Τρία Κάστρα, Οχυρωματικό Τείχος και Ερείπια της πόλης Μπελλιντσόνα

Προϊστορία

Η περιοχή του Castel Grande είναι πιθανώς η πρώτη κατοικημένη περιοχή του Τιτσίνο. Υπάρχουν ενδείξεις συνεχούς ανθρώπινης παρουσίας στην περιοχή της Μπελλιντσόνα ήδη από τη νεολιθική εποχή. Βρέθηκαν ταφικά πεδία και μεμονωμένα υπολείμματα κτισμάτων (στρογγυλές και οβάλ καλύβες). Στην αστική περιοχή της Μπελλιντσόνα ίχνη προϊστορικής ανθρώπινης παρουσίας εντοπίστηκαν στην κορυφογραμμή Castel Grande, χρονολογούμενα από τη Νεολιθική Εποχή, την Εποχή του Χαλκού και την Εποχή του Σιδήρου. Το φυσικό καταφύγιο που δημιουργεί η κορυφογραμμή προσείλκυσε τεχνίτες, οι οποίοι ήθελαν να διαφυλάξουν τόσο τις πρώτες ύλες τους (χαλαζία (ορεία κρύσταλλο, που ανευρέθη ως πρώτη ύλη κατασκευής εργαλείων), μέταλλα κτλ. από τις εχθρικές επιβουλές.

Ρωμαϊκή περίοδος

Υπό τον Αυτοκράτορα Αύγουστο ολόκληρη η περιοχή των Άλπεων ενσωματώνεται στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, ύστερα από μια σειρά εκστρατειών. Οι Ρωμαίοι κατέλαβαν, με τέχνασμα, την κορυφογραμμή Καστελγκράντε και κατασκεύασαν εκεί ένα φρούριο. Υπολείμματα του κτίσματος, μαζί με άλλα, ήσσονος σημασίας ευρήματα, αποκαλύφθηκαν κατά τις ανασκαφές που έγιναν το 1967. Τον 1ο μ.Χ. αιώνα, ύστερα από την διοικητική αναδιοργάνωση του ρωμαϊκού κράτους, το φρούριο έχασε τη στρατηγική του σημασία και σχεδόν περιέπεσε σε αχρηστία. Επανήλθε σε κανονική χρήση ως οχυρό περίπου τον 4ο αιώνα, την περίοδο που ο Διοκλητιανός και ο Κωνσταντίνος αναμόρφωσαν το ρωμαϊκό κράτος και αναδιάρθρωσαν το αμυντικό του σύστημα: Η είσοδος στην Ιταλία μέσω των Άλπεων προστατεύτηκε από μια σειρά οχυρωματικών έργων που κατασκευάστηκαν σε όλες τις εξόδους των κοιλάδων της οροσειράς προς την πλευρά της ιταλικής χερσονήσου. Η κατασκευή αυτή κατέληξε στη δημιουργία ενός φρουρίου στο Καστελγκράντε ικανού μεγέθους ώστε να μπορεί να στεγάσει μια κοόρτη (1000 άνδρες). Στο νότιο άκρο του πλατώματος όπου κατασκευάστηκε το κάστρο αποκαλύφθηκε από τις ανασκαφές ένα τείχος κατασκευασμένο από πλίνθους, το οποίο διέθετε και πύλη. Η πλέον επικρατής θεωρία είναι ότι αυτήν ακριβώς την εποχή δημιουργήθηκε, γύρω από το κάστρο, η σημερινή πόλη της Μπελλιντσόνα. Κατά την ταραχώδη περίοδο της φθίνουσας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, η περιοχή της Μπελλιντσόνα καταλήφθηκε διαδοχικά από τους Οστρογότθους, τους Βυζαντινούς και, τελικά, από τους Λομβαρδούς.

Μεσαίωνας

Κατά τον 10ο αιώνα η Μπελλιντσόνα αποτελούσε τμήμα των κτήσεων του ιδρυτή της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Όθωνα του Α'. Οι πρώτες οχυρωματικές κατασκευές πιθανότατα χρονολογούνται από εκείνη την περίοδο. Γύρω στο 1000 το κάστρο και η γύρω από αυτό περιοχή δόθηκαν στον Επίσκοπο του Κόμο. Τότε το εσωτερικό του κάστρου Καστελγκράντε διευθετήθηκε ώστε να περιλάβει οικίες, γεγονός που το μετέτρεψε σε μικρή οχυρωμένη πόλη. Το 1242 αγοράστηκε από την οικογένεια Βισκόντι του Μιλάνου.  Κατά τον 12ο αιώνα το κάστρο περιήλθε στην κατοχή του Φρειδερίκου Μπαρμπαρόσσα και η πόλη έξω από αυτό άρχισε σταδιακά να αναπτύσσεται στην αριστερή όχθη του ποταμού Τιτσίνο, ενώ βελτιώθηκαν οι οχυρώσεις. Η επέκταση της "εξωτερικής" του κάστρου πόλης συνεχίστηκε και κατά τον 13ο, 14ο και 15ο αιώνα. Η επέκταση αυτή οδήγησε στη δημιουργία και άλλου κάστρου από την "σύμμαχη" οικογένεια των Ρουσκόνι (Rusconi) του Κόμο και έτσι, περίπου το 1300 κατασκευάστηκε το κάστρο του Μοντεμπέλλο, το οποίο ενσωματώθηκε στο οχυρωματικό σύστημα της περιοχής. Γύρω στα 1420 η ελβετική ομοσπονδία, βόρεια του περάσματος Γκόταρντ, επιζητούσε να διασφαλίσει τη θέση της, κατακτώντας εδάφη νότια του περάσματος και αρχίζοντας εκστρατεία κατά των δυνάμεων του Μιλάνου. Το 1475 ο Άτσο Βισκόντι διακήρυξε ότι η Μπελλιντσόνα "ήταν το κλειδί και η πύλη εισόδου στην Ιταλία από βορράν". Η βίαιη αυτή εκστρατεία ανάγκασε την κρατούσα οικογένεια των Σφόρτσα (Sforza) του Μιλάνου να ενισχύσει αρχικά τα υπάρχοντα κάστρα και, το 1480 να κατασκευάσει και τρίτο κάστρο στα νοτιοδυτικά του Καστελγκράντε, το κάστρο του Σάσσο Κόρμπαρο (Sasso Corbaro). Με την συνθήκη της Αρόνα του 1503 η ελβετική ομοσπονδία κέρδισε την κατοχή της περιοχής και, μολονότι τα κάστρα είχαν πλέον χάσει τη στρατηγική τους σημασία, αποφάσισε τη διατήρησή τους και όχι την κατεδάφισή τους. Το 1803 το Καστελγκράντε χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή και οπλοστάσιο. Η σύγχρονη πόλη επεκτάθηκε με χρήση υλικών από τα ερείπια των οχυρώσεων και, το 1882, επεκτάθηκε το οπλοστάσιο. Το 1878 η Μπελλιντσόνα, όντας εναλλασσόμενη πρωτεύουσα του καντονίου του Τιτσίνο με το Λοκάρνο και το Λουγκάνο τελικά έγινε η μοναδική πρωτεύουσα του καντονίου.