Θεός

Η δημιουργία της έννοιας του θεού και η λατρεία των θεών

Η έννοια του θεού για τον άνθρωπο, είναι απόλυτα συνδεδεμένη και συνυφασμένη με το υπερφυσικό, το μεταφυσικό, το υπέρτατο και το υπερβάλλον. Οι άνθρωποι που πίστευαν ή πιστεύουν σε θεό, ουσιαστικά ομολογούν την πίστη τους για την ύπαρξη ενός υπέρτατου ή υπερφυσικού ή ανώτερου όντος. 
Αρχικά η έννοια δημιουργήθηκε σχεδόν από την εμφάνιση του ανθρώπου και αποδιδόταν κυρίως σε φυσικά φαινόμενα τα οποία δεν μπορούσε να κατανοήσει ο άνθρωπος π.χ. τον κεραυνό και την βροντή, θεωρώντας ότι αυτά προέρχονται ή δημιουργούνται από μία υπέρτατη οντότητα, τον οποίο ονόμασε θεό.  Όσο η ανθρωπότητα εξελισσόταν και δημιουργήθηκαν οι πρώτες κοινωνίες, οι οικισμοί και κατόπιν οι πόλεις-κράτη στην αρχαιότητα, οι θεοί και κατ επέκταση οι θρησκείες, αποτελούσαν βασικό στοιχείο της ζωής του ανθρώπου. Στη διάρκεια των χρόνων ο άνθρωπος θεοποίησε και λάτρευε διάφορα είδωλα (ειδωλολατρία), αλλά και η τάση θεοποίησης διάφορων αντικειμένων (φετιχισμός). Από την αρχαιότητα ως και σήμερα οι άνθρωποι είτε για λόγους λατρείας, είτε για καλλιτεχνικές εκφράσεις, δημιούργησαν ομοιώματα των θεών που λάτρευαν, όπως τα αγάλματα θεών σε τόπους λατρείας, αλλά και πίνακες ζωγραφικής για εικαστικούς λόγους. Οι άνθρωποι λάτρευαν και λατρεύουν μέχρι σήμερα, θεούς όπως ιερά ζώα, ανθρώπους, βασιλείς, καλά ή κακά πνεύματα κ.λ.π., στα οποία αποδίδονταν υπερφυσικές ιδιότητες.

Ιουδαϊσμός

Η ενότητα αυτή είναι κενή, ανεπαρκώς ανεπτυγμένη ή ανολοκλήρωτη. Η βοήθειά σας είναι καλοδεχούμενη!

Ελληνική Εθνική Θρησκεία

Κατά την Ελληνική Εθνική Θρησκεία, οι Θεοί είναι εσωκοσμικά μη προσωπικά όντα που εγγυώνται την "παλίντονο αρμονία" του Κόσμου, ο οποίος αποτελεί το αιώνιο και αδημιούργητο Όντως Ον. Αυτονόητο είναι ότι κανείς Θεός ή Θεά του Ελληνικού Πανθέου δεν υπήρξε δημιουργός του Σύμπαντος, εν αντιθέσει με την έννοια του εξωκοσμικού και προϋπάρξαντος του Κόσμου Θεού των μονοθεϊστικών θρησκειών. Στο περιοδικό "Scroll Of Oplontis" είχε δοθεί το έτος 1991 μία περιγραφή των Θεών:
"Ο όρος "Πολυθεϊσμός" προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις "πολύς" και "Θεός" και σημαίνει λατρεία πολλών θεοτήτων. Ως "Πολυθεϊσμός" λοιπόν ορίζεται η αντίληψη περί υπάρξεως περισσοτέρων του ενός Θεών. Είναι η αντίληψη μίας πολλαπλότητος των θείων δυνάμεων. Είναι επίσης η αντίληψη ότι το Θείον ενυπάρχει σε πολλές και διαφορετικές οντότητες και υπάρξεις".
"Υπάρχουν πολλοί Θεοί και Θεές. Είναι οι ανώτατες και ισχυρότατες όλων των υπάρξεων. Είναι πάνσοφες και δίκαιες. Οι Θεοί και οι Θεές είναι αθάνατοι και άξιοι κάθε σεβασμού και τιμής. Οι Θεοί έχουν πολλές μορφές και μπορούν να επιφαίνονται με πολλούς τρόπους. Είναι τόσο έμφυτοι όσο και ένδημοι. Είναι παρόντες στα στοιχεία και τις μορφές της Υπάρξεως. Εκδηλώνονται μέσα από τις φυσικές δυνάμεις, ως ύλη και ενέργεια, αλλά είναι συνάμα και ανώτατες οντότητες που δεν δεσμεύονται από καμία υλική μορφή. Μπορούν ωστόσο να φανούν μέσα από ανθρώπινες ή άλλες υπάρξεις, όπως λ.χ. ζώα ή φυτά, ή μέσα από υλικά αντικείμενα. Δεν υπάρχουν ζωικά ή μορφικά όρια για τους Θεούς και τις Θεές. Είναι ό,τι επιθυμούν να είναι".
"Το Θείον είναι πολύμορφο και πολύτροπο, τόσο από πλευράς εμφανίσεως όσο και από πλευράς πραγματικότητος. Κανένας μοναδικός Θεός ή Θεά δεν κρύβεται πίσω από την πολλαπλότητα των θείων μορφών. Οι Θεοί και οι Θεές είναι αντικειμενικά υπαρκτές οντότητες των οποίων η ύπαρξη δεν εξαρτάται από τις πεποιθήσεις ή τις πράξεις κατωτέρων όντων. Δεν είναι αρχέτυπα. Δεν είναι φανταστικά σύμβολα των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων ή της ανθρωπίνης διανοίας. Ούτε είναι αλληγορικές αναπαραστάσεις φυσικών συμβάντων και διαδικασιών".
"Οι Θεοί και οι Θεές είναι πραγματικοί. Υπάρχουν. Η σοφία και η δύναμή τους δίνουν μορφή σε αυτό το Σύμπαν, σε αυτή την συγκεκριμένη μορφή του Κόσμου. Η ομορφιά και η χάρις τους θα διαρκέσουν αιώνια. Οι Θεοί και οι Θεές είναι ελεύθερες και ανεξάρτητες υπάρξεις. Είναι όλοι τους εξίσου θείοι. Δεν εξουσιάζονται από καμία άλλη οντότητα ή δύναμη. Οι παντοδύναμοι Θεοί και Θεές δεν χρειάζονται τίποτε. Απλώς σχηματίζουν ό,τι επιθυμούν".

Θρησκειολογία

Σύμφωνα με τον Π. Χρήστου (Το Μυστήριο του Θεού) οι φιλόσοφοι παριστάνουν τον Θεό ως αφηρημένη δύναμη που κατανοείται μόνον ως ασυνείδητο και χωρίς ζωή κινούν ακίνητο. Ακόμη θεωρείται η παρουσίαση του Θεού ως υπερκόσμιας κατάστασης αδιαμόρφωτης, πριν έλθη ο Δημιουργός του Πλάτωνα να τη διαμορφώση, ή με το χάος, πριν έλθει να το οργανώσει ο Νους του Αναξαγόρα. 
Πάντα σύμφωνα με τον ίδιο συγγραφέα αντιλήψεις τέτοιου είδους αποκαλύπτουν ότι ο Θεός ασκεί τέτοια επιρροή στον κόσμο μας και προβάλλει τέτοια συγκεκριμένη βούληση, ώστε η ανθρωπίνη βούληση να μη μπορεί
να την υπερκεράσει ή να την παραβλέψει με οποιονδήποτε τρόπο. Για αυτό η ανθρώπινη σκέψη ασχολείται με αυτόν ακόμη και αρνητικά. Καθίσταται, λοιπόν, σαφές ότι ο Θεός είναι το Ον.

Φιλοσοφία

Ο Θεός για τον Θ. Πελεγρίνη αποτελεί τη συστατική έννοια, την αναγκαία προϋπόθεση κάθε θρησκείας, χωρίς την οποία η ίδια η θρησκεία δεν είναι δυνατόν να υπάρξει. Σε όλων των ειδών τις θρησκείες, είτε αυτές εντάσσονται στον μονοθεϊσμό, ανήκουν στον πολυθεϊσμό ή τον πανθεϊσμό, ο Θεός θεωρείται οντότητα που ξεπερνά τα ανθρώπινα όρια και κάθε άλλου εγκόσμιου όντος. Όσον αφορά τώρα στην ύπαρξή του -για το αν πραγματικά υπάρχει ή όχι- οι αποδείξεις που διατυπώνονται ταξινομούνται γενικά σε τέσσερις κατηγορίες: λογικές, κοσμολογικές, τελεολογικές και ηθικές.
Πρόσφατα, δύο επιστήμονες της Πληροφορικής, ο Christoph Benzmüller του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Βερολίνου και ο Bruno Woltzenlogel Paleo του Τεχνικού Πανεπιστημίου της Βιέννης, απέδειξαν με τη χρήση προηγμένης τροπικής λογικής ένα θεώρημα σχετικά με την ύπαρξη του Θεού. Το θεώρημα είχε αρχικά προταθεί από τον μαθηματικό Kurt Gödel, και η απόδειξη βασίζεται στο επιχείρημα ότι, εξ ορισμού, ο ο ανθρώπινος νους δε μπορεί να συλλάβει κάτι μεγαλύτερο του Θεού. Και εφόσον ο Θεός υπάρχει εννοιολογικά, το ίδιο ανώτερο Όν θα τον θεωρούσαμε αν υπήρχε και στη πραγματικότητα. Γι αυτό και πρέπει να υπάρχει.
Το επιχείρημα αυτό δεν ήταν και δεν είναι κάτι νέο. Πολλοί είναι εκείνοι που έχουν προσπαθήσει ανά τους αιώνες να αποδείξουν πιθανολογικά ή ντετερμινιστικά την ύπαρξη του Θεού βασιζόμενοι σ αυτού του είδους την αφηρημένη συλλογιστική. Η διαφορά με τον Kurt Gödel είναι ότι πρότεινε επιπλέον μια μαθηματικά απόδειξη της ιδέας. Οι ορισμοί και τα αξιώματα - οι αρχικές αναπόδεικτες παραδοχές της θεωρίας - και άρα και τα θεωρήματα που έπονται αυτών μπορεί να εκφραστούν ως μαθηματικές σχέσεις. Και αυτό σημαίνει ότι μπορούν να αποδειχθούν, όπως και έγινε με το άρθρο «Αυτοματοποίηση της Οντολογικής Απόδειξης του Gödel για την Ύπαρξη του Θεού με Υψηλής Τάξης Αυτοματοποιημένο Πρόγραμμα Απόδειξης Θεωρημάτων» στην 21η European Conference on Artificial Intelligence.