Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ιστορία

Το 1920 ιδρύεται η Ανωτέρα Γεωπονική Σχολή Αθηνών. Η σχολή εγκαταστάθηκε στο κτήμα Χασέκη, στον Βοτανικό, εκεί όπου από το 1888 λειτουργούσε η Τριανταφυλλίδειος Γεωργική Σχολή. Η ίδρυση της Γεωπονικής Σχολής συμπίπτει χρονικά με την Μικρασιατική Καταστροφή, γεγονός που σηματοδοτεί μια κρίσιμη οικονομική περίοδο για την Ελλάδα. Η άφιξη πλέον του ενός εκατομμυρίου προσφύγων δημιουργεί ποικίλα προβλήματα και συμβάλλει στην αγροτική μεταρρύθμιση.
Η συμβολή της Α.Γ.Σ.Α. στην αντιμετώπιση των σύνθετων ζητημάτων του αγροτικού χώρου υπήρξε καθοριστική. Το 1926 ιδρύεται το Ειδικό Ταμείο της Σχολής που επιλύει σημαντικά ζητήματα εξοπλισμού και κτιριακών εγκαταστάσεων. Το 1929 με τον νόμο 3894 η σχολή μετονομάζεται από Ανωτέρα σε Ανωτάτη, ενώ η φοίτηση αυξάνεται από 3,5 σε 4 τέσσερα χρόνια. Το 1934 με τον νόμο 6263 η Σχολή γίνεται ισότιμη με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και τάσσεται μετά από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.
Την περίοδο 1937 – 1943 η Σχολή μεταφέρεται κι ενσωματώνεται στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. Το 1947 η φοίτηση αυξάνεται σε 5 έτη. Το 1972 καθιερώνεται βασικός ενιαίος κορμός εκπαίδευσης για τα τρία πρώτα έτη σπουδών και δύο έτη ειδίκευσης σε βασικούς τομείς της γεωπονικής επιστήμης. Από τη δεκαετία του 1980 γίνεται σταδιακή επέκταση της Σχολής με την κατασκευή νέων κτιρίων στον χώρο μεταξύ της Ιεράς Οδού και της Λεωφόρου Αθηνών. Το 1985/1986 γίνεται κατάτμηση σε δύο τμήματα: Γεωργικής Παραγωγής και Γεωργικής Ανάπτυξης. Το 1989, με το Προεδρικό Διάταγμα 377, η Ανωτάτη Γεωπονική Σχολή Αθηνών μετεξελίχθηκε σε Γεωργικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, αποτελούμενο από επτά ανεξάρτητα ακαδημαϊκά τμήματα. Το 1995, με το Προεδρικό Διάταγμα 226, το Γεωργικό Πανεπιστήμιο Αθηνών μετονομάζεται σε Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Το 2013 με το Σχέδιο Αθηνά του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων και με το Προεδρικό Διάταγμα 80, το γενικό τμήμα του πανεπιστημίου καταργείται και ιδρύονται δυο σχολές με την πρώτη να αφορά την Αγροτική Παραγωγή, τις Υποδομές και το Περιβάλλον και την δεύτερη να αφορά τα Τρόφιμα, την Βιοτεχνολογία και την Ανάπτυξη.

Σκοπός του τμήματος

Το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (εφεξής ΓΠΑ) παρέχει υψηλού επιπέδου Εκπαιδευτικό και Ερευνητικό έργο σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο στους τομείς των Γεωπονικών Επιστημών. Όραμα του Ιδρύματος αποτελεί η δυναμική τοποθέτησή του στο διεθνές ακαδημαϊκό περιβάλλον και η ανταπόκρισή του στις παραγωγικές και αναπτυξιακές ανάγκες της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας. Παράλληλα, το όραμά του υλοποιείται σε τρεις άξονες δράσεων με στόχους την Εκπαιδευτική Αριστεία, την Ερευνητική Αριστεία και τη Σύνδεση με την κοινωνία.
Το ΓΠΑ συνεπές ως προς τον ιστορικό του ρόλο, παρακολουθεί, παρεμβαίνει αλλά και αναπτύσσεται στους ρυθμούς και τις κατευθύνσεις της σύγχρονης εκπαίδευσης και επιστήμης. Βρίσκεται σε συνεχή επαφή με την κοινωνία, αντιλαμβάνεται τις ανάγκες της και παρέχει θέσεις και προτάσεις για την επίλυση προβλημάτων που αφορούν στον αγροτοδιατροφικό τομέα.
Το Άρθρο 1 του Εσωτερικού Κανονισμού του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών ορίζει ότι: "Το ΓΠΑ παρέχει γεωπονική εκπαίδευση σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο η οποία καλύπτει όλους τους τομείς της γεωργικής δραστηριότητας. Τα εκπαιδευτικά του προγράμματα συνδυάζουν τη θεωρητική διδασκαλία με την εργαστηριακή άσκηση και την πρακτική εξάσκηση, πηγάζουν από την ερευνητική εμπειρία και σχετίζονται με τα προβλήματα και τις προοπτικές της ελληνικής γεωργίας. Αποσκοπούν να καταστήσουν τους αποφοίτους του Ιδρύματος ικανούς για το ρόλο του Γεωπόνου, που είναι δάσκαλος και συμπαραστάτης του Αγρότη και σχεδιαστής της γεωργικής ανάπτυξης της χώρας, ενώ συμβάλλει με την έρευνά του στην επίλυση των προβλημάτων του αγροτικού χώρου και στην ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων για την παραγωγή αγροτικών προϊόντων. Μέσα στα πλαίσια του ΓΠΑ θεραπεύεται η βασική και προσανατολισμένη έρευνα που αποσκοπεί στην ανάπτυξη της γεωπονικής επιστήμης και σε μια αυτοδύναμη ελληνική γεωργία προς το συμφέρον του αγροτικού πληθυσμού και γενικότερα του ελληνικού λαού".

Εισαγωγή

Η εισαγωγή των φοιτητών στο Γ.Π.Α. γίνεται με το σύστημα των Γενικών Πανελληνίων Εξετάσεων.

Τμήμα Επιστήμης Φυτικής Παραγωγής

Σκοπός του τμήματος αυτού είναι η εκπαίδευση και η δημιουργία στελεχών, που θα συμβάλλουν στην ανάπτυξη της γεωργίας στην Ελλάδα και θα αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής γεωργίας. Για την επίτευξη του σκοπού αυτού το τμήμα μεταδίδει γνώσεις αλλά και δημιουργεί καινούρια γνώση για την αύξηση της φυτικής παραγωγής με τρόπους που δεν δημιουργούν προβλήματα στο περιβάλλον και την υγεία του ανθρώπου. Στο Τμήμα Επιστήμης Φυτικής Παραγωγής φοιτούν περίπου 750 προπτυχιακοί ενεργοί φοιτητές, 40 μεταπτυχιακοί και 45 υποψήφιοι διδάκτορες.

Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής και Υδατοκαλλιεργειών

Το τμήμα αυτό παρέχει θεωρητική και πρακτική παιδεία σε θέματα Γενετικής Βελτίωσης, Εκτροφής και Διατροφής, τόσο των αγροτικών ζώων όσο και των υδρόβιων οργανισμών. Το πρόγραμμα σπουδών περιλαμβάνει σειρά μαθημάτων, που αφορούν σε θέματα Ανατομίας, Φυσιολογίας και Υγιεινής Αγροτικών Ζώων, Γενικής και Ειδικής Ζωοτεχνίας, Γενετικής Βελτίωσης, Φυσιολογίας Θρέψεως και εφαρμοσμένης Διατροφής των Ζώων, καθώς και Εφαρμοσμένης Υδροβιολογίας.

Τμήμα Αξιοποίησης Φυσικών Πόρων και Γεωργικής Μηχανικής

Στόχος του τμήματος αυτού είναι η δημιουργία επιστημόνων που κατέχουν ουσιαστικές γνώσεις γεωπονίας σε συνδυασμό με τα ειδικά επιμέρους αντικείμενα που αναφέρονται στην ορθολογική διαχείριση των Φυσικών Πόρων και του Περιβάλλοντος, τις Γεωργικές Κατασκευές και τη Γεωργική Μηχανολογία. Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η ερευνητική δραστηριότητα, η οποία εκτείνεται σε όλους τους επιστημονικούς τομείς που καλύπτουν τα Εργαστήρια, με ιδιαίτερη επίδοση στις τεχνολογίες αιχμής.

Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου

Αποστολή του τμήματος Επιστήμης και διατροφής του ανθρώπου είναι να καλλιεργεί και να προάγει την οικεία επιστήμη μέσω της διδασκαλίας και της έρευνας και να παρέχει στους φοιτητές του όλες τις γνώσεις και δεξιότητες που απαιτούνται προκειμένου να προδιαγράφουν και να εφαρμόζουν διαδικασίες αξιοποίησης φυσικών πρώτων υλών για την παραγωγή ασφαλών τροφίμων εγνωσμένης διατροφικής αξίας τα οποία θα ανταποκρίνονται στις διατροφικές ανάγκες του σύγχρονου ανθρώπου.

Τμήμα Βιοτεχνολογίας

Το τμήμα αυτό λειτουργεί από το 1989 (αρχικά σαν Τμήμα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας και από το 2013 πήρε τη σημερινή του ονομασία), και στοχεύει στην κατάρτιση επιστημόνων ικανών να μελετούν, ερευνούν και προάγουν τομείς της επιστήμης που αφορούν στη γενετική και τις εφαρμογές της, στη μοριακή βιολογία και τα κυκλώματα γονιδίων στη βιολογία βιοσυστημάτων, στην εξέλιξη και τη γενετική τροποποίηση για την κατανόηση της λειτουργίας και ανάπτυξης των οργανισμών, στη λειτουργική γονιδιωματική, τη δημιουργία και ανάλυση διαγονιδιακών οργανισμών (ΓΤΟ), στη διαχείριση του γενετικού υλικού της πρωτογενούς παραγωγής μέσω της τεχνολογίας ανασυνδυασμένου DNA, στις ομικές τεχνολογίες, τη συνθετική βιολογία και την κυτταρική μηχανική, στις βιοδιεργασίες και την ενζυμομηχανική, στη μελέτη ενζύμων και πρωτεϊνών και τις εφαρμογές τους στις βιοεπιστήμες και τη βιομηχανία, στη βιοενέργεια μέσω χρησιμοποίησης ‘πράσινων οργανισμών’, στη βιοφυσική και τη βιοπληροφορική για την κατανόηση της δομής και λειτουργίας των βιομορίων και βιοσυστημάτων, στη νανοτεχνολογία, τους βιοαισθητήρες, τα μικροηλεκτρονικά συστήματα και τις μοριακές τεχνικές ως μεθόδους ανάλυσης και διάγνωσης, στην επανορθωτική ιατρική μέσω βλαστοκυττάρων, στη φαρμακευτική βιοτεχνολογία και την παραγωγή βιοπροϊόντων από ‘κυτταρικά εργοστάσια’.

Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Το τμήμα αυτό προσφέρει την απαραίτητη επιστημονική εκπαίδευση θεωρητικού και πρακτικού χαρακτήρα, ώστε να καταστούν ικανοί οι φοιτητές του για την επιστημονική αντιμετώπιση πρώτιστα των οικονομικών αλλά και των κοινωνικών και περιβαλλοντικών διαστάσεων του εκσυγχρονισμού και της ανάπτυξης τόσο του γεωργικού τομέα σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, όσο και των αγροτικών περιοχών.
Στο τμήμα εισάγονται κάθε χρόνο περίπου 60-70 προπτυχιακοί και 40 μεταπτυχιακοί φοιτητές.

Βιβλιοθήκη Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Η βιβλιοθήκη και κέντρο πληροφόρησης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών ιδρύθηκε το 1945 και απευθύνεται σε όλα τα μέλη που ανήκουν στο Πανεπιστήμιο (διδακτικό προσωπικό, σπουδαστές κ.λπ.) και στο ευρύ κοινό που την επισκέπτεται. Το 1977 εμπλουτίζεται με νέο υλικό, προσλαμβάνει εκπαιδευμένο προσωπικό και παρέχει τις πρώτες υπηρεσίες, μέχρι που το 1997 λειτουργεί πλέον σε σύγχρονο κτίριο και συμβάλει σημαντικά στο έργο του Πανεπιστημίου. Κύριος σκοπός της είναι να συγκεντρώνει και να διατηρεί συλλογές, να παρέχει σύγχρονες υπηρεσίες και πηγές πληροφόρησης που να ανταποκρίνονται στις πληροφοριακές ανάγκες των χρηστών της με στόχο την υποστήριξη των εκπαιδευτικών και ερευνητικών διαδικασιών τους. Παράλληλα παρακολουθεί εξελίξεις της Τεχνολογίας και βελτιώνει τις παρεχόμενες υπηρεσίες της, εμπλουτίζεται με νέες προσκτήσεις βάσει αναγκών και ελλείψεων και συνεργάζεται με άλλες βιβλιοθήκες.
Η συλλογή της καλύπτει τα μαθήματα που διδάσκονται στο Πανεπιστήμιο, βάσει των προγραμμάτων σπουδών και αποτελείται από βιβλία, χάρτες σε έντυπη και ψηφιακή μορφή, μεταπτυχιακές και διδακτορικές διατριβές του Πανεπιστημίου, έντυπα και ηλεκτρονικά περιοδικά, οπτικοακουστικό υλικό (CD-ROMS, DVDs κ.ά.) και στατιστικές εκδόσεις που περιλαμβάνουν έντυπο και ηλεκτρονικό υλικό με στατιστικά στοιχεία για τη Γεωπονική Επιστήμη.

Χάρτης

Το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών βρίσκεται στη δυτική Αττική, στην περιοχή του Βοτανικού, σε μια κατάφυτη έκταση τριακοσίων περίπου στρεμμάτων, εκατέρωθεν της Ιεράς Οδού, λίγα μόλις λεπτά από το κέντρο της Αθήνας, στην καρδιά του ιστορικού Ελαιώνα. Στα δεκαέξι συγκροτήματα που διαθέτει, στεγάζονται σαράντα ένα άρτια εξοπλισμένα εργαστήρια, σύγχρονη βιβλιοθήκη, αίθουσες ηλεκτρονικών υπολογιστών, υποδειγματικές γεωργικές εγκαταστάσεις (δενδροκομείο, αμπελώνας, αγρός με φυτικές συλλογές, ανθοκομείο, θερμοκήπια, βουστάσιο, προβατοστάσιο, πτηνοτροφείο, γαλακτοκομείο, δεξαμενές υδατοκαλλιεργειών, μονάδα παραγωγής κομπόστ, γεωργικό μουσείο, φοιτητική εστία, γυμναστήριο, γήπεδα αθλοπαιδιών κ.ά.
Το Πανεπιστήμιο συνδέεται συγκοινωνιακά με λεωφορεία στη στάση "Γεωπονική", η οποία βρίσκεται επί της Ιεράς Οδού, στη στάση "Γαρδένια", η οποία βρίσκεται επί της Λεωφόρου Αθηνών, καθώς και μέσω της Γραμμής 3 του Μετρό με τους σταθμούς «Κεραμεικός» και «Ελαιώνας».

Έμβλημα

Έμβλημα του ιδρύματος αποτελεί η Δήμητρα, θεά της γεωργίας κατά την ελληνική μυθολογία.

Αρχειακό Υλικό

Πολύτιμα έγγραφα, βιβλία, χειρόγραφα και πάσης φύσεως αρχειακό υλικό που αφορά στην Ιστορία και την εξέλιξη του ΓΠΑ, από την ίδρυσή του -το 1920- μέχρι σήμερα, φιλοξενούνται στο Ιστορικό Αρχείο του ΓΠΑ. Το υλικό αυτό αποτελεί σημαντική πηγή άντλησης πληροφοριών, σχετικά με το ρόλο και την προσφορά του Πανεπιστημίου στην οργάνωση και τον εκσυγχρονισμό της γεωργίας στη χώρα μας.
Παράλληλα, το Κέντρο Τεκμηρίωσης της Ιστορίας της Ελληνικής Γεωργίας φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα πολύπλευρο κέντρο έρευνας, ιστορικού και κοινωνιολογικού χαρακτήρα, του αγροτικού χώρου.

Περιοδικό Τριπτόλεμος

Το περιοδικό εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1994. Το όνομά του οφείλει στον μυθικό ήρωα που διέδωσε την καλλιέργεια των δημητριακών στον κόσμο των θνητών, μετά από εντολή της Δήμητρας, θεάς της Γεωργίας.
Ο Τριπτόλεμος δεν είναι ένα αμιγώς επιστημονικό περιοδικό, καθώς δεν δημοσιεύει πρωτότυπες επιστημονικές εργασίες, ως προϊόν ερευνητικής δουλειάς των μελών της Πανεπιστημιακής ή της ευρύτερης Γεωπονικής Επιστημονικής κοινότητας. Το περιοδικό φιλοξενεί άρθρα γενικού γεωπονικού ενδιαφέροντος, αλλά και άρθρα που καλύπτουν την επικαιρότητα, καθώς και πληροφορίες που σχετίζονται με τη ζωή και τις ευρύτερες (διδακτικές, επιστημονικές, πολιτιστικές, κοινωνικές, αθλητικές κ.α.) δραστηριότητες των μελών της Πανεπιστημιακής μας κοινότητας. Η συχνότητα έκδοσης του περιοδικού είναι δύο τεύχη το χρόνο και η πρόθεση της συντακτικής επιτροπής είναι να αυξηθεί σε τρία.