Ardeşen

Ardeşen (Lazca: Art̆aşeni / არტაშენი), Rize'nin il merkezine 45 km mesafede bir ilçesidir. 743 km² yüz ölçümüne sahip ilçe, 1 belde, 42 köy ve yedisi Tunca Beldesi'ne bağlı 28 mahalleden oluşmaktadır. Doğusunda Fındıklı, batısında Pazar, güneyinde Altıparmak Dağları ve kuzeyinde Karadeniz ile çevrilmiş olup, kıyı uzunluğu 10 km'dir. Genel olarak ılıman, dört mevsim yağışlı bir iklime sahip olan ilçenin ortalama sıcaklığı 15 derece civarındadır. İç kısımlarına gidildikçe iklimi biraz daha sertleşmektedir. Ardeşen'in sarp ve engebeli arazisinin neredeyse dörtte biri ormanlık alandır. %10 civarındaki tarıma elverişli arazisinde yetiştirilen başlıca tarım ürünü çaydır. Çay dışında yetişen fındık, kivi, mısır gibi ürünler çoğunlukla ilçe içerisinde tüketilmektedir. İlçede yapılan hayvancılığın da bu faaliyetle uğraşan ailelerin ihtiyacına yönelik olduğu söylenebilir. İlçede süregelen silah üretimini yasal bir çerçeveye oturtmak amacıyla 1993 yılında kurulan ASİLSAN, Türkiye'nin ilk özel silah fabrikası olma özelliği taşımaktadır. En büyük akarsuyu olan Fırtına Deresi'nde, elverişli pek çok parkur bulunduğundan rafting yapılabilmektedir. == Tarih == Ardeşen yerleşiminden ilk kez 1846 tarihli bir belgede "Ardaşen" () olarak bahsedilmiştir. Ardeşen 1916 ve 1918 yılları arasında Ruslar tarafından yönetilmiştir. Daha önce Pazar'a bağlı olan Ardeşen 1 Mart 1953'te ilçe olmuştur. Ardeşen'de tarihi eser olarak cami, kilise, kemer köprü ve ev örnekleri bulunmaktadır. Ayrıca Seslikaya Köyü'nde bulunan Hasan Dede (Efendi) Türbesi de (1890) önemli tarihi eserlerdendir. == Nüfus == küçükresim|250px|Ardeşen'de bulunan Işıklı Camii. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi'nin 2019 verilerine göre ilçe merkez nüfusu bakımından Rize'nin, merkez ve Çayeli ilçesinin ardından 3. en kalabalık ilçesidir. İlçede yaşayan etnik gruplardan bahsederken ilçe nüfusunun çoğunluğunu oluşturan Lazların dışında Hemşinlilerden de bahsetmek gerekir. == İklim == Ardeşen'de okyanusal iklim (Köppen: Cfb) görülmektedir. == Eğitim ve sağlık == İlçede Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı 1 halk eğitim merkezi, 1 öğretmen evi ve akşam sanat okulu, 1 mesleki ve teknik eğitim merkezi, 2 anaokulu, 10 ilkokul, 7 ortaokul, 8 lise bulunmaktadır. Ayrıca Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi'nin Turizm Fakültesi'yle Meslek Yüksekokulu'nun bulunduğu bir yerleşkesi bulunmaktadır. Özel sağlık merkezleri dışında üç adet aile sağlığı merkezi bulunan ilçede vatandaşlar, Ardeşen ve Pazar'da bulunan devlet hastanelerinin birleştirilmesiyle 2011 yılında hizmete giren Kaçkar Devlet Hastanesi'nden de sağlık hizmeti almaktadır. == Politika == === Yerel seçimler === Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri Dönem Belediye Başkanı 1953-1961 Muhammet Kabaoğlu (AP) 1961-1964 Niyazi Akay (CHP) 1964-1973 Muhammet Kabaoğlu (AP) 1973-1980 Nazmi Alçın (CHP) 1981-1986 Lütfü Alemdar (SODEP) 1986-1989 Avni Kabaoğlu (ANAP) 1989-1994 Nazmi Alçın (SHP) 1994-2002 İmdat Sütlüoğlu (RP, FP) 2002-2014 Mümtaz Sinan (AKP) 2014-2019 Hakan Gültekin (AKP) 2019- Avni Kahya (AKP) == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Ardeşen Kaymakamlığı * Ardeşen Belediyesi * Ardeşen Şehir Portalı