Türkiye'de konuşulan diller

Türkiye'de resmî yazışma ve eğitim dili Türkçe'dir. Anayasa'nın 42. maddesi uyarınca: Bu yasa gereği Türkiye'de Kürtçe, Zazaca, Gürcüce, Lazca, Adigece ve Boşnakça gibi dillerde eğitim ve öğretim yapılamamaktadır. Uluslararası insan hakları savunucuları Türkiye nüfusunun %20 ile %25'inin Türkçe dışındaki anadilleri konuştuğunu ve bu dillerin yazılı hale getirilmezse Ubıhça gibi yok olacağını öngörmektedirler.http://bianet.org/bianet/kategori/bianet/105331/turkiyenin- anadilleri çeşitli anadilleri konuşan insanların kaldığı baskılar Türkiye'de konuşulan başlıca diller ise: Türkiye'de yapılan anket ile anadili olarak konuşulan dillerin sıralaması şöyle: * Türkçe: % 88,54 * Kürtçe: % 8,97 * Zazaca: % 1,01 * Arapça: % 2,38 * Türki diller: % 0,28 * Balkan dilleri: 0,23 * Lazca: % 0,17 * Çerkesce: % 0,10 * Ermenice: % 0,02 * Kafkas dilleri: % 0,09 * Rumca: % 0,03 * Batı Avrupa dilleri: 0,03İngilizce % 17, Almanca % 4, Fransızca % 3 Europeans and Their Languages (PDF) * Ladino (Yahudi İspanyolcası): % 0,01 * Kıptice: % 0,01 * Diğerleri: % 0,11 == Dil listesi == {| class="prettytable sortable" Ad Asıl ve diğer adları Konuşan kişi Bölgeler Dil ailesi ya da grup ISO numarası Abazaca Абаза Бызшва 12,000 Sakarya, Düzce Kuzeybatı Kafkas dilleri ISO 639-3: abq Abhazca Аҧсуа 43.000 (-) Sakarya, Düzce Kuzeybatı Kafkas dilleri ISO 639-3: abk Adigece адыгабзэ 70.000 Sakarya, Düzce, Kahramanmaraş, Kayseri, Çorum, Tokat Kuzeybatı Kafkas dilleri ISO 639-3: ady Arapça العربية 750.000-1.500.000 Hatay, Adana, Mersin, Mardin, Siirt, Şırnak, Batman, Bitlis, Muş, Diyarbakır, Şanlıurfa, Gaziantep, Kilis, İstanbul, Ankara, İzmir Semitik Diller ISO 639-3: ayp Arnavutça Shqip 65.000 (+) İstanbul, Bursa, Kırklareli, İzmir, Yozgat, Çanakkale, Biga Hint-Avrupa dil ailesi ISO 639-3: als Avarca МагIарул мацI 3.200 Sivas, Tokat, Kahramanmaraş Kuzeydoğu Kafkas dilleri ISO 639-3: ava Azerice Azərbaycanca 550.000 (-) Ağrı, Amasya, Ardahan, Bayburt, Erzurum, Iğdır, Kars, Muş, Sivas Ural Altay Dil Ailesi / Türk dilleri ISO 639-3: azj Boşnakça Bosanski 100.000 (+) İstanbul, Adapazarı, İzmir, Manisa, Bursa Hint-Avrupa dil ailesi / Slav dilleri ISO 639-3: bos Pomakça Помацски Pomacki 100.000-300.000 Çanakkale, Gönen-Erdek, Edirne, Kırklareli Biga muhacirlerince Hint-Avrupa dil ailesi / Slav dilleri ISO 639-3: bul Çingene dili romani ćhib 50.000 Batı Türkiye (Edirne, Tekirdağ, İstanbul, Biga) Hint-Avrupa dil ailesi / Hint Dilleri ISO 639-3: rmn Ermenice Հայերեն 40.000 İstanbul, Hatay, Sivas, Malatya, Diyarbakır, Batman,Kars Hint-Avrupa dil ailesi ISO 639-3: hye Gürcüce აჭარული 70.000 \- 100.000 Artvin, Bursa, Samsun, Ordu, Rize Güney Kafkas dilleri ISO 639-3: kat Hemşince Հոմշեցի Homşetsi 13.000 Artvin Hint-Avrupa dil ailesi Hertevince ܣܘܪܬ Sôreth 4 Siirt Pervari'nin Ekindüzü köyü Aramice Kabardeyce къэбэрдеибзэ 130.000 Kayseri, Kahramanmaraş Kuzeybatı Kafkas dilleri ISO 639-3: kbd Kazakça Қазақша-Qazaqşa 1.500-5.000 (+) Manisa İlinde Salihli, İstanbul ve Kayseri Ural Altay dil ailesi / Türk dilleri ISO 639-3: kaz Kırgızca Кыргызчa 3.850- (+) Van (Ulupamir köyü) ve Malatya, İstanbul Ural Altay dil ailesi ISO 639-3: kir Kırım Tatarcası Qırımtatarca / Kırım Türkçesi Ankara (Polatlı ilçesi Karakuyu köyü), Bursa, Eskişehir Ural Altay dil ailesi / Türk dilleri ISO 639-3: crh Kürtçe Kurdî / Kurmanji, Kurmancî, Kurdî 8.735.108 (Türkiye'nin %11,97'si) Doğu Anadolu Bölgesi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Hint-Avrupa dil ailesi / İrani Diller ISO 639-3: kmr Yahudi İspanyolcası גודיאו-איספאנייול / Sefardi, Spanyol, Haquetiya 8.000 İstanbul Hint-Avrupa dil ailesi / Romen Dilleri ISO 639-3: lad Lazca Lazuri / ლაზური 250.000(Türkiye'nin %0,51'i) \- 250.000http://www.sfworldmusicfestival.org/about/2001_PreserveHeritage.html Musician Tries to Preserve Heritage Artvin, Rize, Sakarya, Düzce, Kocaeli, Yalova, Bursa Güney Kafkas dilleri ISO 639-3: lzz Osetçe Иронау 37.000 Tokat, Yozgat, Erzurum, Kars, Bitlis, Muğla, Antalya Hint-Avrupa dil ailesi / İrani Diller ISO 639-3: oss Özbekçe O`zbek tili 3.000 Hatay, Gaziantep, Şanlıurfa Ural Altay dil ailesi / Türk dilleri ISO 639-3: uzs Pontusça - Trabzon Rumcası Ποντιακά / Pομέικα 5.000 (+) Trabzon Hint-Avrupa dil ailesi ISO 639-3: pnt Yunanca Ελληνικά 5.000 İstanbul, Çanakkale, Trabzon, Bursa, İzmir, Hatay Hint- Avrupa dil ailesi ISO 639-3: ell Süryanice ܣܘܪܝܝܐ / Turoyo, Suryoyo, Syryoyo, Turani 40.000 İstanbul, Mardin, Şırnak Semitik Diller ISO 639-3: tru Türkçe (Türkiye Türkçesi) 46.278.000 (1987) 61.693.065 (2007) Tüm ülke Ural Altay dil ailesi / Türk dilleri ISO 639-3: tur Türkmence Türkmençe 1.400 Tokat, Gaziantep Ural Altay dil ailesi ISO 639-3: tuk Uygurca ئۇيغۇرچه 1.000 (-) Kayseri, Nevşehir Ural Altay dil ailesi / Türk dilleri ISO 639-3: uig Zazaca Zazaki / Dimli, Dımılki, Kirdkî, Kirmanckî Zazaki 500.000-1.000.000 Erzincan, Tunceli, Elazığ, Malatya, Diyarbakır Hint-Avrupa dil ailesi / İrani diller ISO 639-3: diq == Türkiye'deki Türk dillerinin dağılımı == {| class="wikitable" Ad Asıl ve diğer adları Konuşan kişi Bölgeler Dil ailesi ya da grup ISO numarası Azerice Azərbaycan dili 550,000 (-) Bayburt, Kars, Iğdır, Van Erciş, Ural Altay Dil Ailesi / Türk dilleri ISO 639-3: azj Kazakça Қазақша-Qazaqşa 1,500 (+) Manisa İlinde Salihli, İstanbul ve Kayseri Ural Altay dil ailesi / Türk dilleri ISO 639-3: kaz Kırgızca Кыргызчa 3,123 (+) Van Ulupamir köyü, Malatya, İstanbul, Nevşehir Ural Altay dil ailesi ISO 639-3: kir Kırım Tatarcası Qırımtatarca bilinmiyor Ankara (Polatlı ilçesi Karakuyu ve Tırnaksız köyü), Eskişehir, Bursa, İzmir, İstanbul, Yozgat, Trabzon, Ordu, Antalya Ural Altay dil ailesi / Türk dilleri ISO 639-3: crh Nogayca Noğay tili 600,000 Ordu- Aybastı ilçesi, Konya-Ilgın ilçesi ve Şeker, Doğankaya, Akin, Kırkkuyu, Boğazören, Köstengil, Seyitahmetli, Mandıra köyleri Ural Altay dil ailesi / Türk dilleri - Özbekçe O'zbekcha 3,000 Hatay, Gaziantep, Şanlıurfa Ural Altay dil ailesi / Türk dilleri ISO 639-3: uzs Tuvaca Тыва дыл 50 İstanbul, Trabzon, Edirne (Keşan), İzmir, Antalya Ural Altay dil ailesi / Türk dilleri - Türkçe (Türkiye Türkçesi) 46.278.000 (1987) 61.693.065 (Türkiye'nin %85,54'ü) Tüm ülke Ural Altay dil ailesi / Türk dilleri ISO 639-3: tur Türkmence Türkmençe 1,400 Tokat Ural Altay dil ailesi ISO 639-3: tuk Uygurca ئۇيغۇرچه-Uyghurche 1,000 (-) Kayseri, Nevşehir Ural Altay dil ailesi / Türk dilleri ISO 639-3: uig == Notlar == == Kaynakça == * Türkiye'de konuşulan diller * Türkiye'de kullanılan diller * Türk Diasporası * Türkiye'de kürt sayısı ve gerçekler