Ντουαί

Γεωγραφία

Η Ντουαί είναι πολύ κοντά στις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπως οι Βρυξέλλες (140 χιλιόμετρα, και 1 ώρα και 40 λεπτά με το αυτοκίνητο), το Παρίσι (190 χιλιόμετρα, συνδέεται σε λιγότερο από μία ώρα με το TGV) ή το Λονδίνο (290 χιλιόμετρα). Η πόλη βρίσκεται σε απόσταση περίπου 38 χιλιομέτρων από τη Λιλ (37 λεπτά) μεταξύ του Αρράς και του Καμπραί Βαλανσιέν. Οι γύρω κοινότητες είναι οι: Lambres-lez-Douai Waziers, Sin-le-Noble, Dechy, Cuincy, Auby, Lauwin-Planque, Flers-en-Escrebieux.
Το οικιστικό συγκρότημα της Ντουαί διασχίζεται από τον ποταμό Σκαρπ, παραπόταμο στην αριστερή όχθη του Εσκώ, ενώ στην περιοχή Ντορινί (Dorignies) υπάρχει λιμάνι για τις εσωτερικές πλωτές μεταφορές.
Η πόλη είναι ένα πλήρως αστικοποιημένη. Αποτελείται από κατοικημένες περιοχές προερχόμενες από διαφορετικές εποχές. Έτσι, συνυπάρχουν οι συνοικίες των ευγενών και της μεσαίας τάξης του δεκάτου ογδόου αιώνα με τις δημοφιλείς συνοικίες της εποχής του άνθρακα. Το πολιτικό κέντρο της πόλης βρίσκεται στο παλαιό της τμήμα. Το δημαρχείο και το καμπαναριό αποτελούν τα σύμβολά της πόλης. Από τη δημιουργία του αστικού συγκροτήματος (CAD), οι αποφάσεις λαμβάνονται από κοινού με 35 άλλους δήμους της μητροπολιτικής περιοχής.
Οι γραμμές επικοινωνίας είναι πολλές στη Ντουαι, κάνοντάς την έτσι συγκοινωνιακό κόμβο. Ο σιδηροδρομικός σταθμός παίζει σημαντικό ρόλο στην οργάνωση αυτή, καθώς αυτός αποτελεί τον τόπο διασύνδεσης με το δίκτυο του τραμ και των λοιπών αστικών μεταφορών (SMTD).

Ονομασία

Το όνομα της πόλης συναντάται με τις μορφές Doac (νόμισμα της μεροβιγγιανής δυναστείας), Doacense (χωριό) το 975 Duacı (γενική) το 1024, Duuaicum, Duuuaicum κατά το 1040, Duacum το 1035-1047, Duacum το 1051, Duacum το 1076 και το 1080 - 1085, Duachum το 1108 Duai το 1194, Doai το 1204, ενώ το σημερινό όνομα, Douai, εμφανίζεται για πρώτη φορά το 1223
Στα ολλανδικά η πόλη ονομάζεται Dowaai. Douai ήταν ίσως το όνομα Γαλλορωμαϊκού καταυλισμού και, όπως επιβεβαιώθηκε από τις αρχαιολογικές ανασκαφές στο ιστορικό κέντρο της πόλης (πλατεία Saint-Ame, Πλατεία du Marché au Poisson), η Douai προέρχεται από την ένωση των δύο χωριών και στις δύο πλευρές του Σκαρπ σε Γαλλο-ρωμαϊκό φρούριο κατά τον τέταρτο αιώνα.
Το τοπωνύμιο είναι γνωστό μόνο από μεσαιωνικές του μορφές. Είναι, ωστόσο, τοπωνύμιο γαλατικό ή Γαλλο-Ρωμαϊκό με κατάληξη -acum, που σηματοδοτεί την τοποθεσία ή την ιδιοκτησία. Το πρώτο συνθετικό Do-, Du- πρέπει να αντιπροσωπεύει το όνομα του ατόμου γαλατικό Dous και είναι καλά τεκμηριωμένο. Η ρίζα dous- σημαίνει βραχίονας, χέρι.

Μεσαιωνικοί χρόνοι

Η πρώτη αναφορά της Ντουαί γίνεται με το όνομα Castellum Duacum, ιδιοκτησίας των κομήτων της Φλάνδρας και χρονολογείται από το 930. Ο Κόμης Αρνούλφος Α΄ ανήγειρε, το 950, τον πρώτο συλλογικό τόπο λατρείας, τον ναό του Σαιν Αμέ (Saint-Amé).
Μετά τη νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας από τον Γουλιέλμο τον Κατακτητή, η πόλη Μπριτζγουότερ στην Αγγλία πήρε το όνομα του πρίγκιπα Walter (Gautier, ή Walscin) Douai.
Η πρώτη χάρτα της πόλης χρονολογείται πριν το 1188. Ως το 1789 διοικήθηκε από το δημοτικό της συμβούλιο. Μεταξύ των χαρακτηριστικών της πόλης, είναι ότι τα σπίτια έχουν οχυρωμένα "flégards" (στη μεσαιωνική διάλεκτο της Πικαρδίας περάσματα ή διόδους κατάβασης στο ποτάμι) για να μπορούν οι κάτοικοι να φέρνουν νερό εύκολα από το ποτάμι, διευκολύνοντας έτσι την κατάσβεση τυχόν πυρκαϊών. Η πόλη προμηθεύτηκε επίσης και σκάλες των 5 και των 8 μ. για τον ίδιο λόγο. Τέλος, δώδεκα "wettes" (φύλακες που είχαν επιφορτιστεί με τη διασφάλιση της διατήρησης των σιτηρών και τη φόρτωση και εκφόρτωσή τους) είχαν επιφορτιστεί με την, όσο το δυνατόν ταχύτερο, εντοπισμό τυχόν πυρκαϊών, κάτι που δεν εμπόδισε ασφαλώς τις μεγάλες καταστροφές, αλλά, σύμφωνα με τον Ζαν-Πιερ Λεγκύ (Jean-Pierre Leguay), περιόρισε τον αριθμό των μεγάλης διάρκειας πυρκαϊών Μια άλλη ενέργεια του δήμου ήταν να προσλάβει άτομα που θανάτωναν τους αδέσποτους σκύλους (tuekin, σε ελεύθερη απόδοση "μπόγιας"). Ορισμένες χρονιές ο αριθμός των αδέσποτων σκύλων που συλλαμβάνονταν ξεπερνούσε τους 100 ανά μήνα.
Κατά τους επόμενους αιώνες η πόλη ήταν διεκδικούμενη μεταξύ του βασιλέα της Γαλλίας και του κόμητος της Φλάνδρας μέχρι το 1369, όταν τελικά περιήλθε στους κόμητες της Φλάνδρας και ακολούθησε τις τύχες της κομητείας υπό την κυριαρχία του δουκάτου της Βουργουνδίας. 
Η ευημερία της πόλης βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στο εμπόριο σίτου μέσω της πλωτής διαδρομής: Η ξηρασία του 1458 αποτέλεσε για την πόλη καταστροφή γιατί προκάλεσε την πτώση της στάθμης του ποταμού Σκαρπ και κατέστησε κάθε μεταφορά μέσω αυτού αδύνατη. Το Πάσχα του 1471, το κωδωνοστάσιο (belfort), ύψους 14 μ., και το δημαρχείο καταστράφηκαν από πυρκαϊά

Υπό ισπανική κυριαρχία - Ίδρυση Πανεπιστημίου

Το 1562 ο βασιλέας Φίλιππος Β΄ της Ισπανίας ίδρυσε το Πανεπιστήμιο της Ντουαί, ώστε να αντιταχτεί στην προτεσταντική Μεταρρύθμιση και η Ντουαί γίνεται το προπύργιο των Καθολικών. Η Βίβλος της Ντουαί μεταφράζεται στα αγγλικά, στα πλαίσια της Αντιμεταρρύθμισης. Σε αντίγραφο της επιλεγόμενης Βίβλου της Ντουαί ορκίστηκε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τζων Φ. Κένεντι όταν ξεκίνησε την προεδρική του θητεία.

Πόλη της Γαλλίας: Από τον Λουδοβίκο ΙΔ΄ ως σήμερα

Η Ντουαί ήταν πόλη πλούσια και διάσημη για τη βιομηχανία μαλλιού της. Το 1667, ο βασιλιάς Λουδοβίκος ΙΔ΄ της Γαλλίας εισέβαλε στη Φλάνδρα. Η Ντουαί πολιορκείται και καταλαμβάνεται μέσα σε τρεις ημέρες, (από τις 23 - 26 Ιουλίου 1667) από τον Σεμπαστιάν Βωμπάν, ο οποίος ταυτόχρονα πολιορκούσε και τη Λιλ. Η Συνθήκη του Αιξ-λα-Σαπέλ, που έθεσε τέλος στον Πόλεμο της Ισπανικής Διαδοχής (1668) προσαρτά τη Φλάνδρα στη Γαλλία, και, εξαιρουμένων των δύο παγκοσμίων πολέμων, η πόλη παρέμεινε γαλλική από τότε. Το 1716, το Κοινοβούλιο της Φλάνδρας, του οποίου οι αρμοδιότητες ήταν ουσιαστικά δικαστικές, είχε εγκατασταθεί στη Ντουαί.
Το 1718 εγκρίθηκε πολεοδομικός κανονισμός από Κοινοβούλιο της Φλάνδρας με κανόνες για τις κατασκευές κατοικιών στην πόλη, η οποία ανοικοδομείται μετά από δυο πολιορκίες. Το ύψος των σπιτιών είναι περιορισμένο, η εμφάνιση των προσόψεων είναι ομοιογενής και η πόλη γίνεται πολεοδομικό συγκρότημα με σαφή στοιχεία γαλλικού οικιστικού ύφους.
Μεταξύ 1790 και 1794, η Ντουαί συγχωνεύεται με τη Βανιονβίλ (Wagnonville) τμήμα της οποίας (ο αποκαλούμενος "βάλτος της Βανιονβίλ" Marais de Wagnonville),  έχει χαρακτηριστεί ως διατηρητέο φυσικό μνημείο (Nature Reserve).
Μετά τη Γαλλική Επανάσταση, το Κοινοβούλιο και το Πανεπιστήμιο καταργούνται. Πρωτεύουσα του νέου διαμερίσματος Νορ (département du Nord) ορίζεται η Ντουαί, το 1790, πριν οριστεί πρωτεύουσά του, το 1803, η Λιλ.
Το 1802, το Προξενείο ενέκρινε τη δημιουργία του Λυκείου της Ντουαί, το οποίο σήμερα ονομάζεται Λύκειο Αλμπέρ Σατλέ (Albert Chatelet), ένα από τα επτά πρώτης γενεάς Λύκεια που δημιουργήθηκαν σε Μπορντώ, Μασσαλία, Λυών, Μουλέν, Βρυξέλλες και Μάιντς.
Η βιομηχανική επανάσταση ξεκίνησε με την κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής Παρίσι-Νορ μέχρι τη Λιλ (1846), στην οποία η Ντουαί ήταν σημαντικός κόμβος. Το 1878, ξεκίνησε να λειτουργεί σχολή εκπαίδευσης ανθρακωρύχων, η οποία εξελίχθηκε στη σημερινή σχολή μεταλλειολόγων "Ecole des Mines de Douai".
Η κατεδάφιση των τειχών της πόλης αποφασίστηκε το 1891. Αποτελεί την αφορμή για μεγάλες αστικές εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας της Place du Barlet στην παλιά πλατεία της αγοράς ζώων (place du marché aux bêtes) και την έναρξη λειτουργίας δικτύου τραμ. Με δημιουργία ιπποδρόμου οι άξονες δημιουργίας νέων χώρων θα φθάσουν στα ανατολικά του πάρκου Σαρλ Μπερτέν (Charles Bertin) εκτεινόμενοι ως τις ανασκαφές των παλαιότερων αμυντικών έργων. Το 1895 διανοίγεται το κανάλι προς τον ποταμό Σκαρπ, γεγονός που φέρνει τη Ντουαί στη δεύτερη θέση των ποτάμιων κόμβων, ύστερα από την Κονφλάνς-Σαιντ-Ονορίν (Conflans-Sainte-Honorine).
Η Ντουαί υπέστη σημαντικές καταστροφές και στους δύο Παγκοσμίους Πολέμους. Ο σιδηροδρομικός σταθμός και η πέριξ αυτού περιοχή καταστράφηκαν ολοσχερώς τον Μάιο του 1940. Στις 11 Αυγούστου 1944 μεγάλος βομβαρδισμός από τους Συμμάχους, που επίσης στόχευε τον σιδηροδρομικό σταθμό, κατέστρεψε μεγάλο μέρος της πόλης, προκαλώντας 279 θανάτους.
Το παλαιό τραμ καταργήθηκε το 1950.
Ο Αλεξάντρ Μινιάκ (Alexander Miniac), σχεδιαστής αστικών χώρων, προσλήφθηκε από την κρατική Γραμματεία Ανασυγκρότησης για να αναλάβει την ανασυγκρότηση της πόλης, η οποία του οφείλει το σχέδιο ανασυγκρότησης και ανάπτυξής της μετά τις καταστροφές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το σχέδιό του διατηρείται στα δημοτικά αρχεία της πόλης και εκτέθηκε στο Μουσείο Σαρτρέζ το 1999. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο τα ανθρακωρυχεία εθνικοποιήθηκαν και η πόλη έγινε έδρα των ανθρακωρυχείων της λεκάνης του Νορ-Πα-ντε-Καλαί, παραμένοντας ως την αναστολή των εργασιών εξόρυξης άνθρακα τη δεκαετία του 1980. Η Ντουαί είχε εκμεταλλευτεί την ανάπτυξη της βιομηχανίας που σχετιζόταν με την εξόρυξη άνθρακα αλλά είχε υποστεί ναι τις συνέπειές της, αφού η λειτουργία της απαιτούσε τη συνεχή απάντληση υδάτων, ώστε να μη πλημμυρίσει η πόλη.

Οι εορτές Γκαγιάν

Οι εορτές Γκαγιάν (Les fêtes de Gayant) της Ντουαί παραδοσιακά γίνονται το πρώτο Σαββατοκύριακο μετά τις 5 Ιουλίου και διαρκούν από το Σάββατο ως τη Δευτέρα. Οι εορτές αυτές αντιπροσωπεύουν την ετήσια έξοδο των "γιγάντων" της πόλης: Αυτοί είναι ο κύριος Γκαγιάν, η κυρία Γκαγιάν (γνωστή και ως Marie Cagenon) και τα τρία τους παιδιά, Ζακό, Φιγιόν και Μπενμπέν (Jacquot, Fillon και Binbin). Ο κ. Γκαγιάν έχει ύψος 6,25 μ. και ζυγίζει 250 κιλά και μεταφέρεται από έξι άνδρες. Ο Ζακό έχει ύψος 3 μ. και μεταφέρεται από έναν άνδρα, και, αντίστοιχα, ο Φιγιόν έχει ύψος 2,80 μ. και ο Μπενμπέν 2,20 μ. Η πομπή των Γκαγιάν συνοδεύεται από φεστιβάλ μουσικών συγκροτημάτων, ορχηστρών χάλκινων πνευστών και εκτελεστών του δρόμου (street performers). Με την ευκαιρία διεξάγεται εμποροπανήγυρη, η οποία έχει ζωή εκατό ετών, στην πλατεία Μπαρλέ (Place du Barlet). Για πολλές εταιρείες, η αποκαλούμενη "Δευτέρα των Γκαγιάν" (lundi de Gayant) είναι αργία.
Οι Γκαγιάν είναι από τους παλαιότερους "γίγαντες", καθώς η εμφάνισή τους χρονολογείται από το 1530. Τα παιδιά τους εμφανίζονται αργότερα, στις αρχές του 17ου αιώνα. Οι εορτασμοί απαγορεύτηκαν από την Εκκλησία το 1770, αλλά επανεμφανίζονται το 1801. Το 2005 οι Γκαγιάν κερδίζουν την παγκόσμια αναγνώριση: Η ΟΥΝΕΣΚΟ τους κατατάσσει στα αριστουργήματα της Προφορικής και Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας ανάμεσα στις πομπές Γιγάντων και Δράκων στη Γαλλία και στο Βέλγιο. Η ΟΥΝΕΣΚΟ αναφέρει ότι οι παραδοσιακές πομπές ομοιωμάτων γιγάντων, ζώων και δράκων εμπεριέχουν αρχέτυπο σύνολο εορταστικών εκδηλώσεων και τελετουργικών παραστάσεων. Εμφανίστηκαν τον 14ο αιώνα σε θρησκευτικές πομπές πολλών ευρωπαϊκών πόλεων και έχουν διατηρήσει μια αίσθηση ταυτότητας για ορισμένες πόλεις του Βελγίου, όπως οι Ατ, Βρυξέλλες, Ντεντερμόντ, Μέχελεν και Μονς και της Γαλλίας, όπως οι Κασσέλ, Ντουαί, Πεζενά (Pézenas) και Ταρασκόν, όπου διατηρούνται ζωντανές ως παραδόσεις.

Καθολικές σπουδές

Το Πανεπιστήμιο ιδρύθηκε υπό την προστασία του Φιλίππου Β΄, όταν ακόμη η Ντουαί βρισκόταν υπό την ισπανική κυριαρχία στις Κάτω Χώρες. Ήταν διακεκριμένο Πανεπιστήμιο από τη δεκαετία του 1560 ως τη Γαλλική Επανάσταση, ως μορφωτικό κέντρο των αγγλόφωνων Καθολικών που κατάφεραν να ξεφύγουν από τις διώξεις της θρησκευτικής μεταρρύθμισης στην Αγγλία. Σχέση με το Πανεπιστήμιο δεν είχε μόνο το Αγγλικό Κολλέγιο της Ντουαί, που ιδρύθηκε από τον ισπανόφιλο Άγγλο Καρδινάλιο Γουίλιαμ Άλλεν (William Allen), αλλά και το Ιρλανδικό και το Σκωτικό Κολλέγιο, καθώς και τα ιδρύματα των Βενεδικτίνων, των Φραγκισκανών και των Ιησουιτών μοναχών.
Η Μονή των Βενεδικτίνων του Αγίου Γρηγορίου του Μεγάλου ιδρύθηκε από τον Ουαλό μοναχό και ιερέα Άγιο Τζων Ρόμπερτς (Saint John Roberts) το 1605 για να "στεγάσει" μερικούς Άγγλους μοναχούς που είχαν καταφύγει σε μονές στην Ισπανία. Η κοινότητα της Μονής εκδιώχθηκε κατά τη Γαλλική Επανάσταση το 1793 και, ύστερα από αρκετά έτη περιπλανήσεων, τελικά εγκαταστάθηκε στο Αββαείο του Νταουνσάιντ (Downside Abbey) στο Σόμερσετ το 1814.
Μια ακόμη μονή Άγγλων Βενεδικτίνων, η Μονή του Αγίου Εντμούντ, η οποί είχε ιδρυθεί στο Παρίσι το 1615 από τον αιδεσιμότατο Γκάμπριελ Γκίφφορντ (Gabriel Gifford), κατοπινό Επίσκοπο της Ρεμς και Πριμάτο της Γαλλίας, εκδιώχθηκε από το Παρίσι κατά την Επανάσταση και εγκαταστάθηκε στα κενά κτίσματα της παλαιάς μονής του Αγίου Γρηγορίου το 1818. Αργότερα, ακολουθώντας τη νομοθεσία που θέσπισε ο Πιέρ Βαλντέκ-Ρουσσώ (Pierre Waldeck-Rousseau) το 1901, η μονή αυτή επανήλθε στην Αγγλία και εγκαταστάθηκε στη μονή της Ντουαί κοντά στο Ρίντινγκ. Η Σχολή της Ντουαί συνέχισε να λειτουργεί ως εκπαιδευτικό ίδρυμα αρρένων ως το 1999.
Το 1609 το Αγγλικό Κολλέγιο εξέδωσε μετάφραση της Παλαιάς Διαθήκης, η οποία, μαζί με την Καινή Διαθήκη, που είχε εκδοθεί στη Ρεμς 27 χρόνια νωρίτερα, αποτέλεσαν τη Βίβλο της Ντουαί-Ρεμς, η οποία χρησιμοποιήθηκε από τους αγγλόφωνους καθολικούς σχεδόν αποκλειστικά επί περισσότερα από 300 χρόνια.

Σιδηροδρομικές

Η πόλη διαθέτει σιδηροδρομικό σταθμό των Γαλλικών Σιδηροδρόμων (SNCF) που συνδέει το Παρίσι σε μία ώρα με το TGV (8 δρομολόγια μετ' επιστροφής ημερησίως από Βαλανσιέν), αλλά υπάρχουν και απευθείας συνδέσεις με Λυών, Μασσαλία, Μπορντώ, Ρεν, Ναντ, Κιμπέρ, Βρέστη, Λα Ροσέλ (μόνο το καλοκαίρι, Σάββατο), Στρασβούργο, Βρυξέλλες (Βέλγιο), Χεντάγιε και Ιρούν (Ισπανία), Άλπεις και κατά τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου, στο Bourg-Saint-Maurice, την κοιλάδα του Αρβ (Saint-Gervais-en-Bains) και Μωριέν. Η γραμμή προς Bourg-Saint-Maurice λειτουργεί και το καλοκαίρι, αλλά μόνον το Σάββατο.
Η Λιλ απέχει μόνον είκοσι λεπτά με τον TER (Transport express régional, τοπικό ταχύ σιδηρόδρομο).

Τραμ

Το τραμ της Ντουαί είναι στην πραγματικότητα ένα σύστημα οχημάτων που χρησιμοποιούν δικό τους δρόμο που αποκαλείται "διαδρομή τραμ" χωρίς στην πραγματικότητα να διαθέτει ράγες. Η "Syndicat mixte des transports du Douaisis" (μικτή ένωση συγκοινωνιών της Ντουαιζί, SMTD) υλοποιεί ένα πρόγραμμα σύμφωνα με το οποίο ένα σύστημα από μαγνητικά "μαξιλάρια", εμφυτευμένα στο μπετόν του "δρόμου" σε απόσταση 4 μ. μεταξύ τους και προστατευόμενα από ειδική ρητίνη, εκπέμπουν σήματα τα οποία "διαβάζει" ο υπολογιστής που υπάρχει στο όχημα, το οποίο με αυτό τον τρόπο δεν ξεφεύγει από την προκαθορισμένη διαδρομή. Έχουν, επίσης, υλοποιηθεί νέες υποδομές για την υποστήριξη του συστήματος, όπως διανομή νέων εισιτηρίων (αντικαθιστούν τα παλαιά) και έξυπνες κάρτες που επίσης θα αντικαταστήσουν το παλαιό σύστημα. Η γραμμή Α μήκους 12 χιλιομέτρων, εξυπηρετεί 21 απομακρυσμένους σταθμούς που απέχουν 400 μέτρα ο ένας από τον άλλο. Με συχνότητα δρομολογίων ανά 10 λεπτά κατά τη διάρκεια της ώρας αιχμής, μεταφέρονται 900 επιβάτες ανά ώρα. Δέκα συρμοί οχημάτων των 18 μέτρων μήκους και δύο των 24 μέτρων βρίσκονται σε λειτουργία. Είναι προσβάσιμοι σε άτομα με μειωμένη κινητικότητα, χάρη στο χαμηλό πάτωμα ενώ στους σταθμούς υπάρχει ρύθμιση καθ' ύψος, αλλά και σε άτομα με μειωμένη όραση. Η προώθηση των συρμών γίνεται είτε με κινητήρες αερίου είτε με υβριδικό σύστημα, χωρίς να υπάρχουν εναέριες γραμμές (σύρματα). Το ύψος της επένδυσης ανέρχεται σε € 110.000.000 (προ φόρων). Προβλέπεται επίσης η κατασκευή της γραμμής Β για το 2011 και των γραμμών Γ και Δ μέχρι το 2020, ενώ προβλέπονται και δύο φάσεις επέκτασης της γραμμής Α.