Αρχαιολογικό Μουσείο Πάτρας

Ιστορία

Τα σχέδια για τη δημιουργία του μουσείου είχαν αναγγελθεί από την εποχή που η Μελίνα Μερκούρη ήταν Υπουργός Πολιτισμού, ωστόσο η ανέγερσή του ξεκίνησε το 2004. Αν και ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε το μουσείο να είναι έτοιμο μέχρι το 2006, όταν και η Πάτρα ήταν Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, τα εγκαίνια του μουσείου έγιναν στις 24 Ιουλίου 2009. Το μουσείο σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Θεοφάνη Μπομπότη, με ένα αρχικό προϋπολογισμό 21,5 εκατομμυρίων ευρώ, ο οποίος τελικά έφτασε τα 25 εκατομμύρια.

Αρχιτεκτονική του κτιρίου

Το μουσείο καταλαμβάνει έκταση 28.000m², με τους εσωτερικούς χώρους να φτάνουν τα 8.000m². Ο περιβάλλον χώρος του μουσείου περιλαμβάνει μια πισίνα 500m², ένα μεταλλικό θόλο και πολύ πράσινο. Στο κοντινό μέλλον, προβλέπεται και η δημιουργία ενός πολιτιστικού πάρκου στην κενή έκταση δίπλα στο μουσείο.

Οργάνωση

Το μουσείο έχει τέσσερις θεματικές ενότητες, τρεις από τις οποίες είναι μόνιμες και η άλλη περιοδική. Η περιοδική έκθεση φιλοξενεί διάφορες εκθέσεις κατά τη διάρκεια του έτους. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους της ΣΤ' Εφορείας Αρχαιοτήτων, το 70% των εκθεμάτων βλέπουν το φως της ημέρας για πρώτη φορά τα τελευταία τριάντα χρόνια.
Επιπλέον, στον χώρο του μουσείου λειτουργεί εκθετήριο και πωλητήριο του ΤΑΠ, αίθουσα εκπαιδευτικών προγραμμάτων, αίθουσα πολυμέσων και εικονικής περιήγησης, χώρος εξυπηρέτησης του κοινού και ένα μικρό θέατρο χωρητικότητας 140 θέσεων.

Θεματικές ενότητες

Σε όλες τις θεματικές ενότητες του μουσείου, υπάρχουν ειδικοί προτζέκτορες που προβάλλουν οπτικό υλικό σχετικό με την κάθε ενότητα.

Πρώτη Ενότητα (Ιδιωτικού Βίου)

Η πρώτη και μεγαλύτερη ενότητα, παρουσιάζει αντικείμενα από την καθημερινή ζωή, εργαλεία, είδη καλλωπισμού και κοσμήματα της Μυκηναϊκής, Γεωμετρικής, Αρχαϊκής, Ελληνιστικής και Ρωμαϊκής Ελλάδας, με τα αρχαιότερα εκθέματα να είναι του 17ου αιώνα π.Χ. Εκτός αυτών, η αίθουσα περιλαμβάνει μερικώς ανακατασκευασμένες ρωμαϊκές κατοικίες σε φυσικό μέγεθος, από τα αρχικά υλικά. Στον ίδιο χώρο βρίσκεται και ένα τμήμα της μεγαλύτερης συλλογής Ρωμαϊκών μωσαϊκών στην Ελλάδα, αποτελούμενο από 14 μωσαϊκά, η μεγάλη πλειοψηφία των οποίων εκτίθεται κάθετα, και καταλαμβάνει μια συνολική επιφάνεια 250 τετραγωνικών μέτρων. Τα περισσότερα μωσαϊκά ανακαλύφθηκαν σε ερείπια πολυτελών ρωμαϊκών κατοικιών σε διάφορα μέρη της πόλης της Πάτρας.

Δεύτερη Ενότητα (Δημοσίου Βίου)

Στην αίθουσα του Δημοσίου Βίου παρουσιάζονται μέσα από κάνθαρους, αγάλματα, νομίσματα, αμφορείς, μουσικά όργανα και άλλα, συνήθειες και δραστηριότητες από την μυκηναϊκή περίοδο έως την ελληνιστική και τη ρωμαϊκή. Παράλληλα, τα ψηφιδωτά αποκαλύπτουν μία πλούσια πόλη και μία κοινωνία ανοικτή. Υπάρχουν, ακόμη, ψηφιδωτά που συνηθίζονταν στα σπίτια και τα δημόσια κτίρια, αλλά και διακοσμητικά, τα οποία, μάλιστα, καταλαμβάνουν μεγάλο μέρος της αίθουσας. Ανάμεσα στα ψηφιδωτά είναι αυτά των αθλητικών αγώνων, το ψηφιδωτό του Νείλου, αλλά και το ψηφιδωτό του Κύκλωπα.
Ακόμη, πολλά εκθέματα στην αίθουσα του Δημοσίου Βίου, χαρακτηρίζονται ως εισαγόμενα, όπως νομίσματα, κοσμήματα, αγγεία, ξίφη και αμφορείς.
Επίσης, ο επισκέπτης, εκτός από τα αγάλματα των θεών του ελληνικού δωδεκάθεου, μπορεί να δει αγάλματα άλλων θεοτήτων, όπως η Ίσιδα και ο Νείλος αλλά και το άγαλμα του Σέραπι. Η λατρεία άλλων θεοτήτων, δείχνει πως οι κάτοικοι της Πάτρας δέχονταν ξένες επιρροές, ενώ, λόγω της ρωμαϊκής κυριαρχίας, κάτοικοι άλλων περιοχών εγκαταστάθηκαν στην πόλη φέρνοντας μαζί τις συνήθειες και τους θεούς τους.
Στην αίθουσα του Δημοσίου Βίου υπάρχουν, ακόμα, το άγαλμα της θεάς Αθηνάς αντίγραφο του έργου του Φειδία, ο Ηρακλής, ο Διόνυσος και μάλιστα σε πολλές παραλλαγές, διότι η λατρεία του στην Πάτρα ήταν διαδεδομένη λόγω της αμπέλου, καθώς επίσης και ανδριάντες Ρωμαίων.

Τρίτη Ενότητα (Νεκρόπολη)

Η ενότητα της νεκρόπολης είναι αφιερωμένη σε τάφους και αντικείμενα που ανακαλύφθηκαν στην Πάτρα και στην ευρύτερη περιοχή της Αχαΐας. Παρουσιάζει την ταφική αρχιτεκτονική και την εξέλιξή της από τη προϊστορική μέχρι και τη Ρωμαϊκή εποχή, όχι μόνο μέσω των αντικειμένων που βρέθηκαν αλλά και μέσω της ολικής ανακατασκευής διαφόρων ειδών τάφων. Η αίθουσα περιλαμβάνει τρεις ανακατασκευασμένους τάφους, δύο Μυκηναϊκούς και ένα Ρωμαϊκό, σε φυσικό μέγεθος, μαζί με τους σκελετούς και τα κτερίσματα τους που ήρθαν στο φως. Στον ίδιο χώρο, ο επισκέπτης μπορεί να βρει πληροφορίες για τις δοξασίες, τα έθιμα ταφής και την καύση των νεκρών στην Αρχαία Ελλάδα.

Τέταρτη Ενότητα (Περιοδική)

Στην περιοδική έκθεση του μουσείου, κατά τη διάρκεια του έτους λαμβάνουν χώρα διάφορες εκδηλώσεις και εκθέσεις. Η πρώτη έκθεση που φιλοξενήθηκε είχε τίτλο "Τα Φυτά και ο Πολιτισμός τους στην Ευρώπη", και παρουσίαζε την πολιτιστική παράδοση των φυτών από την αρχαιότητα έως και σήμερα.