Ασπίδα Ξάνθης (καλαθοσφαίριση ανδρών)

Ίδρυση

Το τμήμα καλαθοσφαίρισης της Ασπίδας Ξάνθης δημιουργήθηκε το 1987. Στην πρώτη δεκαετία λειτουργίας του λάμβανε μέρος στα τοπικά ανδρικά Πρωταθλήματα που διοργανώνει η Ένωση Καλαθοσφαιρικών Σωματείων Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Η πρώτη διάκριση του συλλόγου έλαβε χώρα την περίοδο 1996–97, οπότε και κατέκτησε τον τίτλο του Πρωταθλητή στην ανώτερη ανδρική κατηγορία της Ένωσης.
Το 1998 ήταν το ένα από τα σωματεία της πόλης που σχημάτισαν κατόπιν συγχώνευσης τον ενιαίο Ξάνθη Α.Σ. Αργότερα το ανδρικό τμήμα ανασυστάθηκε εκ νέου ως αυτόνομη ομάδα.

Πρόσφατες περίοδοι στην Ε.ΚΑ.Σ.Α.ΜΑ.Θ.

Τη χρονιά 2008-09 ο σύλλογος της Ξάνθης δοκίμασε τις δυνάμεις του στο Πρωτάθλημα της Α' Κατηγορίας, όπου δεν κατάφερε να διακριθεί. Πετυχαίνοντας μόλις 2 νίκες σε 20 αγώνες, τερμάτισε στην 11η και τελευταία θέση του βαθμολογικού πίνακα, αποτυγχάνοντας να εδραιωθεί στην Κατηγορία. Την ίδια περίοδο κατόρθωσε να φτάσει στους Ημιτελικούς του Κυπέλλου της Ένωσης, έχοντας ξεπεράσει με επιτυχία στις πρώτες φάσες τα εμπόδια του Α.Ο. Ηράκλειας (72-67 εντός έδρας) και του Αρίωνα Ξάνθης (55-64). Δεν κατάφερε, ωστόσο, να προκριθεί στον Τελικό καθώς γνώρισε την ήττα με σκορ 73-91 από τον Ορφέα Νέου Σκοπού.
Την αγωνιστική περίοδο 2009-10, έχοντας μόλις υποβιβαστεί στη Β' Κατηγορία Ανδρών, η απόδοση της Ασπίδας κινήθηκε σε χαμηλά επίπεδα. Απέναντι σε 6 αντιπάλους συγκέντρωσε 5 νίκες και 7 ήττες, με αποτέλεσμα να τερματίσει στην 5η θέση της βαθμολογικής κατάταξης και ως εκ τούτου να παραμείνει στο ίδιο επίπεδο. Την επόμενη χρονιά, 2010-11, οπότε και το Πρωτάθλημα της Β' Κατηγορίας συγκέντρωσε και πάλι 7 ομάδες, η Ασπίδα σκαρφάλωσε στην 3η θέση της τελικής κατάταξης. Το ισοζύγιό της ήταν 7 νίκες και 5 ήττες. Τελικά, τη χρονιά 2011-12, οπότε και το δυναμικό της Β' Κατηγορίας Ανδρών συνέθεσαν μόλις 5 ομάδες, η Ασπίδα βρέθηκε στην κορυφή του τελικού βαθμολογικού πίνακα, πετυχαίνοντας την επιστροφή της στην Α' Κατηγορία. Ο απολογισμός της ήταν 7 νίκες και 1 ήττα (από την Α.Ε. Δοξάτου Δράμας). Την ίδια χρονιά η Ασπίδα έφτασε μέχρι τον τελικό του Κυπέλλου της Ένωσης αποκλείοντας στην Α' και Β' Φάση αντίστοιχα τη Φιλία Ορεστιάδας (68-56 εντός έδρας) και την Ολυμπιάδα Αλεξανδρούπολης (65-52 εντός έδρας). Τον Ημιτελικό πέρασε άνευ αγώνος σε βάρος του Έβρου Σουφλίου, για να ηττηθεί στον Τελικό από την Αγία Βαρβάρα Καβάλας με σκορ 58-72.
Την αγωνιστική περίοδο 2012-13 το Πρωτάθλημα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης ενοποιήθηκε σε μία Κατηγορία των δύο Ομίλων. Τον Όμιλο της Ασπίδας συνέθεσαν 9 σύλλογοι. Έχοντας συγκεντρώσει 14 νίκες και 2 ήττες, τερμάτισε στο πλαίσιο αυτό στη 2η θέση της βαθμολογίας. Στην επόμενη φάση τέσσερις ομάδες - οι δύο πρώτες κάθε Ομίλου - διεκδίκησαν την άνοδο στη Γ' Εθνική. Μέσω του μίνι αυτού Πρωταθλήματος, στο οποίο εκτός από την Ασπίδα συμμετείχαν οι Εθνικός Αλεξανδρούπολης, Πανσερραϊκός και Χρυσούπολη, η Ασπίδα αναδείχθηκε Πρωταθλήτρια της Ένωσης, κερδίζοντας παράλληλα το δικαίωμα του προβιβασμού.

Άνοδος στα εθνικά Πρωταθλήματα (2013-σήμερα)

Την αγωνιστική περίοδο 2013-14 η Ασπίδα πραγματοποίησε ένα πολύ δυναμικό ξεκίνημα στο Πρωτάθλημα της Γ' Εθνικής, πετυχαίνοντας την τρίτη συνεχόμενη άνοδο κατηγορίας. Ειδικότερα σε Όμιλο (2ος Βορρά) που συνέθεταν 13 ομάδες, συγκέντρωσε 20 νίκες και 4 ήττες, καταλαμβάνοντας τη 2η θέση της τελικής βαθμολογικής κατάταξης. Παρατηρήθηκε ισοβαθμία μεταξύ αυτής και του Γ.Α.Σ. Κομοτηνή, ωστόσο βάσει των μεταξύ τους αποτελεσμάτων η ομάδα της Ξάνθης τοποθετήθηκε υψηλότερα. Στον πάγκο της Ασπίδας, καθοδηγώντας την ομάδα στην ανοδική της πορεία τα τελευταία χρόνια, ήταν ο Δημήτρης Παναγιωτόπουλος. Παραγωγικότερος σκόρερ αναδείχθηκε ο Τόλης Κουτσογιάννης (356 πόντοι).
Το φθινόπωρο του 2014 η ομάδα μετέφερε τη δραστηριότητά της στα γήπεδα της Β' Εθνικής και ειδικότερα στον Όμιλο Βορρά. Το Νοέμβριο, μετά από ένα κακό ξεκίνημα, ο Παναγιωτόπουλος παρέδωσε τη σκυτάλη του πρώτου προπονητή στο μέχρι τότε βοηθό του, Κώστα Ιωαννίδη. Η πίεση των 13 αντιπάλων της Ασπίδας αποδείχθηκε τελικά ανυπέρβλητη, με αποτέλεσμα αυτή να ολοκληρώσει τις αγωνιστικές της υποχρεώσεις για την περίοδο 2014-15 στη 13η και προτελευταία θέση του βαθμολογικού πίνακα. Αναλυτικότερα σημείωσε 7 νίκες σε 26 αγώνες, επίδοση που δεν επαρκούσε για να τη συγκρατήσει στην κατηγορία.
Ο σύλλογος της Ξάνθης δεν άργησε να ανακάμψει, πραγματοποιώντας καλές εμφανίσεις τη χρονιά 2015-16 στα πλαίσια του 2ου Ομίλου Βορρά της Γ' Εθνικής. Έχοντας συλλέξει 23 νίκες και 3 ήττες απέναντι σε 13 αντιπάλους, κατέλαβε τη 2η θέση της τελικής βαθμολογίας, με ένα βαθμό λιγότερο από τον πρωτοπόρο Κ.Σ. Γέφυρας.
Την επόμενη αγωνιστική περίοδο, 2016-17, ο Όμιλος Βορρά της Β' Εθνικής φιλοξένησε εκ νέου την Ασπίδα, καθώς και 15 ακόμη συλλόγους. Ο Ιωαννίδης παρέμεινε στον πάγκο της ομάδας, με συνεργάτη το Γιώργο Κωτάκη. Η ολοκλήρωση της αγωνιστικής δράσης βρήκε την Ασπίδα στην 8η θέση της βαθμολογικής κατάταξης, ενώ ευνοήθηκε στην ισοβαθμία που προέκυψε με το Χαρίλαο Τρικούπη Μεσολογγίου. Ο απολογισμός της χρονιάς ήταν 15 νίκες και 15 ήττες.

Τμήμα Εφήβων

Την αγωνιστική περίοδο 2013-14 οι ακαδημίες της Ασπίδας κατέκτησαν το Πρωτάθλημα Εφήβων Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, έχοντας αντιμετωπίσει στην Τελική Φάση τους Τιτάνες Δράμας και τον Αρίωνα Ξάνθης. Στη συνέχεια αγωνίστηκαν στην Προκριματική Φάση του Πανελλήνιου Πρωταθλήματος Εφήβων, χωρίς να καταφέρουν να εισέλθουν στο Final-6 που διεξήχθη στα Τρίκαλα. Προπονητής της ομάδας ήταν ο Κώστας Ιωαννίδης.

Τμήμα Παίδων

Την αγωνιστική περίοδο 2015-16 η Ασπίδα Ξάνθης, με προπονητή το Χρήστο Βαχαρίδη, κατέκτησε το Πρωτάθλημα Παίδων Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Στη συνέχεια πέρασε με επιτυχία μέσω Προκριματικών στην Τελική Φάση του Πανελλήνιου Πρωταθλήματος Παίδων που έλαβε χώρα στα Τρίκαλα. Εκεί διεκδίκησε τον τίτλο της κορυφαίας ομάδας της Ελλάδας απέναντι στον Πανιώνιο (Νότια Αττική), τον Άρη (Θεσσαλονίκη), τον Προμηθέα Πατρών (Αχαΐα και Ηλεία), τον Ο.Φ.Η. (Κρήτη) και την Ακαδημία Αθηνών (Αττική). Μετά τη λήξη του τουρνουά η ομάδα της Ξάνθης βρέθηκε στην 5η θέση της τελικής βαθμολογίας. Ο αθλητής της, Βαλάντης Κουρτίδης, συμπεριλήφθη στην κορυφαία πεντάδα της διοργάνωσης, ενώ αναδείχθηκε και ο παραγωγικότερός σκόρερ στο σύνολο των ομάδων (106 πόντοι).