Αστυνομία Κύπρου

Ιστορία

Παρόλο που τα πρώτα στοιχεία για την ιστορία της Αστυνόμευσης του νησιού ξεκινούν από το 1879 με τη ψήφιση του πρώτου Νόμου περί Αστυνομίας το 1879, κατά τον καιρό της Αγγλοκρατίας, η Ιστορία της Κυπριακής Αστυνομίας αρχίζει με την εγκαθίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας, το 1960.
Το 1960 με βάση τις πρόνοιες του Συντάγματος, ιδρύθηκαν στην Κύπρο δύο Σώματα Ασφάλειας. Το Σώμα της Αστυνομίας, που είχε την ευθύνη αστυνόμευσης των αστικών περιοχών, και το Σώμα της Χωροφυλακής, το οποίο ανέλαβε την αστυνόμευση των αγροτικών περιοχών. ‘Ένας Ελληνοκύπριος αρχηγός και ένας Τουρκοκύπριος αρχηγός διοικούσαν τα δύο σώματα αντίστοιχα.
Οι  δικοινοτικές διαμάχες μεταξύ των δύο κοινοτήτων το 1964 είχαν ως αποτέλεσμα οι Τουρκοκύπριοι να εγκαταλείψουν τα πόστα τους και οι δύο δυνάμεις να ενωθούν και να σχηματίσουν την σημερινή Αστυνομία. Επίσης δημιούργησε τεράστια προβλήματα για την Αστυνομία, που υποχρεώθηκε να αναλάβει μαζί με τον ολιγάριθμο τότε κυπριακό στρατό, το μεγαλύτερο βάρος της ανώμαλης κατάστασης που δημιουργήθηκε, λόγω του ότι ήταν και η μόνη οργανωμένη δύναμη.
Με τη δημιουργία της Εθνικής Φρουράς το 1964, τα καθήκοντα στρατιωτικής φύσης μεταβιβάστηκαν σ’ αυτήν και η Αστυνομία περιορίστηκε στη συνήθη αποστολή της.
Η ιστορία της Αστυνομίας Κύπρου και γενικά της Αστυνόμευσης στο νησί εκτίθεται σε ένα ειδικά διαμορφωμένο μουσείο το οποίο λειτουργεί από το 1933. Το Μουσείο Αστυνομίας Κύπρου, το οποίο ανήκει στην Αστυνομία Κύπρου και διοικείται από το Τμήμα Α’ του Αρχηγείου Αστυνομίας είναι ανοικτό προς το κοινό.

Οργάνωση - Διάρθρωση

Η οργάνωση της Αστυνομίας Κύπρου καθορίζεται από την Αστυνομική Διάταξη Αρ. 1/10 και συγκροτείται όπως πιο κάτω:

Αρχηγείο

Το Αρχηγείο της Αστυνομίας Κύπρου χωρίζεται σε διαφορετικά Τμήματα/Διευθύνσεις/Υπηρεσίες και Μονάδες εκ των οποίων η κάθε μία εξειδικεύεται σε διαφορετικό τομέα/ειδικότητα αστυνόμευσης.

Εκπαίδευση και Κατάρτιση

Όλοι οι Αστυφύλακες παρακολουθούν ένα τριετές πρόγραμμα σπουδών στην Αστυνομική Ακαδημία Κύπρου, η οποία είναι αναγνωρισμένη ως Δημόσιο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ανώτερης και Ανώτατης Εκπαίδευσης από το 1996. Το πρόγραμμα σπουδών εναλλάσσετε μεταξύ θεωρίας στην Αστυνομική Ακαδημία και πρακτικής εφαρμογής στα διάφορα πόστα. Οι Ειδικοί Αστυφύλακες παρακολουθούν ένα ξεχωριστό πρόγραμμα διαρκείας δεκαεφτά (17) εβδομάδων. Όλοι οι Αστυφύλακες και οι Ειδικοί Αστυφύλακες σαν μέρος της εκπαίδευσης τους, στο Ειδικό Κέντρο Εκπαίδευσης της Μηχανοκίνητης Μονάδας Άμεσης Δράσης (Μ.Μ.Α.Δ.), εκπαιδεύονται μεταξύ άλλων πρακτικών θεμάτων και στον χειρισμό όπλων όπου οι επιτυχόντες αποκτούν το Πιστοποιητικό Ικανότητας Κατοχής Υπηρεσιακού Οπλισμού.
Ο διαρκής εξελισσόμενος τομέας της επιβολής του Νόμου απαιτεί την συνεχή εκπαίδευση και γι’ αυτό οι Αστυνομικοί όλων των βαθμών συνεχίζουν την επιμόρφωση τους καθ’ όλη τους την σταδιοδρομία. Τέτοια προγράμματα μπορεί να διεξάγονται είτε στην  Αστυνομική Ακαδημία Κύπρου είτε σε εκπαιδευτικά ιδρύματα του εξωτερικού όπως την Εθνική Ακαδημία του FBI (FBI National Academy) ή την Σχολή Εθνικής Ασφάλειας της Αστυνομικής Ακαδημίας της Ελληνικής Αστυνομίας. Η διάρκεια των εν λόγω προγραμμάτων μπορεί να είναι διαρκείας από μερικές μέρες, σε μερικούς μήνες ή ακόμα και χρονικής διάρκειας μεγαλύτερης του ενός έτους. Για διευκόλυνση της διασυνοριακής εκπαίδευσης υπάρχουν οργανώσεις όπως η Ευρωπαϊκή Αστυνομική Ακαδημία (CEPOL), στην οποία εκπροσωπείτε και η Αστυνομία Κύπρου.

Διακριτικά

Τα οχήματα της Αστυνομίας Κύπρου είναι άσπρα με μια μπλε γραμμή περιμετρικά. Και στις δύο πλευρές αναγράφονται οι λέξεις ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ και POLICE. Επίσης έχουν το έμβλημα της Αστυνομίας Κύπρου, συνήθως στις μπροστινές πόρτες, καθώς και την διεύθυνση της ιστοσελίδας της Αστυνομίας, δηλαδή www.police.gov.cy. Εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα αποτελούν ορισμένα αυτοκίνητα τα οποία χρησιμοποιούνται από την Κοινοτική Αστυνόμευση (Αστυνομικός της Γειτονίας) τα οποία έχουν το έμβλημα της Κοινοτικής Αστυνόμευσης αντί αυτού της Αστυνομίας Κύπρου. Μπροστά τα οχήματα της έχουν και πάλι τις λέξεις ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ και POLICE μαζί με το έμβλημα της Αστυνομίας Κύπρου και πίσω, αναλόγως του μοντέλου του οχήματος και του διαθέσιμου χώρου μπορεί να έχουν το Αστυνομία στα Ελληνικά και Αγγλικά, το έμβλημα της Αστυνομίας Κύπρου ή και τα δύο. Στην οροφή έχουν αναγραμμένο τον διακριτικό αριθμό του οχήματος. 
Το 2011 σε ένα παλαιότερου τύπου περιπολικό Opel Vectra τυπώθηκαν δοκιμαστικά νέα διακριτικά. Τα διακριτικά αυτά ήταν υψηλής αντανάκλασης και το σχέδιο τους ήταν  τύπου μισό-Battenburg, δηλαδή τετράγωνα εναλλασσόμενα μεταξύ του κίτρινου και του μπλε αντί μια συνεχόμενη μπλε γραμμή. Το πίσω μέρος ήταν καλυμμένο με διαγώνιες εναλλασσόμενες γραμμές κίτρινο με κόκκινο και επίσης αναγραφόταν το τηλέφωνο επείγουσας ανάγκης 112. Στο μπροστινό μέρος το ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ και POLICE ήταν τυπωμένο ανάποδα ώστε όταν το έβλεπε κάποιος οδηγός από το καθρεφτάκι του να είναι πίσω του μπορούσε να το διαβάσει κανονικά. Τελικά τα διακριτικά αυτά δεν εφαρμόστηκαν.
Το 2012 έγινε αναβάθμιση των παλαιών διακριτικών και η παλαιά μπλε γραμμή περιμετρικά του οχήματος αντικαταστάθηκε με μπλε ταινία υψηλής αντανάκλασης καθώς και πίσω η μπλε οριζόντια γραμμή αντικαταστάθηκε με διαγώνιες εναλλασσόμενες γραμμές μπλε με άσπρο παρόμοιες με εκείνων που συνήθως βρίσκονται σε οχήματα με σχέδιο Battenburg.
Η Αστυνομία Κύπρου επίσης χρησιμοποιεί και οχήματα χωρίς διακριτικά.  Τα οχήματα χωρίς διακριτικά δεν είναι απαραίτητα «μυστικά» οχήματα. Τα πλείστα από τα οχήματα χωρίς διακριτικά είναι μοντέλα οχημάτων τα οποία χρησιμοποιούνται ως περιπολικά και αναγνωρίσιμα. Χρησιμοποιούνται κυρίως από Αστυνομικούς με πολιτική περιβολή όπως του Τμήματος Ανιχνεύσεως Εγκλημάτων (Τ.Α.Ε.) για διερεύνηση αδικημάτων, από Τεχνικούς της Αστυνομίας ή και από μέλη του Ουλαμού Πρόληψης Εγκλημάτων για διερεύνηση καταγγελιών. Καθώς τα οχήματα αυτά δεν είναι μυστικά τα πλείστα είναι εξοπλισμένα με σειρήνες και μπορούν να θεαθούν συχνά στους δρόμους με αφαιρούμενους φάρους.