Αυχενικό σύνδρομο

Ορολογία

Στο επίτομο έργο "Αυχενικό Σύνδρομο", το μεγαλύτερο στην ελληνική βιβλιογραφία, ο συγγραφέας Ιωάννης Κατραμπασάς δίνει τον εξής μάλλον άστοχο ορισμό: «Το αυχενικό σύνδρομο αποτελεί ένα σύνολο συμπτωμάτων που η αιτιολογία τους εδράζεται στην ινιο-αυχενο-ωμική περιοχή κυρίως, αλλά μπορεί να προέρχεται και από άλλες περιοχές του σώματος όπως το κεφάλι, ο θώρακας, η υπόλοιπη σπονδυλική στήλη ή και τα κάτω άκρα». Η αστοχία αυτού του εκτεταμένου ορισμού είναι ότι εμπεριέχει τα αίτια αντανακλώμενου πόνου, ως αυχενικό σύνδρομο, ενώ αποτελούν παθήσεις άλλων περιοχών. 
Ο όρος αυχενικό σύνδρομο είναι καθαρά ελληνικός, των αρχών του περασμένου αιώνα, και προφανώς ο όρος πέρασε σε χρήση στό ευρύ ελληνικό κοινό - που συνεχίζει να τον χρησιμοποιεί λανθασμένα - από τους ιατρούς που τότε αγνοούσαν το αίτιο. Μην ξεχνάμε ότι οι κήλες δίσκων ανακαλύφθηκαν από Αμερικανούς περί το 1930, αλλά η ύπαρξή τους τεκμηριώθηκε και διαδόθηκε μετά το 1975, με τη χρήση της αξονικής τομογραφίας. Πάντως σήμερα δεν θα δούμε στά αγγλικά τον όρο "cervical syndrome", θα δούμε μόνο "neck pain" και "cervical disc herniation"  Το κυριότερο αίτιο που τα προκαλεί όλα αυτά τα ενοχλήματα είναι η κήλη δίσκου αυχένος.

Επιδημιολογία-Στατιστική

Πολλοί άνθρωποι παρουσιάζουν συχνά μια ομάδα συμπτωμάτων από τον αυχένα, πού περιλαμβάνει αυχεναλγία (πόνος στον αυχένα), δυσκαμψία (δυσκολία στις κινήσεις), αντανάκλαση στη ράχη και τα άνω άκρα (αυχενική ριζοπάθεια), όπως επίσης καρηβαρία ("βαρύ κεφάλι", ή "κεφάλι κουρκούτι"), ζάλη, αστάθεια και πονοκέφαλο (αυχενογενής ζάλη και πονοκέφαλος). Ο πόνος στον αυχένα και τα συνοδά του σημεία είναι πολύ συχνό πρόβλημα στό γενικό πληθυσμό. Σύμφωνα με μελέτες αυχεναλγία εμφανίζει ένας στους 10 ανθρώπους όλων των ηλικιών πράγμα που σημαίνει ότι 1.000.000 Έλληνες πάσχουν από αυχεναλγία. Από αυτούς, οι μισοί περίπου έχουν σοβαρό πρόβλημα, που απαιτεί ιατρική παρακολούθηση και φαρμακευτική θεραπεία. Οι γυναίκες εμφανίζουν πολύ πιό συχνά αυχεναλγία (2-4 φορές συχνότερα των ανδρών) και όλες οι καταστάσεις πόνου στόν αυχένα, οποιασδήποτε αιτίας, συνδυάζονται με άγχος. Συχνά οι πάσχοντες από αυχενική ριζοπάθεια δεν πονούν στον αυχένα αλλά στον ώμο. Μάλιστα στατιστικώς, το συχνότερο αίτιο πόνου στον ώμο είναι η αυχενική ριζοπάθεια και δεύτερο ακολουθεί η περιαρθρίτις του ώμου (τενοντίτις υπερακανθίου τένοντος). 
Όλα αυτά τα συμπτώματα ανεξάρτητα από το αίτιο ονομάζονται αυχενικό σύνδρομο και η αιτιολογία τους ποικίλει από περιστατικό σε περιστατικό, αλλά η συχνότερη αιτία είναι η κήλη δίσκου αυχένος και ακολουθούν άλλα 80-100 αίτια. Σε μια σειρά 18.000 ασθενών ορθοπεδικού ιατρείου, καταχωρημένων επί 23 χρόνια σε βάση δεδομένων υπολογιστή, φάνηκε ότι η αυχεναλγία είναι το δεύτερο - στατιστικώς – αίτιο προσέλευσης στον ορθοπεδικό, μετά την οσφυαλγία. Στους 100 περίπου ασθενείς που απευθύνονται σε ορθοπεδικό, το 40% έχουν πρόβλημα οσφυαλγίας, το 20% έχουν πρόβλημα αυχεναλγίας και οι υπόλοιποι 40% μοιράζονται σε 3.000 παθήσεις της Ορθοπεδικής και Τραυματολογίας Πάντως το συχνότερο αίτιο πόνου στον αυχένα είναι η κήλη δίσκου αυχένος Α5-Α6. Σε άτομα 30 ετών έχει ήδη δισκοκήλη το 20%, σε άτομα 50 ετών έχει δισκοκήλη το 90%, και από εκεί και πάνω έχουν σχεδόν όλοι. Το ευχάριστο είναι, ότι οι έχοντες δισκοκήλη αυχένος ή εκφυλιστικές αλλοιώσεις των δίσκων δεν πονούν όλοι, ή έστω δεν πονούν όλες τις μέρες του έτους