Lombardiya

Lombardiya (İtalyanca: Lombardia; Lombardça: Lumbardia) Kuzey Batı İtalya'da bulunan Alpler ve Po nehri vadisi arasındaki bölgedir. İtalya'nın 1948 Anayasası ile kısmi bölgesel özerklik verilmiş 20 bölgesinden birisidir. Başkenti Milano kuzey İtalya'nın en büyük şehridir. ==Ekonomi== 2021 itibarıyla, Lombardiya'nın brüt bölgesel hasılası (GRP) 366 milyar €'nun üzerindeydi ve İtalya'nın toplam GSYİH'sının yaklaşık %22'sini oluşturuyordu. Lombardiya'nın 2021 GRP'si kişi başına 36.500 Euro'ydu ve bu, 25.729 Euro'luk ulusal ortalamanın %25 üzerindedir. Lombardiya'da GSYİH ve kişi başına düşen GSYİH (2000–2018) 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 GSYİH (Euro) 247.052 259.431 270.653 279.450 289.471 297.600 307.718 320.844 323.973 310.952 346.797 354.342 348.665 349.008 350.025 357.200 375.270 385.133 390.461 Kişi başına GSYİHDati Istat consultati il 15 giugno 2016. Nota: per visualizzare i dati occorre selezionare nella colonna a destra la voce Conti nazionali, Conti e aggregati economici territoriali, Valori procapite (euro) e in tabella selezionare la voce prodotto interno lordo ai prezzi di mercato per abitante (edizione novembre 2015) valutazione a prezzi correnti. (Euro) 27.488 28.766 29.837 30.449 31.060 31.545 32.356 33.443 33.425 31.743 35.713 36.220 35.367 35.127 35.044 35.700 37.474 38.407 38.858 Lombardiya hizmet sektörü, ticari hizmetler, kredi ve finansal hizmetlerdeki yenilikçi faaliyetlerin öncülüğünde 1980'lerden beri büyüdü. Lombardiya ayrıca İtalya'nın ana sanayi bölgesi olmaya devam etmektedir. küçükresim|sol|Milano iş bölgesine bir bakış: 7,4 milyon nüfuslu metropol alanıyla İtalya'nın en önemli sanayi, ticaret ve finans merkezidir. Lombardiya, Azerbaycan, Avusturya, Fransa, Macaristan, İsviçre (özellikle Ticino ve Graubünden kantonları), Kanada (Quebec Eyaleti), Almanya (Bavyera, Saksonya ve Saksonya- Anhalt eyaletleri), Kuveyt, Hollanda (Zuid-Holland Eyaleti), ve Rusya dahil olmak üzere birçok yabancı ülke ile kültürel ve ekonomik ilişkilere sahiptir. Lombardiya, diğer üyeleri Almanya'da Baden-Württemberg, İspanya'da Katalonya ve Fransa'da Auvergne-Rhône-Alpes olan uluslararası bir ekonomik kuruluş "Four Motors for Europe" üyesidir. Lombardiya bölgesi ayrıca Avusturya, Fransa, Lihtenştayn, Kuzey İtalya, Güney Almanya, İsviçre ve Slovenya'nın Alp bölgelerinde yenilik, sürdürülebilirlik ve ekonomiyi destekleyen EUSALP'in, ve Alp Ülkeleri Birliği (ARGE ALP), Avusturya, Kuzey İtalya, Güney Almanya ve İsviçre'nin dağlık bölgeleri ekonomik forumunun parçasıdır. Friuli -Venezia Giulia, Güney Tirol, Trentino ve Veneto komşu İtalyan bölgeleriyle de ekonomik ve kültürel ilişkileri güçlüdür. Avrupa Birliği, Lombardiya ile diğer kuzey İtalya bölgeleri ve Orta Avrupa'daki birkaç ülke arasındaki işbirliğini geliştirmek için 2014-2020 Orta Avrupa programını geliştirmiştir. Bölge, hizmet sektörü istihdamın %65,3'ünü oluşturan Milano, oldukça sanayileşmiş ekonominin ve zengin bir tarım sektörünün bulunduğu Varese, Como, Lecco, Monza ve Brianza, Bergamo ve Brescia eyaletleri ve tarımsal faaliyetlerin olduğu ve hizmet sektöründe ortalamanın üzerinde gelişmenin olduğu Sondrio, Pavia, Kremona, Mantova ve Lodi genel olarak üç ekonomik bölgeye ayrılabilir. === Tarım === Tarımın üretkenliği, Orta Çağ'dan beri kısmen Leonardo da Vinci tarafından tasarlanan sulama sistemlerinin inşasıyla artırılan geleneksel su bolluğu ve gübre kullanımıyla artırılır. Aşağı ovalar yem bitkileri, tahıllar (pirinç, buğday ve mısır) ve şeker pancarı için kullanılır. Lombardiya, pirinç üretiminde Avrupa'nın ana bölgelerindendir ve Piedmont ile birlikte İtalyan pirincinin %93'ünü üretir. Prinç yetiştirme, Pavia (), Milano (), Lodi ve Mantova ( illerinde yoğunlaşmıştır. Yüksek ovaların ürünleri arasında tahıllar, sebzeler, meyve ağacı meyveleri ve dut vardır. Kuzeydeki Prealpler ve Alpler gibi yüksek arazilerde meyve ve şarap üretilir. Lombardiya, süt ineklerini (%36) ve domuzların (%50) yetiştirildiği bir hayvancılık merkezidir. Bölgenin mandıra endüstrisi, farklı peynir türlerinin üretiminde kullanılan İtalyan sütünün %30'unu üretir ve toplam yaklaşık 4.715.130 ton, İtalyan peynir üretiminin %36'sı burada üretilir. Lombardiya'da Salame Milano, Salame bergamasco, Salame mantovano, Salame di Varzi, Bastardei, Salam casalin, Salame Brianza, Salame pancettato gibi çeşitli salam ve sosisler üretilir. Grana_Padano_at_Eataly_in_Stockholm.jpg|Grana Padano (granül peynir) Mascarpone_2.jpg|Mascarpone (krem peynir) Taleggio_vecchia_lavorazione_%283323694182%29.jpg|Taleggio peyniri (yarı yumuşak peynir) Gorgonzola.jpg|Gorgonzola (mavi damarlı peynir) Bitto_cheese.jpg|Bitto (sert peynir) Provola_delle_Moddonie.jpg|Provolone Valpadana (makarnalık bükülü peynir) Campo di riso presso Pavia.jpg|Pavia yakınlarında bir pirinç tarlası. Salame di Varzi.jpg|Varzi salamı Salame mantovano.jpg|Mantovano salamı küçükresim|sağ|Siyah Havyar Bağlar alan kaplar. En önemli ürünler, charmat yöntemini kullanan diğer İtalyan köpüklü şaraplarının aksine Şampanya ile aynı geleneksel yöntemle üretilen köpüklü şaraplar Franciacorta ve Oltrepò Pavese'dir. Lombardiya, DOC ve DOCG şarapları üretiminde 877.351 hl ile 20 ülke arasında 9. sıradadır. Lombardiya ayrıca, Valtellina bölgesindeki Nebbiolo şarapları ve Garda Gölü kıyılarında Chiaretto tarzı rosé ile üretilen Trebbiano di Lugana beyaz şarapları dahil olmak üzere çeşitli üzümlerden yapılan kırmızı, beyaz ve rosé şaraplar da üretir. Şarap bölgesi halen 15 "Denominazione di origine controllata" (DOC), 3 "Denominazione di Origine Controllata e Garantita" (DOCG) ve 13 "Indicazione Geografica Tipica" (IGT) tanımına sahiptir.M. Ewing-Mulligan & E. McCarthy Italian Wines for Dummies pg 89-99 Hungry Minds 2001 Bölge yılda yaklaşık bir virgül dört milyon hektolitre (30.795.694,76 imp gal; 36.984.087,33 ABD galonu) şarap üretiyor. Calice_di_Franciacorta_ros%C3%A9.jpg|Franciacorta Rose Bottiglia_e_calice_di_franciacorta.JPG|Bir şişe Franciacorta Franciacorta_milledi.jpg|Franciacorta Ferghettina Brescia aynı zamanda İtalyan havyarının ana üretim merkezidir. Dünyanın en büyük mersin balığı çiftliği, şehir merkezinin yaklaşık güneyinde bulunan Calvisano'dadır ve her yıl dünyada ihraç edilen 25 ton havyarı üretir. Canneto sull'Oglio'daki ana faaliyeti, çok büyük bir arazinin tahsis edildiği geniş yapraklı bitki fidanları üretimidir. Cannetese fidanlık bölgesi, komşu belediyelerle birlikte yaklaşık oluşturmuştur ve bu alan yıllık yaklaşık 150 milyon Euro ciro sağlamaktadır. == Bölgenin illeri ve kentleri == ===İller=== Lombardiya bölgesi 11 ile, 1 metropol şehre ve 1,530 komüne ayrılmıştır. thumbnail|350px|Lombardiya'nın illeri/metropol şehirleri İl/Metropol şehir Alan (km²) Nüfus Yoğunluk (kişi/km²) Bergamo ili 2,723 1,108,853 407.2 Brescia ili 4,784 1,265,077 264.4 Como ili 1,288 599,905 465.7 Cremona ili 1,772 361,610 204.4 Lecco ili 816 340,251 416.9 Lodi ili 782 229,576 293.5 Mantova ili 2,339 414,919 177.3 Milano metropol şehri 1,575 3,196,825 2,029.7 Monza ve Brianza ili 405 864,557 2,134.7 Pavia ili 2,965 548,722 185.1 Sondrio ili 3,212 182,086 56.6 Varese ili 1,211 890,234 735.1 ===Şehirler=== Lombardiya bölgesinde bulunan kentler, bağlı oldukları iller, komün sınırları içindeki nüfus ve kentlerin etrafındaki şehirleşmiş metropol alanların nüfusu (31.10.2010 itibarıyla) şu listede verilmiştir. Kent adı İl Komun nüfusu (kişi) Toplam metro nüfusu (kişi) Milano Milano metropol şehri (MI) 1.317.882 3.146.335 Brescia Brescia ili (BS) 193.581 1.254.110 Bergamo Bergamo ili (BG) 119.063 1.096.780 Varese Varese ili (VA) 81.609 882.403 Monza Monza ve Brianza ili (MB) 122.337 847.504 Como Como ili (CO) 85.083 594.256 Pavia Pavia ili (PV) 71.227 547.980 Mantova Mantova ili (MN) 48.493 415.002 Cremona Cremona ili (CR) 72.044 363.373 Lecco Lecco ili (LC) 48.112 339.905 Lodi Lodi ili (LO) 44.405 227.516 Sondrio Sondrio ili (SO) 22.380 183.096 == Resimler == sol|20pxLombardiya küçükresim|orta|upright 2|Como Gölü panaroması Milano piazza Duomo.jpg|Milano Katedrali Bergamo città alta.jpg|Bergamo Tramonto_su_Brescia_(Foto_Luca_Giarelli).jpg|Brescia Comonight.JPG|Como Cremona centro.jpg|Cremona Lecco e il suo lago2.jpg|Lecco Piazza duomo lodi.jpg|Lodi Mantova Skyline.jpg|Mantova Duomo Monza italy.jpg|Monza Piazza della Vittoria, Pavia.jpg|Pavia Panorama sondrio.jpg|Sondrio Varese Palazzo Estense.jpg|Varese Comomeer0001.jpg|Como Gölü Bellagio. Lago iseo.JPG|Iseo Gölü == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Lombardiya Bölgesi resmi websitesi (Erişme:28.1.2009) *