Χάιντς Γκουντέριαν

Τα πρώτα χρόνια

Ο Γκουντέριαν γεννήθηκε στις 17 Ιουνίου του 1888 στο Κουλμ (Kulm) της Ανατολικής Πρωσίας (σημερινό Κέλμνο, Πολωνίας). Ήταν γιος στρατιωτικού και, όταν ολοκλήρωσε τις βασικές σπουδές του φοίτησε, κατά την περίοδο 1901 - 1907 σε στρατιωτικές Σχολές. Το 1907 εντάχθηκε στις τάξεις του Στρατού και τοποθετήθηκε, ως εύελπις, στο 10ο Σύνταγμα Κυνηγών (Αννόβερο), διοικητής του οποίου ήταν ο πατέρας του, μέχρι τον Απρίλιο του 1907. Στη συνέχεια φοίτησε στην Στρατιωτική Ακαδημία του Μετς και το 1908, μετά την αποφοίτησή του ονομάσθηκε ανθυπολοχαγός. Το 1911 τοποθετείται στο 3ο Σύνταγμα Διαβιβάσεων, όπου παρέμεινε μέχρι το 1912. Το (1913) νυμφεύεται την Μαργκαρέτε Γκέρνε (Margarete Goerne), με την οποία απέκτησαν δύο γιούς: τον Χάιντς - Γκύντερ (1914), ο οποίος έγινε Στρατηγός του Γερμανικού Στρατού (Bundeswehr) μετά τον Πόλεμο, και τον Κουρτ (1918), ο οποίος σκοτώθηκε κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους αποστέλλεται να φοιτήσει στην Ακαδημία Πολέμου του Βερολίνου, καθώς οι ανώτεροί του αναγνώριζαν ότι ο νεαρός αξιωματικός ήταν πολλά υποσχόμενη στρατιωτική προσωπικότητα. Τον Νοέμβριο προάγεται σε Υπολοχαγό και ένα έτος αργότερα σε Λοχαγό.

Στο διάστημα του Μεσοπολέμου

Με την λήξη του Πολέμου ο Γκουντέριαν εντάσσεται στην Ράιχσβερ, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό, αφού μετά τον περιορισμό των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων σε σύνολο μόλις 100.000 ανδρών, σύμφωνα με την Συνθήκη των Βερσαλλιών, παρέμεναν στην Ράιχσβερ μόνο τα καλύτερα στελέχη. Το 1927 προάγεται σε Ταγματάρχη και παράλληλα, καθώς μιλά άπταιστα τόσο αγγλικά όσο και γαλλικά, διαβάζει τις θεωρητικές εργασίες των Φoύλερ και Λίντελ-Χαρτ, βρετανών θεωρητικών του πολέμου, τις οποίες και μεταφράζει στα γερμανικά, και του, άγνωστου τότε Συνταγματάρχη του γαλλικού Στρατού Σαρλ ντε Γκωλ (Προς τον εξ επαγγέλματος Στρατό) για την χρήση των αρμάτων μάχης, την οποία επίσης μεταφράζει στα γερμανικά. Οι εργασίες αυτές επηρέασαν σημαντικά το ήδη ανήσυχο πνεύμα του Γκουντέριαν και οι ανησυχίες του αυτές εκδηλώνονται αρχικά με την συγγραφή άρθρων για την μηχανοκίνηση του πολέμου και την χρήση των αρμάτων μάχης. Έχοντας αναλάβει επικεφαλής ως Επιθεωρητής όλων των μηχανοκίνητων μονάδων και όντας ήδη καθηγητής τακτικής στην Στρατιωτική Ακαδημία του Βερολίνου, επισκέπτεται αρχικά την Σουηδία (1929), όπου βλέπει τα σουηδικά άρματα μάχης σε ασκήσεις και, το 1931, πηγαίνει μυστικά στο Καζάν της ΕΣΣΔ για τον ίδιο λόγο. Εκεί θα γνωρίσει προσωπικά μερικούς από τους αντιπάλους του στην εκστρατεία του 1941. Επιστρέφοντας από το Καζάν προάγεται σε Αντισυνταγματάρχη και το 1933 σε Συνταγματάρχη. Η Ράιχσβερ εκείνη την εποχή δεν διαθέτει ούτε ένα θωρακισμένο (απαγορευόταν σύμφωνα με την Συνθήκη) και ο Γκουντέριαν με τους συναδέλφους του εκτελούν ασκήσεις χρησιμοποιώντας χαρτονένια ομοιώματα, κινούμενα επάνω σε ποδήλατα ή μεταφερόμενα από δύο άνδρες. Αυτές οι εμπειρίες τον βοηθούν να συγγράφει άρθρα για την χρήση των αρμάτων μάχης και να αποτελεί πολύτιμο τεχνικό βοηθό στην κατασκευή των πρώτων αρμάτων (Panzer I). Μετά την ανάληψη της εξουσίας, ο Χίτλερ παρακολουθεί μια άσκηση των σχετικά ανίσχυρων αυτών αρμάτων και εκστασιάζεται μπροστά στις δυνατότητες που προσφέρει η τακτική τους χρήση. Διατάσσει αμέσως μετά την δημιουργία τριών θωρακισμένων μεραρχιών, κατά παράβαση των όρων της Συνθήκης. Ο Γκουντέριαν διέκειτο ήδη φιλικά προς τον Χίτλερ και τις πεποιθήσεις του κι έτσι τοποθετείται επικεφαλής της 2ης Μεραρχίας και προάγεται αρχικά σε Υποστράτηγο και, ενάμιση χρόνο αργότερα, σε Αντιστράτηγο, αναλαμβάνοντας την Διοίκηση του 16ου Σώματος. Από αυτή την θέση αποτελεί την κύρια αιχμή της εισβολής για την προσάρτηση της Αυστρίας (Anschluss) και της προσάρτησης της Σουδητίας (Sudetenland) από την Τσεχοσλοβακία. Δέκα μήνες αργότερα προάγεται σε Στρατηγό των Θωρακισμένων (General des Panzertruppen) και αναλαμβάνει επικεφαλής όλων  των ταχυκίνητων στρατευμάτων (Chef des Schnellen Truppen), θέση η οποία του δίνει αρμοδιότητες για την στελέχωση, την εκπαίδευση, την τακτική και τις τεχνικές που θα ακολουθήσουν όλες οι ταχυκίνητες μονάδες της Βέρμαχτ. Η δημιουργία των θωρακισμένων μονάδων της Βέρμαχτ είναι, κατά μέγα μέρος, δικό του δημιούργημα.
Παράλληλα, το 1936 - 1937 συγγράφει - και εκδίδει - το πρώτο του βιβλίο με τίτλο "Achtung Panzer!". Είναι ένα θεωρητικό έργο τακτικής χρήσης των θωρακισμένων μονάδων, το οποίο, μέχρι σήμερα, παραμένει κορυφαίο στο είδος του και διδάσκεται στις Στρατιωτικές Ακαδημίες πολλών χωρών του κόσμου. Σε αυτό δίνεται και το θεωρητικό υπόβαθρο της τακτικής του "κεραυνοβόλου πολέμου" (Blitzkrieg, ο οποίος θα εφαρμοσθεί για πρώτη φορά στην εκστρατεία κατά της Πολωνίας δύο χρόνια αργότερα. Χωρίς οι αρχικές ιδέες να είναι δικές του, ο Γκουντέριαν καταφέρνει να συγκεράσει όλες τις ως τότε σχετικές απόψεις και να τις βελτιώσει σε σημαντικό βαθμό. Ο Χίτλερ, ο οποίος, όπως θα φανεί αργότερα, το διάβασε επιμελώς, αν και έχει πεισθεί, θα διαπράξει ένα σοβαρό σφάλμα: Ο ίδιος ο Γκουντέριαν έγραψε αργότερα (1950) ότι ο Χίτλερ, παρασυρμένος από τις δυνατότητες των θωρακισμένων, έδωσε εντολή για την κατασκευή πολλών τύπων αρμάτων, και αυτό δημιούργησε σοβαρότατο πρόβλημα τόσο στον εφοδιασμό όσο και στην υποστήριξη των αρμάτων μάχης, κυρίως στο Ρωσικό μέτωπο. Ο Χίτλερ του εκμυστηρεύθηκε, επίσης, ότι αν πίστευε ότι αυτό που υπέθεσε στο βιβλίο του ο Γκουντέριαν (μιλούσε για 10.000 σοβιετικά άρματα μάχης) ήταν αλήθεια, δεν θα είχε εκκινήσει την εκστρατεία του κατά της ΕΣΣΔ. Ο Γκουντέριαν είχε σφάλλει τότε - τα σοβιετικά άρματα μάχης αποδείχθηκε ότι ήταν περισσότερα.

Μετά τον Πόλεμο

Ο Γκουντέριαν παραδόθηκε στους Αμερικανούς στις 10 Μαΐου του 1945 και κρατήθηκε ως αιχμάλωτος πολέμου ως το 1948. Παρά το γεγονός ότι οι Πολωνοί και οι Σοβιετικοί επιθυμούσαν να τον συμπεριλάβουν στην Δίκη της Νυρεμβέργης ως εγκληματία πολέμου, οι Δυτικοί σύμμαχοι δεν βρήκαν κάτι που να δικαιολογεί αυτή την ενέργεια και αποφάνθηκαν ότι ο Γκουντέριαν ενεργούσε πάντα στα στρατιωτικά πλαίσια του Πολέμου. Το 1948 αφέθηκε ελεύθερος και ασχολήθηκε με τη συγγραφή βιβλίων, σημαντικότερο από τα οποία είναι αυτό με τον αρχικό τίτλο "Αναμνήσεις ενός στρατιώτη" (1950) και μεταφράσθηκε στα Αγγλικά με τον τίτλο "Panzer Leader" (Ηγέτης των Θωρακισμένων) με πρόλογο του Λίντελ Χαρτ (1952). Πέθανε ακριβώς 14 χρόνια μετά την εισβολή του στο Σεντάν, στις 14 Μαΐου 1954, στο Σβάνγκαου (Schwangau bei Füssen) κοντά στο Φύσεν στην Βαυαρία της τότε Δυτικής Γερμανίας και τάφηκε στο Γκόσλαρ (Goslar).

Ο χαρακτήρας του

Οι καθηγητές του στην Στρατιωτική Ακαδημία περιγράφουν τον Γκουντέριαν ως ένα "πάντα σοβαρό" εύελπι, ο οποίος πολύ σύντομα ανέπτυξε την ικανότητα να μιλά με εξαιρετική λιτότητα αλλά και σαφήνεια και, όταν το επιθυμούσε, με εξαιρετική ψυχρότητα και κοφτερά λόγια. Παρόλ' αυτά ήταν παρορμητικός και ερχόταν συχνά σε σύγκρουση με τους ανωτέρους του (ο Στρατάρχης Γκίντερ φον Κλούγκε ήταν άσπονδος εχθρός του ακριβώς για τον λόγο αυτό) και δεν μασούσε τα λόγια του - οι δύο απαλλαγές από τα καθήκοντά του από τον Χίτλερ το αποδεικνύουν. Οι άνδρες των μονάδων που διοικούσε τον αγαπούσαν, επειδή ποτέ δεν έμενε στα μετόπισθεν και ήταν πάντα μαζί τους στην πρώτη γραμμή. Ο ίδιος δεν χαμογελούσε εύκολα (παρά το γεγονός ότι σε αρκετές φωτογραφίες, για λόγους προπαγάνδας, εμφανίζεται χαμογελαστός). Γνώριζε κάθε λεπτομέρεια των αρμάτων που διοικούσε και μπορούσε να οδηγήσει και να χειριστεί τον οπλισμό κάθε τύπου. Η στρατηγική του ικανότητα δεν προερχόταν ούτε από τη διαίσθηση (όπως συνέβαινε με τον Έρβιν Ρόμελ) ούτε από το παράτολμο του χαρακτήρα του: Πήγαζε από τη βαθειά γνώση τόσο της ιστορίας της στρατηγικής όσο και του υλικού που μεταχειρίζονταν οι μονάδες του.