Bombardier Challenger 600

Bombardier Challenger 600 serisi Bill Lear tarafından tasarlanan ve Bombardier tarafından 1989'da satın alınmadan önce ilk olarak Canadair tarafından üretilen iş jeti ailesidir. == Gelişimi == Uçak, Learjet'in de başkanlığını yürütmüş olan Bill Lear tarafından 1976'da tasarlanmıştır.İlk adı LearStar 600 olarak verilmiştir. Uçağın Canadair'e satılmasıyla beraber uçağın adı da CL-600 Challenger olarak değiştirilmiştir. Üretildiği zamanlar genişletilmiş kabiniyle yolcuların içinde eğilmeden yürümesine olanak sağlayan ilk iş jeti olmuştur. Süperkritik kanat kullanılan ilk iş jeti olması da CL-600'ü özel kılar. 8 Kasım 1978'de ilk prototipi Montreal, Kanada'da üretilmiştir. 3 Nisan 1980'de ilk test uçuşunu gerçekleştirirken Mojave çölünde Stall sebebiyle kazaya uğramış ve bir test pilotunun hayatını kaybetmesine sebep olmuştur. Uçak daha sonra FAA tarafından sertifikalandırılmıştır. == Türevleri == === CL-600 === * CL-600 - Avco Lycoming tarafından geliştirilen ALF 502L turbofan motorları kullanıyordu. Bu motorların her birisi 7,500 lbf (33.6 kN) itki üretiyordu. 1983 yılına kadar 83 adet üretilmiştir. * CL-600S - Kanada Hava Kuvvetleri tarafından CC-144, CE-144, ve CX-144 olarak kullanılmıştır. === CL-601 === * CL-601-1A - CL-600 tiplerinin kanat ucu plakaları eklenerek performansı arttırılmış halleri olarak sahneye çıkmıştır. General Electric motorları kullanmıştır. 4 adeti Cl-144S olarak Kanada Hava Kuvvetleri'ne olmak üzere 66 adet üretilmiştir. * CL-601-1A/ER - 601-1A ilave yakıt tanklarına sahip CL-601-1A türevidir. * CL-601-3A - Güçlendirilmiş motor ve cam kokpit'e sahiptir. Bombardier tarafından pazarlanan ilk modeldir. * CL-601-3A/ER - 601-3A'ya ilave yakıt tankı eklenerek elde edilmiştir. * CL-601-3R - Uçak kuyruk kısmına ilave yakıt tankı eklenerek elde edilmiştir. === CL-604 === * CL-604 - 601 üzerinde önemli ölçüde yapılan değişiklikler ortaya CL-604'ü çıkarmıştır. Daha güçlü motorlar, daha geniş yakıt tankları, tamamen yeni bagaj kısmı, kanat ve kuyruktaki yapısal iyileştirmeler, yeni elektronik uçuş aletleri başta gelen yeniliklerdir. ABD Sahil Güvenlik Kuvvetleri, Kasım 2005'te C-143A olarak bir adet CL-604'ü envanterine katmıştır. (MRC2A). === CL-605 === * CL-605 - 2006 yılının başında CL-604'ün aviyoniklerinin ve yapısal dayanıklılığının yenilenmesi ile ortaya çıkan bir tasarımdır. Ayrıca daha geniş kabin pencerelerine sahiptir. Geniş kabiniyle dikkat çekmektedir. === CL-610 === * CL-610 Challenger E 24 yolcu alacak şekilde genişletilmiş Challenger ailesi üyesidir. 1981'de tasarlanan uçak hiç üretilmemiştir. == Kullanıcılar == === Askeri Kullanıcılar === ; * Arjantin Hava Kuvvetleri ; * Avustralya Kraliyet Hava Kuvvetleri ; * Kanada Hava Kuvvetleri ; * Çin Halk Cumhuriyeti Hava Kuvvetleri ; * Hırvatistan Hükûmeti ; * Çek Cumhuriyeti Hava Kuvvetleri ; * Danimarka Kraliyet Hava Kuvvetleri ; * Luftwaffe ; * ABD Hava Kuvvetleri * ABD Sahil Güvenlik Kuvvetleri == Kazalar ve olaylar == * 11 Mart 2018'de Türkiye merkezli bir şirkete ait Bombardier Challenger, İran'da düştü ve uçaktaki on bir kişiden kurtulan olmadı. == Özellikleri (CL-601-3A) == Mürettebat= 2 (pilot & birinci subay) Kapasite= Konfigürasyona bağlı olarak azami 19 yolcu Ana uzunluk= 20.85 m Kanat Açıklığı= 19.61 m Yükseklik= 6.30 m Alan= 48.3 m² Boş ağırlık= 9292 kg Azami Kalkış Ağırlığı= 19550 kg Motorlar= General Electric CF-34-3A Motor Tipi= Turbofan Motor Sayısı= 2 Ana İtki= 40.7 kN Azami Hız= Mach .84 (851 km/h, 529 mph) Menzil= 6236 km (3366 nm, 3875 mi) Tavan İrtifası= 12500 m (41000 ft) Tırmanma Oranı= 1355 m/min (4450 ft/min) == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Bombardier Challenger 605 Official Website * Canadian Forces CC-144 Challenger website Kategori:İş jetleri Kategori:Çift motorlu jetler