Απουλία

Γεωγραφία

Η Απουλία συνορεύει βόρεια με την περιφέρεια του Μολίζε, δυτικά με την Καμπανία και τη Μπαζιλικάτα, ενώ βρέχεται από την Αδριατική από βόρεια και ανατολικά και από το Ιόνιο Πέλαγος από νότια και δυτικά.
Η έκταση της Απουλίας ανέρχεται σε 19.366 τ.χμ. και ο πληθυσμός της Απουλίας σε 4.072.839 κατοίκους. Είναι η περιφέρεια με τα λιγότερα ορεινά εδάφη στην Ιταλία (~2%) ενώ μεγάλο μέρος της είναι σε υψόμετρα μεταξύ των 100 - 300 μέτρων. Από υδρογραφικής άποψης η Απουλία διαρρέεται από διάφορα - όχι μεγάλα - ποτάμια ενώ σπουδαιότερη λίμνη είναι της Λεσίνα και του Βαράνο, στα βόρεια. Η νησιωτική Απουλία αποτελείται από τα νησιά Τρέμιτι που ανήκουν στην επαρχία της Φότζια (ιταλ. "Foggia").
Η Απουλία έχει ίσως τις περισσότερες βιομηχανίες στον ιταλικό Νότο, με κυριότερο σημείο παρουσίας μονάδων κάθε είδους στο τρίγωνο Μπάρι-Μπρίντιζι-Τάραντα. Οι βιομηχανίες ειδικεύονται στην παραγωγή και μεταποίηση αγροτικών προϊόντων (λαχανικά, ελιές, σιτηρά κτλ), στην επεξεργασία δερμάτινων ειδών, παπουτσιών κ.ά. 
Κυριότερες πόλεις της Απουλίας είναι οι: Μπάρι (Bari), Φότζια (Foggia), Μπρίντιζι (Brindisi), Λέτσε (Lecce) και Τάραντο (Taranto). Με την Ελλάδα υπάρχει καθημερινή ακτοπλοϊκή επικοινωνία (μεταξύ Πάτρας ή Ηγουμενίτσας και Μπάρι ή Μπρίντιζι), ενώ ιδιαίτερα το καλοκαίρι υπάρχει και απευθείας αεροπορική σύνδεση μεταξύ Αθήνας και Μπάρι (όχι όμως τακτικά).

Αρχαιότητα

Η Απουλία είναι η πιο πλούσια περιφέρεια της Ιταλίας σε αρχαιολογικά ευρήματα, εποικίστηκε για πρώτη φορά από τις Μυκήνες. Η Απουλία ήταν στην Αρχαιότητα τμήμα της Μεγάλης Ελλάδος, εκτεινόταν ΒΑ των νότιων Απεννίνων κατά μήκος της Αδριατικής, την κατοικούσαν οι Μεσσάπιοι ή Σελεντίνοι, οι Πευκέτιοι, και οι Δαυνίοι ή Απουλίοι. Από τον 4ο αιώνα π.Χ. η Απουλία καταλήφθηκε από την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και αργότερα ενσωματώθηκε στην Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Τα εδάφη της Καλαβρίας και της Απουλίας ανήκαν στo Βυζαντινό Θέμα Λογγοβαρδίας, ήταν κατάλοιπο του Εξαρχάτου της Ραβέννας και ανήκε στο Κατεπανάτο της Ιταλίας. Οι Λομβαρδοί αποτελούσαν τον πληθυσμό στην περιοχή γύρω από την Απουλία και το Μέλφι.

Νορμανδική κατάκτηση

Στις αρχές του 11ου αιώνα οι Άραβες απειλούσαν τις Βυζαντινές κτήσεις στην Ιταλία, ο Μιχαήλ Δ΄ ο Παφλαγών έστειλε τον έμπειρο στρατηγό Γεώργιο Μανιάκη που συνέτριψε δύο φορές τους Άραβες στην Σικελία (1038, 1040) και ανακατέλαβε το νησί. Ο Γεώργιος Μανιάκης είχε στην υπηρεσία του πολλούς μισθοφόρους από την βόρεια Ευρώπη ανάμεσα τους και Νορμανδοί, αρχηγοί των Νορμανδών μισθοφόρων ήταν ο Γουλιέλμος Α΄ της Απουλίας ή "Γουλιέλμος ο Σιδηρόχειρ" και τα αδέλφια του μέλη του Οίκου των Ωτβίλ. Ο Γουλιέλμος ο Σιδηρόχειρ σαν αρχηγός των Νορμανδών μισθοφόρων στην Σικελία την περίοδο 1038 - 1040 σκότωσε ο ίδιος τον Άραβα εμίρη στις Συρακούσες. Στην μοιρασιά των λαφύρων ο Μανιάκης πρόσβαλε τον αρχηγό των Λομβαρδών και αυτοί εξεγέρθηκαν (1041). 
Οι Βυζαντινοί ωστόσο ήρθαν σύντομα σε σκληρή εμφύλια σύγκρουση με αποτέλεσμα την κατάρρευση και την απώλεια των κατακτήσεων τους από τους ίδιους τους μισθοφόρους τους. Ο Μανιάκης συκοφαντήθηκε από τον Βυζαντινό ναύαρχο Στέφανο, κατηγορήθηκε για προδοσία στον αυτοκράτορα και ανακλήθηκε τον αντικατέστησε ο ίδιος ο Στέφανος. Ο Μανιάκης κέρδισε ξανά την αυτοκρατορική εύνοια, επανήλθε στην Σικελία αλλά συκοφαντήθηκε δεύτερη φορά σε μεγαλύτερο βαθμό από τον Βυζαντινό στρατηγό Ρωμανό Σκληρό με αποτέλεσμα να σπάσει όλους τους δεσμούς του με την Κωνσταντινούπολη. Οι Λομβαρδοί της Απουλίας εκμεταλλεύτηκαν την κατάσταση, εξεγέρθηκαν και υπό την ηγεσία των Νορμανδών μισθοφόρους έδιωξαν τους Βυζαντινούς από την περιοχή. Ο Γουλιέλμος ο Σιδηρόχειρ πέτυχε την αναγνώριση των Λομβαρδών ηγεμόνων, ίδρυσε την Κομητεία της Απουλίας και της Καλαβρίας και ανακηρύχθηκε ο πρώτος κόμης (1042).