Αμφλορά

Η Αμφλορά (εμπορική ονομασία Amflora) είναι μια γενετικά τροποποιημένη πατάτα τα δικαιώματα της οποίας κατέχει η εταιρία BASF Plant Science. Η Αμφλορά εγκρίθηκε για βιομηχανικές εφαρμογές στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 2 Μαρτίου 2010 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Βιομηχανικές εφαρμογές

Η Αμφλορά προορίζεται για βιομηχανικές εφαρμογές ως άμυλο πατάτας το οποίο είναι βελτιστοποιημένο ως προς το φυσικό άμυλο.
Το φυσικό άμυλο πατάτας βρίσκει εφαρμογή στη παρασκευή χαρτιού και άλλες χρήσεις και αποτελείται από δυο συστατικά: την αμυλοπηκτίνη (80%), η οποία είναι χρήσιμη για τη βιομηχανία, και την αμυλόζη (20%), η οποία πολλές φορές δημιουργεί προβλήματα στις βιομηχανικές χρήσεις του αμύλου πατάτας και ως εκ τούτου πρέπει να αφαιρεθεί με χημικές διαδικασίες, που έχουν ως συνέπεια την αύξηση του κόστους παραγωγής.
Οι βιοτεχνολόγοι επιστήμονες της BASF έπειτα από μια εικοσαετία ερευνών κατάφεραν με χρήση γενετικής μηχανικής να φτιάξουν μια πατάτα, την Αμφλορά, που δεν παράγει το ανεπιθύμητο συστατικό, την αμυλόζη, κι έτσι η Αμφλορά προορίζεται για πώληση σε βιομηχανίες που χρειάζονται άμυλο πατάτας χωρίς αμυλόζη. Η Ευρώπη παράγει δυο εκατομμύρια τόνους φυσικού αμύλου πατάτας το χρόνο, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου καταλήγει σε βιομηχανική χρήση, και η BASF με το προϊόν Αμφλορά ευελπιστεί να εισέλθει σε αυτή τη μεγάλη αγορά.

Άλλες πιθανές χρήσεις

Σύμφωνα με τους Τάιμς της Νέας Υόρκης, η κατασκευάστρια εταιρία ζητά και δεύτερη άδεια έτσι ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ζωωτροφή ο πολτός πατάτας που παραμένει μετά την εξαγωγή του αμύλου από την Αμφλορά.

Πολιτικές διαφωνίες

Διάφορες περιβαλλοντολογικές οργανώσεις, όπως η Γκρίνπις (Greenpeace), αντιτέθηκαν στην εισαγωγή της γενετικά τροποποιημένης πατάτας Αμφλορά και η όλη διαδικασία αδειοδότησης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθυστερούσε πολύ λόγω των διαφωνιών, κάτι που προκάλεσε έναν επιστήμονα της ΜΠΑΣΦ (BASF) να σχολιάσει στους Τάιμς της Νέας Υόρκης πως "είναι κρίμα να βλέπεις ένα τόσο καινοτόμο προϊόν να παραμένει στο συρτάρι, τέτοιες αποφάσεις δεν έχουν να κάνουν με την επιστήμη μα μόνο με τη πολιτική". Αφότου τελικά η κυκλοφορία της πατάτας εγκρίθηκε, στην Ευρώπη το κόμμα των Ευρωπαίων Πράσινων δήλωσε σοκαρισμένο από την έγκριση της πατάτας ενώ ο Ιταλός υπουργός γεωργίας επέκρινε κι αυτός την απόφαση. Στις 8 Μαρτίου 2010 το Διεθνές Κίνημα Αγροτών Λα Βία Καμπεσίνα εξέδωσε κατηγορηματική ανακοίνωση για την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Αντιδράσεις Ελλήνων πολιτικών

Μετά την αδειοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 2 Μαρτίου 2010, ο βουλευτής Ά Θεσσαλονίκης του ΣΥΡΙΖΑ Τάσος Κουράκης ζήτησε από την υπουργό αγροτικής ανάπτυξης στις 3 Μαρτίου 2010 την απαγόρευση της πατάτας στην Ελλάδα, ενώ στις 4 Μαρτίου 2010 ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Κρίτων Αρσένης κατέθεσε ερώτηση στην ευρωβουλή σχετικά με τις επιπτώσεις της πατάτας Αμφλορά.
Η Ελληνίδα ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Μαρία Δαμανάκη δέχτηκε την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ η υπουργός αργοτικής ανάπτυξης της Ελλάδος Κατερίνα Μπατζελή είπε πως η Ελλάδα δεν πρόκειται να επιτρέψει την καλλιέργεια της Αμφλοράς.

Η διαδικασία της αδειοδότησης

Η Αμφλορά δεν θα μπορούσε να πουληθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση δίχως άδεια, η οποία για να δοθεί έπρεπε να περάσει από ψηφοφορία στο Συμβούλιο Υπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τουλάχιστον 74% ψήφους υπέρ. Έγιναν δυο ψηφοφορίες, πρώτα το Δεκέμβριο του 2006 από ειδικούς εμπειρογνώμονες και μετά από τους υπουργούς αγροτικής ανάπτυξης της ΕΕ τον Ιούλιο του 2007, μα καμιά ψηφοφορία δεν έπιασε το όριο του 74%. Παρόλο που οι ψηφοφορίες ήταν μυστικές, οι Τάιμς της Νέας Υόρκης έγραψαν πως στη δεύτερη ψηφοφορία η κυκλοφορία της Αμφλορά υποστηρίχτηκε από τους υπουργούς αγροτικής ανάπτυξης της Γερμανίας και του Βελγίου, ενώ αντιτάχτηκαν οι υπουργοί αγροτικής ανάπτυξης της Ιταλίας, της Ιρλανδίας, και της Αυστρίας, με τους υπουργούς αγροτικής ανάπτυξης της Γαλλίας και της Βουλγαρίας να απέχουν από τη ψηφοφορία.
Μετά την αδειοδότηση στις 2 Μαρτίου 2010, η κατασκευάστρια εταιρία ΜΠΑΣΦ (BASF) ανακοίνωσε τη πρόθεσή της να ζητήσει την αδειοδότηση και άλλων ποικοιλιών γενετικώς τροποιημένων πατατών, όπως της πατάτας Φορτούμα (Fortuma).

Αγροτική παραγωγή της πατάτας

Μετά την άδεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η BASF ανακοίνωσε πως η πατάτα Αμφλορά θα καλλιεργηθεί από τον Απρίλιο του 2010 σε χωράφια της Δυτικής Πομερανίας στη Γερμανία (20 εκτάρια), της Σουηδίας (80 εκτάρια), και της Τσεχίας (150 εκτάρια). Στο τέλος του Αυγούστου 2010 η παραγωγή από τη Δυτική Πομερανία ήταν 14 εκτάρια.

Πιθανές οικονομικές επιπτώσεις από την εισαγωγή της πατάτας

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βιολογικών Βιομηχανιών (EuropaBio, Γιουροπαμπάιο), της οποίας μέλος είναι και η Μπασφ (Basf), η Αμφλορά ως Ευρωπαϊκό προϊόν θα μπορούσε να κάνει πιό ανταγωνιστική την αγορά πατατοάμυλου που κυρίως βασίζεται στην Ευρώπη και να προστατέψει τις Ευρωπαϊκές βιομηχανίες πατατοάμυλου από ξένες επιχειρήσεις. Η Ευρώπη έχει μεγάλη παραγωγή πατατοάμυλου το οποίο καταλήγει σε προϊόντα χαρτιού, κουτιά, και αυτοκόλλητα.