Kasım 2015 Türkiye genel seçimleri

Kasım 2015 Türkiye genel seçimleri, 7 Haziran 2015'te yapılan genel seçimlerden sonra yapılan erken genel seçimlerdir. Anayasanın 77. maddesi gereği, seçimin olağan olarak Haziran 2019'da yapılması gerekmekteydi. Seçimden birinci parti olarak çıkan AKP'nin koalisyon kurma çabaları sonuç vermemesi üzerine, teamüller gereği hükümeti kurma görevini seçimde ikinci en fazla oyu alan parti olan CHP'ye vermesi gerekirken,güvenoyu alabilecek bir hükûmetin kurulamayacağını ileri süren Cumhurbaşkanı Erdoğan erken seçim kararı almış, CHP de bu karara itiraz etmemiştir.Sonrasında YSK seçim tarihi olarak 1 Kasım 2015'i belirlemiştir. == Arka plan == 7 Haziran 2015 seçimlerinde, 2002 Türkiye genel seçimlerinden bu yana ilk defa bir parti tek başına iktidar olamadı. Bu hemen seçim ertesinde erken seçim senaryolarının anılmasına neden oldu. Devlet Bahçeli, hemen seçim sonrasında erken seçim olasılığından bahsetti, daha sonra da erken seçim için 15 Kasım tarihini verdi. AK Parti lideri ve Başbakan Davutoğlu, muhtemel koalisyon senaryoları için Cumhuriyet Halk Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi ve Halkların Demokratik Partisi liderleriyle görüşme yaptıktan sonra yalnızca AK Parti- Cumhuriyet Halk Partisi koalisyonu için "istikşafi" ön görüşmelere başlandı. Son olarak, 13 Ağustos'ta AK Parti-CHP arasındaki koalisyon görüşmelerinin bir sonuca ulaşmadığının duyurulmasıyla, erken seçim yapılması Başbakan Ahmet Davutoğlu tarafından tek ihtimal olarak nitelendirildi. Cumhurbaşkanının, dönemin anayasasının 116. maddesi uyarınca, yeni seçilen Türkiye Büyük Millet Meclisinde Başkanlık Divanı seçiminden sonra yine 45 gün içinde Bakanlar Kurulu'nun kurulamaması hâlinde erken seçim kararı alma hakkı mevcuttu. Cumhurbaşkanı Erdoğan, 24 Ağustos 2015'te bu süre dolduğunda erken seçim kararı almayı planladığını 21 Ağustos'ta açıkladı. YSK da, erken seçim kararı alınması hâlinde yasadaki 90 günlük süreyi 30 gün kısaltma yetkisinin bulunduğuna karar vererek, karar alınması durumunda seçimlerin 1 Kasım'da yapılmasının mümkün olduğunu duyurdu. Cumhurbaşkanı Erdoğan, 24 Ağustos 2015'te anayasa gereği, Meclis Başkanı İsmet Yılmaz'ı kabul etti ve seçimin yenilenmesi kararını aldı. Karar aynı gün Resmî Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlandı. Ertesi gün, YSK seçim tarihini 1 Kasım 2015 olarak açıkladı. == Seçim çevreleri == İllerin çıkardığı milletvekili sayıları aşağıdaki gibidir: {| class="wikitable" Seçim çevresi Adana 14 Adıyaman 5 Afyonkarahisar 5 Ağrı 4 Aksaray 3 Amasya 3 Ankara 32 Ankara (I) 18 Ankara (II) 14 Antalya 14 Ardahan 2 == Seçime katılan partiler ve adaylar == Yüksek Seçim Kurulu, 28 Ağustos 2015 tarihinde yapılan açıklama ile Kasım 2015 Türkiye genel seçimleri'ne katılma yeterliliğini taşıyan 29 partinin katılabileceğini bildirmiştir. 9 Eylül 2015 tarihinde Anadolu Partisi seçimlere katılmama kararı almıştır. 13 Eylül 2015 tarihinde Yüksek Seçim Kurulu seçime katılabilecek siyasi partilerin oy pusulasındaki yerlerini belirlemiştir. Demokratik Gelişim Partisi, Emek Partisi ve Özgürlük ve Dayanışma Partisi aldıkları seçime katılmama kararını Yüksek Seçim Kurulu'na bildirmiştir. Demokratik Gelişim Partisi'nin seçime katılmama kararının, parti tüzüğü uyarınca yetkili organlar tarafından alınmadığından bu partiye de kura çekiminde yer verildiği belirtilmiştir. Anadolu Partisi seçime katılmama kararı almasına rağmen, Yüksek Seçim Kurulu partiye oy pusulasında yer vermiştir. Teşkilatlanmasını tamamlayamayan Toplumsal Uzlaşma Reform ve Kalkınma Partisi ve Merkez Parti YSK tarafından seçime katılma izni alamamıştır. Alınan kararlar sonucu seçime katılacak siyasi parti sayısı 16'ya düşmüştür. {| class="wikitable" Sıra Parti Genel başkan Seçim bölgesi 1 Millet Partisi Aykut Edibali 85 2 Vatan Partisi Doğu Perinçek 85 3 Cumhuriyet Halk Partisi Kemal Kılıçdaroğlu 85 4 Hak ve Özgürlükler Partisi Fehmi Demir 78 5 Saadet Partisi Mustafa Kamalak 85 6 Demokratik Sol Parti Masum Türker 85 7 Demokrat Parti Gültekin Uysal 85 8 Bağımsız Türkiye Partisi Haydar Baş 85 Seçimden bir hafta önce, 25 Ekim 2015'te ölmüştür. Seçime ayrıca aşağıdaki 16 seçim bölgesinden 21 bağımsız aday katılmıştır. {| class="wikitable" Bölge # Ankara 2 Ankara (I) 2 == Anketler == Bu seçimlerde pek çok kamuoyu araştırma şirketi, Haziran 2015 Türkiye genel seçimleri'nin aksine isabetli sonuç elde edememiştir. En yakın anket A&G; araştırma şirketine aittir. == Sonuçlar == YSK kesin seçim sonuçlarını 12 Kasım'da açıklamıştır. Yurt içi Yurt dışı ve gümrük kapıları Toplam Kayıtlı seçmen sayısı 54.049.94 2.899.069 56.949.009 Kullanılan oy 47.239.370 1.298.325 48.537.695 Geçerli oy 46.555.267 1.284.964 47.840.231 Geçersiz oy 684.103 13.361 697.464 Katılım oranı (%) 87,40 44,78 85,23 [[Dosya:Parliament of Turkey November 2015.svg Parti Genel başkan Oy % +/– Sandalye +/– Adalet ve Kalkınma Partisi Ahmet Davutoğlu 23.681.926 49,50 8,63 317 59 Cumhuriyet Halk Partisi Kemal Kılıçdaroğlu 12.111.812 25,32 0,37 134 2 Milliyetçi Hareket Partisi Devlet Bahçeli 5.694.136 11,90 4,39 40 40 Halkların Demokratik Partisi Selahattin Demirtaş Figen Yüksekdağ 5.148.085 10,76 2,36 59 21 %10 seçim barajı %10 seçim barajı %10 seçim barajı %10 seçim barajı %10 seçim barajı %10 seçim barajı %10 seçim barajı %10 seçim barajı Saadet Partisi Mustafa Kamalak 325.978 0,68 1,38 0 Büyük Birlik Partisi Mustafa Destici 253.204 0,53 0 Vatan Partisi Doğu Perinçek 118.803 0,25 0,10 0 Hak ve Özgürlükler Partisi Fehmi Demir 108.583 0,23 0,10 0 Halkın Kurtuluş Partisi Nurullah Ankut 83.057 0,17 0,04 0 Demokrat Parti Gültekin Uysal 69.319 0,14 0,02 0 Komünist Parti Özlem Şen Abay 52.527 0,11 0,08 0 Bağımsızlar 51.038 0,11 0,95 0 Bağımsız Türkiye Partisi Haydar Baş 49.297 0,10 0,11 0 Demokratik Sol Parti Masum Türker 31.805 0,07 0,12 0 Liberal Demokrat Parti Cem Toker 26.816 0,06 0 Millet Partisi Aykut Edibali 19.714 0,04 0 Doğru Yol Partisi Çetin Özaçıkgöz 14.131 0,03 0,03 0 === İllere göre sonuçlar === YSK'nın duyurduğu kesin sonuçların illere göre dağılımı şöyledir (yurt dışı ve gümrük oyları illere dağıtılmıştır): Seçim çevresi Milletvekili Sayısı Geçerli oy sayısı AK Parti % MV CHP % MV MHP % MV HDP % MV Adana 14 1.290.389 481.851 37,3 6 379.690 29,4 4 248.655 19,3 3 153.880 11,9 1 Adıyaman 5 328.724 227.154 69,1 4 37.434 11,4 0 10.107 3,1 0 47.038 14,3 1 Afyonkarahisar 5 443.786 280.499 63,2 3 72.110 16,3 1 74.267 16,7 1 4.543 1,0 0 Ağrı 4 219.713 61.098 27,7 1 3.758 1,7 0 3.696 1,7 0 146.763 66,8 3 Aksaray 3 217.257 154.704 71,2 3 16.548 7,6 0 38.672 17,8 0 2.712 1,3 0 Amasya 3 218.330 112.788 51,7 2 53.092 24,3 1 44.097 20,2 0 2.733 1,3 0 Ankara (toplam) 32 3.409.397 1.670.464 49,1 16 1.037.533 30,4 11 477.625 14,0 4 151.116 4,4 1 Ankara (I) 18 1.909.552 837.602 43,8 8 662.830 34,7 7 269.514 14,1 2 99.803 5,2 1 Ankara (II) 14 1.499.845 832.862 55,5 8 374.703 24,9 4 208.111 13,8 2 51.313 3,4 0 Antalya 14 1.393.588 581.391 41,7 7 458.023 32,8 5 241.490 17,3 2 82.179 5,9 0 Ardahan 2 56.103 20.763 36,7 1 16.097 28,7 1 4.965 8,8 0 12.387 22,1 0 Artvin 2 109.447 49.781 45,5 1 38.153 34,9 1 14.582 13,3 0 2.720 2,5 0 Aydın 7 686.279 236.387 34,4 3 275.558 40,2 3 106.562 15,5 1 50.108 7,3 0 Balıkesir 8 816.500 374.153 45,8 4 278.829 34,2 3 119.116 14,6 1 22.374 2,7 0 Bartın 2 123.294 65.827 53,4 1 36.752 29,8 1 12.754 10,3 0 1.602 1,3 0 Batman 4 267.088 77.809 29,1 1 4.279 1,6 0 2.166 0,8 0 178.435 66,8 3 Bayburt 2 45.851 33.422 72,9 2 1.117 2,4 0 9.471 20,7 0 483 1,1 0 Bilecik 2 136.100 63.394 46,6 1 45.392 33,4 1 18.857 13,9 0 3.884 2,9 0 Bingöl 3 132.812 85.498 64,5 2 2.454 1,8 0 2.527 1,9 0 38.714 29,1 1 Bitlis 3 153.361 67.686 44,2 1 4.788 3,1 0 3.196 2,1 0 74.536 48,6 2 Bolu 3 192.253 120.431 62,6 2 41.155 21,4 1 20.720 10,8 0 2.984 1,6 0 Burdur 3 172.067 87.315 50,8 2 42.635 24,8 1 33.352 19,4 0 2.080 1,2 0 Bursa 18 1.858.018 1.003.822 54,0 11 490.316 26,4 5 227.426 12,2 2 83.684 4,5 0 Çanakkale 4 341.138 140.903 40,2 2 136.503 38,9 2 53.879 15,4 0 8.804 2,5 0 Çankırı 2 109.723 77.511 68,8 2 6.966 6,2 0 23.997 21,2 0 1.010 0,9 0 Çorum 4 337.932 212.382 61,2 3 76.112 21,9 1 42.396 12,2 0 6.786 2,0 0 Denizli 7 635.693 298.947 45,8 4 221.031 33,8 2 94.881 14,5 1 20.111 3,1 0 Diyarbakır 11 791.401 181.456 22,3 2 15.921 2,0 0 6.520 0,8 0 580.294 71,3 9 Düzce 3 225.882 163.422 70,4 3 38.028 16,4 0 19.454 8,4 0 3.662 1,6 0 Edirne 3 261.892 74.713 27,8 1 150.465 55,9 2 28.482 10,6 0 6.721 2,5 0 Elazığ 4 328.503 224.583 66,5 4 21.256 6,3 0 44.845 13,3 0 37.693 11,2 0 Erzincan 2 132.050 76.989 56,7 2 37.338 27,5 0 13.632 10,1 0 4.736 3,5 0 Erzurum 6 404.589 281.706 67,8 5 13.898 3,3 0 58.794 14,1 1 51.205 12,3 0 Eskişehir 6 539.258 241.037 43,5 3 211.142 38,1 3 69.748 12,6 0 16.580 3,0 0 Gaziantep 12 942.205 595.708 61,4 8 157.344 16,3 2 91.997 9,5 1 103.249 10,7 1 Giresun 4 267.530 169.420 61,6 3 54.744 19,9 1 38.839 14,1 0 2.834 1,0 0 Gümüşhane 2 73.821 51.591 68,0 2 3.861 5,1 0 17.197 22,6 0 917 1,2 0 Hakkâri 3 136.444 19.334 13,8 0 2.276 1,6 0 2.233 1,6 0 114.906 82,0 3 Hatay 10 852.129 381.165 43,5 5 311.664 35,6 4 106.563 12,2 1 61.814 7,1 0 Iğdır 2 93.037 30.260 31,6 1 2.042 2,1 0 11.973 12,5 0 49.442 51,7 1 Isparta 4 260.786 142.770 53,3 2 56.926 21,2 1 53.810 20,1 1 4.291 1,6 0 İstanbul (toplam) 88 9.237.196 4.521.325 48,9 46 2.777.219 30,1 28 790.248 8,6 7 949.951 10,3 7 İstanbul (I) 31 3.361.988 1.606.975 47,8 16 1.095.118 32,6 11 288.995 8,6 2 298.282 8,9 2 İstanbul (II) 26 2.722.231 1.397.763 51,3 14 769.709 28,3 8 218.087 8,0 2 274.953 10,1 2 İstanbul (III) 31 3.152.977 1.516.587 48,1 16 912.392 28,9 9 283.166 9,0 3 376.716 11,9 3 İzmir (toplam) 26 2.778.949 881.050 31,7 8 1.276.794 45,9 14 312.382 11,2 2 247.239 8,9 2 İzmir (I) 13 1.351.710 426.807 31,6 4 608.450 45,0 7 151.526 11,2 1 136.014 10,1 1 İzmir (II) 13 1.427.239 454.243 31,8 4 668.344 46,8 7 160.856 11,3 1 111.225 7,8 1 Kahramanmaraş 8 601.490 441.137 71,4 7 60.034 9,7 0 78.929 12,8 1 23.475 3,8 0 Karabük 2 143.722 89.225 60,4 2 22.562 15,3 0 28.679 19,4 0 1.653 1,1 0 Karaman 2 145.976 96.587 64,4 2 22.749 15,2 0 23.979 16,0 0 1.934 1,3 0 Kars 3 141.061 52.456 36,2 2 21.954 15,2 0 17.857 12,3 0 49.334 34,0 1 Kastamonu 3 229.607 141.315 59,8 3 40.015 17,0 0 43.802 18,6 0 2.016 0,9 0 Kayseri 9 806.361 541.237 65,3 7 102.309 12,4 1 149.622 18,1 1 14.425 1,7 0 Kırıkkale 3 164.423 105.031 62,2 3 23.160 13,7 0 34.629 20,5 0 1.912 1,1 0 Kırklareli 3 232.291 67.875 28,4 1 130.492 54,7 2 29.233 12,3 0 5.379 2,3 0 Kırşehir 2 133.827 69.874 50,8 2 24.547 17,9 0 32.760 23,8 0 6.942 5,0 0 Kilis 2 66.995 44.981 65,3 2 8.453 12,3 0 12.434 18,1 0 1.378 2,0 0 Kocaeli 11 1.099.780 638.266 56,5 7 262.793 23,2 3 125.827 11,1 1 66.247 5,9 0 Konya 14 1.259.019 957.770 73,9 12 121.209 9,4 1 146.050 11,3 1 40.094 3,1 0 Kütahya 4 371.354 256.830 67,3 4 47.614 12,5 0 59.535 15,6 0 3.635 1,0 0 Malatya 6 455.484 316.242 67,4 5 71.872 15,3 1 43.035 9,2 0 27.872 5,9 0 Manisa 9 895.346 407.754 44,3 5 270.096 29,4 3 162.576 17,7 1 52.678 5,7 0 Mardin 6 377.967 113.670 29,3 2 6.800 1,8 0 3.703 1,0 0 260.283 67,0 4 Mersin 11 1.048.716 341.999 31,7 4 324.382 30,1 4 226.284 21,0 2 162.141 15,0 1 Muğla 6 576.055 181.208 30,6 2 281.261 47,5 3 87.240 14,7 1 26.202 4,4 0 Muş 3 182.411 64.599 34,5 1 3.245 1,7 0 2.709 1,4 0 113.642 60,6 2 Nevşehir 3 176.670 113.609 62,6 3 27.614 15,2 0 32.760 18,1 0 2.515 1,4 0 Niğde 3 193.616 113.638 57,1 2 40.372 20,3 1 36.796 18,5 0 2.361 1,2 0 Ordu 5 437.451 283.681 63,1 4 109.114 24,3 1 42.063 9,4 0 4.047 0,9 0 Osmaniye 4 283.895 137.119 46,7 2 39.812 13,6 0 98.737 33,7 2 8.979 3,1 0 Rize 3 201.534 156.051 75,4 3 30.883 14,9 0 11.212 5,4 0 2.162 1,0 0 Sakarya 7 590.288 408.200 67,2 5 93.485 15,4 1 73.431 12,1 1 12.889 2,1 0 Samsun 9 787.908 514.071 63,5 6 164.520 20,3 2 99.977 12,3 1 8.983 1,1 0 Siirt 3 140.199 53.585 37,2 1 2.949 2,0 0 2.380 1,7 0 82.406 57,2 2 Sinop 2 127.546 73.749 56,3 1 38.531 29,4 1 11.341 8,7 0 1.684 1,3 0 Sivas 5 373.960 262.690 68,2 4 56.921 14,8 1 44.996 11,7 0 5.267 1,4 0 Şanlıurfa 12 803.885 531.554 64,3 9 25.328 3,1 0 23.669 2,9 0 232.846 28,2 3 Şırnak 4 214.327 27.148 12,3 0 3.275 1,5 0 3.082 1,4 0 184.397 83,6 4 Tekirdağ 6 585.480 226.669 37,7 3 270.062 44,9 3 61.209 10,2 0 28.413 4,7 0 Tokat 5 356.243 217.673 59,5 4 80.701 22,0 1 53.674 14,7 0 4.371 1,2 0 Trabzon 6 471.756 322.516 66,4 5 79.379 16,4 1 62.711 12,9 0 4.792 1,0 0 Tunceli 2 49.920 6.612 12,9 0 14.320 27,9 1 1.390 2,7 0 28.133 54,9 1 Uşak 3 227.586 109.524 46,8 2 70.219 30,0 1 41.812 17,9 0 5.156 2,2 0 Van 8 474.252 149.796 30,7 2 9.095 1,9 0 6.351 1,3 0 313.177 64,3 6 Yalova 2 140.156 70.993 49,2 1 45.040 31,3 1 14.142 9,8 0 9.833 6,7 0 Yozgat 4 243.149 161.396 64,6 4 19.006 7,5 0 30.853 12,4 0 2.424 1,0 0 Zonguldak 5 375.369 191.087 49,5 3 138.396 35,9 2 36.494 9,5 0 4.808 1,3 0 Türkiye toplamı 550 47.840.231 23.681.926 49,50 317 12.111.812 25,32 134 5.694.136 11,90 40 5.148.085 10,76 59 Dosya:Akp2015Kasım.png|Adalet ve Kalkınma Partisi Dosya:Chp2015Kasım.png|Cumhuriyet Halk Partisi Dosya:Mhp2015Kasım.png|Milliyetçi Hareket Partisi Dosya:Hdp2015Kasım.png|Halkların Demokratik Partisi === Yurt dışı ve gümrük sonuçları === küçükresim|329x329pik|Yurt dışı seçim sonucu. Yurt dışı oylarında ülkelere göre en çok oyu alan parti şöyledir: {| class="wikitable" Ülke Parti ABD Almanya Arnavutluk Avustralya Avusturya Azerbaycan Bahreyn Belçika Birleşik Arap Emirlikleri Birleşik Krallık Bosna-Hersek === Milletvekili dağılımı === küçükresim|348x348pik|illere göre milletvekili sayıları haritası. Aşağıdaki tabloda, Haziran 2015 seçimlerinde seçilen 25. dönem TBMM'nin milletvekili dağılımı, seçimlerin hemen öncesindeki 25. dönem TBMM'nin milletvekili dağılımı ve yeni seçilen 26. dönem TBMM'nin milletvekili dağılımı verilmiştir. Parti 25. dönem (23 Haziran 2015 – 17 Kasım 2015) 26. dönem (17 Kasım 2015) Haziran oy oranı % Seçilen Dönem sonu Seçilen Adalet ve Kalkınma Partisi 40,87 Cumhuriyet Halk Partisi 24,95 Milliyetçi Hareket Partisi 16,29 Halkların Demokratik Partisi 13,12 Bağımsız 1,06 Toplam 96,29 550 550 550 Cumhuriyet Halk Partisi'nden İhsan Özkes istifa ederken, Milliyetçi Hareket Partisi'nden Yıldırım Tuğrul Türkeş Adalet ve Kalkınma Partisi'ne geçmiştir. == Kaynakça ==