Ιωνικός Νίκαιας (καλαθοσφαίριση ανδρών)

Πρώτα βήματα

Η ανδρική ομάδα καλαθοσφαίρισης του Ιωνικού Νίκαιας ακολούθησε παράλληλη πορεία με την ποδοσφαιρική, ξεκινώντας επίσης την πορεία της το 1965. Το πρώτο επίσημο παιχνίδι της έλαβε χώρα στις 9 Αυγούστου 1966 στο γυμναστήριο του Σπόρτιγκ με αντίπαλο τον Α.Ο. Ζωγράφου για το πρωτάθλημα της Α' Κατηγορίας Αθηνών – Πειραιώς.
Την αγωνιστική περίοδο 1967-68 η ομάδα τερμάτισε 10η σε σύνολο 12 ομάδων γνωρίζοντας τον υποβιβασμό στη νεοϊδρυθείσα τότε Β' Κατηγορία Αθηνών – Πειραιώς. Στην Α' Κατηγορία επέστρεψε την επόμενη χρονιά, 1970-71, χάρις στην εξαιρετική της συγκομιδή από 19 νίκες και 3 ήττες. Δύο χρόνια μετά, το 1972-73, ο Ιωνικός ανήλθε στη Β' Εθνική Κατηγορία. 
Παρά την απειρία του τερμάτισε στην κορυφή της βαθμολογίας τη χρονιά 1973-74, αποτυγχάνοντας, ωστόσο, να ανέλθει εξαιτίας ισοβαθμίας με τον Πανιώνιο. Η άνοδος στην κορυφαία κατηγορία των ελληνικών πρωταθλημάτων έγινε, εντούτοις, πραγματικότητα την περίοδο 1974-75, οπότε και, έχοντας ολοκληρώσει αήττητος τους αγώνες του ομίλου του, διεκδίκησε επιτυχώς την άνοδο στα μπαράζ ανόδου με αντιπάλους τον Απόλλωνα Πατρών (εποχή που διέπρεψε στην ομάδα ο Κώστας Πετρόπουλος), τον Εθνικό και το Ηράκλειο.

Η καθιέρωση

Το 1976 η ομάδα εφήβων του Ιωνικού, με ηγετική φυσιογνωμία τον Παναγιώτη Γιαννάκη, κατέκτησε το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα κερδίζοντας στον τελικό που διεξήχθη στη Λάρισα τον Ηρακλή Θεσσαλονίκης. Την ίδια χρονιά, στις 12 Σεπτεμβρίου 1976, στο Τουρνουά της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης και με αντίπαλο την Τσεχοσλοβακία, ο Γιαννάκης σε ηλικία μόλις 17 ετών φόρεσε για πρώτη φορά τη φανέλα της Εθνικής Ελλάδος Ανδρών. 
Ο Ιωνικός από την περίοδο 1975-76 έως εκείνη του 1985-86 συμμετείχε ανελλιπώς στην Α' Εθνική Κατηγορία, ενώ πρόλαβε και το πρώτο πρωτάθλημα της Α1 το 1986-87 οπότε και υποβιβάστηκε. 
Στο διάστημα αυτό μετρά δύο συμμετοχές στο Κύπελλο Κόρατς (1979-80 με την ελβετική Νιόν και 1984-85 με την ισραηλινή Χάποελ Τελ Αβίβ) με συνολικό απολογισμό μία νίκη και τρεις ήττες. Θα είχε συμμετάσχει και νωρίτερα όταν την περίοδο 1977-78 κατέλαβε την 5η θέση της τελικής βαθμολογίας, ωστόσο τιμωρήθηκε από την Ε.Ο.Κ. με αφαίρεση βαθμών λόγω επεισοδίων με αποτέλεσμα να πάρει τη θέση του ο Γ.Σ. Αμαρουσίου. Την περίοδο 1979-80 ο Παναγιώτης Γιαννάκης ανεδείχθη πρώτος σκόρερ στο ελληνικό πρωτάθλημα σημειώνοντας 766 πόντους. Αξιοσημείωτα την περίοδο 1983-84 διεξήχθη κι ένας ιστορικός αγώνας του ελληνικού μπάσκετ: ο Ιωνικός αντιμετώπισε στη Νίκαια τον Άρη Θεσσαλονίκης με τελικό σκορ (μετά από παράταση) 113-114. Στον αγώνα αυτό ο Γιαννάκης σημείωσε 73 πόντους (ρεκόρ) έναντι 62 του Νίκου Γκάλη.

Πορεία στην Α2 Εθνική

Η μεταγραφή του Γιαννάκη το καλοκαίρι του 1984 στον Άρη απασχόλησε εκτενώς τον Τύπο εξαιτίας της φιλολογίας που τη συνόδευσε, ωστόσο το ουσιαστικότερο ήταν πως αποδυνάμωσε τη νικαιώτικη ομάδα. Εν τέλει το 1986-87 επήλθε και ο υποβιβασμός της στην Α2 Εθνική εφόσον τερμάτισε στην τελευταία θέση της βαθμολογίας και έχασε με 0-2 στα play-out με τον Ηλυσιακό. Μετά την αποχώρηση του Παναγιώτη Γιαννάκη αθλητές που διακρίθηκαν με τα χρώματα της ομάδας ήταν ο Κώστας Αλεξανδρίδης και οι νεαροί Νίκος Οικονόμου, Θοδωρής Χατζησμάλης, Οδυσσέας Αντωνίου, Γιώργος Λαζάρου κ.ά. Την περίοδο 1986-87 η ομάδα Παίδων του Ιωνικού κατέκτησε το Πανελληνίο Πρωτάθλημα.
Μετά από μακρά πορεία στην Α2 Εθνική, κατά την αγωνιστική περίοδο 1996-97, ο σύλλογος γνώρισε τον υποβιβασμό στη Β' Εθνική, για να επιστρέψει και πάλι μετά το πέρας της περιόδου 1998-99 κατά την οποία τερμάτισε στη 2η θέση με προπονητή τον Άρη Ραυτόπουλο. Την επόμενη χρονιά, 1999-00, κατέλαβε την 8η θέση του τελικού βαθμολογικού πίνακα της Α2 Εθνικής, παραμένοντας στην κατηγορία. Κατά την περίοδο 2000-01 και με προπονητή τον Θεόδωρο Μπολάτογλου οι επιδόσεις της ομάδας ήταν πολύ καλές, συγκεντρώνοντας συνολικά 18 νίκες και 8 ήττες. Συγκεντρώνοντας ένα βαθμό λιγότερο από τους δύο πρωτοπόρους, εν τέλει τερμάτισε στην 3η θέση και απέτυχε να επιστρέψει στην κορυφαία κατηγορία των ελληνικών πρωταθλημάτων.

Τα πέτρινα χρόνια

Τα επόμενα χρόνια, τα οποία χαρακτηρίζονται «πέτρινα» για το σύλλογο, συνοδεύτηκαν από μεγάλες δυσκολίες. Ο Ιωνικός συνδέθηκε οικονομικά με τη Δημοτική Αρχή, ωστόσο φάνηκε πως η άνοδος δεν ήταν εφικτή, η εισροή χρημάτων σταμάτησε απότομα, αφήνοντας μεγάλα χρέη. Κατά την περίοδο 2001-02 οι Νικαιώτες ολοκλήρωσαν τις αγωνιστικές τους υποχρεώσεις στην 11η θέση της βαθμολογίας, για να σκαρφαλώσουν στην 6η θέση την περίοδο 2002-03. Τελικά τη χρονιά 2003-04, με χαμηλό προϋπολογισμό, ο σύλλογος βρέθηκε στη 13η θέση της τελικής βαθμολογίας με 6 νίκες και 20 ήττες και κατά συνέπεια υποβιβάστηκε στη Β' Εθνική. 
Τα οικονομικά προβλήματα ήταν πάντοτε παρόντα και οδήγησαν μέχρι και στην κατάσχεση των ιδιόκτητων γραφείων του Α.Ο. Ιωνικού. Την αγωνιστική περίοδο 2004-05 ο σύλλογος τερμάτισε στην 7η θέση, ενώ την επόμενη χρονιά, 2005-06 έπεσε στη 12η (σε σύνολο 16 ομάδων). Παρ’ όλο που υπολειτουργούσε, διατηρήθηκε στην κατηγορία μία χρονιά ακόμη, με το 2006-07 να φέρνει μια 14η θέση και τον υποβιβασμό.
Διαγωνιζόμενος στη Γ' Εθνική πλέον και συγκεκριμένα στο 2ο Όμιλο Νότου, ο Ιωνικός ολοκλήρωσε τη χρονιά 2007-08 στην 7η θέση του βαθμολογικού πίνακα, για να πέσει στην 9η θέση το 2008-09, διασφαλίζοντας την παραμονή μέσω της διαδικασίας των μπαράζ ενάντια στην ομάδα της Νικόπολης Πρέβεζας.  Τελικά, την περίοδο 2009-10, ο Ιωνικός ολοκλήρωσε τις αγωνιστικές του υποχρεώσεις στην 10η θέση της βαθμολογίας, πέφτοντας στο τοπικό πρωτάθλημα της Ε.Σ.ΚΑ.Ν.Α. για πρώτη φορά στην ιστορία του μετά τη ριζική αναδιάρθρωση των κατηγοριών. Αξιοσημείωτα την ίδια τύχη είχε την ίδια χρονιά κι ένας άλλος ιστορικός σύλλογος, ο Α.Σ. Παπάγου.

Επιστροφή στις εθνικές κατηγορίες

Κάνοντας μια καινούρια αρχή στην Α' Κατηγορία Ανδρών της Ε.Σ.ΚΑ.Ν.Α., ο Ιωνικός κατέλαβε την περίοδο 2010-11 την 4η θέση στην τελική βαθμολογία με προπονητή το Μάη Κωνσταντινίδη. Την επόμενη χρονιά, 2011-12, με τον Δημήτρη Μισιακό στον πάγκο, πέτυχε την κατάκτηση του Πρωταθλήματος και την επιστροφή στη Γ' Εθνική παρά την ισοβαθμία του με τον Εθνικό Πειραιώς.
Τη χρονιά 2012-13, οπότε και ο Ιωνικός Νίκαιας εντάχθηκε στο Πρωτάθλημα του 2ου Ομίλου Νότου της Γ' Εθνικής υπό την καθοδήγηση του Νίκου Καραγιάννη, ολοκλήρωσε τις αγωνιστικές του υποχρεώσεις στη 2η θέση του βαθμολογικού πίνακα. Ακολούθως έλαβε μέρος σε αγώνα κατάταξης με αντίπαλο (αξιοσημείωτα και πάλι) τον Εθνικό Πειραιώς και το νικηφόρο αποτέλεσμα στον αγώνα αυτό έδωσε στην ομάδα της Νίκαιας την άνοδο στη Β' Εθνική Κατηγορία. Άμεσα με την επιστροφή της στην β εθνική η ομάδα της Νίκαιας πραγματοποίησε πρωταθλητισμό. Την σεζόν 13-14 τερμάτισε στην 3 θέση του Νότιου ομίλου με 20 νίκες και μόλις έξι ήττες διεκδικώντας ως και το τέλος την άνοδο αλλά μια μικρή περίοδο αρνητικών αποτελεσμάτων αποδείχθηκε μοιραία με αποτέλεσμα να μην επιτύχει την επιστροφή της στην Α2. Ακολούθησε μεταβατική σεζόν με τον Ιωνικό να στοχεύει σε μια πορεία αντάξια του συλλόγου. Μετά από μια σχετικά καλή σεζόν τερμάτισε με ισάριθμες νίκες και ήττες στην 7 θέση πετυχαίνοντας σε γενικές γραμμές εύκολα την παραμονή στην κατηγορία. Το τέλος της επόμενης σεζόν βρήκε τον Ιωνικό να τερματίζει με τριπλή ισοβαθμία στην δεύτερη θέση του Νότιου ομίλου της β εθνικής αλλά επειδή όμως οι Αμύντας και Ηράκλειο με τους οποίους συγκατοίκησε στην δεύτερη θέση υπερτερούσαν στα μεταξύ τους παιχνίδια δεν κατάφερε να πανηγυρίσει την άνοδο.

Νέο ξεκίνημα και επιστροφή στην Α2

Η αποτυχία της ανόδου την περίοδο 2015-16 προκάλεσε απογοήτευση στην τάξη των Νικαιωτών με αποτέλεσμα να αποχωρήσει ο πρόεδρος και βασικός χρηματοδότης της ομάδας Ίων Βαρουξάκης. Παρ΄όλα αυτά η σεζόν που ακολούθησε βρήκε την ομάδα της Νικαίας να παλεύει για κάτι περισσότερο από μια αξιόλογη πορεία στην β εθνική παρότι υπήρχε η πικρία από την προηγούμενη σεζόν. Αν και προσπάθησε τελικώς κατάφερε να τερματίσει στην 5η θέση του νότιου ομίλου. Το καλοκαίρι του 2017 πραγματοποιήθηκαν εξελίξεις στην ομάδα. Στα διοικητικά εμπλέκεται ο Βαγγέλης Τσάπας με αρχικό διετές πλάνο για την επιστροφή της ομάδας στην Α1. Το πρώτο βήμα έγινε την σεζόν 2017-18. Σπάζοντας το ένα ρεκόρ μετά το άλλο ο Ιωνικός κατέκτησε την πρωτιά του νότιου ομίλου με 29 νίκες και μόλις μια ήττα και κέρδισε την επιστροφή του στην Α2. Παράλληλα, σημείωσαν και μία από τις καλύτερες επιθετικές επιδόσεις στην ιστορία της εν λόγω κατηγορίας.

Η επάνοδος στην Α1

Η χρονιά που ακολούθησε έμελλε να αποτελέσει και την τελευταία προτού η ομάδα της Νικαίας καταφέρει να επιστρέψει στην μεγάλη κατηγορία μετά από 33 ολόκληρα χρόνια. Έχοντας στο ρόστερ σπουδαίες προσωπικότητες του ελληνικού αλλά και του ευρωπαϊκού μπάσκετ όπως τον Λουκά Μαυροκεφαλίδη, τον Βαγγέλη Καράμπουλα, τον Ρόλαντ Σάφτενααρ και πολλούς ακόμα, την παρουσία πολύπειρων προπονητών όπως τον Μάριο Γούναρη και Νίκο Βέτουλα αλλά και με μπροστάρη τον Βαγγέλη Τσάπα, ο Ιωνικός κέρδισε την επάνοδό του στα σαλόνια της Α1 σημειώνοντας και ρεκόρ πόντων στην κατηγορία.