Φάιφ

Ιστορία

Το Φάιφ, έχοντας στα βόρεια τον Κόλπο του Τέι και στα νότια τον Κόλπο του Φορθ, είναι φυσική χερσόνησος της οποίας τα πολιτικά όρια έχουν αλλάξει ελάχιστα στο παρελθόν. Ο κατάλογος βασιλέων των Πικτών και τα έγγραφα του Ντε Σιτού Αλμπανί σχετικά με το χειρόγραφο του Πόπλετον αναφέρουν τον διαχωρισμό του βασιλείου των Πικτών σε επτά υποβασίλεια ή επαρχίες, εκ των οποίων το ένα ήταν το Φάιφ, αν και πλέον θεωρείται μεσαιωνική εφεύρεση. Η παλαιότερη καταγεγραμμένη αναφορά στην επωνυμία Βασίλειο του Φάιφ (The Kingdom of Fife) χρονολογείται από το 1678, σε πρόταση όπου ο όρος αντλείται από τα οιωνεί βασιλικά προνόμια του Κόμη του Φάιφ. Η αναφορά στο βασίλειο ίσως προέρχεται από κακή ερμηνεία αποσπάσματος του Γουίντουν. Το όνομα καταγράφεται ως Fib το 1150 μΧ και Fif το 1165. Συγχεόταν συχνά με το Φόθριφ.
Το φρούριο του Κλάτσαρντ Κραιγκ, κοντά στο Νιούμπουργκ, κατελήφθη ως σημαντικό οχυρό των Πίκτων μεταξύ 6ου και 8ου αιώνα μΧ.
Το Φάιφ ήταν σημαντικό βασιλικό και πολιτικό κέντρο από τη βασιλεία του Μάλκολμ Γ΄ και έπειτα, μιας και οι ηγέτες της Σκωτίας μετακινούνταν σταδιακά νότια προς τα αρχαία οχυρά γύρω από το Σκόουν. Ο Μάλκολμ είχε την κύρια οικία του στο Ντανφέρμλιν και η σύζυγος του Μαργαρίτα ήταν η βασική ευεργέτις του Αββαείου του Ντανφέρμλιν. Το Αββαείο αντικατέστησε το Άιονα ως τόπο ταφής των βασιλικών εκλεκτών της Σκωτίας, με τον Ροβέρτο Α΄ να είναι ένας εκ των οποίων έχουν ταφεί εκεί.
Ο Κόμης του Φάιφ θεωρούνταν μέχρι τον 15ο αιώνα βασικός ομότιμος της Σκωτσέζικης βασιλείας, και διατηρούσε το δικαίωμα στέψης των μοναρχών του έθνους, κατοπτρίζοντας την αίγλη της περιοχής.
Σταδιακά κατασκευάστηκε νέο βασιλικό παλάτι στο Φώκλαντ, το οποίο προηγουμένως ήταν οχυρό του Οίκου Μακντάφ, και χρησιμοποιήθηκε διαδοχικά από μονάρχες του Οίκου των Στιούαρτ, οι οποίοι προτιμούσαν το Φάιφ λόγω των πλούσιων κηνυγετικών εδαφών του.
Ο βασιλιάς Ιάκωβος ΣΤ΄ της Σκωτίας περιέγραψε το Φάιφ ως "beggar's mantle fringed wi gowd", δηλαδή το χρυσό κρόσσι που είναι η ακτή και η καδένα που είναι τα μικρά λιμάνια με τους ευδοκιμούντες αλιευτικούς στόλους και τους ισχυρούς δεσμούς με τις Κάτω Χώρες. Μετάξι, λινό, άνθρακας και αλάτι αποτελούσαν αντικείμενα εμπορίου. Αλάτι το οποίο θερμαινόταν από κάρβουνα της περιοχής ήταν χαρακτηριστικό των ακτών του Φάιφ στο παρελθόν. Τα ξεχωριστά κόκκινα κεραμίδια από πηλό υπάρχουν σε πολλές οροφές σπιτιών του Φάιφ, χρησιμοποιούνταν ως σκυροστρώματα στα εμπορικά πλοία και αντικατέστησαν τις προγενέστερες αχυροσκεπές.
Το 1598, ο βασιλιάς Ιάκωβος ΣΤ΄ απασχόλησε ομάδα 12 ανδρών από το Φάιφ, οι οποίοι έγιναν γνωστοί ως τυχοδιώκτες του Φάιφ, για να αποικίσουν το νησί Λιούις σε μια προσπάθεια να αρχίσει ο «εκπολιτισμός» και η απογαελικοποίηση της περιοχής. Η προσπάθεια αυτή διήρκεσε μέχρι το 1609, όταν οι άποικοι, έχοντας δεχθεί την αντίσταση του ντόπιου πληθυσμού, αγοράστηκαν από τον Κένεθ Μακένζι, επικεφαλής της φυλής των Μακένζι.
Το Φάιφ έγινε κέντρο βαριάς βιομηχανίας τον 19ο αιώνα. Ο άνθρακας είχε εξορυχθεί από την περιοχή από τουλάχιστον τον 12ο αιώνα, αλλά ο αριθμός των ορυχείων αυξήθηκε δέκα φορές λόγω αυξημένων απαιτήσεων για άνθρακα στην Βικτωριανή περίοδο. Οι προηγουμένως αγροτικές περιοχές όπως το Κάουντενμπιθ γρήγορα μετατράπηκαν σε πόλεις μιας και χιλιάδες πληθυσμού μετακόμισαν στο Φάιφ για να εργαστούν στα ορυχεία. Το άνοιγμα των σιδηροδρομικών γεφυρών του Φορθ και του Τέι που συνέδεσαν το Φάιφ με το Νταντί και το Εδιμβούργο και επέτρεψαν την ταχεία μεταφορά αγαθών. Κατασκευάστηκαν σύγχρονα λιμάνια στο Μέτχιλ, το Μπερντάιλαντ και το Ροσάιτ. Το Κιρκάλντυ έγινε παγκόσμιο κέντρο παραγωγής μουσαμά. Στο μεταπολεμικό Φάιφ δημιουργήθηκε η δεύτερη νέα πόλη της Σκωτίας, το Γκλενρόθις. Αρχικά βρισκόταν γύρω από ορυχεία άνθρακα, αλλά εν τέλει προσέλκυσε πληθώρα εταιρειών υψηλής τεχνολογίας. Επίσης, το Συμβούλιο του Φάιφ και η Αστυνομία του Φάιφ έχουν τις έδρες τους στην πόλη αυτή.
Υπάρχουν αρκετά αξιοσημείωτα ιστορικά κτίρια στο Φάιφ, εκ των οποίων μερικά διαχειρίζονται από το Εθνικό Κληροδότημα για τη Σκωτία ή την Ιστορική Σκωτία. Σε αυτά περιλαμβάνονται το Αββαείο του Ντανφέρμλιν, το παλάτι του Κάλρος, το Κάστρο Ρεϊβενσκραίγκ στο Κιρκάλντυ, η περιοχή του λιμανιού του Ντάισαρτ, το Κάστρο Μπάλγκονι κοντά στο Κοουλτάουν, το Παλάτι Φώκλαντ, το Κάστρο Κέλι κοντά στο Πίτενγουιμ, ο Λόφος του Τάρβιτ, το Κάστρο του Σεντ Άντριους, ο Καθεδρικός Ναός του Σεντ Άντριους και ο Πύργος του Σεντ Ρουλ.

Διακυβέρνηση

Το Φάιφ εκπροσωπείται από πέντε βουλευτές στο Κοινοβούλιο της Σκωτίας και τέσσερις βουλευτές στο Κοινοβούλιο του Ηνωμένου Βασιλείου. Από τις εκλογές του 2015, και οι τέσσερις έδρες στο Βρετανικό Κοινοβούλιο ανήκουν στο Σκωτικό Εθνικό Κόμμα. Τέσσερις έδρες στο Σκωτσέζικο Κοινοβούλιο ανήκουν στο Σκωτικό Εθνικό Κόμμα και μια στους Σκωτσέζους Φιλελεύθερους Δημοκράτες.
Το διοικητικό κέντρο του Συμβουλίου του Φάιφ και η Διοίκηση της Αστυνομίας της Σκωτίας βρίσκονται στο Γκλενρόθις. Οι συνεδριάσεις του Συμβουλίου λαμβάνουν χώρα στο Fife House (πρώην Glenrothes House) στο κέντρο της πόλης. Η δυτική πτέρυγα του κτιρίου κατασκευάστηκε από την Glenrothes Development Corporation (GDC) ως γραφεία της εταιρείας το 1969, και αργότερα άρχισαν να χρησιμοποιούνται ως γραφεία του Περιφερειακού Συμβουλίου του Φάιφ. Το πρώην διοικητικό κέντρο ήταν το Κούπαρ. Αξιοσημείωτο γεγονός αποτελεί πως το συμβούλιο του Φάιφ ήταν το μοναδικό με εκλεγμένο επικεφαλής από τον κομμουνιστικό χώρο στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Γεωγραφία

Το Φάιφ είναι χερσόνησος στην ανατολική Σκωτία που στα βόρεια βρέχεται από τον Κόλπο του Τέι, στα ανατολικά από την Βόρεια Θάλασσα και νότια από τον Κόλπο του Φορθ. Η διαδρομή προς τα δυτικά παρεμποδίζεται από τους λόφους Όκιλ. Σχεδόν ολόκληρη η οδική κυκλοφορία εντός και εκτός του Φάιφ πρέπει να περάσει πάνω από μια από τις τρεις γέφυρες, νότια στην Οδική Γέφυρα Φορθ, δυτικά στην Γέφυρα Κινκαρντάιν ή βορειοανατολικά στην Οδική Γέφυρα Τέι, με εξαίρεση την οδό M90.
Υπάρχουν χαρακτηριστικά ανενεργών ηφαιστείων, όπως το Λόμοντ Χιλς το οποίο βρίσκεται πάνω από γεωργικές εκτάσεις, και το Λάργκο Λόου, στόμιο ηφαιστείου που βρίσκεται ανατολικά. Με ύψος 522 μέτρων (1.713 πόδια), το Ουέστ Λόμοντ είναι το υψηλότερο σημείο του Φάιφ. Η ακτή είναι ομαλή με μικρούς λιμένες, από τις βιομηχανικές προβλήτες στο Μπερντάιλαντ και το Ροσάιτ μέχρι τα ψαροχώρια του Ιστ Νιουκ όπως το Ανστρούθερ και το Πίτενγουιμ. Η μεγάλη περιοχή επίπεδης γης βόρεια από το Λόμοντ Χιλς, στην οποία διαρρέει ο ποταμός Έντεν, είναι γνωστή ως Κοιλάδα του Φάιφ.
Βόρεια του Λόμοντ Χίλς υπάρχουν χωριά και μικρές πόλεις κυρίως σε γεωργικό περιβάλλον. Οι περιοχές νότια και δυτικά του Φάιφ, συμπεριλαμβανομένων των Ντανφέρμλιν, Γκλενρόθις, Κιρκάλντυ και η επαρχία Λέβενμαουθ είναι ελαφρώς βιομηχανοποιημένες και πιο πυκνοκατοικημένες. Οι μοναδικές περιοχές που διαθέτουν βαριά βιομηχανία είναι το Ροσάιθ, γύρω από το ναυπηγείο και πιθανώς η μονάδα κλασματοποίησης της Mossmorran Natural Gas Liquids στα περίχωρα του Κάουντενμπιθ.
Η ανατολική γωνιά του Φάιφ, σε γενικές γραμμές ανατολικά της γραμμής μεταξύ Λέβεν και Σεντ Άντριους ονομάζεται Ιστ Νιουκ (ή γωνία) του Φάιφ εντός Σκωτίας, με μικρούς οικισμούς γύρω από προστατευμένους κόλπους και ξεχωριστή «Ολλανδική» αρχιτεκτονική – μια περιοχή στην οποία η επαγγελματικές τάξεις του Εδιμβούργου αναζήτησαν εξοχικές κατοικίες μετά την κατασκευή της Οδικής Γέφυρας Φορθ. Η αλιεία στη βάση της οποίας κατασκευάστηκαν οι οικισμοί του Ιστ Νιουκ έχει συρρικνωθεί τα τελευταία χρόνια με τον βασικό αλιευτικό στόλο να επιχειρεί από το Πίτενγουιμ και το λιμάνι του Ανστρούθερ να χρησιμοποιείται κυρίως ως μαρίνα σκαφών αναψυχής.

Πόλεις και οικισμοί

Το Κούπαρ έγινε πρωτεύουσα της κομητείας στη θέση του Κρέιλ στις αρχές του 13ου αιώνα. Το Γκλενρόθις είναι πλέον το διοικητικό κέντρο, μετά από την απόφαση της τοποθέτησης εκεί των γραφείων του νεοσυσταθέντος Περιφερειακού Συμβουλίου του Φάιφ το 1975. Οι τρεις κύριες πόλεις του Φάιφ είναι το Κιρκάλντυ, το Ντανφέρμλιν και τον Γκλενρόθις. Σύμφωνα με υπολογισμούς του 2012, το Ντανφέρμλιν είναι ο μεγαλύτερος σε πληθυσμό οικισμός, και ακολουθείται από Κιρκάλντυ και Γκλενρόθις. Οι επόμενες μεγαλύτερες πόλεις σε πληθυσμό είναι οι Σεντ Άντριους, Κάουντενμπιθ, Ροσάιθ, Μέτχιλ και Ντάλγκετυ Μπέι. Το υπόλοιπο τμήμα του Φάιφ αποτελείται από μικρότερες κωμοπόλεις όπως το Ινβερκίθινγκ, το Κινκαρντάιν, το Ανστρούθερ, το Λοχγκέλι, το Μπερντάιλαντ, το Λέβεν, το Νιούμπουργκ, το Τέιπορτ και του Κούπαρ, και χωριά όπως το Σπρινγκφιλντ, το Κινγκλάσι, το Κινγκχόρν, το Έλι, το Αουχτερούλ, το Κροσγκέιτς, το Μπάλινγκρυ και το Αουχτερμούχτυ. Η κομητεία είναι χωρισμένη σε ενορίες, οι οποίες δεν βρίσκονται μόνον σε μια πόλη ή έναν οικισμό.

Πολιτισμός

Στο Φάιφ υπάρχου 4.961 προστατευόμενα κτίρια και 48 προστατευόμενες περιοχές. Στις περιοχές ενδιαφέροντος περιλαμβάνονται το Παλάτι Φώκλαντ, το Κάστρο Κέλι, το Παλάτι του Ντανφέρμλιν, το Κάστρο του Σεντ Άντριους, το Παλάτι του Κάλρος και το Κάστρο Ρέιβενσκρεγκ του Κιρκάλντυ. Στο Φάιφ υπάρχει πληθώρα εκκλησιαστικών τοποθεσιών ιστορικού ενδιαφέροντος. Ο Καθεδρικός Ναός του Σεντ Άντριους ήταν έδρα της ισχυρής Αρχιεπισκοπής του Σεντ Άντριους, και αργότερα έγινε κέντρο της Σκωτσέζικης Μεταρρύθμισης, ενώ το Αββαείο του Ντανφέρμλιν ήταν ο χώρος ταφής πολλών βασιλέων της Σκωτίας. Τα αββαεία του Μπαλμερίνο και του Κάλρος ιδρύθηκαν αμφότερα τον 13ο αιώνα από Κιστερκιανούς, ενώ έναν αιώνα πριν ιδρύθηκε το Αββαείο Λιντόρες από Τιρονενσιανούς έξω από το Νιούμπουργκ. Όλα τους ήταν εξαιρετικά σημαντικές τοποθεσίες.
Το Φεστιβάλ Ποιητικών Στροφών, το Φεστιβάλ του Ιστ Νιουκ, το Φεστιβάλ Τεχνών του Πίτενγουιμ είναι εκδηλώσεις εθνικής πολιτιστικής σημασίας. Λαμβάνουν επίσης χώρα και Μικρότερα φεστιβάλ όπως το Φεστιβάλ Τεχνών του Κούπαρ. Το Θέατρο Μπάιρ στο Σεντ Άντριους και το Θέατρο Άνταμ Σμιθ στο Κιρκάλντυ, θεωρούνταν αμφότερα χώροι υποδοχής θεατρικών περιοδειών, με το δεύτερο να είναι επίσης η βάση της Όπερας του Φάιφ.

Αθλητισμός

Το Σεντ Άντριους στο Φάιφ είναι η πατρίδα του γκολφ, μιας και εφευρέθηκε στην πόλη αυτή, και ο Βασιλικός και Παλαιός Σύλλογος Γκολφ έχει ακόμη την αρμοδιότητα ανάπτυξης του αθλήματος στην πόλη.
Αναφορικά με τις μεγαλύτερες αθλητικές ομάδες, το Φάιφ έχει τέσσερις ποδοσφαιρικούς συλλόγους. Κάουντενμπιθ, Ρέιθ Ρόβερς, Ντανφέρμλιν Αθλέτικ, Ιστ Φάιφ.
Ο Φάιφ Φλάιερς είναι ο παλαιότερος σύλλογος χόκεϊ επί πάγου στο Ηνωμένο Βασίλειο και αγωνίζεται στο κορυφαίο πρωτάθλημα της χώρας, το Elite Ice Hockey League.
Στο Φάιφ υπάρχουν επίσης οκτώ σύλλογοι ράγκμπι γιούνιον. Οι Dunfermline RFC, και Fife Southern RFC με έδρα στο Ροσάιθ, οι Glenrothes RFC, και Howe of Fife RFC με έδρα στο Κούπαρ, οι Kirkcaldy RFC, Madras RFC, Waid Academy RFC και University of St Andrews RFC - ο παλαιότερος σύλλογος ράγκμπι στο Φάιφ, αλλά και τον κόσμο. Η Fife Lions είναι η μοναδική ομάδα ράγκμπι λίγκ.
Η Kingdom Kangaroos είναι η μοναδική ομάδα Αυστραλιανού Ποδοσφαίρου στο Φάιφ, με τις προπονήσεις να λαμβάνουν χώρα τόσο σε Ροσάιθ όσο και Κιρκάλντυ.

Μέσα ενημέρωσης

Στις τοπικές εφημερίδες περιλαμβάνονται οι Fife Free Press στο Κιρκάλντυ, η Dunfermline Press στο Ντανφέρμλιν, η Glenrothes Gazette στο Γκλενρόθις, η East Fife Mail στο Λέβεν, η Fife Herald στο Κούπαρ, η St Andrews Citizen στο Σεντ Άντριους. Η DC Thompson εκδίδει τις εκδόσεις του Dundee Courier & Advertiser για το Φάιφ και το Δυτικό Φάιφ, ενώ η Κομητειακή Έκδοση του Evening Telegraph πωλείται στο Φάιφ.
Ο μοναδικός ραδιοφωνικός σταθμός του Φάιφ είναι ο Kingdom FM. Ακόμη υπάρχει ραδιοφωνικός σταθμός της κοινότητας ο οποίος εκπέμπει κάθε απόγευμα με εκπομπές νέων, με την ονομασία. Άλλοι ραδιοφωνικοί σταθμοί, όπως το Radio Tay και το 97.3 Forth One του Εδιμβούργου, εκπέμπουν στο βόρειο και το νότιο τμήμα της επαρχίας αντίστοιχα.