Εξέγερση του Στόουνγουολ

Η Εξέγερση του Στόουνγουολ , επίσης αναφερόμενη και ως Ταραχές του Στόουνγουολ (αγγλικά: Stonewall riots και επίσης Stonewall uprising ή the Stonewall rebellion), ήταν μια σειρά από αυθόρμητες, βίαιες διαδηλώσεις από τα μέλη της γκέι (ΛΟΑΤ) κοινότητας  εναντίον μιας επιδρομής της αστυνομίας,  που πραγματοποιήθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες της 28 Ιουνίου 1969, στο Στόουνγουολ Ιν, που βρίσκεται στο Γκρίνουιτς Βίλατζ,  γειτονιά του Μανχάταν, στη Νέα Υόρκη. Αυτές οι διαδηλώσεις θεωρούνται ευρέως ότι αποτελούν το πιο σημαντικό γεγονός που οδήγησε  στο απελευθερωτικό κίνημα των γκέι και το σύγχρονο αγώνα για τα ΛΟΑΤ δικαιώματα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι γκέι Αμερικανοί στη δεκαετία του 1950 και του 1960, αντιμετώπιζαν ένα εχθρικό νομικό σύστημα.  Οι πρώτες ομοφυλοφιλικές ομάδες στις ΗΠΑ προσπάθησαν να αποδείξουν ότι οι ομοφυλόφιλοι θα μπορούσαν να αφομοιωθούν στην κοινωνία, και ήταν υπέρ της μη-συγκρουσιακής εκπαίδευσης για τους ομοφυλόφιλους και τους ετεροφυλόφιλους. Τα τελευταία χρόνια της δεκαετίας του 1960, όμως, ήταν πολύ ταραγμένα, καθώς πολλά κοινωνικά/πολιτικά κινήματα ήταν ενεργά, συμπεριλαμβανομένου του Κινήματος για τα Πολιτικά Δικαιώματα των Αφρό-αμερικάνων, της Αντικουλτούρα της δεκαετίας του 1960, και του κινήματος ενάντια στον πόλεμο του Βιετνάμ. Αυτές οι επιρροές, σε συνδυασμό με το φιλελεύθερο περιβάλλον του Γκρίνουιτς Βίλατζ ήταν καταλυτικοί για τα γεγονότα του Στόουνγουολ.    
Κατά τις δεκαετίες 1950 και 60, πολύ λίγοι χώροι δεχόταν ανοιχτά γκέι άτομα. Αυτοί οι χώροι που το κάνανε, ήταν συνήθως μπαρ αν και οι ιδιοκτήτες ή η μάνατζερ του χώρου σπάνια ήταν γκέι. Την εποχή εκείνη το Στόουνγουολ Ιν ανήκε στην Αμερικάνικη Μαφία. Η πελατεία του ήταν διάφοροί, και ήταν γνωστό ότι ήταν δημοφιλές στους φτωχότερους και πιο περιθωριοποιημένους της γκέι κοινότητας:  drag queen, τρανσέξουαλ, θηλυπρεπών νεαρών ανδρών, butch λεσβιών, αρσενικές πόρνες]] και  άστεγους .  Οι επιδρομές της αστυνομίας σε γκέι μπαρ ήταν ρουτίνα στη δεκαετία του 1960, αλλά οι αξιωματικοί έχασαν γρήγορα τον έλεγχο της κατάστασης στο Stonewall Inn. Προέλκυσαν ένα πλήθος που ήταν έτοιμο να ξεκινήσει σοβαρά επεισόδια.  Η ένταση μεταξύ της αστυνομίας της Νέας Υόρκης και γκέι κάτοικων του Γκρίνουιτς Βίλαταζ  ξέσπασε σε περισσότερες διαμαρτυρίες το επόμενο βράδυ, και πάλι αρκετές νύχτες αργότερα. Μέσα σε λίγες εβδομάδες, οι κάτοικοι του Χωριού άρχισαν γρήγορα να οργανώνονται σε ομάδες ακτιβιστών επικεντρωνόμενοι σε προσπάθειες για την καθιέρωση χώρων για τους ομοφυλόφιλους και τις λεσβίες όπου θα μπορούσαν να είναι ανοικτοί με το  σεξουαλικό προσανατολισμό τους,  χωρίς το φόβο να συλληφθούν.
Μετά την εξέγερση του Στόουνγουολ, οι ομοφυλόφιλοι και οι λεσβίες στη Νέα Υόρκη,  αντιμετώπισαν εμπόδια με βάση το φύλο, τη φυλή και την τάξη, στη διαδικασία να γίνουν μια συνεκτική κοινότητα. Μέσα σε έξι μήνες, σχηματίστηκαν στη Νέα Υόρκη δύο γκέι ακτιβιστικές οργανώσεις, η επικέντρωση των οποίων ήταν τακτικές αντιπαράθεσης, και ιδρύθηκαν τρεις εφημερίδες για την προώθηση των δικαιωμάτων για τους ομοφυλόφιλους και τις λεσβίες. Μέσα σε λίγα χρόνια, οργανώσεις για τα δικαιώματα των γκέι είχαν ιδρυθεί σε όλη την ΗΠΑ και τον κόσμο. Στις 28 Ιουνίου του 1970, το πρώτο gay pride έλαβε χώρα στη Νέα Υόρκη, το Λος Άντζελες, το Σαν Φρανσίσκο και στο Σικάγο,  για τον εορτασμό της επετείου της εξέγερσης. Παρόμοιες πορείες διοργανώθηκαν και σε άλλες πόλεις. Σήμερα, εκδηλώσεις ΛΟΑΤ υπερηφάνειας πραγματοποιούνται κάθε χρόνο σε όλο τον κόσμο, προς το τέλος του Ιουνίου, για να τιμήσουν τα γεγονότα του Στόουνγουολ Το Εθνικό Μνημείο Στόουνγουολ ιδρύθηκε στην περιοχή το 2016.