Οικονομικά της προστασίας της ιδιωτικότητας της πληροφορίας

Εισαγωγή

Το δικαίωμα του πληροφοριακού αυτοπροσδιορισμού του πολίτη αποτελεί τη βάση των σύγχρονων δημοκρατικών κοινωνιών: κάθε πολίτης έχει το δικαίωμα να αποφασίζει ποιος θα γνωρίζει τι για εκείνον, πώς θα το χρησιμοποιεί και για ποιον σκοπό. Υπεύθυνη για την ταξινόμηση των προσωπικών δεδομένων είναι η αρχή της προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ).
Τα τελευταία χρόνια, διάφορες πολιτικοοικονομικές και κυρίως τεχνολογικές εξελίξεις δημιουργούν νέα δεδομένα και νέες προκλήσεις για την προστασία της ιδιωτικής ζωής. Η αυξανόμενη χρήση του Διαδικτύου έχει οδηγήσει σε επιχειρηματικά μοντέλα που βασίζονται στην ανταλλαγή προσωπικών πληροφοριών μεταξύ δικτυακών προμηθευτών και τρίτες οντότητες. Παραδείγματα αποτελούν η υπηρεσία Gmail της Google και το κοινωνικό δίκτυο Facebook, εταιριών που προσφέρουν δωρεάν υπηρεσίες σε αντάλλαγμα τις προσωπικές πληροφορίες των χρηστών. Οι υπηρεσίες αυτές, χρησιμοποιούνται από άλλες εταιρίες για την διαφήμιση των προϊόντων τους. Υπάρχει μια αυξανόμενη συζήτηση, σχετικά με το ποιες προσωπικές πληροφορίες μπορούν να θεωρηθούν ως «οικονομικό αγαθό» και πως ένα τέτοιο «περιουσιακό στοιχείο» θα πρέπει να τιμολογηθεί και να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Κατά συνέπεια απαιτείται, η δημιουργία βιώσιμων επιχειρηματικών μοντέλων για την προστασία της ιδιωτικής ζωής, για τη βιώσιμη ανάπτυξη των υπηρεσιών του Διαδικτύου. Οι ιδιωτικές επιχειρήσεις στην προσπάθειά τους να εξασφαλίσουν πλεονεκτήματα έναντι των ανταγωνιστών τους αντιμετωπίζουν τα προσωπικά δεδομένα ως οικονομικούς πόρους και προσανατολίζουν το μάρκετινγκ σε πολιτικές οι οποίες εξατομικεύουν την ομάδα-στόχο, διευρύνοντας έτσι τους κινδύνους για την ιδιωτική ζωή.
Συμπέρασμα όλων αυτών είναι ότι η προστασία προσωπικών δεδομένων αποτελεί ένα οικονομικό πρόβλημα, ακόμα και όταν τα θέματα προστασίας της ιδιωτικής ζωής μπορεί να μην έχουν άμεση οικονομική ερμηνεία.

Ιστορικό υπόβαθρο

Η εμπειρική βιβλιογραφία σχετικά με το πόσο αποτιμάται η προστασία της ιδιωτικής ζωής είναι στενά συνδεδεμένη με τη θεωρητική βιβλιογραφία σχετικά με τα οικονομικά της πληροφορίας. Οι οικονομολόγοι άρχισαν να ενδιαφέρονται και να μελετούν, το πώς οι πράκτορες διαπραγματεύονται συναλλαγές που σχετίζονται με την προστασία της ιδιωτικής ζωής, καθώς και τις συνέπειες των αποφάσεών τους, από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, με τη συμβολή του από τους μελετητές της σχολής του Σικάγο, και. Ανανεωμένο ενδιαφέρον για το περιοχή προέκυψε γύρω στα μέσα της δεκαετίας του 1990 (βλέπε, για παράδειγμα, και ). Τα τελευταία χρόνια, κάποια τυπικά μικροοικονομικά μοντέλα της συναλλαγής της ιδιωτικής ζωής, άρχισαν να εμφανίζονται (βλ. για παράδειγμα, και ). Την ίδια στιγμή, διερευνούνται και άλλα ζητήματα, όπως η πρόβλεψη και η σύγκριση των παροχών, το κόστος, και άλλες συνέπειες, που συνδέονται με την προστασία των ιδιωτικών πληροφοριών (βλέπε, για παράδειγμα, και ).

Το κόστος της προστασίας της ιδιωτικότητας

Η αναγκαιότητα της ανάλυσης κόστους προκύπτει από το γεγονός, ότι σε ένα περιβάλλον επέκτασης της χρήσης των πάσης φύσης πόρων η ανάλυση αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να δώσει ώθηση στην αύξηση της αποτελεσματικότητας συνδέοντας τις εισροές (κόστη), με τις εκροές (οι παρεχόμενες πληροφορίες κλπ.),(). Όσον αφορά τον τομέα της προστασίας των προσωπικών δεδομένων το κόστος αλλάζει, ανάλογα με τους ενδιαφερόμενους που μπορεί να είναι είτε οι νόμιμοι δικαιούχοι (χρήστες) των δεδομένων, είτε κάποιες εταιρίες οι οποίες διαχειρίζονται τα προσωπικά δεδομένα των χρηστών. Για να πετύχουν προστασία της ιδιωτικότητας, οι χρήστες και οι εταιρίες παροχής προστασίας πρέπει να δαπανήσουν μεγάλα χρηματικά ποσά. Οι δαπάνες που πραγματοποιούνται από επιχειρήσεις και άτομα, οφείλονται σε ανεπαρκή ή ελλειπή προστασία της ιδιωτικότητας, είτε γιατί οι ιδιώτες δεν προστατεύουν από μόνοι τους τον εαυτό τους, είτε γιατί οι επιχειρήσεις δεν πετυχαίνουν εσωτερίκευση του κόστους. Επιπλέον δαπάνες μπορεί να προκύψουν, γιατί από την πλευρά τους κάποιες επιχειρήσεις δεν τηρούν την προστασία του απορρήτου. Συν των άλλων, το κόστος για τις επιχειρήσεις που παρέχουν προστασία του απορρήτου σε εισαγόμενα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα (π.χ. από ΕΕ σε USA) αυξάνεται κατά πολύ. Από την πλευρά των χρηστών στο κόστος για την προστασία της ιδιωτικότητάς τους, περιλαμβάνονται τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν τα άτομα για να προστατευθούν από επιθέσεις παραβίασης της ιδιωτικότητάς τους. Στο συνολικό κόστος συγκαταλέγεται επίσης το κόστος λήψης ανεπιθύμητων μηνυμάτων, κλήσεων, spam κλπ. Πέρα από το οικονομικό κόστος, δεν πρέπει να παραλείψουμε να αναφερθούμε και σε κόστη που δεν σχετίζονται άμεσα με την οικονομία, όπως για παράδειγμα το ηθικό κόστος όταν διαρρεύσουν ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα ατόμων.