Encyclopædia Britannica

Ιστορία

Το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μπριτάνικα έχει αλλάξει πολλές φορές, από τον σκωτσέζο εκδοτικό οίκο A & C Black, τον Οράτιο Έβερετ Χούπερ, τον Σίαρς Ρέμπακ και τον Γουίλιαμ Μπέντον. Τωρινός ιδιοκτήτης της Encyclopædia Britannica, Inc. είναι ο Ζακί Σάφρα, ελβετός εκατομυριούχος ηθοποιός. Η πρόσφατη πρόοδος στην τεχνολογία της πληροφορίας και η άνοδος των ηλεκτρονικών εγκυκλοπαιδειών, όπως η Microsoft Encarta και η Wikipedia έχουν ρίξει την ζήτηση για έντυπες εγκυκλοπαίδειες. Για να παραμείνει ανταγωνιστική η Encyclopædia Britannica, Inc. έχει τονίσει την φήμη και το κύρος της εγκυκλοπαίδειας, έχει μειώσει τις τιμές και το κόστος παραγωγής και έχει αναπτύξει ηλεκτρονικές εκδόσεις σε CD-ROM, σε DVD και στον παγκόσμιος ιστός. Παράλληλα, από τις αρχές της δεκαετίας του 1930 έχει προωθήσεις παράγωγα έργα αναφοράς.

Εκδόσεις

Η Μπριτάνικα έχει εκδοθεί σε 15 επίσημες εκδόσεις με παραρτήματα πολλών τόμων στην 3η και στην 5η έκδοση (δείτε τον πίνακα παρακάτω). Στην ουσία η 10η έκδοση ήταν απλώς συμπλήρωση της 9ης, όπως και η 12η και η 13η ήταν συμπληρώματα της 11ης. Στην 15η έκδοση έγινε μαζική αναδιοργάνωση το 1985, εντούτοις η τρέχουσα ενημερωμένη έκδοση θεωρείται ακόμα 15η.
Καθόλη την ιστορία της, η Μπριτάνικα είχε δύο σκοπούς: να είναι ένα εξαίρετο βιβλίο αναφοράς και να παρέχει εκπαιδευτικό υλικό για όσους επιθυμούν μελέτη. Το 1974, η 15η έκδοση υιοθέτησε ένα τρίτο στόχο, να συστηματοποιήσει όλη την ανθρώπινη γνώση. Η ιστορία της Μπριτάνικα μπορεί να χωριστεί σε πέντε κύριες περιόδους, που ορίζονται από μεγάλες αλλαγές στη διαχείριση ή από την αναδιοργάνωση της εγκυκλοπαίδειας.

Πρώτη περίοδος

Κατά την πρώτη περίοδο (1η-6η έκδοση, 1768-1826), την Μπριτάνικα διαχειρίζονταν οι αρχικοί ιδρυτές της, ο Colin Macfarquhar και ο Άντριου Μπελ, καθώς και φίλοι και συγγενείς τους, όπως ο Τόμας Μπόναρ, ο Τζόρτζ Γλέιγκ και ο Άρτσιμπαλντ Κόνσταμπλ. Η Μπριτάνικα εκδόθηκε πρώτη φορά μεταξύ 1768 και 1771 στο Εδιμβούργο ως Encyclopædia Britannica, or, A dictionary of arts and sciences, compiled upon a new plan. Θεωρούνταν συντηρητική αντίδραση στην προκλητική γαλλική Encyclopédie του Ντενί Ντιντερό (που εκδόθηκε το 1751-1766), η οποία με την σειρά της είχε επιρραστεί από την προηγούμενη Chambers Cyclopaedia. Η Μπριτάνικα ήταν πρωτίστως σκωτσέζικη επιχείρηση, όπως άλλωστε συμβόλιζε το λογότυπο με το γαϊδουράγκαθο, φυτικό έμβλημα της Σκωτίας. Η ίδρυση της εγκυκλοπαίδεια είναι μία από τις πλέον διαρκείς και διάσημες κληρονομιές του σκωτσέζικου διαφωτισμού. Σε αυτή την περίοδο η Μπριτάνικα εξελίχθηκε από 3τομο έργο (1η έκδοση) γραμμένο από ένα νεαρό συγγραφέα (Γουίλιαμ Σμέλι) σε ένα εικοσάτομο έργο γραμμένο από πολυάριθμους συγγραφείς. Παρόλο που αρκετές άλλες εγκυκλοπαίδειες ανταγωνίζονταν την Μπριτάνικα, όπως η Rees's Cyclopaedia και η Encyclopaedia Metropolitana του Σάμιουελ Τέιλορ Κόλριτζ, εν τέλει είτε χρεωκόπησαν είτε παρέμεινα ημιτελείς λόγω διαφωνιών ανάμεσα στους συντάκτες. Προς το τέλος της περιόδου, η Britannica είχε αναπτύξει δίκτυο επιφανών συγγραφέων.
Στη σημερινή τελευταία έκδοση της Μπριτάνικα συνέβαλαν πάνω από 4.000 
συνεργάτες, μεταξύ των οποίων αναγνωρισμένοι επιστήμονες όπως οι Μίλτον Φρίντμαν, Καρλ Σαγκάν και Μάικλ ΝτιΜπάκεϋ.