Radyofarmasötik

Radyofarmasötikler, radyoaktif izotoplar içeren bir ilaç grubudur. Teşhis ve tedavi ajanı olarak kullanılabilirler. Radyofarmasötikler, dış elektromanyetizmayı veya ultrasonu emen veya değiştiren kontrast maddeden farklı olarak radyasyonu kendileri yayarlar. Radyofarmakoloji, bu ajanlar üzerine uzmanlaşmış bir farmakoloji dalıdır. Bu bileşiklerin ana grubu, vücut dokularındaki fonksiyon kaybını teşhis etmek için kullanılan radyoizleyicilerdir. Tüm tıbbi izotoplar radyoaktif olmasa da, radyofarmasötikler bu tür ilaçların en eski ve en yaygın olanlarıdır. == İlaç isimlendirme == Diğer farmasötik ilaçlarda olduğu gibi, çeşitli standartlar bir arada bulunmasına rağmen, radyofarmasötikler için de ilaç terminolojisinde bir standardizasyon mevcuttur. Bu ajanlar için INN, Amerikan Farmakopesi (USP) adları ve IUPAC adları, önemsiz biçim farklılıkları dışında genellikle benzerdir. == Spesifik radyofarmasötikler == Nükleer tıpta kullanılan radyofarmasötiklerin listesi aşağıdadır. Bazı radyoizotoplar, bir ilaca bağlı olmadan iyonik veya inert formda kullanılır; bunlar da listeye dahildir. Her radyoizotopu içeren bir bölüm ve bu radyoizotopun kullanıldığı radyofarmasötiği içeren bir tablo vardır. Bölümler, radyoizotopların İngilizce isimlerine göre alfabetik olarak sıralanmıştır. Aynı elementi içeren bölümler kütle numaralarına göre sıralanmıştır. === Kalsiyum-47 === 47Ca bir beta ve gama yayıcıdır. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme Ca-47-Ca2+ Kemik metabolizması IV İn-vitro Görüntü vermeyen === Karbon-11 === 11C bir pozitron yayıcıdır. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme C11-L-metil-metiyonin Beyin tümörü görüntüleme Paratiroid görüntüleme IV İn-vivo Görüntü veren === Karbon-14 === 14C bir beta yayıcıdır. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme C14-Glikokolik asit İnce bağırsakta aşırı bakteri üremesi için nefes testi Oral İn-vitro Görüntü vermeyen C14-PABA (para-amino benzoik asit) Pankreatik çalışmalar Oral İn-vitro Görüntü vermeyen C14-Üre Helicobacter pylori tespiti için nefes testi Oral İn-vitro Görüntü vermeyen C14-d-ksiloz İnce bağırsakta aşırı bakteri üremesi için nefes testi Oral İn-vitro Görüntü vermeyen === Krom-51 === 51Cr bir gama yayıcıdır. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme Cr51-[heart scan/blood volume Red cell volume heart scan; sites of sequestration; gastrointestinal blood loss IV İn-vitro Görüntü vermeyen Cr51-Cr3+ Gastrointestinal protein loss IV İn-vitro Görüntü vermeyen Cr51-EDTA (ethylenediaminetetraacetic acid) Glomerular filtration rate measurement IV İn-vitro Görüntü vermeyen === Kobalt-57 === 57Co bir gama yayıcıdır. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme Co57-Cyanocobalamin (vitamin B12) Gastrointestinal absorption Oral İn-vitro Görüntü vermeyen === Kobalt-58 === 58Co bir gama yayıcıdır. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme Co58-Cyanocobalamin (vitamin B12) Gastrointestinal absorption Oral İn-vitro Görüntü vermeyen === Erbiyum-169 === 169Er bir beta yayıcıdır. İsim Treatment of Uygulama yolu Er169-Colloid Arthritic conditions Intra-articular === Flor-18 === 18F is a positron emitter with a half-life of 109 minutes. It is produced in medical cyclotrons, usually from oxygen-18, and then chemically attached to a pharmaceutical. See PET scan. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme F18-FDG (Fluorodeoxyglucose) Tumor imaging Myocardial imaging IV İn-vivo Görüntü veren F18-Sodium Fluoride Bone imaging IV İn-vivo Görüntü veren F18-Fluorocholine Prostate tumor imaging IV İn-vivo Görüntü veren F18-Desmethoxyfallypride Dopamine receptor imaging IV İn-vivo Görüntü veren === Galyum-67 === 67Ga is a gamma emitter. See gallium scan. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme Ga67-Ga3+ Tumor imaging IV İn-vivo Görüntü veren Ga67-Ga3+ Infection/inflammation imaging IV İn-vivo Görüntü veren === Galyum-68 === 68Ga is a positron emitter, with a 68-minute half-life, produced by elution from germanium-68 in a gallium-68 generator. See also positron emission tomography. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme Ga68-Dotatoc or Dotatate Neuroendocrine tumor imaging IV İn-vivo Görüntü veren Ga68-PSMA Prostate cancer imaging IV İn-vivo Görüntü veren === Hidrojen-3 === 3H or tritium is a beta emitter. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme H3-water Total body water Oral or IV İn-vitro Görüntü vermeyen === İndiyum-111 === 111In is a gamma emitter. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme In111-DTPA (diethylenetriaminepenta-acetic acid) Ventriculo-peritoneal shunt (LaVeen Shunt) intraperitoneal injection İn-vivo Imaging the radioactive substance In111-DTPA (diethylenetriaminepenta-acetic acid) Cisternography Intra-cisternal İn-vivo Görüntü veren In111-Leukocytes Infection/inflammation imaging IV İn-vivo Görüntü veren In111-Platelets Thrombus imaging IV İn-vivo Görüntü veren In111-Pentetreotide Somatostatin receptor imaging IV İn-vivo Görüntü veren In111-Octreotide Somatostatin receptor imaging (Octreoscan) IV İn-vivo Görüntü veren === İyot-123 === Iodine-123 (I-123) is a gamma emitter. It is used only diagnostically, as its radiation is penetrating and short- lived. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme I123-Iodide Thyroid uptake Oral or IV İn-vivo Görüntü vermeyen I123-Iodide Thyroid imaging Thyroid metastases imaging Oral or IV İn-vivo Görüntü veren I123-o-Iodohippurate Renal imaging IV İn-vivo Görüntü veren I123-MIBG (m-iodobenzylguanidine) Neuroectodermal tumour imaging IV İn-vivo Görüntü veren I123-FP-CIT SPECT imaging of Parkinson's Disease IV İn-vivo Görüntü veren === İyot-125 === 125I is a gamma emitter with a long half-life of 59.4 days (the longest of all radioiodines used in medicine). Iodine-123 is preferred for imaging, so I-125 is used diagnostically only when the test requires a longer period to prepare the radiopharmaceutical and trace it, such as a fibrinogen scan to diagnose clotting. I-125's gamma radiation is of medium penetration, making it more useful as a therapeutic isotope for brachytherapy implant of radioisotope capsules for local treatment of cancers. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme I125-fibrinogen Clot imaging IV İn-vivo Görüntü veren === İyot-131 === 131I is a beta and gamma emitter. It is used both to destroy thyroid and thyroid cancer tissues (via beta radiation, which is short-range), and also other neuroendocrine tissues when used in MIBG. It can also be seen by a gamma camera, and can serve as a diagnostic imaging tracer, when treatment is also being attempted at the same time. However iodine-123 is usually preferred when only imaging is desired. ==== Teşhis ==== İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme I131-Iodide Thyroid uptake Oral İn-vivo Görüntü vermeyen I131-Iodide Thyroid metastases imaging Oral or IV İn-vivo Görüntü veren I131-MIBG (m-iodobenzylguanidine) Neuroectodermal tumor imaging IV İn-vivo Görüntü veren ==== Tedavi ==== İsim Treatment of Uygulama yolu I131-Iodide Thyrotoxicosis Oral or IV I131-Iodide Non-toxic goiter Oral or IV I131-Iodide Thyroid carcinoma Oral or IV I131-MIBG (m-iodobenzylguanidine) Malignant disease IV === Demir-59 === 59Fe is a beta and gamma emitter. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme Fe59-Fe2+ or Fe3+ Iron metabolism IV İn-vitro Görüntü vermeyen === Kripton-81m === 81Krm is a gamma emitter. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Imaging / non-imaging the radioactive substance Kr81m-Gas Lung ventilation imaging Inhalation İn-vivo Görüntü veren Kr-81m-Aqueous solution Lung perfusion imaging IV İn-vivo Görüntü veren === Lutesyum-177 === 177 is a beta emitter. İsim Treatment of Uygulama yolu In-vitro / in-vivo 177Lu-DOTA-TATE gastroenteropancreatic neuroendocrine tumors (GEP-NETs) IV İn-vivo === Azot-13 === 13N is a positron emitter. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme N13-Ammonia Myocardial blood flow imaging IV İn-vivo Görüntü veren === Oksijen-15 === 15O is a positron emitter. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme O15-Water Cerebral blood flow imaging Myocardial blood flow imaging IV bolus İn-vivo Görüntü veren === Fosfor-32 === 32P is a beta emitter. İsim Treatment of Uygulama yolu P32-Phosphate Polycythemia and related disorders Oral or IV === Radyum-223 === 223Ra is an alpha emitter. İsim Treatment of Uygulama yolu Ra223 cation (223RaCl2) metastatic cancer in bone IV === Rubidyum-82 === 82Rb is a positron and gamma emitter. İsim İnceleme Uygulama yolu Rb-82 Chloride Myocardial Imaging IV === Samaryum-153 === 153Sm is a beta and gamma emitter. İsim Treatment of Uygulama yolu Sm153-EDTMP (Ethylenediaminotetramethylenephosphoric acid) Bone metastases IV === Selenyum-75 === 75Se is a gamma emitter. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme Se75-Selenorcholesterol Adrenal gland imaging IV İn-vivo Görüntü veren Se75-SeHCAT (23-Seleno-25-homo-tauro- cholate) Bile salt absorption Oral İn-vivo Görüntü veren === Sodyum-22 === 22Na is a positron and gamma emitter. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme Na22-Na+ Electrolyte studies Oral or IV İn-vitro Görüntü vermeyen === Sodyum-24 === 24Na is a beta and gamma emitter. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme Na24-Na+ Electrolyte studies Oral or IV İn-vitro Görüntü vermeyen === Stronsiyum-89 === 89Sr is a beta emitter. İsim Treatment of Uygulama yolu Sr89-Chloride Bone metastases IV === Teknesyum-99m === Technetium-99m is a gamma emitter. It is obtained on-site at the imaging center as the soluble pertechnetate which is eluted from a technetium-99m generator, and then either used directly as this soluble salt, or else used to synthesize a number of technetium-99m-based radiopharmaceuticals. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme Tc99m-pertechnetate Thyroid uptake and thyroid imaging Stomach and salivary gland imaging Meckel's diverticulum imaging Brain imaging Micturating cystogram First pass blood flow imaging First pass peripheral vascular imaging IV İn-vivo Görüntü veren Tc99m-pertechnetate Lacrimal imaging Eye drops İn-vivo Görüntü veren Tc99m-Human albumin Cardiac blood pool imaging IV İn-vivo Görüntü veren Tc99m-Human albumin Peripheral vascular imaging IV İn-vivo Görüntü veren Tc99m-Human albumin macroaggregates or microspheres Lung perfusion imaging IV İn-vivo Görüntü veren Tc99m-Human albumin macroaggregates or microspheres Lung perfusion imaging with venography IV İn-vivo Görüntü veren Tc99m-Phosphonates and phosphates (MDP/HDP) Bone imaging IV İn-vivo Görüntü veren Tc99m-Phosphonates and phosphates Myocardial imaging IV İn-vivo Görüntü veren Tc99m-DTPA (diethylenetriaminepenta-acetic acid) Renal imaging First pass blood flow studies Brain imaging IV İn-vivo Görüntü veren Tc99m-DTPA (diethylenetriaminepenta- acetic acid) Lung ventilation imaging Aerosol inhalation İn-vivo Görüntü veren Tc99m-DMSA(V) (dimercaptosuccinic acid) Tumor imaging IV İn-vivo Görüntü veren Tc99m-DMSA(III) (dimercaptosuccinic acid) Renal imaging IV İn-vivo Görüntü veren Tc99m-Colloid Bone marrow imaging GI Bleeding IV İn-vivo Görüntü veren Tc99m-Colloid Lymph node imaging Interstitial İn-vivo Görüntü veren Tc99m-Colloid Esophageal transit and reflux imaging Gastric emptying imaging Oral İn-vivo Görüntü veren Tc99m-Colloid Lacrimal imaging Eye drops İn-vivo Görüntü veren Tc99m-HIDA (Hepatic iminodiacetic acid) Functional biliary system imaging IV İn-vivo Görüntü veren Tc99m-Denatured (heat damaged) red blood cells Red cell volume Spleen imaging IV İn-vitro Görüntü vermeyen Tc99m-Whole red blood cells GI bleeding Cardiac blood pool imaging Peripheral vascular imaging IV İn-vivo Görüntü veren Tc99m-MAG3 (mercaptoacetyltriglycine) Renal imaging First pass blood flow imaging IV İn-vivo Görüntü veren Tc99m-Exametazime (HMPAO) Cerebral blood flow imaging IV İn-vivo Görüntü veren Tc99m-Exametazime labelled leucocytes Infection/inflammation imaging IV İn-vivo Görüntü veren Tc99m-Sestamibi (MIBI - methoxy isobutyl isonitrile) Parathyroid imaging Non-specific tumor imaging Thyroid tumor imaging Breast imaging Myocardial imaging IV İn-vivo Görüntü veren Tc99m-Sulesomab (IMMU-MN3 murine Fab'-SH antigranulocyte monoclonal antibody fragments) Infection/inflammation imaging IV İn-vivo Görüntü veren Tc99m-Technegas Lung ventilation imaging Inhalation İn-vivo Görüntü veren Tc99m-Human immunoglobulin Infection/inflammation imaging IV İn-vivo Görüntü veren Tc99m-Tetrofosmin Parathyroid imaging Myocardial imaging IV İn-vivo Görüntü veren Tc99m-ECD (ethyl cysteinate dimer) Brain imaging----- IV İn-vivo Görüntü veren === Talyum-201 === 201Tl is a gamma emitter. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme Tl201-Tl+ Non-specific tumor imaging Thyroid tumor imaging Myocardial imaging Parathyroid imaging IV İn-vivo Görüntü veren === Ksenon-133 === 133Xe is a gamma emitter. İsim İnceleme Uygulama yolu İn-vitro / in-vivo Görüntüleme Xe133-gas Lung ventilation studies Inhalation İn-vivo Görüntü veren Xe133 in isotonic sodium chloride solution Cerebral blood flow IV İn-vivo Görüntü veren === İtriyum-90 === 90Y is a beta emitter. İsim Treatment of Uygulama yolu Y90-Silicate Arthritic conditions Intra-articular Y90-Silicate Malignant disease Intracavitary == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Medical radionuclides production simulator – IAEA Kategori:Uyuşturucu maddeler Kategori:İzotoplar Kategori:Teşhis Kategori:Tıbbi radyokimya