Baasçı hareketlerin listesi

Arap Sosyalist Baas Partisi () Arap milliyetçisi ve Arap sosyalist çıkarlarını birleştiren, Batı emperyalizmine karşı çıkan ve Arap dünyasının tek bir devlette yeniden doğuşunu veya dirilişini ve birleşmesini isteyen bir siyasi partiydi. Baas, "yeniden doğuş", "diriliş", "restorasyon" veya "rönesans" (reddyah) anlamlarına gelir. Sloganı - "Birlik, Özgürlük, Sosyalizm" (wahda, hurriya, ishtirakiya) - Arap olmayandan gelen kontrol ile müdahaleye karşıtlığa ve Arap birliğine atıfta bulunur. Arap sosyalizmi ideolojisi, köken ve uygulama bakımından klasik Marksizm'den oldukça farklıdır ve görünüm olarak üçüncü dünyacılığa benzer. Parti, 1940 yılında Suriyeli aydınlar Mişel Eflak ve Selahaddin el-Bitar tarafından kuruldu. Sadece Suriye ve Irak'ta iktidarda kalmasına rağmen, farklı Arap ülkelerinde şubeler açtı. Suriye'de partinin 1963 Darbesi'nden bu yana siyasi güç üzerinde tekeli var. Baasçılar 1963'te Irak'ta da iktidarı ele geçirdiler, ancak birkaç ay sonra görevden alındılar. 1968 darbesiyle iktidara geri döndüler ve 2003 Irak işgaline kadar hükûmetin tek partisi olarak kaldılar. İşgalden bu yana parti Irak'ta yasak durumunda. 1966'da ordunun Eflak ve Bitar'ın tarihsel liderliğine karşı bir darbesi, Suriye ve Irak partilerinin rakip örgütlere - Kutri (ya da bölgeci) Suriye merkezli parti ve Kavmi (ya da milliyetçi) Irak merkezli parti olarak ayrılmasına yol açtı. Her ikisi de Baas adını ve Arap dünyasındaki paralel yapılarını korudu, ancak aralarındaki düşmanlıklar öyle bir noktaya geldi ki Suriye Baas hükûmeti, İran-Irak Savaşı sırasında İran'ı (Arap olmayan bir ulus) Irak'a karşı destekleyen tek Arap hükûmeti oldu. == Başlıca gruplar == Parti Kuruluş Dağılış Kurucu(lar) Notlar Arap Baası 1940 1947 Zeki el-Arsuzi Parti, 1947'de Arap Baas Hareketi ile birleşerek Arap Baas Partisi'ni kurdu. Arap Baas Hareketi 1940 1947 Mişel Eflak ve Selahaddin el-Bitar Arap Sosyalist Baas Partisi'nin doğrudan selefi olan parti, 1947'de Arap Baas Partisi'ni oluşturmak için Arap Baası ile birleşti. Baas Partisi 1947 1966 Arap Baas Partisi olarak kuruldu, daha sonra 1952'de Arap Sosyalist Partisi ile birleşti ve adını Arap Sosyalist Baas Partisi olarak değiştirdi. Parti, 1966'da rakip Bağdat ve Şam merkezli hizipler arasında ikiye bölündü. == Bölgesel şubeler == Baas Partisi (Irak-ağırlıklı hizip) Bölge Kuruluş Lider Cezayir Cezayir Arap Sosyalist Baas Partisi 1988 Ahmed Çutri Bahreyn Milliyetçi Demokratik Meclis 1991 Rasul el-Cişi Irak Arap Sosyalist Baas Partisi - Irak Bölgesi 1951 Salah el-Muhtar Ürdün Ürdün Arap Sosyalist Baas Partisi 1948/1951 Bir grup öğretmen tarafından kuruldu. Kuveyt Arap Sosyalist Baas Partisi - Kuveyt Bölgesi 1955 Faysal es-Sani Lübnan Lübnan Sosyalist Arap Öncü Partisi 1966 Abdülmecid Muhammed Tayyib Rafi Libya Libya Arap Sosyalist Baas Partisi 1954 Moritanya Ulusal Öncü Parti 1991 Muhammed Veled Abdullah Veled Eyye Filistin Arap Kurtuluş Cephesi 1969 Mahmud İsmail Sahravi Arap Demokratik Cumhuriyeti Sahravi Sosyalist Baas Partisi 1994 Najim Umeccud Sudan Arap Sosyalist Baas Partisi - Sudan Bölgesi 1970 Kemal Bolad Tunus Tunus Baas Hareketi 1988 Ömer Osman Belhacı Suriye Arap Sosyalist Baası 1947 Yemen Ulusal Arap Sosyalist Baas Partisi - Yemen Bölgesi 1955–1956 Kasım Salam Said Baas Partisi (Suriye ağırlıklı hizip) Bölge Kuruluş Lider Bahreyn Arap Sosyalist Baası Irak Arap Sosyalist Baası 1966 Mahmud eş-Şeyh Radhi Ürdün Arap Baas İlerici Partisi 1993 Fuad Dabbur Lübnan Arap Sosyalist Baas Partisi - Lübnan Bölgesi 1949 Fayiz Şükrü Filistin Es-Saike 1966 Ferhan Ebu el-Hayja Sudan Arap Sosyalist Baas Partisi - Sudan Örgütü 1980 et-Ticani Mustafa Yasin Suriye Arap Sosyalist Baas Partisi - Suriye Bölgesi 1943 Beşar Esad Tunus Demokratik Arap Öncü Partisi Hayreddin Suabni Yemen Arap Sosyalist Baas Partisi - Yemen Bölgesi 1951 Mahmud Abdulvahab Abdulhamid == Ayrılan gruplar == Parti Kuruluş Kapanış Kurucu(lar) Notlar Sosyalist Lübnan 1965 1970 Ahmet Beydun Parti, 1970 yılında Lübnan Komünist Eylem Örgütü ile birleşti. Arap Sosyalist Devrimci Baas Partisi 1960 1962/63 Abdullah Rimavi Arap Devrimci İşçi Partisi 1966 - Yasin el-Hafız 2011 itibarıyla hala aktif. Demokratik Sosyalist Arap Baas Partisi 1980 - İbrahim Makhus Ulusal Demokratik Toplantı'in bir parçası ve Fransa'da hala aktif. Sudan Baas Partisi 2002 - Muhammed Ali Cadin Irak yanlısı Baas şubesi Arap Sosyalist Baas Partisi - Sudan Ülkesi içindeki bir bölünme sonucunda kuruldu. == Kaynakça == * *