Βιτσέντζα

Ρωμαϊκή αυτοκρατορία

Στην αρχαιότητα η Βιτσέντζα κατοικήθηκε από την Ιταλική φυλή των "Ευγενών" και στην συνέχεια τον 3ο και τον 2ο αιώνα π.χ. από τις πρώτο-Βενετικές φυλές. Η Ρωμαϊκή Δημοκρατία επεκτάθηκε βόρεια και συμμάχησε με τους Βενετούς στις εκστρατείες εναντίον των Κέλτικων φυλών στην βόρεια Ιταλία. Οι Παλαιοβενετοί έμοιαζαν περισσότερο στους Έλληνες και τους Ετρούσκους παρά στους Κέλτες, η Βιτσέντζα δήλωσε την υποταγή της στους Ρωμαίους (157 π.χ.) που την μετέτρεψαν σύντομα σε μεγάλο κέντρο με το όνομα "Βιτσέντζα" σύμφωνα με την γλώσσα τους "Νικητές". Οι κάτοικοι της Βιτσέντζα πήραν τον τίτλο του "Ρωμαίου πολίτη" και περιγράφονται στην Ανατολική Ρωμυλία ως Ρωμαική φυλή (49 π.χ.). Η πόλη έγινε σύντομα ένα μεγάλο αγροτικό κέντρο, με λατομεία, κοπή μαρμάρων, πλίνθων και επεξεργασία μαλλιού, είχε ανοίξει μεγάλους εμπορικούς δρόμους με τα Μεδιόλανα, την Ακυληία και την Τεργέστη αλλά σύντομα τα προνόμια πέρασαν στην γειτονική Πάντοβα. 
Δεν υπάρχουν πολλά κατάλοιπα από την Ρωμαϊκή πόλη πέρα από μερικές γέφυρες στους ποταμούς και ένα Ρωμαϊκό υδραγωγείο λίγο έξω από την γέφυρα του Τιμίου Σταυρού. Όταν έπεσε η Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία την πόλη λεηλάτησαν οι Έρουλοι, οι Βάνδαλοι, ο Αλάριχος Α΄, και οι Ούννοι, στην συνέχεια την κατέκτησαν οι Οστρογότθοι (48 π.χ.) και η Βυζαντινή αυτοκρατορία. Η Βιτσέντζα ήταν επίσης σημαντικό εμπορικό κέντρο τόσο των Λομβαρδών όσο και των Φράγκων, από τις αρχές του 6ου αιώνα οικοδομήθηκαν στην περιοχή πολλά Βενεδικτιανά μοναστήρια. Οι Ούγγροι λεηλάτησαν και κατέστρεψαν την Βιτσέντζα (899).

Μεσαίωνας

Ο Όθων Γ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας παραχώρησε την διακυβέρνηση της πόλης σε έναν επίσκοπο και την διαχώρισε από την δική του επισκοπική κυριότητα (1001). Συμμάχησε με την Βερόνα και τις υπόλοιπες πόλεις της "Λομβαρδικής Λίγκας" (1164 - 1167) υπό την ηγεσία του Ποντεστά Ετζελίνο Β΄ ιλ Μπαλμπο, κάλεσαν στην συμμαχία την Πάντοβα και την Τρεβίζο. Μετά την αποκατάσταση της ειρήνης ξέσπασαν ξανά εχθρότητες με την Πάντοβα και την Μπασάνο Ντελ Γκράπα που υποκινήθηκε από την σύγκρουση ανάμεσα στους Γουέλφους και τους Γιβελλίνους.
Ο τυραννικός Ετσελίνο Γ΄ έδιωξε τους Γουέλφους, οπαδούς του πάπα από την Βιτσέντζα και διόρισε τον αδελφό του Αλμπερίκομ "Ποντεστά" (1230). Οι κάτοικοι συμμάχησαν με την Β΄ Λομβαρδική Λίγκα εναντίον του αυτοκράτορα Φρειδερίκου Β΄ αλλά συνετρίβησαν (1237) και ο Ετσελίνο παρέμεινε στην εξουσία μέχρι τον θάνατο του (1259). Η Δημοκρατία αποκαταστάθηκε  μετά με ένα "Μεγάλο Συμβούλιο" με 100 μέλη και ένα "Μικρό Συμβούλιο" με 40 μέλη, συμμάχησαν με το Τρεβίζο, την Πάντοβα και την Βερόνα. Σε τρία χρόνια οι κάτοικοι εμπιστεύτηκαν την Πάντοβα για να εξασφαλίσει τις δημοκρατικές τους ελευθερίες αλλά κάλεσαν σύντομα στην κυβέρνηση της πόλης τους την οικογένεια Ντελλα Σκάλα που κυβερνούσε την Βερόνα, οι Ντελλα Σκάλα τους εξόπλισαν απέναντι στο Μιλάνο που κυβερνούσε ο Οίκος των Βισκόντι. Η Βιτσέντζα πέρασε στην Δημοκρατία της Βενετίας (1404) από τότε η ιστορία της ταυτίζεται με την Βενετία, την πολιόρκησε ο Σιγισμόνδος της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και την κατέλαβε την περίοδο 1509 - 1516 ο Μαξιμιλιανός Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Νεώτερα χρόνια

Τον 16ο αιώνα ο σπουδαίος αρχιτέκτονας Αντρέα Παλλάντιο έκτισε στην πόλη της Βιτσέντζας επιβλητικά ανάκτορα και βίλες, μέχρι την εποχή του η Βιτσέντζα ήταν η πιο υποτιμημένη πόλη στο Βένετο. Η Βιτσέντζα πέρασε στην Αυστριακή Αυτοκρατορία (1814), στην επανάσταση απέναντι στην Αυστρία οι κάτοικοι της Βιτσέντζα έδειξαν την μεγαλύτερη επαναστατικότητα σε ολόκληρη την Ιταλία μετά το Μιλάνο και την Μπρέσια. Μετά την επανάσταση προσαρτήθηκε στο Βασίλειο της Λομβαρδοβενετίας και μετά τον Γ΄ Πόλεμο της Ιταλικής Ανεξαρτησίας στο Βασίλειο της Ιταλίας.
Στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η Βιτσέντζα γνώρισε τα χειρότερα πλήγματα και δέχτηκε τις μεγαλύτερες καταστροφές από τους βομβαρδισμούς, ισοπεδώθηκαν τα περισσότερα ιστορικά μνημεία με 20.000 θύματα. Μετά την λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου γνώρισε μεγάλη περίοδο μαρασμού λόγω των καταστροφών αλλά από την δεκαετία του 1960 ξεκίνησε ταχύτατη ανάπτυξη σε ολόκληρο το Βένετο σε μιά εποχή που έμεινε γνωστή στην περιοχή σαν "Θαύμα του Βορρά". Η επανάσταση συνεχίστηκε με την βαριά βιομηχανία και μεγάλη αστικοποίηση με πολλούς μετανάστες. Η Βιτσέντζα έγινε έδρα μεγάλης Αμερικάνικης βάσης και της 173ης Αεροπορικής Ταξιαρχίας.