Dust (ταινία)

Παραγωγή

Η ταινία γράφτηκε και σκηνοθετήθηκε από τον Μίλκο Μανκέβσκι. Η μουσική δημιουργήθηκε από τον συνθέτη Κίριλ Τζαϊκόβσκι. Την παραγωγή την ανέλαβαν αρκετές χώρες και συμμετείχαν σε αυτή αρκετές εταιρίες. Τα γυρίσματα έλαβαν μέρος σε αρκετές χώρες και διαφορετικές τοποθεσίες, συμπεριλαμβανομένου τη Νέα Υόρκη, την Κολωνία και την Μπίτολα.

Κυκλοφορία

Το Dust έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Βενετίας, στις 29 Αυγούστου του 2001, αργότερα κυκλοφόρησε και σε όλη την Ιταλία, συγκεκριμένα στις 5 Απριλίου του 2002. Η Pathé ανέλαβε τη διανομή της ταινίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου εκεί κυκλοφόρησε στις 3 Μαΐου του 2002. Στην Ισπανία κυκλοφόρησε στις 12 Ιουλίου του 2002, από την εταιρεία Alta Classics. Στις ΗΠΑ κυκλοφόρησε σε περιορισμένη προβολή, το 2003, από την Lionsgate.

Κριτική

Η ταινία προκάλεσε αρκετή συζήτηση ακόμη κι από τη μέρα της πρεμιέρας της, στο Φεστιβάλ Βενετίας, το 2001. Αρκετοί κριτικοί κατηγόρησαν τον σκηνοθέτη, ότι τον παρακίνησαν πολιτικοί λόγοι για τη δημιουργία της ταινίας. Ο κριτικός της Evening Standard, Αλεξάντερ Γουόκερ είπε ότι η ταινία εμφανίζει κακό τον Τουρκικό στρατό, ενώ ακόμα την αποκάλεσε ρατσιστική. Πολλοί ακόμα κριτικοί διαπίστωσαν ότι η ταινία δεν είναι αντικειμενική, αλλά μεροληπτεί και ότι παίρνει μέρος στην τρέχουσα διαμάχη της πΓΔΜ, παρόλο που η ταινία γυρίστηκε πριν ξεκινήσει η εχθρότητα. Εν συνεχεία κατηγορήθηκε και σε κάποιο επίπεδο ότι το φιλμ του είναι αντι-ισλαμικό, αντι-τουρκικό και αντι-αλβανικό.
Ο σκηνοθέτης δεν ανταποκρίθηκε στις επιθέσεις/κατηγορίες που δέχτηκε από τους κριτικούς και ήλπιζε ότι η ταινία θα ήταν η απάντησή του σε αυτές. Ο σκηνοθέτης αργότερα τοποθετήθηκε επί του θέματος, λέγοντας ότι η ταινία του είναι δίκαιη και δεν παίρνει το μέρος ούτε των Σλαβομακεδόνων, ούτε των Αλβανών, ούτε τον Ελλήνων, ούτε των Τούρκων, αλλά και ούτε και των Αμερικανών. Αν και αρκετοί κριτικοί είχαν αντίθετη άποψη από αυτούς που κατηγόρησαν το έργο, η ταινία δεν κατάφερε να δικαιώσει τους παραγωγούς της.
Κατά γενική ομολογία, όμως, οι κριτικοί της έδωσαν ανάμικτες και αρνητικές κριτικές. Στο Rotten Tomatoes το φιλμ έχει μία βαθμολογία που ανέρχεται στο 21% με 14 κριτικές, με μέσο όρο βαθμολόγησης το 3.9/10.  Ο Ντέιβιντ Στράτον της Variety, έδωσε επίσης χαμηλή βαθμολογία στο έργο, γράφοντας «Ουσιαστικά είναι ένα ευρωπαϊκό γουέστερν με θέμα του την πΓΔΜ. Το έργο δανείζεται στοιχεία από τους προκατόχους του, αλλά τα χρησιμοποιεί αναποτελεσματικά και εύκολα, παρόλο που προσπαθεί να εξερευνήσει ενδιαφέροντες θεματολογίες, χωρίς όμως να προσεγγίζει τους "προγόνους" τους. Ένα από τα κυριότερα προβλήματα του φιλμ είναι ότι τοποθετεί τον εαυτό του στα "εμπορικά" φιλμ, αλλά είναι πολύ arty για να το τοποθετήσεις εκεί με τόση βία και δράση και πολύ gore-spattered να τραβήξει το σινεφίλ κοινό».
Ο Έλβις Μίτσελ των The New York Times, έγραψε: «Ο σκηνοθέτης έφτιαξε ένα γουέστερν, το οποίο μέσα από τη σιγουριά και τη φιλοδοξία του, χάλασε εξ αιτίας των βαρών συζητήσεων. Βρετανοί ηθοποιοί έπαιζαν τους Αμερικανούς. Η ταινία ξεκινά σε έναν δρόμο της Νέας Υόρκης, με την κάμερα να κινείται στον δρόμο και να ανεβαίνει ένα κτίριο, παρακολουθώντας τις ζωές των άλλων, κάθε μία είχε και μία ιστορία να πει. Και αυτό μοιάζει, σαν ο σκηνοθέτης, να σταμάτησε την κάμερα, στην ιστορία που του άρεσε περισσότερο».