15 Eylül

== Olaylar == * 1656 - Köprülü Mehmed Paşa, Sadrazamlığı kabul etti. * 1821 - Guatemala, İspanyol İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını ilan etti. * 1821 - Kosta Rika, İspanya'dan ayrıldı. * 1910 - Osmanlı Sosyalist Fırkası kuruldu. * 1916 - Somme Muharebesi: Savaşta ilk tank, İngiliz birlikleri tarafından, I. Dünya Savaşı sırasında, Fransa'nın Somme yöresinde kullanıldı. * 1917 - Geçici Hükûmet'in Başbakanı Aleksandr Kerenski, Rus Cumhuriyeti'ni ilan etti. * 1918 - Nuri Paşa ve Mürsel Bakü komutasındaki Osmanlı, Azeri ve Dağıstan birliklerinden oluşan Kafkas İslam Ordusu, Bakü Muharebesi sonucunda Bakü'yü, Rus ve Ermeni işgalinden kurtararak şehirde Osmanlı bayrağını dalgalandırdı. * 1923 - Türkiye'de ilk yüzme yarışı, Galatasaray Kulübünce İstanbul-Büyükada'da düzenlendi. * 1924 - Mustafa Kemal Atatürk, ilk defa Trabzon'a ayak bastı; bugünü Trabzonlular Atatürk Günü olarak kabul etti. * 1927 - Eskişehir Bankası kuruldu. * 1928 - İskoç bakteriyolog Alexander Fleming, pek çok zararlı bakteriyi yok edebilen "küf"ü bularak, "penicillium notatum" adını verdi. * 1929 - Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği'nin ilk sergisi Ankara'da açıldı. * 1944 - II. Dünya Savaşı sırasında, Büyük Britanya savaşının en önemli gününde Kraliyet Hava Kuvvetleri uçakları, Luftwaffe'ye ait 185 Alman uçağını düşürdü. * 1949 - Seçimleri kazanan Konrad Adenauer, Batı Almanya'nın ilk Şansölyesi oldu. * 1955 - Türk Parasının Kıymetini Koruma hakkındaki kararname yürürlüğe girdi. * 1961 - Yassıada Mahkemesi, kapatılan DP'nin 15 üyesi hakkında ölüm, 32 üyesi hakkında ise müebbet hapis cezası verildiğini açıkladı. * 1962 - Maltepe Ortaokulu açıldı. * 1963 - Ahmed Bin Bella, Cezayir'in ilk Devlet Başkanı oldu. * 1966 - Saraybosna'da düzenlenen Balkan Oyunları'nda, maraton dalında İsmail Akçay Balkan Şampiyonu, Hüseyin Aktaş ise ikinci oldu. * 1975 - Beyrut'ta Hristiyan ve Müslümanlar arasında iç savaş başladı. * 1975 - Pink Floyd'un "Wish You Were Here" albümü piyasaya çıktı. * 1980 - 12 Eylül Askeri Darbesi'ni izleyen günlerde, grev ve lokavtlar kaldırıldı; işçiler işbaşı yaptı, belediye başkanları görevlerinden alınmaya başlandı ve yerlerine çoğunlukla subaylar atandı. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK), Milliyetçi İşçi Sendikaları Konfederasyonu (MİSK) ve Hak-İş'in bankalardaki paraları bloke edildi, sendika yöneticileri ile iş yeri temsilcileri teslim olmaya başladı. * 1980 - 12 Eylül Askerî Darbesi'nden sonraki ilk iş günü: Komutanların endişelerinin aksine bankalara yatırılan mevduat, çekilenden daha fazla oldu. * 1982 - İsrail, Beyrut'u işgal etti. * 2002 - Manisa Etnografya ve Arkeoloji Müzesi soyuldu. Soygunda, Helenistik döneme ait Marsyas ve Roma dönemine ait Eros heykelleri çalındı. == Doğumlar == * 601 - Ali bin Ebu Talib, İslam Devleti'nin 656-661 yılları arasındaki 4. İslam Halifesi (ö. 661) * 767 - Saichō, Budizmin Tendai mezhebinin kurucusu olan Japon Budist keşiş (ö. 822) * 1254 - Marco Polo, İtalyan seyyah (ö. 1324) * 1587 - Muhammed Bakır Mirza, Safevi Şehzadesi (ö. 1615) * 1613 - François de La Rochefoucauld, Fransız yazar (ö. 1680) * 1666 - Celleli Sophia Dorothea, İngiltere kralı ve Hannover elektörü I. George'un (1660-1727) kuzeni ve eşi (ö. 1726) * 1759 - Cornelio Saavedra, Bir tüccar, kapitüler üyeydi ve Río de la Plata Birleşik Eyaletleri'nden devlet adamı (ö. 1829) * 1789 - James Fenimore Cooper, Amerikalı yazar (ö. 1851) * 1813 - Adolphe Joanne, Fransız coğrafyacı ve yazar (ö. 1881) * 1829 - Manuel Tamayo y Baus, İspanyol oyun yazarı (ö. 1898) * 1830 - Porfirio Díaz, Meksika Devlet Başkanı (ö. 1915) * 1857 - William Howard Taft, Amerikalı siyasetçi ve ABD'nin 27. Başkanı (ö. 1930) * 1881 - Ettore Bugatti, İtalyan otomobil üreticisi (ö. 1947) * 1890 - Agatha Christie, İngiliz yazar (ö. 1976) * 1894 - Jean Renoir, Fransız film yönetmeni (ö. 1979) * 1901 - Kemalettin Kamu, Türk şair ve siyasetçi (ö. 1948) * 1904 - II. Umberto, Son İtalya kralı (ö. 1983) * 1906 - Jacques Becker, Fransız film yönetmeni (ö. 1960) * 1907 - Fay Wray, Kanadalı-Amerikalı oyuncu (ö. 2004) * 1913 - Johannes Steinhoff, II. Dünya Savaşı sırasında Alman Hava Kuvvetleri as pilotu (ö. 1994) * 1914 **Adolfo Bioy Casares, Arjantinli öykü yazarı (ö. 1999) **Orhan Kemal, Türk yazar (ö. 1970) * 1918 - Margot Loyola, Şilili halk şarkıcısı, müzisyen ve müzik bilimci (ö. 2015) * 1919 - Fausto Coppi, İtalyan eski profesyonel yol bisikleti ve pist bisikleti yarışçısı (ö. 1960) * 1924 - György Lázár, Macar mühendis ve siyasetçi * 1926 **Antonio Carrizo, Arjantinli sunucu (ö. 2016) * 1927 - Margaret Keane, Amerikalı ressam (ö. 2022) **Shohei Imamura, Japon film yönetmeni (ö. 2006) **Jean-Pierre Serre, Fransız matematikçi * 1928 - Cannonball Adderley, Amerikalı caz alto saksafoncusu (ö. 1975) * 1929 **Murray Gell-Mann, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 2019) **John Julius Norwich, İngiliz kökenli tarihçi, seyahat yazarı ve televizyoncu (ö. 2018) **Mümtaz Soysal, Türk hukukçu ve siyasetçi (ö. 2019) **Nejat Saydam, Türk sinema yönetmeni, senarist ve oyuncu (ö. 2000) * 1932 - Neil Bartlett, İngiliz kimyacı (ö. 2008) * 1936 - Ashley Cooper, Avustralyalı tenisçi (ö. 2020) * 1937 **Robert Lucas, Jr., Amerikalı ekonomist ve Nobel Ekonomi Ödülü sahibi (ö. 2023) **Fernando de la Rúa, Arjantinli siyasetçi (ö. 2019) * 1939 - Ersin Faralyalı, Türk sanayici ve siyasetçi (ö. 2008) * 1941 **Flórián Albert, Macar futbolcu (ö. 2011) **Signe Toly Anderson, Amerikalı şarkıcı (ö. 2016) **Yuriy Norşteyn, Rus canlandırma sanatçısı **Viktor Zubkov, Rus siyasetçi ve iş insanı * 1942 - Ksenia Milicevic, Fransız ressam * 1944 - Graham Taylor, İngiliz eski futbolcu ve teknik direktör (ö. 2017) * 1945 **Carmen Maura, İspanyol oyuncu **Jessye Norman, Amerikalı opera sanatçısı (ö. 2019) **Hans-Gert Pöttering, Alman politikacı ve eski Avrupa Parlamentosu başkanı * 1946 **Mesut Mertcan, Türk sunucu ve haber spikeri (ö. 2017) **Tommy Lee Jones, Amerikalı oyuncu ve yönetmen **William Oliver Stone, Amerikalı yönetmen, senarist, yapımcı ve Oscar Ödülü sahibi * 1947 - Theodore Long, Amerikalı güreşçi * 1948 **Atef Muntaser, Mısırlı müzik yapımcısı **Kemalettin Kamu, Türk şair ve siyasetçi * 1951 - Johan Neeskens, Hollandalı futbolcu * 1954 - Hrant Dink, Türkiye Ermenisi gazeteci ve Agos gazetesi Genel Yayın Yönetmeni (ö. 2007) * 1955 **Zeljka Antunoviç, Hırvat merkez sol politikacı **Abdul Kadir, Pakistanlı profesyonel Uluslararası kriket oyuncusu (ö. 2019) * 1956 - George Howard, Amerikalı müzisyen (ö. 1998) * 1957 - Rıza Akın, Türk oyuncu (ö. 2022) * 1958 - Joel Quenneville, Kanadalı buz hokeyi oyuncusu ve koç * 1959 **Hurşit Lutfali kızı Abdullayeva, Azeri piyanist **Mark Kirk, Emekli Amerikalı politikacı ve avukat * 1960 - Lisa Vanderpump, Britanyalı lokantacı, yazar, oyuncu ve televizyon kişiliği * 1964 - Robert Fico, Slovak politikacı * 1966 - Dejan Savićević, Karadağlı eski futbolcu * 1967 **Çetin Akdeniz, Türk bağlama virtüözü **Majid Musisi, Kampalalalı eski futbolcu (ö. 2005) * 1968 - Masanori Suzuki, Japon eski futbolcu * 1969 - Kurthan Yılmaz, Türk futbolcu * 1971 - Josh Charles, Amerikalı oyuncu * 1972 - Letizia Ortiz, İspanya Kralı VI. Felipe'nin eşi ve İspanya kraliçesi * 1973 **Daniel, İsveç kraliyet ailesinin üyesi **Songül Karlı, Türk halk müziği sanatçısı ve sunucusu * 1974 - Murat Yakın, Türk asıllı İsviçreli eski millî futbolcu ve teknik direktör * 1977 **Chimamanda Ngozi Adichie, Nijeryalı yazar **Jason Terry, Amerikalı profesyonel basketbolcu * 1978 - Eidur Gudjohnsen, İzlandalı futbolcu * 1979 **Dava Annable, Amerikalı oyuncu **Carlos Ruiz, Guetamalalı millî futbolcu * 1980 - Mike Dunleavy, Jr., Amerikalı profesyonel basketbolcu * 1981 **Dave Mantel, Hollandalı oyuncu (ö. 2018) **Hayato Hashimoto, Japon eski futbolcu * 1982 **Edmilson dos Santos Silva, Brezilyalı futbolcu **Ahmed Rauf, Mısırlı millî futbolcu * 1983 - Georges Akieremy, Gabonlu futbolcu * 1984 - Harry, Galler Prensi Charles ile Galler Prensesi Diana'ın oğlu, Britanya tahtının altıncı sıradaki vârisi * 1985 - Cyhi the Prynce, Amerikalı rapçi ve söz yazarı * 1986 - George Watsky, Amerikalı rap sanatçısı ve şair * 1987 - Aly Cissokho, Senegal asıllı Fransız futbolcu * 1988 **Chelsea Staub, Amerikalı oyuncu **Anedie Azael, Haitili model * 1989 - Nihat Şahin, Türk futbolcu * 1990 - Aaron Mooy, Avustralyalı millî futbolcu * 1993 - J. P. Tokoto, Amerikalı profesyonel basketbolcu * 1994 **Luis Mago, Venezuelalı futbolcu **Björn Engels, Belçikalı futbolcu **Ricardo Horta, Portekizli millî futbolcu **Wout van Aert, Belçikalı bisiklet yarışçısı * 1995 **Gökdeniz Varol, Türk futbolcu **Awer Mabil, Avustralyalı futbolcu * 1997 - Benjamin Ingrosso, İsveçli şarkıcı ve şarkı yazarı * 1999 - Daigo Furukawa, Japon futbolcu == Ölümler == * 668 - II. Konstans ("Sakallı Konstantin"), Roma Konsülü unvanını taşıyan son Bizans İmparatoru (d. 630) * 921 - Ludmila, Çek Hristiyan azizi ve iman şehidi (d. 860) * 1326 - Dmitri, Moskova Büyük Prensi (d. 1299) * 1510 - Cenova’lı Katerina, İtalyan mistik (d. 1447) * 1559 - Izabela Jagiellonka, Doğu Macaristan Kralı I. János'un eşi (d. 1519) * 1700 - André Le Nôtre, Kral Louis XIV'in peyzaj ve bahçe mimarı (d. 1613) * 1794 - Abraham Clark, Amerikalı politikacı (d. 1725) * 1842 - Francisco Morazán, Orta Amerikalı siyasetçi (d. 1792) * 1859 - Isambard Kingdom Brunel, İngiliz makine ve inşaat mühendisi (d. 1806) * 1864 - John Hanning Speke, İngiliz kâşif (d. 1827) * 1883 - Joseph Plateau, Belçikalı fizikçi (d. 1801) * 1885 - Jumbo, Barnum Sirki'nin Afrika kökenli ünlü fili (tren kazasında) (d. 1860) * 1891 - İvan Gonçarov, Rus yazar (d. 1812) * 1913 - Arminius Vambery, Macar oryantalist (d. 1832) * 1921 - Roman Ungern von Sternberg, Baltık-Alman-Rus kaptan ve Moğolistan'ı Mart-Ağustos 1921 tarihleri arasında yöneten korgeneral (d. 1886) * 1926 - Rudolf Christoph Eucken, Alman felsefeci (d. 1846) * 1929 - Fehime Sultan, Osmanlı Sultanı V. Murad’ın kızı (d. 1875) * 1945 - André Tardieu, Üç kez Fransa Başbakanı (3 Kasım 1929 - 17 Şubat 1930, 2 Mart - 4 Aralık 1930, 20 Şubat - 10 Mayıs 1932) (d. 1876) * 1945 - Anton Webern, Avusturyalı besteci (d. 1883) * 1956 - Abdurrahman Vefik Sayın, Osmanlı devlet adamı, iktisatçı, eğitimci ve yazar (d. 1857) * 1964 - Alfred Blalock, Amerikalı bilim insanı ve hekim (d. 1899) * 1972 - Ásgeir Ásgeirsson, İzlanda'nın 2. Cumhurbaşkanı (d. 1894) * 1972 - Baki Süha Ediboğlu, Türk şair ve yazar (d. 1915) * 1972 - Geoffrey Fisher, İngiliz piskopos (d. 1887) * 1972 - Ulvi Cemal Erkin, Türk besteci (d. 1906) * 1973 - VI. Gustaf Adolf, İsveç Kralı (d. 1882) * 1978 - Willy Messerschmitt, Alman uçak tasarımcısı (d. 1898) * 1980 - Bill Evans, Amerikalı caz piyanisti ve bestecisi (d. 1929) * 1983 - Murat Sarıca, Türk yazar ve öğretim üyesi (d. 1926) * 1985 - Wolfgang Abendroth, Alman hukukçu ve sosyal siyaset tarihçisi (d. 1906) * 1985 - Cootie Williams, Amerikalı Caz, Jump Blues ve Rhythm and blues Trompetçisi (d. 1911) * 1989 - Robert Penn Warren, Amerikalı şair, kurgu yazarı ve Pulitzer Ödülü sahibi (d. 1905) * 1995 - Gunnar Nordahl, İsveçli futbolcu (d. 1921) * 2002 - Şükran Güngör, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (d. 1926) * 2006 - Oriana Fallaci, İtalyan gazeteci ve yazar (d. 1929) * 2007 - Colin McRae, İskoç Dünya şampiyonu WRC pilotu (d. 1968) * 2008 - Rick Wright, İngiliz müzisyen (d. 1943) * 2017 - Izidoro Kosinski, Roma Katolik Brezilyalı piskopos (d. 1932) * 2017 - Albert Speer, Alman mimar ve kentsel plancı (d. 1934) * 2017 - Harry Dean Stanton, Amerikalı oyuncu ve müzisyen (d. 1926) * 2018 - Warwick Estevam Kerr, Brezilyalı genetik mühendisi, entomolog ve profesör (d. 1922) * 2018 - José Manuel de la Sota, Arjantinli siyasetçi (d. 1949) * 2018 - Dudley Sutton, İngiliz oyuncu (d. 1933) * 2019 - Leah Bracknell, İngiliz oyuncu (d. 1964) * 2019 - Şazliye Saide Ferhat, Eski Tunus first lady'si (d. 1936) * 2019 - David Hurst, Alman oyuncu ve tiyatro yapımcısı (d. 1926) * 2019 - Phyllis Newman, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1933) * 2019 - Ric Ocasek, Amerikalı rock müziği sanatçısı, albüm yapımcısı ve ressam (d. 1944) * 2019 - Andrés Sardá Sacristán, İspanyol tekstil mühendisi ve moda tasarımcısı (d. 1929) * 2019 - Mike Stefanik, Eski Amerikalı profesyonel otomobil yarışçısı (d. 1958) * 2020 - Faith Alupo, Ugandalı siyasetçi (d. 1983) * 2020 - Suna Kıraç, Türk iş insanı ve Koç Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili (d. 1941) * 2020 - Momčilo Krajišnik, Eski Bosnalı Sırp siyasetçi (d. 1945) * 2020 - Moussa Traoré, Malili asker ve siyasetçi (d. 1936) * 2021 - Philippe Adrien, Fransız tiyatro yönetmeni, aktör ve oyun yazarı (d. 1939) * 2021 - Robert Fyfe, İskoç aktör (d. 1930) * 2021 - Marthe Mercadier, Fransız aktris (d. 1928) * 2022 - Eddie Butler, Galli ragbi birliği oyuncusu, gazeteci ve spor yorumcusu (d. 1957) * 2022 - Axel Jodorowsky, Meksikalı-Fransız aktör, yazar, ressam, oyun yazarı, eğitmen ve tarot falcısı (d. 1965) * 2022 - Saul Kripke, Amerikalı filozof ve mantıkçı (d. 1940) * 2022 - Diana Maggi, İtalyan-Arjantinli aktris (d. 1925) * 2022 - Maanu Paul, Yeni Zelandalı Māori kökenli siyasetçi, eğitimci, aktivist ve botanikçi (d. 1939) * 2022 - Radko Polič, Sloven tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu (d. 1942) * 2022 - Esad Rauf, Pakistanlı kriket oyuncusu ve hakemi (d. 1956) * 2022 - Jeanne Renaud, Kanadalı dansçı, koreograf ve sanat yönetmeni (d. 1928) == Tatiller ve özel günler == * Özgür Para Günü *Dünya Demokrasi Günü *0915 15