Proses akış şeması

Proses akış şeması (çoğunlukla İngilizce kısaltması olan PFD ile anılır), bir endüstriyel süreçteki kütle ve enerji dengelerinin görselleştirilmiş halidir. Proses akış şemaları, çeşitli endüstriyel süreçlerin (örneğin kimyasal süreçlerin) madde ve enerji akımlarını, bu akımların ekipmanlar arasındaki bağlantılarını, akım debilerini ve kimyasal bileşimlerini göstermekle beraber, süreçte kulanılan ekipmanların operasyon koşullarını da gösterir. ISO 10628 gibi uluslararası standartlara göre çizilen proses akış şemaları, ekipmanları ve akımları gösteren semboller ve çizimlerden oluşur. == İçerik == küçükresim|Açık kaynak bir yazılım olan Dia'dan alınmış bazı tipik proses akış şeması sembolleri.Her bir satırdaki sembollerin temsil ettiği ekipmanlar aşağıdaki gibidir: * fan/karıştırıcı, sprey, pnömatik hat, dikey pnömatik hat, ölçüm, basit ısı değiştirici * dikey basit ısı değiştirici, alternatif ısı değiştirici sembolü, alternatif ısı değiştirici sembolü, sabit kabuk-boru tipi ısı değiştirici, yüzer başlıklı kabuk boru tipi ısı değiştirici (u borulu olarak da adlandırlır) * kettle tipi kazan (reboiler), hava soğutmalı ısı değiştirici, zorlamalı çekişli soğutucu, cebri çekişli soğutucu, levha tipi ısı değiştirici * çift borulu ısı değiştirici, ısıtma/soğutma boru demeti, dikey konumlanmış ısıtma/soğutma boru demeti, basit fırın, basit tank, basit knockout tankı, raflı kolon, detaylı gösterilmiş raflı kolon * akışkan teması sağlayan tank (ekstraksiyon kolonu vs.), reaktör/absorpsiyon tankı, otoklav, açık tank, çöktürme tankı, mühürlü tank, kapalı tank, sabit çatılı tank * yüzer kapaklı tank, küresel depolama tankı, basit gaz tutucu, santrifüj pompa/fan, pozitif deplasmanlı döner pompa/kompresör, pistonlu pompa/kompresör, eksenel akımlı fan * kompresör/türbin, ejektör/injektör, AC jeneratörü, vana, vana, kontrol vanası, kontrol vanası * basit filtre, karıştırıcı, siklon/hidrosiklon, sprey kurutucu, santrifüj Proses akış şemaları, bir tasarım işinde genelde ilk oluşturulan akış şemalarındandır. Tipik bir proses akış şeması, okuyucuya aşağıdaki süreç bileşenlerini sembolik olarak gösterir: # Ana borular # Madde akımının yönü # Ana mekanik ekipmanlar # Ana enstrümantasyon ve kontrol bileşenleri Bu bilgilerin yanı sıra, proses akış şemalarında çeşitli tasarım verileri de bulunmaktadır. Bu veriler aşağıdaki gibi sıralanabilir: # Süreçteki mekanik ekipmanların (örneğin pompalar, ısı değiştiriciler, distilasyon kolonları vs.) tasarımında kullanılan koşullar # Ekipmanların operasyon ve tasarım parametereleri (basınç ve sıcaklık) # Madde akımlarının kimyasal bileşimi == Proses akış şeması örnekleri == Aşağıdaki proses akış şeması kimya mühendisliğinde amin gaz arıtma tesisi olarak bilinen bir ünite prosesini göstermektedir: == İlgili standartlar == Proses akış şemaları bazı uluslararası standartlara göre düzenlenmektedir. Aşağıda bu standartlar sıralanmıştır: * ISO 15519-1:2010 (İngilizce): Specification for diagrams for process industry — Part 1: General rules * ISO 15519-2:2015 (İngilizce): Specifications for diagrams for process industry — Part 2: Measurement and control * ISO 10628-1:2014 (İngilizce): Diagrams for the chemical and petrochemical industry — Part 1: Specification of diagrams * ISO 10628-2:2012 (İngilizce): Diagrams for the chemical and petrochemical industry — Part 2: Graphical symbols * ANSI Y32.11: Graphical Symbols For Process Flow Diagrams (2003'te yürürlükten kalktı) * SAA AS 1109: Graphical Symbols For Process Flow Diagrams For The Food Industry == Ayrıca bakınız == * HAZOP * Borulama ve enstrümantasyon şeması (P&ID;) * Sembolik dil (mühendislik) == Notlar == == Kaynakça == == Konuyla ilgili yayınlar == * * * * * == Dış bağlantılar == * Engineering Tool Box sitesinden "PFD" * Proses endüstrilerinde kullanılan basitleştirilmiş proses akış şemaları ve akış diyagramları. Kategori:Kimyasal süreç mühendisliği Kategori:Boru tesisatı Kategori:Diyagramlar Kategori:Süreç mühendisliği