Γερμανικές γλώσσες

Ιστορία

Όλες οι Γερμανικές γλώσσες θεωρείται ότι προέρχονται από ένα υποθετικό πρωτο-γερμανικό γλωσσικό σχήμα με την επίδραση της μετατόπισης συμφώνων των νόμων του Γκριμ και του Βέρνερ. Αυτή η επίδραση ήταν έντονη μάλλον κατά τη διάρκεια της προ-ρωμαϊκής εποχής του σιδήρου στη βόρεια Ευρώπη από περίπου το 500 π.Χ.. Άλλοι ερευνητές υποστηρίζουν τον πρώιμο διαχωρισμό των γερμανικών γλωσσών από τις ινδοευρωπαϊκές και προτείνουν μία κοινή ιστορική πορεία όλων των αρχικών ομιλητών της πρωτο-γερμανικής διαλέκτου σε όλη τη διάρκεια της εποχής του χαλκού στη βόρεια Ευρώπη.
Από τις αρχές του γλωσσικού εντοπισμού τους, όλες οι γερμανικές γλώσσες και διάλεκτοι διακρίνονται σε τρεις ομάδες με γεωγραφικό προσδιορισμό: οι δυτικές, οι ανατολικές και οι βόρειες γερμανικές γλώσσες. Οι σαφείς σχέσεις μεταξύ τους δεν έχουν καθοριστεί με ακρίβεια αλλά προέρχονται από ρουνικές επιγραφές και ευρήματα από τις περιόδους των μαζικών μεταναστεύσεων. Συνεπώς, ορισμένες τοπικές διάλεκτοι και γλωσσικές ομάδες είναι δύσκολο να καθοριστούν επακριβώς ως προς την κατηγορία που ανήκουν. Για παράδειγμα, το γλωσσικό ιδίωμα της Λομβαρδίας κατά τον 6ο αιώνα, ίσως είναι μία ποικιλία βόρειας ή ανατολικής (πριν την ομογενοποίηση με τη δυτική) γερμανικής γλώσσας, κατά την περίοδο εποικισμού των περιοχών του ποταμού Έλβα από τους Λομβαρδούς. Οι ομάδες των δυτικών γλωσσών προέρχονται κατά βάση από τον πολιτισμό Γιάστορφ, ενώ οι ανατολικές ως ποικιλία των διαλέκτων Γκότλαντ του 1ου αιώνα. Οι βόρειες έχουν χώρο καταγωγής τη νότια Σουηδία. Το πρώτο γνωστό αυτοσυναφές κείμενο σε γερμανική γλώσσα είναι η γοτθική μετάφραση της Καινής Διαθήκης από τον Ουλφιλάς τον 4ο αιώνα. Αντίστοιχα, γραπτές μαρτυρίες δυτικών γερμανικών γλωσσών αποτελούν η παλαιά υψηλή γερμανική γλώσσα με λέξεις και φράσεις του 6ου αιώνα και συγκροτημένα κείμενα του 9ου αιώνα, καθώς και η παλαιά αγγλική γλώσσα με κείμενα του 10ου αιώνα. Οι βόρειες γερμανικές γλώσσες έχουν μόνο γραπτές μαρτυρίες από ρουνικές επιγραφές, ως πρωτο-νορβηγικά, μέχρι την εξέλιξή τους στην παλαιά νορβηγική γλώσσα γύρω στα 800 μ.Χ. Εκτενέστερες ρουνικές επιγραφές του 8ου και 9ου αιώνα, καθώς και κείμενα στην λατινική αλφάβητο του 12ου αιώνα, μαρτυρούν την εξέλιξη των γερμανικών γλωσσών. Παράλληλα, έχουν εντοπιστεί και πρώιμα έργα της σκαλδικής ποίησης ως και του 9ου αιώνα.
Γύρω στον 10ο αιώνα, οι διάφορες παραλλαγές των γερμανικών γλωσσών είχαν αναπτύξει σημαντικές διαφορές, ώστε η αλληλοκατανόηση και συνάφεια μεταξύ τους να είναι δύσκολη. Το γλωσσολογικό αποτύπωμα των Βίκινγκ στον Αγγλοσαξονικό πολιτισμό έχει επιδράσει στην αγγλική γλώσσα και επίσης θεωρείται ότι συνέβαλε στον μετασχηματισμό της γραμματικής της παλαιάς αγγλικής στα μεσαιωνικά αγγλικά του 12ου αιώνα.
Οι ανατολικές γερμανικές γλώσσες περιθωριοποιήθηκαν σταδιακά μετά τις μαζικές μεταναστεύσεις. Οι Βουργουνδοί, οι Γότθοι και οι Βάνδαλοι αφομοιώθηκαν από τους αντίστοιχους γειτονικούς πληθυσμούς τους μέχρι και τον 7ο αιώνα, αφήνοντας μόνο τη γλωσσική ομάδα των γοτθικών της Κριμαίας ανεξάρτητη γλωσσικά μέχρι και τον 18ο αιώνα.
Στις αρχές του Μεσαίωνα, οι δυτικές γερμανικές γλώσσες διαχωρίστηκαν τόσο από την απομονωμένη εξέλιξη των μεσαιωνικών αγγλικών, όσο και από τη μετατόπιση συμφώνων των υψηλών γερμανικών στην ηπειρωτική Ευρώπη. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία των υψηλών γερμανικών ιδιωμάτων, παράλληλα με τα κάτω σαξονικά ιδιώματα, και τις ενδιάμεσες παραλλαγές της κεντρικής γερμανικής περιοχής. Με το τέλος του Μεσαίωνα, οι παραλλαγές είχαν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους, διαμορφώνοντας τη γλωσσική ομάδα των υψηλών αλαμανικών στο νότο και την αντίστοιχη κάτω σαξονική διάλεκτο στο βορρά. Αν και οι δύο ομάδες θεωρούνται ότι ανήκουν στη γερμανική γλώσσα, δεν είχαν αμοιβαία γλωσσική συνάφεια. Οι νοτιότερες παραλλαγές ολοκλήρωσαν την μετατόπιση συμφώνων, ενώ οι βόρειες δεν επηρεάστηκαν καθόλου.
Παράλληλα, οι βόρειες γερμανικές γλώσσες παρέμειναν περισσότερο ομοιογενείς, λόγω της γεωγραφικής απομόνωσης της χερσονήσου της Δανίας και της Σκανδιναβίας, διατηρώντας την μεταξύ τους συνάφεια μέχρι και σήμερα.