Άπελντοορν

Ιστορία

Οι πρώτες αναφορές για την πόλη έρχονται από το 792 μ.Χ., οπότε σημειώνεται ως ένα μικρό χωριό με ελάχιστα σπίτια και με την ονομασία Appoldro. Μόλις κατά τον 16ο αιώνα αρχίζει η οικονομική ανάπτυξη της τοποθεσίας με την εγκατάσταση βιοτεχνιών παραγωγής χαρτιού.
Το 1684 ο Γουλιέλμος Γ΄ της Οράγγης αγόρασε το υποστατικό Λόο (Het Loo), που βρισκόταν μέσα σε κυνηγετική περιοχή και έκτισε το ομώνυμο βασιλικό παλάτι (σήμερα μουσείο). Σε αυτό κατοίκησαν αργότερα και πολλά άλλα μέλη της βασιλικής οικογενείας, μέχρι το 1975. Ακόμη και ο Ναπολέων Βοναπάρτης το χρησιμοποίησε ως θερινό θέρετρο.
Επί βασιλείας του Γουλιέλμου Α’ της Οράγγης άρχισε η διάνοιξη του ομώνυμου καναλιού (het Apeldoorns Kanaal) που βοήθησε πολύ την οικονομία της πόλης. Ο ερχομός του σιδηροδρόμου το 1876 συνέβαλε στην βιομηχανική ανάπτυξη, αποδυνάμωσε όμως τη λειτουργία του καναλιού, με αποτέλεσμα να κλείσουν κάποια τμήματά του που περιέπεσαν σε αχρησία.
Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η πόλη έζησε ένα δράμα. Το 1909 είχε κατασκευαστεί από την Εβραϊκή Κοινότητα της πόλης ένα μεγάλο ψυχιατρικό νοσοκομείο. Το 1943, με προσωπική πρωτοβουλία και διαταγή του τοπικού διοικητή των SS, οι ασθενείς μεταφέρθηκαν μέσα σε κάρα ορνιθοτροφείων σε εμπορευματικά τρένα, - πολλοί από τους οποίους σε κατάσταση πανικού, δεμένοι με τον ειδικό μανδύα! - με προορισμό το Άουσβιτς, όπου και εκτελέστηκαν άμεσα. Κάποια μέλη του προσωπικού του νοσοκομείου μεταφέρθηκαν σε άλλο στρατόπεδο συγκέντρωσης. Το Άπελντοορν κατά τη διάρκεια του πολέμου υπήρξε έδρα ενός από τα σημαντικότερα γερμανικά στρατόπεδα της Ολλανδίας.
Το 1946, μικρό μονοθέσιο αεροπλάνο κατέπεσε ξαφνικά πάνω στο -σημερινό- Χριστιανικό Λύκειο και 22 μαθητές βρήκαν τραγικό θάνατο. Από τότε, κάθε χρόνο, τελείται από τον δήμαρχο της πόλης επιμνημόσυνη δέηση στο νεκροταφείο όπου τάφηκαν τα θύματα.
Το 2009, κατά την Ημέρα της Βασίλισσας (30 Απριλίου, Koninginnedag), αυτοκίνητο με προφανή σκοπό, συγκρούστηκε με το λεωφορείο που μετέφερε τη βασιλική οικογένεια. Κατά τη διάρκεια των ανταλλαγών πυροβολισμών με τις αστυνομικές δυνάμεις που ακολούθησαν, σκοτώθηκαν 8 άτομα.

Γεωγραφία

Το Άπελντοορν βρίσκεται περίπου στο κέντρο της επαρχίας Χέλντερλαντ, 22 χιλιόμετρα Β. του Άρνεμ. Οι δυτικές παρυφές της πόλης βρίσκονται στο ανατολικό άκρο του Φέλυουβε (Veluwe), μιας μεγάλης δασικής έκτασης -της μεγαλύτερης στη ΒΔ.Ευρώπη-, έκτασης 91.200 εκταρίων. Όλη η περιοχή καλύπτεται από δένδρα, ερεικώνες και λόφους –από τους οποίους ο υψηλότερος είναι 107 μέτρα. Την πόλη διασχίζει το Κανάλι του Άπελντοορν, που καταλήγει στη Θάλασσα Κέτελ. Διοικητικά διαιρείται σε 8 διαμερίσματα που, και αυτά αποτελούνται από 64 εν συνόλω συνοικίες.

Αξιοθέατα

Η πόλη έχει καταγεγραμμένα 132 μνημεία παραδοσιακής ολλανδικής κληρονομιάς (Rijksmonumenten).

Φύση και πάρκα

Το Άπελντοορν βρίσκεται δίπλα στον τεράστιο «πνεύμονα» Φέλυουβε, γεγονός που την καθιστά μία από τις πιο «πράσινες» πόλεις στην Ολλανδία. Αλλά και η ίδια η πόλη, διαθέτει τόσο πολλά πάρκα, που την τοποθετούν στις πρώτες θέσεις στην Ολλανδία στο αντίστοιχο ποσοστό. Χαρακτηριστικό είναι ότι, ένα από τα διαμερίσματα στα οποία διαιρείται διοικητικά, έχει την ονομασία «Τα Πάρκα» (wijk De Parken) και διαθέτει 4 πάρκα που αποτελούν μνημεία της ολλανδικής παραδοσιακής κληρονομιάς (rijksmonumenten).