Μαιευτική

Η μαιευτική είναι ένα επάγγελμα που ανήκει στις ιατρικές επιστήμες και ασχολείται με την εγκυμοσύνη, τον τοκετό και τη λοχεία, συμπεριλαμβανομένης και της φροντίδας του νεογνού, εκτός από τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία των γυναικών καθ'όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Η επαγγελματίας της μαιευτικής είναι γνωστή ως μαία. Η στολή που φοράει η μαία αποτελείται από μπλόυζα με παντελόνι και είναι συνήθως χρώματος ροζ και απαλό γαλάζιο.
Μια μετα-ανάλυση του 2013 από το Ίδρυμα Κοχρέιν συμπέρανε ότι ΄΄πρέπει να προσφέρονται στις περισσότερες γυναίκες μαιευτικά πρότυπα φροντίδας και οι γυναίκες πρέπει να ενθαρρύνονται να ζητούν αυτήν την επιλογή, αν και πρέπει να δειχθεί η δέουσα προσοχή στην εφαρμογή αυτής της συμβουλευτικής σε γυναίκες με σημαντικές ιατρικές ή μαιευτικές επιπλοκές΄΄. Στην ανάλυση βρέθηκε ότι η μαιευτική φροντίδα συνδεόταν με μείωση στη χρήση του επισκληρίδιου ορού, με λιγότερες περινεοτομές ή τοκετούς με εργαλεία, και μειωμένες πιθανότητες απώλειας του εμβρύου πριν την ολοκλήρωση 24 εβδομάδων κυοφορίας. Ωστόσο, αυτού του είδους η φροντίδα έχει συσχετισθεί με αύξηση του μέσου όρου διάρκειας τοκετού μετρημένου σε ώρες.

Πρώτο τρίμηνο

Οι εξετάσεις του πρώτου τριμήνου διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Γίνονται Τεστ-Παπ και γενική εξέταση ούρων, αιματολογικές εξετάσεις που συμπεριλαμβάνουν μια γενική εξέταση αίματος, ομαδοποίηση αίματος(περιλαμβανομένης εξέτασης ρέζους), εξετάσεις για σύφιλη, ηπατίτιδα, HIV και ερυθρά. Επιπλέον μπορούν να γίνουν εξετάσεις για χλαμύδια με δείγμα ούρων, και εξετάσεις Δρεπανοκυτταρικής αναιμίας και Μεσογειακής αναιμίας σε γυναίκες που ανήκουν σε ομάδες υψηλού ρίσκου. Χρειάζεται η συναίνεση των γυναικών πριν τις απαραίτητες εξετάσεις. Επίσης μετρούνται η πίεση του αίματος, το ύψος και το βάρος. Οι προηγούμενες εγκυμοσύνες καθώς και το οικογενειακό, κοινωνικό και ιατρικό ιστορικό συζητούνται. Οι γυναίκες μπορούν να κάνουν και μία εξέταση υπερήχου κατά το πρώτο τρίμηνο για να υπολογίσουν την εκτιμώμενη ημερομηνία τοκετού. Κάποιες μπορούν να κάνουν γενετικά τεστ, όπως εξετάσεις για το Σύνδρομο Down. Επίσης συζητούνται θέματα όπως η διατροφή, η άσκηση και δυσφορίες όπως οι πρωινές ναυτίες.

Δεύτερο τρίμηνο

Η εγκυμονούσα επισκέπτεται την μαία σε μηνιαία βάση ή και πιο συχνά κατά το δεύτερο τρίμηνο. Ο σύντροφος της μέλλουσα μητέρας μπορεί να τη συνοδεύει. Η μαία θα συζητήσει θέματα εγκυμοσύνης όπως κούραση,καούρες,κιρσούς και άλλα κοινά προβλήματα όπως πόνοι στην πλάτη. Η πίεση του αίματος και το βάρος παρακολουθούνται και η μαία μετράει την κοιλιά της εγκύου για να διαπιστώσει αν το έμβρυο αναπτύσσεται όπως αναμένεται. Εργαστηριακές εξετάσεις όπως γενική εξέταση ούρων, γενική εξέταση αίματος και δοκιμασία ανοχής στη γλυκόζη γίνονται αν η μαία θεωρήσει πως είναι απαραίτητο..

Τρίτο τρίμηνο

Στο τρίτο τρίμηνο η μαία θα βλέπει την εγκυμονούσα κάθε δύο εβδομάδες μέχρι την 36η εβδομάδα και σε εβδομαδιαία βάση μετά από αυτό το όριο. Το βάρος και η πίεση του αίματος θα ελέγχονται, ενώ θα γίνονται και κοιλιακές μετρήσεις. Εργαστηριακά τεστ όπως γενική εξέταση αίματος και γενική εξέταση ούρων μπορούν να γίνουν μαζί με επιπλέον εξετάσεις για υψηλού ρίσκου εγκυμοσύνες. Η μαία ψηλαφεί την κοιλιά της γυναίκας για να καθορίσει τη θέση του εμβρύου. Μια εξέταση λεκάνης μπορεί να γίνει για να δείξει αν ο τράχηλος της μήτρας διαστέλλεται.. Η μαία και η μέλλουσα μητέρα συζητούν για τις επιλογές τοκετού και καταρτούν ένα σχέδιο φροντίδας τοκετού.

Αρχαιότητα

Στην αρχαία Αίγυπτο, η μαιευτική θεωρούνταν γυναικείο επάγγελμα, όπως επιβεβαιώνεται από τον Πάπυρο του Έμπερς ο οποίος χρονολογείται μεταξύ του 1900 και του 1550 π.Χ. Πέντε στήλες του πάπυρου ασχολούνται με την μαιευτική και γυναικολογία, ειδικά με την επιτάχυνση του τοκετού και την πρόγνωση της γέννησης του νεογνού. Ο Πάπυρος του Ουέστκαρ, χρονολογούμενος το 1700 π.Χ., περιλαμβάνει οδηγίες για τον υπολογισμό της αναμενόμενης μέρας τοκετού και περιγράφει διάφορα είδη καρεκλών γέννας. Χαμηλές ανάγλυφες παραστάσεις στα βασιλικά δωμάτια τοκετού στο Λούξορ και σε άλλους ναούς επιβεβαιώνουν πόσο σημαντική ήταν η μαία για αυτόν τον πολιτισμό.
Η μαιευτική στην Ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα Κάλυπτε ένα ευρύ φάσμα γυναικών, όπως τις γερόντισσες που συνέχιζαν τις λαϊκές ιατρικές παραδόσεις στα χωριά της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, εκπαιδευμένες μαίες που αποκτούσαν τις γνώσεις τους από διάφορες πηγές και άριστα εκπαιδευμένες γυναίκες οι οποίες θεωρούνταν γιατροί. Ωστόσο, υπήρχαν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που θεωρούνταν επιθυμητά σε μια ΄΄καλή΄΄ μαία, όπως περιγράφεται από τον ιατρό Σορανό τον Εφέσιο στον 2ο αιώνα. Στο έργο του, Γυναικεία, δηλώνει ότι ΄΄ένα κατάλληλο άτομο πρέπει να είναι εγγράμματο, ψύχραιμο, με καλή μνήμη, αξιοσέβαστο και γενικά με άρτιες τις αισθήσεις της(όραση,ακοή κ.α.), αρτιμελής, εύρωστη και σύμφωνα με κάποιους, πρικοισμένη με μακριά λεπτά δάκτυλα και κοντά νύχια΄΄. Ο Σορανός επίσης προτείνει η μαία να έχει συμπονετική διάθεση (αν και δεν χρειάζεται να έχει γεννήσει η ίδια) και να κρατά τα χέρια της απαλά για την άνεση της μητέρας και του βρέφους. Ο Πλίνιος, ένας άλλος ιατρός της εποχής, εκτιμούσε την ευγένεια και μια ήσυχη και ατάραχη διάθεση σε μαία. Φαίνεται να υπήρχαν τρεις βαθμίδες μαιών: η πρώτη ήταν τεχνικά καταρτισμένη, η δεύτερη είχε περιορισμένη γνώση μαιευτικής και γυναικολογίας από κείμενα, αλλά η τρίτη ήταν άριστα εκπαιδευμένη και θεωρούνταν ως ειδική ιατρός με εξειδίκευση στη μαιευτική.
Η Αγνοδίκη είναι η πρώτη γυναίκα που καταγράφεται να εξασκεί το επάγγελμα της μαίας στην Αρχαία Ελλάδα.
Οι μαίες ήταν γνωστές με πολλούς τίτλους στην αρχαιότητα, όπως ιατρίνη(νοσοκόμα), μαία, obstestrix(μαία) και medica(ιατρός). Φαίνεται ότι η μαιευτική είχε διαφορετική αντιμετώπιση στο ανατολικό άκρο της Λεκάνης της Μεσογείου εν αντιθέσει με τη δυτική. Στην Ανατολή, κάποιες γυναίκες προχωρούσαν πέρα από το επάγγελμα της μαίας σε αυτό του γυναικολόγου (ιατρός γυναικείος), για το οποίο απαιτείτο επίσημη εκπαίδευση. Επίσης υπήρχαν κάποια γραπτά κείμενα περί γυναικολογίας που κυκλοφορούσαν στους ιατρικούς και μορφωμένους κύκλους της Ανατολής που είχαν συγγραφεί από γυναίκες με ελληνικά ονόματα, αν και ήταν λίγες σε αριθμό. Με βάση αυτά τα γεγονότα, φαίνεται ότι η μαιευτική στην Ανατολή ήταν ένα αξιοσέβαστο επάγγελμα στο οποίο αξιοσέβαστες γυναίκες μπορούσαν να κερδίσουν τα προς το ζην και αρκετή υπόληψη ώστε να εκδώσουν έργα τα οποία διαβάζονταν και αναφέρονταν από άνδρες ιατρούς. Για την ακρίβεια, αρκετοί ρωμαϊκοί νόμοι προτείνουν εντόνως οι μαίες να απολαμβάνουν κοινωνική θέση και αμοιβή συγκρινόμενη με αυτή των ανδρών ιατρών. Ένα παράδειγμα τέτοιας μαίας είναι η Σάλπη της Λήμνου, οποία έγραψε για τις γυναικείες ασθένειες και αναφέρεται αρκετές φορές στα έργα του Πλίνιου.
Ωστόσο, στη Ρωμαϊκή Δύση, οι γνώσεις μας για τις μαίες προέρχονται κυρίως από επιτύμβιες στήλες. Έχουν διατυπωθεί δύο θεωρίες ως προς τις απεικονίσεις των στηλών αυτών. Η πρώτη είναι ότι η μαιευτική δεν ήταν ένα ελκυστικό επάγγελμα για τις εγγενώς ελεύθερες γυναίκες, επομένως οι περισσότερες μαίες ήταν δούλες ή προέρχονταν από δούλους. Σύμφωνα με τη δεύτερη, από τη στιγμή που οι περισσότερες επιτύμβιες στήλες περιγράφουν τις γυναίκες ως απελεύθερες, μπορεί να υποτεθεί ότι οι μαίες εκτιμούνταν αρκετά, και ότι κέρδιζαν αρκετά ώστε να εξαγοράσουν την ελευθερία τους. Δεν είναι γνωστά τα κριτήρια σύμφωνα με τα οποία κάποιες δούλες επιλέγονταν για να εκπαιδευθούν ως μαίες. Νεαρές δούλες ίσως να πέρναγαν ένα είδος μαθητείας, αν και είναι πού πιθανό οι μητέρες να δίδασκαν τις κόρες τους..
Τα πραγματικά καθήκοντα μιας μαίας στην αρχαιότητα ήταν κυρίως να βοηθούν στον τοκετό, αν και μπορεί να βοηθούσαν και με άλλα ιατρικά προβλήματα γυναικείας φύσης αν χρειαζόταν. Συχνά, η μαία θα ζητούσε τη βοήθεια ενός ιατρού στην περίπτωση μιας πιο δύσκολης γέννας. Σε πολλές περιπτώσεις η μαία θα συνοδευόταν από δύο ή τρεις βοηθούς.. Στην αρχαιότητα τόσο οι μαίες όσο και οι ιατροί πίστευαν ότι η καλύτερη θέση τοκετού ήταν η καθιστή θέση. Επομένως, κατά τον τοκετό, οι μαίες έφερναν ένα σκαμπό στο σπίτι της ετοιμόγεννης. Στο κάθισμα του σκαμνιού υπήρχε μια τρύπα σε σχήμα ημισελήνου μέσα από το οποίο θα γεννιόταν το βρέφος. Το σκαμνί ή η καρέκλα συχνά είχε μπράτσα από τα οποία η μητέρα πιανόταν. Τα περισσότερα από αυτά τα καθίσματα είχαν πλάτες όπου η γυναίκα μπορούσε να γείρει, αλλά ο Σορανός περιγράφει κάποιες περιπτώσεις όπου η καρέκλα δεν είχε πλάτη και μία βοηθός θα στεκόταν πίσω από τη μητέρα, υποστηρίζοντας την.. Η μαία καθόταν αντικριστά από τη μητέρα, ενθαρρύνοντας και υποστηρίζοντας την, δίνοντας οδηγίες για τις αναπνοές και τις ωθήσεις, μαλάσσοντας ενίοτε το κολπικό άνοιγμα και υποστηρίζοντας το περίναιο κατά τον τοκετό. Οι βοηθοί ίσως βοηθούσαν πιέζοντας προς τα κάτω την κοιλιά της μητέρας.
΄Τελικά, η μαία έπαιρνε το βρέφος, το τοποθετούσε μέσα σε κομμάτια υφάσματος, έκοβε τον ομφάλιο λώρο και καθάριζε το βρέφος.. Το βρέφος μετά πασπαλιζόταν με καθαρό αλάτι σε μορφή σκόνης, με ανθρακικό νάτριο ή με νιτρικό κάλιο για να απορροφήσουν τα υπολειπόμενα σωματικά υγρά του τοκετού, ξεπλενόταν, πασπαλιζόταν ξανά και ξεπλενόταν. Μετά, οι μαίες καθάριζαν όση βλέννα υπήρχε στη μύτη, στο στόμα, στα αυτιά ή στον πρωκτό. Ο Σορανός ενθάρρυνε τις μαίες να βάζουν ελαιόλαδο στα μάτια του βρέφους για να καθαρίζουν τα υπολείμματα του τοκετού και να τοποθετούν ένα κομμάτι μάλλινο ύφασμα βρεγμένο με ελαιόλαδο γύρω από τον ομφάλιο λώρο. Μετά τον τοκετό, η μαία αποφάσιζε αν το βρέφος ήταν υγιές και κατάλληλο για ανατροφή ή όχι. Επιθεωρούσε το νεογέννητο για εκ γενετής διαταραχές και έλεγχε το κλάμα του για την ευρωστία και ζωηρότητα του. Τελικά, οι μαίες έδιναν το πόρισμα για τις πιθανότητες επιβίωσης του βρέφους και συνιστούσαν την έκθεση βρεφών με σοβαρές δυσμορφίες.
Οι υπηρεσίες μιας μαίας δεν ήταν φτηνές, επομένως οι φτωχότερες γυναίκες υποχρεωτικά αρκούνταν με τις γυναίκες της οικογένειας τους. Πολλές πλούσιες οικογένειες διέθεταν τις προσωπικές τους μαίες. Ωστόσο η μεγάλη πλειοψηφία των γυναικών στον Ελληνορωμαϊκό κόσμο λάμβαναν αυτήν τη φροντίδα από μισθωμένες μαίες. Μπορούσαν, ανάλογα με την οικονομική επιφάνεια τους, να διαλέξουν μια μαία με το ανάλογο επίπεδο γνώσεων. Μπορούσαν επίσης να διαλέξουν αν θα προσλάμβαναν μαία που εξασκούσε την παραδοσιακή ιατρική ή κάποια που γνώριζε τις νεώτερες μεθόδους επαγγελματικού τοκετού. Όπως και πολλά άλλα πράγματα στην αρχαιότητα, η ποιοτική γυναικολογική φροντίδα εξαρτιόταν από το κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο της ασθενούς.

Σύγχρονη Εποχή

Στις αρχές του 20ου αιώνα, ξεκίνησε μια σύγκρουση μεταξύ των χειρουργών και των μαιών, καθώς οι ιατροί άρχισαν να θεωρούν ότι οι σύγχρονες τεχνικές τους ήταν καλύτερες τόσο για τη μητέρα όσο και για το βρέφος από την παραδοσιακή ιατρική που εξασκούσαν οι μαίες.. Καθώς οι ιατροί και οι ιατρικοί σύλλογοι πίζαν για ένα νόμιμο μονοπώλιο στη νεογνική φροντίδα, η μαιευτική απαγορεύτηκε ή περιορίστηκε σοβαρά στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και στον Καναδά. Despite accusations that midwives were "incompetent and ignorant", Παρά τις κατηγορίες ότι οι μαίες ήταν ΄΄ανίκανες και αδαείς΄΄, μερικοί αντεπιχειρηματολόγησαν ότι οι ελάχιστα εκπαιδευμένοι χειρουργοί αποτελούσαν μεγαλύτερο κίνδυνο για τις εγκύους. Αυτό το επιχείρημα άντεξε μέχρι την άνοδο της βακτηριολογίας στις αρχές του 1900. Οι γυναίκες άρχισαν να νιώθουν πιο άνετα στα νοσοκομεία με τη φροντίδα και την ευκολία του τοκετού που βίωναν με τους ιατρούς. ΄΄Οι εκπαιδευμένοι ιατροί του νέου αιώνα βρήκαν μεγάλες διαφορες ανάμεσα στα νοσοκομεία και στη μαιευτική που ασκούταν στα σπίτια των γυναικών όπου δεν μπορούσαν να εξασφαλίσουν αποστειρωμένο περιβάλλον ή εκπαιδευμένους βοηθούς΄΄. Οι Γερμανοί κοινωνικοί επιστήμονες Γκούναρ Χάινσον και Ότο Στάιγκερ
σχημάτισαν τη θεωρία ότι η μαιευτική έγινε στόχος δίωξης και καταστολής από τις δημόσιες αρχές επειδή οι μαίες κατείχαν εξειδικευμένες γνώσεις και ικανότητες σχετιζόμενες όχι μόνο με την επικουρία του τοκετού, αλλά και με την αντισύλληψη και έκτρωση..
Στα τέλη του 20ου αιώνα οι μαίες θεωρούνταν ως άριστα εκπαιδευμένες και εξειδικευμένες επαγγελματίες της μαιευτικής. Εντούτοις, στις αρχές του 21ου αιώνα, η αντίληψη της εγκυμοσύνης και του τοκετού με πιθανή παθολογία και επικινδυνότητα κυριαρχεί στη Δυτική κουλτούρα. Αρκετές μαίες που εργάζονται σε νοσοκομειακό περιβάλλον έχουν επηρεαστεί από αυτή την άποψη, αν και είναι εκπαιδευμένες να βλέπουν τον τοκετό ως μια φυσιολογική και υγιής διαδικασία. Ενώ οι μαίες παίζουν μεγαλύτερο ρόλο στη φροντίδα των εγκύων γυναικών στην Ευρώπη απ'ότι στην Αμερική, το ιατρικοποιημένο μοντέλο του τοκετού επηρεάζει και αυτές τις χώρες, αν και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προτείνει ένα φυσικό, κανονικό και εξανθρωποποιημένο τοκετό.
Το μαιευτικό μοντέλο εγκυμοσύνης και τοκετού ως μια φυσιολογική και υγιής διαδικασία παίζει πολύ μεγαλύτερο ρόλο στη Σουηδία και την Ολλανδία απ'ότι στην υπόλοιπη Ευρώπη. Οι Σουηδές μαίες ξεχωρίζουν, μιας και πραγματοποιούν το 80% της προγεννητικής φροντίδας και πάνω από το 80% των υπηρεσιών οικογενειακού προγραμματισμού στη Σουηδία. Οι Σουηδές μαίες παραβρίσκονται σε όλους τους τοκετούς στα δημόσια νοσοκομεία και οι Σουηδές τείνουν να έχουν λιγότερες μεσολαβήσεις στα νοσοκομεία απ'ότι οι Αμερικανίδες. Η Ολλανδική βρεφική θνησιμότητα το 1992 ήταν η δέκατη χαμηλότερη στον κόσμο, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες κατείχαν την 22η θέση. Οι μαίες στη Σουηδία και την Ολλανδία χρωστούν μεγάλο μέρος της επιτυχίας τους στις υποστηρικτικές κυβερνητικές πολιτικές..

Αγορά Εργασίας

Τομείς Απασχόλησης και Προοπτικές Αγοράς Εργασίας: Ο μαιευτής  / η μαία μπορεί να εργαστεί σε ιδιωτικά και δημόσια μαιευτήρια - Νοσοκομεία, γυναικολογικές κλινικές, κέντρα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, ιδιωτικά ιατρεία, εταιρείες μητρικού θηλασμού ή ανώδυνου τοκετού, μονάδες νεογνών, φροντίδα των νεογνών, Τμήμα Οικογενειακού Προγραμματισμού των Νοσοκομείων,σε Χειρουργεία Συμετέχωντας στη Χειρουργική Ομάδα π.χ. (Γέννα) κ.α., κέντρα υγείας,  οι μαιευτές / μαίες μπορούν να εργαστούν και ως ελεύθεροι  επαγγελματίες να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους  στο σπίτι της εγκύου ή μητέρας, και του νεογνού, κυρίως σε χωριά  και  ημιαστικές περιοχές, αφού έχουν ασκήσει τις δραστηριότητές τους για δύο χρόνια σε  νοσοκομείο ή άλλο  ίδρυμα υγείας αναγνωρισμένο για το σκοπό αυτό. Στη συνέχεια χορηγείται άδεια  από το Υπουργείο Υγείας  Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.  
Ο μαιευτής / η μαία μπορεί επίσης να ασκήσει το επάγγελμα σε όλες τις χώρες  της Ευρωπαϊκής Ένωσης  σύμφωνα με τις εκάστοτε διατάξεις.