Balkan Türkleri

Balkan Türkleri veya Rumeli Türkleri, Balkanlar'da yaşayan Türklerdir. Balkan Türkleri, Edirne'deki Meriç nehrinin batı tarafında yaşayan Türklere verilen addır. Çoğunlukla Makedonya, Kosova, Bulgaristan, Yunanistan, Bosna-Hersek ve Romanya'da olmak üzere toplamda 1.763.155 - 2.837.703 Türk yașamaktadır. Nüfusları kesin olarak hesaplanamamakla birlikte 1 milyona yakın olduğu Türk dernekleri tarafından hesaplanmaktadır. küçükresim|sağ|1800 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun batı sınırları == Tarih == Osmanlı Devleti'nın iskan politikası olarak Balkanlar'a yerleştirilmiş olan Anadolu'daki yörüklerden ve kuzeyden gelen Kıpçak-Kuman boylarından oluşan Türk topluluklarının torunlarıdır. Bölge kültürüne katkıda bulunmalarının yanında, yılın belli zamanlarında komşu bölgelere akınlar düzenlemişlerdir. küçükresim|sağ|Osmanlı İmparatorluğu'nun Balkan topraklarına dair etnik grafik harita (1861) 93 Harbi ile çoğalan, Balkan Savaşları ile daha da kitleselleşen Müslüman (Türk, Çingene, Boşnak, Arnavut, Pomak) göçü büyük acılara ve katliamlara sahne olmuştur. Lozan Antlaşması'nın ek protokolü ile Türkiye-Yunanistan Nüfus Mübadelesi yapılmış, Türkiye ve Yunanistan'ın vatandaşları din esâsına dayalı olarak zorunlu göçe tâbi tutulmuştur. Türkiye'de sadece İstanbul kenti ile Gökçeada ve Bozcaada'da oturan Rumlar, Yunanistan'da ise sadece Batı Trakya'daki Türkler ve Pomaklar mübadeleden muaf tutulmuşlardır. == Günümüz == Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından mübâdeleler ile Türklerin bir kısmı Türkiye'ye göç etmiş olsa da, günümüzde halen Bulgaristan, Makedonya, Yunanistan, Kosova, Sırbistan'da Türk nüfusun yoğun olduğu yerleşimler vardır. Türkçe ve bulundukları ülkenin dillerini konuşmaktadırlar. 1989 yılında Bulgaristan'daki zorunlu isim değiştirme vb. baskılar sonucunda Türkler başta İstanbul, Bursa ve İzmir olmak üzere Türkiye'ye göç etmiş, politika değişiklikleri sonucu bu göçmenlerin bir kısmı Bulgaristan'a geri dönmüştür. === Göç === küçükresim|250px|sağ|Osmanlı İmparatorluğu'nun Balkan topraklarına dair etnik harita (1861) küçükresim|250px|2001 Nüfus sayımına göre Türk nüfus oranı: ==== Türklerin Bulgaristan'dan Göçü (1878-1994)Eminov, Ali, Turks and Other Muslim Minorities in Bulgaria, New York, Routledge, 1997, Hoepken, W., "Modernnisierung und Nationalismus: Sizialgeschichtliche Aspeckte der Bulgarischen Minder hertenpolitik gegennüber den Türken", Schönfeld, R., ed, Nationalitätenprobleme in Südosteuropa, Munich, Oldenbourg, 1997, p. 255-303, Erdinç, Didar, "Bulgaristan'daki Değişim Sürecinde Türk Azınlığın Ekonomik Durumu", Türkler, Ankara, 2002, s.394-400. ==== {| class="prettytable sortable" Yıl Sayı Not 1878-1912 350,000 93 Harbi, Balkan Savaşları 1923-33 101,507 1933 Razgrad Olayları Eylül 1934 97,181 1934 Balkan Antantı Eylül 1940 21,353 1940 Craiova Anlaşması 1950 154,198 Kore Savaşı 1952-68 24 1969-78 114,356 1979-88 10 1989 321,800 150,000'i 1990'larda Bulgaristan'a döndü. 1991-92 50,000 1993-94 70,000 ==== Türklerin Yunanistan'dan Göçü ==== Yunanistan bölgesinden Türk göçleri birkaç şekilde gelişmiş, bu göçler sonucunda bölgede bir zamanlar hatırı sayılır nüfus oranına sahip Türkler, günümüzde sadece Batı Trakya’da kalmıştır. Batı Trakya’nın 1923 yılındaki nüfusu 191.699’dur. Batı Trakya nüfusunun 129.120’si Türk (%67), 33.910’u Yunan (%18), 28.669’u Bulgar, geri kalan nüfusunu ise Ermeni ve Yahudi topluluğu oluşturmaktaydı. 1923 Yılında Batı Trakya Nüfusu. 1923 Yılında Batı Trakya Nüfusu. 1923 Yılında Batı Trakya Nüfusu. 1923 Yılında Batı Trakya Nüfusu. 1923 Yılında Batı Trakya Nüfusu. 1923 Yılında Batı Trakya Nüfusu. 1923 Yılında Batı Trakya Nüfusu. 1923 Yılında Batı Trakya Nüfusu. Şehirler Türk Yunan Bulgar Yahudi Ermeni Gümülcine 59.967 8.834 9.997 1.007 360 Dedeağaç 11.744 4.800 10.227 253 449 Sofulu 14.736 11.542 5.490 - - İskeçe 42.671 8.728 522 220 114 Toplam 129.120 33.910 26.266 1.480 923 Batı Trakya'daki nüfusun büyük çoğunluğunu Türklerin oluşturması nedeniyle Batı Trakya Türkleri 1923-1924 Türkiye-Yunanistan Nüfus Mübadelesinden muhaf tutulmuşlar ancak Lozandaki görüşmelerde, Mesta Karasu Nehri ile Meriç nehri arası Batı Trakya olarak kabul edildiğinden, Mesta ile Ustruma Nehirleri arasında kalan Kavala, Drama, Serez bölgelerindeki Türkler mübadeleye tabi olmuşlar ve Türkiye'ye gelmek zorunda kalmışlardır == Nüfus == küçükresim|218x218px|Makedonya Cumhuriyeti etnik gruplar haritası (2002 yılı)küçükresim|266x266px|Kosova'nın tahminî etnik haritası|left * Arnavutluk: 714 kişi ana dil olarak Türkçe beyanında bulunmuştur. (2011 sayımı) * Bulgaristan: 588.318 (2011 sayımı) 2011 nüfus sayımında 736.981 kişi etnik grubunu belirtmemiştir. Bu kişilerin etnik grup dağılımları, sayımda hile yapılmadığı kabul edilerek Bulgaristanın genel etnik dağılımına eşit olduğu düşünüldüğünde 70 bine yakın Türk nüfusu daha olduğu düşünülebilir * Yunanistan: 49.000 - 130.000 \- 150.000 * Kuzey Makedonya : 77.959 (2002 sayımı) (Torbeşler dâhil) * Kosova: 18.738 (2011 sayımı)- anadili veya 2.,3.,4. olarak konuşulan dillerde toplam Türkçe konuşan kişi sayısı; 74.439 * Bosna-Hersek: 267 (1991 sayımı); 50.000 (2013 sayımı); 2014 tarihli diğer bir kaynağa göre bu sayının 1200 olduğu ifade edilmektedir. * Romanya: 27.580 ve ayrıca 23.409 Tatar * Sırbistan: 647 (2011 sayımı) == Adakale == Adakale, Kal'â ı Ada, 1968 yılında Demirkapı (Iron Gates) Barajı'nın suları altında kalana kadar Tuna Nehri üzerinde, bugünkü Romanya topraklarında yer alan ve üzerinde Türk nüfusun yaşadığı ada. Eski adı Caroline Adası, Romence adı Yeni Orşova dır. Tuna nehrindeki trafik ve ticareti kontrol eden ada, 1691 yılından Osmanlı Devleti tarafından fethedilmiş, 1878 Berlin Antlaşmasında kime teslim edileceğinin yazımı unutulduğundan 1923 yılındaki Lozan Anlaşması ile Romanya'ya teslim edilene kadar bir Türk adası olarak kalmıştır. 1960'lı yılların sonlarına kadar 1000 kadar Türk'ün yaşadığı 160.000 m² yüzölçümündeki Adakale, Osmanlı mimarisinin özelliklerini yansıtan bir yerleşim birimiydi. Üzerinde bir cami, bir Vauban stilinde inşa edilmiş bir kale, küçük bir Ortodoks kilisesi, pazar yeri ve birkaç kahvehane bulunmaktaydı. Adada yaşayan Türkler tütün ekimi, kayıkçılık ve ticaretten geçimlerini sağlarlardı. Ada baraj suları altında kaldıktan sonra adalıların büyük bölümü Türkiye'ye göç etmiştir. == Kaynakça == * Yunan illerindeki zavallı esirlerimiz 1921 * Kızılay arşivi dosya no :1207- 1208 - 1291- 1295 * Beynelmilel Kızılhaç Arşivi Dosya no:Mis.CR 00 57 ; Cr 00 57 Bis; 55-5/5 Bis;Fototek;65 5/66 ; * Genelkurmay Arşivi ATESE A:1-4 == Dış bağlantılar == * https://web.archive.org/web/20090101042844/http://www.westtrakien.com/balkanlar/index.html * Rumeli Türkleri (türk.) * Bulgaristan Türkleri (türk.) * Studie der Specialist Group Ethnopolitics: Bulgaristan Türkleri: Social Integration and Impact on Bulgarian – Turkish Relations, 1947–2000 (PDF-Datei; 172 kB) * Makedonya Türkleri(türk.) * Tatarlar Romanya (rumän.) * Batı Trakya Türkleri