En büyük imparatorluklar listesi

Dünya tarihindeki birkaç imparatorluk, tanım ve ölçüm şekline bağlı olarak tüm zamanların en büyüğü olmak için mücadele etmiştir. Büyüklüğü ölçebilmek için kullanılan olası yollar, söz konusu imparatorluğun yüzölçümü, nüfusu ve ekonomik gücüdür. Bu yöntemlerden en yaygın olarak kullanılan, imparatorluğun ya da ülkenin yüzölçümü yani karasal alanıdır. Çünkü alanın oldukça kesin bir tanımı vardır ve yüksek seviyede doğrulukla ölçülebilir. 1978 ve 1997 yılları arasında tarihi imparatorlukların bölgesel boyutları hakkında bir dizi akademik makale yayınlayan Estonyalı siyaset bilimci Rein Taagepera, bir imparatorluğu "bağlıları egemen olmayan nispeten herhangi bir büyük egemen siyasi varlık" olarak tanımladı ve imparatorluğun egemen olduğu bölgedeki askeri ve vergi koyma kabiliyetlerini alan büyüklüklerine dâhil etti. Liste, birkaç imparatorluğun mevcut veri eksikliklerinden dolayı ayrıntılı değildir; bu nedenle ve tahminlerdeki doğal belirsizlikten dolayı herhangi bir sıralama verilmemiştir. == Yüzölçümlerine göre en büyük imparatorluklar == Bu koşulda, öncelikle Antarktika kıtası hariç, Dünya'nın karasal alanının toplamda 134.740.000 km2 olduğunu belirtmekte fayda bulunmaktadır. === En geniş hâlleriyle İmparatorluklar === Bu listedeki imparatorlukların hükmettikleri alan, imparatorluğun belirtilen yılda kontrol ettiğini iddia ettiği alandan önemli ölçüde farklı olabilen karasal arazi alanı olarak tanımlanmıştır. Örneğin: 1800 yılında, Avrupa'da imparatorluklar toplu halde Dünya'nın etkin bir şekilde kontrol etmedikleri karasal yüzeyinin yaklaşık %20'sini kendi güçlerinde tutuyorlardı. Bu nedenlerden dolayı tahminlerin değiştiği yerlerde, girişler en düşük tahmine göre sıralanmıştır. Aynı yüzölçümüne sahip birden fazla imparatorluk varsa, bunlar alfabetik olarak listelenmiştir. İmparatorluk En büyük karasal alanı Milyon km2 Milyon sq mi dünyanın % Yıl Britanya İmparatorluğu 35.5 Moğol İmparatorluğu 24.0 ya da Rus İmparatorluğu 22.8 Çing Hanedanı 14.7 İspanyol İmparatorluğu 13.7 İkinci Fransız sömürge imparatorluğu (1830 sonrası) 11.5 Abbâsî Halifeliği 11.1 Emevî Halifeliği 11.1 Kubilay Hanlığı 11.0 Büyük Hun İmparatorluğu 9.0 Brezilya İmparatorluğu Japon İmparatorluğu 7.4– –3.285 – İber Birliği 7.1 Doğu Han Hanedanı 6.5 Ming Hanedanı 6.5 Râşidîn Halifeliği 6.4 Göktürk Kağanlığı ya da İlk Türk Kağanlığı 6.0 Altın Orda Devleti 6.0 Batı Han Hanedanı 6.0 Ahameniş İmparatorluğu 5.5 İkinci Portekiz İmparatorluğu 5.5 Tang Hanedanı 5.4 Makedonya Krallığı 5.2 Osmanlı İmparatorluğu 5.2 Kuzey Yuan Hanedanı 5.0 Roma İmparatorluğu 5.0 Xin Hanedanı 4.7 Tibet İmparatorluğu 4.6 Xianbei eyaleti 4.5 Birinci Meksika İmparatorluğu 4.429 Timur İmparatorluğu 4.4 Fâtımî Halifeliği 4.1 Doğu Göktürk Kağanlığı 4.0 Hun İmparatorluğu 4.0 Babür İmparatorluğu 4.0 Büyük Selçuklu İmparatorluğu 3.9 Seleukos İmparatorluğu 3.9 İtalyan İmparatorluğu İlhanlılar 3.75 Çungar Hanlığı 3.6 Çağatay Hanlığı 3.5 ya da Sasani İmparatorluğu 3.5 Batı Göktürk Kağanlığı 3.5 Batı Hiung-nu 3.5 İlk Fransız sömürge imparatorluğu 3.4 Gazneliler 3.4 Maurya İmparatorluğu 3.4–5.0 – – ya da Delhi Sultanlığı 3.2 Alman sömürge imparatorluğu Kuzey Song Hanedanı 3.1 Uygur Kağanlığı 3.1 Batı Jin Hanedanı 3.1 Danimarka İmparatorluğu 3.0 Sui Hanedanı 3.0 Safevî İmparatorluğu 2.9 Samanid İmparatorluğu 2.85 Doğu Jin Hanedanı 2.8 Med İmparatorluğu 2.8 Part İmparatorluğu 2.8 0 Cücenler Kağanlığı 2.8 Bizans İmparatorluğu 2.7–2.8 – – ya da Hint-İskit Krallığı 2.6 Liao Hanedanı 2.6 Grek-Baktriya Krallığı 2.5 Sonraki Chao (16 Krallık) 2.5 Maratha İmparatorluğu 2.5 Belçika sömürge imparatorluğu – – – ya da Kin Hanedanı (1115-1234) 2.3 Harzem Hanedanı 2.3–3.6 – – ya da Çin Hanedanı 2.3 Hollanda İmparatorluğu 2.1 Birinci Fransız İmparatorluğu 2.1 Kiev Knezliği 2.1 Memlûk Devleti 2.1 ya da Güney Song Hanedanı 2.1 Üçüncü Portekiz İmparatorluğu 2.1 Muvahhidler Halifeliği 2.0–2.3 – – ya da Wei Hanedanı 2.0 Önceki Çin 2.0 Önceki Chao (16 Krallık) 2.0 Gur Hanedanı 2.0 İnka İmparatorluğu 2.0 Kuşan İmparatorluğu 2.0–2.5 – – Liu Song Hanedanı 2.0 Kuzey Vey 2.0 Batı Roma İmparatorluğu 2.0 Eyyûbî Hanedanı 1.7–2.0 – – ya da Gupta İmparatorluğu 1.7–3.5 – – ya da Ak Hun İmparatorluğu 1.7–4.0 – – ya da Büveyh Hanedanı 1.6 Doğu Wu Hanedanı 1.5 Kuzey Qi Hanedanı 1.5 Kuzey Hiung-nu 1.5 Kuzey Zhou 1.5 Yeni Asur İmparatorluğu 1.4 Doğu Maurya İmparatorluğu 1.3 Liang Hanedanı 1.3 , , ya da Kaçar İmparatorluğu 0.50 Aksum Krallığı 1.25 Shang Hanedanı 1.25 Frank Krallığı 1.2 Srivijaya 1.2 Hint-Grek Krallığı 1.1 Mali İmparatorluğu 1.1 Polonya-Litvanya Birliği 1.1 ya da Murâbıt Hanedanı 1.0 Harşa İmparatorluğu 1.0 ya da Gurjara-Pratihara Hanedanı 1.0 Kutsal Roma İmparatorluğu 1.0 Hazar Hanlığı 1.0–3.0 – – ya da Khmer İmparatorluğu 1.0 Mısır'ın Yeni Krallığı 1.0 ya da Ptolemaios Krallığı 1.0 Karahıtaylar 1.0–1.5 – – ya da İskitler 1.0 Shu Han 1.0 Tâhirî Hanedanı 1.0 Batı Şia Hanedanı 1.0 İsveç İmparatorluğu 0.99 Nazi Almanyası Akad İmparatorluğu 0.8 Avar Kağanlığı 0.8 Chu Hanedanı 0.8 Hunlar 0.8 Songhay İmparatorluğu 0.8 Hiksoslar 0.65 Mısır'ın yirmi altıncı Hanedanı 0.65 Rozvi İmparatorluğu 0.624 Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Endülüs Emevî Devletia 0.6 İlk Portekiz İmparatorluğu 0.6 Vizigot Krallığı 0.6 Çu Hanedanı 0.55 Sih İmparatorluğu 0.20 Kurtuba Emirliği 0.5 Kosala Krallığı 0.5 Lidya 0.5 Magadha 0.5 Mısır'ın Orta Krallığı 0.5 Yeni Babil İmparatorluğu 0.5 Satavahana Hanedanı 0.5 Mısır'ın yirmi beşinci Hanedanı 0.5 Batı Satrapları 0.5 Yeni Hitit Krallığı 0.45 – Şia Hanedanı 0.45 Fransa Krallığı (Orta Çağ) 0.4 Orta Asur İmparatorluğu 0.4 Mısır'ın Eski Krallığı 0.4 Sokoto Halifeliği 0.4 Latin İmparatorluğu 0.35 Antik Kartaca 0.3 İndus Vadisi Uygarlığı 0.3 Mitanni 0.3 – Birinci Babil Hanedanı 0.25 Aztek İmparatorluğu 0.22 Zulu İmparatorluğu 0.08 Elam İmparatorluğu 0.2 Frigya 0.2 Babil'in ikinci Hanedanı 0.2 Urartular 0.2 Doğu Zhou Hanedanı 0.15 Orta Hitit Krallığı 0.15 Eski Asur dönemi 0.15 Eski Hitit İmparatorluğu 0.15 Oyo İmparatorluğu 0.15 Kanem-Bornu İmparatorluğu 0.05 Larsa 0.1 – Yeni Sümer İmparatorluğu 0.1 Tarasca devleti 0.075 Lagaş 0.05 Sümerler 0.05 === Günümüze kadar en büyük imparatorlukların zaman çizelgesi === Daha önceki tüm imparatorluklardan daha büyük olduğu kesin olarak söylenebilecek en eski imparatorluk, MÖ 3000'den önce, en büyük uygarlığın on katını kaplayan Yukarı ve Aşağı Mısır'dı. imparatorluk Karasal alanı (milyon km 2) Yıl Yukarı ve Aşağı Mısır 0.1 Eski Mısır Krallığı 0.25 0.4 Akad İmparatorluğu 0.65 0.8 Mısır'ın Yeni Krallığı 1.0 Shang Hanedanı 1.25 Yeni Asur İmparatorluğu 1.4 Med İmparatorluğu 2.8 Ahameniş İmparatorluğu 3.6 5.5 Büyük Hun İmparatorluğu 9.0 Emevi Halifeliği 11.1 Moğol İmparatorluğu 13.5 24.0 Britanya İmparatorluğu 24.5 35.5 === Zamanın en büyük imparatorluklarının zaman çizelgesi === İmparatorluk Tarihte en büyük karasal alan sahipliği (milyon km2) Yaklaşık süre Yukarı Mısır 0.1 Mısır'ın Eski Krallığı 0.25–0.4 – Akad İmparatorluğu 0.2–0.6 – İndus Vadisi Uygarlığı 0.15 Mısır'ın Orta Krallığı 0.2–0.5 – Şia Hanedanı 0.4 Hiksoslar 0.65 Mısır'ın Yeni Krallığı 0.65–1.0 – Shang Hanedanı 0.9–1.1 – Yeni Krallık 0.5–0.6 – Çu Hanedanı 0.35–0.45 – Yeni Asur İmparatorluğu 0.4–1.4 – Med İmparatorluğu 3.0 Ahameniş İmparatorluğu 2.5–5.5 – Makedonya İmparatorluğu 5.2 Seleukos İmparatorluğu 4.0 Maurya İmparatorluğu 3.5 Han Hanedanı 2.5 Hiung-nu İmparatorluğu 5.7 Han Hanedanı 4.2–6.5 – Roma İmparatorluğu 4.4 – Sasani İmparatorluğu 3.5 Hun İmparatorluğu 4.0 Sasani İmparatorluğu 3.5 Göktürk Kağanlığı 3.0–5.2 – Râşidîn Halifeliği 5.2 Emevî Halifeliği 9.0–11.0 – Abbâsî Halifeliği 8.3–11.0 – Tibet İmparatorluğu 2.5–4.7 – Sung İmparatorluğu 3.0 Büyük Selçuklu İmparatorluğu 3.0–4.0 – Tibet İmparatorluğu 2.5 Kin Hanedanı (1115–1234) 2.3 Moğol İmparatorluğu 18.0–24.0 – Kubilay Hanlığı 11.0 Timur İmparatorluğu 4.0 Míng Hanedanı 4.7–6.5 – Osmanlı İmparatorluğu 4.3 Rusya Çarlığı 6.0–12.0 – Rus İmparatorluğu 14.0–17.0 – Britanya İmparatorluğu 23.0–34.0 – Sovyetler Birliği 22.5 – == Dünya nüfusundaki payına göre en büyük imparatorluklar == Zaman içinde artan dünya nüfusu eğilimi nedeniyle, kesin nüfus rakamları, farklı imparatorluklar arasındaki karşılaştırma için o zamanlardaki dünya nüfusundaki paylarına göre daha az alakâlıdır. Yaklaşık olarak MÖ 400'den bu yana, çoğu zaman en kalabalık iki imparatorluğun dünya nüfusundaki toplam payı %30 ilâ 40 arasında olmuştur. Ayrıca genellikle en kalabalık nüfuslara sahip imparatorluklar Çin'de vârolmuştur. İmparatorluk İmparatorluk nüfusunun dünya nüfusuna yüzdeliği Yıl Çing Hanedanı 37 Kuzey Song Hanedanı 33 Batı Han Hanedanı 32 Moğol İmparatorluğu 31 Roma İmparatorluğu 30 Jin Hanedanı (265-420) 28 Ming Hanedanı 28 Çin Hanedanı 24 Babür İmparatorluğu 24 Tang Hanedanı 23 Delhi Sultanlığı 23 Britanya İmparatorluğu 23 Japon İmparatorluğu 20 Maurya İmparatorluğu 19 Eski Çin 19 Kuzey Zhou 16 Makedonya İmparatorluğu 15 Harşa İmparatorluğu 15 Gupta İmparatorluğu 13 Kuzey Wei 13 Emevi Halifeliği 13 Ahameniş İmparatorluğu 12 Eski Yan 12 Kin Hanedanı (1115-1234) 12 Nazi Almanyası 12 Kuşan İmparatorluğu 11 Pala İmparatorluğu 11 Sonraki Chao (16 Krallık) 10 == Ayrıca bakınız == * Yüzölçümlerine göre ülkeler listesi * Dünya siyasi tarihi == Kaynakça == Kategori:Alanlara göre listeler Kategori:Eski imparatorluklar Kategori:İmparatorluklar