Πέτρος Δημάκης

Η καταγωγή του Π. Δημάκη

Ο Δημάκης, γεννήθηκε στο χωριό Μικρή Αναστάσοβα, σημερινή Τοπική Κοινότητα Πηγών του Δήμου Καλαμάτας, στον Νομό Μεσσηνίας.
Το χωριό Πηγαίς, βρίσκεται μεταξύ των χωριών Αλαγονίας και Αρτεμισίας και απέχει 3 χλμ. από την Αλαγονία, 2 χλμ. από την Αρτεμισία και 25 χλμ. από την Καλαμάτα.
Το σπίτι που γεννήθηκε βρίσκεται δίπλα στον ιερό ναό της Αγίας Βαρβάρας. Κοντά στο σπίτι του βρίσκεται το σπίτι του φίλου του και κατά πολύ νεώτερού του Γρηγόρη Παπαδέα, του Παναγιώτη Παυλίκου, Θεοδωρακόπουλου καθώς και των Αθανασίου και Παναγιώτη Κουτσούρη. Αργότερα, κοντά στο σπίτι του Πέτρου Δημάκη, έζησαν οι οικογένειες Αλεξανδράκη, Κακαρέα, Βαρελά, Αθανασουλάκη και Λιακουνάκου.
Ο Πέτρος Δημάκης, είχε και δεύτερο σπίτι στο κάτω μέρος του χωριού με γείτονες τις οικογένειες Χριστοδουλόπουλου.

Η σταδιοδρομία του στο εξωτερικό

Σε νεαρή ηλικία, ο Πέτρος Δημάκης, μετανάστευσε στην Ρουμανία και ασχολήθηκε με το εμπόριο. Το ήθος του, η εργατικότητα και δραστηριότητά του, τον βοήθησαν να αποκτήσει μεγάλη περιουσία.
Οι ηγεμόνες του Φαναρίου, του έδωσαν το αξίωμα του Πιτάρη για το άριστο ήθος του, την αγάπη του προς την Ελλάδα και τη δραστηριότητά του.
Μετά από πολλά χρόνια παραμονής στην Ρουμανία, η αγάπη του προς την ιδιαίτερη πατρίδα του, τον οδήγησαν να εκποιήσει την κινητή και ακίνητη περιουσία του και να επιστρέψει στην Αθήνα φέροντας μαζί του μεγάλα ποσά σε Αυστριακά φλωριά και διαμένοντας στο αρχοντικό του επί της οδού Ερμού. Προσφέρει από το 1852 μ'εχρι το 1854 δωρεές στο Κράτος, προετοιμάζοντας την επιστροφή στο δήμο στην Αλαγωνίας, για να περάσει εκεί τα τελευταία του χρόνια, βοηθώντας έτσι και τους συμπατριώτες του.

Διαθήκη Π. Δημάκη

Στις 14 Νοεμβρίου του έτους 1854, με το συμβολαιογραφικό έγγραφο με αριθμό 1.004 του συμβολαιογράφου Αθηνών Δημητρίου Χ. Σούτσου (οδός Πλούτωνος αριθ. 96 κάτοικος Αθηνών στην οικία του Δήμα Γεωργούλα στην ενορία Αγίας Ειρήνης), με επίσκεψη στην οικία του Πέτρου Δημάκη με μάρτυρες τον Ε. Νικολαϊδη, κλητήρα του Υπουργείου Δικαιοσύνης κάτοικο στην οικία του Πέτρου Δημάκη στην ενορία Αγ. Γεωργίου Καρύτση, όπου ήταν τα καταστήματα των υπουργείων Δικαιοσύνης και Ναυτικών. Επίσης μάρτυρες παρέστησαν και οι Παναγιώτης Μαυριδόγλου, οινοπώλης και Ανδρέας Τζοβανάκης ζαχαροποιός.

Θάνατος του Π. Δημάκη - Διαμάχες μεταξύ κληρονόμων και Ελληνικού Δημοσίου

Τον Ιούλιο του έτους 1864, ο μεγάλος ευεργέτης της περιοχής Αλαγονίας, Πέτρος Δημάκης, πέθανε. Σύμφωνα με τα «Αλαγονιακά» του Αντώνη Μασουρίδη, πέθανε στο μοναστήρι της Σιδερόπορτας.
Μετά από τον θάνατο του Πέτρου Δημάκη, το Δημόσιο συνέχισε να καταβάλλει στους εκτελεστές, το ετήσιο επίδομα (ενοίκιο) των 5.000 δραχμών. Επειδή όμως δεν υπήρχε η φροντίδα για την συντήρηση των σχολείων, πήρε πίσω τα μοναστήρια με τα κτήματά τους και εισέπραττε τα εισοδήματα. Παράλληλα, έκαμε αγωγή κατά των εκτελεστών της Διαθήκης και των κληρονόμων και ζητούσε να καταβάλλουν αυτοί από την περιουσία του διαθέτη στην Εθνική Τράπεζα, 90.000 δραχμές, έτσι ώστε από τους τόκους τους να εισπράττεται ποσό 3.650 δραχμών, το οποίο μαζί με τις 5.000 δραχμές που έδινε το δημόσιο σαν ενοίκιο, να κάλυπτε τα ετήσια έξοδα λειτουργίας και συντήρησης των δύο σχολείων. Ταυτόχρονα το Δημόσιο έκανε κατάσχεση των 30.000 δραχμών που βρισκόντουσαν στην Εθνική Τράπεζα από την κληρονομιά του διαθέτη.
Μετά από διαδοχικές αγωγές των εκτελεστών της Διαθήκης κατά του Δημοσίου και ύστερα από πολλές δικαστικές αποφάσεις, οι οποίες άλλες ήταν υπέρ των εκτελεστών και άλλες υπέρ του Δημοσίου, έγινε συμβιβασμός μεταξύ του Δημοσίου και των κληρονόμων Δημάκη. Για τον συμβιβασμό αυτό συντάχθηκε στις 11 Νοεμβρίου 1889 το με αριθμό 3234 Συμβόλαιο του Συμβολαιογράφου Αθηνών Παν. Γεννοβέλη. Με το συμβόλαιο αυτό, οι κληρονόμοι ανέλαβαν την κατοχή των κτημάτων των μοναστηριών, με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την Διαθήκη του Δημάκη και τις Συμβάσεις του με το Δημόσιο. Παρά το γεγονός του συμβιβασμού και ενώ το Δημόσιο συνέχισε να καταβάλλει το επίδομα των 5.000 δραχμών, όπως είχε οριστεί, οι κληρονόμοι δεν διέθεταν από τα εισοδήματα των κτημάτων τίποτε, ούτε για την επισκευή των σχολείων και των μοναστηριών, ούτε για την μισθοδοσία των ιερέων και γενικά δεν ανεγνώριζαν καμία υποχρέωση. Σε πρόσκληση του Υπουργού Οικονομικών προς τους κληρονόμους να επισκευάσουν τα Σχολεία, απάντησαν με έγγραφό τους ότι τα κτήματα των μοναστηριών είναι δικά τους και απείλησαν το Δημόσιο ότι σε περίπτωση πιέσεως θα ενεργήσουν να ακυρώσουν την Διαθήκη του Δημάκη, έτσι ώστε αυτοί να πάρουν την οικία του Δημάκη στην Αθήνα και το Δημόσιο τα κτήματα των μοναστηριών.
Το έτος 1902 επί Σχολάρχη Γεωργίου Μανωλάκου κάτω από περίεργες και παράδοξες συνθήκες, εξεράγει φοβερή πυρκαγιά στο χώρο του Μοναστηριού και τα Δημάκεια Εκπαιδευτήρια κατεστράφησαν ολοσχερώς .
Μετά τον βέβηλο και απάνθρωπο εμπρησμό των Δημάκειων Εκπαιδευτηρίων ορισμένοι  ¨συμπατριώτες  μας ¨ έκαναν τις απαιτούμενες ενέργειες προς το Υπουργείο Παιδείας και κατάφεραν . Παράτυπα και παρά την Διαθήκη του Πέτρου Δημάκη να μεταφερθεί το σχολικό έτος (1903-1904) το Σχολαρχείο στην Σίτσοβα , παρουσιάζοντας την σαν οικισμό της Τσερνίτσας .
Την παράτυπη αυτή ενέργεια όταν έμαθαν οι κάτοικοι της Τσερνίτσας έμειναν κατάπληκτοι και διαμαρτυρήθηκαν έντονα προς την Νομαρχία Μεσσηνίας και το Υπουργείο Παιδείας ζητώντας την επαναφορά του Σχολαρχείου στην Τσερνίτσα.
Πράγματι μετά από πολλές και ποικίλες ενέργειες οι κάτοικοι της Τσερνίτσας έχοντας το δίκαιο με το μέρος τους ,  κατάφεραν από το σχολικό έτος (1906-1907) να επανέλθει το Σχολείο στην Τσερνίτσα και να στεγαστεί αρχικά στην οικία του Γεωργίου Αντωνακάκη και μετέπειτα στην οικία του Ιωάννη Σάλμα.(ΓΑΚ / Μεσσηνίας / Μαθητολόγιο Ελληνικού Σχολείου Τσερνίτσας)
Το έτος 1911 ο αρχιεπίσκοπος Μεσσηνίας με την αναφορά του με αριθμό 1189, γνωρίζει στο Υπουργείο Εκκλησιαστικών, ότι από το έτος 1902 σταμάτησε η λειτουργία των Δημάκειων Εκπαιδευτηρίων στο Μελέ λόγω εμπρησμού και οι κληρονόμοι του Πέτρου Δημάκη, αφού μοίρασαν τα κτήματα που κατείχαν πούλησαν ορισμένα σε τρίτους.
Η πληροφορία του Αρχιεπισκόπου όπως προαναφέραμε ήταν μερικώς αληθής, διότι τα εκπαιδευτήρια λειτουργούσαν σε άλλα οικήματα στο συνοικισμό Σίτσοβα της Τσερνίτσας, όπως βεβαίωνε το υπουργείο των Εκκλησιαστικών, αφού με ενέργειες παραγόντων μετά τον εμπρησμό είχε επιτευχθεί η έγκριση λειτουργίας του τότε ελληνικού σχολείου στη Σίτσοβα, σημερινή Αλαγονία.
Σωματείο «ΠΕΤΡΟΣ ΔΗΜΑΚΗΣ» Το έτος 1923, οι Αρτεμίσιοι Ελευθέριος Ν. Γεωργίλης, δικηγόρος, ο Νικόλαος Γ. Μασουρίδης και Νικόλαος Αριστ. Στούμπος, προκειμένου να εξασφαλίσουν την έδρα των σχολείων στην Αρτεμισία ίδρυσαν σωματείο με την επωνυμία «Πέτρος Δημάκης» με αποκλειστικό σκοπό την με κάθε νόμιμο τρόπο ανοικοδόμηση των καμένων διδακτηρίων στο Μελέ ή την ανέγερση νέων στην Αρτεμισία.
Το σωματείο μετά από την εκλογή του πρώτου Διοικητικού Συμβουλίου έκανε έκκληση προς όλους τους συμπατριώτες, απανταχού της γης να ενισχύσουν την προσπάθεια. Υπήρξε μεγάλη ανταπόκριση και άρχισε η κατεδάφιση των καμένων διδακτηρίων στο Μελέ και η ανοικοδόμηση νέου διώροφου διδακτηρίου στην Αρτεμισία, το οποίο αποπερατώθηκε με χρήματα που διέθεσε το Ελληνικό δημόσιο. Στο διδακτήριο αυτό στεγάστηκαν το Δημοτικό και το Ημιγυμνάσιο.
Τον Οκτώβριο του 1934 καταργήθηκε το ημιγυμνάσιο λόγω έλλειψης μαθητών, παρά το γεγονός ότι συντηρείτο από τα Δημάκεια κληροδοτήματα και δεν έπρεπε σε καμία περίπτωση να καταργηθεί ανεξάρτητα από το πλήθος των μαθητών. Μετά από έντονες διαμαρτυρίες, το ημιγυμνάσιο λειτούργησε ξανά τον επόμενο χρόνο, για να κλείσει οριστικά και αμετάκλητα το έτος 1941 λόγω έλλειψης μαθητών εξ αιτίας της Γερμανικής κατοχής και το 1943 πυρπολήθηκε από τους Γερμανούς.

Τερματισμός διεκδικήσεων

Οι κληρονόμοι του Πέτρου Δημάκη συνέχισαν τις διεκδικήσεις τους για πολλά χρόνια μετά από τον θάνατό του. Όπως αναφέρεται από τον Σπύρο Ι. Ρουσσάκη στην έκδοση του Συλλόγου Καρβελαίων στην Καλαμάτα το 1984 στο βιβλίο με τον τίτλο «ΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΤΗΣ ΣΙΔΕΡΟΠΟΡΤΑΣ», στις απαιτήσεις των κληρονόμων και στην προσπάθειά τους να πάρουν τις εισπράξεις του μοναστηριού, στις 23 Αυγούστου 1934, απάντησε δυναμικά ο παπά Γιώργης Λαδάς, εφημέριος της μονής της Σιδερόπορτας της κοινότητας Καρβελίου, δίνοντας τέλος στην υπόθεση των διεκδικήσεων και από τότε δεν παρουσιάστηκε τέτοια απαίτηση από κανέναν.
Παρόμοιες διεκδικήσεις κληρονόμων, υπάρχουν και στην περίπτωση της Παναγίας Ελεούσας στην Αρτεμισία.

Σχολείο Αρτεμισίας

Το σχολείο της Αρτεμισίας, κτίστηκε σαν αποτέλεσμα των υποχρεώσεων του ελληνικού δημοσίου από την δωρεά και την διαθήκη του Πέτρου Δημάκη.
Η λειτουργία του σχολείου αρχικά σαν Δημοτικό και Γυμνάσιο και αργότερα σαν δημοτικό, διατηρήθηκε μέχρι την δεκαετία του 1970, οπότε σταμάτησε και ο τελευταίος δάσκαλος.
Έκτοτε, το κτίριο του σχολείου στεγάζει τα γραφεία της κοινότητας, πινακοθήκη και λαογραφικό μουσείο.
Μετά από τις πυρκαγιές του 2007, με χρηματοδότηση δωρεάς από την Κύπρο, το ισόγειο του σχολείου διασκευάστηκε για να χρησιμοποιηθεί σαν κέντρο υγείας των χωριών του Ταύγέτου της Καλαμάτας.