Γιόχαν Βάλτερ

Μουσική και μουσικολογικά στοιχεία

Ο Βάλτερ δημοσίευσε έναν τόμο με Μεγαλυνάρια (Magnificat) για 4 έως 6 φωνές, ενώ τα Πάθη του (Κατά Ιωάννην και Κατά Ματθαίον) σώζονται σε χειρόγραφα. Συνέθεσε, επίσης, 26 έργα σε μορφή «φούγκας» (όχι τυπικές φούγκες) για 3 όργανα (1542). 
Ο Βάλτερ έγραψε τα μοτέτα και τα λίντ (lieder) του, συχνά υψηλής ποιότητας, σε δύο ξεχωριστά στυλ. Για το πρώτο στυλ χρησιμοποίησε έναν πολυφωνικό τρόπο που προέρχεται από τη γαλλο-φλαμανδική σχολή, δείχνοντας ιδιαίτερα την επιρροή των Ζοσκέν ντε Πρε και Χάινριχ Ίζαακ (Heinrich Isaac). Στη φωνή των τενόρων αυτών των συνθέσεων χρησιμοποιείται ένα cantus firmus που ηχεί ως μια αδιάσπαστη διαδοχή κρατημένων φθόγγων ή ως μελωδία κατακερματισμένη σε μικρά τμήματα, χωρισμένα από παύσεις. Πάνω και κάτω από το cantus firmus υπάρχουν αντιστίξεις -που μερικές φορές μιμούνται τον τενόρο- αλλά, πιο συχνά, κινούνται ανεξάρτητα από αυτόν. Και στις δύο περιπτώσεις, η μελωδική γραμμή από 4 ή περισσότερες φωνές, αποφεύγει τις ταυτόχρονες παύσεις.
Στο δεύτερο στυλ γραφής, ο Βάλτερ απορρίπτει τις μιμητικές ή ανεξάρτητες φωνές και οδηγείται στη σύνθεση κοράλ, όπου κάθε τμήμα του cantus firmus έχει παύσεις ταυτόχρονες με τα άλλα μέρη. Σε μερικές, τέτοιες περιπτώσεις δανείζεται και τοποθετεί τη μελωδία στην πάνω φωνή, «εγκαινιάζοντας» έτσι τον αγαπημένο τρόπο σύνθεσης του χορικού (κοράλ) των επόμενων δύο αιώνων.  Στην επεξεργασία των χορικών του, ο Βάλτερ χρησιμοποιεί τις καλύτερες τεχνικές τού, ήδη υπάρχοντος, κοσμικού πολυφωνικού τραγουδιού των Λ. Ζενφλ (Ludwig Senfl) και άλλων, εκσυγχρονίζοντας ελαφρώς το αντιστικτικό τους ιδίωμα. Επίσης, μπορεί να ακολουθεί μια αρκετά ομοφωνική γραφή, η οποία κάνει το κέιμενο να ακούγεται με ευκρίνεια.    
Ενόσω βρισκόταν στη Δρέσδη, ο Βάλτερ συνέθεσε ένα Πάθος στη  γερμανική γλώσσα. Σε προηγούμενες μουσικές εκδόσεις της ιστορίας της συγκεκριμένης θρησκευτικής φόρμας, ολόκληρη η αφήγηση (ρετσιτατίβο) ήταν μια διαδοχή πολυφωνικών μοτέτων, αλλά ο Βάλτερ χρησιμοποίησε έναν μονοφωνικό τόνο απαγγελίας για τον Ευαγγελιστή και τα πρόσωπα του δράματος (dramatis personae), διατηρώντας για τους ρόλους του όχλου και των μαθητών απλή (αρμονική) πολυφωνία (falsobordone). Ο Βάλτερ ήταν ο πρώτος προτεστάντης και ο πρώτος γερμανός που συνέθεσε Πάθος. Η σημασία αυτού του βήματος μπορεί εύκολα να γίνει κατανοητή, εάν σκεφθεί κάποιος ότι, μουσικοί της εμβέλειας των Σιτς και Μπαχ συνέθεσαν μερικά από τα ωραιότερα έργα τους, πάνω στη συγκεκριμένη μουσική φόρμα. Παρόλο που, ο Βάλτερ, θεωρείται ως συνθέτης θρησκευτικών ύμνων, είναι πολύ αμφίβολο αν έγραψε καθόλου τέτοιους. Προσεκτική έρευνα από διακεκριμένους υμνολόγους και μουσικολόγους δεν έχει αποκαλύψει έστω και έναν (1) μελωδικό ύμνο που μπορεί με βεβαιότητα να αποδοθεί στον Βάλτερ. Πιθανώς, μερικοί έχουν εσφαλμένα συμπεράνει κάτι τέτοιο, επειδή εμφανίστηκε στις εκδόσεις του Geistliches Gesangbuechlein (Μικρό Θρησκευτικό Ασματολόγιο, 1524, 1551). Οι σύγχρονοι μελετητές τείνουν στο ότι δεν έγραψε νέους ύμνους αλλά, μάλλον, επεξεργάστηκε και διακανόνισε ύμνους της εποχής της Μεταρρύθμισης και της προ-Μεταρρύθμισης, έτσι ώστε να μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στη Λουθηρανική λειτουργία. Αυτές οι ρυθμίσεις προετοιμάστηκαν για τις εκκλησιαστικές χορωδίες, και όχι για το ίδιο το εκκλησίασμα.