Βαλκανική ιστορία

Πρώιμοι πολιτισμοί

Οι πρώιμοι πολιτισμοί των Βαλκανίων ήταν κυρίως γεωργικοί. Οι αρχαιολόγοι έχουν πιστοποιήσει συμπλέγματα πρώιμων πολιτισμών, όπως ο Πολιτισμός Κουκουτένι (4500 π.Χ. - 3500 π.Χ.), ο Πολιτισμός Βίντσα (5000 π.Χ.-3000 π.Χ.) και ο αποκαλούμενος πολιτισμός της γραμμικής ταινιωτής κεραμικής, (linearbandkeramik LBK). Ένας αξιοσημείωτος αριθμός τεχνουργημάτων, όπως οι πινακίδες της Ταρταρίας, υποδεικνύουν μια πρώιμη ινδοευρωπαϊκή γραφή. Αναφοράς επίσης χρήζει σε αυτό το σημείο ο προϊστορικός λιμναίος οικισμός του Δισπηλιού Καστοριάς, στον οποίο ανακαλύφθηκαν δείγματα τέτοιας γραφής και ο Πολιτισμός Μπουτμίρ με τα υπέροχα κεραμικά του, που αποκαλύφθηκε στα περίχωρα του Σεράγεβο. Η ανακάλυψή του προκάλεσε τέτοια αίσθηση στον αρχαιολογικό κόσμο, ώστε το Διεθνές Συνέδριο Αρχαιολογίας και Ανθρωπολογίας έγινε στο Σεράγεβο το 1894.

Ινδο-Ευρωπαίοι

Παρά την πολυεθνική φύση της περιοχής φαίνεται ότι οι περισσότεροι κάτοικοι της χερσονήσου μοιράζονταν κοινούς πρόγονους. Οι πρόσφατες εξελίξεις στη γενετική θα μας βοηθήσουν στα επόμενα χρόνια να έχουμε μια καλύτερη εικόνα του γενετικού δείκτη της περιοχής. Σύμφωνα με την παρούσα γνώση μας ο γενετικός δείκτης M170 φαίνεται πως ήλθε από τη Μέση Ανατολή στη βαλκανική περιοχή σχεδόν πριν από 20.000 χρόνια. Σήμερα ο ίδιος δείκτης είναι στον ίδιο τόπο μοναδικός, αν και η έρευνα υποδεικνύει ότι περίπου το 80% της ευρωπαϊκής γενετικής δεξαμενής φθάνει έως την παλαιολιθική περίοδο.
Η κάθοδος των Ινδοευρωπαίων άρχισε περίπου το 2500 π.Χ., με την κατάκτηση τοπικών αγροτικών πολιτισμών, εξαιτίας του πλεονεκτήματος της χρήσης εξελιγμένων όπλων και του αλόγου. Ανάμεσά τους λογίζεται και οι πρώτη ελληνική φυλή -πιθανώς οι Αχαιοί- που έφθασε στην ελληνική χερσόνησο περίπου το 1800 π.Χ., για να συναντήσει έναν μη Ινδοευρωπαϊκό λαό, τους Πελασγούς. Οι Μυκηναίοι, οι σημαντικότεροι των Αχαιών έφθασαν ανέπτυξαν στην Ελλάδα έναν από τους πρωιμότερους Ινδοευρωπαϊκούς πολιτισμούς των Βαλκανίων περί το 1600 π.Χ. Οι Μυκηναίοι παρήκμασαν κατά την περίοδο της καθόδου των Δωριέων περί το 1100 π.Χ.. Όσον αφορά στην ύπαρξη των Ιλλυρικών φυλών υπάρχει η θεωρία που τους συνδέει με τον πολιτισμό Χάλστατ (Hallstatt) και εκείνη που τους θεωρεί αυτόχθονες λαούς.
Περί το 1500 π.Χ. εγκαθίστανται στην βαλκανική χερσόνησο οι Θράκες, ένας άλλος Ινδοευρωπαϊκός λαός με τη δική του γλώσσα και έθιμα. Εξαπλώνονται σε περιοχές της σημερινής Ρουμανίας, Βουλγαρίας, Βόρειας Μακεδονίας, Σερβίας και Θράκης. Οι Φρύγες, εγκατεστημένοι αρχικά στις νότιες περιοχές των Βαλκανίων πέρασαν σταδιακά στη Μικρά Ασία, όπου ανέπτυξαν τον δικό τους πολιτισμό.

Τρέχουσα κατάσταση και προοπτικές

Από το 2000, όλα τα Βαλκανικά κράτη είναι φιλικά προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.
Η Ελλάδα είναι μέλος της Ε.Ε. από το 1981. Η Σλοβενία και η Κύπρος από το 2004. Η Βουλγαρία και η Ρουμανία έχουν ενταχθεί από το 2007. Η Κροατία επίσης αναμένεται να γίνει μέλος του οργανισμού, εντούτοις λόγω της έλλειψης συνεργασίας με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY) στην αναζήτηση ενός φυγάδα στρατηγού, του Ante Gotovina, η ένταξη της τον Μάρτιο του 2005. Η Τουρκία υπέβαλλε αίτηση ένταξης από το 1963 και μέχρι το 2004 οι διαπραγματεύσεις για την εισδοχή της δεν έχουνε ακόμα αρχίσει, αν και έχει υπογραφεί συμφωνία για τελωνειακή ένωση. Το 2004 η Βουλγαρία, η Ρουμανία και η Σλοβενία έγιναν επίσης και μέλη του NATO.

Όλες οι άλλες Βαλκανικές χώρες έχουν εκφράσει την επιθυμία τους να ενταχθούν στην Ε.Ε. αλλά σε κάποια άγνωστη ακόμα ημερομηνία στο μέλλον.