Λουαζέ Λιεντέ

Βίος

Ο Λιεντέ γεννήθηκε περί το 1420 στο Εντέν (Hesdin) του σημερινού Πα-ντε-Καλαί (τότε ανήκε στην Κομητεία του Αρτουά). Η παλαιότερη αναφορά του Λιεντέ χρονολογείται από το 1460. Εκείνη την εποχή αναφέρεται ότι πληρώθηκε για τη διακόσμηση ενός χειρογράφου, σε δύο τόμους, Histoires romaines του ιστοριογράφου και συμπατριώτη του Ζαν Μανσέλ (Jean Mansel) για τον Δούκα της Βουργουνδίας Φίλιππο τον Καλό, ένα έργο που ξεκίνησε το 1454 και επεκτάθηκε και μετά την ημερομηνία συγγραφής του βιβλίου. 
Την εργασία αυτή δεν την εκτελεί μόνος, αλλά και με τη συνεργασία άλλων καλλιτεχνών, ανάμεσά τους και του εικονογράφου που αναφέρεται με το συμβατικό όνομα "Δάσκαλος του Ραμπούρ" (Maître de Rambures). Συνεπώς είναι αναγνωρισμένος καλλιτέχνης και εγκατεστημένος στο Εντέν και πιθανότατα ο Ζαν Μανσέλ είναι αυτός που τον σύστησε στον Δούκα Φίλιππο.
Το 1468 ο Λιεντέ μετακομίζει στη Μπρυζ, όπου γίνεται μέλος της συντεχνίας των ασχολουμένων με τα βιβλία, τη συντεχνίας του Αγίου Ιωάννη του Ευαγγελιστή. Το ίδιο έτος αναφέρεται και ως μόνιμος κάτοικος της πόλης στα αρχεία των κομήτων - υποτελών των δουκών της Βουργουνδίας, για τους οποίους δημιουργεί πολυάριθμα έργα.  Τα αρχεία αναφέρουν ότι εικονογράφησε το χειρόγραφο του άσματος του Ρενώ του Μοντωμπάν (Renaud de Montauban) και μια Βίβλο, που σήμερα έχει χαθεί. Εικονογραφεί, επίσης, κατά παραγγελία του Καρόλου του Τολμηρού, πολλά έργα που είχαν μείνει ημιτελή μετά τον θάνατο του πατέρα του Φιλίππου, όπως τους δύο τόμους της ιστορίας του Καρόλου Μαρτέλου, έργο στο οποίο βάζει και την υπογραφή του σε έναν από τους τοίχους που απεικονίζονται εκεί (φύλλο 7 Ms.9). Εργάζεται, επίσης, για μεγάλους χορηγούς που ανήκουν στον άμεσο κύκλο των Δουκών, όπως ο Λουίς ντε Χρούουτχουσε {Louis de Gruuthuse) για λογαριασμό του οποίου εικονογράφησε το χειρόγραφο του "Χρονικού του Φρουασάρ" (Chroniques de Froissart).
Για τελευταία φορά εμφανίζεται στα αρχεία της Συντεχνίας στη Μπρυζ το 1478. Αυτός είναι και ο λόγος που από ορισμένους θεωρείται ότι εκείνο το έτος απεβίωσε. Πρόσφατα, όμως, ανακαλύφθηκε στα αρχεία της Λιλ αναφορά σε αυτόν και στον αδελφό του Υσσόν (Husson) το 1483.

Ύφος

Οι πρώτες μικρογραφίες του Λιεντέ, που δημιουργήθηκαν στο Εντέν κατά τη δεκαετία του 1450, φέρουν τη σφραγίδα της ισχυρής επιρροής του Σιμόν Μαρμιόν. Οι μορφές του έχουν στρογγυλευμένες κεφαλές και είναι ανέκφραστες. Αντίθετα, οι χρωματισμοί του είναι ζωηροί, χαρακτηρίζονται από πολυπρόσωπα τοπία και "κυριαρχούν" χάρη στον πολύ ψηλά τοποθετημένο ορίζοντα. Το ύφος του, ωστόσο, εξελίσσεται κατά τη δεκαετία του 1460: Οι παραγγελίες από τους δούκες αυξάνονται και αυτό απαιτεί ένα περισσότερο ζωντανό ύφος, που θα επιτρέψει την ταχύτερη δημιουργία των μικρογραφιών του. Οι μορφές είναι πιο λεπτές, αλλά τα χαρακτηριστικά των προσώπων, ανδρών και γυναικών, είναι περισσότερο τυποποιημένα και παραμένουν ανέκφραστα. Οι συνθέσεις είναι επίσης επαναλαμβανόμενες και αρχίζουν πλέον να αποτελούν "σήμα κατατεθέν" του εργαστηρίου του. Υπάρχει, επίσης, σημαντική ποικιλία στην ποιότητα εκτέλεσης των μικρογραφιών, γεγονός που υποδεικνύει ότι στο εργαστήριο υπήρχαν και άλλα πρόσωπα που τις εκτελούσαν, αλλά δεν υπάρχει κανένα τεκμήριο που να αποδεικνύει αυτή την υπόθεση.