Afrika

|küçükresim|250px|Dünya haritasında Afrika küçükresim|250px|Uydu görüntüsü Afrika (, , ), yüzölçümü ve nüfus yoğunluğu açısından dünyanın en büyük ikinci kıtasıdır. Kendisine bitişik kabul edilen adalar ile birlikte 30,8 milyon km²'lik alanı ile dünya yüzölçümünün %6'sını ve dünya üzerindeki toprakların %24,4'ünü kapsar.Sayre, April Pulley. (1999) Africa, Twenty-First Century Books. ISBN 0-7613-1367-2.Map Universal, Africa Continent/Map, History, Facts 1 milyar kişilik nüfusuyla dünya nüfusunun %15'ini barındırır. Afrika, kuzeyde Akdeniz, güneyde Hint Okyanusu, batıda Atlas Okyanusu, doğuda Sina Yarımadası, Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı ile çevrelenmiştir. Madagaskar'ı ve çeşitli takımadaları bünyesinde barındırır. Kıtada 54 adet diplomatik olarak tanınmış bağımsız devlet, dokuz bölge ve 3 adet de sınırlı tanınmış devlet bulunur. Tüm kıtalar arasında en fazla genç nüfus Afrika'da bulunmaktadır. Afrikalıların %50'si 19 yaşının altındadır. Cezayir yüzölçümü olarak Afrikanın en büyük ülkesiyken, nüfus anlamında en büyük ülke ise Nijerya dır. Özellikle Doğu Afrika'nın, insanoğlunun başlangıç noktası olduğu kabul edilir. Erken dönem büyük insansı maymunların yanı sıra, geç dönemdekileri yedi milyon yıl öncesinde olan Sahelanthropus tchadensis, Australopithecus africanus, A. afarensis, Homo erectus, H. habilis ve H. ergaster gibi türlerin evrimleşmesiyle oluştuğu kanıtlanan Homo sapiens yani modern insana dair bundan 200.000 yıl öncesine ait bulgular Etiyopya'da bulunmuştur. Afrika, çok çeşitli iklim bölgeleri bulunan ekvatorun her iki yanında ve dünya üzerinde her iki iklim kuşağında da bulunan tek kıtadır. Afrika etnik, kültür ve dil olarak çok büyük bir çeşitliliğe ev sahipliği yapar. 19. yüzyıl sonlarında Avrupa ülkeleri tarafından sömürge haline getirilmiştir. Afrika'nın modern devletleri 20. yüzyıldaki dekolonizasyon sürecinden sonra ortaya çıkmıştır. Afrika ülkeleri kısmen 1881-1914 yıllarındaki Afrika Talanı sırasında şekillenmiştir. == Etimoloji == Afrika adı, Kartaca'ya ilk defa ayak basan Romalılarca "Afri" veya "Africani" denilen oymakların adından esinlenerek verilmiştir. Bu adın yerel Libya kabilelerini betimlemek için kullanıldığı düşünülse de, genellikle Fenikecede kullanılan afar yani toz kelimesi ile bağlantılıdır. Ancak 1981 yılında yapılan bir hipoteze göreNames of countries , Decret and Fantar, 1981 bir Berberi kelimesi olan ve "deve" anlamına gelen ifriden gelir.The Berbers, by Geo. Babington Michell, p 161, 1903, Journal of Royal African people book on ligne Aynı kelime kuzeybatı Libya'da bulunan, orijinal ismi Yafran (veya Ifrane) olan aynı zamanda Trablusgarb ve Cezayir dolaylarındaki Banu Ifran kabilesine verilen isimdir.Edward Lipinski, Itineraria Phonicia , Peters Publishers, 2004, s.200. ISBN 90-429-1344-4 Roma hâkimiyetindeyken Kartaca, bugün Libya'nın sahil kesimleri dolaylarındaki Afrika Pronconsularis eyaletinin başkentiydi. Latin son eki "-ica" bir alanı tanımlamakta kullanılır. Antik Romalılara göre, Asya kelimesi Mısır'ın doğusunda kalan Anadolu ve ötesini ifade ederken, Afrika kelimesi Mısır'ın batısını tanımlamak için kullanılmaktaydı. Bu keskin çizgi Yunan coğrafyacı Ptolemy (85-165 MÖ) tarafından belirlenmiştir. Diğer etimolojik hipotezler ise; * Birinci yüzyıl Yahudi tarihçisi Flavius Josephus tarafından İncil Yaradılış 25:4'te ileri sürülen görüşe göre Afrika adı Libya'yı istila ettiği söylenen İbrahim peygamberin torunu Epher tarafından verilmiştir. * Sevillalı Isıldore'in Etymologiae isimli eserinde belirttiğine göre Afrika adı Latin kökenli aprica, yani "güneşli" anlamına gelen kelimeden gelmektedir. * Massey'in 1881 yılında ortaya attığı teze göre Afrika kelimesi, Mısır dilindeki af-rui-ka cümlesinden gelmektedir. Bunun anlamı "Ka'nın ağzına doğru dönmek" manasına gelir. Mısır felsefesinde "Ka", her insanın içinde olduğuna inanılan hayat özüdür ve "Ka'ya doğru dönmek", doğum yerine başlangıç yerine dönmek manasına gelir. Afrika, Mısırlılar için, soylarının geldiğine inanılan başlangıçtır. * Michèle Fruyt tarafından ortaya atılan bir diğer hipoteze görein Revue de Philologie 50, 1976:221-238, İtalya'da bulunan Umbria bölgesi kökenli "yağmurlu rüzgâr" anlamına gelen Latinceyle bağlantılı "africus" yani "güney rüzgârı" kelimesinden gelmektedir. == Tarih == === Tarih Öncesi === Afrika, birçok paleoantropolog ve arkeolog tarafından Dünya üzerinde insanlarca yerleşilmiş ilk yer olarak kabul edilmiştir.Genetic study roots humans in Africa , BBC News | SCI/TECHMigration of Early Humans From Africa Aided By Wet Weather , sciencedaily.com 20\. yüzyılın ortalarındayken antropologlar, en erkeni yedi milyon yıl öncesine ait olduğu düşünülen birçok fosil kanıtı keşfetmişlerdi. Bunlar arasında Ardipitecus, Australopithecus ve Homo türlerindeki insan ataları yer almaktadır. Afrika arkeolojisinde dönemler Erken, Orta ve Geç Taş Çağları olmak üzere üçe ayrılır. Tüm insanlığın tarih öncesi gibi, Afrika'nın tarih öncesinde de ulus devletler mevcut değildi. Bunun yanında Khoi ve San gibi avcı ve toplayıcı grupların yerleşik hayata geçtiği görülür.van Sertima, Ivan. (1995) Egypt: Child of Africa/S V12 (Ppr), Transaction Publishers. pp. 324–325. ISBN 1-56000-792-3.Mokhtar, G. (1990) UNESCO General History of Africa, Vol. II, Abridged Edition: Ancient Africa, University of California Press. ISBN 0-85255-092-8.Eyma, A. K. and C. J. Bennett. (2003) Delts-Man in Yebu: Occasional Volume of the Egyptologists' Electronic Forum No. 1, Universal Publishers. p. 210. SBN 1-58112-564-X. Buzul Çağı'nın bitmesiyle, yani MÖ 10.500 civarlarında, Sahra yeşil ve bereketli bir vadiydi. Ancak MÖ 5000 civarlarında iklimin kuraklaştı ve Sahra bölgesi oldukça sıcak ve kavurucu bir hal aldı. Bu sebepten Sahra bölgesindeki nüfus, Nil nehri bölgesine doğru yürüyüşe geçti. Bu insanlar bu bölgede sürekli ve yarı sürekli olarak yerleşime geçmeye başladılar. Afrika'da büyükbaş hayvanların evcilleştirilmesi tarımdan daha önce olmuştur. Aşağı yukarı MÖ 6000'de Kuzey Afrika'da büyük baş hayvanlar çoktan evcilleştirilmişti.Diamond, Jared. (1999) "Guns, Germs and Steel: The Fates of Human Societies. New York:Norton, pp.167. Nil - Sahra bölgesinde insanlar birçok hayvanı evcilleştirdiler. Bugünkü Cezayir'den Nubiya'ya kadar olan bölgede eşek ve vida boynuzlu keçiler de evcilleştirilmekteydi. MÖ 4000'e geldiğimizde, Sahra'nın iklimi çok hızlı bir şekilde kuraklaşmaya başladı.O'Brien, Patrick K. (General Editor). Oxford Atlas of World History. New York: Oxford University Press, 2005. pp.22–23 Bu iklim değişikliği bölgedeki göllerin ve nehirlerin büyük oranda küçülmesine ve büyük çapta çölleşmeye yol açtı. Bu durum elverişli arazi miktarının azalmasına ve tarım ile uğraşan kesimin Batı Afrika'ya doğru göç etmesine neden oldu. MÖ birinci milenyumda, demir işlemeciliği Kuzey Afrika'da başladı ve ardından Sahra altı Afrika'ya doğru hızla yayıldı. MÖ 500'e gelindiğinde Batı Afrika'da metal işçiliği olağan hâle gelmişti.Martin and O'Meara. "Africa, 3rd Ed." Indiana: Indiana University Press, 1995. M.S. ilk yüzyıla kadar diğer bölgeler demir işçiliği hakkında herhangi bir şey bilmemesine rağmen, Batı ve Kuzey Afrika'da demir işlemeciliği o tarihten 500 yıl öncesinde bile kullanılıyordu. MÖ 500'lere ait Mısır, Kuzey Afrika, Nabiya ve Etiyopya'dan gelmiş bakır objeler, Batı Afrika'daki kazılarda bulunmuştur. Bu durum Sahra ötesi ticaret ağının bu tarihlerde kurulmuş olduğunu göstermektedir. === Erken Medeniyetler === MÖ 3300'ler civarında, Antik Mısır'da Firavun medeniyetindeki okur yazarlığın yükselişiyle birlikte Kuzey Afrika'daki ilk tarihsel kayıtlar ortaya çıkmıştır.Were Egyptians the first scribes? , BBC News | Sci/Tech Dünyanın en erken ve en uzun süreli yaşayan medeniyetlerinden biri olan Antik Mısır, MÖ 330 yılına kadar çevresindeki diğer bölgeleri de etkiledi.Hassan, Fekri A. (2002) Droughts, Food and Culture, Springer. p. 17. ISBN 0-306-46755-0.McGrail, Sean. (2004) Boats of the World, Oxford University Press. p. 48. ISBN 0-19-927186-0. Afrika'nın Avrupalılarca keşfi, Romalılar ve Antik Yunan ile birlikte başlamıştır. MÖ 322'de Büyük İskender Mısır'ı Pers işgalinden kurtardı ve burada, ölümünden sonra Ptolemaios Krallığı'nın başkenti olacak olan İskenderiye'yi oluşturdu. Roma İmparatorluğu'nun Akdeniz şeridi boyunca Kuzey Afrika'yı fethinin ardından bölge, hem ekonomik hem de kültürel olarak Roma sistemine dâhil olmuştur. Roma yerleşkeleri bugünkü modern Tunus'ta ve o hat boyunca ortaya çıkmıştır. Bölgede Hristiyanlığın yayılması da MS 340'lı yıllara kadar sürmüştür.Mussie Tesfagiorgis G. (2010), Eritrea, ABC-CLIO, page 153. ISBN 9781598842319 7\. yüzyılın başlarında Hilâfet önce Mısır'a girdi ve ardından da Kuzey Afrika'ya yayıldı. Kısa dönemde, yerel Berberi kabileleri Müslüman Arap kabileleriyle bütünleştiler. Emevilerin başkenti olan Şam 8. yüzyılda düşünce, İslami merkez Akdeniz'de kayarak Kuzey Afrika'daki Kayravan'a geçmiştir. === 9. ve 18. yüzyıllar arası === Kolonileşme dönemi öncesi Afrika'da takriben 10.000'den fazla farklı devlet ve politika, pek çok kurum ve kurallara göre nitelendirilmiştir. Bunların içerisinde Buşmalar gibi küçük avcı toplayıcı gruplar, Bantu dillerini konuşan daha büyük ve yapılanmış aile klanları, çok daha büyük olan Afrika Boynuzu'ndaki klanlar ve bunun yanında Akanlar, Yorubalar ve İbolar gibi otonom şehir devletleri veya krallıklardan oluşan birçok farklı oluşum mevcuttur. 9. yüzyılda Batı Afrika'dan gelen Hausa Krallığı gibi bir dizi hanedan devletleri, Sahra altı bölgesindeki savanaları aşarak bugünkü Sudan'ın ortalarına vardılar. Gana, Gao ve Kanem Krallığı bunların en güçlüleriydi. Gana 11. yüzyılda geri dönse de, Mali Krallığı Sudan'ın doğusunu 13. yüzyıla kadar muhafaza etti. Kanem Krallığı ise 11. yüzyılda İslamiyeti kabul ettiler. Batı Afrika'nın ormanlık alanlarında, kuzeydeki Müslüman kabilelerin küçük etkisiyle birlikte yeni bağımsız krallıklar türedi. Iboların kurduğu Nri Krallığı bunların ilkiydi. 9. yüzyıl ortaya çıkan Nri krallığı, günümüz Nijerya'sındaki en eski kabilelerden biridir. Bu kabileye ait ortaya çıkarılan bronz buluntular 9. yüzyıla aittir. küçükresim|Ashanti patates töreni, Thomas E. Bowdich Ife kenti, tarihsel olarak Yoruba'lar tarafından kurulan ilk şehir devletlerden bir tanesidir. Başında "oba" denilen ve Yoruba dilinde "kral" anlamına gelen bir yönetici bulunur. Ife özellikle içerisindeki bronz işlemeleriyle birlikte Afrika'nın en önemli dini ve kültürel merkezlerinden birisidir. Sahra'daki Berberi sülalesinden gelen Murabıtlar buradan yayılarak kuzeydoğu Afrika ve 11. yüzyılda İber Yarımada'sına kadar ulaşmıştılar.Glick, Thomas F. Islamic And Christian Spain in the Early Middle Ages. (2005) Brill Academic Publishers page 37 Ardından Banu Hilal ve Banu Malik gibi Arap bedevileri, Arap yarımadasından Mısır'a göç etmişlerdir. 11. ve 13. yüzyıl arasında gerçekleşen bu olay sonucunda Arap'lar ve Berberi'ler yerel kültürleri Araplaştırarak"Mauritania – Arab invasions ". Library of Congress Country Studies 404. ve yerel kültürleri birleşik İslam kültürü ile emerek bölgede büyük değişikliklere yol açmışlardır. küçükresim|sol| Zimbabwe ulusal anıtınız kalıntıları (11.-15. yüzyıl)]] Mali Krallığı'nın bozulmasını takip eden süreçte, Sonni Ali (1464-1492) adındaki yerel lider, Sahra ötesi ticaret ağını kontrol ederek Songhay İmparatorluğu'nu oluşturdu. Sonni Ali 1468'de Timbuktu'yu ve ardından 1473'te Djenne'yi kuşattı. Ticaret gelirleri ve Müslüman tüccarları örgütleyerek güçlü bir imparatorluk oluşturdu. Onun halefi Ture Muhammed(1493-1528) İslamiyeti resmî din hâline getirdi. 15. yüzyıla kadar, Hause Krallığı'na ait küçük şehirler bölgedeki ticaret ağında etkili olarak çeşitli taşımacılık ve üretim yaptılar. === Köle ticaretinin yükselişi === Kölelik, Afrika'da uzun süre uygulanmıştır. 7. ve 20. yüzyıl arasında Arap köle tüccarları yaklaşık olarak 18 milyon köleyi Afrika'dan Sahra ötesine ve oradan da Atlantik Okyanusu rotasını izleyerek sattı. 15. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar 7-12 milyon insan bu yolu izleyerek yeni dünyaya satıldı.Welcome to Encyclopædia Britannica's Guide to Black History , Encyclopædia Britannica 404Focus on the slave trade , BBC 404Transformations in Slavery: A History of Slavery in Africa p 25 by Paul E. Lovejoy Batı Afrika'da, 1820'li yıllarda bu ticaretin reddedilmesinin ardından büyük ekonomik sorunlar görüldü. İngiliz Kraliyet Donanması'nın Batı Afrika'daki varlığının artışıyla birlikte, bu bölgedeki devletler yeni ekonomik sisteme dahil olmaya zorlandılar. Bu durum Avrupa ve Amerika'da kölelik karşıtı hareketlerin artışına ve köle ticaretinin büyük oranda düşmesine neden oldu. Batı Afrika'daki İngiliz birlikleri 1808 ve 1860 yılları arasında yaklaşık 1600 köle gemisine el koydu ve kaçırılmış olan 150,000 Afrikalıyı serbest bıraktı.Sailing against slavery. By Jo Loosemore BBC Bu eylemler aynı zamanda İngilizlerin kaçak köle ticaretini önleme çabalarının da bir sonucudur, hatta bu sebepten Lagos Kralı 1851'de İngilizler tarafından devrilmiştir. Böylelikle kölelik karşıtı sözleşmeler 50'den fazla Afrikalı ülkenin de imzasıyla kabul edildi. Batı Afrika'nın büyük güçleri bu değişime uyum sağayabilmek için farklı yolları denemişlerdir. Bugün Batı Afrika'nın temel ihraç maddeleri olan kakao, hurma yağı, altın ve kereste ticaretinin başlangıcıdır.Simon, Julian L. (1995) State of Humanity, Blackwell Publishing. p. 175. ISBN 1-55786-585-X. === Kolonileşme === küçükresim|250px|sağ|1909'da Afrika Haritası, sömürge kontrol bölgeleri küçükresim|250px|sağ|Afrika'nın 1913'te sömürge güçlerinin egemenliği veya etkisi altındaki bölgeleri ve modern sınırlar. 19\. yüzyılın sonrasında, Avrupa'nın emperyal güçleri kıta üzerinde büyük bir yarış içerisinde koloniler kurmak için mücade ettiler. Bu süreçte Afrika'da sadece iki tane tam bağımsız devlet kalmıştı, Etiyopya ve Liberya. Mısır ve Sudan bu dönemde resmî olarak hiç kolonileşmedi fakat 1882'deki İngiliz işgaliyle 1922'ye kadar işgal altında kaldı. === Berlin Konferansı === 1884-85'te toplanan Berlin Konferansı Afrika'nın etnik grupları için oldukça önemli bir dönüm noktasıdır. Belçika Kralı II. Leopold'un çağrısıyla ve Avrupa'nın Afrika üzerinde egemen olan güçlerinin katılımı ile toplanmıştır. Bu toplantı sonucunda Afrika üzerindeki mücadeleye bir son verilerek Afrika'nın politik bölgeleri ve nüfuz alanları kabul edildi. === Bağımsızlık mücadeleleri === Bağımsızlık mücadeleleri II. Dünya Savaşı'nın bitimine kadar sürdü ve bu mücadele sonunda hemen hemen tüm koloniler bağımsızlıklarını elde ettiler. Ancak II. Dünya Savaşından sonra büyük bir ivme kazandı. Özellikle büyük Avrupalı devletlerin geçirdikleri yıkıcı savaş sonrası bölgeye yeterince eğilememesi bu süreci hızlandıran en büyük etkendir. 1951'de Libya, İtalya'dan bağımsızlığını kazandı. 1956'da da Tunus ve Fas, Fransa'dan bağımsızlığı kazandılar. Mart 1957'de bu süreci Gana izleyerek Sahra Altı Afrika'da bağımsızlığını kazanan ilk devlet oldu. Sonraki on yılda ise diğer devletler sırasıyla bağımsızlıklarını kazandılar. Özellikle Portekiz'in Sahra altı Afrika'dan çekilmesi 16. yüzyıldan 1975'e kadar sürmüştür. Rodezya, 1965'te tek taraflı olarak Birleşik Krallık'tan bağımsızlığını kazandı. Ancak Rodezya, 1980'e kadar siyah milliyetçilerin gerilla savaşının beyaz azınlık yönetimini devirmesinin ardından Zimbabve olarak tanınabildi. Güney Afrika Cumhuriyeti'ndeki apartheid rejimi ise 1994'e kadar sürdü. === Kolonileşme sonrası === Bugün Afrika'da 54 adet bağımsız devlet var fakat bu devletlerin birçoğu özellikle istikrarsızlık, yolsuzluk, otoriter rejimler ve şiddet ile mücadele ediyor. Bu ülkelerin birçoğu başkanlık sistemi ile idare edilmekte. Ancak birçok ülkenin demokratikleşme süreçleri askerî darbeler, cuntalar ve askerî diktatörlüklerle sekteye uğramaktadır. İstikrarasızlık, birçok etnik grubun marjinalize olmasına ve liderlerinin isteği doğrultusunda çeşitli gruplara eklenmesine yol açıyor. Birçok lider bu tarz şiddetlenen çatışmalardan nemalanmakta. Askerî gruplar birçok ülkede etkin bir şekilde yönetimde yer almakta. Afrika'da 1960 ve 1980 arasında 70'ten fazla darbe ve 13 ülke liderinin suikaste uğradığı görüldü. Avrupa'lı emperyalistlerce belirlenen sınırlar birçok ülke ve grup için sıkıntılar yaratmaya devam ediyor. Soğuk Savaş sırasında Uluslararası Para Fonu bölgedeki istikrarsızlığı gidermeye yönelik çalışmalar yaptı. Bir ülke ilk defa bağımsızlığını kazandığında, iki süper güçten bir tanesi ile ittifak kurmaya çabalamıştır. Kuzey Afrika'daki birçok ülke Sovyet yardımlarından yararlanırken, Orta ve Güney Afrika Batı Bloku tarafından desteklendi. Özellikle Etiyopa'da büyük bir açlık mevcut. Bazıları bu durumun Sovyet politikaları tarafından kötüleştirildiğini düşünmektedir.Robert G. Patman, The Soviet Union in the Horn of Africa 1990, ISBN 0-521-36022-6, pp. 295–296Steven Varnis, Reluctant aid or aiding the reluctant?: U.S. food aid policy and the Ethiopian Famine Relief 1990, ISBN 0-88738-348-3, p.38 En kırıcı savaşlardan bir tanesi Kongo'da İkinci İç Savaş sırasında yaşanmıştır. 2008'de 5.4 milyon insan bu savaşta ölmüştür. 2003'ten beri süren Darfur'daki savaş büyük insanlık suçlarını içermektedir. 1994'te Ruanda'da yaşanan soykırım 800.000 insanın katledilmesiyle sonuçlanmıştır. Özellikle bu süreçte AIDS bölgenin mücadele ettiği en büyük sorunlardan bir tanesidir. Bütün bunlara rağmen 21. yüzyılda yaşanan çatışmalar büyük bir azalma eğilimi göstermektedir. Angola'da yaşanan iç savaş 30 yıl sürdükten sonra 2002'de sona ermiştir. Bu azalma birçok yerde komünist düzendeki ekonomik yapılanmadan açık pazar ekonomilerine geçişi hızlandırmaktadır. Özellikle bölgede yaşanan istikrardaki yükselmesi Afrika ülkelerine yapılan dış yatırımları arttırmaktadır. Özellikle Çin Halk Cumhuriyeti bu yatırımlarda başı çekmektedir. 2011'de bazı Afrika ekonomileri en hızlı büyüyen ekonomilerden bazıları olmuştur. İletişim devriminin bölgede yoğunluk kazanması ile birlikte Afrika dünyayla bağlantı düzeyini gün geçtikçe arttırmaktadır. == Coğrafya == File:Map-Africa-Regions-Islands- tr.png|sağ|471px desc none poly 970 482 966 484 965 487 964 489 962 490 961 492 959 494 957 498 956 502 954 504 953 506 951 507 948 510 945 512 940 515 938 518 935 519 935 522 932 525 930 529 927 531 926 533 925 536 925 539 924 541 923 544 921 548 921 557 920 562 920 590 919 592 915 596 908 609 907 612 906 614 906 633 904 639 904 652 906 655 906 658 908 664 909 668 912 669 911 671 916 674 920 677 920 680 922 683 924 687 928 691 930 692 934 696 936 697 938 701 941 704 942 707 943 709 946 711 947 713 950 716 950 719 953 722 954 725 954 732 950 735 950 751 949 756 947 760 947 772 945 776 944 779 943 781 942 786 942 790 940 794 938 797 937 800 936 804 933 807 932 810 928 818 927 823 926 827 926 830 924 834 918 843 916 850 913 850 911 852 912 854 916 869 917 878 919 887 920 891 921 898 923 905 924 910 924 914 925 917 925 920 927 924 930 925 932 926 937 926 939 927 963 927 967 926 974 926 976 924 980 924 983 923 987 923 990 922 990 476 Hint Okyanusu'ndaki Dağınık Adalar poly 802 851 802 854 805 855 809 857 812 862 813 867 817 869 818 871 822 875 828 875 830 878 832 882 834 883 840 883 843 884 868 884 872 883 873 881 875 880 876 877 880 875 882 873 883 868 884 864 888 860 891 859 895 857 898 848 898 843 899 840 903 832 903 824 904 822 906 820 908 819 910 816 911 814 913 813 914 809 914 804 915 801 916 799 918 797 919 795 919 791 920 789 920 786 922 782 922 779 924 775 924 769 925 766 925 756 930 746 931 743 935 741 934 738 932 736 932 733 931 728 929 727 928 725 928 722 926 720 926 715 925 712 925 696 922 694 912 689 909 689 907 688 905 689 904 692 903 694 901 695 899 697 897 698 896 700 893 701 889 703 888 705 884 707 882 709 878 711 877 713 869 717 866 718 843 718 841 717 840 715 840 711 839 709 837 703 837 700 835 694 835 679 834 677 834 674 835 672 835 644 833 638 832 636 832 605 834 604 836 602 837 600 837 597 838 593 839 590 843 582 845 579 846 577 846 574 853 567 854 562 854 558 856 552 857 550 858 547 860 543 862 540 863 538 865 537 867 535 873 532 874 530 876 528 876 525 879 524 882 520 886 519 888 518 892 517 898 511 900 507 903 506 908 504 908 501 913 500 917 498 920 494 922 492 923 490 927 484 929 480 930 476 931 474 932 471 933 469 933 466 935 460 939 455 939 451 942 448 943 445 947 444 951 442 955 441 956 439 957 436 957 432 955 312 948 312 946 311 943 311 941 310 938 309 936 308 930 308 928 307 926 305 924 304 905 304 902 302 900 301 890 301 887 300 883 299 877 297 810 297 806 296 805 294 801 294 799 292 798 288 788 288 784 286 772 286 770 287 769 289 767 290 765 294 761 296 757 300 755 301 755 304 754 306 754 309 753 311 753 315 751 317 749 318 748 320 749 323 749 329 747 330 747 346 745 347 744 349 744 352 742 356 742 359 740 363 738 364 738 367 739 369 737 373 735 374 734 377 734 380 733 383 732 385 722 385 720 389 720 401 721 403 722 406 722 409 721 411 719 412 718 414 716 415 715 417 713 418 711 422 712 425 714 426 717 426 723 429 726 430 730 432 732 435 735 441 735 444 737 445 739 447 741 448 742 450 743 453 744 455 746 457 746 460 747 462 747 465 745 466 738 466 736 467 730 467 728 468 725 468 723 472 721 474 719 475 717 479 708 479 706 480 694 480 691 479 688 479 684 477 682 478 682 491 684 492 687 498 682 502 679 505 675 510 671 514 667 523 668 530 668 536 669 538 669 544 663 547 662 549 661 553 660 555 660 558 658 559 657 561 655 562 658 562 660 563 660 572 661 574 661 590 662 592 662 608 667 618 669 619 670 621 670 624 671 626 675 628 677 630 679 631 680 633 684 635 686 639 686 643 688 644 691 644 694 645 696 646 697 648 705 652 708 653 710 654 713 654 715 655 718 655 720 656 723 656 721 654 722 657 722 660 723 662 723 665 724 667 724 670 728 678 730 679 732 682 734 683 737 682 741 680 744 681 747 681 748 683 751 683 753 684 759 684 761 683 764 683 766 681 769 680 772 680 778 678 781 678 783 677 785 678 790 677 792 674 794 673 797 673 799 672 803 672 805 671 807 669 810 669 811 667 813 666 825 666 828 672 828 799 822 799 820 800 817 800 814 806 812 812 812 815 811 817 810 820 808 824 807 827 807 830 806 832 806 839 804 841 804 850 803 852 Doğu Afrika poly 398 780 401 779 403 778 406 776 409 773 410 771 413 770 415 766 417 765 418 763 420 762 421 760 423 758 424 755 428 753 431 753 435 751 438 751 441 750 444 750 447 749 450 749 452 750 455 756 457 757 460 758 463 758 466 756 470 756 473 755 480 754 490 754 492 753 497 753 499 752 509 752 511 753 514 754 521 754 522 756 524 757 526 759 532 762 535 762 537 761 541 761 543 762 560 762 562 760 565 759 567 757 573 757 575 753 573 752 571 748 569 747 566 746 563 740 564 738 564 735 565 733 565 697 567 698 573 698 575 699 587 699 589 698 590 696 590 690 591 686 591 676 592 674 592 671 594 667 595 669 595 672 596 674 598 675 600 674 603 674 606 675 608 676 612 677 616 679 619 679 621 680 622 682 624 681 626 682 629 682 631 683 632 685 634 686 635 688 637 689 640 689 642 690 644 694 652 698 655 698 659 700 662 700 664 699 664 687 662 686 659 686 655 684 652 684 650 683 649 681 651 675 652 673 655 672 655 657 654 654 654 642 656 641 662 641 664 640 670 640 672 639 675 639 679 637 681 641 684 642 690 645 693 651 697 653 700 653 702 654 720 654 721 656 721 662 722 664 722 670 724 674 724 680 725 682 727 683 730 683 735 681 738 680 741 680 746 681 748 682 751 682 753 683 759 683 765 680 771 680 773 679 780 679 783 678 789 678 793 676 794 674 800 671 803 671 805 670 820 670 821 672 821 691 820 693 820 696 818 702 818 706 817 710 817 732 816 735 815 737 814 740 810 746 810 756 809 758 809 761 808 763 807 767 807 770 806 774 803 777 802 780 800 782 799 784 796 787 795 790 794 794 791 799 786 804 785 808 782 810 782 815 781 821 780 825 778 827 777 830 776 834 775 837 775 841 774 845 771 854 769 855 765 862 765 869 763 874 762 880 758 887 754 899 749 905 742 911 737 919 735 928 731 933 729 936 728 938 725 940 724 943 723 947 720 953 718 959 717 961 714 963 714 966 711 970 711 974 709 978 708 981 705 982 700 986 696 988 693 989 692 992 686 996 683 997 675 1001 672 1001 666 1003 644 1003 640 1004 617 1004 613 1005 608 1007 608 1011 605 1012 565 1012 561 1011 541 1011 533 1010 505 1010 494 1009 488 1008 484 1006 478 1006 475 1005 472 1005 469 1003 469 999 465 998 464 996 460 993 455 991 447 984 433 966 422 955 415 940 411 924 403 901 400 881 398 869 391 855 390 836 387 824 386 814 384 802 389 787 390 789 392 787 398 784 399 782 399 779 Güney Afrika poly 378 678 378 685 379 690 380 696 380 706 382 711 382 724 383 726 386 728 388 729 391 730 397 734 400 735 404 739 405 742 405 745 407 746 408 748 411 748 413 749 416 750 423 750 425 751 426 753 429 753 433 751 436 750 438 749 441 749 443 748 449 748 451 749 452 751 460 755 463 755 465 756 466 754 500 754 502 753 508 753 510 754 513 755 514 757 518 759 521 759 524 760 534 760 538 762 559 762 567 758 576 758 578 757 576 756 574 754 570 752 564 740 564 719 563 716 563 709 562 706 561 704 561 700 563 698 564 696 568 696 570 697 574 698 586 698 588 697 588 684 590 680 590 668 594 670 594 674 596 675 599 675 603 673 604 675 606 676 609 676 613 678 615 680 617 681 620 681 622 682 629 682 632 684 634 688 638 690 641 690 647 693 650 694 653 694 654 696 656 698 659 698 660 700 664 702 664 693 662 692 662 689 660 687 658 686 654 686 648 683 648 680 652 678 652 675 653 673 653 658 652 656 652 650 650 646 652 645 653 643 655 642 656 640 659 640 660 638 666 638 670 636 673 636 675 635 678 635 680 634 678 628 676 627 675 624 673 620 670 620 666 618 666 615 665 613 663 610 662 608 662 586 661 584 661 572 662 570 662 567 661 564 659 562 658 560 656 559 655 557 657 555 658 553 660 552 662 546 666 544 669 538 669 535 668 533 666 532 666 526 668 522 670 521 674 513 676 511 679 505 681 504 684 498 686 497 686 494 680 491 683 485 683 479 684 476 688 478 709 478 713 476 714 474 724 474 725 472 728 471 729 468 733 466 743 466 749 463 750 460 748 459 747 456 744 455 741 455 740 453 738 452 738 446 737 444 735 442 733 441 731 438 730 436 720 431 718 427 716 426 714 422 708 422 711 416 713 415 715 416 718 416 722 408 722 402 720 400 717 400 715 399 717 397 719 393 719 390 710 390 710 384 711 382 711 379 712 377 712 371 709 365 707 364 704 364 702 365 702 368 700 369 698 373 698 376 699 378 699 381 698 384 696 388 694 390 690 392 688 396 686 397 684 395 683 393 681 392 677 394 674 394 673 392 671 391 668 391 666 392 665 394 662 394 660 395 660 398 658 397 657 395 654 395 651 396 648 396 644 394 641 394 640 396 640 402 636 400 619 400 617 398 616 396 612 394 609 394 605 396 604 398 602 399 599 405 593 408 592 410 588 412 584 410 584 404 583 401 583 398 578 388 576 386 573 386 571 385 565 385 563 386 560 386 558 390 558 393 550 397 550 400 548 406 535 406 531 408 528 408 528 411 525 417 523 419 520 419 518 420 512 420 510 421 509 423 503 426 500 426 498 427 494 427 491 428 488 428 486 430 484 431 480 429 478 430 474 422 472 414 469 410 462 406 461 399 463 396 474 395 472 384 470 375 468 360 456 348 460 356 463 371 454 380 447 391 445 400 440 413 434 421 426 441 418 438 405 435 394 444 390 457 385 461 385 466 390 480 354 516 350 518 348 520 342 523 338 524 336 526 328 530 324 530 322 532 319 533 317 534 314 535 312 536 308 537 306 538 302 542 302 545 300 549 298 551 298 570 299 574 301 578 302 581 304 582 306 584 307 582 308 579 308 582 307 584 309 590 313 596 338 626 344 640 348 647 349 649 351 650 352 652 354 653 357 659 359 660 362 661 366 663 365 665 369 667 370 669 372 670 374 674 376 675 Orta Afrika poly 5 289 5 335 4 340 4 379 1 384 0 386 0 415 2 416 3 418 16 427 28 432 36 436 42 440 46 445 53 450 62 454 72 457 77 458 81 459 84 461 88 462 90 464 91 467 94 469 102 472 115 476 124 484 133 495 142 502 154 507 168 510 177 512 182 514 188 517 191 518 206 521 216 522 223 524 228 526 231 526 235 527 252 527 256 525 260 520 264 520 266 518 280 518 286 517 312 517 314 516 322 516 324 514 325 512 328 510 332 508 334 506 338 504 344 504 346 503 349 503 352 502 356 500 362 500 364 498 367 497 369 495 372 494 373 492 375 491 377 487 377 478 380 472 382 471 384 469 384 460 387 459 391 457 391 454 390 452 391 449 392 447 394 446 396 442 399 442 400 440 402 439 402 436 403 434 405 433 407 434 408 436 414 436 420 439 423 439 425 440 428 440 428 431 430 430 433 424 435 423 437 419 438 416 438 413 442 411 443 409 443 403 446 397 446 394 448 393 448 390 449 388 451 387 454 381 454 378 458 376 459 374 461 373 462 371 462 368 464 364 460 362 460 356 459 354 459 351 457 350 451 350 449 348 445 350 442 350 441 352 437 354 435 356 432 356 430 352 406 352 405 354 400 354 400 357 397 358 390 358 386 356 383 356 382 354 379 354 377 353 375 354 372 355 370 357 368 356 367 354 361 354 357 352 354 352 352 348 352 345 350 344 347 344 346 346 344 347 341 348 338 348 337 350 331 350 329 352 329 359 326 360 322 362 320 366 318 367 315 364 309 364 307 363 304 362 303 360 296 360 294 359 294 356 293 354 291 353 290 351 288 350 286 348 285 346 285 343 283 342 282 340 279 340 276 334 276 330 275 328 272 328 270 330 269 332 266 332 266 335 264 336 263 338 251 338 250 340 248 341 247 344 244 345 242 347 240 348 239 350 230 350 228 351 225 351 223 352 223 355 222 357 222 360 220 364 218 365 216 367 215 369 215 372 213 376 213 382 212 384 208 386 202 386 198 388 196 384 193 384 185 388 179 388 177 387 173 389 169 387 168 385 168 378 167 376 164 376 165 374 164 371 162 370 161 367 160 365 160 362 157 356 156 358 154 359 153 361 151 362 145 362 141 364 138 364 134 363 134 360 132 358 130 362 129 360 129 354 130 352 130 343 126 341 126 332 122 330 120 328 118 327 118 321 116 320 114 316 112 315 110 312 110 309 108 305 94 298 88 298 84 297 78 297 76 296 72 298 47 298 46 296 42 296 41 294 39 293 35 292 33 290 Batı Afrika poly 66 276 66 273 65 270 65 267 66 265 66 262 68 261 69 258 72 252 72 248 73 244 74 242 74 239 76 235 76 232 79 232 83 234 89 234 91 233 94 232 109 232 112 233 114 234 124 234 126 233 126 230 124 226 124 216 126 212 130 210 134 210 138 208 140 204 140 185 141 183 142 180 144 176 148 174 152 174 155 175 157 176 166 176 169 175 175 175 178 174 182 174 185 175 186 173 186 159 188 160 188 164 190 165 191 167 194 168 198 170 204 172 206 174 207 176 209 178 211 179 215 180 217 181 220 182 222 183 224 185 226 189 228 191 230 195 232 196 235 197 237 198 240 199 244 201 246 204 247 206 249 208 259 213 261 216 263 220 267 224 269 225 272 226 273 228 275 230 278 231 281 233 285 235 287 237 289 238 292 239 294 241 296 244 296 247 298 248 299 250 301 251 302 253 306 255 308 259 312 261 315 261 317 262 320 262 322 266 322 272 323 274 335 274 337 275 343 275 346 274 348 273 349 270 351 268 355 266 358 264 362 263 365 263 368 262 372 260 374 258 375 256 378 254 380 253 382 251 385 251 387 250 390 250 394 248 398 240 402 240 406 238 409 237 413 235 416 233 417 231 419 228 420 226 422 225 424 223 427 223 429 222 432 222 436 220 439 219 451 219 454 220 460 220 462 221 465 221 467 222 470 228 472 227 474 223 476 222 489 222 491 223 492 226 500 230 503 231 506 231 508 232 511 234 513 235 516 236 518 238 522 240 525 240 527 242 530 242 534 244 535 246 538 247 540 248 546 250 554 254 556 258 560 260 563 260 568 262 574 262 576 264 579 264 582 270 586 272 588 271 588 264 589 262 592 262 594 263 598 263 600 264 602 263 600 261 598 257 598 248 599 245 599 239 600 237 602 236 602 239 605 239 607 240 610 240 613 241 626 241 630 239 638 239 640 238 666 238 669 237 682 237 684 236 698 236 701 235 710 235 714 233 717 232 720 232 723 230 726 229 728 227 728 221 730 220 733 217 734 215 736 214 738 212 742 212 745 210 748 210 749 212 750 215 752 218 752 222 754 223 754 226 758 234 759 238 762 239 765 239 766 242 768 245 769 248 772 251 774 254 775 256 775 281 774 283 768 286 767 288 766 291 766 294 765 296 757 300 756 302 754 304 754 310 751 316 749 318 748 320 748 323 744 325 744 331 745 334 745 337 748 343 748 349 746 353 745 356 744 358 742 359 741 361 739 364 739 367 738 369 737 372 735 373 733 375 732 378 730 382 728 384 722 384 721 386 721 389 722 391 722 400 721 402 718 402 716 401 716 398 717 396 717 393 716 391 714 390 711 390 709 389 710 387 710 368 708 364 705 364 702 365 700 366 698 370 696 371 696 374 698 375 698 382 694 390 692 392 689 398 687 399 685 398 684 395 682 394 678 394 674 393 670 391 667 391 663 393 662 396 662 399 661 401 658 401 656 400 656 394 638 394 642 396 641 398 629 398 627 399 618 399 618 396 617 393 602 393 600 395 600 398 598 400 591 414 588 414 582 411 580 407 581 405 583 404 585 400 585 394 583 393 582 391 581 388 580 386 576 384 570 384 568 383 566 384 563 385 561 386 560 388 560 391 558 392 557 394 554 394 552 395 550 399 550 402 542 406 536 406 532 408 529 408 528 410 526 411 525 413 524 416 523 418 520 418 518 419 514 419 512 420 510 422 506 424 503 424 501 425 495 427 492 427 490 428 477 428 475 427 475 421 474 419 472 418 471 416 469 414 468 411 466 407 464 406 463 404 460 404 460 401 461 398 462 396 475 396 476 394 474 393 474 390 473 387 473 384 471 382 470 380 470 362 468 360 467 358 465 357 464 355 461 354 459 352 456 352 455 350 452 350 451 348 448 348 446 349 445 351 439 354 436 354 435 352 426 352 424 351 422 352 409 352 405 354 404 356 401 356 399 360 396 360 395 358 393 357 390 357 384 354 375 354 371 356 365 352 355 347 348 347 346 346 333 346 331 348 329 352 329 358 327 362 325 364 324 366 324 369 322 370 320 368 313 368 311 367 308 367 306 366 306 360 305 358 302 359 300 360 296 358 295 356 291 354 288 354 286 352 286 349 284 348 284 345 283 343 282 340 282 334 280 333 280 330 278 326 276 327 275 329 273 330 271 332 265 332 257 336 256 338 254 339 252 343 246 346 243 346 242 348 239 349 233 349 231 350 228 356 226 357 224 359 222 363 220 365 219 367 213 370 210 376 210 380 211 382 213 384 212 386 208 388 207 386 204 386 200 388 196 388 200 386 200 382 195 382 192 383 190 384 189 386 185 388 181 386 178 386 176 387 175 389 173 388 172 386 170 384 169 380 168 378 165 379 164 377 166 376 167 374 166 372 162 370 161 368 161 359 157 357 155 361 151 363 149 361 146 361 143 362 140 362 138 363 138 360 137 358 135 362 132 362 131 360 131 354 132 352 132 349 130 348 126 340 124 339 123 337 123 331 122 329 122 326 117 316 115 314 114 312 112 311 111 308 110 306 106 304 105 306 103 305 103 302 99 300 96 299 94 298 60 298 57 297 Sahel poly 49 245 52 245 55 244 61 244 63 243 66 243 68 242 71 242 73 241 75 239 76 237 76 234 78 233 80 234 102 234 104 235 113 235 116 236 122 236 124 235 122 229 122 226 126 224 126 215 128 213 134 210 137 210 138 208 138 204 140 200 142 194 142 188 144 186 144 177 146 173 148 174 174 174 176 175 179 175 181 176 188 176 188 173 187 171 187 165 188 162 192 164 196 172 198 173 199 175 205 178 206 180 209 182 212 182 213 184 216 184 220 186 222 188 228 191 230 193 231 195 237 198 240 198 244 200 246 202 251 212 254 214 256 218 260 220 263 220 265 222 268 222 272 224 274 226 274 230 276 231 277 234 279 235 282 236 286 236 290 238 293 239 295 241 299 249 301 250 303 252 306 258 308 260 311 260 313 261 316 262 322 262 324 264 324 276 339 276 342 275 345 275 351 273 353 269 355 267 359 265 363 264 366 264 368 262 371 261 373 260 376 254 380 252 382 250 386 248 389 248 390 246 393 245 395 244 396 242 400 240 401 238 405 236 407 234 411 233 413 232 415 230 418 224 421 224 423 223 429 221 431 220 462 220 464 221 465 223 467 225 468 227 472 227 472 224 476 223 478 222 484 222 488 224 489 226 491 228 495 230 502 230 505 232 508 232 511 233 513 234 516 236 518 239 524 242 527 242 531 244 536 246 540 248 544 249 546 251 548 252 551 252 559 256 562 257 574 263 577 264 579 265 580 267 586 270 587 268 587 262 589 266 592 266 595 265 597 264 600 264 600 261 598 260 597 258 597 249 598 247 599 244 600 242 600 239 604 240 606 239 609 239 611 238 617 238 621 236 624 236 626 235 656 235 658 234 676 234 679 235 687 235 689 236 692 236 694 237 709 237 711 236 712 234 712 228 716 228 719 229 722 229 723 227 723 224 725 220 728 219 730 215 734 213 735 211 735 197 736 189 740 180 743 171 744 157 750 149 752 143 752 134 753 130 752 128 750 126 748 125 746 123 744 120 741 119 739 118 734 117 732 116 728 116 724 114 721 113 719 112 716 111 712 110 708 108 704 105 698 99 693 95 689 93 684 91 668 85 662 80 658 75 654 72 646 68 640 66 632 62 625 56 621 52 617 50 614 49 610 48 605 46 601 44 598 42 595 39 591 37 581 37 577 36 566 36 562 35 526 35 522 34 518 34 512 33 504 33 492 31 486 28 483 28 480 26 474 24 472 23 469 22 465 20 460 19 458 18 456 20 436 20 428 19 381 19 372 20 363 20 355 22 346 23 340 23 334 25 328 25 324 26 304 26 299 24 293 22 291 21 289 22 280 23 267 23 263 24 257 24 246 25 237 26 232 27 228 28 224 30 219 32 205 38 194 40 182 42 178 43 175 44 172 46 171 48 166 52 163 53 160 55 158 56 154 60 152 61 150 63 149 66 145 70 145 74 142 77 137 80 134 82 122 93 115 102 107 110 99 119 88 132 80 136 76 139 74 143 72 145 71 147 69 148 Kuzey Afrika sağ|471px küçükresim|upright=1.2|Afrika Topoğrafyası Afrika, Dünya'nın en büyük kara kütlesinden güneye doğru olan üç büyük çıkıntısından en büyüğüdür. Avrupa'dan Akdeniz ile ayrılan Afrika, kuzeydoğu ucunda genişliğinde Süveyş Kıstağı ile Asya'ya bağlanmıştır (Süveyş Kanalı ile bölünmüştür).Drysdale, Alasdair and Gerald H. Blake. (1985) The Middle East and North Africa, Oxford University Press US. Jeopolitik olarak, Mısır'ın Sina Yarımadası Süveyş Kanalı'nın doğusu da genellikle Afrika'nın bir parçası olarak kabul edilir. Kıta doğuda Kızıldeniz ve Hint Okyanusu ile komşudur. Babülmendep Boğazı Arap Yarımadasına 18 km yaklaşır. Kıtanın güneyi yine Hint Okyanusu, batısı Atlas Okyanusu ile çevrilidir. Kıta kuzeybatıda Avrupa'dan 14 km genişliğindeki Cebelitarık Boğazı ile ayrılır. Afrika kuzey-güney doğrultusunda Tunus'taki Beyaz Burun (37° 22' 20 K Paraleli) ile Güney Afrika Cumhuriyeti'ndeki Agulhas Burnu (34° 50'28 G Paraleli) arasında 8.025 km boyunda, doğu batı doğrultusunda ise; Somali'deki Ras Hafun Burnu (51° 25' 27 D Meridyeni) ile Senegal'deki Yeşil Burun Adaları (17° 31' 17 B Meridyeni) arasında 7.416 km genişliğindedir. Afrika'nın kapladığı alan bakımından en büyük ülkesi Cezayir, en küçük ülkesi ise kıtanın doğusundaki Seyşeller takım adalarıdır.Hoare, Ben. (2002) The Kingfisher A-Z Encyclopedia, Kingfisher Publications. p. 11. ISBN 0-7534-5569-2. Ana karada ise en küçük yüzey alanı olan ülke Gambiya'dır. Jeolojik olarak Arap Yarımadası,Zagros Dağları ve Anadolu platosunun birbirini tetiklemesi ile Afrika Platosu, Avrasya ile çarpışmaktadır. En yüksek noktası Kilimanjaro Dağı (5.895 m) olmakla birlikte en alçak noktası Assal Gölüdür (-156 m). Sahra Çölü hem tüm Afrika'nın hem de tüm dünyanın en büyük çölüdür. Hâlâ da genişlemeye devam etmektedir. küçükresim|orta|sağ|400px|Uydu görüntüleri Afrika (ortada), Kuzey Amerika (sol) ve Avrasya (sağ) ===Afrika Levhası=== küçükresim|upright=1,2|Bugün, Afrika Plakası Dünya yüzeyi üzerinde "ortalama" Dünya'ya göre (NNR-) milyon yılda 0.292° ± 0.007° hızla hareket eder MORVEL56) Afrika Levhası, ekvator ve ana meridyen arasındaki büyük bir tektonik levhadır. Afrika kıtasının büyük bir kısmını ve kıta ile çevredeki çeşitli okyanus sırtları arasında uzanan okyanus kabuğunu kapsar. 60 milyon yıl ile 10 milyon yıl arasında Somali levhası, Doğu Afrika Yarığı boyunca Afrika plakasından yarılmaya başladı. Afrika kıtası hem Afrika hem de Somali levhasının kabuklarından oluştuğundan, bazı literatürde Afrika Levhasını kıtanın bütününden ayırmak için "Nubya Levhası" olarak da bahsedilir. Jeolojik olarak Afrika, Arap Yarımadası; İran'ın Zagros Dağları ve Afrika levhası'nın Avrasya ile çarpıştığı yer olan Türkiye'nin Anadolu Platosu'nu kapsar. Kuzeyindeki Afrotropikal bölge ve Saharo-Arap çölü bölgeyi biyocoğrafik olarak ve Afro-Asya dil ailesi ise dilsel olarak kuzey bölgesini birleştirir. === İklim === küçükresim|sol|Afrika'daki bioçeşitlilik. Afrika iklimi bölgeden bölgeye değişiklik göstermektedir. En yüksek tepelerinde yarı Arktik iklimi görülür. Kıtanın kuzeyinin büyük bölümü çöl ve kuraktır, orta ve güney bölgeleriyse savanlar ve yağmur ormanları barındırır. Geçiş bölgelerinde bitki örtüsü sahel ve bozkır gibi değişik şekillerdedir. Afrika dünyanın en sıcak kıtasıdır, kurak alanlar ve çöller yüzeyinin %60'ını kaplar."Africa: Environmental Atlas, 06/17/08." 404 African Studies Center , University of Pennsylvania. Accessed June 2011. Günümüze kadar ölçülmüş olan en yüksek sıcaklık 1922'de Libya'da ölçülmüştür (58 °C). === Hayvan Çeşitliliği === Afrika dünyanın en fazla ve en yoğun vahşi hayvan kombinasyonlu nüfusuna sahiptir. Bütün bu hayvanlar vahşi yaşamlarında ve özgür bir biçimde yaşamaktadırlar. Kedigiller, otoburlar, sürüngenler ve yağmur ormanlarındaki yüzlerce tür tamamıyla vahşi bir doğanın içerisinde doğal yaşamlarını sürdürmektedirler. === Ekoloji === Birleşmiş Miletler Çevre Programı'na(UNEP) göre Afrika, ormanların zarar görmesinde en çok etkilenen ikinci kıtadır.Deforestation reaches worrying level – UN 404 . AfricaNews. June 11, 2008. Pennsylvania Üniversitesi Afrika Çalışmaları Merkezi'ne göre, Afrika'nın çayır alanlarının %31'i ve ormanlık alanlarının %19'u bozulmuş olarak sınıflandırılmaktadır. Bunun yanı sıra, Afrika her yıl dört milyon hektar ormanını kaybetmektedir. Bu oran dünyanın geri kalanı ile karşılaştırıldığında, ortalama ormansızlaşma oranının iki kat üzerindedir. Bazı kaynaklar ormansızlaştırmanın, Batı Afrika'daki bakir ormanların %90'ını yok ettiğini öne sürmektedir.Forests and deforestation in Africa – the wasting of an immense resource 500 . afrol News. İnsanoğlunun görülmeye başlandığı zamandan beri, yani 2000 yıllık süreçte, Madagaskar kendi orijinal ormanlarının %90'ını yitirmiştir. Afrika'nın tarım topraklarının %65'i erozyona maruz kalmaktadır.Nature laid waste: The destruction of Africa . The Independent. June 11, 2008. === Biyoçeşitlilik === Afrika'da 3.000'den fazla korunan alanının yanında 198 deniz koruma alanı, 50 biyosfer rezerv ve 80 sulak rezerv vardır. Önemli yaşam alanı tahripleri, nüfus artışı ve kaçak avcılık Afrika'nın biyolojik çeşitliliğini düşürmektedir. İnsan zararları, toplumsal kargaşalar ve yerel olmayan türlerin kıtaya getirilmesi Afrika'daki bioçeşitliliği tehdit etmektedir. Bu durum idari ve finansal sorunların yanında yetersiz personel sebebi ile şiddetlenmektedir. === Afrika'da Petrol Rezervi === Afrika’nın 2018 yılında kanıtlanmış petrol rezervi dünyadaki diğer tüm ülkelere oranla %7,2’dir. 2018 yılında Afrika’nın kanıtlanmış doğal gaz rezervi dünyaya oranla %7,3 olarak kayıtlara geçmiştir. == Politika == Afrika'lı devletler özellikle 21. yüzyılda artan istikrarla birlikte birbirleri arasında daha sağlam ve önemli politik bağlar kurmaktadırlar. Bu bağlar çeşitli işbirliği ve uluslararası örgütler vasıtasıyla, ülkelerin hem bölgesel hem de uluslararası bağlantılarını güçlendirmektedir. Bu örgütlerin en önemlisi Afrika Birliği'dir. === Afrika Birliği === küçükresim|dikey|Koyu yeşille gösterilenler Afrika Birliği'ne üye olan ülkeler Afrika Birliği, tüm Afrika'daki 55 ülkeyi (Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti'ni ülke olarak sayarsak 56) bünyesinde barındıran dünyanın önemli uluslararası örgütlerinden biridir. Örgütün merkezi Etiyopya'nın başkenti Addis Ababa'da bulunmaktadır. Burası aynı zamanda Afrika Birliği'nin de başkenti olarak kabul edilir. Birlik, 26 Haziran 2001 yılında genel merkezini açmıştır ancak birliğin resmen kuruluş tarihi 9 Temmuz 2002'dir. Afrika Birliği, kendisinden önce gelen Afrika Birliği Örgütü'nün yerine oluşturulmuş ve bundan daha geniş ve kapsamlı bir yapısı olması amaçlanmıştır. Temmuz 2004'te, Afrika Birliği'nin Pan-Afrika parlamentosu Güney Amerika'da Mitrand'a taşınmıştır. Fakat İnsan ve Halkların Hakları Komisyonu Addis Ababa'da kalmıştır. Bu düzenlemelerin sebebi birliğin merkezi bir yapılanma yerine, daha dağıtılmış ve diğer ülkelerde paylaşılmış bir biçimde olmasını amaçlamasından kaynaklanmaktadır. Afrika Birliği kendi içinde bir anayasal anlaşmaya tabiidir. Bu anayasal metin Afrika Ekonomi Birliği'ni dönüştürerek, federalize bir milletler topluluğu oluşturmayı amaçlamaktadır. Afrika Birliği, kendisine ait yasama, yürütme ve yargı organlarından meydana gelir. Pan-Afrika Parlamento'su başkanı aynı zamanda Afrika Birliği'nin başı ve temsilcisidir. Bu başkan, parlamento tarafından çoğunluğun desteğini alarak seçilir. Yetki ve görevleri Birlik anayasal metninde ve meclis iç tüzüklerinde belirtilmesinin yanı sıra, devralınan Afrika Birliği Örgütü'nün öngördüğü eski sözleşme ve anlaşmalarca da belirlenir. Afrika Birliği Hükûmeti, tüm birliğin bölgesel, devletsel ve yerel otoritelerin yanı sıra kurumun iletişim halinde olduğu yüzlerce örgütle olan ilişkilerini de sürdürmekle görevlidir. Afrika Birliği, kıtanın kendi içinde ve dışında uygulamak ve sürdürmek istediği istikrarı ve ekonomik işbirliğini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Özellikle hâlen Afrika'nın çeşitli bölgelerinde görülen yüksek insan hakları ihlallerine karşı da önlemler almaktadır. Özellikle Kongo DC, Sierra Leone, Liberya, Sudan, Zimbabve ve Fildişi Sahili'nde rapor edilen birçok insan hakları ihlali birlik bünyesinde çözülmeye çalışılmaktadır. == Ekonomi == küçükresim|250px|2000'de çekilen uzaydan Afrika fotoğrafı Doğal kaynaklar açısından dünyanın en zengin coğrafyalarından biri olmasına rağmen Afrika dünyanın en gelişmemiş ve fakir bölgelerinden biridir. Bunun bir başka nedeni bölgenin çok çeşitli hastalıklarla (AIDS, sıtma) boğuşması, ciddi insan hakları ihlalleri, merkezi planlamada kaynaklanan başarısızlıklar, dış merkezlere girişte yaşanan zorluklar, yozlaşmış hükûmetler ve sık sık yaşanan askeri ve iç çatışmalardır.Richard Sandbrook, The Politics of Africa's Economic Stagnation, Cambridge University Press, Cambridge, 1985 passim Birleşmiş Milletler İnsan Hakları raporlarına göre en sonda yer alan 25 ülkenin hepsi Arfika kıtasındadır. , United Nations 404 Kıtlık, cehalet, yetersiz beslenme ve yetersiz su kaynaklarının yanı sıra sağlık koşullarını bölgede yaşayan insanları çok derinden etkilemektedir. 2008 Ağustosu'nda Dünya Bankası'nın yayınladığı rapora göre, küresel kıtlık sınırı olan günlük 1,25 doların %80,5'i Sahra Altı Afrika'da yaşamakta ve bölgenin birçoğu günlük 2,50 doların altında kazanç sağlamaktadır. 2005 yılında yapılan araştırmaya göre Afrika'da yaklaşık 380 milyon insan kıtlık çekmektedir. 1973'ten 2003'e kadar geçen zamanda Sahra altı Afrika'da yaşayan insanların ortalama günlük kazancı 70 cent olarak kalmıştır.Economic report on Africa 2004: unlocking Africa's potential in the global economy , (Substantive session 28 June-23 July 2004) United Nations 404 Bu konudaki bazı raporlar dış yatırımların başarısız liberalleşme sebebiyle arttığını belirtse de, bazı kaynaklar bunların yerel idarede yaşanan başarısızlıklardan kaynaklandığını göstermektedir. Ancak 1995'ten 2005'e kadar Afrika'nın ekonomik büyümesi ortalama %5'tir. Özellikle Angola, Sudan ve Ekvator Ginesi gibi petrol kaynakları açısından zengin olan ülkeler hâlen daha yüksek büyüme oranları göstermektedir. Kaldı ki kıta, dünya kobalt ve platin rezervlerinin %90'ına, altın rezervlerinin %50'sine, krom rezevlerinin %98'ine, tantelit rezevlerinin %70'ine, manganez rezevlerinin %64'üne ve uranyum rezevlerinin üçte ikisine sahiptir."Africa: Developed Countries' Leverage On the Continent ". AllAfrica.com. February 7, 2008."Africa, China's new frontier ". Times Online. February 10, 2008. Kongo DC cep telefonlarının yapımında kullanılan Koltan mineralinin %70'ine ve ayrıca dünyanın elmas rezervlerinin %30'una sahiptir."DR Congo poll crucial for Africa ". BBC News. November 16, 2006. Gine dünyanın en büyük boksit ihracatçısıdır. Ancak bu kaynaklara rağmen, Afrika'nın tarım ve üretimde olan niteliği ileriye doğru beklenen hızda gitmemektedir. Ayrıca 2008'de yaşanan Küresel Mali Kriz bölgenin gelişmesine ket vurmuştur. Bu kriz sonrasında yaklaşık 100 milyon insan, açlık konusunda etkilenmiştir."The African Decade? ". Ilmas Futehally. Strategic Foresight Group Ancak özellikle son yıllarda Çin Halk Cumhuriyet'inin bölgeye yaptığı yatırımlar sebebiyle ekonomik hareketlenme artmıştır. Sadece 2007, yılında Çin'li yatırımcılar bölgeya 1 Milyar dolar yatırım yapmışlardır."China and Africa: Stronger Economic Ties Mean More Migration ". By Malia Politzer, Migration Information Source. August 2008. == Demografi == Afrika nüfusu son 40 yılda önemli derece arttı ve bunun sonucu olarak da nüfusun büyük oranı gençlerden oluşmaktadır. Bazı Afrika devletlerinde nüfusun yarısından fazlası 25 yaşın altındadır. 1950'li yıllarda 221 milyon olarak kıtanın nüfusu 2009 yılında 1 milyara ulaşmıştır.Population . Western Kentucky University.Africa's population now 1 billion 404 . AfricaNews. August 25, 2009. Güney, Merkez ve Güney Doğu Afrika'da büyük oranda Bantu dili konuşulmaktadır.Luc-Normand Tellier (2009). "Urban world history: an economic and geographical perspective ". PUQ. p.204. ISBN 2-7605-1588-5 Bunun yanı sıra, bir takım Nilotik topluluklar Doğu Afrika ve Güney Sudan'da sırasıyla karmaşık Swahili Kıyısı'ndaki Swahili'ler ve geri kalan yerel kabilelerin Khoisan ('San' ya da 'Bushmen') ve Pygmyler Bantu dilleri konuşulur. Bantu dili ayrıiyeten Gabon ve Ekvator Ginesinde de baskındır. Afrika'nın güneyindeki Kalahari Çölü, Busmanlar olarak da bilinen yerel topluluklar uzun süredir burada yaşamaktadırlar. Busman'lar ırk olarak diğer Afrika kabilelerinden farklıdır. Bantuların günümüze ulaşan belirgin topluluğu ise Pygmilerdir.Pygmies struggle to survive in war zone where abuse is routine . Times Online. December 16, 2004. Batı Afrika'daki ulusların çoğunluğu Nijer-Kongo Dil ailesinden gelen dilleri konuşmaktadırlar. Bunun yanında bu bölgede Afro-Asya dilleri ve Nil-Sahra dilleri konuşanlar da bulunmaktadır. Nijer Kongo dil ailesinin içinde Yoruba, Igbo, Fulani, Akan ve Wolof dilleri bulunmakta en karmaşık etnik gruplara ev sahipliği yapmaktadır. Merkez Sahra'da, Mandinka veya Mande toplulukları önemlidir ve Doğu Orta Afrika'da Nil-Sahra dil ailesinde bulunan Zaghawa, Baya, Kanuri ve Sao dilleri baskındır. küçükresim|sol|200px|Kuzeydoğu Afrika Kuzey Afrika'daki topluluklar üç farkı ana gruptan oluşmaktadır: Berberiler kuzeybatı, Mısır ve Libyalılar kuzeydoğu ve Nilo-Sahra dili konuşan topluluklar da doğuda bulunmaktadır. Bu bölgeye 7. yüzyılda gelmeye başlayan Araplar ile birlikte İslam bölgeye girmiş ve demokrafik yapıyı dönüştürmüştür. Kartaca) ve Hiksos bulunan Semitik Fenikeliler, Indo-İranlar, Indo-Avrupalılar ve Roma ve Vandallar da bu bölgede tarihte önemli halklar olmuşlardır. Bugün Berberiler hâlâ Fas ve Cezayir'de önemli ölçüde varlıklarını sürdürmektedirler. Bununla birlikte daha az sayıda da olsa Libya ve Tunus'ta da Berberice konuşan topluluklar yaşmaktadır.Q&A;: The Berbers . BBC News. March 12, 2004. Berberice konuşan Tuaregler ve diğer normadik topluluklar da Sahra çölünde yaşayan sakinleridir. Bölge büyük oranda Arap ve Müslüman etkisinde olsa dahi Moritanya bölgesinde hâlen daha Nijer Kongo dili konuşan topluluklar da hâlen yaşamaktadır. Sudan'da Arapça ve Arap kültürü hakim olsa da yüzyıllar boyunca Arap yarımadasından gelen değişik göçmenler Nubians, Nuba, Fur ve Zaghava halkları ile karışmış olan ve orijinal olarak Nil-Sahra konuşan gruplar yaşamaktadır. Afrika Boynuzu'nda bulunan halklar da Etiyopya ve Eritreli topluluklar bulunmaktadır. Aynı zamanda bu bölgede Afro-Asyatik dillerinin bir kolu olan Semitik diller ailesinin dillerini konuşan Habeşliler yaşar. Kusitik dillerini konuşan Somalililer ve Oromolular da bu bölgede bulunmaktadır. İkinci DÜnya Savaşı sonrasında başlayan dekolonizasyon hareketinden önce Afrika kıtasında birçok Avrupalı bulunmaktaydı."We Want Our Country" (3 of 10) . Time. November 5, 1965 1960'lar ve 70'lerdeki dekolonizasyon hareketleri birçok beyaz Afrikalı'nın iltica etmesine neden olmuştur. Bu göçlerin büyük bir bölümü Cezayir ve Fas'tan ayrılan insanlardan oluşmaktadır. (Yaklaşık 1.6 milyon kişi Raimondo Cagiano De Azevedo (1994). "Migration and development co-operation. ". Council of Europe. p.25. ISBN 92-871-2611-9 Kenya, Congo,Jungle Shipwreck . Time. July 25, 1960 Rhodesia, Mozambique and Angola.Flight from Angola , The Economist , August 16, 1975) 1977 yılının sonuna kadar 1milyondan fazla Portekizli bulundukları yerlerden göç etmişlerdir.Portugal - Emigration , Eric Solsten, ed. Portugal: A Country Study. Washington: GPO for the Library of Congress, 1993. Yine de, birçok Beyaz Afrikalı hâlen daha Güney Afrika, Zimbabwe, Nabimia ve Réunion gibi birçok Afrika ülkesinde azınlık olarak yaşamaya devam etmektedirler. En fazla beyaz Afrikalı nüfusa sahip olan ülke Güney Afrika'dır.South Africa: People: Ethnic Groups. World Factbook of CIA Afrikanerler bugün Afrika'da yaşayan en büyük Anglo-Afrikan azınlık grubudur. Kolonileşme dönemi dünyanın birçok bölgesinden(özellikle Hint ve Asyalı) insanların Afrika kıtasına gelmesine neden olmuştur. Özellikle Hint kökenli topluluklar büyük oranda Güney Afrika'da bulunmakta ve ayrıca küçük gruplar halinde Kenya, Tanzanya ve diğer Doğu ülkelerinde yerleşmiş halde bulunmaktadırlar. Uganda'daki büyük Hint kabilesi, Ugandalı diktatör Idi Amin tarafından 1972 yılında yaşadıkları yerlerden kovulmuştur. Ancak bugün birçoğu tekrar yurtlarına dönmüştür. Hint Okyanusundaki adalarda bulunan topluluklar da büyük oranda Asyalı ve Hint gruplardan oluşmaktadır. Madagaskar'da bulunan Malagasi halklarının büyük çoğunluğu Güney Doğu Asya ve Okyanusya dillerini konuşan insanlardan oluşur. Ancak bu topluluklar genellikle Bantu, Arap, Hint ve Avrupalı topluluklarla karışmıştırlar. 20. yüzyıl boyunca da Lübnan diasporası ve Çinli yatırımcılar küçük fakat ekonomik olarak çok etkili gruplar olarak Afrika'ya yerleşmeye devam etmişlerdir. have also developed in the larger coastal cities of West ve East Africa, respectively."Lebanese Immigrants Boost West African Commerce ", By Naomi Schwarz, VOANews.com, July 10, 2007 == Din == küçükresim|Afrika'da İnanç Afrika'da din çok yönlüdür ve sanat, kültür ve felsefe üzerinde büyük bir etkiye sahiptir. Bugün, kıtanın çeşitli nüfusları ve bireyleri çoğunlukla Hıristiyanlığın, İslam'ın ve Geleneksel Afrika dinlerine inanırlar. Hristiyan veya İslami topluluklarda, dini inançlar bazen geleneksel dinlerin inançları ile karışır. == Dil == *İngilizce *Arapça *Afrikaans *İspanyolca *Portekizce *Svahili *Fransızca * Diğer == Afrika'daki devletler == Ülke ve Bayrağı Yüzölçümü (km²) Nüfus (1 Temmuz 2002) Nüfus Yoğunluğu Başkent Doğu Afrika: Doğu Afrika: Doğu Afrika: Doğu Afrika: Doğu Afrika: Burundi 27,830 6,373,002 229.0 Bujumbura Komorlar 2,170 614,382 283.1 Moroni Cibuti 23,000 472,810 20.6 Cibuti Eritre 121,320 4,465,651 36.8 Asmara Etiyopya 1,127,127 67,673,031 60.0 Addis Ababa Kenya 582,650 31,138,735 53.4 Nairobi Madagaskar 587,040 16,473,477 28.1 Antananarivo Malavi 118,480 10,701,824 90.3 Lilongwe Mauritius 2,040 1,200,206 588.3 Port Louis Mayotte 374 170,879 456.9 Mamoudzou Mozambik 801,590 19,607,519 24.5 Maputo Réunion 2,512 743,981 296.2 Saint-Denis Ruanda 26,338 7,398,074 280.9 Kigali Seyşeller 455 80,098 176.0 Victoria Somali 637,657 7,753,310 12.2 Mogadişu Tanzanya 945,087 37,187,939 39.3 Dodoma Uganda 236,040 24,699,073 104.6 Kampala Zambiya 752,614 9,959,037 13.2 Lusaka Zimbabve 390,580 11,376,676 29.1 Harare Orta Afrika: Orta Afrika: Orta Afrika: Orta Afrika: Orta Afrika: Angola 1,246,700 10,593,171 8.5 Luanda Kamerun 475,440 16,184,748 34.0 Yaounde Orta Afrika Cumhuriyeti 622,984 3,642,739 5.8 Bangui Çad 1,284,000 8,997,237 7.0 N'Djamena Kongo Cumhuriyeti 342,000 2,958,448 8.7 Brazavil Kongo DC 2,345,410 55,225,478 23.5 Kinşasa Ekvator Ginesi 28,051 498,144 17.8 Malabo Gabon 267,667 1,233,353 4.6 Libreville São Tomé ve Príncipe 1,001 170,372 170.2 São Tomé Kuzey Afrika: Kuzey Afrika: Kuzey Afrika: Kuzey Afrika: Kuzey Afrika: Cezayir 2,381,740 32,277,942 13.6 Cezayir MısırMısır'ın Süveyş'in doğusunda kalan toprakları Asya kıtası sınırlarındadır. 1,001,450 70,712,345 70.6 Kahire Libya 1,759,540 5,368,585 3.1 Trablus Fas 446,550 31,167,783 69.8 Rabat Sudan 2,505,810 37,090,298 14.8 Hartum Tunus 163,610 9,815,644 60.0 Tunus Batı SahraBatı Sahra'nın bağımsızlığı hala tartışılmaktadır. Fas bölgede hak iddia etmektedir. 266,000 256,177 1.0 El Aaiún Güney Afrika: Güney Afrika: Güney Afrika: Güney Afrika: Güney Afrika: Botsvana 600,370 1,591,232 2.7 Gaborone Lesotho 30,355 2,207,954 72.7 Maseru Namibya 825,418 1,820,916 2.2 Windhoek Güney AfrikaGüney Afrika'nın 3 tane başkenti vardır. 1,219,912 43,647,658 35.8 Bloemfontein Cape Town Pretoria Esvatini 17,363 1,123,605 64.7 Mbabane Batı Afrika: Batı Afrika: Batı Afrika: Batı Afrika: Batı Afrika: Benin 112,620 6,787,625 60.3 Porto-Novo Burkina Faso 274,200 12,603,185 46.0 Ouagadougou Yeşil Burun Adaları 4,033 408,760 101.4 Praia Fildişi Sahili 322,460 16,804,784 52.1 Yamoussoukro Gambiya 11,300 1,455,842 128.8 Banjul Gana 239,460 20,244,154 84.5 Akra Gine 245,857 7,775,065 31.6 Conakry Liberya 111,370 3,288,198 29.5 Monrovia Mali 1,240,000 11,340,480 9.1 Bamako Moritanya 1,030,700 2,828,858 2.7 Nuakşot Nijer 1,267,000 10,639,744 8.4 Niamey Nijerya 923,768 129,934,911 140.7 Abuja Saint Helena 410 7,317 17.8 Jamestown Senegal 196,190 10,589,571 54.0 Dakar Sierra Leone 71,740 5,614,743 78.3 Freetown Togo 56,785 5,285,501 93.1 Lomé Toplam 47,884,117 3,969,989,692 328.3 Avrupa Sömürgeleri Kanarya Adaları (İspanya) 7,492 1,694,477 226.2 Las Palmas Tenerife 20px Ceuta (İspanya) 20 71,505 3,575.2 -- 20px Madeira Adaları (Portekiz) 797 245,000 307.4 Funchal 20px Melilla (İspanya) 12 66,411 5,534.2 -- == Ayrıca bakınız == * Afrika ülkeleri listesi * Afrika'daki büyük şehirler listesi == Kaynakça ==