Τηλεόραση στην Ελλάδα

Η τηλεόραση στην Ελλάδα ξεκίνησε για πρώτη φορά τη λειτουργία της το 1960, με κάποιες πειραματικές εκπομπές που δεν μονιμοποιήθηκαν, ενώ ξεκίνησε να εκπέμπει τακτικά από τον Φεβρουάριο του 1966, από έναν δημόσιο τηλεοπτικό σταθμό και από δεύτερο σταθμό που λειτούργησε από τις Ένοπλες Δυνάμεις. Κατά τη διάρκεια της Χούντας των Συνταγματαρχών παγιώθηκε η δομή του προγράμματος με μείγμα ψυχαγωγίας και ενημέρωσης, η οποία ήταν τότε λογοκριμένη. Ο κρατικός έλεγχος στην τηλεόραση διατηρήθηκε και στη μεταπολίτευση, οπότε η ενημέρωση ήταν περισσότερο ελεύθερη, αλλά όχι πάντα αντικειμενική.
Το 1989, ενώ ήδη είχαν αρχίσει να εκπέμπουν ιδιωτικοί ραδιοφωνικοί και τηλεοπτικοί σταθμοί, επιτράπηκε η λειτουργία ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών, οι οποίοι σταδιακά επικράτησαν σε τηλεθέαση και επιρροή και επιδόθηκαν σε έντονο ανταγωνισμό στον ενημερωτικό και στον ψυχαγωγικό τομέα. Το τηλεοπτικό τοπίο, όπου κατά καιρούς λειτουργούσαν γύρω στα 150 κανάλια σε όλη τη χώρα, το οποίο παραμένει όμως άναρχο λόγω των καθυστερήσεων του κράτους να χορηγήσει μόνιμες άδειες.
Μέχρι το καλοκαίρι του 2013 και συγκεκριμένα μέχρι τις 11 Ιουνίου, υπήρχαν τρία δημόσια κανάλια, η ΕΤ1 και η ΝΕΤ σαν εξέλιξη των δύο αρχικών, και η ΕΤ3 που εξέπεμπε από το 1988, και τα οποία σταμάτησαν να εκπέμπουν, όταν με μία αμφιλεγόμενη απόφαση της κυβέρνησης Σαμαρά, έκλεισε αιφνίδια και χωρίς προφανή λόγο η ΕΡΤ, για να δημιουργηθεί εκ νέου μια νέα εταιρεία, η Νέα Ελληνική Ραδιοφωνία, Ίντερνετ και Τηλεόραση (ΝΕΡΙΤ)· μέχρι να ξεκινήσει το πρόγραμμά της η τελευταία, τον ρόλο του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα επιτελούσε η μεταβατική Δημόσια Τηλεόραση (ΔΤ). Η ΕΡΤ επανασυστάθηκε και λειτουργεί εκ νέου από τα μέσα του 2015. Υπάρχουν ακόμα δεκάδες ιδιωτικά κανάλια, πανελλαδικής και τα περισσότερα περιφερειακής εμβέλειας.
Λόγω της οικονομικής κρίσης πολλά κανάλια έκλεισαν ή περιόρισαν σημαντικά τις δραστηριότητές τους. Ακόμη υπάρχουν επίγεια συνδρομητικά δίκτυα, ενώ για ένα διάστημα αναμεταδίδονταν και κάποια ξένα δορυφορικά. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν καλωδιακά δίκτυα, όμως κάποια ιδιωτικά δίκτυα και η ΕΡΤ εξέπεμπαν δορυφορικό πρόγραμμα, κυρίως για τους απόδημους Έλληνες. Περιορισμένες είναι οι προσπάθειες για αποκλειστικά διαδικτυακό περιεχόμενο ή για διαδικτυακά τηλεοπτικά κανάλια.
Στον τομέα του προγράμματος, τα ιδιωτικά δίκτυα ακολουθούν την καθιερωμένη διάκριση μεταξύ ενημέρωσης και ψυχαγωγίας, αν και η αναλογία μεταξύ των τομέων δεν είναι σταθερή, ενώ τα δημόσια δίκτυα δίνουν έμφαση στον πολιτισμό και στην εκπαίδευση. Στην ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης παρήχθησαν εκατοντάδες σίριαλ, τηλεταινίες και θεατρικά έργα όπως και πολλά ενημερωτικά και ψυχαγωγικά προγράμματα με σημαντική επίδραση στο κοινό. Πάντως, λόγω της οικονομικής κρίσης, η παραγωγή πρωτότυπου προγράμματος σημειώνει κάμψη και κυριαρχούν οι ξένες σειρές και οι επαναλήψεις παλαιών ελληνικών σίριαλ.
Η ελληνική τηλεόραση κατά καιρούς έχει κατηγορηθεί για έλλειψη αντικειμενικότητας στον ενημερωτικό τομέα εξαιτίας της χειραγώγησης των δημόσιων δικτύων από τις μεταπολιτευτικές κυβερνήσεις και εξαιτίας του ότι τα ιδιωτικά δίκτυα προβάλλουν τα επιχειρηματικά ή πολιτικά συμφέροντα των ιδιοκτητών τους. Τα ιδιωτικά κανάλια έχουν ακόμη επικριθεί, πολλές φορές, για το χαμηλής ποιότητας πρόγραμμα στον ψυχαγωγικό και τον ενημερωτικό τομέα. Σε ότι αφορά το νομικό πλαίσιο, αυτό είναι σαφέστερο για τα δημόσια τηλεοπτικά δίκτυα, αλλά τα ιδιωτικά (ιδίως τα επαρχιακά) εξακολουθούν να μην έχουν όλα άδειες εκπομπής όπως σε άλλες χώρες. Το κράτος ρυθμίζει τα ραδιοτηλεοπτικά ζητήματα μέσα από ανεξάρτητη, συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή, το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, που ιδρύθηκε το 1989.

Πρώτες πειραματικές προσπάθειες (ως το 1966)

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο η χρήση της τηλεόρασης σαν μέσο ψυχαγωγίας και ενημέρωσης γενικεύτηκε στον δυτικό κόσμο, είτε κάτω από την κρατική επίβλεψη, όπως στη Βρετανία με το BBC, είτε κάτω από την ιδιωτική πρωτοβουλία και λειτουργία, όπως στις ΗΠΑ με το NBC. Στην Ελλάδα, αντίθετα, το πολιτικό κλίμα με το τέλος του πολέμου και αργότερα του εμφυλίου αλλά και η κακή οικονομική κατάσταση, εμπόδισαν την ανάπτυξη της τηλεόρασης, την οποία οι πολιτικοί (κυβέρνηση και αντιπολίτευση) δεν ήθελαν, για δικούς τους λόγους. Ακόμη, τα νοικοκυριά δεν μπορούσαν να αντέξουν το κόστος αγοράς των συσκευών, ενώ δεν την έβλεπαν θετικά ούτε οι εκδότες, ούτε και οι κινηματογραφικές επιχειρήσεις.
Πάντως η βελτίωση των συνθηκών προς το τέλος της δεκαετίας του 1950 και η σταδιακή εξοικείωση των Ελλήνων με το νέο μέσο έφεραν ξανά το θέμα στο προσκήνιο, αλλά οι προσπάθειες να συσταθεί ένα τηλεοπτικό δίκτυο δεν είχαν αποτέλεσμα. Στο χρονικό αυτό διάστημα, έγιναν πέντε διαγωνισμοί για την ανάπτυξη της τηλεόρασης, τα έτη 1949, 1952, 1955, 1958 και 1959, που τελικά ακυρώθηκαν, ενώ η Πολεμική Αεροπορία, ο Ελληνικός Στρατός, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και ιδιώτες είχαν πειραματιστεί με μικρής κλίμακας εκπομπές χωρίς συνέχεια.
Ο πρώτος πειραματικός τηλεοπτικός σταθμός λειτούργησε από τη ΔΕΗ με αρκετές τεχνικές δυσκολίες τον Σεπτέμβριο του 1960 στη Θεσσαλονίκη κατά τη διάρκεια της ΔΕΘ. Οι εκπομπές άρχισαν το Σάββατο 3 Σεπτεμβρίου και κράτησαν 22 ημέρες. Διαρκούσαν λίγες ώρες κάθε απόγευμα και περιλάμβαναν κυρίως ξένα ντοκιμαντέρ, παιχνίδια και ζωντανό ψυχαγωγικό πρόγραμμα. Στην πρώτη εκπομπή, την πρώτη ημέρα, με παρουσιάστρια την Έλσα Παπαστεργίου, εμφανίστηκε ζωντανά ο τότε πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής.
Παρά τη μεγάλη απήχηση στο κοινό το εγχείρημα δεν είχε συνέχεια και τα σχέδια για μονιμότερη τηλεοπτική παρουσία δεν υλοποιήθηκαν, αλλά δεν εγκαταλείφθηκαν και εντελώς. Έγιναν και νέοι διαγωνισμοί για την οργάνωση τηλεοπτικού δικτύου που και αυτοί δεν ολοκληρώθηκαν, ενώ δεν είχαν αποτέλεσμα και οι συζητήσεις με ξένα μέσα· καταγράφονται και πειραματικές αλλά βραχύβιες προσπάθειες, όπως ο τηλεοπτικός σταθμός της ΔΕΗ το 1962 και άλλες προτάσεις που έμειναν στα χαρτιά, όπως μια αμερικανική πρόταση να οργανωθεί από Αμερικανούς ένα πλήρες τηλεοπτικό δίκτυο για την Ελλάδα. Παρά το έντονο ενδιαφέρον των τότε κυβερνήσεων, η ολοκλήρωση των σχετικών σχεδίων εξακολούθησε να παρεμποδίζεται από το, κατά διαστήματα, τεταμένο πολιτικό κλίμα της περιόδου 1960-1965 και τις αντιδράσεις από τους εκδότες, αν και το τελευταίο έχει αμφισβητηθεί ιστορικά.

Η τηλεόραση στην μεταπολίτευση (1974-1989)

Τον Ιανουάριο του 1974 εγκαινιάστηκε το Ραδιομέγαρο της Αγίας Παρασκευής, όπου μετεγκαταστάθηκε σταδιακά ο ραδιοτηλεοπτικός εξοπλισμός του ΕΙΡΤ από τα παλιά κτίρια του Ζαππείου και του ΟΤΕ. Η πτώση της χούντας τον Ιούλιο του 1974 συνοδεύτηκε από προσδοκίες για εκδημοκρατισμό της τηλεόρασης. Στο ΕΙΡΤ τοποθετήθηκε διευθυντής ο Δημήτρης Χορν, στενός φίλος του Κωνσταντίνου Καραμανλή, υποδιευθυντής έγινε ο δημοσιογράφος Παύλος Μπακογιάννης, ενώ περιλήφθηκαν επιφανή ονόματα στο ΔΣ του οργανισμού, όπως ο Οδυσσέας Ελύτης. Παρέλαβαν όμως μια δομή, που δεν άλλαξε πολύ μετά την πτώση της χούντας, παρουσίαζε συμπτώματα κακοδιοίκησης και είχε πληθώρα προσωπικού. Η έκθεση του επί πολλά χρόνια διοικητή του BBC Χιου Γκριν (Hugh Greene) το 1975, αφού περιέγραφε την κατάσταση στο ΕΙΡΤ, έκανε ριζοσπαστικές προτάσεις αναδιοργάνωσης, όπως μετατροπή σε νομικό πρόσωπο, αποστρατικοποίηση της ΥΕΝΕΔ και συγχώνευση με την ΕΡΤ, αλλαγή νοοτροπίας και καλύτερη χρηματοδότηση, προτάσεις οι οποίες για διάφορους λόγους δεν ελήφθησαν όλες υπόψη.
Στις 29 Μαΐου 1975 άρχισε η προβολή της τηλεοπτικής μεταφοράς του μυθιστορήματος του Νίκου Καζαντζάκη, Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται σε σκηνοθεσία του Βασίλη Γεωργιάδη, ενώ ακολούθησαν και άλλες σημαντικές βασισμένες στην ελληνική λογοτεχνία σειρές, όπως η Τερέζα Βάρμα-Διακόστα του Γρηγορίου Ξενόπουλου και Η μενεξεδένια πολιτεία του Άγγελου Τερζάκη το 1975, ο Γιούγκερμαν του Μ. Καραγάτση και η Γαλήνη του Ηλία Βενέζη το 1976, Οι Πανθέοι του Τάσου Αθανασιάδη το 1977, το Λεμονοδάσος του Κοσμά Πολίτη το 1978 και Ο συμβολαιογράφος του Αλεξάνδρου Ρίζου Ραγκαβή το 1979.
Στις 13 Δεκεμβρίου 1975 (βάσει του νόμου 230) το ΕΙΡΤ μετατράπηκε σε Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση (ΕΡΤ), ενώ προμηθεύτηκε τα πρώτα φορητά βίντεο U-matic, κατασκευής της Sony. Στις 24 Φεβρουαρίου του 1976 άρχισε να μεταδίδεται η ριζοσπαστική σειρά πολιτιστικών ντοκιμαντέρ Παρασκήνιο από την εταιρεία Cinetic που ανέλαβε την εκτέλεση της παραγωγής. Το 1977 άρχισε η σειρά εκπομπών Εικόνες με θέμα τις εικαστικές τέχνες, σε σκηνοθεσία Γιώργου Εμιρζά με παρουσιάστρια την Μαρία Καραβία. Η εκπομπή μετεξελίχθηκε το 1983 σε Εικαστικά.
Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1970 τα δύο κανάλια συνέχισαν χωρίς σημαντικές αλλαγές, παράγοντας ενημερωτικό πρόγραμμα και αρκετά επιτυχημένα σίριαλ, πολλά με πρωταγωνιστές ηθοποιούς του κινηματογράφου, ο οποίος είχε αρχίσει να φθίνει λόγω και της τηλεόρασης. Οι ζωντανές εκπομπές περιορίζονταν στα δελτία ειδήσεων, σε ενημερωτικά προγράμματα και σε αθλητικές μεταδόσεις, ενώ άρχισαν σταδιακά και κάποιες εκπομπές πολιτικού λόγου. Γενικά πολλές από τις εκπομπές της εποχής μιμούνταν ξένα πρότυπα.
Η πρώτη φορά που μεταδόθηκε έγχρωμο πρόγραμμα στην χώρα, ήταν τον Ιούνιο του 1978 και ήταν φυσικά το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου στην Αργεντινή. Η ΕΡΤ, που προετοιμαζόταν εκείνη την εποχή, έδειξε πειραματικά τους αγώνες σε έγχρωμο, καλώντας όσους ελάχιστους ακόμα είχαν ήδη έγχρωμους δέκτες, σε μεγάλες πόλεις, να συντονιστούν στις κατάλληλες συχνότητες.
Από τις 6 Ιανουαρίου του 1979 η ελληνική τηλεόραση πέρασε σταδιακά από την ασπρόμαυρη στην έγχρωμη μετάδοση με το γαλλικό σύστημα SECAM και την αγορά έγχρωμων βίντεο 1 ίντσας (1 inch Type C) και 2 ιντσών (2 inch Quadruplex). Η χρήση του γαλλικού συστήματος έναντι του γερμανικού PAL έφτασε να γίνει πολιτικό ζήτημα, αφού ήταν προσωπική επιλογή του πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή.
Η πρώτη εγχώρια έγχρωμη παραγωγή τηλεοπτικής σειράς ήταν η τηλεοπτική διασκευή του ομώνυμου μυθιστορήματος του Κοσμά Πολίτη Εκάτη, ενώ το 1979 ακολούθησε η σειρά Η δασκάλα με τα χρυσά μάτια, βασισμένη στο ομώνυμο έργο του Στρατή Μυριβήλη. Στις 28 Μαΐου του ίδιου έτους πραγματοποιήθηκε από το Ζάππειο η ζωντανή μετάδοση της τελετής ένταξης της Ελλάδας στην ΕΟΚ, ενώ στις 10 Δεκεμβρίου η ΕΡΤ μετέδωσε σε μαγνητοσκόπηση την τελετή απονομής του Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Οδυσσέα Ελύτη από την αίθουσα συναυλιών της Στοκχόλμης.
Στις 19 Ιανουαρίου 1980 έκανε πρεμιέρα η σειρά Λωξάντρα, βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα της Μαρίας Ιορδανίδου σε σκηνοθεσία του Γρηγόρη Γρηγορίου, ενώ ακολούθησαν κι άλλες τηλεοπτικές διασκευές διαφόρων λογοτεχνικών έργων, όπως η Αστροφεγγιά του Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου, Για την τιμή και το χρήμα του Κωνσταντίνου Θεοτόκη, Μεθυσμένη πολιτεία του Σωτήρη Πατατζή, Αργώ του Γιώργου Θεοτοκά και οι Άθλιοι των Αθηνών του Ιωάννη Κονδυλάκη.
Στις 10 Ιανουαρίου 1981 άρχισε να μεταδίδεται το πρώτο παιδικό σήριαλ Ο κήπος με τα αγάλματα, βασισμένο στο ομότιτλο βιβλίο της Ελένης Σαραντίτη-Παναγιώτου, σε σενάριο και σκηνοθεσία του Παντελή Βούλγαρη, ενώ στην πορεία ακολούθησαν και άλλα, όπως ο Θησαυρός της Βαγίας της Ζωρζ Σαρή το 1984, το Παραμύθι χωρίς όνομα της Πηνελόπης Δέλτα το 1989 και τέλος Το καπλάνι της βιτρίνας της Άλκης Ζέη το 1990.
Στις αρχές Μαρτίου 1982 ξεκίνησε η εκπομπή Κινηματογραφική Λέσχη, την οποία προλόγιζε ο κριτικός κινηματογράφου Γιάννης Μπακογιαννόπουλος, με προβολές ταινιών από διεθνούς φήμης σκηνοθέτες. Στις 9 Μαρτίου 1982 έκανε πρεμιέρα η σειρά αυτοβιογραφικών ντοκιμαντέρ Μονόγραμμα του Γιώργου και της Ηρώς Σγουράκη, ενώ ακολούθησαν οι πολιτιστικές εκπομπές Κοχλίας (1982), Τέχνη και πολιτισμός (1982), Οι ποιητές μας (1983) και Περισκόπιο (1984).
Στις 26 Ιουλίου του 1982 προβλήθηκε η σειρά Φονιάς, βασισμένη στην κοινωνική νουβέλα του Γεώργιου Βιζυηνού σε σκηνοθεσία του Κώστα Λυχναρά και του Δήμου Θέου, ενώ ακολούθησαν Ο ζητιάνος του Ανδρέα Καρκαβίτσα και οι Δεσμώτες του Άγγελου Τερζάκη. Στις 6 Σεπτεμβρίου 1982 πραγματοποιήθηκε η πρώτη έγχρωμη ζωντανή μετάδοση, των Πανευρωπαϊκών Αγώνων Στίβου από το νεόχτιστο Ολυμπιακό Στάδιο της Καλογρέζας σε όλη την Ελλάδα και μέσω του δικτύου της Eurovision σε Ευρώπη και Αμερική. Η μετάδοση ολοκληρώθηκε τρεις μέρες μετά (9 Σεπτεμβρίου) με το πέρας των αγώνων.
Η νίκη του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές του 1981 συνοδεύτηκε και αυτή από προσδοκίες για μεγάλες αλλαγές στην τηλεόραση, που τελικά δεν υλοποιήθηκαν. Αντίθετα η περίοδος που ακολούθησε χαρακτηρίστηκε από παρεμβατικότητα και λαϊκισμό. Την Παρασκευή 1 Οκτωβρίου 1982, με διάταξη ενσωματωμένη σε άσχετο νομοσχέδιο, αποστρατικοποιήθηκε εν τέλει η ΥΕΝΕΔ (ένα στρατιωτικό κανάλι αποτελούσε περίεργη εικόνα σε μια χώρα της ΕΟΚ, όπου μόλις είχε ενταχτεί η Ελλάδα), υπαγόμενη στο Υπουργείο Προεδρίας και μετονομαζόμενη σε ΕΡΤ2, με την ΕΡΤ να μετονομάζεται αντίστοιχα σε ΕΡΤ1.
Με την δημιουργία της ενιαίας ΕΡΤ πέρασαν σε στενότερο κρατικό έλεγχο τόσο η διοίκηση, όσο και το ενημερωτικό πρόγραμμα, με αποτέλεσμα -μεταξύ άλλων- την υπερπροβολή των κυβερνητικών δραστηριοτήτων και τις συχνές αλλαγές διοικητών για πολιτικούς λόγους. Στο πρόγραμμα υπήρξε στροφή σε κοινωνικού τύπου έργα μυθοπλασίας, τηλεταινίες και ντοκιμαντέρ που ταίριαζαν και με την ιδεολογική γραμμή της νέας κυβέρνησης, αλλά και σε νέους δημιουργούς.
Στις 13 Μαΐου 1983 άρχισε να προβάλλεται η διασκευή του ομώνυμου διηγήματος του Κωνσταντίνου Θεοτόκη Ο κατάδικος σε σκηνοθεσία Κώστα Κουτσομύτη, ενώ ακολούθησαν Η Κυρία Ντορεμί της Λιλίκας Νάκου και η Αρχαία Σκουριά της Μάρως Δούκα. Τα επόμενα χρόνια ακολουθούν κι άλλες βασισμένες στην ελληνική λογοτεχνία σειρές, όπως ο Πατούχας του Ιωάννη Κονδυλάκη το 1984, ο Καπνισμένος ουρανός του Κωστή Κοτζιά και οι Ακυβέρνητες πολιτείες του Στρατή Τσίρκα το 1985 και τέλος η Μαντάμ Σουσού του Δημήτρη Ψαθά το 1986.
Στις 11 Αυγούστου 1987 η ΕΡΤ Α.Ε. αναδιαρθρώθηκε. Η ΕΡΤ1 και η ΕΡΤ2 συγχωνεύτηκαν σε έναν ενιαίο φορέα, που διατήρησε την υπάρχουσα ονομασία, ενώ τα δύο κανάλια μετονομάστηκαν σε ΕΤ1 και ΕΤ2. Την 1η Σεπτεμβρίου 1987 ξεκίνησε να εκπέμπει από τη Θεσσαλονίκη η ΕΤ3, το τρίτο κανάλι της ΕΡΤ, αρχικά με δοκιμαστικό πρόγραμμα 90 λεπτών κάθε Τετάρτη και από τον Ιανουάριο του 1989 με τακτικό πλέον πρόγραμμα, λόγω και της πίεσης από τα ιδιωτικά κανάλια. Το πρόγραμμα της ΕΤ3 εστιαζόταν κυρίως στη Μακεδονία και την Βόρεια Ελλάδα, ενώ για χρόνια είχε χαμηλές τηλεθεάσεις και μεγάλη εξάρτηση από την Αθήνα.
Στα μέσα του 1987 άρχισαν να προβάλλονται σειρές μυθοπλασίας, όπως Το μπουρίνι του Μ. Καραγάτση, Σαν τα τρελά πουλιά της Μαρίας Ιορδανίδου, καθώς και το Βιβλιόραμα το οποίο ήταν δεκαπενθήμερο περιοδικό με θέμα το βιβλίο, σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Βερνίκου, ενώ στις 3 Απριλίου 1988 άρχισε να προβάλλεται η σειρά Κλειστοί δρόμοι, βασισμένη στο μυθιστόρημα Αγριολούλουδο του Παύλου Νιρβάνα και σε σκηνοθεσία του Γιώργου Μιχαηλίδη.
Από τον Οκτώβριο του 1988 εγκαταστάθηκαν κεραίες για εκπομπή των καναλιών από τα UHF, που πλεονεκτούσαν λόγω μικρότερου μεγέθους από τις κεραίες VHF, από τις οποίες εξέπεμπαν τα κανάλια μέχρι τη χρονιά εκείνη. Με τα χρόνια τα VHF, χρησιμοποιούνταν κυρίως και μόνο από τους δημόσιους σταθμούς, κρατώντας για χρόνια αναλογική εκπομπή, σε εθνικό επίπεδο (κυρίως η ΕΤ1), ακόμα και μετά την ολοκλήρωση της ψηφιακής μετάβασης, που έγινε το 2015.

Περιφερειακοί και τοπικοί σταθμοί

Το τέλος του αποκλειστικά κρατικού ελέγχου και η έκρηξη των τοπικών δικτύων ήρθε παράλληλα και με άλλες ευρωπαϊκές χώρες (τέλη της δεκαετίας του 1980), αλλά εκεί η διαδικασία ήταν περισσότερο συγκροτημένη και η κρατική εποπτεία αποτελεσματικότερη. Στην Ελλάδα, σχεδόν ταυτόχρονα με τα ιδιωτικά δίκτυα στην Αθήνα εμφανίστηκαν και οι πρώτοι σταθμοί στην περιφέρεια, με πρώτο το TRT στον Βόλο στο τέλος του 1989, ενώ σύντομα εμφανίστηκαν πολλές δεκάδες άλλοι, στο τηλεοπτικό τοπίο όλης της χώρας, «αυθαίρετα», χωρίς να πάρουν ποτέ και να ενδιαφέρονται για τηλεοπτική άδεια. Ακολούθησαν να λειτουργούν μετά την TV 100 του Δήμου Θεσσαλονίκης και το Θεσσαλικό TRT, την δεκαετία του 1990 και άλλοι σημαντικοί περιφερειακοί σταθμοί, όπως το ENA Channel (Καβάλα), το Super TV (Μουδανιά Χαλκιδικής), η Δέλτα Τηλεόραση Θράκης (Αλεξανδρούπολη), το 4Ε (της Ιεράς Μητρόπολης Θεσσαλονίκης, το οποίο μετέπειτα μεταβιβάστηκε στις καλόγριες του Ιερού ναού Αγίας Λυδίας Ασπροβάλτας), η Πέλλα Τηλεόραση (Γιαννιτσά), το Κανάλι 28 (Γρεβενά), το West Channel (Κοζάνη), ο Λύχνος (της Μητρόπολης Πατρών), η τηλεόραση Super B (Πάτρα), η Κρήτη TV (Ηράκλειο Κρήτης), και εκατοντάδες άλλοι σταθμοί, περιφερειακοί με πιο μικρότερη εμβέλεια και τοπικής εμβέλειας. Χάρη στον ανύπαρκτο έλεγχο, και στο εξαιρετικά αδύναμο νομικό πλαίσιο, δεν είναι καθόλου υπερβολική η διαπίστωση ότι ο κάθε πικραμένος, στην ελληνική επαρχία, γινόταν τοπικός καναλάρχης. Μέσα σε έξι χρόνια ασυδοσίας, ξεκίνησαν να λειτουργούν ακόμη μερικές εκατοντάδες σταθμοί τηλεόρασης σε ολόκληρη την Ελλάδα. Φυσικά, οποιαδήποτε συζήτηση περί ποιότητας ενημερωτικών και ψυχαγωγικών εκπομπών και περί σοβαρότητας στην ενημέρωση είναι, αμή τι άλλο, φυσικά περιττή, κάτι που συμβαίνει και στα μεγάλα ιδιωτικά κανάλια. Το 1993, όλοι οι περιφερειακοί και τοπικοί σταθμοί, σε όλη την χώρα, ήταν ήδη 153 και το 1998, σε μια πρώτη προσπάθεια αδειοδότησης, καταγράφηκαν 143 (10 σταθμοί λιγότεροι). Ο αριθμός τους εξακολουθούσε για πολλά χρόνια, να είναι υπερβολικά μεγάλος και την επόμενη δεκαετία, παρότι στο ενδιάμεσο υπήρξαν εξαγορές, συγχωνεύσεις και διακοπές λειτουργίας. Αυτή η κινητικότητα κάνει τον ακριβή αριθμό τους «μόνιμο αίνιγμα».
Το 2013, όλοι οι περιφερειακοί και τοπικοί σταθμοί, σε όλη την χώρα, μετατράπηκαν χάρη στην Digea, αποκλειστικά σε περιφερειακής εμβέλειας, ενώ αντίστοιχα η ίδια η Digea ως μονοπωλιακός πάροχος, τους ζητούσε για εκπομπή σήματος, ανάλογα με τον πληθυσμό της περιοχής που εκπέμπει το κάθε κανάλι, αρκετά μεγάλο χρηματικό ποσό (οι μικρότερες πληθυσμιακά περιοχές πληρώνουν περισσότερα χρήματα από τις πολυπληθέστερες - για παράδειγμα ένα κανάλι της Θήβας πληρώνει 1.500 ευρώ μηνιαίο ενοίκιο στην Digea, ενώ το αντίστοιχο ίδιου μεγέθους κανάλι της Φλώρινας πληρώνει 3.500 ευρώ) και οι τιμές ορίζονται ανάλογα όχι μόνο με τον πληθυσμό κάθε περιοχής αλλά και με τις επενδύσεις της ίδιας της Digea (με σταθερές παραμέτρους), σε περίπτωση που κλείσει ένα κανάλι για παράδειγμα της Πάτρας, η Digea θα επιμερίσει την απώλεια αυτού του σταθμού της στα υπόλοιπα κανάλια, αυξάνοντας το ενοίκιο τους ώστε να μαζέψει τα ίδια χρήματα. Σε περίπτωση που δεν πληρώσει το ενοίκιο ο συγκεκριμένος σταθμός, τότε η Digea, «σαμποτάρει» το ψηφιακό σήμα του σταθμού, και σε περίπτωση που δεν ξαναπληρώσει το ενοίκιο, το αφαιρεί από την περιοχή που εκπέμπει ο συγκεκριμένος σταθμός. Αντίστοιχα από το 2016 και μετά, αρκετοί από αυτούς τους σταθμούς στην επαρχία, για να «γλιτώσουν» το ενοίκιο αναγκάστηκαν να κλείσουν ή να συνάψουν συνεργασία με γνωστά περιφερειακά κανάλια της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, υποβαθμίζοντας σε μεγάλο βαθμό τον χαρακτήρα τους, παραβιάζοντας με κάθε τρόπο την νομοθεσία περί δικτύωσης προγράμματος. Το 2019, αντίστοιχα από αυτούς τους σταθμούς λειτουργούν, συνολικά σε όλη την χώρα, μόνο 91 σταθμοί, με κάποιους από αυτούς να απειλούνται στην οριστική διακοπή λειτουργίας τους, καθότι δεν διαθέτουν διαφημιστικά και λειτουργικά έσοδα.
Οι περιφερειακοί και τοπικοί σταθμοί εντοπίζονται στις έδρες των νομών και μεγάλα αστικά κέντρα και ανταγωνίζονται σκληρά σε μια μικρή αγορά. Προς το 2000 άρχιζαν να κερδίζουν σε θεαματικότητα έναντι των εθνικής εμβέλειας, που πάντως εξακολουθούν να κυριαρχούν. Το πρόγραμμά τους χαρακτηρίζεται από εκπομπές λόγου για την τοπική επικαιρότητα, αθλητικά, τηλεπωλήσεις, τηλεοπτικές συνομιλίες (tv chat), τηλεπαιχνίδια, και ξένες ταινίες (που συνήθως παίζονται παράνομα), και είναι πολύ συχνά χαμηλού κόστους, ποιότητας και αισθητικής, στα οποία προγράμματα επένδυσαν οι περισσότεροι περιφερειακοί και τοπικοί σταθμοί στην χώρα, πολλά εκατομμύρια ευρώ, με αποτέλεσμα, πολλοί από αυτούς τους σταθμούς, να διακόψουν την λειτουργία τους, τόσο από οικονομικά προβλήματα, αλλά και από πνευματικά δικαιώματα, επειδή κάποια προγράμματά τους, είτε ήταν ταινίες είτε περιελάμβαναν ακόμη και γραμμές υψηλής χρέωσης. Λόγω ψηφιακής μετάβασης μετά το 2010, πολλά προγράμματα ιδίως οι τηλεπωλήσεις και τηλεοπτικές συνομιλίες περιορίστηκαν από αυτούς τους σταθμούς σε μεγάλο βαθμό, ενώ το 2012 υποχρεώθηκαν, πολλοί από αυτούς τους σταθμούς, να μειώσουν τον τηλεοπτικό χρόνο προβολής τους, για αυτά τα προγράμματα, ή να τα κόψουν οριστικά, κάτι που τελικά έγινε. Οι συνεργασίες με εθνικής εμβέλειας κανάλια είναι σπάνιες, εκτός από ρεπορτάζ για έκτακτα σοβαρά γεγονότα, ενώ δυστυχώς υπάρχουν και ενδείξεις για χρήση τους από τοπικούς παράγοντες για αθέμιτη πολιτική προβολή και άσκηση πιέσεων. Τα τεχνικά μέσα είναι πολλές φορές ανεπαρκή και παρωχημένα ενώ οι συνθήκες εργασίας για το προσωπικό δύσκολες είναι «ημινόμιμες ή ημιπαράνομες».

Ενημερωτικό πρόγραμμα

Τα δημόσια δίκτυα προσπάθησαν από νωρίς να οργανώσουν ενημερωτικό τμήμα, αλλά αρχικά οι ειδήσεις καταλάμβαναν μικρό μέρος του προγράμματος και περιορίζονταν στα βασικά ελληνικά ή ξένα γεγονότα. Στην περίοδο της χούντας τα δελτία ήταν λογοκριμένα, εκθείαζαν συστηματικά το καθεστώς και ασκούσαν έντονη ελληνοχριστιανική, αντικομμουνιστική και φιλοστρατιωτική προπαγάνδα. Το 1970 άρχισαν να προβάλλονται ζωντανές ενημερωτικές εκπομπές, με πρώτη το «Σήμερα» όπου εμφανίστηκαν για πρώτη φορά πολλοί νέοι τότε δημοσιογράφοι που αργότερα είχαν μακρά τηλεοπτική παρουσία, όπως ο Νάσος Αθανασίου, ο Τέρενς Κουίκ και η Φωτεινή Πιπιλή. Μια γενικά θεωρούμενη σαν μαύρη σελίδα για την ελληνική τηλεόραση είναι η εκπομπή του δημοφιλούς εκείνη την εποχή δημοσιογράφου και παρουσιαστή Νίκου Μαστοράκη, λίγες ημέρες μετά την καταστολή της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, με καλεσμένους κρατούμενους φοιτητές που είχαν πάρει μέρος στα γεγονότα. Ο ίδιος είχε παραδεχτεί ότι ήταν λάθος του να κάνει την εκπομπή, αλλά είπε ότι πιέστηκε από πολιτικούς παράγοντες.
Με την αποκατάσταση της δημοκρατίας το κλίμα άλλαξε και έτσι οι εκλογές του Νοεμβρίου του 1974 και το δημοψήφισμα για το πολιτειακό διεξήχθησαν με δίκαιη εκπροσώπιση των κομμάτων στην τηλεόραση, ακόμα και του έκπτωτου βασιλιά Κωνσταντίνου. Αργότερα πάντως μέσα στη δεκαετία τα δημόσια δίκτυα δεν ήταν πάντα ανοιχτά στον εκτός κυβέρνησης πολιτικό χώρο. Οι ενημερωτικές εκπομπές συνεχίστηκαν, κυρίως τα μεσημέρια, ενώ άρχισαν και εκπομπές πολιτικού διαλόγου. Χαρακτηριστικό της εποχής η τάση για προγράμματα που αναφέρονταν με θετικό τρόπο στην ΕΟΚ, σε μια προσπάθεια να βελτιωθεί η εντύπωση της κοινής γνώμης για την Κοινότητα ενόψει της ένταξης της χώρας σε αυτήν το 1981.
Η άνοδος του ΠΑΣΟΚ το 1981, παρά τα ανοίγματα που γίνονταν κατά διαστήματα, δεν μετέβαλλε τα πράγματα σε ό,τι αφορά την υπερπροβολή της κυβέρνησης σε σχέση με τα άλλα κόμματα. Αντίθετα, ο στενός κυβερνητικός έλεγχος στο δελτίο ειδήσεων σήμαινε ότι ήταν ένα είδος ημιεπίσημου κυβερνητικού ανακοινωθέντος, ενώ έγινε και αφορμή για την απομάκρυνση διευθυντών ενημέρωσης, που ήταν διορισμένοι από την κυβέρνηση. Πολλά ρεπορτάζ κάλυπταν την κυβέρνηση και το ΠΑΣΟΚ παίρνοντας ανοιχτά θέση υπέρ τους ενώ κάλυπταν, κατά προτεραιότητα, θέματα που την ενδιέφεραν, όπως τα συνδικαλιστικά. Ο λόγος ήταν ξύλινος και υπερτερούσε σε σχέση με την εικόνα με μακρόσυρτες αναγνώσεις κειμένων. Εμφανίστηκαν πάντως μέσα στη δεκαετία ζωντανές πολιτικές εκπομπές, όπως τα «Ανοιχτά Χαρτιά» και εκπομπές ερευνητικού ρεπορτάζ όπως οι «Ρεπόρτερς» από τον Γιάννη Δημαρά, τον Γιώργο Λιάνη και τον Κώστα Χαρδαβέλλα, τρεις δημοσιογράφους που είχαν παρουσία στις εφημερίδες.
Η εμφάνιση των ιδιωτικών καναλιών άλλαξε σημαντικά την εικόνα στον ειδησεογραφικό τομέα. Τα δύο μεγαλύτερα, το Mega και ο Antenna, επιδόθηκαν σε έντονο ανταγωνισμό, δίνοντας βάρος σε κοινωνικά ζητήματα καθώς μετά το 1989-1990 άρχισε γενικά να ατονεί το ενδιαφέρον για την πολιτική και τα κόμματα. Τα κανάλια θεωρούνταν ότι στηρίζουν τα μεγάλα κόμματα, με το Mega, λόγω των γενικά κεντρώων εκδοτών που το κατείχαν, να θεωρείται φιλικό προς το ΠΑΣΟΚ και γενικότερα τον προοδευτικό χώρο, και ο Antenna φιλικός με τη Νέα Δημοκρατία και τη συντηρητική/φιλοβασιλική παράταξη. Αργότερα όμως, στη δεκαετία του 2010 και έπειτα, το Mega άρχισε να θεωρείται λιγότερο αντικειμενικό κανάλι. Στην περίοδο της κρίσης, αυτά τα δύο κανάλια και η τηλεόραση του ΣΚΑΪ έδιναν στην κοινή γνώμη την εντύπωση ότι στηρίζουν σε διάφορους βαθμούς την πολιτική των μνημονίων, αν και κατά καιρούς ασκούσαν κριτική σε επιμέρους πτυχές του προγράμματος ή συνολικά σε αυτό.
Το 1993 ο ΣΚΑΪ εισήγαγε τα τηλεπαράθυρα, φέρνοντας διαφορετική δομή στα δελτία ειδήσεων, τα οποία έγιναν και στα άλλα κανάλια μεγαλύτερα σε μήκος (μία ώρα ή και περισσότερο) ενώ άρχισαν να αντικαθιστούν τα ρεπορτάζ με διάλογο ανάμεσα στον παρουσιαστή και δημοσιογράφους ή τους καλεσμένους. Προς τα μέσα της δεκαετίας του 1990 τα ιδιωτικά κανάλια άρχισαν να στρέφονται περισσότερο στην σκανδαλοθηρία και σε κοινωνικά θέματα, περιορίζοντας την κάλυψη σε άλλα ζητήματα, όπως τα διεθνή. Το ίδιο διάστημα ο κυβερνητικός έλεγχος πάνω στα δελτία της δημόσιας τηλεόρασης έγινε λιγότερο στενός, η οποία, επειδή απέφυγε τις ακρότητες της ιδιωτικής, σταδιακά κέρδισε σε δημοτικότητα και κύρος στον ενημερωτικό τομέα.
Το φαινόμενο των τηλεπαραθύρων επεκτάθηκε ακόμα περισσότερο την δεκαετία του 2000, όταν άρχισαν να καλύπτουν όλο και περισσότερο χρόνο των δελτίων. Η δομή του δελτίου των ιδιωτικών καναλιών με διάλογο ανάμεσα στον παρουσιαστή και στους συμπαρουσιαστές ή τους καλεσμένους και σχετικά λίγα ρεπορτάζ δεν άλλαξε σημαντικά ως και σήμερα. Ο βασικός παρουσιαστής, ο άντσορμαν (anchorman, δηλαδή ανακοινωτής των ειδήσεων), έγινε το κεντρικό πρόσωπο του δελτίου και έφτασε να ταυτίζεται με το δελτίο και το κανάλι. Από τους πλέον αναγνωρίσιμους και αναγνωρίσιμες με μακριά παρουσία στην τηλεόραση (κυρίως την ιδιωτική) είναι ο Νίκος Ευαγγελάτος, η Λιάνα Κανέλλη, ο Τέρενς Κουίκ, η Έλλη Στάη, η Όλγα Τρέμη, ο Νίκος Χατζηνικολάου και η Μαρία Χούκλη. Μεγάλο βάρος δόθηκε από τα ιδιωτικά δίκτυα στις ενημερωτικές εκπομπές και κυρίως στις πολιτικές, που συχνά είναι βασισμένες σε ξένα πρότυπα. Εκεί ο παρουσιαστής είχε διάλογο με ένα-δύο πρόσωπα, αργότερα όμως έτεινε να γίνεται συντονιστής σε πολυπρόσωπες συζητήσεις.
Μέσα στην οικονομική κρίση πάντως, το κοινό των ειδησεογραφικών δελτίων άρχισε να μειώνεται και οι τηλεθεατές τα εμπιστεύονταν όλο και λιγότερο. Ακόμη, η ερευνητική δημοσιογραφία, που έχει δώσει στην δημόσια και την ιδιωτική τηλεόραση αρκετά αξιόλογα δείγματα, άρχισε να περιορίζεται συνήθως λόγω κόστους.

Μυθοπλασία, ψυχαγωγία και εκπαίδευση

Οι τηλεοπτικές σειρές μυθοπλασίας έχουν κεντρική θέση στα προγράμματα της ελληνικής τηλεόρασης από την ίδρυσή της. Κατά τα πρώτα χρόνια πειραματικής λειτουργίας τα τηλεοπτικά δίκτυα βασίστηκαν σε ξένη παραγωγή, κυρίως κωμικές ή δραματικές αμερικάνικες σειρές, ντοκιμαντέρ και ταινίες. Το πρώτο σίριαλ, που μεταδόθηκε από την ΥΕΝΕΔ τον Απρίλιο του 1970, ήταν «Το σπίτι με τον φοίνικα». Παρότι δεν ήταν πολύ επιτυχημένο, γρήγορα ακολούθησαν και άλλες σειρές που βοήθησαν στη διαμόρφωση μιας, αρχικά μικρής αλλά συνεχώς αυξανόμενης σε μέγεθος, τηλεοπτικής βιομηχανίας.
Ως το 1974 κυριαρχούσαν οι δραματικές σειρές, πολύ συχνά με θεματολογία που αφορούσε αστυνομικά ή στρατιωτικά ζητήματα, απηχώντας την ιδεολογική γραμμή του «Πατρίς-Θρησκεία-Οικογένεια» του στρατιωτικού καθεστώτος. Τεράστια ήταν η επιτυχία του «Άγνωστου Πόλεμου», της δραματικής σειράς του Νίκου Φώσκολου που εκτυλίσσονταν την εποχή του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και παρουσίαζε έναν «υφέρποντα κομμουνιστικό κίνδυνο». Όπως αναφέρεται ανεκδοτολογικά (γιατί δεν υπήρχαν τότε ακριβείς μετρήσεις τηλεθέασης) κατά την προβολή της άδειαζαν οι δρόμοι, ενώ λέγεται ότι άρεσε και στον δικτάτορα Παπαδόπουλο.
Οι κωμωδίες αφορούσαν κυρίως τύπους χαρακτήρων, όπως η «Κοκορόμυαλη» και μικροπροβλήματα της καθημερινότητας και δεν προχωρούσαν παρά μόνο έμμεσα σε πολιτική ή κοινωνική κριτική, αφού τα σενάρια και η διαδικασία παραγωγής περνούσαν από λογοκρισία. Οι σεναριογράφοι, όταν δεν αυτολογοκρίνονταν, έβρισκαν πάντως διάφορους τρόπους να την παρακάμπτουν. Πολλές σειρές χαρακτηρίζονταν γενικά από μέτρια ή κακή ποιότητα παραγωγής, λίγες όμως ξεχώριζαν για τα σενάρια και τις ερμηνείες, όπως η δημοφιλής κωμική σειρά «Εκείνος κι εκείνος» με τον Βασίλη Διαμαντόπουλο και τον Γιώργο Μιχαλακόπουλο.
Μεγάλο μέρος του προγράμματος εκείνης της περιόδου, ήδη από τις πρώτες εκπομπές του 1960 ως και το 1973, ήταν προσφερόμενο από εταιρείες που διαφημίζονταν στο νέο μέσο. Το μοντέλο παραγωγής των σειρών ήταν ένα είδος εργολαβίας για τα κανάλια. Οι εταιρείες αναλάμβαναν την παραγωγή της σειράς που κατά κανόνα ολοκληρώνονταν σε 10-15 ολιγόλεπτα επεισόδια (ως 30 λεπτά) και την πωλούσαν στα κανάλια με αντάλλαγμα τηλεοπτικό χρόνο. Λίγες σειρές ήταν εσωτερικές παραγωγές του ΕΙΡΤ ή της ΥΕΝΕΔ.
Με την πτώση της χούντας, υπήρξε στροφή από τις αυτοτελείς σειρές σε σειρές που εκτείνονταν σε μεγαλύτερους κύκλους επεισοδίων, με πολλούς ηθοποιούς και πιο σύνθετους χαρακτήρες. Ανάμεσα σε αυτές ήταν το «Λούνα Παρκ» (1974-1981) του Γιάννη Δαλιανίδη που έδωσε πληθώρα αγαπητών στο κοινό ρόλων και «Οι Πανθέοι» (1977-1979), διασκευή από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Τάσου Αθανασιάδη. Παράλληλα, άρχισαν να προβάλλονται ξένες σειρές, όπως το πολύ δημοφιλές «Ντάλας». Από την άλλη πλευρά, η δημόσια τηλεόραση στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς, πάντα έδειχνε μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τις πολιτιστικές εκπομπές από τα ιδιωτικά δίκτυα. Έτσι την ίδια περίοδο άρχισε να μεταδίδεται το «Παρασκήνιο», μία από τις ποιοτικότερες πολιτιστικές εκπομπές στην ελληνική τηλεόραση, και η παραγωγή του «Θεάτρου της Δευτέρας» που έδωσε πάνω από 1.000 παραστάσεις στην επόμενη εικοσαετία.
Με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, το 1981, το πρόγραμμα επανεξετάστηκε και διευρύνθηκε η θεματολογία πάνω στο τρίπτυχο «σοσιαλισμός-επαρχία-γυναίκες» ενώ κάλυψε κοινωνικά ακόμα και πολιτικά ζητήματα της πρόσφατης ιστορίας, όπως τα Λαυρεωτικά. Ακόμη, κάποιες νέες σειρές γυρίζονταν με κινηματογραφική αισθητική και έγιναν περισσότερο ρεαλιστικές, αγγίζοντας ζητήματα που ως τότε απέφευγαν, όπως τα ναρκωτικά και τη βία (π.χ. στο αμφιλεγόμενο σίριαλ «Η κάθοδος» το 1983). Στην ίδια περίοδο παρήχθησαν περισσότερες από 20 τηλεταινίες, κυρίως δραματικές. Ωστόσο το πρόγραμμα επικρίθηκε από τον τύπο της εποχής, μεταξύ άλλων, για την κακή ποιότητα και την ιδεολογία του, ενώ φαίνεται ότι υπήρχε μια προτίμηση σε καλλιτέχνες και ηθοποιούς που εξέφραζαν καλύτερα την γραμμή του ΠΑΣΟΚ. Υπήρξαν ακόμη και περιστατικά λογοκρισίας, όπως η ξαφνική διακοπή της σειράς «Κυρία Αρσενία σ' αγαπώ» μετά από κυβερνητική παρέμβαση και η εσπευσμένη διακοπή μετάδοσης ενός ντοκιμαντέρ για τα καμάκια και της ταινίας «Πέφτουν οι σφαίρες σαν το χαλάζι».
Πολλά από τα προγράμματα (σίριαλ και εκπομπές) των πρώτων 15-20 ετών της δημόσιας τηλεόρασης έχουν χαθεί, γιατί οι μαγνητοταινίες όπου ήταν αποθηκευμένα χρησιμοποιήθηκαν αργότερα, για λόγους κόστους, για την εγγραφή άλλων προγραμμάτων ή ενίοτε σβήστηκαν σκόπιμα. Τα μεγάλα ιδιωτικά κανάλια διαθέτουν μέρος του προγράμματός τους στο διαδίκτυο από τις ιστοσελίδες τους ή και από το YouTube. Μεγάλος αριθμός προγραμμάτων διακινείται και σε δίκτυα p2p. Γενικά όμως υπάρχει έλλειμμα οργανωμένων και διαθέσιμων αρχείων που δυσχεραίνει την έρευνα.
Στην περίοδο της ιδιωτικής τηλεόρασης, τα δύο πάλαι ποτέ μεγάλα κανάλια, Mega και ΑΝΤ1, βασίστηκαν για το ψυχαγωγικό τους πρόγραμμα στα σίριαλ, τα οποία ως τα τέλη της δεκαετίας του 2000 ήταν το βασικό πεδίο ανταγωνισμού στην κύρια ζώνη προγράμματος (prime time). Σε κάποιες σεζόν της δεκαετίας του 1990 είχαν 10 ή και περισσότερα σίριαλ το καθένα, κάτι που χαρακτηρίζεται σπάνιο φαινόμενο σε σχέση με άλλες χώρες, αλλά ο όγκος της παραγωγής δεν συμβάδιζε πάντα με την ποιότητα. Σχεδόν σε κάθε σεζόν ξεχώριζαν μόλις 2 με 3 σίριαλ, πολλές φορές στο ίδιο κανάλι. Κυριαρχούσαν τα δραματικά και τα κωμικά σίριαλ, ενώ μεταδόθηκαν και σαπουνόπερες, δηλαδή δραματικές σειρές σε μεγάλους κύκλους επεισοδίων κατά τα ξένα πρότυπα. Σε αυτό το είδος επικράτησε ο Νίκος Φώσκολος, που έγραφε και επιμελούνταν στον Antenna τη «Λάμψη» και το «Καλημέρα Ζωή», δύο από τις μακροβιότερες σειρές της ελληνικής τηλεόρασης. Την ίδια περίοδο, καθώς τα νέα κανάλια έδιναν περισσότερο βάρος στα σενάρια παρά στους άλλους συντελεστές της σειράς, αναδείχτηκε και μια νεότερη γενιά σεναριογράφων και σκηνοθετών μέσα από κωμικές σειρές όπως «Οι τρεις Χάριτες», «Οι Απαράδεκτοι», «Οι Μεν Και Οι Δεν», τα «Εγκλήματα» και το «Στο Παρά 5», και δραματικές όπως το «Τμήμα Ηθών» και η «Ανατομία ενός εγκλήματος». Αντίθετα όμως με το παρελθόν, πολλά από τα σύγχρονα σίριαλ είναι πολιτικά άχρωμα.
Οι διασκευές από ξένα σίριαλ δεν ήταν πολλές αρχικά, αλλά έγιναν περισσότερες μετά το 2007, όταν μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα αρκετά ισπανόφωνα σίριαλ, με διασκευή κυρίως από χώρες της Λατινικής Αμερικής, αλλά και το Ισραήλ. Επίσης, πολλά σίριαλ φαίνεται να βασίζονται σε ξένα πρότυπα, χωρίς αυτό να δηλώνεται με σαφήνεια.
Η ιδιωτική τηλεόραση διεύρυνε τις ζώνες προγράμματος με τα πρωινά ενημερωτικά, τα πρωινά ψυχαγωγικά, όπως ο «Πρωινός Καφές» και τα μεσημεριανά ψυχαγωγικά προγράμματα, τα σώου και στη δεκαετία του 2000, τα ριάλιτι και οι εκπομπές ταλέντων (με πρώτο το «Big Brother» στον ANT1, το 2001). Αυτό σταδιακά πίεσε τα δημόσια κανάλια να καθιερώσουν και αυτά παρόμοιες ζώνες, εκτός από τα ριάλιτι και τα σώου. Τα τηλεπαιχνίδια, που συνηθισμένα στη δημόσια τηλεόραση, ήταν περισσότερα στα πρώτα χρόνια της ιδιωτικής τηλεόρασης, αλλά σταδιακά και αυτό το είδος ατόνησε.
Μικρότερο ήταν γενικά το μέρος του προγράμματος που καλύπτεται από προγράμματα εκπαιδευτικού ή μορφωτικού περιεχομένου, και αυτό γενικά μόνο από τα δημόσια δίκτυα. Η εκπαιδευτική τηλεόραση άρχισε να εκπέμπει στις 12 Αυγούστου 1977 με στόχο να περιορίσει γενικά τα ποσοστά του αναλφαβητισμού που τότε ήταν γύρω στο 20%, δηλαδή αρκετά υψηλό για τα δεδομένα της τότε ΕΟΚ, και συνεχίστηκε για αρκετά χρόνια.

Πηγές εσόδων και διαφήμιση

Τα δημόσια τηλεοπτικά δίκτυα βασίζονταν σχεδόν εξαρχής για τα έσοδά τους στο ανταποδοτικό τέλος που καταβάλεται με τον λογαριασμό του ηλεκτρικού ρεύματος και στις διαφημίσεις. Το τέλος καθιερώθηκε το 1968 και επισημοποιήθηκε με το νόμο 230/1975, ενώ πριν το κλείσιμο της ΕΡΤ, ανερχόταν σε περίπου τέσσερα ευρώ το μήνα, αποφέροντας γύρω στα 30-35 εκατ. ευρώ το χρόνο, γύρω στο ένα δέκατο των εσόδων της ΕΡΤ. Μετά το κλείσιμο της ΕΡΤ το τέλος καταργήθηκε, αν και μετά επανήλθε στο ύψος των τριών ευρώ υπέρ της ΝΕΡΙΤ· στο ανταποδοτικό τέλος θα βασίζεται και η λειτουργία της επανασυσταθείσας ΕΡΤ. Το ΤΕΔ/ΥΕΝΕΔ, σαν στρατιωτικό κανάλι που ήταν, την περίοδο της χούντας φαίνεται ότι χρηματοδοτούνταν από κονδύλια του υπουργείου Άμυνας, ενώ είχε και τεράστια έσοδα από τα προσφερόμενα προγράμματα που υπολογίζεται ότι έφτασαν το ένα δισ. δραχμές μέσα στην επταετία, το οποίο για την εποχή ήταν ένα πολύ μεγάλο ποσό. Μεγάλο μέρος των εσόδων του καναλιού χρηματοδοτούσε το ενημερωτικό πρόγραμμα.
Τηλεοπτικές διαφημίσεις άρχισαν να μεταδίδονται από τα πρώτα χρόνια του μέσου (υπήρχαν πάντως ακόμη και στον πειραματικό σταθμό του 1960), ενώ διαδεδομένες ήταν και οι χορηγίες, που το 1972 έφτασαν να είναι στο 95% των εκπομπών. Από τα τέλη του 1973 oι χορηγίες περιορίστηκαν δραστικά, το μέσο όμως γινόταν όλο και πιο δημοφιλές και άρα γινόταν ελκυστική πλατφόρμα για τη διαφήμιση.
Τα ιδιωτικά κανάλια διεύρυναν κατά πολύ τη διαφημιστική αγορά και έφεραν την τηλεόραση στην πρώτη θέση ανάμεσα στα άλλα μέσα ως προς τη δαπάνη. Αν και καθιερώθηκαν κανόνες για τον αριθμό και τη συχνότητα των διαφημίσεων (για παράδειγμα δεν μπορούν να διακοπούν τα δελτία ειδήσεων), τα ιδιωτικά κανάλια συχνά τους καταστρατηγούσαν με αποτέλεσμα να πληρώνουν πρόστιμα για υπέρβαση χρόνου και για γκρίζα διαφήμιση. Λόγω της κρίσης η δαπάνη των διαφημιζόμενων στην τηλεόραση και γενικότερα σε όλα τα μέσα ενημέρωσης έχει μειωθεί σημαντικά.

Αλλαγή στις συνήθειες

Η τηλεόραση έφερε αλλαγές στις συνήθειες των Ελλήνων σε ό,τι αφορά την ενημέρωση και την ψυχαγωγία τους, ήδη από τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας της. Η διείσδυση της τηλεόρασης σαν συσκευή ξεκίνησε μεν πιο αργά από άλλες χώρες, όπου είχε εισαχθεί νωρίτερα, αλλά στην Ελλάδα κάλυψε γρήγορα την απόσταση και έφτασε στη δεκαετία του 1990 σχεδόν στο 100%. Μερικά χρόνια αργότερα πολλά νοικοκυριά είχαν τουλάχιστον από μία συσκευή, συνήθως στο σαλόνι ή στην κρεβατοκάμαρα, ή και στα δύο δωμάτια.
Ο μέσος χρόνος τηλεθέασης αυξήθηκε από 2 ώρες και 25 λεπτά την εβδομάδα το 1990, σε 3 ώρες και 33 λεπτά το 1991 και ξεπέρασε τις τέσσερις ώρες το 2006-2007 (4 ώρες και 8 λεπτά και 4 ώρες και 21 λεπτά, αντίστοιχα), ένα από τα μεγαλυτερα ποσοστά στην Ευρώπη. Ωστόσο οι περισσότεροι χρησιμοποιούν την τηλεόραση στο πλαίσιο άλλων δραστηριοτήτων και δεν παρακολουθούν συστηματικά για όλο αυτό το διάστημα ή δεν δείχνουν να εμπιστεύονται το ενημερωτικό πρόγραμμα. Ακόμη, γενικεύτηκε και το ζάπινγκ (zapping), δηλαδή το γρήγορο πέρασμα από το ένα κανάλι στο άλλο.
Σε ό,τι αφορά την ψυχαγωγία, το πρόγραμμα των πρώτων ετών, οπότε αφθονούσαν τα σίριαλ, απομάκρυνε το κοινό από τους κινηματογράφους, συρρίκνωσε την κινηματογραφική βιομηχανία που ήταν από τις βασικές μορφές λαϊκής διασκέδασης και έστρεψε, αντίθετα, κάποιους νεότερους ανθρώπους στην ξένη κουλτούρα. Η ιδιωτική τηλεόραση εκτόπισε και το βίντεο που κυριαρχούσε το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1980. Εκείνη τη δεκαετία είχε δημιουργηθεί μια μεγάλη αγορά ταινιών που παράγονταν και διακινούνταν σε εξειδικευμένο εμπορικό κύκλωμα, αλλά η ιδιωτική τηλεόραση περιόρισε δραστικά αυτή τη μικρή βιομηχανία και τελικά η παραγωγή ταινιών σταμάτησε.

Τηλεθεάσεις

Το κανάλι του ΕΙΡ και η ΤΕΔ/ΥΕΝΕΔ ακολούθησαν διαφορετικό πρόγραμμα, αλλά καθώς η ΤΕΔ/ΥΕΝΕΔ ήταν περισσότερο ψυχαγωγική, κατάφερε να έχει περίπου τα δύο τρίτα της τηλεθέασης. Την πρωτιά διατήρησε ως τα μέσα τη δεκαετίας του 1970, οπότε το ποιοτικότερο πρόγραμμα έφερε στην πρώτη θέση δημοφιλίας το κανάλι του ΕΙΡΤ Λίγο πριν την εισαγωγή της ιδιωτικής τηλεόρασης, τον Οκτώβριο του 1989, η ΕΡΤ-1 είχε 37,7% και η ΕΡΤ-2 24,3% ενώ ένα χρόνο αργότερα τα ποσοστά τους είχαν μειωθεί σημαντικά (βλ. σχετικά το γράφημα σε προηγούμενη ενότητα).
Μετά την απελευθέρωση της τηλεόρασης, τα ιδιωτικά δίκτυα έδειξαν πολύ μεγάλο ενδιαφέρον για τις μετρήσεις βασίζοντας τα διαμόρφωση του προγράμματος στα αποτελέσματά τους. Το Mega και ο Antenna ανταγωνίζονταν σκληρά για την πρωτιά σε καθημερινό επίπεδο και στους μέσους όρους του μήνα και της σεζόν, ενώ τα άλλα δίκτυα ανταγωνίζονταν για τις επόμενες θέσεις και είχαν κάπως μικρότερα ποσοστά (5% με 15% ή και λίγο περισσότερο). Ωστόσο, μετά το 2010 και την αλλαγή στην δομή του προγράμματος πολλών σταθμών λόγω της κρίσης, οι αυξομειώσεις στις τηλεθεάσεις είναι πολλές και οι εναλλαγές στην πρωτιά συχνές.
Οι μετρήσεις τηλεθέασης με σύγχρονη μεθοδολογία άρχισαν το 1988 από την AGB και συνεχίζονται ως σήμερα από την ίδια εταιρεία. Ενδιάμεσα μετρήσεις έκανε και η Taylor-Nielsen Sofres Metrisis, η οποία σταμάτησε στο τέλος του 2002. Κατά καιρούς υπήρξαν και επικρίσεις ή σχόλια για την ποιότητα και την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων. Οι πρώτες αμφισβητήσεις καταγράφονται στις αρχές της δεκαετίας του 1990, αλλά οι έρευνες για την αξιοπιστία των στοιχείων δεν έδειξαν στοιχεία αλλοίωσης.
Το 2009 το κυρίαρχο κανάλι στο τηλεοπτικό τοπίο της χώρας, ήταν το Mega, όντας πρώτο και σε τηλεθέαση (με 18,7%), που επένδυσε κυρίως για πολλά έτη σε ενημερωτικό πρόγραμμα και στη μυθοπλασία (δραματικές και κωμικές σειρές), πολύ πριν ξεκινήσει η κρίση που το οδήγησε στο κλείσιμο το 2018. Στη δεύτερη θέση της τηλεθέασης, ακολουθούσε, ο ΑΝΤ1 (με 14,1%), ενός τρίτος ήταν ο Alpha (με 12,2%), τέταρτο το Star (με 10,4%), και πέμπτη η ΝΕΤ, το οποίο ήταν το ενημερωτικό κανάλι της ΕΡΤ (με 9,3%). Συνολικά το 2009 και οι τρεις δημόσιοι τηλεοπτικοί σταθμοί (ΕΤ1, ΝΕΤ, ΕΤ3) είχαν τηλεθέαση 18,9%, πάνω και από το Mega. Έκτο ήταν το Alter (με 7,9%), πριν ξεκινήσουν τα προβλήματα που τρία χρόνια αργότερα το οδήγησαν στον αφανισμό, έβδομη η ΕΤ1 (με 4,9%), όγδοη η ΕΤ3 (με 4,7%), ένατος ο ΣΚΑΪ (με 4,4%) που είχε ξεκινήσει από το μηδέν και προσπαθούσε να βρει τα πατήματά του, και τελευταίο με πολικές τηλεθεάσεις (0,4%) το Μακεδονία TV.
Το 2019, οι μετρήσεις τηλεθέασης πλέον δεν περιλαμβάνουν τα κανάλια Mega και Alter τα οποία έχουν κλείσει, αλλά πλέον έχει προστεθεί το Open (που το 2009, όσο και παλαιότερα έτη, ως 902 δεν συμμετείχε ποτέ στις μετρήσεις τηλεθέασης), και η ΕΡΤ Sports. Πλέον, για την κορυφή «κονταροχτυπιούνται» ο ΑΝΤ1 και ο Alpha (με 16,2%), που επενδύουν κυρίως σε ενημερωτικό πρόγραμμα και στη μυθοπλασία (δραματικές και κωμικές σειρές). Από την άλλη ο ΣΚΑΪ έχει ανέβει τα τελευταία δυο χρόνια στην τρίτη θέση (με 15,2%), του οποίου το πρόγραμμα αποτελείται κυρίως από ενημερωτικές εκπομπές και εκπομπές ριάλιτι, τέταρτο παραμένει το Star (με 13,7%) με ενισχυμένο κυρίως το ενημερωτικό και ψυχαγωγικό του προφίλ, ενώ τα τελευταία χρόνια στο πρόγραμμα του περιλαμβάνει και εκπομπές ριάλιτι, πέμπτο το νεοσύστατο Open (με 7,6%), το οποίο έχει πολυσύνθετο πρόγραμμα, και έβδομο το Μακεδονία TV (με 2%), που από το 2016, έχει μετατραπεί σε ψυχαγωγικό κανάλι προβάλλοντας κυρίως ξένες ταινίες και σειρές.
Η ΕΡΤ με 4 κανάλια, πλέον, συγκεντρώνει συνολικό ποσοστό τηλεθέασης 8,8%, πολύ μικρότερο από εκείνο που είχε πριν 10 χρόνια. Το μαύρο του 2013 κόστισε ακριβά στην τηλεθέαση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, η οποία από τότε μέχρι σήμερα τόσο επί ΝΕΡΙΤ, το 2014 όσο και μετά την επαναλειτουργία της ΕΡΤ, το 2015 δεν έχει καταφέρει να ξαναγίνει ανταγωνιστική, στα επίπεδα τόσο του 2009, όσο και παλαιότερων ετών. Συγκεντρωτικά σε ποσοστά τηλεθέασης έχουν σήμερα: η EPT1, το οποίο είναι πλέον το ενημερωτικό κανάλι της ΕΡΤ (4,3%), η EPT2 (1,8%), EPT3 (1,5%) και το EPT Sports, του οποίου το πρόγραμμα είναι καθαρά αθλητικό (1,2%).

Πολιτική και πολιτική ζωή

Η τηλεόραση, και περισσότερο η ιδιωτική τηλεόραση, είχε σημαντική επίδραση και στη διαμόρφωση του πολιτικού σκηνικού και των πολιτικών αντιπαραθέσεων.
Οι βουλευτικές εκλογές του 1977 ήταν οι πρώτες κατά τις οποίες «οι πολιτικοί άρχισαν να συνειδητοποιούν την προπαγανδιστική δύναμη της τηλεόρασης». Το ΠΑΣΟΚ μάλιστα είχε από τότε και δικό του τηλεσκηνοθέτη, τακτική που εκμεταλλεύτηκε και στη δεκαετία του 1980 όταν ο Τάσος Μπιρσίμ σκηνοθετούσε κατ' αποκλειστικότητα τις προεκλογικές συγκεντρώσεις του κόμματος. Γενικότερα μετά το 1981 η τηλεόραση απέκτησε σταδιακά όλο και μεγαλύτερο ρόλο στην πολιτική διαμεσολάβηση και έγινε ένα οργανικό κομμάτι της πολιτικής ζωής.
Ως το 1989 στα κόμματα δίνονταν αναλογικά χρόνος στην δημόσια τηλεόραση κατά την προεκλογική περίοδο για να αναπτύξουν τις απόψεις τους, ενώ τα κανάλια της ΕΡΤ μετέδιδαν τις προεκλογικές συγκεντρώσεις τους. Η έλευση της ιδιωτικής τηλεόρασης πολλαπλασίασε τις τηλεοπτικές διαφημίσεις, ενώ τα τηλεπαράθυρα και τα ντιμπέιτ έγιναν μορφές έμμεσης πολιτικής διαφήμισης. Το πρώτο ντιμπέιτ διοργανώθηκε τις εκλογές του 1996 μεταξύ του Κώστα Σημίτη και του Μιλτιάδη Έβερτ και είχε μέτρια επιτυχία. Σε κάποιες από τις επόμενες αναμετρήσεις επεκτάθηκε και στους άλλους κοινοβουλευτικούς αρχηγούς χωρίς να αλλάξει πολύ σε μορφή, σύμφωνα με το πρώιμο αμερικανικό πρότυπο: οι δημοσιογράφοι βάζουν ερωτήματα σε κάθε αρχηγό χωριστά και αυτοί απαντούν μέσα σε προκαθορισμένο χρόνο, χωρίς να γίνεται διάλογος μεταξύ τους.