Burhaniye

Burhaniye, Balıkesir ilinin Ege Denizi kıyısında bulunan bir ilçesidir. Kuzey Ege olarak tanımlanan bölge coğrafyası içindedir. Ağırlıklı olarak zeytinyağı üretimine yönelik zeytincilik ve iç turizm merkezidir. Çanakkale-İzmir Karayolu (E87) ilçe merkezinden geçer. == Coğrafya == Ege Bölgeside yer alan ilçe, kuzeyde Kazdağı güneyde Madra Dağı arasında kalan Edremit Körfezi bölgede bulunur. İlçe merkezi ve ilçenin kuzeyi, Edremit Kıyı Ovasının güneyinde bulunur. İlçenin, geri kalanı Madra Dağının kuzeyi ve dağın denize doğru uzanan alçak tepelerinin üzerindedir. Kıyıda bulunan Bağlar Burnu ise ilçenin güneybatı sınırıdır. İlçenin başlıca akarsuları Havran Çayı ve Karınca Çayıdır. İlçenin güney ve güneybatısında Madra Dağlarının kıyıya doğru alçalan Peneplen alanlarının faylarla kaplı olması ilçe merkezinin etrafının 1. derecede deprem merkezi kuşağında yer almasına neden olmuştur. 2011 yılı 18 Nisan'da gerçekleşen 2,6 büyüklüğündeki deprem, bölgenin sismik hareketliliğin bir göstergesidir.Burhaniye ilçesinde gerçekleşen depremler Bölgede ılıman Akdeniz iklimi görülür. Kışlar ılık ve yağışlı yazlar ise sıcak ve kurak geçer. Soğuk kuzey rüzgârlarını, Kaz dağının kestiği ilçede, hakim rüzgârlar; poyraz, lodos ve Ege'ye özgü imbat rüzgârlarıdır. İlçe merkezinde yer alan devlet meteroloji istasyonunda yapılan ölçümler aşağıdadır; *Ortalama Sıcaklık: 16.0 °C *Ortalama Nem: %60 *Yıllık Toplam Yağış Ortalaması: 595,2 kg/m² *Hakim Rüzgâr Yönü: NE(Poyraz) *Ortalama Rüzgâr Hızı:2.5 m/sn *Ortalama Basınç:1012.4 hPa *En Düşük Sıcaklık: -12.0 °C (09.01.2004) *En Yüksek Sıcaklık: 42.6 °C (11.07.1980) *En Çok Yağış: 210.5 kg/m² (19.01.1963) *En Hızlı Rüzgâr: 86.0 km/sa (23.09.2008) *En Yüksek Kar: 16 cm (18.02.2008) İlçenin idari komşuları şu şekildedir; == Tarihçe == ===Türkler öncesi tarih=== küçükresim|250px|Burhaniye Kuvayi Milliye Müzesi 'nden görünüm İlk Çağdan günümüze önemli bir yerleşim merkezi olan ilçede yapılan kazılar sonucu önemli erken dönem kült merkezleri keşfetilmiştir. Sunak amacıyla kullanıldığı düşünülen bu yerlerden bazılaraın bulunan buluntular Roma ve Bizans dönemleride uzanmaktadır. İçlerinde en bilineni Dutluca mahallesindeki "Deliklitaş"tır. Altarla sırasıyla şunlardır;www.burhaniye.bel.tr, Burhaniye'nin Tarihi ve Kültürel Zenginlikleri *Asartepe *Balıklı taş *Börezli mahallesi Altarı *Çamlık Tepe *Dede Kaya *Dede Tepe *Deliklitaş *Duvanlı Kaya *Fuğla Tepe *Harmankaya *Hisarköy Altarı *İnkaya Mağrası *Kaplan Sivrisi *Merdivenli Kaya *Pekmez tepe *Yılantepe İlçedeki en önemli antik kent Adramytteion'dur. Yapılan araştırmalar ve elde edilen bulgulara göre kentin ilk olarak Balkanlardan gelen Misyalılar tarafından kurulduğu anlaşılmaktadır. Daha sonraları Lidyalıların egemenliğine giren kentin adının, Lidya kralının kardeşi "Adramis (Adramys)" 'den aldığı düşünülür. Diğer bir görüşte isimin "adra-mut (adra vadisi)" yani adra isimli erkek baş tanrının vadisi şeklinde ortaya çıktığıdır.Umar Bilge, Türkiyedeki Tarihsel Yer Adları Antik kent önceleri, ilçe merkezinin bir mahallesi olan Ören'de denize hakim bir tepeyken (Karataş Tepesi), zamanla depremler ve sahilden yapılan saldırılar neticesinde, iç kesimlere kaymış ve bugün komşu Edremit İlçesi ile bu ad hâlâ yaşamaktadır. Antik Troas, Misya ve Aiolis bölgelerinin kesişiminde yer alan Adramytteion şehri, antik coğrafyacı Strabon tarafından, Atinalılar tarafından kolonize edilmiş, hem bir liman hem de bir deniz üssü olarak tanımlanır. Ayrıca Strabon, Adramytteionluların, Havran Çayı (Euenos) üzerine yaptıkları güzel su kemerlerinden de söz eder.Strabon, Anadolu Coğrafyası/Geographika(2005), Arkeoloji ve Sanat Yayınları, çeviri:Adnan Pekman İlçenin eski adı bu su kemerlerine itafen "Kemer" 'dir. Truva ile Pergamon şehir merkezlerini birbirine bağlayan ticaret yolu üzerinde bulunan kent, Pergamon krallığının Roma egemenliğini tanıması ile önce Roma, sonra Bizans egemenliğine girmiştir. ===Türk egemenliği dönemi=== küçükresim|250px|Tarihi hamam kalıntısı Anadolu Selçuklu Devleti Sultanı Kurtulmuş Oğlu Süleyman Bey in Uç Beylerinden Taylı Baba'yı yöreye yolladığı ve bu gün Taylıeli Köyü olarak bilinen köye obası ile gelip yaylak olarak yerleştiği, kışlık olarak ise bu gün ilçe merkezinin bir mahallesi olan Geriş'i tuttuğu ve böylece, Türk hakimiyetinin yöreye yerleşmesini sağladığı görülmüştür. Kent 1300 yılında Karesioğulları yönetimine katılmıştır. 1484 yılında Taylıeli'nde yaşayan halk göç ederek şimdiki kent merkezine yerleşmiştir. Madra dağının suyunu yöreye taşıyan su kemerlerine atfen "Kemer" olarak adlandırılan kent 1866 yılına kadar Edremit ilçesinin bir nahiyesi olarak yönetilmiş ve 1867'de ilçe teşkilatı kurulmuştur.Kemer Nahiyesinin ilçe merkezi olmasında büyük emekleri bulunan Sultan II. Abdülhamit'in oğlu Şehzade Burhanettin'in adına, İlçe merkezi Kemer isminin yanına Burhaniye olarak da adlandırılmıştır. 1906 yılında Burhaniye Kazasında yapılan nüfus sayımı sonucu bölgede 5091 kişinin yaşadığı, bunlardan 4176'sının Müslüman, 889'unun Rum ve 26'sının Ermeni olduğu belirtiliyor.Gömeç'in tarihi , ilçe 1991'e kadar Burhaniye'ye bağlıydı İlçenin Millî Mücadele'de ayrı ve özel bir yeri vardır. İlk kurşunu atma şerefini Burhaniyeliler taşımaktadır. İlçe, 29 Haziran 1920'de Yunan işgaline uğramış ve 8 Eylül 1922'de Yunan işgalinden kurtulmuştur. Yunan geri çekilişi sırasında, ilçe merkezinin yakılıp yıkılmasını önlemek için Pelitköylü Borazan Çavuş, bir minareye çıkarak düşman birliklerini gördüğünde hücum borusu çalmaya başlar, düşman kuvvetleri de ilçe merkezi Türkler'in eline geçmiş düşüncesiyle merkeze girmeden geri çekilmeye devam ederler. == Nüfus == İlçe 38 mahalleden oluşmaktadır. İlçe merkezi birbirinden kopuk olarak gelişen iç kısımdaki merkez ve sahil kesiminden oluşur. Artık aradaki kopukluk, gelişen yazlık tipi konut sektörüyle tamamlanmaktadır. İlçenin etnografik yapısı, Manavlar, Yörükler, Mübadil ve Muhacırlardan oluşur. Ayrıca ilçedeki Tahtacı mahallesi, Alevi mahallesidir ve Pelitköy beldesi ise Sünni-Alevi karışık bir yerleşim yeridir. Osmanlı dönemi nüfusuwww.burhaniye.bel.tr, Karasi Sancağı nüfus sayımlarına göre Kemer Osmanlı dönemi nüfusuwww.burhaniye.bel.tr, Karasi Sancağı nüfus sayımlarına göre Kemer Osmanlı dönemi nüfusuwww.burhaniye.bel.tr, Karasi Sancağı nüfus sayımlarına göre Kemer Osmanlı dönemi nüfusuwww.burhaniye.bel.tr, Karasi Sancağı nüfus sayımlarına göre Kemer Yıllar Müslüman Gayrimüslüman Toplam 1899 16478 2406 18884 1897 16602 2347 18949 1887 - - 16683 1877 5653 505 6158 1831 3649 123 3772 == Altyapı == === Belediye === Burhaniye Belediye Başkanları Burhaniye Belediye Başkanları Öksüz Osman 1889-1898 Hilmi Efe 1898-1909 Muharrem Efendi ? Hafız Rıfat 1914-1918 Saip Hoca 1919-1922 Hacı Bekir Sıtkı 1922-1924 Halit Demirkan 1924-1927 Hafız Mustafa 1927-1938 Hüseyin Benderli 1938-1942 Muhittin Taylı 1942-1946 Hakkı Armutçu 1948-1957 Avni Meço 1957-1963 Arif Lim (CHP) 1965-1969 M. Şehabettin Önal (CHP) 1973-1977 Himmet Çoban (CHP) 1977-1980 A. Ferit Çakıroğlu (ANAP) 1984-1989 Necmi Şengider (SHP) 1989-1994 Necdet Uysal (DYP) 1994-1999 Aytekin Esen (DSP) 1999-2004 Fikret Akova (CHP) 2004-2014 Necdet Uysal (AK Parti) 2014-2019 Ali Kemal Deveciler (CHP) 2019- == Turistik yerler == === Ören === küçükresim|sağ|270px|Ören Plajı, Burhaniye-Balıkesir Tarihi ve doğal sit alanı olan Ören’deki asırlık palamut ağaçları, Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu tarafından koruma altına alınmıştır. Ören Plajı, 2000 yılında Avrupa Çevre Eğitim Vakfı (FEE) tarafından verilen ve artık tüm dünyada “Denize Girilebilirlik Ölçütü” olan Mavi Bayrak ile tescil ettirmiştir. Ören’deki doğal bitki örtüsü de ‘Doğal ve Tarihi Sit alanı’ kapsamında koruma altına alınmıştır. Ören Meydanı'nda çokça Sedir (Cedrus liboni), Fıstık çamı (Pinus pinea) ve Palamut meşesi (Quercus Sg) gibi anıt ağaçlar bulunur. === İskele === Sahilinde yat limanı, balıkçı lokantaları ve çay bahçeleri bulunur. === Öğretmenler Mahallesi === Pek çok turistik konaklama, eğlence, yeme-içme, alışveriş ve dinlenme tesislerinin bulunduğu bir sayfiye yeridir. ===Pelitköy === Köy merkezi ana yola 2 km, ilçe merkezine ise 12 km uzaktadır. Yöre halkının başlıca geçim kaynağı zeytinciliktir. Mahallenin deniz kıyısı yeni gelişen ve yazlık sitelerin bulunduğu mahaldir. Sahil kuzeyden güneye doğru Muratçeşme, Yalı, Bağlar Burnu ve İçmeler diye adlandırılır. Ancak aşırı derecede ikincil konut inşası ise zeytinlikler sökülerek sürdürülmektedir. Burhaniyenin bir mahallesidir. === İçmeler === Yeni gelişen ve yazlık sitelerin bulunduğu mahaldir. Pelitköy'e bağlıdır. Deniz kıyısında belediyeye ait bir tesis vardır. == Ekonomi == === Sanayi === İlçede toplam 18 adet zeytinyağı fabrikası bulunmaktadır. Bu fabrikalar son yıllarda sulu baskılı sistemden kontinü sisteme dönüşmektedir. Fabrikalarda zeytin el değmeden ambalajlanmaktadır. Son yıllarda ilçede yapılan çalışmalar neticesinde yağlık olarak değerlendirilen zeytin çeşitleri TSE tarafından yeşil ve siyah sofralık standartlarına alınmıştır. İlçede bulunan 2 salça ve konserve fabrikası yörede ve civar ilçelerde üretilen sebzeleri mevsimlik olarak işlemektedir. Yine ilçede 4 adet süt işleme tesisi (mandıra) ile Körfez bölgesine yönelik çok sayıda ekmek fabrikası faaliyet göstermektedir. === Ticaret === Meslek odalarına kayıtlı toplam 5.000 civarında tüccar ve esnafın ortalama % 50’si faal olarak ticari hayatını sürdürmektedir. İlçede T.C.Ziraat bankası, Türkiye Halk Bankası, Türkiye iş bankası,Yapı kredi bankası, Akbank, Vakıfbank, Garanti Bankası, Denizbank şubeleri bulunmaktadır. === Turizm === İlçede 5 adet turizm işletme belgeli, 1 adet turizm yatırım belgeli, 22 adet belediye ruhsatlı konaklama tesisi bulunmaktadır. Turizm işletme belgeli tesislerde 677, turizm yatırım belgeli tesislerde 276, belediye ruhsatlı tesislerde 1.575 olmak üzere toplam 2.528 adet “turistik nitelikli yatak” mevcuttur. Son yapılan denetimlerde tespit edilen verilere göre; ilçede 28 adet belediye ruhsatlı, 22 adet vergi kayıtlı kiralık ev- oda, 12 adet faaliyete yeni başlamış veya ruhsatsız olmak üzere toplam 62 adet pansiyon bulunmaktadır. Pansiyonların toplam yatak sayıları ise 958 olup, bunların 425’i turistik niteliktedir. İlçedeki mavi bayraklı plajları 4 tane olmak üzere isimleri şunlardır; * Ören Halk Plajı * Öğretmenevleri Plajı * Club Orient * Artemis Tatil Köyü == Kültür == 200px|küçükresim|Koca Camii'nin görünümü. Burhaniye, Kuzey Ege'deki birçok yer gibi, turizm ile geç tanıştığından hala büyük oranda yerel kültürünü korumaktadır. Özellikle iç kesimlerdeki dağ köyleri tipik Yörük köyleridir. İlçede Ege şivesi ile hâlen yaygın olarak konuşulmaktır. İlçe merkezi için "Kemer" adı, Edremit Körfezi ve kıyıları için sadece "Körfez" adı kullanılmaktadır. Keşkek özellikle köylerde yapılan geleneksel bir yemektir. İlçenin pazartesi günleri kurulan pazarı, ilçe geneli ve civar ilçelerde de meşhurdur. İlçenin konu olduğu "Kozak Dağının Çamları" türküsünden bir bölüm; "Kozak Dağı'nın çamları, yere değer dalları. Bizim için yapılmış, şu Kemer konakları." Burhaniye Kuvvay-i Milliye Müzesi: Eski halkevi binası olan 2 katlı taş bina restore edilerek müzeye dönüştürülmüştür. İlçe merkezinde Koca Cami yakınında Kuvâ-i Milliye Şehitler Anıtı 'nın karşısında yer almaktadır. Müzenin ilk katı ilçede çıkan arkeolojik eserlere, ikinci katı ise etnografya bölümü görüntüsündedir. Yağcı Kültür Merkezi: Aslen İskele mahallesindeki eski bir yağ fabrikası olan yapı artık ilçede kültür merkezi olarak faaliyet göstermektedir. Galeri olarak sergilere ve sınırlı sayıda katımcının bulunduğu konsere ev sahipliği yapmaktadır. Ören Açık Hava Tiyatrosu: Ören mahallesinin iç tarafında yer alan tiyatro, yaz döneminde ilçenin başlıca tiyatro ve konser alanıdır. Uluslararası Zeytin ve Zeytinyağı Festivali: İlçenin temel ürünü zeytin ve zeytinyağını tanıtmayı amaçlayan etkinlik, birçok kültürde olduğu gibi hasat sonrası yapılan bir şenliktir. Deve Güreşleri festival bünyesinde yapılan önemli bir etkinliktir. Burhaniye Ören Turizm Kültür ve Sanat Festivali: 20 yılı aşkın bir geçmişi olan festival, yaz döneminde ilçedeki yerli turistlerinde katılımla çok sayıda kişiye ulaşabilmektedir. == Spor == Burhaniye Belediyespor, 2002 yılında Burhaniyespor ve Örenspor'un birleşmesiyle kuruldu.Futbolda körfez amatör kümede mücadele etmektedir. Özellikle bayan basketbolunda başarılı sonuçlar alan takım TKBL de ter dökmektedir.2008 yılında play-off ilk maçında Fenerbahçe ile eşleşmiştir.Takımın sponsorluğunu Bahçeşehir Eğitim Kurumları yapıp takımın ismi de Bahçeşehir Burhaniye Belediyespor olarak değiştirilmiştir. Takımın alt yapıdaki başarılarına örnek olarak millî takıma 4 oyuncu vermesi gösterilebilir. İlçede ayrıca bir yelken kulübü vardır.Burhaniye yelken kulübü spor derneği == Kardeş şehirler== 170px|küçükresim|Burhaniye'de yer alan kardeş şehirler tabelası. * Bijelo Polje, Karadağ * Hürth, Almanya * Murfatlar, Romanya == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Burhaniye belediyesi *Cumhuriyet gazetesi Ozan Yayman, Aksi Yön'ün Güzelliği: Burhaniye *Milliyet gazetesi Fatih Türkmenoğlu, Buz gibi sularda: Ören-Burhaniye