Πύργος Αθηνών

Ιστορία

Ο Πύργος των Αθηνών κατασκευάστηκε σε μια περίοδο κατά την οποία ο νόμος για το περιορισμό του ύψους των κτιρίων στην Ελλάδα άρθηκε με το νόμο 395/68 «Περί του ύψους των οικοδομών και ελευθέρας δομήσεως» και δόθηκε το ελεύθερο στα κτίρια να διατάσσονται με οποιοδήποτε τρόπο μέσα στο οικόπεδο για να εξασφαλίζεται ο καλύτερος φωτισμός και αερισμός. Μέχρι το 1968, το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος ήταν τα 35 μέτρα. Από το 1985 μέχρι το 2000 το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος ήταν τα 32 μέτρα, από το 2000 εώς το 2012 τα 27 μέτρα και απο το 2012 μέχρι σήμερα, τα 32 μέτρα. Μέχρι το 1968 το ψηλότερο κτίριο στην Αθήνα ήταν το 14-όροφο Χίλτον Αθηνών, το οποίο εγκαινιάστηκε το 1963, ενώ τα υπόλοιπα κτίρια ήταν εξαώροφες πολυκατοικίες. Η κατασκευή του διήρκεσε από το 1968 μέχρι το 1971 και έγινε από την Αλβέρτης - Δημόπουλος Α.Ε., μια από τις μεγαλύτερες οικοδομικές εταιρίες της εποχής. Η εταιρεία ήθελε να δείξει την επιτυχημένη πορεία της κατασκευάζοντας έναν ουρανοξύστη, κάτι που έγινε εφικτό χάρις στην αλλαγή του νόμου. Το σχεδιασμό ανέλαβαν οι αρχιτέκτονες Ιωάννης Βικέλας και Ιωάννης Κυμπρίτης.
Για την κατασκευή του ουρανοξύστη παραχωρήθηκε το οικόπεδο 2-4 Μεσογείων, στη διασταύρωση των λεωφόρων Μεσογείων και Βασιλίσσης Σοφίας, στα τότε όρια του κέντρου των Αθηνών. Στο οικόπεδο όπου θα γινόταν η ανέγερση στα τέλη του 1967 τοποθετήθηκε η επιγραφή «ΑΝΕΓΕΡΣΙΣ ΟΥΡΑΝΟΞΥΣΤΟΥ ΠΥΡΓΟΣ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΑΔΟΧΟΣ ΕΡΓΟΥ: ΑΛΒΕΡΤΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ ΑΕ», η οποία προκάλεσε την έκπληξη των περαστικών. Οι οικοδομικές εργασίες άρχισαν με τη θεμελίωση του κτιρίου στις 13 Ιουνίου 1969 και ο σκελετός του κτιρίου από σκυρόδεμα ολοκληρώθηκε τον επόμενο χρόνο. Η αποπεράτωση του κτιρίου έγινε το 1971. Παρά το μεγάλο ύψος του και την χρήση γυαλιού στο εξωτερικού του κτιρίου, ο Πύργος των Αθηνών δεν υπέστη ζημίες στους σεισμούς του 1981 και του 1999. Η ταλάντωσή του στη κορυφή κατά το σεισμό του 1981 είχε πλάτος Α=1,2 μέτρα. Τη δεκαετία του 1990 προστέθηκαν στη κορυφή του κεραίες, χωρίς να αποτελούν μέρος της κατασκευής του Πύργου.

Περιγραφή

Ο Πύργος των Αθηνών έχει ύψος λιγότερο από 100 μέτρα  και 28 ορόφους και είναι μέχρι σήμερα το ψηλότερο κτίριο στην Ελλάδα. Η αρχιτεκτονική του πύργου είναι μινιμαλιστική και φουτουριστική και αποτελεί μίμηση άλλων κτιρίων της Ευρώπης και της Αμερικής, όπως το κτίριο Σίγκραμ. Χαρακτηριστική είναι η χρήση υαλοπετασμάτων στα εξωτερικά τοιχώματα του κτιρίου με σκελετό αλουμινίου. Η χρήση υαλοπετασμάτων από τότε έγινε συνήθης για μεγάλα εμπορικά κτίρια στην Αθήνα. Τον κατακόρυφο άξονα του κτιρίου τονίζουν υποστυλώματα από λευκό μάρμαρο και κατακόρυφες στήλες στα υαλοπετάσματα από καφέ ανοδιωμένο αλουμίνιο.
Ο Πύργος των Αθηνών, σε αντίθεση με άλλα ψηλά κτίρια της εποχής, είναι κτισμένος με τη μέθοδο της σύμμεικτης κατασκευής, με κολώνες από χάλυβα και πλάκες από οπλισμένο σκυρόδεμα. Επειδή οι κατασκευαστές δεν διέθεταν τεχνογνωσία στην κατασκευή μεγάλων κατασκευών από χάλυβα, δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση στο οπλισμένο σκυρόδεμα. Ήταν το πρώτο κτίριο στα Βαλκάνια που κατασκευάστηκε με αυτή τη τεχνική. Επίσης, έγινε χρήση της πρωτοποριακής τεχνικής της πλαστικής θεμελίωσης, η οποία είχε αναπτυχθεί από τον καθηγητή Στατικής και Δυναμικής της Πολυτεχνικής Σχολής Πανεπιστημίου Πατρών, Αρίσταρχο Οικονόμου, ο οποίος πραγματοποίησε και τη στατική μελέτη του κτιρίου. Η πλαστική θεμελίωση λειτουργεί με παρόμοιο τρόπο με τους αποσβεστήρες. Μια ακόμη πρωτοπορία του κτιρίου ήταν η χρήση γυψοσανίδων στο εσωτερικό του κτιρίου, που βοήθησε στη μείωση του βάρους του κτιρίου. Τα χωρίσματα των εσωτερικών χώρων του Πύργου των Αθηνών είναι κινητά, με αποτέλεσμα να είναι δυνατή η εύκολη αλλαγή της εσωτερικής διαμόρφωσης. Κάτω από το Πύργο υπάρχουν τρία υπόγεια, για στάθμευση, αποθήκες και μηχανοστάσιο.
Δίπλα στον Πύργο των Αθηνών βρίσκεται ένας μικρότερος πύργος ύψους λιγότερο από 56 μέτρα, με 12 ορόφους, με κοινά σχεδιαστικά χαρακτηριστικά όσον αφορά την πρόσοψη. Σε αντίθεση όμως με τον Πύργο των Αθηνών, ο μικρότερος πύργος είναι τεθλασμένος. Συνδέεται με αυτόν στο ύψος του πρώτου ορόφου. Σύμφωνα με το αρχικό σχέδιο, στο οικόπεδο θα κατασκευαζόταν μια διώροφη διευρυμένη βάση, πάνω στην οποία θα βρισκόταν ο Πύργος. Τα σχέδια όμως άλλαξαν και τελικά κατασκευάστηκε μια πλατεία με δύο ανισοϋψείς πύργους. Τα κτίρια στεγάζουν καταστήματα και γραφεία.