Lada Niva

Ονομασίες

Το κλασικό και συνηθέστερο όνομα του μοντέλου υποδηλώνει τις εκτός δρόμου δυνατότητές του, καθώς Νίβα (Нива) στα ρωσικά σημαίνει «χωράφι». Σε ορισμένες αγορές πάντως κυκλοφόρησε υπό διαφορετικές ονομασίες, όπως Lada Taiga (Τάιγκα) στη Γερμανία, στην Αυστρία και για ένα διάστημα στην Ιταλία, Lada Job παλαιότερα στην Ιταλία, Lada Sport στην Ισλανδία, Lada Bushman στην Αυστραλία, Lada Neve στην Ιαπωνία, ενώ μια εκδοχή του παρήχθη στην Ουρουγουάη, από την φίρμα Bognor, ως Bognor Diva. Από τα τέλη του 2004 προς αρχές του 2005, το Niva στη Ρωσία και σε κάποιες ακόμα χώρες, μεταξύ των οποίων και στην Ελλάδα, και από το 2009 στις περισσότερες, μετονομάστηκε σε Lada 4x4, με σκοπό την αποφυγή σύγχυσης με το νεότερο Chevrolet Niva. Υπήρξαν όμως και λίγες παραλλαγές στη μετονομασία σε κάποιες χώρες - για παράδειγμα στην Αίγυπτο, μετονομάστηκε σε Lada Super 4×4. Τον Μάιο του 2013, η ρωσική εταιρεία προχώρησε σε νέα μετονομασία, καθιερώνοντας στα περισσότερα εξαγωγικά κράτη το όνομα Lada Taiga. Στην πράξη, ωστόσο, η ονομασία Niva στις περισσότερες χώρες διεθνώς, παραμένει μακράν η δημοφιλέστερη στην καθημερινότητα.
Τον Σεπτέμβριο του 2014, επίσης, έκανε ντεμπούτο και μια λίγο πιο σύγχρονη έκδοση του μοντέλου, με επανασχεδιασμό στη γρίλια, στους προφυλακτήρες και στους εξωτερικούς καθρέπτες, οι οποίοι έγιναν θερμαινόμενοι και ηλεκτρικά ρυθμιζόμενοι, καλύτερη ηχομόνωση και βελτιώσεις στα πλαστικά στο σαλόνι, μαζί με ένα νέο τιμόνι. Επίσης, η νέα αυτή έκδοση φέρει στάνταρ ηλεκτρικά παράθυρα και κλιματισμό, ενώ στις άλλα μοντέλα είναι στάνταρ ή έξτρα, αναλόγως με την έκδοση και τη χώρα. Η βελτιωμένη αυτή έκδοση κυκλοφόρησε ως Lada 4x4 Urban και διατίθεται και σε όλες τις εξαγωγικές αγορές διεθνώς, αν και μόνο στην 3-πορτη εκδοχή αμαξώματος, ενώ στη Ρωσία από τον Μάρτιο του 2016 άρχισε να προσφέρεται και στην 5-πορτη εκδοχή, με μακρύτερο κατά 50,0 εκατοστά μεταξόνιο.

Βασικά στοιχεία

Η εξέλιξη του Niva ξεκίνησε το 1971 και η τελική εκδοχή του διαμορφώθηκε το 1973, με ελάχιστες διαφορές από το μοντέλο παραγωγής. Ακολούθησαν εξαντλητικές δοκιμές υπό σκληρές συνθήκες και τελικώς το Niva παρουσιάστηκε το 1976 και μπήκε στη μαζική παραγωγή στις 5 Απριλίου 1977. Για πρώτη φορά εμφανίστηκε στη Δυτική Ευρώπη στο Σαλόνι Αυτοκινήτου του Παρισιού το 1978 και σύντομα κατέλαβε το 40% της κατηγορίας των 4-κίνητων τζιπ στην ευρωπαϊκή αγορά, με αποτέλεσμα να γίνει το πρώτο σε εξαγωγικές πωλήσεις μοντέλο της Lada και να έχει σε αρκετά κράτη με πολύμηνη λίστα αναμονής.
Χρονολογικά, ήταν το πρώτο αυτοκίνητο που σχεδιάστηκε αποκλειστικά από τη AvtoVAZ / Lada, η οποία είχε τότε ανακοινώσει ότι δεν είχε χρησιμοποιήσει μηχανικά μέρη από τη Fiat, μολονότι στην πράξη δεν ήταν όλα εντελώς ανεξάρτητα. Ωστόσο, το αυτοφερόμενο σασί ήταν ρωσικής έμπνευσης και κατασκευής, όπως και η ανεξάρτητη μπροστινή ανάρτηση. Μάλιστα ήταν το πρώτο αυτοφερόμενο πλαίσιο μαζικής παραγωγής για χρήση σε αυτοκίνητο εκτός δρόμου, καθώς και το πρώτο μοντέλο εκτός δρόμου με ανεξάρτητη εμπρός ανάρτηση και το πρώτο στο οποίο ο πίσω άκαμπτος άξονας στηρίζονταν πάνω σε ελικοειδή ελατήρια.
Για την ακρίβεια, οι αναρτήσεις του Niva σχεδιάστηκαν έτσι ώστε να έχουν μεγάλες διαδρομές και αυτό, σε συνδυασμό με την μεγάλη απόσταση από το έδαφος, του προσέδωσε αξιοσημείωτες ικανότητες εκτός δρόμου, αφού μπορούσε να περνά πάνω από δύσκολες εδαφικές ανωμαλίες. Η μπροστινή ανάρτηση αποτελείται από διπλά ψαλίδια, ενώ πίσω φέρει άκαμπτο άξονα, που όμως στηρίζεται πάνω σε δύο διαμήκεις βραχίονες και σύνδεσμο τύπου Βατ. Τα φρένα του Niva είναι σερβόφρενα διπλού κυκλώματος και φέρουν δισκόφρενα μπροστά και ταμπούρα πίσω, ενώ από το 2011 απέκτησαν και σύστημα ABS (προσοχή χρειάζεται όμως στο ότι το μοντέλο δεν προσέφερε ποτέ αερόσακους). Ο συμπλέκτης του κιβωτίου ταχυτήτων είναι υδραυλικός, ενώ από το 2003 εισήχθη υδραυλική υποβοήθηση και στο σύστημα διεύθυνσης, ως στάνταρ στις ανώτερες εκδόσεις εξοπλισμού, και σταδιακά έγινε στάνταρ σε όλες τις εκδόσεις. Το ίδιο έτος, επίσης, εισήχθη και κλιματισμός, ως στάνταρ ή έξτρα, αναλόγως με την έκδοση και τη χώρα, ενώ τα ηλεκτρικά παράθυρα υπήρχαν ως έξτρα ήδη πριν την ανανέωση του 1994. 
Σημαντικό πλεονέκτημα στην οδήγηση εκτός δρόμου οφείλεται και στο σύστημα της τετρακίνησης. Διαθέτει τρία διαφορικά: το κεντρικό, που μοιράζει τη δύναμη εμπρός και πίσω, το μπροστινό και το πίσω. Ελέγχεται από δύο μικρά λεβιεδάκια, δίπλα στον λεβιέ ταχυτήτων. Το ένα μπλοκάρει το κεντρικό διαφορικό στο 50-50 ώστε αν ένας τροχός από τον πίσω άξονα και ένας από τον μπροστινό χάσουν την πρόσφυση τότε σταματάει. Το άλλο είναι το HI-LOW και επιλέγει κοντές σχέσεις, μέσω του LOW, μια επιλογή που μπορεί να γίνει είτε με το κεντρικό διαφορικό κλειδωμένο, είτε στο κανονικό. Αντίθετα με την κατ' επιλογήν του οδηγού τετρακίνηση αρκετών τζιπ, μέσω ενός σχετικού διακόπτη στο ταμπλό, στο Lada Niva η τετρακίνηση είναι μόνιμη, με σκοπό την βέλτιστες δυνατότητες κίνησης υπό όλες τις συνθήκες.
Ένα ακόμα παραδοσιακό στοιχείο του Lada Niva και ιδιαίτερα πρακτικό για τα καθαρόαιμα τζιπ εκτός δρόμου, είναι η τοποθέτηση της ρεζέρβας μέσα στο θάλαμο του κινητήρα, όπως φαίνεται στη διπλανή φωτογραφία.

Κινητήρες

Το αρχικό μηχανικό σύνολο του Lada Niva ήταν ένας 4-κύλινδρος σε σειρά βενζινοκινητήρας, με έναν εκκεντροφόρο επικεφαλής και 8 βαλβίδες, κυβισμού 1.580 cm³ με καρμπυρατέρ, ισχύος 54 kW / 72 hp στις 5.400 rpm και ροπής 126 N·m στις 3.400 rpm. Συνδυαζόταν με 4-τάχυτο ή 5-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο ταχυτήτων, αν και από το 1985 το 5-τάχυτο καθιερώθηκε ως η αποκλειστική μετάδοση. Η τελική ταχύτητα ήταν τότε 130 km/h (81 mph) και η επιτάχυνση 0-100 km/h (0-62 mph) στα 21,0 δευτερόλεπτα.
Από τα μέσα του 1994 καθιερώθηκε ένας νέος βενζινοκινητήρας από την General Motors, 4-κύλινδρος σε σειρά, κυβισμού 1.690 cm³ με injection μονού σημείου, ισχύος 60 kW / 81 hp στις 5.000 rpm και ροπής 128 N·m στις 4.000 rpm. Η τελική ταχύτητα έφτασε τα 137 km/h (85 mph) και η επιτάχυνση 0-100 km/h τα 19,0 δευτερόλεπτα. Ταυτόχρονα, έγινε και μια ελαφρά αισθητική ανανέωση στο μοντέλο, με νέο τιμόνι, ένα πιο σύγχρονο ταμπλό και διαφορετικής σχεδίασης πίσω φώτα, που έγιναν κάθετα αντί για οριζόντια. Με το νέο ντιζάιν των πίσω φώτων, η πίσω πόρτα άνοιγε πλέον μέχρι τον προφυλακτήρα, διευκολύνοντας έτσι την φόρτωση των αποσκευών. Τυπικά, το Niva μπορούσε έως και το 1996 σε πολύ λίγες χώρες να παραγγελθεί με τον κινητήρα των 1.6 λίτρων, ως μια προαιρετική φθηνότερη επιλογή, με μια αντίστοιχη έκπτωση στην τιμή πώλησης του μοντέλου, αλλά στην πράξη όσα Lada Niva κυκλοφόρησαν μετά το 1994 ήταν σχεδόν όλα με τον νεότερο των 1.7 λίτρων. Από το 2004, τοποθετήθηκε σε όλα ηλεκτρονικός ψεκασμός πολλαπλών σημείων της Bosch.
Με την ανανέωση του 1994, η 5-πορτη εκδοχή αμαξώματος άρχισε να προσφέρει και έναν κινητήρα βενζίνης 1.8 λίτρων, 4-κύλινδρο σε σειρά, κυβισμού 1.774 cm³ και ισχύος 63 kW / 85 hp, λόγω των μεγαλύτερων διαστάσεων και βάρους αυτής της έκδοσης.
Το διάστημα 1999 έως 2007 προσφέρθηκε σε λίγες αγορές και ένας πετρελαιοκινητήρας 4-κύλινδρος σε σειρά, κυβισμού 1.905 cm³ και ισχύος 50 kW / 69 hp, από την Peugeot, με τελική ταχύτητα μόλις 125 km/h (78 mph) και επιτάχυνση 0-100 km/h στα 25,0 δευτερόλεπτα. Το μοντέλο έφερε τον εργοστασιακό κωδικό VAZ-21215 Niva, ενώ εμπορικώς ήταν γνωστό ως Niva 1.9 όπου διατέθηκε. 
Αντιθέτως, στην Ελλάδα το Niva turbodiesel δεν κυκλοφόρησε ποτέ, ούτε καν από παράλληλες εισαγωγές.