Κάτω Ασίτες Ηρακλείου

Το όνομα

Το όνομα του χωριού προέρχεται από την εγκατάσταση στρατιωτών από την Άσσο της Μυσίας που υπηρετούσαν στο στρατό του Νικηφόρου Φωκά και εγκαταστάθηκαν μόνιμα στην Κρήτη μετά την ανακατάληψή της από τους Βυζαντινούς το 961 και γιαυτό η ορθή γραφή του ονόματος είναι Ασσίτες και όχι Ασίτες. Το όνομα της κωμόπολης συναντιέται για πρώτη φορά στα βενετσιάνικα αρχεία του Χάντακα το 1394, όπου αναφέρεται ως φέουδο του Paulus Theupolo. Καταγράφεται επίσης σε όλους τους επόμενους απογραφικούς καταλόγους από το 1577 μέχρι σήμερα.

Ιστορία

Η «οχυρή» θέση του χωριού στους πρόποδες του Ψηλορείτη και η επαναστατική φύση των κατοίκων του διαγράφουν μια ένδοξη ιστορική πορεία στο πέρασμα των αιώνων, η οποία τεκμηριώνεται και από τα ηρώα που είναι στημένα στα ιστορικά σημεία και στα κεντρικά του χωριού (άγαλμα στην κεντρική πλατεία, μνημείο Σπυριδάκη Γεωργίου, μνημείο Αντώνη Φανουράκη).
Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι περιοχές Νοτικό και Πρίνος καθώς και η περιοχή "Κάστελλας" δίπλα στη μονή Γοργολαΐνη, η οποία υπήρξε έδρα της επανάστασης και είναι από τις αρχαιότερες μονές της Κρήτης. Στη μονή βρίσκεται ο τάφος του συμπολεμιστή του Καπετάν Κόρακα, Φραγκιά Μαστραχά που σκοτώθηκε ηρωικά αγωνιζόμενος σε μάχη του 1868.

Αγία Παρασκευή

Οι Κάτω Ασίτες διαθέτουν πολλές και αξιόλογες εκκλησίες, με εκείνη της Αγίας Παρασκευής (Πολιούχο του χωριού) να είναι η πιο φημισμένη. 
Σύμφωνα με την παράδοση, την περίοδο της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, ένας Τούρκος επιχείρησε να σκοτώσει την νύφη κατά τη διάρκεια ενός κρητικού γάμου, ωστόσο η σφαίρα από το όπλο του εξοστρακίστηκε στον τοίχο της εκκλησίας καταλήγοντας στο στομάχι του και προκαλώντας το θάνατό του. Η Αγία Παρασκευή βρίσκεται στο κέντρο του χωριού. Ο ναός της Αγίας Παρασκευής,μια μονόκλιτη μικρή βασιλική,κτισμένη το 1745, έχει αναπαλαιωθεί έτσι ώστε να ανακαλυφθεί η εξαιρετική λιθοδομία του και αποτελεί ένα αληθινό κόσμημα. Πάνω από τη κύρια θύρα υπάρχει εντοιχισμένο ένα πέτρινο γλυπτό που παριστάνεται η Αγία Παρασκευή να κρατά στο ένα χέρι το Σταυρό και στο ένα κλαδί φοίνικα (σημάδι νίκης και αθανασίας). Επίσης στο ναό τελείται από ευσεβείς γυναίκες η ακολουθία της Παρακλήσεως καθημερινά από το 1974 μέχρι σήμερα. Πρωτεργάτης και εμπνευστής ήταν ο αείμνηστος Ιερέας Ιωάννης Ζαχαριουδάκης και η πρώτη παράκληση τελέστηκε την ημέρα της επιστράτευσης 20 Ιουλίου 1974, λόγω της Τουρκικής εισβολής στην Κύπρο, λίγες μόλις ημέρες πριν την ετήσια εορτή του Ναού.

Δεσπότης Χριστός

Ένας άλλος ναός του χωριού είναι ο Δεσπότης Χριστός είναι ένας καθεδρικός ναός και είναι αφιερωμένος στη Μεταμόρφωση Του Σωτήρος και γιορτάζει στις 6 Αυγούστου. Πρόκειται για ένα κτίσμα των μέσων περίπου του 19ου αιώνα. Επίσης ο περίβολος του ναού χρησιμοποιούνταν μέχρι το 1950 ως Κοιμητήριο γι 'αυτό περιστοιχίζονταν από πανύψηλα κυπαρίσσια ένα από τα οποία σώζεται μέχρι σήμερα.

Αγία Τριάδα

Η κεντρική και μεγαλύτερη εκκλησία των Κάτω Ασιτών. Μια τρίκλητος σταυροειδής με τρούλο που κτίστηκε προς το τέλος της δεκαετίας του 70 επί εφημερίας του τότε Ιερέως Ιωάννη Ζαχαριουδάκη για να καλύψει τις αυξημένες λειτουργικές ανάγκες της Ενορίας. Δεσπόζει πάνω από το χωριό και προστατεύει επιβλητικά τους κατοίκους που την οικοδόμησαν χωρίς να γίνει κανένας εξωτερικός έρανος. Μελετητής του μεγαλόπρεπου και επιβλητικού Ναού, ο λαμπρός Αρχιτέκτονας Νίκος Σερπετσιδάκης. Οι εικόνες του τέμπλου είναι έργα του αείμνηστου αρχανιώτη Αγιογράφου και μαθητή του Φώτη Κόντογλου, Γεωργίου Χοχλιδάκη και οι σύγχρονες Τοιχογραφίες του ναού ιστορήθηκαν από τον μαθητή του Χοχλιδάκη και ασιτιανό Εμμανουήλ Ι. Ζαχαριουδάκη.

Αγιος Γεώργιος

Άλλος παλαιός ναός που χρονολογείται από το 1864 είναι ο Αγ. Γεώργιος. Ο Άγιος Γεώργιος βρίσκεται δυτικά του οικισμού πάνω Νίση  και είναι γνωστός στην περιοχή ως «Χωστός» επειδή ήταν χωσμένος (δηλαδή κρυμμένος) κάτω από τα κλαδιά των δέντρων και κυρίως ενός πελώριου δρυ.

Άγιος Αντώνιος

Βόρεια της μονής του Αγ. Γεωργίου βρίσκονται τα ερείπια της μονής του Αγ. Αντωνίου στην περιοχή Πετάλι και είναι η παλαιότερη εκκλησία του χωριού. Η πιθανότερη εκδοχή είναι ότι χτίστηκε στα χρόνια της Ενετοκρατίας ή και νωρίτερα, για να εξυπηρετήσει και τα δύο δόγματα, δηλαδή τους ορθόδοξους και τους καθολικούς. Αργότερα λειτούργησε σαν γυναικείο μοναστήρι, όπου η βασική εργασία των μοναζουσών ήταν η ύφανση μεταξωτών υφασμάτων. Από αυτή τη δραστηριότητα έλαβε κατά την παράδοση και η περιοχή την ονομασία «Πετάλι», αφού τα πέταλα των αργαλειών ακούγονταν από μακριά. Ακόμα και σήμερα σώζονται τα ερείπια των κελιών των μοναχών και του δίκλιτου ναού με δείγματα σπάνιας αρχιτεκτονικής.

Άλλοι Ναοί

Άγιος Νικόλαος – ξεκίνησε από δω η επανάσταση το ΄41
Προφήτης Ηλίας
Άγιος Νεκτάριος
Τίμιος Σταυρός
Αγία Μαρίνα – κοιμητήριο
Άγιος Κωνσταντίνος
Άγιος Ελευθέριος (ψηλά, στο βουνό, δίπλα στο καταφύγιο)
Παναγία
Άγιος Μύρωνας
Αγία Αικατερίνη
Παναγία Αγίου Όρους (στο Εαρινό) – γιορτή Αγίας Καλλιόπης

Μονή Αγίου Γεωργίου Γοργοελεήμονα (Γοργολαίνι)

Η μονή Αγ. Γεωργίου Γοργοελεήμονα ή σε συντομία Γοργολαίνι είναι από τα ωραιότερα και πιο δημοφιλή κρητικά μοναστήρια. Χτίστηκε το 1320 και ανοικοδομήθηκε πολλές φορές έκτοτε.
Η πρώτη αναφορά για το Μοναστήρι βρίσκεται σε ενετικό έγγραφο του 1319
Στην πορεία του χρόνου έγινε καταφύγιο και ορμητήριο επαναστατών και χαΐνηδων στη διάρκεια τόσο της Επανάστασης του 1821, όσο και στη Μεγάλη Κρητική Επανάσταση του 1866. Τον Αύγουστο του 1822 έγινε μάχη ανάμεσα σε 5.000 επαναστάτες και 22.000 Τούρκους.
Στις 19 Αυγούστου του 1866 ο Καπετάν Μιχάλης Κόρακας, γενικός Αρχηγός της μεγάλης Κρητικής Επανάστασης, έκανε το Μοναστήρι κέντρο και ορμητήριο του.
Μετά από μια μάχη ο Κόρακας οπισθοχώρησε και το Μοναστήρι κυριολεκτικά ισοπεδώθηκε. Παράλληλα, οι Τούρκοι έκαψαν και τα χωριά Πάνω και Κάτω Ασίτες.
Στα 1868 σε μια μάχη κοντά στο Μοναστήρι σκοτώθηκε σε ηλικία 75 ετών το πρωτοπαλίκαρο του Κόρακα, ο Καπετάν Φραγκιός Μαστραχάς, και ο τάφος του έγινε η αυλή της Μονής Γοργολαΐνι. Το όνομα της Μονής τότε ήταν Άη Γιώργης ο Γοργοελεήμονας.
Το συναντούμε στις αρχές του 20ου αιώνα να έχει στενές σχέσεις με την Ιερά Μονή της Παναγίας του Κουδουμά και τους Αγίους Παρθένιο και Ευμένιο.
Οι σχέσεις αυτές διατηρήθηκαν έως και τις αρχές του Μεσοπολέμου όταν για κάποιους άγνωστους ακόμα λόγους η Μονή διαλύεται.
Παρέμεινε έρημη η Μονή του Άη Γιώργη του Γοργολαΐνη έως και τα νεότερα χρόνια κάπου στα 1957, όταν εμφανίζεται η μνημειώδης μορφή του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Κρήτης Ευγενίου Ψαλιδάκη.
Αν επισκεφθείτε το Γοργολαίνι μην παραλείψετε να επισκεφθείτε τη σπουδαία βιβλιοθήκη και το καθολικό πού είναι αφιερωμένο στην Αγία Τριάδα και είναι βυζαντινού ρυθμού. Παλαιότερα καθολικός ναός ήταν αυτός του Δεσπότη Χριστού, μια δίκλιτη βασιλική της οποίας το αριστερό κλίτος είναι αφιερωμένο στην κοίμηση της Παναγίας. Το πιο αξιόλογο σε αυτό τον ναό είναι το τέμπλο του. Πρόκειται για ένα θαυμάσιο ξυλόγλυπτο χειροποίητο τέμπλο, με ωραιότατα διακοσμητικά και παραστάσεις, το οποίο φιλοτέχνησε ένας άγνωστος λαϊκός καλλιτέχνης από το Ρέθυμνο.
Ψηλά στο λόφο πάνω από τη μονή επισκεφθείτε το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία που χτίστηκε ο 1994 στη θέση του ξύλινου σταυρού που έκαψε ένας κεραυνός, αλλά και το εκκλησάκι του Οσίου Αρσενίου που βρίσκεται λίγο χαμηλότερα.

Η ζωή στις Ασίτες

Οι Ασίτες, ‘Ανω και Κάτω, αποτελούν δύο απο τους πλέον παραδοσιακούς οικισμούς, όχι μόνο του Νομού Ηρακλείου, αλλά και ολόκληρης της Κρήτης. Με πληθυσμό 2000 κατοίκων περίπου,κτισμένες σε υψόμετρο 450μ. στους πρόποδες του Ψηλορείτη προσφέρουν ιδανικές συνθήκες διαμονής και εξερεύνησης του μοναδικού τοπίου της Κρητικής φύσης.  Ταυτόχρονα προσφέρουν όλες τις ανέσεις για όμορφες εξορμήσεις. 
Νόστιμες χωριάτικες συνταγές φαγητού, τσικουδιά και καλό κρασί, καφέ σε παραδοσιακά καφενεία, ασιτιανά εδέσματα απο το γυναικείο συνεταιρισμό κάνουν την επίσκεψη αξέχαστη γαστρονομική εμπειρία. Ακολουθώντας το «δρόμο του κρασιού”, συναντάμε μερικά από τα καλύτερα  οινοποϊα της Κρήτης. Μονοπάτια μοναδικής ομορφιάς για πεζοπορία ή ορειβασία ανάμεσα στη πλούσια χλωρίδα του βουνού με σπάνιας ομορφιάς αγριολούλουδα και αρωματικά βότανα.  
Ακολουθώντας το ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4 ο επισκέπτης φθάνει στη κορυφή «Πρίνος” του Ψηλορείτη στα 1100μ, όπου  βρίσκεται το ορειβατικό καταφύγιο του ορειβατικού συλλόγου Ηρακλείου, ενώ η θέα  κόβει την ανάσα φθάνοντας ακόμα και μέχρι το νησί της Σαντορίνης, όταν το επιτρέπουν οι καιρικές συνθήκες. 
Το καταφύγιο του Πρίνου στις ανατολικές παρυφές του Ψηλορείτη, πάνω από το χωριό Άνω Ασίτες αποτελεί δημοφιλή πόλο έλξης ορειβατών αφού από εκεί πολλές είναι οι πεζοπορικές εξορμήσεις που μπορείτε να επιλέξετε. Το καταφύγιο είναι πετρόχτιστο, άρτια εξοπλισμένο και μπορεί να φιλοξενήσει 40 άτομα.
Το φαράγγι του Αγίου Αντωνίου, το φαράγγι του Αγίου Χαραλάμπους, το νυχτεριδόσπηλιο αποτελούν ενδιαφέρουσες επιλογές εξερεύνησης και απόδρασης.
Η ασχολία των κατοίκων με την κτηνοτροφία είναι εγγύηση για την ποιότητα των κτηνοτροφικών προϊόντων σε αγνά κρέατα και τυροκομικά, χωρίς να υστερούν σε άλλα αγροτικά προϊόντα και φρούτα. Ο επισκέπτης θα συναντήσει επίσης αρκετά από τα παραδοσιακά επαγγέλματα όπως μαραγκούς, λαϊκούς κοσμηματοποιούς, γανωτές (καλαϊτζήδες), κατασκευαστές παραδοσιακών μουσικών οργάνων, παραδοσιακούς κουρείς, υφάντρες, σαπωνοποιούς, τσαγκάρηδες, αγιογράφους, με εντυπωσιακές δημιουργίες.
Στα τέσσερα εστιατόρια της κωμόπολης και στα δέκα καφενεία της ο επισκέπτης θα απολαύσει την αγνότητα και ποικιλία των τοπικών προϊόντων, τα γνήσια εδέσματα της παλιάς παραδοσιακής κρητικής κουζίνας, τη νοστιμιά των τυροκομικών προϊόντων και την ανοιχτή καρδιά των κατοίκων της. Μπορεί επίσης να προμηθευτεί τις υπέροχες δημιουργίες που παράγει και προωθεί και ο πολύ δραστήριος Γυναικείος Συνεταιρισμός Ασιτών Ηρακλείου «Ασιτιανά Εδέσματα».
Για να μπορέσει όμως ο επισκέπτης να βιώσει έστω και λίγα από όλα τα παραπάνω καλό θα είναι να επιλέξει μια πολυήμερη διαμονή της οποίας την άνεση, την ομορφιά και την απόλαυση εγγυώνται τα τρία αγροτουριστικά συγκροτήματα που βρίσκονται και λειτουργούν στην κωμόπολη των Κάτω Ασιτών. Το Άσιον Λίθος και το Εαρινό 
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Κάτω Ασιτών "Το Γοργολαΐνι" οργανώνει πολυήμερες Πολιτιστικές Εκδηλώσεις, όπως τα πανηγύρια του Αγίου Γεωργίου (23 Απρίλη και 3 Νοέμβρη), τη γιοργή του Κλήδονα (24 Ιουνίου), με αποκορύφωμα τις εφταήμερες εκδηλώσεις που αρχίζουν στις 19 και κλείνουν την 26η Ιουλίου (Πανηγύρι Αγίας Παρασκευής) με μεγάλο κρητικό γλέντι κυρίως από ντόπιους ονομαστούς παραδοσιακούς και πρωτοπόρους καλλιτέχνες (π.χ. οι Φραγκιαδάκηδες Μιχάλης και Αντώνης) οι οποίοι είναι αρκετοί στην κωμόπολη.
Συνοικισμός Νίση
Βορειοανατολικά των κάτω Ασιτών σε μια εύφορη κοιλάδα και σε απόσταση μικρότερη του ενός χιλιομέτρου βρίσκονται οι μικροί συνοικισμοί με την ονομασία πάνω και κάτω Νίση. Η κάτω Νίση σήμερα είναι ακατοίκητη και τα σπίτια ερειπωμένα ενώ στην πάνω Νίση μένουν 2-3 οικογένειες.
Μία μικρή βόλτα από τους ξενώνες μας σ’ ένα πανέμορφο τοπίο.
Η παλιά γειτονιά στις Κάτω Ασίτες
Υπάρχουν παμπάλαια πετρόχτιστα παραδοσιακά σπίτια χτισμένα σε καλντερίμια με όμορφες γραφικές αυλές κατάμεστες από λουλούδια. Περπατήστε στα σοκάκια του χωριού και ταξιδέψτε σε μία άλλη εποχή.
Παρά το ότι ο οικισμός των Κάτω Ασιτών δεν έχει χαρακτηριστεί σαν παραδοσιακός (Ν. ΥΠΕΧΩΔΕ και ΥΠΠΟ, 1469/50), έχει αρκετά παραδοσιακά διατηρητέα κτίρια.
Ο οικισμός Νίση ο οποίος ανήκει στο Δ.Δ. των Κάτω Ασιτών είναι χαρακτηρισμένος από το ΥΠΠΟ σαν ενδιαφέρων οικισμός με παραδοσιακά στοιχεία.

Στον οικισμό λειτουργεί περιφερειακό ιατρείο, όπως επίσης και Δημοτικό Σχολείο, Σύλλογος Νεολαίας και νηπιαγωγείο.

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Κάτω Ασιτών "Το Γοργολαΐνι" οργανώνει πολυήμερες Πολιτιστικές Εκδηλώσεις με αποκορύφωμα την 26η Ιουλίου(Πανηγύρι Αγίας Παρασκευής) όπου πραγματοποιείται μεγάλο κρητικό γλέντι.

Φυσικό Περιβάλλον

Το φυσικό περιβάλλον της περιοχής χαρακτηρίζεται από μια μεγάλη ποικιλία γεωμορφολογικών και οικολογικών χαρακτηριστικών. Από τις ψηλές βουνοκορφές της οροσειράς του Ψηλορείτη μέχρι και τα βόρεια παράλια του νησιού, μπορεί κανείς να θαυμάσει πλήθος τοπίων ιδιαίτερου φυσικού κάλλους.
Αν και ο γεωγραφικός χώρος είναι μικρός, είναι ορατή η συνύπαρξη ψηλών και απότομων βουνοκορφών, που διακόπτονται από μικρά οροπέδια, φαράγγια, πηγές και χείμαρρους και χαμηλών ρεματιών, λαγκαδιών και λιβαδιών. Από την ορεινή ζώνη ξεκινούν την ανάπτυξή τους αρκετά εντυπωσιακά φαράγγια όπως των Ασιτών. Μικροί χείμαρροι διασχίζουν τα φαράγγια καταλήγοντας σε μεγαλύτερα ρέματα, τα οποία με τη σειρά τους διατρέχουν από νότο προς βορρά τις πυκνές με παρόχθια φυτά ρεματιές του Μαλεβιζίου μέχρι να φτάσουν στη θάλασσα. Τα ρέματα δεν είναι μεγάλα, ούτε έχουν σταθερή παροχή λόγω της σύστασης των πετρωμάτων που διασχίζουν. Έτσι, η μεγαλύτερη ποσότητα των βροχών και του χιονιού κατεισδύει και χάνεται στα υπόγεια γεωλογικά στρώματα. Το σημαντικότερο υδρολογικό χαρακτηριστικό δημιουργείται από τις τεράστιες ποσότητες, καλής ποιότητας, υπόγειου νερού, που οφείλονται στα ιδιαίτερα τεκτονικά και γεωλογικά χαρακτηριστικά της περιοχής.
Αν και το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής αποτελείται από καλλιεργημένες εκτάσεις (ελιές και αμπέλια) οι οποίες συνήθως δεν παρουσιάζουν σημαντικό οικολογικό ενδιαφέρον, προκαλεί μεγάλο ενδιαφέρον ο μεγάλος αριθμός και η ποικιλία φυτών που συναντάται στην περιοχή. Έτσι, εκτός από φρύγανα και θάμνους μπορεί κανείς να παρατηρήσει λεύκες, κυπαρίσσια, καρυδιές, αχλαδιές, αγριοκερασιές, βελανιδιές, πουρνάρια, ασπαλάθους, βατομουριές, αγριοκλιματιδιές, μυρτιές, θαμνοκυπάρισσα κ.ά.
Σε απόσταση 3,5 χλμ., δυτικά από το χωριό Κάτω Ασίτες και σε υψόμετρο 670 μ., βρίσκεται το ιστορικό σπήλαιο "Μέλισσα". Η αξία του είναι, εκτός από σπηλαιολογική, ιστορική και αρχαιολογική. Στην περιοχή των Κάτω Ασιτών υπάρχουν επίσης τα παρακάτω γνωστά σπήλαια: «Λέστα σπήλιος» στη θέση «Μαριάς αλώνι», "Αστυράκου σπήλιος" ή "Σαρακήνα», «Κατσιβλή σπήλιος» στη θέση "Λυσσογκρέμια", το καθένα με τη δική του ιστορία και παράδοση.

ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΣΙΤΩΝ

Η «Αθλητική Ένωση Ασιτών Πρινιά» είναι αθλητικός και ποδοσφαιρικός σύλλογος με έδρα τις Κάτω Ασίτες. Ιδρύθηκε το 1990 και προήλθε από τη συνένωση των ποδοσφαιρικών ομάδων Κάτω Ασιτών και Άνω Ασιτών, «Α.Ο.Κ. Ασιτών» και «Αστραπής Α. Ασιτών» αντίστοιχα και έχει Αριθμό Μητρώου Ε.Π.Ο. 3.666. Χρώματα του συλλόγου είναι το πράσινο και το κίτρινο και έδρα του αποτελεί το Δημοτικό γήπεδο Ασιτών. Πριν το 1990 ο Α.Ο.Κ. Ασιτών είχε πρωταγωνιστική παρουσία στα τοπικά πρωταθλήματα Ηρακλείου και η συνένωση του με την Αστραπή για τη δημιουργία μιας ενιαίας ομάδας έδωσε διαφορετική δυναμική και προοπτική στη νέα ομάδα και εκπρόσωπο της ευρύτερης περιοχής των Ασιτών και του γειτονικού Πρινιά που δημιουργήθηκε.
Από το 1990 μέχρι και το 1994 η «Αθλ. Ένωση Ασιτών» αγωνίστηκε στην Α2' κατηγορία της Ε.Π.Σ. Ηρακλείου, ενώ στη συνέχεια και μέχρι το 2008 αγωνίστηκε συνεχώς στην κορυφαία κατηγορία του Ηρακλείου, την Α1' Κατηγορία. Την αγωνιστική περίοδο 2007-08 κατέκτησε για πρώτη φορά στην ιστορία του τον τίτλο στο Ηράκλειο και κέρδισε την άνοδο στην Δ' Εθνική κατηγορία. Την περίοδο 2008-09 αγωνίστηκε για πρώτη φορά στο Περιφερειακό πρωτάθλημα της Δ' Εθνικής, όπου μη διαθέτοντας την απαιτούμενη εμπειρία τερμάτισε τελευταία στη 16η θέση του 10ου ομίλου και υποβιβάστηκε. 
Την επόμενη περίοδο όμως 2009-10, η «Αθλ. Ένωση Ασιτών» είχε μια θριαμβευτική πορεία στο πρωτάθλημα, κατακτώντας τον τίτλο στο Ηράκλειο και την επάνοδο στην Δ' Εθνική με μεγάλη άνεση και δημιουργώντας ανεπανάληπτα ρεκόρ στην ιστορία των τοπικών πρωταθλημάτων της Ε.Π.Σ. Ηρακλείου. Τερμάτισε στην 1η θέση με 13 βαθμούς διαφορά από την δεύτερη της βαθμολογίας Αθλ. Ένωση Κατσαμπά, διέγραψε 22 συνεχόμενες νίκες σε 30 αγώνες και συνολικά είχε 28 νίκες στο πρωτάθλημα. Είχε το απόλυτο στις Ασίτες (15 νίκες σε 15 αγώνες) ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι τον Α' γύρο δε δέχτηκε κανένα γκολ στην έδρα της. Συνολικά σημείωσε 94 γκολ, από τα οποία 29 σημείωσε ο πρώτος σκόρερ της κατηγορίας Γιώργος Σταυρακάκης. Επίσης, το 2010 συμμετείχε στον πρώτο αγώνα της ιστορίας του νεοσύστατου τότε Σούπερ Καπ Ηρακλείου όπου ηττήθηκε (2-1) από τον αντίπαλο και κυπελλούχο Κυπέλλου Ηρακλείου, Α.Ο. Γιούχτα.
Την περίοδο 2010-11 η Αθλητική Ένωση Ασιτών αγωνίστηκε για δεύτερη φορά στην ιστορία της στην Δ' Εθνική κατηγορία, όπου όντας περισσότερο ώριμη και οργανωμένη με στόχο τη καθιέρωση και το χειροκρότημα κατέκτησε πανάξια την 5η θέση του 10ου ομίλου και την άνετη παραμονή όπου ισοβάθμησε με τον Π.Ο.Α. και διατήρησε την καλύτερη εντός έδρας άμυνα του πρωταθλήματος με μόνο 4 γκολ παθητικό. Ωστόσο όμως, την επόμενη περίοδο 2011-12 η «Α.Ε.Σ.» τερμάτισε οριακά 1 θέση κάτω από τη ζώνη υποβιβασμού (9η θέση) και υποβιβάστηκε, έχοντας διαφορά 1 βαθμού από τη θέση σωτηρίας . Τη χρονιά εκείνη έμειναν στην κατηγορία οι 8 πρώτες ομάδες λόγω αναδιάρθρωσης.  
Έκτοτε μέχρι και σήμερα, η Αθλητική Ένωση Ασιτών αγωνίζεται στο τοπικό πρωτάθλημα της Ε.Π.Σ. Ηρακλείου.