Άννα Ταμπάκη

Βιογραφικά Στοιχεία

Η Άννα Ταμπάκη γεννήθηκε στον Πειραιά. Έχει επτανησιακή καταγωγή από πατέρα και μητέρα και προπάτορες που εγκαταστάθηκαν στον κεντρικό Πειραιά στις αρχές του 20ού αιώνα. Ο πατέρας της Γεώργιος Ταμπάκης, πλοίαρχος του Εμπορικού Ναυτικού, καταγόταν από τα Κύθηρα, ενώ η μητέρα της Ελπινίκη-Νικούλα, το γένος Νικολάου Κονταρή, καταγόταν από το Βαθύ της Ιθάκης.
Πραγματοποίησε τις εγκύκλιες σπουδές της στη Σχολή Αλεξοπούλου και εν συνεχεία φοίτησε στην Ελληνο-Γαλλική Σχολή Πειραιώς «Jeanne d’Arc». Σπούδασε Ελληνική και Γαλλική Φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Aθηνών (1970-1974). Με υποτροφία της Γαλλικής Kυβερνήσεως (1975-1978) πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές σε γαλλικά πανεπιστήμια (Université de Clermont II - νυν  Université Blaise Pascal, Paris IV-Sorbonne). Στο Clermond-Ferrand παρακολούθησε τα σεμινάρια του Michel Lioure και του Paul Viallaneix. Στο Paris III παρακολούθησε ως ελεύθερη ακροάτρια μαθήματα συγκριτικής φιλολογίας των René Étiemble & Jacques Voisime, και στην École des Hautes Études en Sciences Sociales (EHESS) σεμινάρια θεωρίας και κοινωνιολογίας της λογοτεχνίας. Υπήρξε επίσης μεταπτυχιακή υπότροφος του Κοινωφελούς Ιδρύματος «Aλέξανδρος Σ. Ωνάσης». Είναι διδάκτωρ ιστορίας και πολιτισμών της École des Hautes Études en Sciences Sociales (Παρίσι).
Στη Σορβόννη υπήρξε μαθήτρια του Κ. Θ. Δημαρά στο Νεοελληνικό Ινστιτούτο. Ολοκλήρωσε τη διδακτορική της διατριβή με την Ελένη Αντωνιάδη.

Σταδιοδρομία

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα εργάσθηκε για την περίοδο 1980-2000 ως ερευνήτρια στο Kέντρο (σήμερα Τομέας) Nεοελληνικών Eρευνών του Eθνικού Iδρύματος Eρευνών. Έλαβε μέρος σε πολλά ερευνητικά προγράμματα (καταγραφή βιβλιοθηκών, αποδελτίωση προεπαναστατικού τύπου, έκδοση αρχειακού υλικού, ανάπτυξη βάσεων δεδομένων), σε επιστημονικές ανταλλαγές και διακρατικές συμφωνίες, καλλιεργώντας ιδιαιτέρως επαφές με τις χώρες της Νοτιο-ανατολικής Ευρώπης.
Εστίασε τα ενδιαφέροντά της στον 18ο και 19ο αιώνα και μελέτησε ζητήματα της ιστορίας του τύπου, της ιστορίας των ιδεών, ενώ για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα επικέντρωσε την έρευνά της στη μελέτη των μεταφράσεων (ιστορία και θεωρία) – υπήρξε για το διάστημα 1997 με 2012 επιστ. Υπεύθυνη του ερευνητικού προγράμματος «Νεοελληνικές Μεταφράσεις». Ιδρυτικό μέλος του «Σεμιναρίου Συγκριτικής Γραμματολογίας και Ιστορίας των Ιδεών» (2000), το οποίο απορροφήθηκε βαθμιαία στον Τομέα Γραμματολογίας του ΤΝΕ, διατηρεί ως σήμερα την ιδιότητα της Φιλοξενούμενης Ερευνήτριας και συνεργάζεται με τον ως άνω τομέα. 
Στην αρχή της ακαδημαϊκής της σταδιοδρομίας δίδαξε Ιστορία του Νεοελληνικού Θεάτρου στο Tμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών (1995-2000). Το 1999 εξελέγη Aναπληρώτρια Kαθηγήτρια στο Tμήμα Θεατρικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Aθηνών, όπου υπηρετεί ως Kαθηγήτρια από το 2004. Διδάσκει ιστορία του νεοελληνικού θεάτρου, ευρωπαϊκή δραματολογία και στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Θεατρική μετάφραση: θεωρία και πράξη». Από το 2007 είναι μέλος της Επιτροπής Μεταπτυχιακών Σπουδών του ΤΘΣ και από το φθινόπωρο του 2009 ως τον Σεπτέμβριο του 2014 είχε τη Διεύθυνσή του. Διετέλεσε Πρόεδρος του Τμήματος την περίοδο 2015 (Νοέμβριος) με 2017 (Δεκέμβριος).
Την ερευνητική της δραστηριότητα συνέχισε και στο πλαίσιο του ΕΚΠΑ, όπου ανέλαβε πολλά ερευνητικά προγράμματα στο πλαίσιο του προγράμματος «Καποδίστριας» και την επιστημονική ευθύνη δυο προγραμμάτων Αριστείας: 
Ι. 2012-2015 (Θαλής), «Πολιτισµικές διαµεσολαβήσεις και διαµόρφωση του ‘εθνικού χαρακτήρα’ στον περιοδικό τύπο του 19ου αιώνα (Χρυσαλλίς)» / ‘Cultural transfer and ‘national character’ in nineteenth century Greek periodicals (Chrysallis)’ και ΙΙ. 2014-2015 («ΑΡΙΣΤΕΙΑ ΙΙ», ΕΣΠΑ), «ARCH», «Αρχειακή έρευνα και πολιτιστική κληρονοµιά. Το θεατρικό αρχείο της  Socìetas Raffaello Sanzio/Archival Research and Cultural Heritage. The Theatre Archive of Socìetas Raffaello Sanzio».
Την περίοδο από το 2003 (ίδρυση του Τμήματος) ως το 2009, υπήρξε μέλος της Προσωρινής Γενικής Συνέλευσης του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών που εδρεύει στο Ναύπλιο  (Σχολή Kαλών Tεχνών) του  Παν/μίου Πελοποννήσου. Συνἐβαλε, μεταξύ πολλών άλλων, στη διαμόρφωση του προγράμματος σπουδών του και της φυσιογνωμίας του.
Συνεργάστηκε επίσης με το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο ως κριτική αναγνώστρια του εγχειριδίου της ιστορίας της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας και από το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011 διδἀσκει ως Σύμβουλος-Καθηγήτρια στη θεματική ενότητα «Ιστορία του νεοελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου».

Επιστημονικά ενδιαφέροντα - Δραστηριότητα

Στο έργο της έχει φωτίσει θέματα ιστορίας των ιδεών και πολιτισμικών διαμεσολαβήσεων στον χώρο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης από την περίοδο του πρώιμου Διαφωτισμού ως το τέλος του 19ου αιώνα. Εμμένει σε θέματα υβριδισμού των λογοτεχνικών ειδών και στη σημαίνουσα θέση της μεταφραστικής διαδικασίας (χειρόγραφης και έντυπης) στην εν λόγω περίοδο. Στον τομέα της δραματουργίας, στον οποίο αφιέρωσε μεγάλο μέρος της έρευνάς της από τη δεκαετία του ´80, εστιάζει την προσοχή της σε θέματα ιστορίας του νεοελληνικού θεάτρου και πρόσληψης των ιδεολογικών και αισθητικών ρευμάτων, καθώς και σε ζητήματα συγκριτικής δραματολογίας, ενώ τα τελευταία χρόνια μετατόπισε το ενδιαφέρον της και προς τον 20ό, κυρίως στο πεδίο που άπτεται της μεταφραστικής διαδικασίας.
Έχει δημοσιεύσει μόνη ή σε συνεργασία πολλά αυτοτελή έργα (μονογραφίες και συλλογικά έργα). Μελέτες της (σε ελληνική, γαλλική, αγγλική γλώσσα, και ένιες στην ιταλική, ισπανική και πολωνική), έχουν δημοσιευτεί σε έγκριτα ελληνικά και διεθνή περιοδικά (Études Balkaniques, Revue des Études Sud-Est Européennes, Synthésis, Neohelicon, Studies on Voltaire and the 18th century, Journal of Modern Greek Studies, κ.ά.) και συλλογικούς τόμους. Έχει συντάξει τα λήμματα για τον Κ.Θ.Δημαρά και τον νεοελληνικό Διαφωτισμό στην Encyclopedia of Greece and the Hellenic Tradition (Λονδίνο-Σικάγο 2000) και για τον νεοελληνικό Διαφωτισμό στην Encyclopedia of the Enlightenment, επιμ. Alan Charles Kors (Oxford University Press 2003). Έχει επίσης δημοσιεύσει μεγάλο αριθμό βιβλιοκρισιών, δοκιμίων και βιβλιοπαρουσιάσεων και έχει συμμετάσχει σε πολιτιστικά ενθέματα έγκριτων εφημερίδων (Το Βήμα, Ελευθεροτυπία, Η Καθημερινή). Το έργο της έχει αποτιμηθεί θετικά (μέσα από πολλές βιβλιοκρισίες και βιβλιοπαρουσιάσεις) από έγκυρους Έλληνες και ξένους μελετητές. καθώς και μέσα από ένα πλήθος ετεροαναφορών.
Έχει δώσει διαλέξεις και σεμινάρια σε επιστημονικούς φορείς και πανεπιστήμια του εσωτερικού και του εξωτερικού, έχει συμμετάσχει σε πολυάριθμα διεθνή Συνέδρια, έχει διοργανώσει ειδικές θεματικές συνεδρίες, Στρογγυλά Τραπέζια και διεθνή Συμπόσια. Έχει συμμετάσχει στο πρόγραμμα ανταλλαγών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών με το CNRS της Γαλλίας και έχει συνεργαστεί σε διεθνή επιστημονικά δίκτυα όπως της European Science Foundation και της Association Internationale de Littérature comparée. Είναι μέλος πολλών επιστημονικών Eταιρειών, στις περισσότερες από τις οποίες έχει διατελέσει και μέλος του Δ.Σ.: μεταξύ άλλων του «Oμίλου Mελέτης Eλληνικού Διαφωτισμού» (ΟΜΕΔ), της «Eλληνικής Eπιτροπής Σπουδών Nοτιο-ανατολικής Eυρώπης», της «Ελληνικής Εταιρείας Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας» (και αρκετά χρόνια μέλος της Σ.Ε. του περιοδικού της οργάνου Σύγκριση/Comparaison), και της «Société Voltaire», της οποίας είναι Membre correpospondant του Δελτίου (Bulletin) που εκδίδει.
2015 - : Μέλος του International Advisory Board του ηλεκτρονικού περιοδικού Colloquia Comparativa Litterarum.