Γενς Στόλτενμπεργκ

Πρώτα χρόνια

Ο Στόλτενμπεργκ στις 16 Μαρτίου 1959. Ο πατέρας του Θόρβαλντ Στόλτενμπεργκ (1931-2018), υπήρξε εξέχον πολιτικός του Εργατικού Κόμματος που διετέλεσε πρεσβευτής, υπουργός Άμυνας και υπουργός Εξωτερικών. Η μητέρα του, Καρίν Στόλτενμπεργκ (γεν. Χέιμπεργκ, 1931-2012), ήταν γενετιστής που διετέλεσε υφυπουργός σε πολλές κυβερνήσεις τη δεκαετίας του 1980. Η Μαριάνε Χέιμπεργκ, παντρεμένη με τον πρώην υπουργό Εξωτερικών Γιόχαν Γέργκεν Χολστ, ήταν θεία του από τη μητέρα του. Ο Γενς έζησε στη Σερβία από το 1961 ως το 1964, όταν ο πατέρας του εργαζόταν στην εκεί Νορβηγική πρεσβεία.

Εκπαίδευση

Ο Στόλτενμπεργκ παρακολούθησε το δημοτικό σχολείο στο Σχολείο Γουόλντορφ του Όσλο  και το δευτεροβάθμιο στη Σχολή του Καθεδρικού του Όσλο. Υπηρέτησε την υποχρεωτική στρατιωτική του θητεία στο Κέντρο Εκπαίδευσης Πεζικού του Στρατού του  Εβγεμόεν στο Αουστ-Αγκντερ.
Μετά την απόλυση από το στρατό ο Στόλτενμπεργκ εγγράφηκε στο Πανεπιστήμιο του Όσλο, αποφοίτησε το 1987 με πτυχίο στα οικονομικά. Ο τίτλος της διατριβής του ήταν ο Makroøkonomisk planlegging under usikkerhet. En empirisk analyse ("Μακροοικονομικός σχεδιασμός υπό αβεβαιότητα, μια εμπειρική ανάλυση").

Πρώιμη πολιτική δραστηριότητα

Τα πρώτα βήματα του Στόλτενμπεργκ στην πολιτική έγιναν στις αρχές της εφηβείας, όταν επηρεάστηκε από την αδελφή του Καμίλα, που τότε ήταν μέλος της τότε Μαρξισμός-Λενινισμός μαρξιστικής-λενινιστικής ομάδας Κόκκινη Νεολαία. Η αντίθεση στον Πόλεμο του Βιετνάμ ήταν το κίνητρο για την ενεργοποίησή του. Μετά τους σφοδρούς βομβαρδισμούς εναντίον της πόλης-λιμανιού Χάι Φονγκ του [[Βόρειο Βιετνάμ|Βιετνάμ, στο τέλος του Πολέμου του Βιετνάμ, συμμετείχε σε συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας στην Πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στο Όσλο. Σε τουλάχιστον μία περίπτωση, τα παράθυρα της πρεσβείας είχαν σπάσει από διαδηλωτές που πετούσαν πέτρες. Αρκετοί φίλοι του Στόλτενμπεργκ συνελήφθησαν από την αστυνομία μετά από αυτά τα γεγονότα.

Οικογενειακή ζωή

Ο Γενς Στόλτενμπεργκ είναι παντρεμένος με τη διπλωμάτι Ινγκριντ Σούλερουντ και έχουν δύο παιδιά: ένα γιο, τον Αξελ Στόλτενμπεργκ (γεν. 1989), που σπουδάζει Κινέζικα στο Πανεπιστήμιο Τζιάο Τονγκ της Σαγκάης  και μια κόρη, την Ανε Καταρίνα Στόλτενμπεργκ (γεν. 1992), που είναι μέλος του Smerz, ενός ντουέτου ποπ μουσικής. 
Έχει μια εν ζωή αδελφή, την Καμίλα, ιατρική ερευνήτρια και διευθύντρια, που είναι ένα χρόνο μεγαλύτερή του και είχε άλλη μία, τη Νίνι, τέσσερα χρόνια νεότερή του, που πέθανε το 2014. Η Νίνι ήταν εθισμένη στην ηρωίνη σε προσπάθεια απεξάρτησης και τα νορβηγικά μέσα ενημέρωσης κάλυψαν τις προσπάθειες της οικογένειας να αντιμετωπίσει αυτό το πρόβλημα.
Προτιμά να περνά τις καλοκαιρινές του διακοπές στο εξοχικό σπίτι της οικογένειάς του στα ειδυλλιακά Νησιά Χβάλερ στο Όσλοφιορδ. . Δεινός αθλητής, ποδηλατεί συχνά και το χειμώνα είναι σκιέρ μεγάλων αποστάσεων..  Το Δεκέμβριο του 2011, για να σηματοδοτήσει τα 100 χρόνια από τότε που ο Ρόαλντ Αμούνδσεν έφτασε στον νότιο πόλο με σκι, ο Στόλτενμπεργκ ταξίδεψε στην Ανταρκτική .

Θρησκεία

Παρόλο που θεωρείτο σταθερός αθεϊστής στο μεγαλύτερο μέρος της ενήλικης ζωής του και αρνήθηκε να γίνει μέλος της πρώην επίσημης Εκκλησίας της Νορβηγίας,  ο Στόλτενμπεργκ έχει δηλώσει ότι δεν θεωρεί τον εαυτό του αθεϊστή. Εξήγησε: «Παρόλο που δεν είμαι μέλος οποιουδήποτε δόγματος, πιστεύω ότι υπάρχει κάτι μεγαλύτερο από τον άνθρωπο, μερικοί το αποκαλούν Θεό, άλλοι το αποκαλούν κάτι άλλο, για μένα πρόκειται για την κατανόηση ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε μικροί σε σχέση με τη φύση, σε σχέση με τις δυνάμεις που είναι μεγαλύτερες και ισχυρότερες από ό, τι μπορεί να κατανοήσει ποτέ ο άνθρωπος. Αυτό το βρίσκω σε μια εκκλησία ».

Πρώιμη σταδιοδρομία (1979 ως 1990)

Από το 1979 ως το 1981 ο Στόλτενμπεργκ ήταν δημοσιογράφος στην Arbeiderbladet (εφημερίδα του Εργατικού Κόμματος). Από το 1985 ως το 1989 ήταν ο ηγέτης της Εργατικής Ενωσης Νεολαίας. Από το 1989 ως το 1990 εργάστηκε ως Εκτελεστικός Διευθυντής της Στατιστικής της Νορβηγίας, του κεντρικού θεσμικού οργάνου της χώρας για την παραγωγή επίσημων στατιστικών. Την περίοδο αυτή εργαζόταν επίσης ως ωρομίσθιος εκπαιδευτής στο Πανεπιστήμιο του Όσλο. Μεταξύ 1990 και 1992, ήταν επικεφαλής της οργάνωσης του Εργατικού Κόμματος του Όσλο.
Μέχρι το 1990 είχε τακτικές επαφές με έναν Σοβιετικό διπλωμάτη. Τη σχέση αυτή διέκοψε όταν ενημερώθηκε από τη Νορβηγική Αστυνομική Υπηρεσία Ασφαλείας ότι ο διπλωμάτης ήταν πράκτορας της KGB , προειδοποιώντας τον για περαιτέρω επαφή. Το κωδικό όνομα του Στόλτενμπεργκ στην KGB ήταν "Steklov".

Υπουργείο Περιβάλλοντος και Υπουργός Εμπορίου και Ενέργειας (1990-1996)

Ο Στόλτενμπεργκ διετέλεσε Γενικός Γραμματέας στο Υπουργείο Περιβάλλοντος από το 1990 ως το 1991. Αρχικά εξελέγη στο Κοινοβούλιο το 1993 για την εκλογική περιφέρεια του Όσλο. Διετέλεσε Υπουργός Βιομηχανίας από το 1993 ως το 1996, μέχρι την παραίτηση της Μπρούντλαντ.

Υπουργός Οικονομικών (1996-2000)

Το 1996 ο Θόρμπγερν Γιάγκλαντ έγινε πρωθυπουργός και ο Στόλτενμπεργκ υπουργός Οικονομικών. Στις 29 Σεπτεμβρίου 1997 ο Γιάγκλαντ παραιτήθηκε μετά από ένα τελεσίγραφο που είχε εκδώσει δηλώνοντας ότι το υπουργικό συμβούλιο θα παραιτηθεί αν το κόμμα λάβει λιγότερο από το 36,9% της λαϊκής ψήφου . Οι Εργατικοί έλαβαν μόνο 35,0%. Τηρώντας το λόγο του ο Γιάγκλαντ παραιτήθηκε και τον διαδέχθηκε ο Κελ Μάγκνε Μπόντεβικ . Μετά την παραίτηση του Γιάγκλαντ, και όντας στην κοινοβουλευτική αντιπολίτευση, ο Στόλτενμπεργκ υπηρέτησε στην μόνιμη επιτροπή για θέματα πετρελαίου και ενέργειας του Κοινοβουλίου. Έγινε ο κοινοβουλευτικός ηγέτης και υποψήφιος πρωθυπουργός για το Εργατικό Κόμμα το Φεβρουάριο του 2000.

Πρώτη θητεία ως Πρωθυπουργός (2000 to 2001)

Το 2000 η πρώτη κυβέρνηση του Μπόντεβικ παραιτήθηκε μετά από μια απορριπτική ψήφο εμπιστοσύνης. Η πρώτη κυβέρνηση του Στόλτενμπεργκ κυβέρνησε τη Νορβηγία από τις 17 Μαρτίου 2000 ως τις 19 Οκτωβρίου 2001. Ο Στόλτενμπεργκ ήταν αντιπρόεδρος του εργατικού κόμματος ενώ ο Γιάγκλαντ ήταν ο πρόεδρός του και ορίστηκε Υπουργός Εξωτερικών. Η πρώτη πρωθυπουργική θητεία του Στόλτενμπεργκ (2000-2001) προκάλεσε αντιδράσεις μέσα στο ίδιο του το κόμμα, καθώς υποχρεώθηκε σε μεταρρυθμίσεις και εκσυγχρονισμό του κράτους πρόνοιας που περιλάμβαναν μερική ιδιωτικοποίηση αρκετών βασικών κρατικών υπηρεσιών και εταιρειών. Στις κοινοβουλευτικές εκλογές της 10ης Σεπτεμβρίου 2001, το κόμμα υπέστη μια από τις χειρότερες ήττες του, κερδίζοντας μόνο το 24% των ψήφων.
Οι εκλογές του 2001 προκάλεσαν αστάθεια στο Εργατικό Κόμμα. Η νορβηγική εφημερίδα Dagbladet έγραψε: «Θα έχουμε ένα πολιτικό σεισμό όταν οι ψήφοι μετρηθούν απόψε, αν πιστέψουμε τις δημοσκοπήσεις». Σε μια συνέντευξη στο Associated Press ο Γιάγκλαντ δήλωσε ότι «είναι ασταθές και απρόβλεπτο». Μετά τις εκλογές του 2001 ο Στόλτενμπεργκ και η κυβέρνησή του αναγκάστηκαν να παραιτηθούν, ενώ το Εργατικό Κόμμα είχε φέρει το χειρότερο εκλογικό του αποτέλεσμα από το 1924. Με καταμετρημένο το 98% των ψήφων, το Εργατικό Κόμμα συγκέντρωνε μόνο 24%, από 35%. [30] Ο Γιάγκλαντ, ηγέτης του Εργατικού Κόμματος, σχολίασε τα αποτελέσματα λέγοντας: "Θα πρέπει να αποφασίσουμε αν θα συνεχίσουμε στην κυβέρνηση αφού γνωρίσουμε τα πλήρη αποτελέσματα" . Μετά τις εκλογές ο Στόλτενμπεργκ δήλωσε: "Αυτό που είναι σαφές είναι ότι αυτή ήταν ένα πολύ κακό αποτέλεσμα."
Αρκετοί αναλυτές έχουν επισημάνει ότι μια από τις λογικές αιτίες της ήττας τους ήταν ότι με μόνο ένα έτος στην εξουσία μέχρι τις επόμενες εκλογές, διέθεσαν τον περισσότερο χρόνο στο ξεκίνημα ή στην προσπάθεια ξεκινήματος  μεταρρυθμίσεων αντί να εξηγήσουν στο λαό γιατί έπρεπε να γίνουν. Τέτοιες μεταρρυθμίσεις περιελάμβαναν την εκποίηση κρατικών επιχειρήσεων, την αναδιοργάνωση της υγειονομικής περίθαλψης και των δημόσιων νοσοκομείων και τις αλλαγές στις πληρωμές για την υγεία. Οι αλλαγές που έγιναν από τις εκλογές του 2001 μέχρι εκείνες του 2005 περιγράφηκαν από τη νορβηγική εφημερίδα VG ως "ακραία ανατροπή." 
Εκλογή ηγέτη του κόμματος. Το κακό αποτέλεσμα των εκλογών του 2001 ακολούθησε γρήγορα μια μάχη για την ηγεσία μεταξύ του Γιάγκλαντ και του Στόλτενμπεργκ, Τόσο ο Γιάγκλαντ ως πρόεδρος όσο και ο Στόλτενμπεργκ  ως αντιπρόεδρος δήλωσαν ότι ήταν ανοικτοί σε αμφισβήτηση των θέσεών τους στο συνέδριο του κόμματος το Νοέμβριο του 2002. Ο Στόλτενμπεργκ αρνήθηκε να πει αν θα αμφισβητούσε την ηγετική θέση του Γιάγκλαντ, γεγονός που θεωρήθηκε από πολιτικούς σχολιαστές ως ένδειξη ότι πιθανότατα θα επεδίωκε την προεδρία . Στις αρχές Φεβρουαρίου 2002 ο Γιάγκλαντ, που είχε νοσηλευτεί για λίγο τον Ιανουάριο και στη συνέχεια είχε πάρει αναρρωτική άδεια   δήλωσε ότι δεν θα ζητήσει την επανεκλογή του ,. Το Νοέμβριο του 2002 ο Στόλτενμπεργκ εξελέγη ομόφωνα νέος ηγέτης στο συνέδριο του κόμματος .

Τρίτη πρωθυπουργική θητεία

Ο Στόλτενμπεργκ επανεξελέγη στην πρωθυπουργία και έπειτα από τις Εκλογές που διεξήχθησαν στις 14 Σεπτεμβρίου του 2009. Ωστόσο, ο κεντροαριστερός συνασπισμός έλαβε ισχνή πλειοψηφία, με διαφορά μόλις δύο εδρών από την αντιπολίτευση.
Μετά την ήττα του στις εκλογές του 2013, αποχώρησε από την πρωθυπουργία.

Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ

Στις 28 Μαρτίου 2014, το Συμβούλιο Βορείου Ατλαντικού του ΝΑΤΟ όρισε τον Στόλτενμπεργκ ως διάδοχο του Άντερς Φογκ Ράσμουσεν στην θέση του Γενικού Γραμματέα του οργανισμού, ενώ θα αναλάβει τα καθήκοντά του την 1 Οκτωβρίου του 2014. Ο διορισμός του ήταν αναμενόμενος από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης για αρκετό καιρό, ενώ σχολιαστές επισήμαναν ότι η πολιτική της συμμαχίας έναντι της Ρωσίας είναι σημαντικότερο ζήτημα που καλείται να αντιμετωπίσει. Η Γερμανία ανέλαβε την πρωτοβουλία για τον διορισμό του στη θέση αυτή, ενώ την πρόταση στήριξαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο και, στην συνέχεια, τα υπόλοιπα κράτη-μέλη.

Πολιτική έναντι της Ρωσίας

Στις 25 Μαρτίου 2014, ο Στόλτενμπεργκ, σε ομιλία του σε συνέδριο του Εργατικού Κόμματος, άσκησε δριμεία κριτική στην Ρωσία μετά την εισβολή της στην Κριμαία, δηλώνοντας ότι η Ρωσία απειλούσε την ασφάλεια και την σταθερότητα στην Ευρώπη και παραβίασε το διεθνές δίκαιο, ενώ χαρακτήρισε τις ενέργειες της Ρωσίας ως απαράδεκτες. Μετά τον διορισμό του στην θέση του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ, ο Στόλτενμπεργκ τόνισε ότι η εισβολή της Ρωσίας στην Κριμαία ήταν μία «βίαιη υπενθύμιση για τον ρόλο του ΝΑΤΟ», λέγοντας ότι οι ενέργειες της Ρωσίας στην Ουκρανία ήταν «η πρώτη φορά από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο που μία χώρα κατέλαβε περιοχή που ανήκει σε άλλη χώρα».