Dofen

Dofen ( , veya Dauphin de Viennois), 1350-1791 ile 1824-1830 dönemlerinde Fransa Krallığı'nda veliaht olan kişiye verilen unvan. Bu unvan Valois Hanedanı ve Bourbon Hanedanı'dan olan Fransa kralının veliahtına verilmiştir. Unvan genellikle en büyük erkek çocuğuna verilmiştir. "Dofen" unvanını taşıyan bayana veya dofenin eşine dofin ( ) denir. Dofen teriminin kökeni, Fransızca dauphin olup Yunanca delphin (yunus) kelimesinden türemiştir. Unvanın kökeni güneydoğu Fransa'daki "Dauphiné" bölgesine uzanır. İlk kez, 1349'da bölgenin prensi olan V. Charles'a verilmiştir. Charles kral olunca, bahsi geçen toprakları ve unvanı en büyük oğluna devretmiştir. Böylece bu unvan, "tahta en yakın prens veya prenses" yani "veliaht" anlamında kullanılagelmiştir. == Armalar == Dosya:Dauphin of Viennois Arms.svg|Viennois Dofeni arması Dosya:Blason dauphine fr Bretagne.svg|1519-1536 döneminde Dofen olan Bretonya Dükü Francis'in arması Dosya:Arms of Francis, Dauphin of France and King consort of Scots.svg| Kraliçesinin kocası olarak İskoçya kralı olan Fransa Dofeni Francois'nın arması Dosya:Crown of the Dauphin of France.svg|Fransa Dofeni icin Taç şekilli arma == Dofenler Listesi== Resim İsmi Kime veliaht Doğum Dofen olma tarihi Dofenlikten ayrılma tarihi Ölüm Dofen iken veya olmadan önceki unvanlar Hükümdarlık ismi Dofenes 80px Charles, 1\. Fransa Dofeni II. Jean 21 Ocak 1338 22 Ağustos 1350 8 Nisan 1364 Kral olma 16 Eylül 1380 Normandi Dükü V. Charles Joanna Bourbon Jean, 2\. Fransa Dofeni V. Charles 7 Haziran 1366 21 Aralik 1366 – – 80px Charles, 3\. Fransa Dofeni V. Charles 3 Aralık 1368 16 Eylül 1380 Kral olma 21 Ekim 1422 VI. Charles – Charles, 4\. Fransa Dofeni VI. Charles 26 Eylül 1386 – – 70px Charles, Guyenne Dükü, 5\. Fransa Dofeni VI. Charles 6 Şubat 1392 13 Ocak 1401 Guyenne Dükü – – 80px Louis, Fransa Dofeni (1397-1415), 6\. Fransa Dofeni VI. Charles 22 Ocak 1397 13 Ocak 1401 18 Aralık 1415 Guyenne Dükü – Margaret Burgundili (1393-1441) 80px Jean, 7\. Fransa Dofeni VI. Charles 31 Ağustos 1398 18 Aralık 1415 5 Nisan 1417 Touraine Dükü – Jacqueline, Hainaut Kontesi 80px Charles, 8\. Fransa Dofeni VI. Charles 22 Şubat 1403 5 Nisan 1417 21 Ekim 1422 Kral olma 22 Temmuz 1461 Ponthieu Kontu VII. Charles – 80px Louis, 9\. Fransa Dofeni VII. Charles 3 Temmuz 1423 22 Temmuz 1461 Kral olma 30 Ağustos 1483 XI. Louis Margaret Stewart İskoçyalı Charlotte Savoyalı François, 10\. Fransa Dofeni XI. Louis 4 Aralık 1466 – – 80px Charles, 11\. Fransa Dofeni XI. Louis 30 Haziran 1470 30 Ağustos 1483 Kral olma 7 Nisan 1498 VIII. Charles – 80px Charles-Orlando, 12\. Fransa Dofeni VIII. Charles 11 Ekim 1492 16 Aralık 1495 – – 80px Charles, 13\. Fransa Dofeni VIII. Charles 8 Eylül 1496 2 Ekim 1496 – – François, 14\. Fransa Dofeni VIII. Charles Temmuz 1497 – – 80px François, 15\. Fransa Dofeni I. François 28 Şubat 1518 10 Ağustos 1536 Brötanya Dükü – – 80px Henri, 16\. Fransa Dofeni I. François 31 Mart 1519 10 Ağustos 1536 31 Mart 1547 Kral olma 10 Temmuz 1559 Orléans Dükü, Brötanya Dükü II. Henri Catherine de' Medici 80px François, 17\. Fransa Dofeni II. Henri 19 Ocak 1544 31 Mart 1547 10 Temmuz 1559 Kral olma 5 Aralık 1560 İskoçya Kraliçesi kocası Kral II. François Mary, İskoçlar Kraliçesi 80px Louis, 18\. Fransa Dofeni IV. Henri 27 Eylül 1601 14 Mayıs 1610 Kral olma 14 Mayıs 1643 XIII. Louis – 80px Louis-Dieudonné, 19\. Fransa Dofeni XIII. Louis 5 Eylül 1638 14 Mayıs 1643 Kral olma 1 Eylül 1715 XIV. Louis – 80px Louis, le Grand Dauphin, 20\. Fransa Dofeni XIV. Louis 1 Kasım 1661 14 Nisan 1711 – Düşes Maria Anna Baveryalı 80px Louis, le Petit Dauphin, 21\. Fransa Dofeni XIV. Louis 16 Ağustos 1682 14 Nisan 1711 18 Şubat 1712 Burgundi Dükü – Prenses Marie-Adélaide Savoyalı 80px Louis, 22\. Fransa Dofeni XIV. Louis 8 Ocak 1707 18 Şubat 1712 8 Mart 1712 Brötanya Dükü – – 80px Louis, 23\. Fransa Dofeni XIV. Louis 15 Şubat 1710 8 Mart 1712 1 Eylūl 1715 Kral olma 10 Mayıs 1774 Anjou Dükü XV. Louis – 80px Louis, 24\. Fransa Dofeni XV. Louis 4 Eylül 1729 20 Aralık 1765 – İnfanta Maria Teresa Rafaela İspanyalı; Maria Josepha Saksonyalı (1731–1767) 80px Louis-Auguste, 25\. Fransa Dofeni XV. Louis 23 Ağustos 1754 20 Aralık 1765 10 Mayıs 1774 Kral olma 21 Ocak 1789'de giyotinle idam edildi Fransa Devrimi Berry Dükü XVI. Louis Marie Antoinette, Avusturya Arşidüşesi 80px Louis-Joseph, 26\. Fransa Dofeni XVI. Louis 22 Ekim 1781 4 Haziran 1789 – – 80px Louis- Charles, 27\. Fransa Dofeni align="center"| XVI. Louis 27 Mart 1785 4 Haziran 1789 1 Ekim 1791 Prens-Royal adlı yeni unvan 8 Haziran 1795 Normandi Dükü XVII. Louis – 80px Louis-Antoine, 28\. Fransa Dofeni X. Charles 6 Ağustos 1775 16 Eylül 1824 2 Ağustos 1830 Kral olma/Tahttan indirme Temmuz Devrimi 3 Haziran 1844 Angoulême Dükü XIX. Louis Marie-Thérèse-Charlotte Fransalı == Edebiyatta dofen == Mark Twain'in "Adventures of Huckleberry Finn" (Huckleberry Finn'in maceraları) adlı eserinde Huck, daha sonradan üçkâğıtçı oldukları anlaşılan iki tuhaf karakterle karşılaşır. Bunlardan biri, servetini yitirmiş bir İngiliz dükü, diğeri de "kayıp dofen" (XVII. Louis) olduğunu iddia eder. == Kaynakça == * "dauphin." Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003. * İngilizce Vikipedi, dauphin maddesi Kategori:Fransa tarihi Kategori:Soyluluk unvanları Kategori:Fransızcadan Türkçeye geçen sözcükler