H ve P İbareleri

Küresel Uyumlaştırma Sistemi (GHS = Globally Harmonized System of Classification and Labelling of Chemicals) Birleşmiş Milletler tarafından, tehlikeli kimyasalları aynı şekilde sınıflandırılması ve etiketlenmesi için geliştirilmiş bir sistemdir. 1 Haziran 2015 yılı itibarıyla sadece GHS sistemi kullanılacaktır. Bu sistemde eski AB sınıflandırma direktiflerinde geçen R-ibarelerinin (Risk Phrases) yerini Tehlike Cümleleri/Zarar ifadeleri (H-İfadeleri/H-İbareleri: Hazard Statements) ve S-ibarelerinin (Safety Phrases) yerini Önlem Cümleleri/Önlem İfadeleri (P-İfadeleri/P-İbareleri: Precautionary Statements) alacaktır. == GHS'de kullanılan H ve P İbarelerinin Anlamları == === Tehlike İfadeleri === ==== H200 Serisi: Fiziksel zarar ifadeleri ve kodları ==== *H200 Kararsız patlayıcı. *H201 Patlayıcı; kütlesel patlama zararı. *H202 Patlayıcı; ciddi yansıtım zararı. *H203 Patlayıcı; yangın, patlama veya yansıtım zararı. *H204 Yangın veya yansıtım zararı. *H205 Yangında kütlesel patlamaya yol açabilir. *H220 Aşın alevlenir gaz. *H221 Alevlenir gaz. *H222 Aşın alevlenir aerosol. *H223 Alevlenir aerosol. *H224 Aşın alevlenir sıvı ve buhar. *H225 Çok alevlenir sıvı ve buhar. *H226 Alevlenir sıvı ve buhar. *H228 Alevlenir katı. *H240 Isıtma patlamaya yol açabilir. *H241 Isıtma yangına veya patlamaya yol açabilir. *H242 Isıtma yangına yol açabilir. *H250 Hava ile temas ettiğinde ani yangınlara yol açabilir. *H251 Kendiliğinden ısınır; alev alabilir. *H252 Büyük miktarlarda kendiliğinden ısınır; yangına yol açabilir. *H260 Su ile temas ettiğinde kendiliğinden tutuşabilen yanıcı gazlar yayar. *H261 Su ile temas ettiğinde yanıcı gazlar yayar. *H270 Yangına yol açabilir veya yangını şiddetlendirebilir; oksitleyici. *H271 Yangına veya patlamaya yol açabilir; güçlü oksitleyici. *H272 Yangını güçlendirebilir; oksitleyici. *H280 Basınçlı gaz içerir; ısıtıldığında patlayabilir. *H281 Soğutulmuş gaz içerir; soğuktan yanma veya yaralanmalara yol açabilir. *H290 Metalleri aşındırabilir. ==== H300 Serisi: Sağlığa ilişkin zarar ifadeleri ve kodları ==== *H300 Yutulması halinde öldürücüdür. *H301 Yutulması halinde toksiktir. *H302 Yutulması halinde zararlıdır. *H304 Solunum yoluna nüfuzu ve yutulması halinde öldürücüdür. *H310 Cilt ile teması halinde öldürücüdür. *H311 Cilt ile teması halinde toksiktir. *H312 Cilt ile teması halinde zararlıdır. *H314 Ciddi cilt yanıklarına ve göz hasarına yol açar. *H315 Cilt tahrişine yol açar. *H317 Alerjik cilt reaksiyonlarına yol açar. *H318 Ciddi göz hasarına yol açar. *H319 Ciddi göz tahrişine yol açar. *H330 Solunması halinde öldürücüdür. *H331 Solunması halinde toksiktir. *H332 Solunması halinde zararlıdır. *H334 Solunması halinde nefes alma zorlukları, astım nöbetleri veya alerjiye yol açabilir. *H335 Solunum yolu tahrişine yol açabilir. *H336 Rehavete veya baş dönmesine yol açabilir. *H340 Genetik hasara yol açabilir. *H341 Genetik hasara yol açma şüphesi var. *H350 Kansere yol açabilir. *H351 Kansere yol açma şüphesi var. *H360 Doğmamış çocukta hasara yol açabilir veya üremeye zarar verebilir. *H361 Doğmamış çocukta hasara yol açma veya üremeye zarar verme şüphesi var. *H362 Emzirilen çocuğa zarar verebilir. *H370 Organlarda hasara yol açar. *H371 Organlarda hasara yol açabilir. *H372 Uzun süreli veya tekrarlı maruz kalma sonucu organlarda hasara yol açar. *H373 Uzun süreli veya tekrarlı maruz kalma sonucu organlarda hasara yol açabilir . *H300+H310 Yutulması halinde veya ciltle teması halinde öldürücüdür. *H300+H330 Yutulduğunda veya solunduğunda öldürücüdür. *H310+H330 Ciltle temas ettiğinde veya solunduğunda öldürücüdür. *H300+H310+H330 Yutulduğunda, ciltle temas ettiğinde veya solunduğunda öldürücüdür. *H301+H311 Yutulması halinde veya ciltle teması halinde toksiktir. *H301+H331 Yutulduğunda veya solunduğunda toksiktir. *H311+H331 Ciltle temas ettiğinde veya solunduğunda toksiktir. *H301 +H311+H331 Yutulduğunda, ciltle temas ettiğinde veya solunduğunda toksiktir. *H302+H312 Yutulması halinde veya ciltle teması halinde zararlıdır. *H302+H332 Yutulduğunda veya solunduğunda zararlıdır. *H312+H332 Ciltle temas ettiğinde veya solunduğunda zararlıdır. *H302+H312+H332 Yutulduğunda, ciltle temas ettiğinde veya solunduğunda zararlıdır. *H350İ Soluma ile kansere yol açabilir. *H360F Üremeye zarar verebilir. *H360D Doğmamış çocukta hasara yol açabilir. *H361f Üremeye zarar verme şüphesi var. *H361d Doğmamış çocukta hasara yol açma şüphesi var. *H360FD Üremeye zarar verebilir. Doğmamış çocukta hasara yol açabilir. *H361fd Üremeye zarar verme şüphesi var. Doğmamış çocukta hasara yol açma şüphesi var. *H360Fd Üremeye zarar verebilir. Doğmamış çocukta hasara yol açma şüphesi var. *H360Df Doğmamış çocukta hasara yol açabilir. Üremeye zarar verme şüphesi var. ==== H400 Serisi: Çevresel zarar ifadeleri ve kodları ==== *H400 Sucul ortamda çok toksiktir. *H410 Sucul ortamda uzun süre kalıcı, çok toksik etki. *H411 Sucul ortamda uzun süre kalıcı, toksik etki. *H412 Sucul ortamda uzun süre kalıcı, zararlı etki. *H413 Sucul ortamda uzun süre kalıcı, zararlı etki yapabilir. ==== İlave zarar ifadeleri ve kodları ==== Avrupa Birliğinde ayrıca aşağıdaki diğer H ifadeleri kullanılır. ===== Fiziksel özellikler ===== *EUH001 Kuru haldeyken patlayıcıdır. *EUH006 Hava ile teması halinde ve havasız ortamda patlayıcıdır. *EUH014 Su ile şiddetli tepkime verir. *EUH018 Kullanım sırasında alevlenen/patlayan buhar- hava karışımı oluşturabilir. *EUH019 Patlayıcı peroksitler oluşturabilir. *EUH044 Kapalı ortamda ısıtıldığında patlama riski var. ===== Sağlığa ilişkin özellikler ===== *EUH029 Su ile temasında toksik gaz çıkarır. *EUH031 Asitlerle temasında toksik gaz çıkarır. *EUH032 Asitlerle temasında çok toksik gaz çıkarır. *EUH066 Tekrarlı maruz kalmalarda ciltte kuruluğa ve çatlaklara neden olabilir. *EUH070 Gözle teması halinde toksiktir. *EUH071 Solunum yolunda aşınmaya yol açar. ===== Bazı karışımlara ilişkin ilave etiket unsurları/bilgileri ===== *EUH 201/201A Kurşun içerir. Çocuklar tarafından çiğnenebilecek veya emilebilecek yüzeyler üzerinde kullanılmamalıdır. Dikkat! Kurşun içerir. *EUH202 Siyanoakrilat. Tehlikelidir. Cildi ve gözleri saniyeler içinde yapıştırır. Çocukların erişiminden uzak tutun. *EUH203 Krom (VI) içerir. Alerjik reaksiyonlara neden olabilir. *EUH204 İzosiyanat içerir. Alerjik reaksiyonlara yol açabilir. *EUH205 Epoksi bileşenleri içerir. Alerjik reaksiyonlara yol açabilir. *EUH206 Dikkat! Diğer ürünlerle birlikte kullanmayın. Tehlikeli gazlar açığa çıkarabilir (klorür). *EUH207 Dikkat! Kadmiyum içerir. Kullanım esnasında tehlikeli dumanlar ortaya çıkar. İmalatçı tarafından sağlanan bilgilere başvurun. Güvenlik talimatlarına uyun. *EUH208 (Hassaslaştırıcı maddenin ismi) içerir. Alerjik reaksiyona yol açabilir.” *EUH209/209A Kullanım esnasında çok alevlenir hale gelebilir. Kullanım esnasında alevlenir hale gelebilir. *EUH210 Talep halinde güvenlik bilgi formu sağlanabilir. *EUH401 insan sağlığına ve çevreye yönelik riskleri önlemek için, kullanma talimatlarına uyun. === Önlem İfadeleri === ==== P100 Serisi: Genel amaçlı önlem ifadeleri ve kodları ==== *P101 Tıbbi tavsiye gerekiyorsa, ambalajı veya etiketi saklayın. *P102 Çocukların erişemeyeceği yerde saklayın. *P103 Kullanmadan önce etiketi okuyun. ==== P200 Serisi: Tedbir amaçlı önlem ifadeleri ve kodları ==== *P201 Kullanmadan önce özel talimatları okuyun. *P202 Bütün önlem ifadeleri okunup anlaşılmadan elleçlemeyin. *P210 Isıdan/kıvılcımdan/alevden/sıcak yüzeylerden uzak tutun. - Sigara içilmez. *P211 Aleve veya diğer ateş kaynaklarına doğru püskürtmeyin. *P220 Kıyafetlerden/.. ./yanıcı malzemelerden uzak tutun/saklayın. *P221 Yanıcılarla/... karışmasını önleyici her türlü önlemi alın. *P222 Hava ile temasına izin vermeyin. *P223 Şiddetli tepkime ve alevlenme olasılığından dolayı, su ile herhangi olası temasından kaçının. *P230 ... ile ıslak tutun. *P231 Asal gaz ile elleçleyin. *P232 Nemden koruyun. *P233 Kabı sıkıca kapalı tutun. *P234 Sadece orijinal kabında saklayın. *P235 Soğuk tutun. *P240 Kabı ve alıcı ekipmanı toprağa oturtun/bağlayın. *P241 Patlamaya dayanıklı elektrikli/havalandırma/tutuşturucu/.../malzeme kullanın. *P242 Sadece ateş almayan aletler kullanın. *P243 Statik boşalmaya karşı önleyici tedbirler alın. *P244 Kısma vanalarını gres ve yağdan uzak tutun. *P250 Öğütme/şok/.../sürtünmeye maruz bırakmayın. *P251 Basınçlı kap: Kullanımdan sonra bile delmeyin veya yakmayın. *P260 Tozunu/dumanını/gazını/sisini/buharını/spreyini solumayın. *P261 Tozunu/dumanını/gazını/sisini/buharını/spreyini solumaktan kaçının. *P262 Gözle, ciltle veya kıyafetle temas ettirmeyin. *P263 Hamilelikte/anne sütü verirken temastan kaçının. *P264 Elleçlemeden sonra ... ile iyice yıkayın. *P270 Bu ürünü kullanırken hiçbir şey yemeyin, içmeyiniz veya sigara içmeyin. *P271 Sadece dışarıda veya iyi havalandırılan bir alanda kullanın. *P272 Kirlenmiş kıyafetleri işyeri dışına çıkarmayın. *P273 Çevreye verilmesinden kaçının. *P280 Koruyucu eldiven/koruyucu kıyafet/göz koruyucu/yüz koruyucu kullanın. *P281 Kişisel koruyucu ekipman kullanın. *P282 Soğuk geçirmez eldiven/yüz kalkanı/göz koruyucu kullanın. *P283 Ateş/alev dayanıklı/geciktirici kıyafet giyin. *P284 Solunum koruyucu giyin. *P285 Yetersiz havalandırma varsa, solunum koruyucu giyin. *P231+P232 Asal gazla elleçleyin. Nemden koruyun. *P235+P410 Soğuk saklayın. Güneş ışığından koruyun. ==== P300 Serisi: Müdahale amaçlı önlem ifadeleri ve kodları ==== *P301 Yutulması halinde: *P302 Cildin üzerinde olması halinde: *P303 Cildin(veya saçın) üzerinde olması halinde: *P304 Solunması halinde: *P305 Gözle teması halinde: *P306 Giysi ile teması halinde: *P307 Maruz kalınma halinde: *P308 Maruz kalınma veya etkileşme halinde: *P309 Maruz kalınma veya kendini kötü hissetme halinde: *P310 Hemen ZEHİR MERKEZİNİ veya doktoru/hekimi arayın. *P311 ZEHİR MERKEZİNİ veya doktoru/hekimi arayın. *P312 Kendinizi iyi hissetmezseniz, ZEHİR MERKEZİNİ veya doktoru/hekimi arayın. *P313 Tıbbi tavsiye alın/doktorunuza başvurun. *P314 Kendinizi iyi hissetmezseniz, tıbbi tavsiye/müdahale alınız. *P315 Hemen tıbbi tavsiye/müdahale alın. *P320 Özel acil müdahale gerekli (etikete bakın) *P321 Özel müdahale gerekli (etikete bakın) *P322 Özel önlemler (etikete bakın) *P330 Ağzınızı çalkalayın. *P331 Kustur MAYIN. *P332 Cilt tahrişi oluşması halinde: *P333 Cilt tahrişi veya pişik oluşması halinde: *P334 Soğuk suya batırın veya ıslak bandaja sarın. *P335 Ciltte kalan parçalan temizleyin. *P336 Donmuş kısımları ılık su ile eritin. Etkilenmiş alanı silmeyin. *P337 Göz tahrişinin geçmemesi halinde: *P338 Kontakt lens, varsa ve çıkarması kolaysa, çıkarın. Sürekli çalkalayın. *P340 Maruz kalan kişiyi açık havaya çıkarın ve rahat nefes alabileceği pozisyonda olmasını sağlayın. *P341 Nefes almakta güçlük çekiyorsa, maruz kalan kişiyi açık havaya çıkarın ve rahat nefes alabileceği pozisyonda olmasını sağlayın. *P342 Solunum bulgularının görülmesi halinde: *P350 Bol sabun ve su ile iyice yıkayın. *P351 Su ile birkaç dakika dikkatlice durulayın. *P352 Bol sabun ve su ile yıkayın. *P353 Cildinizi su/duş ile durulayın. *P360 Kirlenmiş giysi ve cildinizi, giysilerinizi çıkarmadan önce bol su ile hemen durulayın. *P361 Kirlenmiş tüm giysilerinizi hemen kaldırın/çıkarın. *P362 Kirlenmiş giysilerinizi çıkarın ve yeniden kullanmadan önce yıkayın. *P363 Kirlenmiş giysilerinizi yeniden kullanmadan önce yıkayın. *P370 Yangın çıkması durumunda: *P371 Büyük yangın ve büyük miktarlar durumunda: *P372 Yangın durumunda patlama riski. *P373 Yangın patlayıcılara ulaştığında, yangına MÜDAHALE ETMEYİN. *P374 Yangına makul bir mesafeden normal önlemler alarak müdahale edin. *P375 Patlama riskine karşı yangına uzaktan müdahale edin. *P376 Güvenli ise sızıntıyı durdurun. *P377 Gaz sızıntısına bağlı yangın: Sızıntı güvenli olarak durdurulmadan söndürmeyin. *P378 Söndürme için ... kullanın. *P380 Alanı boşaltın. *P381 Güvenli ise tüm tutuşturucu kaynaklarını ortadan kaldırın. *P390 Maddi hasarı önlemek için sıvı döküntüleri temizleyin. *P391 Döküntüleri toplayın. *P301+P310 YUTULDUĞUNDA: ZEHİR MERKEZİNİ veya doktoru/hekimi arayın. *P301+P312 YUTULDUĞUNDA: kendinizi iyi hissetmiyorsanız ZEHİR MERKEZİNİ veya doktoru/hekimi arayın. *P301+P330+P331 YUTULDUĞUNDA: ağzınızı durulayın. istifra etmeye ÇALIŞMAYIN. *P302+P334 DERİ İLE TEMAS HALİNDE İSE: Soğuk suya daldırın/ıslak bezlerle sarın. *P302+P350 DERİ İLE TEMAS HALİNDE İSE: Bol sabun ve su ile iyice yıkayın. *P302+P352 DERİ İLE TEMAS HALİNDE İSE: Bol sabun ve su ile yıkayın. *P303+P361+P353 DERİ (veya saç) İLE TEMAS HALİNDE İSE: Kirlenmiş tüm giysilerinizi hemen kaldırın/çıkartın. Cildinizi su/duş ile durulayın. *P304+P340 SOLUNDUĞUNDA: Nefes alıp vermesi zorlaşmış ise, Kurbanı temiz havaya çıkartın ve kolay biçimde nefes alması için rahat bir pozisyonda tutun. *P304+P341 SOLUNDUĞUNDA: Nefes alıp vermesi zorlaşmış ise, Kurbanı temiz havaya çıkartın ve kolay biçimde nefes alması için rahat bir pozisyonda tutun. *P305+P351+P338 GÖZ İLE TEMASI HALİNDE: Su ile birkaç dakika dikkatlice durulayın. Takılı ve yapması kolaysa, kontak lensleri çıkartın. Durulamaya devam edin. *P306+P360 GİYSİ İLE TEMASI HALİNDE: Kirlenmiş giysi ve cildinizi, giysilerinizi çıkarmadan önce bol su ile hemen durulayın. *P307+P311 Maruz kalınma halinde: ZEHİR MERKEZİNİ veya doktoru/hekimi arayın. *P308+P313 Maruz kalınma veya etkileşme halinde İSE: Tıbbi yardım/bakım alın. *P309+P311 Maruz kalınma veya kendini iyi hissetmeme halinde: ZEHİR MERKEZİNİ veya doktoru/hekimi arayın. *P332+P313 Ciltte tahriş söz konusu ise: Tıbbi yardım/müdahale alın. *P333+P313 Ciltte tahriş veya kaşıntı söz konusu ise: Tıbbi yardım/müdahale alın. *P335+P334 Parçacıkları cildinizden hafifçe temizleyin. Soğuk suya daldırın/ıslak bezlerle sarın. *P337+P313 Göz tahrişi kalıcı ise: Tıbbi yardım/bakım alın. *P342+P311 Solunum bulguları gösterirse: ZEHİR MERKEZİNİ veya doktoru/hekimi arayın. *P370+P376 Yangın durumunda: Güvenli ise sızıntıyı durdurun. *P370+P378 Yangın durumunda: Söndürme için ... kullanın, (uygun malzeme üretici tarafından belirtilir). *P370+P380 Yangın durumunda: Alanı boşaltın. *P370+P380+P375 Yangın durumunda: Alanı boşaltın. Patlama riskine karşı yangınla uzaktan savaşın. *P371+P380+P375 Büyük yangın ve büyük miktarlar durumunda: Tahliye alanı. Patlama riskine karşı yangına uzaktan müdahale edin. ==== 400 Serisi: Depolama ile ilgili önlem ifadeleri ve kodları ==== *P401 ... depolayın, (üretici tarafından belirtilir). *P402 Kuru yerde depolayın. *P403 İyi havalandırılan yerde depolayın. *P404 Kapalı kapta saklayın. *P405 Kilit altında saklayın. *P406 Aşındırıcılara karşı dayanıklı/dayanıklı bir iç astara sahip ... kapta depolayın. *P407 Yığınlar/paletler arasında hava boşluğu temin edin. *P410 Güneş ışığından koruyun. *P411 ... °C/... °F aşmayacak sıcaklıklarda depolayın. *P412 50 °C/122 °F aşan sıcaklıklara maruz bırakmayın. *P413 ... °C/... °F aşmayacak sıcaklıklarda ... kg/... lbs’den büyük kütle miktarları halinde depolayın. *P420 Diğer malzemelerden uzakta depolayın. *P422 İçindekileri ... altında depolayın. *P402+P404 Kuru alanda depolayanız. Kapalı bir kapta depolayın. *P403+P233 İyi havalandırılmış bir alanda depolayanız. Kabı sıkıca kapalı tutun. *P403+P235 İyi havalandırılmış bir alanda depolayan. Soğuk tutun. *P410+P403 Güneş ışığından koruyun. İyi havalandırılmış bir alanda depolayın. *P410+P412 Güneş ışığından koruyun. 50 °C/122 °F aşan sıcaklıklara maruz bırakmayın. *P411+P235 ... °C/... °F aşmayacak sıcaklıklarda depolayın. Soğuk tutun. ==== 500 Serisi: Bertaraf amaçlı önlem ifadeleri ve kodları ==== *P501 İçeriği/kabı ... bertaraf edin. *P502 Geri dönüşüm/ Geri kazanım için üreticinizden/tedarikçinizden bilgi talep edin. == Kaynakça == * ("GHS Rev.2") * (the "CLP Regulation") == Dış bağlantılar == *https://web.archive.org/web/20130326021949/http://clp.immib.org.tr/web/ *https://web.archive.org/web/20130522204631/http://www.kimyasallar.cevreorman.gov.tr/sources/default.asp *https://web.archive.org/web/20130306232138/http://reach.immib.org.tr/web/ Kategori:Küresel Uyumluluk Sistemi