Πορθμός της Κέρκυρας

Πορθμός Κέρκυρας, ή Στενά Κερκύρας χαρακτηρίζεται γενικά όλος ο θαλάσσιος δίαυλος που σχηματίζεται μεταξύ της νήσου Κέρκυρας και των ανατολικών έναντι αυτής ηπειρωτικών ακτών της Βαλκανικής, στο Ιόνιο πέλαγος, στη Μεσόγειο.

Περιγραφή

O Πορθμός της Κέρκυρας διακρίνεται επιμέρους στο βόρειο Στενό, με το μικρότερο εύρος, το κεντρικό, που αποτελεί ουσιαστικά θαλάσσια λεκάνη. και το νότιο Στενό που είναι ευρύτερο του βορείου. Το Βόρειο Στενό είναι ιδιαίτερα σημαντικό από το γεγονός ότι κατά την έννοια της μέσης γραμμής το ήμισυ του μήκους του (δυτικό) είναι ελληνικά χωρικά ύδατα και το έτερο (ανατολκό), αλβανικά χωρικά ύδατα.
Τα πρόσγεια της εισόδου του Βόρειου Στενού αρχίζουν περίπου βόρεια του βορειότερου ακρωτηρίου της Κέρκυρας που είναι της Αγίας Τριάδος, έναντι του όρμου των Αγίων Σαράντα της Αλβανίας, με κατεύθυνση ΝΑ., ενώ το κυρίως στενό αρχίζει από το ακρωτήριο Αγίας Βαρβάρας (ή Βάρβαρο), στη συνέχεια του Αγίου Στεφάνου, το βορειοανατολικότερο ακρωτήριο της Κέρκυρας και του έναντι αυτού ακρωτηρίου Κυρίου, πλάτους μόλις 1,3 μίλια. Από του σημείου αυτού το στενό αλλάζει κατεύθυνση προς Ν-ΝΔ. μέχρι του κερκυραϊκού άκρου Κουλουρά όπου η μέση γραμμή των χωρικών υδάτων στρέφει ΝΑ. και στη συνέχεια ανατολικά. Το συνολικό μήκος του Βορείου Στενού είναι 4 μίλια (περίπου 7,5 χλμ.).
Το Κεντρικό τμήμα των Στενών της Κέρκυρας δεν έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω του μεγάλου εύρους του και ότι όλος ο θαλάσσιος χώρος, όπως και του νοτίου Στενού αποτελεί ελληνικά χωρικά ύδατα. Το Νότιο Στενό έχει εύρος 4,5 μίλια, από ακρωτήριο Μπιάγκο (Κέρκυρας) μέχρι της ηπειρωτικής νησίδας Σύβοτα, ενώ το μήκος του μέχρι του ακρωτηρίου Λευκίμης (βορειότερα του προηγουμένου) είναι περίπου 6 μίλια ( περίπου 10 χλμ.).

Νομικό καθεστώς

Το νομικό καθεστώς που διέπει τον πορθμό της Κέρκυρας και ειδικότερα του Βόρειου Στενού είναι αυτό που προσδιορίζεται επί των χωρικών υδάτων Ελλάδας και Αλβανίας όπου κατά το εύρος αυτών από της μέσης γραμμής ασκούνται τα κυριαρχικά δικαιώματα της κάθε Χώρας (εσωτερική ή εθνική νομοθεσία). Επιπρόσθετα όμως επειδή τα Στενά αυτά είναι συνέχεια διεθνών υδάτων, δηλαδή συνδέουν διεθνή ύδατα, βόρεια – νότια (εισόδου – εξόδου), διέπονται και από το Διεθνές νομικό καθεστώς των Στενών που αφορά διεθνείς διατάξεις, ελευθερίας θαλασσών, είτε γενικές είτε ειδικές, περί ελευθερίας ναυσιπλοΐας και αβλαβούς διέλευσης. Εξ αυτού του γεγονότος ο Πορθμός της Κέρκυρας χαρακτηρίζεται διεθνής.
Το Κεντρικό τμήμα των Στενών και το Νότιο αποτελούν εξ ολοκλήρου ελληνικά χωρικά ύδατα όπου ασκούνται πλήρως τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα παράλληλα με τον διεθνή χαρακτήρα σε ότι αφορά την ελεύθερη ναυσιπλοΐα.

Ναυσιπλοΐα

Δια του Πορθμού της Κέρκυρας εκτελούνται σήμερα αφενός η τακτική θαλάσσια συγκοινωνία με την Κέρκυρα καθώς και διεθνείς πλόες κυρίως από λιμένα Ηγουμενίτσας προς λιμένες Ιταλίας και αντίστροφα καθώς και μεγάλοι περιηγητικοί πλόες με επιβατηγά - πορθμεία και κρουαζοιερόπλοια. Επίσης από τον θαλάσσιο δίαυλο αυτό διέρχεται κάθε χρόνο και ένας μεγάλος αριθμός θαλαμηγών και άλλων σκαφών
Λεπτομερείς ναυτιλιακές πληροφορίες για τον Πορθμό της Κέρκυρας παρέχει ο Ελληνικός Πλοηγός 1ος τόμος και ιδιαίτερα ο χάρτης ελληνικής έκδοσης: ΧΕΕ-212. Για επιμέρους λιμενοδείκτες όρμων και λιμένων της Κέρκυρας, εντός των Στενών, παρέχει ο ΧΕΕ-016.
Στην αγγλική πολύ χρήσιμες πληροφορίες παρέχει ο Βρετανικός Πλοηγός «Mediterranean Pilot vol. III.»

Επεισόδιο Στενών Κερκύρας

Με τη λήξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, το 1946, στο Βόρειο Στενό του Πορθμού της Κέρκυρας σημειώθηκε έντονο διπλωματικό επεισόδιο μεταξύ Αγγλίας και Αλβανίας όταν αγγλικά πολεμικά πλοία επεχείρησαν το διάπλου του και δέχθηκαν αρχικά πυρά από αλβανικά πυροβολεία ενώ πέντε μήνες αργότερα δύο επίσης αγγλικά πλοία προσέκρουσαν σε νάρκες που παράνομα είχε ποντίσει η Αλβανία. Συνέπεια εκείνου του περιστατικού ήταν να χάσουν τη ζωή τους 43 μέλη των πληρωμάτων των δύο πλοίων ενώ το ένα εξ αυτών να υποστεί ολική καταστροφή.

Το γεγονός προκάλεσε την διακοπή των Αγγλοαλβανικών διπλωματικών σχέσεων που έμεινε στην ιστορία της διπλωματίας και του Διεθνούς Δικαίου Θαλάσσης ως επεισόδιο Στενών Κερκύρας.