Δημήτριος Χριστοδούλου

Σπουδές και σταδιοδρομία

Ο Δ. Χριστοδούλου γεννήθηκε στην Αθήνα στις 19 Οκτωβρίου 1951 και πήρε το διδακτορικό του στη φυσική από το Πανεπιστήμιο Πρίνστον το 1971 με επιβλέποντα τον Τζων Γουήλερ. Μετά από ένα χρονικό διάστημα σε προσωρινές θέσεις στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Καλιφόρνια, στο CERN και στο Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ για τη Φυσική, ο Χριστοδούλου έγινε καθηγητής των Μαθηματικών, πρώτα στο Πανεπιστήμιο του Σύρακιουζ και μετά στο Ινστιτούτο Κουράντ και στο Πρίνστον, πριν ολοκληρώσει τη σταδιοδρομία του ως καθηγητής των Μαθηματικών και της Φυσικής στο ETH Ζυρίχης, στην Ελβετία. Ο Δημήτριος Χριστοδούλου κατέχει διπλή ελληνική και αμερικανική υπηκοότητα.

Το ερευνητικό έργο του

Το 1993 οι Χριστοδούλου και Κλάινερμαν εξέδωσαν ένα βιβλίο στο οποίο αναπτύσσουν με λεπτομέρεια την εξαιρετικά δύσκολη απόδειξη της ευστάθειας του χωροχρόνου Minkowski. Το 1991 ο Χριστοδούλου είχε δημοσιεύσει μία εργασία που δείχνει ότι οι δοκιμαστικές μάζες ενός ανιχνευτή βαρυτικών κυμάτων υφίστανται μόνιμες σχετικές μετατοπίσεις μετά το πέρασμα ενός κυματοσυρμού βαρυτικών κυμάτων, ένα φαινόμενο που έχει ονομασθεί «φαινόμενο της μη γραμμικής μνήμης». Κατά την περίοδο 1987–1999 δημοσίευσε μία σειρά εργασιών για τη βαρυτική κατάρρευση ενός σφαιρικά συμμετρικού βαθμωτού πεδίου κάτω από τη βαρύτητα που επάγει η ενέργειά του και για τη δημιουργία μελανών οπών και άλλων χωροχρονικών ιδιομορφιών. Απέδειξε επίσης ότι, αντίθετα με αυτό που αναμενόταν, μπορούν να δημιουργούνται και χωροχρονικές ιδιομορφίες που δεν «στεγάζονται» μέσα σε μελανές οπές. Ωστόσο, στη συνέχεια ο ίδιος ο Χριστοδούλου απέδειξε ότι τέτοιες «γυμνές ιδιομορφίες» είναι ασταθείς. Το 2000 εξέδωσε ένα βιβλίο με θέμα τα γενικά συστήματα μερικών διαφορικών εξισώσεων που προκύπτουν από μία αρχή μεταβολών (ή «αρχή δράσεως»). Το 2007 εκδόθηκε βιβλίο του για τον σχηματισμό κρουστικών κυμάτων σε τριδιάστατα ρευστά. Το 2009 δημοσίευσε την απόδειξη ενός αποτελέσματος που συμπληρώνει την ευστάθεια του χωροχρόνου Minkowski, και συγκεκριμένα τού ότι μία επαρκώς ισχυρή ροή εισερχόμενων βαρυτικών κυμάτων οδηγεί στον σχηματισμό μελανής οπής.

Τιμητικές διακρίσεις

Ο Δημήτριος Χριστοδούλου τιμήθηκε με το Βραβείο Μποχέρ (Bôcher Memorial Prize) της Αμερικανικής Μαθηματικής Εταιρείας. Η αιτιολόγηση απονομής του βραβείου αναφέρει τη δουλειά του στα σφαιρικώς συμμετρικά βαθμωτά πεδία και στην ευστάθεια του χωροχρόνου Minkowski.
Το 2008 τιμήθηκε με το Βραβείο Tomalla για τη βαρύτητα, ενώ το 2011, μαζί με τον Ρίτσαρντ Σ. Χάμιλτον, πήραν το Βραβείο Σω στις Μαθηματικές Επιστήμες «για τα υψηλού βαθμού καινοτομίας έργα τους στις μη γραμμικές μερικές διαφορικές εξισώσεις στη λορεντζιανή και τη ριμάνεια γεωμετρία, και στις εφαρμογές τους στη γενική σχετικότητα και την τοπολογία». Ειδικά για τον Χριστοδούλου η αιτιολόγηση αναφέρεται στο έργο του πάνω στη δημιουργία μελανών οπών από ισχυρότατα βαρυτικά κύματα, καθώς και στην παλαιότερη έρευνά του επί των σφαιρικά συμμετρικών βαθμωτών πεδίων με ίδια βαρύτητα και επί της ευσταθείας του χωροχρόνου Minkowski.
Ο Δημήτριος Χριστοδούλου είναι μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών και της αμερικανικής Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών. Το 2012 έγινε μέλος της Αμερικανικής Μαθηματικής Εταιρείας.