Ερρίκος Β΄ της Καστίλης

Πρώτα χρόνια

Με την γέννηση του μπήκε στην φροντίδα του Ροντρίγκο Αλβάρεζ των Αστουριών, πέθανε την επόμενη χρονιά και ο μικρός Ερρίκος κληρονόμησε την ηγεμονία της Νορένα. Πήρε από τον πατέρα του τον τίτλο του κόμη της Τραστάμαρα και διορίστηκε κυβερνήτης στις πόλεις Λέμος και Σαρρία στην Γαλικία, στην Καρμπέρα και στην Ριμπέρα μια μεγάλη κληρονομιά στην βορειοανατολική Ιβηρική. Έγινε ο γενάρχης της δυναστείας της Τραστάμαρα, πλάγιος κλάδος του Οίκου της Ιβρέα. Ο πατέρας του έδωσε σημαντικά προνόμια στην μητέρα του και στους γιους της αν και νόθοι, αυτό έφερε την οργή στην νόμιμη σύζυγο του βασίλισσα Μαρία της Πορτογαλίας και τον γιο της Πέτρο που έγινε αργότερα βασιλιάς σαν Πέτρος της Καστίλης. Ο Αλφόνσος ΙΑ΄ πέθανε αιφνίδια από πυρετό τον Μάρτιο του 1350 στην πολιορκία του Γιβραλτάρ και τον διαδέχθηκε ο Πέτρος. Η Ελεονώρα και οι γιοι της διώχθηκαν αμέσως από τον Πέτρο και την μητέρα του, δραπέτευσαν και διασκορπίστηκαν από τον φόβο τους πριν ακόμα γίνει η ταφή του Αλφόνσου ΙΑ΄.

Εξεγέρσεις εναντίον του Πέτρου της Καστίλης

Η Ελεονώρα και οι γιοι της έκλεισαν τελικά συμφωνία με τον Πέτρο να ζήσουν ειρηνικά στην αυλή του αλλά η κατάσταση παρέμεινε ασταθής, ο Ερρίκος και οι δυο αδελφοί του Οθέλλος Αλφόνσος του Αγκιλάρ δε Κάμπο και Σάντσο Αλφόνσος του Αλμπουρκέρκε έκαναν ασταμάτητες εξεγέρσεις εναντίον του νέου βασιλιά. Ο Ερρίκος για να ισχυροποιηθεί παντρεύτηκε την Ιωάννα Εμμανουέλα της Καστίλης, ο πεθερός του Ιωάννης Αλφόνσος του Αλμπουκέρκε ήταν δήμαρχος της Μούρθια και κύριος της Βιγιένα, ο ισχυρότερος ευγενής του βασιλείου. Ο κύριος σύμβουλος της βασιλομήτωρ Μαρίας Ιωάννης Αλφόνσος του Αλμπουκέρκε πληροφόρησε τον Πέτρο ότι υποκινητής των εξεγέρσεων ήταν η μητέρα τους Ελεονώρα του Γουζμάν, εκτελέστηκε στην Ταλαβέρα ντε λα Ρέινα. Ο Ερρίκος Β΄ δραπέτευσε αμέσως μετά στην Πορτογαλία, αργότερα συμφιλιώθηκε με τον Πέτρο και επέστρεψε στην Καστίλη αλλά εξεγέρθηκε ξανά στην Αστούριες (1352). Ο Ερρίκος βρισκόταν σε συνεχείς εντάσεις με τον ετεροθαλή αδελφό του μέχρι την εποχή που δραπέτευσε οριστικά στην Γαλλία και μπήκε στην υπηρεσία του βασιλιά Ιωάννη του Αγαθού.
Σε λίγο βρέθηκε στην αυλή του Πέτρου Δ΄ της Αραγωνίας που είχε κηρύξει τον πόλεμο στην Καστίλη (1358) αλλά ηττήθηκε και εξορίστηκε στην Ναζέρα, όταν ελευθερώθηκε επέστρεψε στην Γαλλία. Ο Πέτρος Δ΄ της Αραγωνίας επιτέθηκε ξανά στην Καστίλη, o Ερρίκος του υποσχέθηκε να τον βοηθήσει με την προϋπόθεση να υποστηρίξει τα δικαιώματα του στον θρόνο της Καστίλης. Το αποτέλεσμα ήταν να ξεσπάσει ο "Κασταλιανός Εμφύλιος Πόλεμος" (1366 - 1369), στον πόλεμο συμμετείχαν και οι σύμμαχοι του Ερρίκου οι Αραγωνέζοι και οι Γάλλοι.

Συντριβή του Πέτρου της Καστίλης

Ο Ερρίκος ανακηρύχτηκε βασιλιάς (1366), σε αντάλλαγμα θα έπρεπε να δώσει στους συμμάχους του αυτά που τους είχε υποσχεθεί. Τους έδωσε τίτλους και πλούτη, γι' αυτό τον αποκαλούσαν Ενρίκο δε λας Μερθέδες (= δώρα, όπως οι δωρεές γης).
Ο Πέτρος της Καστίλης δραπέτευσε στην Μπορντώ την πρωτεύουσα των Αγγλικών κτήσεων στην Γαλλία όπου είχε την αυλή του ο Εδουάρδος του Γούντστοκ και του υποσχέθηκε να τον βοηθήσει να ανακτήσει τον θρόνο του. Ο Αγγλικός στρατός παρά το ότι είχε προσβληθεί από επιδημία δυσεντερίας αντιμετώπισε αποτελεσματικά τις δυνάμεις των Καστιλινιακού στρατού, αρχηγοί των Άγγλων ήταν ο ίδιος ο Μαύρος πρίγκιπας και ο μικρότερος αδελφός του Ιωάννης της Γάνδης. Ο Πέτρος της Καστίλης νίκησε με την βοήθεια των Άγγλων τον Ερρίκο στην "μάχη της Ναζέρα" αλλά ο Ερρίκος δραπέτευσε και ζήτησε προστασία από τον Κάρολο Ε΄ της Γαλλίας. Η συμμαχία ανάμεσα στον Πέτρο της Καστίλης και τους Άγγλους διαλύθηκε, ο Εδουάρδος ο μαύρος πρίγκιπας προσβλήθηκε και αυτός από την δυσεντερία σε ελαφρά μορφή και επέστρεψε στην Αγγλία, αυτό θα τον οδηγήσει στον θάνατο μερικά χρόνια αργότερα (1376). Ο Ερρίκος μετά την αποχώρηση των Άγγλων οργάνωσε ξανά τον στρατό του με την βοήθεια των Άγγλων και συνέτριψε τον Πέτρο στην μάχη του Μοντιέλ (14 Μαρτίου 1369), στην συνέχεια τον συνέλαβε και τον σκότωσε με τα χέρια του.

Άνοδος στον θρόνο

Ο Ερρίκος ανακηρύχτηκε νέος βασιλιάς ως Ερρίκος Β΄ της Καστίλης και προσπάθησε να εξασφαλίσει τον θρόνο για τον γιο του Ερρίκο, βασικός διεκδικητής ήταν ο Φερδινάνδος Α΄ της Πορτογαλίας ως δισέγγονος του Σάντσο Δ΄ της Καστίλης από την μητέρα του. Το αποτέλεσμα ήταν να ξεσπάσουν οι "Φερδινάνδιοι Πόλεμοι", ο κύριος σύμμαχος του Φερδινάνδου ήταν ο Ιωάννης της Γάνδης που είχε παντρευτεί την Κωνσταντία της Καστίλης, δούκισσα του Λάνκαστερ κόρη του προκατόχου του Πέτρου του Σκληρού. Ο σύμμαχος της Καστίλης ήταν ο Κάρολος Ε΄ της Γαλλίας, ο Ερρίκος Β΄ παρέδωσε το ναυτικό της Καστίλης στην διάθεση των Γάλλων, είχε σημαντικό ρόλο στην πολιορκία του Λα Ροσέλ και στην "μάχη του Λα Ροσέλ" που ο ναύαρχος Αμβρόσιο Μποκανέγκρα νίκησε τους Άγγλους
Ο Ερρίκος προσπάθησε να δώσει τις ανταμοιβές που είχε υποσχεθεί στους συμμάχους του αλλά ωστόσο είχε ακόμα μεγάλα προβλήματα και δεν έδωσε στον Πέτρο Δ΄ της Αραγωνίας όλα τα εδάφη που είχε υποσχεθεί. Ο Ερρίκος Β΄ βρέθηκε σε πόλεμο με την Πορτογαλία και την Αγγλία αφού ο Ιωάννης της Γάνδης διεκδικούσε πάντα τον θρόνο χάρη στα δικαιώματα της συζύγου του. Στην εσωτερική του πολιτική αναδιοργάνωσε την διοίκηση και δημιούργησε περισσότερες αυλές, μετά τον θάνατο του αδελφού του Όθελλου δημιούργησε την ηγεμονία του Μπισκάγια, στον Εκατονταετή πόλεμο υποστήριξε πάντοτε την Γαλλία.

Διώξεις σε Ιουδαίους

Ο Ερρίκος Β΄ της Καστίλης ήταν εχθρικός απέναντι στους Ιουδαίους σε αντίθεση με τον προκάτοχο του Πέτρο που ακολουθούσε φιλική πολιτική.
Οι οικονομικές απαιτήσεις των Γάλλων μισθοφόρων τον οδήγησαν να βάλει τεράστιες φορολογίες στον ήδη εξαντλημένο λαό του Τολέδο, αιχμαλώτισε όλους τους Ιουδαίους με διαταγή να μην τους δίνουν ούτε φαγητό ούτε νερό μέχρι να δεχτούν να βγει η περιουσία τους σε πλειστηριασμό. Οι οικονομικές ανάγκες που είχε τον ανάγκασαν να συμφιλιωθεί με τους Ιουδαίους χρηματοδότες του, διόρισε τον Δον Ζόζεφ Πίτσον κύριο συλλέκτη των φόρων και πολλούς Ιουδαίους στην θέση του συλλέκτη. Οι συνεδριάσεις των Κορτές στο Τόρο (1369) και στο Μπούργος (1374, 1377) επικύρωσαν τα σκληρά μέτρα του Ερρίκου εναντίον των Ιουδαίων, πήραν εντολή να φοράνε το ταπεινωτικό σήμα και τους απαγόρευσαν να έχουν χριστιανικά ονόματα. Διέταξε επίσης τους χριστιανούς οφειλέτες που κρατούσαν χαμηλά δάνεια να πληρώσουν τα δυο τρίτα της τιμής, λίγο πριν τον θάνατο του απαγόρευσε στους Ιουδαίους να κατέχουν δημόσια αξιώματα. Ο Ερρίκος Β΄ ήταν ο πρώτος βασιλιάς στην Ιβηρική από την εποχή του Βησιγότθου Έγικα τον 7ο αιώνα που πήρε μέτρα εναντίον των Ιουδαίων.

Θάνατος

Ο Ερρίκος Β΄ της Καστίλης πέθανε στο Σάντο Ντομίγκο ντε λα Καλζάντα (29 Μαίου 1379) και τον διαδέχθηκε ο γιος του Ιωάννης Α΄ της Καστίλης.
Η σωρός του βασιλιά μεταφέρθηκε στο Μπούργος, απο εκεί στο Βαγιαδολίδ και τελικά στο Τολέδο όπου έγινε η κηδεία του στον Καθεδρικό ναό του Τολέδο, τα υπολείμματα του υπάρχουν μέχρι σήμερα. Η κάσα του είναι διακοσμημένη με τα σύμβολα της Καστίλης και της Λεόν και στο κάτω τμήμα έχει τρία πλαίσια διακοσμημένα με τρόπαια. Δυο Χερουβείμ κρατούν από κάτω την πινακίδα με την επιγραφή που μεταφράζεται ως εξής:
"Ενθάδε κείτεται ο πιο περιπετειώδης και ευγενής βασιλιά, η γλυκιά ανάμνηση του Δον Ερρίκου του ευγενούς γιου του βασιλιά Αλφόνσου που ξεκίνησε από το Μπενραμίν και τελείωσε στο Σάντο Ντομίγκο ντε λα Καλζάντα. Πέθανε την 30η Μαΐου του Σωτήριου έτους 1379".
Στην κορυφή του τάφου υπάρχει ένα άγαλμα του βασιλιά Ερρίκου Β΄ από πολύχρωμο αλάβαστρο, φοράει την βασιλική ρόμπα με ένα ξίφος στο δεξί χέρι, η ζώνη του είναι διακοσμημένη με τα λιοντάρια της Καστίλης. Ο βασιλιάς κρατά στο δεξί του χέρι ένα σκήπτρο, το κεφάλι του στηρίζεται σε τρία πολυτελή μαξιλάρια, στα πόδια φορά παντόφλες και βρίσκονται ξαπλωμένα στο δέρμα ενός λιονταριού.
Τα εντόσθια του βασιλιά μεταφέρθηκαν στον Καθεδρικό ναό του Σάντο Ντομίγκο ντε λα Καλζάντα.