Αριστόβουλος Β΄

Ρωμαϊκή επέμβαση. Τερματισμός της βασιλείας του Αριστόβουλου

Η απόφαση της παράταξης του Υρκανού να συνεχίσει την εμφύλια διαμάχη οδήγησε τον Αριστόβουλο στον Ρωμαίο αντιταμία Μάρκο Αιμίλιο Σκαύρο, που βρισκόταν στη γειτονική Συρία. Η ανάμειξη των Ρωμαίων έφερε τελικά τον τερματισμό της εξουσίας του Aριστόβουλου, όταν ο Γναίος Πομπήιος κατέλαβε την Ιερουσαλήμ και κατέλυσε το βασίλειο των Ασμοναίων.

Αιχμαλωσία και απόδραση

Ο  Αριστόβουλος αιχμαλωτίστηκε και μεταφέρθηκε μαζί με τους δυο γιους του, τις κόρες του και την υπόλοιπη οικογένεά του στη Ρώμη όπου συμμετείχε στην παρέλαση του θριάμβου του Πομπήιου (61 π.Χ.) . Ο μεγαλύτερος γιος του Αριστόβουλου, Αλέξανδρος, κατόρθωσε ν΄ αποδράσει κατά τη μεταφορά της οικογένειας . Ο Αριστόβουλος και ο μικρότερος γιος του, Αντίγονος Ματταθίας, κατάφεραν να κάνουν το ίδιο αρκετά χρόνια αργότερα το 56 π.Χ. και έσπευσαν στην Ιουδαία για να ενισχύσουν την εξέγερση που είχε οργανώσει ο Αλέξανδρος. 
Ο Αριστόβουλος κατάφερε να οχυρώσει το φρούριο Αλεξάνδρειο, να συγκεντρώσει 8.000 στρατό και να κερδίσει την υποστήριξη του  στρατηγού Πειθόλαου που αποστάτησε από την παράταξη του Υρκανού. Ο έπαρχος της Συρίας Γαβίνιος κινήθηκε τότε εναντίον τους. Ο Αριστόβουλος που βρισκόταν στο Αλεξάνδρειο, όταν το έμαθε έφυγε για την πόλη Μαχαιρούντα. Πριν όμως καταφέρει να φτάσει εκεί οι Ρωμαίοι τον πρόλαβαν και τον συνέτριψαν. Οι Ιουδαίοι του Αριστόβουλου είχαν 5.000 νεκρούς, 2.000 κατέφυγαν σ΄ έναν λόφο και μόνο 1.000 μαζί με τον Αριστόβουλο έφτασαν στη Μαχαιρούντα. Το φρούριο όμως βρισκόταν σε πολύ κακή κατάσταση και καταλήφθηκε με έφοδο από τους Ρωμαίους ύστερα από λίγες ημέρες.

Το τέλος του Αριστόβουλου

Ο Αριστόβουλος στάλθηκε σιδηροδέσμιος στη Ρώμη . Το 49 π.Χ. απελευθερώθηκε από τον Καίσαρα και στάλθηκε στη Συρία προκειμένου να πάρει με το μέρος του τις λεγεώνες του Πομπήιου που βρίσκονταν εκεί. Όταν όμως έφτασε στην Αντιόχεια δηλητηριάστηκε από τους οπαδούς του Πομπήιου.

Αριστόβουλος και  εσσαϊκή γραμματεία

Το όνομα του Αριστόβουλου αναφέρεται σε ένα κείμενο της εσσαϊκής γραμματείας που ονομάζεται  Ιερατικές Εφημερίες ΙΙΙ -Ο Αιμίλιος  δολοφονεί ( Χειρόγραφα  Α-Ε-4Q323-324A-B). Το κείμενο αυτό είναι το τρίτο, έπειτα από το Υπόμνημα στον Ναούμ (4Q169) και τον Παιάνα  για τον βασιλιά Ιωνάθαν (4Q448) στο οποίο αναφέρονται ιστορικά πρόσωπα.
Μέσα στο κείμενο διακρίνονται δυο παρατάξεις. Στη μια παράταξη βρίσκονται ο Αιμίλιος Σκαύρος ,ο οποίος διορίστηκε από τον Πομπήιο έπαρχος της Συρίας ύστερα από την κατάλυση του βασιλείου των Ασμοναίων, η Σαλώμη Αλεξάνδρα και ο Υρκανός Β΄. Στην άλλη παράταξη βρίσκεται ο Αριστόβουλος Β΄.
Η μια παράταξη, στην οποία βρίσκεται ο Σκαύρος και οι υπόλοιποι, εμφανίζεται ως συμβιβαστική και φαρισαϊκή, η άλλη του Αριστόβουλου εμφανίζεται ως εθνικιστική και σαδδουκαϊκή .Το κείμενο γράφτηκε από  υποστηρικτές του Αριστόβουλου που ήθελαν να καταγγείλουν τις δολοφονίες που διέπραξε ο Σκαύρος ως έπαρχος, και ενδεχομένως τις δολοφονίες που διέπραξαν οι οπαδοί του Υρκανού.
Η εσσαϊκή κοινότητα εμφανίζεται μέσα από αυτό το κείμενο και τα δυο προηγούμενα ως εθνικιστική και φιλο-ασμοναϊκή που υποστηρίζει τον Ιούδα τον Μακκαβαίο, τον Ιωάννη Υρκανό, τον Αλέξανδρο Ιανναίο, τον Αριστόβουλο Β΄, όχι όμως τη Σαλώμη Αλεξάνδρα, τον Υρκανό Β΄ και τις φιλο-φαρισαϊκές τάσεις τους.