Ιόνια Οδός

Διαδρομή

Ο Αυτοκινητόδρομος 5 διασχίζει την Δυτική Ελλάδα, διερχόμενος από Πελοπόννησο, Στερεά Ελλάδα και Ήπειρο.

Δεκαετία του 2000: Το ζήτημα της Κλόκοβας

Η Κλόκοβα (Παλιοβούνα) είναι ο ορεινός όγκος που συναντά ο οδηγός αμέσως μετά το Αντίρριο. Ο δρόμος της Παλαιάς Εθνικής Οδού είναι κυριολεκτικά κρεμασμένος πάνω στο βουνό και τις περισσότερες φορές η διέλευση του βουνού γίνεται σε «καραβάνια», καθώς αν υπάρχουν προπορευόμενα φορτηγά ο οδηγός υποχρεούται σε αργή πορεία, μιας και ο δρόμος είναι τόσο στενός και επικίνδυνος που δεν μπορούν να γίνουν προσπεράσεις. Όταν ανακοινώθηκε η κατασκευή της Ιόνιας Οδού το 2007 σε αυτή την περιοχή της Κλόκοβας ήταν προγραμματισμένη να γίνει διαπλάτυνση στην υφιστάμενη ΕΟ με ταυτόχρονη κυκλοφορία των οχημάτων. Αυτό απορρίφθηκε αμέσως, καθώς θα ήταν πολύ προβληματικό λόγω της γεωγραφίας του μέρους. Η απόφαση για σήραγγα υπήρξε η πλέον ορθή, όμως η κρίση μετά το 2009 εξελίχθηκε στο μεγαλύτερο ανάχωμα για την κατασκευή της.

Δεκαετία του 2010

Από τον Νοέμβριο του 2012 που είχε ανακοινωθεί η κατασκευή ολόκληρου του άξονα από το Αντίρριο μέχρι τα Ιωάννινα υπήρχε έντονη φημολογία για «κούρεμα» του τμήματος στην Κλόκοβα. Το ζήτημα γύρω από τη Κλόκοβα ήταν η χάραξη. Τον Ιούλιο του 2014 ανακοινώθηκε τελικά πως ξεκινά η διάνοιξη της σήραγγας Κλόκοβας. Παρά ταύτα η διάνοιξη αυτή δεν ξεκίνησε όπως προβλεπόταν, λόγω έλλειψης άδειας περιβαλλοντικών όρων. Μέχρι το Μάρτιο του 2015 είχαν ολοκληρωθεί μόνο κάποιες προκαταρκτικές εργασίες προκειμένου να μην μείνει το έργο πίσω. Τελικά, τον Απρίλιο δόθηκε η άδεια για τη διάνοιξη της σήραγγας και τον επόμενο μήνα ξεκίνησαν οι εργασίες στην περιοχή. Η διάνοιξη πραγματοποιήθηκε και από τις δύο κατευθύνσεις της σήραγγας ταυτόχρονα για την ταχύτερη ολοκλήρωση της, ενώ χρησιμοποιήθηκαν εκρηκτικά, καθώς αποδείχθηκε ότι το έδαφος ήταν κατάλληλο για τον τρόπο αυτό. Στις 28 Ιουνίου 2016, μόλις 13 μήνες αφού ξεκίνησε η διάνοιξη, η σήραγγα διανοίχθηκε πλήρως, σπάζοντας ένα μεγάλο ρεκόρ για τα ελληνικά δεδομένα.
Ο αυτοκινητόδρομος εγκαινιάστηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2017 από τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα.

Διαδρομή

Ο Αυτοκινητόδρομος 5 εξυπηρετεί μεγάλο μέρος της Πελοποννήσου και της Ηπειρωτικής Ελλάδας, ξεκινώντας, στο λειτουργικό του τμήμα, από το Μιντιλόγλι Αχαΐας, διέρχεται βόρεια -κοντά από το Μεσολόγγι, το Αγρίνιο, την Αμφιλοχία, την Άρτα- και καταλήγει στα Ιωάννινα, όπου συνδέεται με την Εγνατία Οδό. 
Οι νομοί που διασχίζει διαδοχικά είναι οι Αχαΐας, Αιτωλοακαρνανίας, Άρτας, Πρέβεζας και Ιωαννίνων.

Παράκαμψη Άρτας

Το τμήμα αυτό που εκτείνεται από το Κομπότι Άρτας έως την Φιλιππιάδα έχει συνολικό μήκος 17 χιλιόμετρα και μπορεί να χωριστεί σε 2 υποτμήματα. Το πρώτο του τμήμα (Άρτα Βόρεια-Φιλιππιάδα) μήκους 9 χιλιομέτρων δόθηκε στην κυκλοφορία το 2003 και ήταν ουσιαστικά το πρώτο τμήμα της Ιόνιας Οδού που παραδόθηκε. Ήταν επίσης το πρώτο τμήμα αυτοκινητόδρομου στην Ήπειρο μέχρι να δοθούν τα τμήματα της Εγνατίας Οδού. Το δεύτερο τμήμα (Σελλάδες-Άρτα Βόρεια) μήκους 8 χιλιομέτρων παραδόθηκε τον Απρίλιο του 2011 με εξαίρεση την γέφυρα του βόρειου κόμβου της Άρτας που ήταν ημιτελής. Η τελευταία ολοκληρώθηκε και δόθηκε στην κυκλοφορία στις 22 Νοεμβρίου του 2013.

Παράκαμψη Αγρινίου

Το τμήμα αυτό δόθηκε στην κυκλοφορία στις 28 Μαΐου του 2009 και ήταν το δεύτερο τμήμα της Ιόνιας Οδού που παραδόθηκε μετά την παράκαμψη Άρτας, ενώ είχε και την πρωτιά να είναι το μοναδικό τμήμα αυτοκινητόδρομου στην Δυτική Ελλάδα. Έχει μήκος 34 χιλιόμετρα και εκτείνεται από το Αιτωλικό έως τον Κουβαρά παρακάμπτοντας την πόλη του Αγρινίου. Περιλαμβάνει τους 4 κόμβους: Αιτωλικού, Αγγελόκαστρου, Ρίγανης και Κουβαρά καθώς και την γέφυρα του ποταμού Αχελώου. Σε αυτό το τμήμα έχει προστεθεί και ένας σταθμός διοδίων (Αγγελοκάστρου), ο οποίος ξεκίνησε να λειτουργεί στις 24/4/2017.

Συνολική πρόοδος έργου (ολοκληρωμένα τμήματα)

Το πρώτο τμήμα της Ιόνιας Οδού Άρτα Βόρεια-Φιλιππιάδα, μήκους 9 χιλιομέτρων, δόθηκε στην κυκλοφορία το 2003. Το ίδιο έτος παραδόθηκε και η Περιμετρική Οδός Πατρών, η οποία έγινε μέρος της Ιόνιας Οδού το 2008. Ακολούθησε η παράδοση στην κυκλοφορία της Παράκαμψης Αγρινίου (Χαλίκι-Κουβαράς), μήκους 34 χιλιομέτρων, στις 28 Μαΐου του 2009. Το τμήμα Σελλάδες-Άρτα Βόρεια, μήκους 8 χιλιομέτρων, παραδόθηκε τον Απρίλιο του 2011, με εξαίρεση τη γέφυρα του βόρειου κόμβου της Άρτας, η οποία δόθηκε στην κυκλοφορία στις 22 Νοεμβρίου του 2013. Το τμήμα Κουβαράς - Αμφιλοχία (Παράκαμψη Αμφιλοχίας) μήκους 25 χλμ. αποδόθηκε στις 27 Δεκεμβρίου 2016. Μαζί με αυτό το τμήμα αναμενόταν να παραδοθεί και το τμήμα Γαβρόλιμνη - Κεφαλόβρυσο (33 χλμ.), που, λόγω εργασιών που εκκρεμούσαν, παραδόθηκε στην κυκλοφορία αργότερα . Το τμήμα Φιλιππιάδας-Πέρδικας Ιωαννίνων, μήκους 36 χλμ., δόθηκε στην κυκλοφορία στις 22 Φεβρουαρίου 2017. Λίγο αργότερα, στις 12 Απριλίου 2017, αποδόθηκε στην κυκλοφορία η μεγαλύτερη σε μήκος σήραγγα του αυτοκινητοδρόμου, η σήραγγα Κλόκοβας, η οποία διανοίχτηκε σε χρόνο ρεκόρ (14 μήνες). Ταυτόχρονα, δόθηκε το τμήμα Γαβρόλιμνη - Κεφαλόβρυσο. Την 1η Ιουνίου 2017 δόθηκε στην κυκλοφορία το τμήμα Αντίρριο-Σήραγγα Κλόκοβας, συνδέοντας πλέον την Ιόνια Οδό με τη Γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου  και στις 26 Ιουλίου του 2017 το τμήμα Αμφιλοχία-Σελλάδες (Παράκαμψη Αμφιλοχίας-Άγιος Δημήτριος Άρτας), δημιουργώντας έναν συνεχόμενο αυτοκινητόδρομο μήκους 182 χιλιομέτρων ( Αντίρριο - Πέρδικα ). Τέλος, στις 3 Αυγούστου του 2017 δόθηκε στην κυκλοφορία και το τελευταίο τμήμα (14 χλμ) Πέρδικα-Εγνατία (ένα από τα πιο δύσκολα τμήματα υπό κατασκευή αυτοκινητοδρόμου στην χώρα, λόγω του ορεινού ανάγλυφου του εδάφους που διασχίζει), ολοκληρώνοντας τον αυτοκινητόδρομο των 196 χιλιομέτρων δεκατέσσερα χρόνια μετά την παράδοση του πρώτου τμήματός του .

Συνδέσεις

Η Ιόνια Οδός συνδέεται με τους παρακάτω αυτοκινητόδρομους:

Πάτρα – Πύργος

Το τμήμα Μιντιλόγλι - Πύργος (γνωστό και ως Πάτρα - Πύργος) είναι ένα υπό κατασκευή έργο το οποίο θα συνδέει το Μιντιλόγλι και κατ' επέκταση την Πάτρα με την πόλη του Πύργου. Το συνολικό μήκος είναι 68 χιλιόμετρα, ο τελικός προϋπολογισμός του είναι 300 εκατομμύρια ευρώ και θα κατασκευαστεί από την Ολυμπία Οδό Α.Ε. Η κατασκευή των 4 από τις 8 συνολικά εργολαβίες (τμήμα Μιντιλόγλι  - Βάρδα, μήκους 37 χιλιομέτρων) ξεκίνησε τον Μάιο του 2019 και ο χρόνος περαίωσης για κάθε εργολαβία είναι 42 μήνες. Θα διαθέτει τουλάχιστον 8 ανισόπεδους κόμβους, 2 ΣΕΑ (1 στην Κάτω Αχαΐα και 1 στον Πύργο) και 2 σταθμούς διοδίων (1 στα Τσουκαλέικα και 1 στα Χανάκια Πύργου).
Το καλοκαίρι του 2015 ο διαγωνισμός για την κατασκευή του αυτοκινητοδρόμου χωρίστηκε σε 8 εργολαβίες:
1η εργολαβία: Πύργος - Δουναίικα (Ανάδοχος: Κ/Ξ Τοξότης-Ομάδα Κατασκευών - Δεν έχουν προσκομιστεί εγγυητικές επιστολές καλής εκτέλεσης) 
2η εργολαβία: Δουναίικα - Αμαλιάδα  (Ανάδοχος: INTRAKAT) 
3η εργολαβία: Αμαλιάδα - Κυλλήνη (Μειοδότρια: INTRAKAT- Εκκρεμεί δικαστική προσφυγή) 
4η εργολαβία: Κυλλήνη - Βάρδα (Ανάδοχος: Κ/Ξ Τοξότης-Ομάδα Κατασκευών - Δεν έχουν προσκομιστεί εγγυητικές επιστολές καλής εκτέλεσης)  
5η εργολαβία: Βάρδα - Σαγαίικα (Ανάδοχος: Κ/Ξ Ξανθάκης-Ιντερκάτ)  
6η εργολαβία: Σαγαίικα - Κάτω Αχαΐα (Ανάδοχος: GD Infrastrutture)  
7η εργολαβία: Κάτω Αχαΐα - ΒΙΠΕ Πάτρας (Ανάδοχος: Ιντερκάτ) 
8η εργολαβία: ΒΙΠΕ Πάτρας - Μιντιλόγλι (Ανάδοχος: GD Infrastrutture)

Τον Φεβρουάριο του 2019 κυρώθηκαν από την Βουλή οι 6 (1η, 4η, 5η, 6η, 7η, 8η) από τις 8 εργολαβίες του τμήματος Πάτρα-Πύργος. Τον Απρίλιο του 2019 κυρώθηκε από την Βουλή και η 2η εργολαβία για το τμήμα Αμαλιάδα-Δουναίικα και επιπλέον υπεγράφησαν οι 4 (5η, 6η, 7η, 8η) από τις 8 εργολαβίες που αφορούν το τμήμα Μιντιλόγλι (σύνδεση με Ολυμπία Οδό) - Βάρδα. Για τις εργολαβίες 1 και 4 με ανάδοχο την Κ/Ξ Τοξότης-Ομάδα Κατασκευών αναμένεται η προσκόμιση εγγυητικών επιστολών καλής εκτέλεσης, η εργολαβία 2 αναμένεται να υπογραφεί και για την εργολαβία 3 εκκρεμεί δικαστική προσφυγή που θα συζητηθεί στις 11 Ιουνίου 2019.

Επέκταση προς Κακαβιά

Το τμήμα Κοσμηρά-Σύνορα με Αλβανία (Κακαβιά) πρόκειται για τη φυσική συνέχεια της Ιόνιας Οδού, μήκους 60 χιλιομέτρων, όπου θα μειώσει ακόμη περισσότερο την χρονοαπόσταση από Αθήνα μέχρι τα ελληνοαλβανικά σύνορα. Το έργο αυτό είναι πολύ ώριμο μελετητικά. Σε πρώτη φάση θα δημοπρατηθεί το πρώτο τμήμα, Κοσμηρά-Καρυές Ιωαννίνων και στη συνέχεια το υπόλοιπο (Καρυές-Καλπάκι). Η επέκταση αυτή αποτελεί μακροχρόνιο αίτημα των κατοίκων των γύρω περιοχών, αλλά και των Ιωαννιτών, όπου κυρίως σε περιόδους μαζικής μετακίνησης οχημάτων, βιώνουν ένα κυκλοφοριακό σοκ. Επιπλέον, με την εν λόγω επέκταση πρόκειται να ανέλθει σε υψηλά επίπεδα η τοπική οικονομία, κυρίως λόγω τουρισμού αλλά και λόγω της ευκολότερης μετακίνησης εμπορευμάτων. Η επέκταση της Ιονίας Οδού προς Κακαβιά θα συνδέσει την Κόνιτσα, το Πωγώνι και τα Ζαγοροχώρια με τα Ιωάννινα και τις υπόλοιπες πόλεις της Ηπείρου, φέρνοντας τις πιο κοντά και με ασφάλεια.
Το συγκεκριμένο τμήμα, πάντως, βρέθηκε εκτός ΕΣΠΑ 2014-2020 και οι πιθανότητες να υλοποιηθεί είναι περιορισμένες.

Κάθετη σύνδεση με Αγρίνιο και Πρέβεζα

Παρά το γεγονός ότι η Ιόνια Οδός ανέλαβε να βγάλει από την οδική απομόνωση μια περιοχή της χώρας η οποία, κατά γενική ομολογία, είχε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο οδικό δίκτυο, και να προσφέρει ταχύτητα και ασφάλεια, τα ζητήματα δεν λείπουν. Αποτελεί αντικείμενο δριμείας κριτικής το γεγονός ότι ο αρχικός σχεδιασμός του δρόμου, ήδη προ δεκαετίας, προέβλεπε πως ο αυτοκινητόδρομος θα περνούσε αρκετά μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα της Δυτικής Ελλάδας και της Ηπείρου (με εξαίρεση το Μεσολόγγι και την Άρτα) και περαιτέρω δεν ελήφθη καμιά μέριμνα να υπάρξει κάποια λύση από αυτές που εφαρμόζονται σε ανάλογες περιπτώσεις, με την κάθετη σύνδεση των πόλεων με τους αυτοκινητοδρόμους. Ο Αυτοκινητόδρομος 5 αφήνει εκτός το μεγαλύτερο αστικό κέντρο που παρακάμπτει, το Αγρίνιο, οι κάτοικοι του οποίου πρέπει να διανύσουν αποστάσεις 21 χιλιομέτρων βόρεια και 22 χιλιομέτρων νότια για να εισέλθουν στην Ιόνια Οδό, αλλά και την Πρέβεζα (στην τελευταία το πρόβλημα εμφανίζεται πάντως μικρότερο, δεδομένου του ότι ο Α/Κ Αμβρακίας συνδέει τον Αυτοκινητόδρομο με τον υπό κατασκευή Α52 και κατ' επέκταση με την πόλη της Πρέβεζας). Από τον αρμόδιο υπουργό έχει αναφερθεί πως οι συνδέσεις είναι υπό μελέτη και σύντομα θα δημοπρατηθεί η κατασκευή τους, αλλά προς το παρόν δεν έχει σημειωθεί καμιά εξέλιξη. 
Τον Ιανουάριο του 2018 ολοκληρώθηκε μελέτη της κάθετης σύνδεσης της πόλης του Αγρινίου με την Ιόνια Οδό , η οποία εκπονήθηκε δωρεάν από μελετητικό γραφείο Πολιτικού Μηχανικού με καταγωγή από την πόλη του Αγρινίου και παραδόθηκε στις αρχές Φεβρουαρίου σαν δωρεά στο ελληνικό δημόσιο διαμέσου του δημάρχου Αγρινίου και του Υπουργού Υποδομών,προκειμένου το αρμόδιο Υπουργείο να προχωρήσει στην μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων ώστε σε έξι περίπου μήνες η μελέτη να είναι 100% ώριμη για δημοπράτηση εφόσον εξεβρεθεί χρηματοδότηση για την αποπεράτωσή της.  Η σύνδεση θα αξιοποιεί τον Α/Κ Αγγελοκάστρου και το κόστος της υπολογίζεται περί τα 77 εκατομμύρια ευρώ.Συνολικά, προβλέπει την κατασκευή κάθετης σύνδεσης 13,4 χιλιομέτρων με δύο λωρίδες ανά κατεύθυνση,κατασκευή ανισόπεδου κόμβου στην περιοχή που προβλέπεται το νέο Βιομηχανικό Πάρκο Αγρινίου,5 Κυκλικών Κόμβων (Round about),3 Άνω και 5 Κάτω Διαβάσεων,4 Γεφυρών,14 Κιβωτοειδών Οχετών,ανακατασκευή και κατασκευή νέου τοπικού οδικού δικτύου κάθετων και παράπλευρων οδών και αποκατάσταση Αρδευτικού Δικτύου σε μήκος 4.5 Km. Οι απαιτούμενες απαλλοτριώσεις αναμένεται να αφορούν σε περίπου 1,400 στρέμματα.
Στις αρχές του καλοκαιριού του 2018 η δωρεάν μελέτη εγκρίθηκε από το αρμόδιο Υπουργείο ,ώστε να ακολουθήσει η Προμελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και να κατατεθεί προς έγκριση στην Περιφέρεια και το ΥΠΕΝ.

Χάρτης

Ιονία Οδός Α5 Google Maps