Pola (καταδρομικό)

Επιχειρησιακή ιστορία

Το πλοίο πήρε το όνομα του από την ομώνυμη πόλη Πούλα (ιταλ. Pola) που προσαρτήθηκε στην Ιταλία μετά το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Ναυπηγήθηκε στο ναυπηγείο Odero-Terni-Orlando στο Λιβόρνο. Οι εργασίες ξεκίνησαν στις 17 Μαρτίου 1931 και το πλοίο καθελκύστηκε στις 5 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους. Ολοκληρώθηκε ταχύτατα, και ένα μόλις χρόνο μετά εντάχθηκε στη δύναμη του Ιταλικού Βασιλικού Ναυτικού. Στη μεγάλη ναυτική επιθεώρηση, που έλαβε χώρα στον κόλπο της Νάπολης στις 7 Ιουλίου 1933, στο Pola επέβαινε ο ηγέτης της φασιστικής Ιταλίας, Μπενίτο Μουσολίνι. Στις 29 Ιουλίου 1934, δόθηκε στο πλοίο η πολεμική του σημαία, σε τελετή στην Πούλα. Την 3η Σεπτεμβρίου 1936, άφησε τον λιμένα της Γκαέτα,με προορισμό τα ισπανικά νερά. Ενεπλάκη στον Ισπανικό Εμφύλιο, συμμετέχοντας στη δύναμη επιβολής της ζώνης μη επέμβασης. Από τις 10 Σεπτεμβρίου μέχρι τις 3 Οκτωβρίου παρέμεινε στον λιμένα της Πάλμα ντε Μαγιόρκα,για να προστατέψει τα ιταλικά συμφέροντα στην περιοχή. Επέστρεψε στην Γκαέτα στις 4 Οκτωβρίου.
Το Pola, με επιβαίνοντες τον Μουσολίνι και τον πρίγκηπα Luigi Amedeo, δούκα της Σαβοΐας-Αόστα επισκέφθηκε από τις 10 ως τις 12 Μαρτίου 1937 την ιταλοκρατούμενη Λιβύη. Στις 7 Ιουνίου συμμετείχε στη ναυτική επιθεώρηση που πραγματοποιήθηκε στον κόλπο της Νάπολης προς τιμήν του Γερμανού στρατάρχη Βέρνερ φον Μπλόμπεργκ. Συμμετείχε, επίσης, στη μεγάλη ναυτική επιθεώρηση που έγινε στις 5 Μαΐου 1938 στα πλαίσια της επίσημης επίσκεψης του Αδόλφου Χίτλερ. Στις 7 Μαρτίου 1939 το Pola και τα αδελφά του πλοία απέπλευσαν από τον ναύσταθμο του Τάραντα με σκοπό να αναχαιτίσουν ναυτική δύναμη των Ισπανών Δημοκρατικών, αποτελούμενη από τρία καταδρομικά και οκτώ αντιτορπιλικά, που επιχειρούσαν να φτάσουν στη Μαύρη Θάλασσα. Τα ιταλικά πλοία είχαν εντολή να μην ανοίξουν πυρ αλλά να εξαναγκάσουν τα ισπανικά να ελλιμενιστούν στην Αυγούστα της Σικελίας. Ο Ισπανός διοικητής αρνήθηκε και αντί αυτού οδήγησε τη δύναμη του για ελλιμενισμό στην Μπιζέρτα της γαλλικής Τυνησίας.
Από τις 7 ως τις 9 Απριλίου το  Pola παρείχε υποστήριξη στις ιταλικές δυνάμεις που αποβιβάστηκαν και κατέλαβαν την Αλβανία.

Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος

Με την είσοδο της Ιταλίας στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο στις 10 Ιουνίου 1940, το Pola έγινε ναυαρχίδα του διοικητή της 2ης Μοίρας, ναυάρχου, Ρικάρντο Παλαντίνι (Riccardo Paladini). Στην εν λόγω δύναμη περιλαμβάνονταν 17 αντιτορπιλικά, η 2η Μεραρχία που είχε τα τρία βαρέα καταδρομικά κλάσης Trento και η 7η Μεραρχία που είχε τρία ελαφρά καταδρομικά. Η πρώτη πολεμική αποστολή του ήταν να καλύψει ομάδα ναρκοθέτιδων τη νύχτα 10/11 Ιουνίου. Ανεφοδιάστηκε με καύσιμα στη Μεσσήνη και αναχώρησε στις 12 Ιουνίου, μαζί με την υπόλοιπη δύναμη της 2ης και της 1ης Μοίρας, προς αντιμετώπιση βρετανικών επιθέσεων στις ιταλικές θέσεις στη Λιβύη. Στις 6 Ιουλίου η 2η Μοίρα ανέλαβε την συνοδεία νηοπομπής που κατευθύνονταν στη Βόρεια Αφρική. Την επομένη ιταλικά αναγνωριστικά ανέφεραν την άφιξη βρετανικών καταδρομικών στη Μάλτα. Η Ανώτατη Ναυτική Διοίκηση (Supermarina) διέταξε καταδρομικά και αντιτορπιλικά της 1ης Μοίρας να ενισχύσουν τη δύναμη προστασίας της νηοπομπής. Τα θωρηκτά Conte di Cavour και Giulio Cesare παρείχαν κάλυψη από απόσταση. Δύο ημέρες αργότερα τα θωρηκτά ενεπλάκησαν για σύντομο χρονικό διάστημα με τον Βρετανικό Στόλο της Μεσογείου, χωρίς αποτέλεσμα, ανοιχτά της Καλαβρίας. Κατά τη διάρκεια της αποστολής συνοδείας το Pola ενεπλάκη με βρετανικά καταδρομικά, όμως καμιά από τις δύο πλευρές δεν κατάφερε να πλήξει τον αντίπαλο. Την 30ή Ιουλίου και την 1η Αυγούστου το Pola καθώς και τα καταδρομικά Trento και Gorizia, συνόδευσαν άλλη νηοπομπή με προορισμό τη Λιβύη. Στις 16 Αυγούστου πραγματοποιήθηκε εκπαίδευση με πραγματικά πυρά ανοιχτά της Νάπολης και στα τέλη του μήνα μεταφέρθηκε από τη Νάπολη στον Τάραντα.
Στα τέλη του Σεπτέμβρη, ο ιταλικός στόλος, συμπεριλαμβανομένου του Pola, επιχείρησε να αναχαιτίσει βρετανική νηοπομπή που απέπλευσε από την Αλεξάνδρεια με προορισμό τη Μάλτα, χωρίς όμως να εντοπίσει βρετανικά πλοία. Το καταδρομικό βρίσκονταν στον Τάραντα όταν οι Βρετανοί επιτέθηκαν στον ναύσταθμο τη νύχτα 11/12 Νοεμβρίου αλλά δεν επλήγη. Όλος ο στόλος απέπλευσε, την επομένη, με προορισμό τον ασφαλέστερο λιμένα της Νάπολης.
Η απόπειρα των Ιταλών να αναχαιτίσουν μια ακόμα βρετανική νηοπομπή στα τέλη Νοεμβρίου οδήγησε στη ναυμαχία του Spartivento. Ο ιταλικός στόλος απέπλευσε στις 26 Νοεμβρίου και ενώ κατευθύνονταν προς τον βρετανικό, το Pola και το θωρηκτό Vittorio Veneto δέχθηκαν την επίθεση των τορπιλοπλάνων Swordfish του αεροπλανοφόρου HMS Ark Royal, καταφέρνοντας να αποφύγουν τις τορπίλες. Οι δύο στόλοι συγκρούστηκαν για μία ώρα περίπου. Κατά τη διάρκεια της σύντομης εμπλοκής το Pola έπληξε δύο φορές το καταδρομικό HMS Berwick, με αποτέλεσμα να τεθεί εκτός μάχης ένας από τους κύριους πύργους του. Ο ναύαρχος Καμπιόνι (Campioni) εσφαλμένα επέλεξε να απεμπλακεί, διότι νόμιζε ότι αντιμετώπιζε ισχυρότερη βρετανική δύναμη, λόγω των ανεπαρκών πληροφοριών που του έδωσαν τα αναγνωριστικά.
Ο στόλος αναδιοργανώθηκε στις 9 Δεκεμβρίου και το Pola μαζί με τα άλλα τρία πλοία της κλάσης του εντάχθηκαν στην 3η Μεραρχία της 1ης Μοίρας που διοικούνταν τον ναύαρχο Angelo Iachino. Βρετανική αεροπορική επιδρομή της 14ης Δεκεμβρίου στη Νάπολη προκάλεσε κάποιες αβαρίες στο πλοίο. Μπήκε σε δεξαμενισμό στις 16 του μήνα και παρέμεινε για επισκευές μέχρι την 7η Φεβρουαρίου 1941. Επέστρεψε στον Τάραντα στις 13 Φεβρουαρίου και πραγματοποίησε εκτεταμένες ασκήσεις από τις 11 μέχρι τις 17 Μαρτίου. Επίσης έγινε εκπαιδευτική άσκηση τη νύχτα 23/24 Μαρτίου.