1944 (τραγούδι)

Ιστορικό και στίχοι

Οι στίχοι του 1944 αφορούν την απέλαση των Τατάρων της Κριμαίας τη δεκαετία του 1940 από τη Σοβιετική Ένωση, που ήταν στα χέρια του Ιωσήφ Στάλιν, λόγω της  συνεργασίας τους με τους Ναζί. Η Τζαμάλα ήταν ιδιαίτερα εμπνευσμένη από την ιστορία της προγιαγιάς της Nazylkhan, η οποία ήταν στα μέσα των 20 της, όταν και τα πέντε παιδιά της, απελάθηκαν στην άγονη Κεντρική Ασία. Μία από τις κόρες δεν κατάφερε να επιβιώσει στο ταξίδι. Ο προπάππους της Τζαμάλα τότε αγωνιζόταν στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο με τον Κόκκινο Στρατό και ως εκ τούτου δεν θα μπορούσε να προστατεύσει την οικογένειά του. Το τραγούδι κυκλοφόρησε επίσης εν μέσω της ανανεωμένης καταστολής των Τατάρων της Κριμαίας μετά τη ρωσική προσάρτηση της Κριμαίας, δεδομένου ότι οι περισσότεροι Τάταροι της Κριμαίας αρνήθηκαν να αποδεχθούν την προσάρτηση.
Το ρεφρέν του τραγουδιού που είναι στην Κριμαϊκή Ταταρική γλώσσα, αποτελείται από λέξεις από ένα δημοτικό τραγούδι των Τατάρων της Κριμαίας που ονομάζεται "Ey, güzel Qırım" που η Τζαμάλα είχε ακούσει από την προγιαγιά της. Το τραγούδι περιλαμβάνει το ντουντούκ που παίζεται από τον Αράμ Κοστανιάν και τη χρήση του φωνητικού στυλ mugham.

Εθνική επιλογή και Διαγωνισμός Τραγουδιού της Eurovision

Η Ουκρανία αποσύρθηκε από το Διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision 2015, επικαλούμενη το κόστος. Μετά την απόφαση να επιστρέψει στο διαγωνισμό το 2016, μια διαδικασία επιλογής για να προσδιοριστεί ο εκπρόσωπος της Ουκρανίας άνοιξε, συνδυάζοντας πόρους από την κρατική ραδιοτηλεόραση NTU και του ιδιωτικού STB. Η Τζαμάλα ανακοινώθηκε ως ένα από τα δεκαοκτώ συμμετέχοντα άτομα στην ουκρανική εθνική επιλογή για το διαγωνισμό. Εμφανίστηκε στον πρώτο ημιτελικό στις 6 Φεβρουαρίου 2016 όπου κέρδισε τόσο την κριτική επιτροπή όσο και την τηλεψηφοφορία, προχωρώντας προς τον ουκρανικό τελικό. Στον τελικό στις 21 Φεβρουαρίου, κατέλαβε τη δεύτερη θέση από την κριτική επιτροπή και πρώτη από την τηλεψηφοφορία, με αποτέλεσμα την ισοπαλία με το συγκρότημα Hardkiss και το τραγούδι τους Helpless. Η Τζαμάλα ωστόσο είχε ανακοινωθεί ως η νικήτρια, καθώς η τηλεψηφοφορία επέφερε την ισοπαλία. Έλαβε 37.77% πάνω από 382.000 τηλεψήφους.
Η Τζαμάλα εκπροσώπησε την Ουκρανία στο Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision 2016 και εμφανίστηκε στο δεύτερο μισό του δεύτερου ημιτελικού. Το 1944 είναι το πρώτο τραγούδι της Eurovision που περιέχει στίχους στην Κριμαϊκή Ταταρική γλώσσα. Κέρδισε τον τελικό λαμβάνοντας τη δεύτερη υψηλότερη βαθμολογία τόσο της τηλεψηφοφορίας, όσο και της κριτικής επιτροπής.

Καταγγελίες πολιτικοποίησης

Σε μια συνέντευξη με την εφημερίδα The Guardian το Φεβρουάριο του 2016, η Τζαμάλα δήλωσε ότι το τραγούδι της θύμισε επίσης τη δική της οικογένεια που ζεί στην Κριμαία σήμερα, υποστηρίζοντας ότι από τη ρωσική προσάρτηση της Κριμαίας το 2014 "οι Τάταροι της Κριμαίας βρίσκονται στο κατεχόμενο έδαφος». Οι στίχοι του τραγουδιού, ωστόσο, δεν αναφέρουν αυτή την προσάρτηση. Οι κανόνες της Eurovision απαγορεύουν τραγούδια με στίχους που θα μπορούσαν να ερμηνευθεί ως έχοντες «πολιτικό περιεχόμενο».
Αμέσως μετά την επιλογή του τραγουδιού αυτού, ορισμένοι Ρώσοι πολιτικοί, καθώς και οι αρχές στην Κριμαία, κατηγόρησαν τις αρχές της Ουκρανίας ότι χρησιμοποίησαν το τραγούδι «για να προσβάλουν τη Ρωσία [..] αξιοποιώντας την τραγωδία των Τατάρων για να δείξουν στους Ευρωπαίους τηλεθεατές μια ψευδή εικόνα της υποτιθέμενης παρενόχλησης των Τατάρων στη ρωσική Κριμαία».
Στις 9 Μαρτίου 2016, ένα tweet από την Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση επιβεβαίωσε ότι ούτε ο τίτλος ούτε οι στίχοι του τραγουδιού που περιελάμβαναν «πολιτικό λόγο» και ως εκ τούτου δεν παραβίαζε κανένα κανόνα της Eurovision, επιτρέποντας έτσι να παραμείνει στο διαγωνισμό.
Στις 17 Μαΐου 2016, το NATO συνεχάρη τη Τζαμάλα για τη νίκη στο διαγωνισμό της Eurovision μέσω ενός βίντεο από το κανάλι του στο YouTube.

Διαγωνισμός Τραγουδιού της Eurovision

Το τραγούδι κέρδισε το διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision 2016, λαμβάνοντας το μεγάλο σύνολο των 534 βαθμών, επίσημα ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ από τον Αλεξάντερ Ριμπάκ με το τραγούδι του Fairytale στο Διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision 2009, το οποίο κέρδισε με 387 πόντους.
Οι εθνικές κριτικές επιτροπές ψήφισαν την συμμετοχής της Αυστραλίας πρώτη με 320 βαθμούς και η τηλεψηφοφορία ψήφισε τη συμμετοχή της Ρωσίας πρώτη με 361 βαθμούς. Το αποτέλεσμα της τηλεψηφοφορίας για την Ουκρανία των 323 βαθμών ωστόσο ήταν αρκετό, ώστε προστιθέμενο με το σκορ των 211 βαθμών  της κριτικής επιτροπής να τη βάλει στην πρώτη θέση με το σύνολο 534 ψήφων, αφήνοντας την Αυστραλία δεύτερη και τη Ρωσία τρίτη.

Κριτική υποδοχή

Πριν από τον ουκρανικό εθνικό τελικό, το 1944 έλαβε 8,33 στους 10 πόντους από μια κριτική επιτροπή του Eurovision blog "Wiwibloggs", η υψηλότερη βαθμολογία μεταξύ των έξι φιναλίστ στην Ουκρανία.