İl

İl, Türkiye Cumhuriyeti'nin taşra teşkilatlanmasında en büyük mülkî yönetim birimi. Osmanlı Devleti'nde uygulanan vilayet sisteminin Türkiye'de ilkin sistem olarak, 1960'ta da isim olarak güncellenmesi ile bu şekli ve ismi almıştır. İl, merkezî idarenin taşra birimlerinin en büyüğüdür. Bir ülkenin, bir vali tarafından idare edilen bölümlerinden her birine verilen addır. Merkezî idarede kanunların uygulanması, kamu düzeninin korunması ve kamu hizmetlerinin yürütülmesinde yetki genişliği esasının uygulanmasına dayanır. Kuruluş esasları kanunla belirtilen devlet tüzel kişiliği içinde yer alan birimdir. 1982 Anayasası'na göre Türkiye, merkezî idare kuruluşu bakımından; coğrafya durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre illere; iller de diğer kademeli bölümlere (ilçe) ayrılır. == İllerde kamu kurumları == Bakanlıkların kuruluş kanunlarına göre illerde, lüzumu kadar teşkilat bulundurulur. Bu teşkilatların her birinin başında, il idare şube başkanları vardır. Bu şube başkanlarının emri altında çalışanlar, ilin ikinci derecede memurlarıdır. Başkanlıkları temsil eden şube başkanları valinin emri altında çalışırlar. Vali, ilde devletin ve hükûmetin temsilcisi ve her bakanın ayrı ayrı her bakımdan mümessili ve bunların idari ve siyasi yürütme vasıtasıdır. == Sorumluluk ve yönetim == İlin genel idaresinden bakanlara karşı ayrı görevler vardır. Valinin tayin ve tespit ettiği işlerde, yeteri kadar vali muavini bulundurulur. Bunlar valinin olmadığı zamanlarda yerine vekâlet ederler. İlin yazı işlerinin düzenlenip yürütülmesinden de sorumludurlar. === Tevsii Mezuniyet === 1982 Anayasası'na göre iller yetki genişliği esasına dayalı olarak yönetilir. == İl Özel İdaresi == İl özel idaresinin vazifeleri arasında, yol, köprü, geçit gibi yerlerin inşaat ve onarım işleri, elektrik, havagazı, su gibi kamu hizmetlerinin işletmeleri, özel sektöre ait fabrika ve tesislerin ruhsat müsaadesi işleri, tarım sektörünün geliştirilmesi gibi sosyal ve ekonomik mahiyetteki hizmetlerin millet faydasına geliştirilmesini sağlayıcı tedbirleri almak ve araştırmak, ilköğretim, mesleki ve teknik okullarla, hastaneleri hizmete açmak, il mallarını kamu yararına kullanmak sayılabilir. === İl özel idaresinin organları === ==== Vali ==== ==== İl genel meclisi ==== İl genel meclisinin üyeleri, 5 yılda bir yapılan seçimlerle vazife alırlar. Valilerin tayini merkezden yapılır. İl genel meclisi, yılda bir defa olmak üzere genel kurul toplantısı yapar. Olağanüstü genel kurul toplantısı yapılabilmesi için İçişleri Bakanlığının izni gerekmektedir. Genel kurulun vazife ve yetkileri arasında, il bütçesini kabul etmek, kurum hizmetleri hakkında kararlar almak, hizmetler için gerekli finansman kaynaklarını tespit etmek gibi hususlar sayılabilir. ==== İl encümeni ==== İl genel meclisinin içinden seçilen dört üyeden meydana gelir. Vazife süreleri bir yıldır. İl bütçe tasarısını inceleyerek müzakere etmek, gider cetvellerinin bütçeye uygun olması hâlinde tasdik etmek, bütçedeki artırma ve eksiltmeleri müzakere etmek, bütçede tespit edilen finansman kaynakları arasında aktarma yapmak, olağan dışı giderlerin kullanma durumlarını tespit etmek, il idaresinin hizmetleri ile ilgili mütalaalarını genel meclise bildirmek gibi hususlar, il daimî encümeninin vazifeleri arasında yer almaktadır. === İl idare kurulu === Vali başkanlığının altında hukuk işleri müdürü, defterdar, bayındırlık, sağlık ve sosyal yardım, tarım, veteriner ile millî eğitim ve kültür müdürlüklerinden meydana gelir. İdari ve istişari nitelikte kararlar almağa yetkili kuruldur. == Bölge idareleri == Kamu hizmetlerinin görülmesinde verim ve uyum sağlamak amacıyla birden çok ili içine alan merkezî idare teşkilatı kurulabilir. Bu teşkilatın görev ve yetkileri, kanunla düzenlenir. == İller ve NüfuslarıTC İçişleri Bakanlığı, Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü > İstatistikler> Belediye Başkanlıklarının 2016 ADNKS Nüfus, Parti, Cinsiyet ve Belediye Başkanlarının İsimlerine Göre Listesi http://www.migm.gov.tr/kurumlar/migm.gov.tr/BELED%C4%B0YELER/belediye_listesi_2016.xlsx 18.04.2017 == Türkiye'de iller ve nüfusları aşağıdaki tabloda yer almaktadır. İl Statü Nüfus (2016) Adana Büyükşehir 2.201.670 Adıyaman Şehir 245.446 Afyonkarahisar 224.968 Ağrı 117.213 Aksaray 213.088 Amasya 104.629 Ankara Büyükşehir ve Başkent 5.346.518 Antalya Büyükşehir 2.328.555 Ardahan Şehir 21.587 Artvin 26.329 Aydın Büyükşehir 1.068.260 Balıkesir 1.196.176 Bartın Şehir 68.881 Batman 402.189 Bayburt 45.407 Bilecik 63.275 Bingöl 111.364 Bitlis 51.118 Bolu 163.018 Burdur 81.559 Bursa Büyükşehir 2.901.396 Çanakkale Şehir 126.062 Çankırı 82.740 Çorum 259.205 Denizli Büyükşehir 1.005.687 Diyarbakır 1.673.119 Düzce Şehir 162.897 Edirne 160.233 Elazığ 374.319 Erzincan 96.248 Erzurum Büyükşehir 762.021 Eskişehir 844.842 Gaziantep 1.974.244 Giresun Şehir 107.953 Gümüşhane 46.986 Hakkâri 56.917 Hatay Büyükşehir 1.555.165 Iğdır Şehir 89.247 Isparta 220.322 İstanbul Büyükşehir 14.804.116 İzmir 4.223.545 Kahramanmaraş 1.112.634 Karabük Şehir 118.373 Karaman 156.056 Kars 82.975 Kastamonu 114.131 Kayseri Büyükşehir 1.358.980 Kırıkkale Şehir 194.675 Kırklareli 74.986 Kırşehir 130.915 Kilis 93.222 Kocaeli Büyükşehir 2.033.441 Konya 2.161.303 Kütahya Şehir 240.814 Malatya Büyükşehir 781.305 Manisa 1.396.945 Mardin 796.237 Mersin 1.773.852 Muğla 923.773 Muş Şehir 93.052 Nevşehir 102.997 Niğde 137.194 Ordu Büyükşehir 750.588 Osmaniye Şehir 229.406 Rize 114.838 Sakarya Büyükşehir 976.948 Samsun 1.295.927 Siirt Şehir 147.271 Sinop 41.386 Sivas 335.943 Şanlıurfa Büyükşehir 1.940.627 Şırnak Şehir 54.032 Tekirdağ Büyükşehir 972.875 Tokat Şehir 148.149 Trabzon Büyükşehir 779.379 Tunceli Şehir 32.858 Uşak 206.234 Van Büyükşehir 1.100.190 Yalova Şehir 116.615 Yozgat 85.679 Zonguldak 108.180 == Ayrıca bakınız == * Türkiye'nin illeri == Kaynakça == İl Kategori:İdari birimler Kategori:Kamu hizmetleri Kategori:Kamu kurumları Kategori:Kamu personeli