Ιωάννης Αλευράς

Βιογραφία

Ο Γιάννης Αλευράς γεννήθηκε το 1912 στη Μεσσήνη Μεσσηνίας και ξεκίνησε να εργάζεται στην Τράπεζα της Ελλάδος σχεδόν αμέσως μετά την αποφοίτησή του από το Γυμνάσιο. Αν και δεν είχε πανεπιστημιακή μόρφωση, αναδείχθηκε σε ένα από τα καλύτερα και πιο έμπειρα στελέχη της ΤτΕ, κατά γενική ομολογία. Το 1955 με δική του πρωτοβουλία ιδρύθηκε η Ομοσπονδία Τραπεζοϋπαλληλικών Οργανώσεων Ελλάδος (ΟΤΟΕ) της οποίας εκλεγόταν πρόεδρος μέχρι και το 1963. Αγωνίστηκε σκληρά ενάντια στο μετεμφυλιακό κράτος, με χαρακτηριστικές τις πολιτικά κατευθυνόμενες ποινικές διώξεις που αντιμετώπισαν συνδικαλιστές της ΟΤΟΕ από την Εισαγγελία, επειδή η κυβέρνηση της ΕΡΕ επιθυμούσε να ελέγχει τον συνδικαλισμό. Ταυτόχρονα, όμως, ο Αλευράς ήταν αντικομμουνιστής και αντιμετώπιζε πιέσεις και από τα αριστερά.
Το 1963 εκλέχθηκε για πρώτη φορά βουλευτής με την Ένωση Κέντρου στην Α΄ Αθηνών, καθώς και στις εκλογές του 1964. Κατά την περίοδο της χούντας των συνταγματαρχών εξορίστηκε στη Σύρο αλλά αμνηστεύθηκε τον Δεκέμβριο του 1967, μετά το αντιπραξικόπημα του Βασιλιά Κωνσταντίνου. Μετά την απελευθέρωση του, ο ιδρυτής του Πανελλήνιου Απελευθερωτικού Κινήματος (ΠΑΚ) στο εξωτερικό, Ανδρέας Παπανδρέου, του ανέθεσε την ηγεσία της οργάνωσης στην Ελλάδα. Το 1971 όμως συνελήφθη και εκτοπίστηκε στον Άη-Στράτη και στη συνέχεια στον Άγιο Νικόλαο Κυνουρίας. Τελικά απελευθερώθηκε το 1972.
Μετά την μεταπολίτευση υπήρξε ιδρυτικό μέλος του ΠΑΣΟΚ, του οποίου και εκλέχθηκε βουλευτής Α΄ Αθηνών στις εκλογές του 1974, 1977 και 1981. Στις 12 Δεκεμβρίου του 1977 ορίστηκε κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ μαζί με τον Αναστάσιο Πεπονή και (αργότερα) τον Γιάννη Χαραλαμπόπουλο. Το 1981 εκλέχθηκε πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων και επανεκλέχθηκε το 1985 και το 1989. Στις 10 Μαρτίου του 1985 ανέλαβε προσωρινός Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ύστερα από την παραίτηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή, μέχρι τις 29 Μαρτίου του ίδιου έτους και την εκλογή στην προεδρία του Αρεοπαγίτη Χρήστου Σαρτζετάκη.
Στις 22 Φεβρουαρίου του 1990 προτάθηκε από το ΠΑΣΟΚ για Πρόεδρος της Δημοκρατίας αλλά έλαβε 125 ψήφους έναντι των 153 του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Στις εκλογές του 1993 εκλέχθηκε με το ψηφοδέλτιο Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ.
Μετά το 1989 και τον γάμο του Ανδρέα Παπανδρέου με την Δήμητρα Λιάνη, οι άλλοτε θερμές σχέσεις Παπανδρέου—Αλευρά κατέληξαν απλώς τυπικές. Πέθανε στις 6 Απριλίου του 1995 στην μονάδα εντατικής θεραπείας του νοσοκομείου «Υγεία», εξαιτίας βρογχοπνευμονίας. Κηδεύτηκε στο Α΄ νεκροταφείο Αθηνών με τιμές εν ενεργεία πρωθυπουργού.
Ανηψιός του είναι ο πρώην βουλευτής και υφυπουργός του ΠΑΣΟΚ Νάσος Αλευράς.

Η ψήφος Αλευρά

Η προσωρινή θητεία του Αλευρά στο ανώτατο πολιτειακό αξίωμα δημιούργησε διαδικαστικό πρόβλημα καθώς η Νέα Δημοκρατία και ορισμένοι συνταγματολόγοι (όπως ο Αριστόβουλος Μάνεσης) αμφισβήτησαν το κατά πόσο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, έστω και αν αυτός είναι προσωρινός, μπορεί να ψηφίσει για τον επόμενο Πρόεδρο. Στον αντίποδα, οι καθηγητές Γεώργιος Κασιμάτης και Ευάγγελος Βενιζέλος υποστήριξαν ότι δεν υπήρχε κανένα απολύτως ζήτημα. Η οριακή εκλογή του νέου Προέδρου Χρήστου Σαρτζετάκη (με 181 από τους 180 που απαιτούνταν) όξυνε το όλο σκηνικό χωρίς παρ' όλα αυτά να υπάρξει κάποιο ζήτημα, πέραν της κατάργησης της μυστικής ψηφοφορίας για την εκλογή του Προέδρου στην αναθεώρηση του 1985—1986.