος αποτελεί περίπου το ένα τρίτο του ΑΕΠ, το 80% των εξαγωγών και περισσότερο από το μισό από το εισόδημα της κυβέρνησης. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ το 2009 ήταν 13.000$ (85η). 
Ο τομέας των κατασκευών συνεισέφερε το 17% του ΑΕΠ το 2006. Η Βενεζουέλα κατασκευάζει και εξάγει προϊόντα βαριάς βιομηχανίας, όπως ατσάλι, αλουμίνιο και τσιμέντο, με την παραγωγή να επικεντρώνεται γύρω από τη Σιουδάδ Γουιάνα, κοντά στο φράγμα Γούρι, ένα από τα μεγαλύτερα στον κόσμο, το οποίο παρέχει περίπου τα τρία τέταρτα του ηλεκτρισμού της χώρας. Επίσης κατασκευάζονται ηλεκτρονικά και αυτοκίνητα, καθώς και είδη διατροφής. Η γεωργία συνεισφέρει περίπου το 3% του ΑΕΠ της χώρας, και εξάγει ρύζι, καλαμπόκι, ψάρια, τροπικά φρούτα, καφέ, βοδινό και χοιρινό κρέας. Η χώρα δεν είναι αυτάρκεις στους περισσότερους τομείς της γεωργίας. Το 2012, η συνολική κατανάλωση τροφής ήταν 26 εκατομμύρια τόνοι, 94,8% ψηλότερα σε σχέση με το 2003.
Οι ελλείψεις αγαθών στη Βενεζουέλα είναι κοινές μετά την ενεργοποίηση ελέγχων στις τιμές και άλλων πολιτικών της κυβέρνησης Ούγκο Τσάβες. Τα αγαθά στα οποία υπάρχουν ελλείψεις είναι αυτά που ελέγχονται, όπως το γάλα, διάφορα κρέατα, ο καφές, το ρύζι, το λάδι, το αλεύρι, προϊόντα πολυτελείας όπως τα εμφυτεύματα στήθους, καθώς και το χαρτί τουαλέτας, τα προϊόντα υγιεινής, ακόμη και τα φάρμακα.

Πετρέλαιο

Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου και τα όγδοα μεγαλύτερα φυσικού αερίου στον κόσμο και βρίσκεται διαρκώς ανάμεσα στους δέκα μεγαλύτερους παραγωγούς αργού πετρελαίου. Το 2010 αποδείχθηκε η ύπαρξη του 40,4% των αποθεμάτων πετρελαίου, με αποτέλεσμα η Βενεζουέλα να ξεπεράσει τη Σαουδική Αραβία ως η χώρα με τα μεγαλύτερα αποθέματα αυτού του τύπου. Τα κύρια αποθέματα πετρελαίου βρίσκονται γύρω και κάτω από τη λίμνη Μαρακαΐμπο, τον κόλπο της Βενεζουέλας και την κοιλάδα του Ορινόκο, όπου βρίσκονται τα μεγαλύτερα αποθέματα της χώρας. Πέρα από τα συμβατικά αποθέματα και τα δεύτερα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου στο δυτικό ημισφαίριο, η Βενεζουέλα διαθέτει και μη συμβατικά αποθέματα πετρελαίου (όπως πετρελαιούχες άμμους και άσφαλτο) τα οποία είναι ίσα με τα παγκόσμια αποθέματα συμβατικού πετρελαίου. Όμως, η Βενεζουέλα είναι μία από τις λίγες χώρες οι οποίες βασίζονται στην υδροηλεκτρική ενέργεια για την παραγωγή ηλεκτρισμού.
Στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα, στην παραγωγή πετρελαίου είχαν εμπλακεί οι αμερικανικές εταιρείες, αρχικά ενδιαφερόμενες μόνο για αγοραστικές παραχωρήσεις. Το 1943, η νέα κυβέρνηση εισήγαγε το μοίρασμα των κερδών 50/50 ανάμεσα σε κυβέρνηση και πετρελαιοβιομηχανία. Το 1960, με νέα δημοκρατική κυβέρνηση, ο υπουργός υδρογονανθράκων Χουάν Πάμπλο Πέρες Αλφόνσο οδήγησε στη δημιουργία του ΟΠΕΚ. Το 1973, η Βενεζουέλα ψήφισε την κρατικοποίηση των πετρελαιοβιομηχανιών, η οποία τέθηκε σε εφαρμογή το 1976, με την εταιρεία Petróleos de Venezuela (PDVSA). Τα επόμενα χρόνια η Βενεζουέλα δημιούργησε ένα τεράστιο σύστημα διυλιστηρίων και αγορών στις ΗΠΑ και την Ευρώπη. 
Σύμφωνα με στοιχεία του 2018, η Βενεζουέλα διαθέτει στην παγκόσμια αγορά το φθηνότερο πετρέλαιο στο κόσμο.

Δημογραφία

Η Βενεζουέλα είναι από τις πιο αστικοποιημένες χώρες της Λατινικής Αμερικής και η μεγάλη πλειονότητα των Βενεζουελανών κατοικεί στις πόλεις του βορρά, όπου βρίσκεται η πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη Καράκας. Περίπου το 93% του πληθυσμού ζει στις αστικές περιοχές της βόρειας Βενεζουέλας και το 73% ζει σε απόσταση μικρότερη των 100 χιλιομέτρων από τις ακτές. Αν και η μισή έκταση της Βενεζουέλας βρίσκεται νότια του Ορινόκο, μόνο το 5% των κατοίκων της ζει εκεί. Η μεγαλύτερη και σημαντικότερη πόλη νότια του Ορινόκο είναι η Σιουδάδ Γουαϊάνα, η οποία είναι η έκτη μεγαλύτερη της χώρας.
Οι κάτοικοι της Βενεζουέλας έχουν ποικίλη καταγωγή. Στην απογραφή του 2011, η πλειονότητά τους υποστήριξε ότι ήταν μεστίζο ή λευκοί - 51,6% και 43,6% αντίστοιχα. Οι εθνικές μειονότητας στη Βενεζουέλα αποτελούνται από ομάδες κυρίως Αφρικανών ή Ιθαγενών. Το 2,8% υποστήριξε ότι ήταν μαύροι, το 0,7% ότι είχε καταγωγή από την Αφρική και το 2,6% ότι ήταν Ιθαγενείς. Από τους ιθαγενείς, ο πολυπληθέστεροι (58 %) ήταν οι Βαϊούου.
Κατά τη διάρκεια της αποικιοκρατίας και μέχρι μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, πολλοί Ευρωπαίοι μετανάστες έφτασαν στη Βενεζουέλα μέσω των Καναρίων νήσων, το οποίο είχε σημαντικό πολιτιστικό αντίκτυπο στην κουζίνα και στα έθιμα της Βενεζουέλας. Για αυτό το λόγο, η Βενεζουέλα αποκαλείται το 8ο νησί των Καναρίων. Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, η Βενεζουέλα, μαζί με την υπόλοιπη λατινική Αμερική, υποδέχτηκε εκατομμύρια Ευρωπαίους μετανάστες, ιδιαίτερα μεταπολεμικά.
Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2016 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ήταν 74,1 χρόνια (69,5 χρόνια οι άνδρες και 79 οι γυναίκες).

Μεταφορές

Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.