Γαρδίκι Τρικάλων

Ταυτότητα του χωριού

Το Γαρδίκι του Ασπροποτάμου, είναι χτισμένο στην αγκαλιά του ορεινού όγκου της Κακαρδίτσας της Νότιας Πίνδου, για την ακρίβεια στην νοτιανατολική πλαγιά της κορυφής Κουρούνα (1988μ.) και σε υψόμετρο 1050 μέτρων. Το όνομά του -Γκαρντίστι στα βλάχικα- αποτελεί παραφθορά της λέξης "γκάρντου" που σημαίνει οχυρό, ταμπούρο, καθώς το Γαρδίκι δεν φαίνεται παρά μόνο στην τελευταία στροφή του δρόμου ακόμη και σήμερα. Αποτελουσε  μαζί με το συνοικισμό Παλαιοχώρι (Κεράσοβο) δημοτικό διαμέρισμα του δήμου Αιθήκων του Νομού Τρικάλων, ο οποίος δημιουργήθηκε στα πλαίσια του σχεδίου Καποδίστριας και περιλαμβάνει εκτός από το Γαρδίκι και τα χωριά Αγ. Νικόλαος (Καμνάι), Αθαμανία (Μουτσιάρα), Βροντερό (Λάντζο), Δέση, Δροσοχώρι (Τυφλοσέλι), Ελάτη (Τύρνα), Καλόγηροι, Νεραϊδοχώρι ή Χατζηπέτριον (Βετερνίκ), Περτούλι και Πύρρα. Μετά το Πρόγραμμα Καλλικράτης ανήκει στο Δήμο Πύλης που προέκυψε από την επέκταση του αρχικού δήμου Πύλης με την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Γόμφων, Πιαλείων, Αιθηκών και Πινδαίων και των κοινοτήτων Μυροφύλλου και Νεράιδας.  Απέχει 80,5 χιλιόμετρα από τα Τρίκαλα μέσω Πύλης - Ελάτης - Περτουλίου , 52 χιλιόμετρα από το Μέτσοβο μέσω Χαλικίου, 47,5 χιλιόμετρα από την Ελάτη, και 62 από την πόλη της Πύλης.

Ιστορία

Ιστορικά, στην περιοχή που βρίσκεται σήμερα το Γαρδίκι μνημονεύεται αρχαίος οικισμός με την πρωτεύουσα του στη θέση "Βρύσες", κάπου 250μ. ψηλότερα από τον συνοικισμό Παλαιοχώρι Γαρδικίου. Ακόμα και σήμερα σώζονται ερείπια και κομμάτια από κεραμίδια. Προπολεμικά είχαν γίνει ανασκαφές και βρέθηκαν αρχαία νομίσματα με τη λέξη «Αθαμάνων». Πρώτος βασιλιάς της Αθαμανίας ήταν ο Αθάμας.
Στα νεότερα χρόνια, την πρώτη καταγραφή του χωριού την βρίσκουμε το 1454 στην πρώτη επίσημη απογραφή των Τούρκων μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης και την οριστική πτώση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας αναφέρεται από Τουρκικές πηγές ως Gardik, Γαρδίκι, Βλαχογαρδίκι. Στο Γαρδίκι μετοίκησαν οι κάτοικοι του οικισμού Λιάσοβο που βρισκόταν στη δυτική πλευρά του βουνού Νεράϊδα (Καπ Γκρας = Χοντρό Κεφάλι, στη βλάχικη διάλεκτο) και διαλύθηκε στο διάστημα μεταξύ 1592 - 1593 και 1858, αλλά και του οικισμού Κεράσοβο που βρισκόταν στην περιοχή του σημερινού οικισμού Παλαιοχώρι Γαρδικίου και διαλύθηκε μεταξύ των ετών 1868 και 1881.
Κατά την περίοδο αυτη πλήθος δημοτικών τραγουδιών μιλούν για το Γαρδίκι, τους οπλαρχηγούς, τα ασκέρια του και τη συμβολή του στην Ελληνική Επανάσταση του 1821 (π.χ. Παιδιά απ' τον Ασπροπόταμο, Εσείς βουνά του Ασπροπόταμου, του Καταραχιά, του Χριστόδουλου Χατζηπέτρου, του Νάσιου Σγούρου, του Καντάρα και του Γεωργαλή κλπ).

Το φυσικό περιβάλλον στο Γαρδίκι

Απο γεο-περιβαλλοντικής  άποψης η ευρύτερη περιοχή του Γαρδίκιου διακρίνεται για την πλούσια βλάστηση της , τις απότομες πλαγιές , την μεγάλη ποσότητα υδάτων και την πλούσια πανίδα . Η περιοχή έχει ενταχθεί στον κατάλογο με τους βιότοπους CORINE δηλαδή σε αυτούς που έχουν ιδιαίτερη σημασία για την διατήρηση της φύσης στην Κοινότητα . Βόρεια και δυτικά του χωριού και μέχρι τα όρια της η κοινότητα εντάσσεται στο Ευρωπαϊκό οικολογικό δίκτυο ''Natura 2000''  το οποίο είναι ένα δίκτυο ζωνών προστασίας της φύσης που εκτείνεται σε ολόκληρη την Κοινότητα και έχει ως στόχο να διασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη  διατήρησή των πιο πολύτιµων και των πλέον απειλούµενων ειδών και ενδιαιτηµάτων της σε ικανοποιητικό επίπεδο.'' Τα δάση στην περιοχή είναι κατά κανόνα δημόσια και σ'αυτά βλαστάνουν συνήθως Yβριδογενής ελάτη  (Abies borisii regis) , η δρυς (Quercus sp.) , όλα τα είδη αρκεύθου (Juniperus communis, Juniperus Foeditissima κλπ)  , ο Ίταμος (Taxus baccata) ,η Κρανιά (Cornus) , ο Γαυρος (Carpinus orientalis)  , το Ελληνικό Σφενδάμι (Acer heldreichii) και πολλά άλλα . Επίσης στην κοίτη του ρέματος / παραπόταμο του Αχελώου κάτω από το Γαρδίκι φύονται και τα κυριότερα αζονικά είδη όπως το πλατάνι ( Platanus orientalis ) και η ιτιά (Salix sp). Σε μεγάλα υψόμετρα συναντάμε μεγάλες εκτάσεις υποαλπικών λιβαδιών όπου φύεται και το πολύ ποιοτικό τσάι της περιοχής .

Η ζωή σήμερα στο χωριό

Σήμερα στο Γαρδίκι υπάρχουν 850 σπίτια τα οποία είναι ακατοίκητα τους χειμερινούς μήνες ενώ ζωντανεύουν από την άνοιξη έως το φθινόπωρο. Την περίοδο αυτή σημαντικές στιγμές για το χωριό είναι η εορτή των Αγ. Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού (1/7), η εορτή του Προφήτη Ηλία -Αη Λιός-(20/7), η εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος (6/8). Αποκορύφωμα των καλοκαιρινών πανηγύρεων αποτελέι ο εορτασμός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου το Δεκαπενταύγουστο, κορυφαίο ετήσιο γεγονός μείζονος κοινωνικής, ιστορικής αλλά και πολιτιστικής σημασίας για το Γαρδίκι. Επισφραγίζεται δε, η εορτή αυτή, με την απόδοσή της, τα «εννιάμερα» της Παναγίας κατά τη λαϊκή θυμοσοφία (24/8). Το καλοκαίρι, και ειδικά τον Αύγουστο, ο πληθυσμός υπερβαίνει τις 5000.
Από το 2009, λειτουργεί στο χωριό δικτυακή (IP) κάμερα, η οποία μεταδίδει ζωντανή πανοραμική εικόνα του χωριού όλο το 24ωρο, με δίλεπτη ανανέωση. Το 2010, εγκαταστάθηκε στο χωριό αυτόματος επαγγελματικός μετεωρολογικός σταθμός, ο οποίος, υπό την επίβλεψη του Αστεροσκοπείου Αθηνών, καταγράφει τα μετεωρολογικά δεδομένα της περιοχής, ενώ παρέχει ζωντανή 24ωρη ενημέρωση, μέσω internet, για τις καιρικές συνθήκες που επικρατούν.