Σύνδρομο του απατεώνα

Σύνδρομο του απατεώνα (επίσης γνωστό ως φαινόμενο του απατεώνα ή σύνδρομο απάτης είναι ένας όρος που επινοήθηκε το 1978 από τις κλινικούς ψυχολόγους Dr. Pauline R. Clance και Suzanne Α. Imes  και αναφέρεται σε φιλόδοξα άτομα που χαρακτηρίζονται από αδυναμία να εσωτερικεύουν τα επιτεύγματά τους και έναν επίμονο φόβο ότι θα εκτεθούν ως "απάτη". Παρά τα εξωτερικά αποδεικτικά στοιχεία της ικανότητας τους, εκείνοι που παρουσιάζουν το σύνδρομο παραμένουν πεπεισμένοι ότι είναι απατεώνες και δεν αξίζουν την επιτυχία. Απόδειξη της επιτυχίας απορρίπτεται ως τύχη, εκλογή του χρόνου, ή ως αποτέλεσμα της εξαπάτησης των άλλων να πιστέψουν ότι είναι πιο ευφυείς και ικανοί από ότι πιστεύουν οι ίδιοι ότι είναι. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι το σύνδρομο του απατεώνα είναι ιδιαίτερα συχνό μεταξύ των γυναικών με υψηλές επιδόσεις.

Υπόβαθρο

Το σύνδρομο  του απατεώνα τείνει να μελετάται ως αντίδραση σε συγκεκριμένα ερεθίσματα και γεγονότα. Δεν γίνεται αντιληπτό ως μια ψυχική διαταραχή, αλλά έχει υπάρξει το θέμα έρευνας για πολλούς ψυχολόγους. Αν και παραδοσιακά θεωρείται ως ένα έμφυτο στοιχείο του χαρακτήρα, το σύνδρομο του απατεώνα έχει πιο πρόσφατα μελετηθεί ως αντίδραση σε συγκεκριμένες καταστάσεις. Αν και ορισμένοι άνθρωποι είναι πιο επιρρεπείς στα συναισθήματα απατεώνα, βιώνοντας τα πιο έντονα από τους περισσότερους, και μπορούν να αναγνωριστούν χρησιμοποιώντας τις κλίμακες προσωπικότητας, δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία που να υποστηρίζουν ότι το σύνδρομο του απατεώνα είναι ένα σαφές χαρακτηριστικό προσωπικότητας.
Ο όρος "το σύνδρομο του απατεώνα" εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε ένα άρθρο που γράφτηκε από τις Pauline R. Clance και Suzanne Α. Imes που παρατήρησαν ότι πολλές γυναίκες με υψηλές επιδόσεις έτειναν να πιστεύουν ότι δεν ήταν έξυπνες, και ότι ήταν υπερεκτιμημένες από τους άλλους.

Επικράτηση Ιδεών

Ψυχολογική έρευνα που έγινε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 εκτίμησε ότι δύο στους πέντε επιτυχημένους άνθρωπους θεωρούν τους εαυτούς τους απάτη, και άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι το 70 τοις εκατό όλων των ανθρώπων αισθάνονται σαν απατεώνες κάποια στιγμή. Δεν θεωρείται μια ψυχολογική διαταραχή, και δεν είναι μεταξύ των προϋποθέσεων που περιγράφονται στο Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο των Ψυχικών Διαταραχών. Ο όρος επινοήθηκε από τις κλινικούς ψυχολόγους Pauline Clance και Suzanne Imes, το 1978.
Οι άνθρωποι που έχουν αναφερθεί να έχουν βιώσει το σύνδρομο περιλαμβάνουν τον σεναριογράφο Chuck Lorre,τον best-seller συγγραφέα Neil Gaiman, τον best-seller συγγραφέα John Green, τον κωμικό Tommy Cooper,την business leader Sheryl Sandberg, την δικαστή του Ανώτατου Δικαστήριου ΗΠΑ  Sonia Sotomayor, και την ηθοποιό Emma Watson.

Δημογραφικά στοιχεία

Το σύνδρομο του απατεώνα είναι ιδιαίτερα συχνό μεταξύ εκείνων με υψηλά επιτεύγματα. Μια άλλη δημογραφική ομάδα που συχνά υποφέρει από αυτό το φαινόμενο είναι οι αφροαμερικανοί. Το να είσαι δικαιούχος θετικής δράσης μπορεί να προκαλέσει σε ένα άτομο που ανήκει σε μία ορατή μειονότητα να αμφιβάλλει για τις δικές του ικανότητες και να υποψιάζεται ότι οι δεξιότητές του δεν του επέτρεψαν να προσληφθεί. Το σύνδρομο του απατεώνα έχει αναφερθεί συχνά από μεταπτυχιακούς φοιτητές και επιστήμονες στην αρχή της ακαδημαϊκής θητείας τους.

Διαχείριση

Το σύνδρομο του απατεώνα δεν είναι μια επίσημη ψυχική διαταραχή και δεν έχει έναν στανταρ ορισμό, ως εκ τούτου, δεν υπήρξε σαφής συναίνεση ως προς τις επιλογές διαθέσιμης θεραπείας. Το σύνδρομο έχει επηρεάσει περίπου το 70% του πληθυσμού παγκοσμίως, ωστόσο, συχνά δεν αναγνωρίζεται , Εάν δεν αντιμετωπιστεί, τα θύματα μπορούν να αναπτύξουν άγχος, στρες, χαμηλή αυτοπεποίθηση, κατάθλιψη, ντροπή και αμφιβολία. Οι άνθρωποι που πάσχουν από το σύνδρομο του απατεώνα τείνουν να αντανακλούν και να ζουν με ακραία αποτυχία, λάθη και αρνητικά σχόλια από τους άλλους. Εάν δεν αντιμετωπιστεί, το σύνδρομο του απατεώνα μπορεί να περιορίσει την εξερεύνηση και το θάρρος να προχωρήσει κάποιος σε νέες εμπειρίες, με τον φόβο της αποτυχίας.
Διάφορες επιλογές διαχείρησης είναι διαθέσιμες για να διευκολύνουν το σύνδρομο του απατεώνα. Το σημαντικότερο είναι να συζητήσει κάποιος το θέμα με άλλα άτομα, νωρίς στην πορεία της καριέρας του. Μέντορες μπορούν να μιλήσουν για εμπειρίες όπου το σύνδρομο του απατεώνα ήταν κυρίαρχο. Οι περισσότεροι άνθρωποι που βιώνουν το σύνδρομο του απατεώνα δεν γνωρίζουν ότι υπάρχουν κι άλλοι που επίσης αισθάνονται ανεπαρκείς. Αν η κατάσταση αρχόισει να αντιμετωπίζεται, τα θύματα δεν αισθάνονται πλέον μόνοι στην αρνητική τους εμπειρία. Έχει επίσης σημειωθεί ότι η αντανάκλαση των συναισθήματων απατεώνα είναι το κλειδί για να ξεπεραστεί αυτό το βάρος. Το να κάνει κάποιος μια λίστα με τα επιτεύγματά του, θετικά σχόλια και ιστορίες επιτυχίας θα βοηθήσει επίσης να διαχειριστεί το σύνδρομο του απατεώνα. Τέλος, η ανάπτυξη ένος ισχυρού σύστηματος υποστήριξης το οποίο παρέχει σχολιασμό σχετικά με τις επιδόσεις και συζητήσεις σχετικά με το σύνδρομο του απατεώνα σε τακτική βάση, είναι επιτακτική ανάγκη για εκείνους που αντιμετωπίζουν το σύνδρομο.

Θεραπεία

Η θεραπεία συνοχής υποστηρίζει ότι η ασυνείδητα συναισθηματική μάθηση απαιτεί ένα άτομο να ενεργεί και να ανταποκρίνεται με συγκεκριμένες συμπεριφορές, διαθέσεις, συναισθήματα ή πεποιθήσεις. Σε αντίθεση με την γνωστική θεραπεία, η θεραπεία συνοχής ισχυρίζεται ότι μπορεί να αντιμετωπίσει την πιο θεμελιώδη εκμάθηση που αποθηκεύεται στο μεταιχμιακό σύστημα, δεξί ημισφαίρειο, και τις περιοχές επεξεργασίας συναισθήματος του εγκεφάλου, τα οποία άλλες ψυχοθεραπείες και ορθολογικά αντίμετρα δεν μπορούν να τα φτάσουν. Θεραπευτές συνοχής ισχυρίζονται ότι η αποτελεσματική θεραπεία του σύνδρομου του απατεώνα απαιτεί το άτομο να δει μέσα από βιωματικές αντιπαραθέσεις ότι η αυτοκριτική δεν ταιριάζει με τον πυρήνα συναισθηματικής κατανόησης αυτού του ατόμου. 
Η θεραπεία γραφής επιτρέπει στο άτομο να οργανώνουν τις σκέψεις τους γραπτώς. Η γραπτή μαρτυρία του σκοπού επιτευγμάτων του ατόμου μπορεί να επιτρέψει στο άτομο να συνδέσει αυτές τις επιτυχίες με την πραγματικότητα, και όχι απλά να απορρίψει τα επιτεύγματα εσωτερικά. Η γραπτή μαρτυρία μπορεί, επίσης, να υπενθυμίσει στο άτομο αυτά τα επιτεύγματα αργότερα. Με αυτές τις μεθόδους, η θεραπεία γραφής επιχειρεί να ανακουφίσει την αίσθηση ανεπάρκειας του ατόμου.