Citroën AX

Εξέλιξη

Το σχετικό «πρότζεκτ S9» ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 1981, με σκοπό την αντικατάσταση των Citroën LNA, Citroën Axel και Citroën Visa ταυτόχρονα, με έναν ενιαίο διάδοχο. Ο πρωταρχικός στόχος της ανάπτυξης του AX ήταν η δημιουργία ενός μικρού αυτοκινήτου, με την καλύτερη δυνατή εκμετάλλευση εσωτερικών χώρων και οικονομία καυσίμων, με αποτέλεσμα να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην μείωση του βάρους και την βελτίωση της αεροδυναμικής. Καθοριστικό ρόλο στο τελευταίο έπαιξε ο σχεδιαστής Nuccio Bertone (Νούτσιο Μπερτόνε), ο οποίος συνέβαλε σε αρκετά από τα εξελικτικά σχέδια. Μεγάλο μέρος της τεχνογνωσίας ελήφθη και από το ξεχωριστό σχεδιαστικό πρότζεκτ του 1981 - 1984 που δημιούργησε το ενός όγκου πρωτότυπο Citroën ECO 2000. Ωστόσο, η ιδέα του αμαξώματος ενός όγκου τελικώς απορρίφθηκε, λόγω αρνητικών αντιδράσεων που εκδηλώθηκαν τότε από σημαντικό μέρος του κοινού κατά τη διάρκεια μιας σχετικής μελέτης, και προτιμήθηκε η συμβατική προσέγγιση των δύο όγκων.

Παρουσίαση

Το Citroën AX παρουσιάστηκε κατά το άνοιγμα του Σαλονιού Αυτοκινήτου του Παρισιού στις 2 Οκτωβρίου 1986, αρχικά μόνο ως 3-πορτο hatchback και με κινητήρες βενζίνης. Μέσα στο 1988 έφτασε και το 5-πορτο hatchback και αντικατέστησε το αποκλειστικά 5-πορτο Citroën Visa, με αποτέλεσμα τη λήξη της παραγωγής του Visa τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. Το αρχικό AX λανσαρίστηκε στα κράτη της Ευρώπης στα τέλη του 1986, αν και η δεξιοτίμονη εκδοχή καθυστέρησε σημαντικά και, ως αποτέλεσμα, ειδικότερα στο Ηνωμένο Βασίλειο έφτασε μόλις τον Αύγουστο του 1987.
Απέσπασε θετικά σχόλια από τον Τύπο αυτοκινήτου και το κοινό για το χαμηλό βάρος του (μόλις 630 κιλά χωρίς φορτίο, στη βασική έκδοση των 954 cm³), την εξαιρετικά χαμηλή του κατανάλωση και την κορυφαία του αεροδυναμική για ένα αυτοκίνητο πόλης εν έτει 1986, καθώς είχε συντελεστή Cd 0,31. Επίσης, είχε πλήρως ανεξάρτητη ανάρτηση και στους 4 τροχούς, αν και με ασυνήθιστα μεγάλη διαδρομή της ανάρτησης. Όλα αυτά, σε συνδυασμό με τους υπεραρκετούς εσωτερικούς του χώρους, την ευελιξία του στην κίνηση μέσα στην πόλη και τις άκρως ανταγωνιστικές τιμές του, είχαν ως αποτέλεσμα να σημειώσει από την πρώτη στιγμή τεράστια εμπορική επιτυχία και ευρεία απήχηση σε όλες τις χώρες της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων και στην Ελλάδα. Σύντομα, επίσης, με την κατάργηση του κλασικού Citroën 2CV τον Ιούλιο του 1990, το AX έγινε το μικρότερο μοντέλο στην παλέτα της Citroën.
Είναι εντυπωσιακό ότι παρέμεινε στην αγορά για 12 έτη και τελικώς έφτασε να γίνει το δεύτερο σε αριθμό αντιτύπων μοντέλο αυτοκινήτου στην ιστορία της Citroën, πίσω μόνο από το θρυλικό 2CV. Παρά την απήχηση αυτή, ωστόσο, παραδόξως το AX δεν γνώρισε ποτέ σαν όνομα την ιστορική αίγλη που κατάφεραν διαχρονικά οι εγχώριοι αντίπαλοι της τότε εποχής, το Peugeot 205 και το Renault 5.

Ανανέωση του 1991

Τον Ιούλιο του 1991, επίσης, το σαλόνι του ΑΧ επανασχεδιάστηκε, με ριζικές κοσμητικές και βελτιωτικές αλλαγές και νέο ταμπλό, όπως και η εξωτερική του εμφάνιση, με καινούρια πίσω φώτα και 5-η πόρτα, νέους προφυλακτήρες και μπροστινά φλας που από πορτοκαλί άλλαξαν σε λευκά. Όλα τα μετέπειτα μοντέλα έγιναν γνωστά ως η Σειρά 2, ενώ τα παλαιότερα αναφέρονται από τότε ως η Σειρά 1.
Επίσης, τον Αύγουστο του 1991 κυκλοφόρησε το AX 1.4 GTi, όπως προαναφέρθηκε, καθώς και μια έκδοση 4x4 και συνήθως συνδυάστηκε με την έκδοση AX 1.4 GTi, αν και το 4x4 δεν πωλήθηκε ποτέ στα δεξιοτίμονα κράτη. Το AX GTi 4x4 ήταν κατάλληλο ακόμα και για δύσκολες καταστάσεις σε ανώμαλο έδαφος και δημιουργήθηκε από την ανάγκη να σπάσει το μονοπώλιο του Fiat Panda 4x4.

Βελτιώσεις στην ασφάλεια

Στο AX Σειράς 2 υπήρχε ακόμα και μια πολυτελής έκδοση: το AX Exclusive, με εντυπωσιακό στάνταρ εξοπλισμό: κλιματισμό, δερμάτινο σαλόνι, Σύστημα Αντιμπλοκαρίσματος Τροχών (ABS), ζάντες αλουμινίου κλπ. Ωστόσο, η εξωτερική του εμφάνιση δεν είχε κάτι ξεχωριστό που να το διαφοροποιεί από τις κοινές εκδόσεις. Ο κινητήρας του, ήταν από τα AX GT και ΑΧ 4x4 (κυβισμού 1.361 cm³ και ισχύος 75 hp).
Τον Ιούλιο του 1992, όλοι οι βενζινοκινητήρες εφοδιάστηκαν πλέον με ηλεκτρονική έγχυση καυσίμου (injection), αλλαγή που επιβλήθηκε από την καθιέρωση της υποχρεωτικής παρουσίας του καταλύτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ ταυτόχρονα το 4-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο στο 1.0 καταργήθηκε οριστικά. Επίσης, το υδραυλικό τιμόνι, ο κλιματισμός, τα ηλεκτρικά παράθυρα εμπρός, οι ηλεκτρομαγνητικές κλειδαριές με τηλεχειριστήριο και το ABS προσφέρονταν πλέον σε όλες τις εκδόσεις, ενώ το 1995 προστέθηκε και προαιρετικός αερόσακος οδηγού και έγινε στάνταρ από το 1996, κάτι επίσης εντυπωσιακό για αυτοκίνητο πόλης της κατηγορίας Α την δεκαετία του 1990.

Αντικατάσταση του ΑΧ

Ο αντικαταστάτης του AX, το Citroën Saxo, λανσαρίστηκε τον Φεβρουάριο του 1996. Ωστόσο, το ΑΧ συνέχιζε ακόμα και τότε να έχει μεγάλη εμπορική απήχηση, ενώ το Saxo αρχικά δεν έτυχε θερμής υποδοχής από τον Τύπο και το κοινό. Πράγματι, αν και το Saxo ήταν ένα τεράστιο βήμα μπροστά ως προς το ΑΧ, εξωτερικά έδειχνε σαν ένα εμφανισιακό αντίγραφο του Peugeot 106 (που είχε λανσαριστεί το 1991) και εισέπραξε επικριτικά έως και άκρως αρνητικά σχόλια, όπως ότι «δεν μπήκαν ούτε καν στον κόπο να το διαφοροποιήσουν λίγο». Ως αποτέλεσμα, η Citroën αποφάσισε να συνεχίσει την παραγωγή του AX, παράλληλα με το Saxo, με ταυτόχρονη αναβάθμιση του εξοπλισμού του ΑΧ, προκειμένου να διατηρηθεί σε ανεκτό για την εποχή τεχνολογικό επίπεδο, αν και σε πολύ λιγότερες εκδόσεις από τα προηγούμενα χρόνια.
Τον Δεκέμβριο του 1997, το Saxo υπέστη το πρώτο στη σειρά λίφτινγκ, που τελικά το διαφοροποίησε εμφανώς από το 106 και εκτόξευσε τις πωλήσεις του. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τις αφίξεις μέσα στο το 1998 του Peugeot 206 (ο διάδοχος του δημοφιλέστατου Peugeot 205) και του Clio δεύτερης γενιάς της αντίπαλης Renault, οδήγησε τη Citroën στην οριστική απόσυρση του AX από την παράγωγή τον Δεκέμβριο του 1998, με το 3-πορτο AX 1.0i Spot να είναι το τελευταίο που είχε μείνει στην παραγωγή έως τότε.

Άλλες εκδοχές

Μια εκδοχή του ΑΧ με λίγο διαφορετική μπροστινή γρίλια και πίσω φώτα, παρήχθη επίσης στη Μαλαισία από την τοπική εταιρεία Proton, μεταξύ του 1996 και του 2000, όπου και κυκλοφορούσε ως Proton Tiara. Η συνολική παραγωγή του έφτασε τα 30.000 αντίτυπα και το μοντέλο πρακτικώς διέφερε μόνο στη μπροστινή γρίλια και στο ντιζάιν στα πίσω φώτα.