Στεφανιαίο stent

Το στεφανιαίο stent είναι ένας σωλήνας που τοποθετείται στις στεφανιαίες αρτηρίες οι οποίες τροφοδοτούν την καρδιά, ώστε να κρατούν τις αρτηρίες ανοικτές κατά τη θεραπεία των στεφανιαίων νόσων. Το stent χρησιμοποιείται μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται διαδερμική στεφανιαία παρέμβαση (PCI). Τα stents μειώνουν τη στηθάγχη και έχουν αποδειχθεί ότι βελτιώνουν την ικανότητα επιβίωσης σε περίπτωση οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου.
Παρόμοια stents χρησιμοποιούνται σε μη-στεφανιαία αγγεία π.χ στα πόδια κατά την περιφερική αρτηριοπάθεια.

Ιστορία

Ο πρώτος τύπος που αναπτύχθηκε από τον John Robert Dugan από το Shelbyville, IN, ήταν γυμνά-μεταλλικά stents. Κατά την εξέλιξη αναπτύχθηκαν stents με βιοσυμβατές επιφανειακές επενδύσεις, τα οποία δεν εκλύουν φάρμακα, και επίσης stents που απορροφώνται (μεταλλικά ή πολυμερή).

Τοποθέτηση

Η θεραπεία μιας αποφραγμένης στεφανιαίας αρτηρίας με stent ακολουθεί τα ίδια βήματα όπως άλλες διαδερματικές στεφανιαίες επεμβάσεις αγγειοπλαστικής με λίγες σημαντικές διαφορές. Η επεμβατική καρδιολογία χρησιμοποιεί αγγειογραφία για να καθορίσει την τοποθεσία και να εκτιμήσει το μέγεθος της στένωσης, εγχύοντας  μέσω του οδηγού καθετήρα ένα σκιαγραφικό μέσο και παρακολουθώντας τη ροή του αίματος διαμέσου των στεφανιαίων αρτηριών. Το ενδοαγγειακό υπερηχογράφημα (IVUS) μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να προσδιοριστεί το πάχος και η σκληρότητα της βλάβης. Ο καρδιολόγος χρησιμοποιεί αυτές τις πληροφορίες για να αποφασίσει εάν θα θεραπεύσει τη βλάβη με stent, και αν ναι, το είδος και το μέγεθός του. Τα stents που εκλύουν ναρκωτικά πωλούνται συχνά ως μια ενιαία μονάδα, με το stent στην καταρρέουσα μορφή του προσκολλημένο πάνω στην εξωτερική επιφάνεια ενός μπαλονιού καθετήρα. Εκτός Η.Π.Α., οι γιατροί μπορούν να εκτελέσουν την  "απευθείας τoποθέτηση του stent" όπου το stent τοποθετείται στην περιοχή της βλάβης και διαστέλλεται. Κοινή πρακτική στις Η.Π.Α. είναι να διευρύνουν τον αυλό του αγγείου στο σημείο της βλάβης πριν χορηγηθεί το stent. Η διεύρυνση αυτή επιτυγχάνεται με τοποθέτηση στη βλάβη ενός καθετήρα μπαλονιού, διευρύνοντας τον ως το φυσιολογικό μέγεθος του μέγεθος του αγγείου. Ο γιατρός αποσύρει αυτόν τον καθετήρα και τοποθετεί το stent στον δικό του καθετήρα μπαλονιού στο σημείο της βλάβης. Ο γιατρός διευρύνει το μπαλόνι το οποίο διαμορφώνει το μεταλλικό stent στο διευρυμένο μέγεθός του. Ο γιατρός μπορεί επίσης να προσαρμόσει την εφαρμογή του stent ώστε να ταιριάζει στο μέγεθος του αγγείου, χρησιμοποιώντας (IVUS) ως οδηγό. Είναι σημαντικό ότι το στέλεχος του stent βρίσκεται σε άμεση επαφή με τα τοιχώματα του αγγείου ώστε να εξαλείφει πιθανές παρενέργειες όπως αιματικούς θρόμβους. Πολύ μακριές περιοχές βλάβης απαιτούν περισσότερα από ένα stent.
Η διαδικασία πραγματοποιείται σε μια κλινική καθετηριασμού. Για την αντιμετώπιση παρενεργειών,οι ασθενείς κρατούνται τουλάχιστον μια νύχτα υπό παρακολούθηση.
Όσον αφορά βλάβες των στεφανιαίων αρτηριών κοντά στους βρόγχους, απαιτούνται επιπλέον τεχνικές.

Επαναπόφραξη

Τα στεφανιαία stents, μπορούν να τοποθετηθούν εντός της αρτηρίας βοηθώντας στο να κρατηθεί ανοικτή. Ωστόσο, καθώς το stent είναι ένα ξένο αντικείμενο (όχι φυσικό ως προς το σώμα), παρακινεί μια ανοσολογική απάντηση. Αυτό μπορεί να προκαλέσει τον ουλώδη ιστό να αυξηθεί πάνω στο stent. Επιπλέον, υπάρχει μια ισχυρή τάση προς σχηματισμό θρόμβων στην περιοχή του τραυματισμένου αρτηριακού τοιχώματος. Εφόσον τα αιμοπετάλια εμπλέκονται στη διαδικασία θρομβοποίησης, οι ασθενείς πρέπει να λαμβάνουν διπλή θεραπεία, συνήθως λαμβάνοντας κλοπιδογρέλη για ένα χρόνο και ασπιρίνη αορίστως. Με σκοπό τη μείωση της θεραπείας, νέας γενιάς stent αναπτύχθηκαν με βιοδιασπώμενα πολυμερή.
Ωστόσο, η διπλή αντιαιμοπεταλιακή θεραπεία μπορεί να είναι ανεπαρκής ώστε να παρεμποδίσει πλήρως τους θρόμβους που αναπτύσσονται. Αυτοί και ο πολλαπλασιασμός των κυττάρων μπορούν να προκαλέσουν την στένωση των stent. Τα stent που εκλύουν ναρκωτικά έχουν σχεδιαστεί για να μειώνουν αυτό το πρόβλημα, με το να ελευθερώνουν ένα αντιπολλαπλασιαστικό φάρμακο.

Αμφιλογία

Η αξία της τοποθέτησης stent για τη διάσωση μιας επικείμενης καρδιακής προσβολής έχει καθοριστεί ξεκάθαρα σε πολλαπλές μελέτες, αλλά οι μελέτες απέτυχαν στο να βρούν μείωση σε  τελικά σημεία για την ιατρική περίθαλψη εναντίον των stent σε ασθενείς με σταθερή στηθάγχη. Το stent που διανοίγει την αρτηρία μπορεί προσωρινά να ανακουφίσει τη στηθάγχη, αλλά δε συνεισφέρει στη μακροζωία. Η πλειονότητα των καρδιακών επεισοδίων δεν προέρχεται από στένωση αρτηριών.
Ένας πιο μόνιμος και επιτυχής τρόπος για την αποφυγή καρδιακών επεισοδίων σε ασθενείς με υψηλό κίνδυνο είναι η διακοπή του καπνίσματος, η άσκηση,και λήψη φαρμάκων για τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, μείωση της χοληστερόλης και την αποφυγή θρόμβων του αίματος.

Επαναστένωση

Ένα από τα μειoνεκτήματα των αγγειακών stent είναι η πιθανότητα της επαναστένωσης μέσω της ανάπτυξης ενός παχέος ιστού μέσα στον αυλό, τον επονομαζόμενο νεοχιτώνα. Η ανάπτυξη του νεοχιτώνα είναι ποικίλη αλλά μερικές φορές είναι τόσο σοβαρή ώστε μπορεί να φράξει ξανά τον αγγειακό αυλό, ειδικά στην περίπτωση αγγείων μικρότερης διαμέτρου. Οι τωρινές μελέτες επικεντρώνονται στη μείωση του νεοχιτώνα έπειτα από τοποθέτηση stent. Σημαντικές πρόοδοι έχουν γίνει, περιλαμβάνοντας τη χρήση περισσότερων συμβατών υλικών, όπως αντιφλεγμονώδη και άλλα. Η επαναστένωση μπορεί να αντιμετωπιστεί χρησιμοποιώντας τις ίδιες μεθόδους με τη στένωση.