Πόλεμος της παύλας

Ο πόλεμος της παύλας (τσεχικά: Pomlčková válka‎, σλοβακικά: Pomlčková vojna‎) ήταν γλωσσολογική διαμάχη για το πως θα ονομάζεται η Τσεχοσλοβακία μετά την πτώση της Κομμουνιστικής κυβέρνησης το 1989.

Φόντο

Το επίσημο όνομα της χώρας κατά τα τελευταία 30 χρόνια της Κομμουνιστικής εξουσίας ήταν "Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Τσεχοσλοβακίας" (στα τσεχικά και σλοβακικά ονομαζόταν Československá socialistická republika ή ČSSR). Τον Δεκέμβριο του 1989—ένα μήνα μετά την Βελούδινη Επανάσταση—ο Πρόεδρος Βάτσλαβ Χάβελ ανακοίνωσε ότι η λέξη "Σοσιαλιστική" θα αφαιρεθεί από το επίσημο όνομα της χώρας. Η συμβατική σοφία πρότεινε ότι θα ονομαζόταν απλά ως "Δημοκρατία της Τσεχοσλοβακίας"—το επίσημο όνομά της χώρας από το 1920 έως το 1938 και από το 1945 έως το 1960. Ωστόσο, Σλοβάκοι πολιτικοί αισθάνθηκαν ότι θα μείωνε την ισότητα της Σλοβακίας στο όνομα, και απαίτησαν την γραφή της χώρας τους με παύλα (δηλαδή ως "Τσεχο-Σλοβακική Δημοκρατία"), όπως γραφόταν από την ανεξαρτησία της Τσεχοσλοβακίας το 1918 μέχρι το 1920, και πάλι το 1938 και το 1939. Ο πρόεδρος Χάβελ στη συνέχεια άλλαξε την πρότασή του σε "Δημοκρατία της Τσεχο-Σλοβακίας"—μια πρόταση που δεν υποστηρίχθηκε από τους τσέχους πολιτικούς επειδή το όνομα υπενθύμιζε την Συμφωνία του Μονάχου του 1938, κατά την οποία η Ναζιστική Γερμανία προσάρτησε μέρος της επικράτειας.

Ψήφισμα

Ως συμβιβαστική λύση, στις 29 Μαρτίου 1990, το Τσεχοσλοβακικό κοινοβούλιο αποφάσισε ότι το πλήρες όνομα της χώρας θα είναι το "Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Τσεχοσλοβακίας," αναγνωρίζοντας ρητά ότι η χώρα θα είναι ομοσπονδία. Το όνομα γραφόταν χωρίς παύλα στα τσεχικά (Československá federativní republika), αλλά με παύλα στη σλοβακική γλώσσα (Česko-slovenská federatívna republika). Μια άτυπη συμφωνία για το σλοβακικό μακροπρόθεσμο όνομα θα κωδικοποιούταν σε μια μελλοντική νομοθεσία σχετικά με τα κρατικά σύμβολα.
Η λύση αυτή βρέθηκε να είναι ικανοποιητική, και λιγότερο από ένα μήνα αργότερα, στις 20 Απριλίου του 1990, το κοινοβούλιο άλλαξε και πάλι το όνομα σε Τσεχική και σλοβακική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία" (τσεχικά: Česká a Slovenská Federativní Republika‎, σλοβακικά: Česká a Slovenská Federatívna Republika‎, γνωστή και με τα αρχικά ČSFR). Αυτός ο νόμος αναφέρεται ανέφερε τα ονόματα σε κεφαλαία μορφή και στις δύο γλώσσες και δήλωναν ότι είναι ίσες.
Ο συμβιβασμός απαιτούσε ακόμη περισσότερες γλωσσικές αντιπαραθέσεις απ'ότι φαινόταν στην πρωτοεμφάνιση του ζητήματος. Γενικά, μόνο η πρώτη λέξη του ονόματος γράφεται με κεφαλαία στα τσεχικά και σλοβακικά. Εάν όλες οι λέξεις γράφονταν με κεφαλαία, αυτό θα εξάλειφθε τα ζητήματα γοήτρου γύρω από την κεφαλαιοποίηση του "Slovenská".
Αν και οι Σλοβάκοι ζητούσαν παύλα (τσεχικά και σλοβακικά: spojovník), οι Τσέχοι το ονόμαζαν διπλή παύλα (της τσεχίας, της σλοβακίας: pomlčka). Αν και υπάρχει μια σαφής διαφορά ανάμεσα σε μια παύλα και τη διπλή παύλα στην τσεχική και σλοβακική ορθογραφία (η παύλα χρησιμοποιείται για να σηματοδοτήσει μια σύνδεση ανάμεσα σε δύο λέξεις, ενώ η παύλα χρησιμοποιείται και σε άλλες περιπτώσεις), οι Τσέχοι και Σλοβάκοι χρησιμοποιούν συνήθως τον όρο pomlčka (πόμλτσκα) και για τα δύο. 
Ενώ ο πόλεμος της παύλας δεν άξιζε πραγματικά την ονομασία "πόλεμος", έδειξε ότι υπήρχαν διαφορές μεταξύ των Τσέχων και των Σλοβάκων σχετικά με την ταυτότητα και την κοινή τους πατρίδα. Κατά τα επόμενα δύο χρόνια, προέκυψαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο εθνών της ομοσπονδίας. Το 1992, οι τσεχοσλοβάκοι πολιτικοί συμφώνησαν να χωρίσουν την χώρα σε δύο κράτη, τη Τσεχία και τη Σλοβακία, το λεγόμενο Βελούδινο Διαζύγιο—το οποίο τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 1993.