Rusya'nın federal bölümleri

Rusya'nın federal bölümleri ( subyektı Rossiyskoy Federatsii), Rusya Anayasası'na göre Rusya'nın en üst düzey idari bölümleri olan kurucu varlıklardır. Rusya, 85 adet federal bölüme ayrılmakta olup bu bölümler cumhuriyetler, kraylar, oblastlar, federal şehirler, özerk oblastlar ve özerk okruglar olmak üzere altı düzeyde toplanmaktadır. Her federal bölümün kendi anayasası, yöneticisi, parlamentosu ve anayasa mahkemesi bulunmaktadır. Bu federal bölümlerin hepsi eşit bir biçimde iki delege ile Federal Meclis'in üst meclisi olan Federasyon Meclisi'nde temsil edilirler. Bununla birlikte sahip oldukları özerklik bakımından farklılık gösterirler. Çukotka Özerk Okrugu istisna olmak kaydıyla özerk okruglar kendi federal haklarıyla birlikte kendilerinden daha büyük bir federal bölüme bağlıdır. 1993 yılında Rusya Federasyonu 89 federal bölümden oluşmaktaydı. 2008 yılına kadar federal bölümlerin sayısı birkaç bölümün birleşmesi nedeniyle 83'e düştü. Son olarak 2014 yılında Kırım'ın ilhakının ardından Sivastopol ve Kırım Cumhuriyeti Rusya'nın 84. ve 85. federal bölümleri haline geldiler. Bu bölümler uluslararası alanda Ukrayna'nın parçası olarak kabul edilmektedirler.Kremlin.ru. Договор между Российской Федерацией и Республикой Крым о принятии в Российскую Федерацию Республики Крым и образовании в составе Российской Федерации новых субъектов Tüm federal bölümler daha büyük sekiz federal bölge altında toplanmıştır. Bu bölgeler idari bölümler olmayıp federal hükûmetin farklı federal bölümlerdeki faaliyetlerini organize etmekten sorumludurlar. == Hiyerarşik düzen == küçükresim|300px| Her federal bölüm aşağıdaki kategorilerden birine dahildir: * Cumhuriyetler (республика respublika), özerktirler, her birinin kendi anayasaları, cumhurbaşkanları ve meclisleri vardır, uluslararası ilişkilerde federal hükûmetçe temsil edilirler ve her biri belirli bir etnik kökenin ana vatanı kabul edilirler. Toplam 22 adet bulunmaktadır. * Oblastlar (область oblast), bir valisi ve yerel olarak seçilmiş bir meclisi bulunan en yaygın federal bölümlerdir. Genel olarak oblast merkezinin ismini alırlar. Toplam 46 adet bulunmaktadır. * Kraylar (край kray), esas itibarı ile oblastlar ile aynı olup zamanında öncü bölge sayıldıklarından bu isimle adlandırılmışlardır. Toplam dokuz adet bulunmaktadır. * Özerk oblastlar (автономная область avtonomnaya oblast), oblastlardan daha özerk oblastlardır. Rusya'nın tek özerk oblastı Yahudi Özerk Oblastı'dır. * Özerk okruglar (автономный округ avtonomni okrug), oblastlardan daha özerk ama cumhuriyetlerden daha bağımlı federal bölümlerdir. Genellikle önemli veya baskın etnik azınlığa sahiptirler ve Çukotka Özerk Okrugu istisna olmak kaydıyla kendilerinden daha büyük bir federal bölüme bağlıdır. Toplam dört adet bulunmaktadır. * Federal şehirler (федеральный город federalni gorod), federal hükûmetin doğrudan yönetimi altında olan ayrı bölgeler gibi hareket eden büyük şehirlerdir. == Federal bölümler == orta|700px Kod Adı Bayrak Arma Başkent Tür Federal bölge Yüzölçümü (km²) Nüfus (2002) ISO 01 Adıge Cumhuriyeti 02 Başkurdistan 03 Buryatya 04 Altay Cumhuriyeti 05 Dağıstan 06 İnguşetya 07 Kabardino-Balkarya 08 Kalmıkya 09 Karaçay-Çerkesya 10 Karelya 11 Komi Cumhuriyeti 12 Mari El 13 Mordovya 14 Saha Cumhuriyeti 15 Kuzey Osetya-Alanya 16 Tataristan 17 Tuva Cumhuriyeti 18 Udmurtya 19 Hakasya 20 Çeçenistan 21 Çuvaşistan 22 Altay Krayı 23 Zabaykalski Krayı 24 Kamçatka Krayı 25 Krasnodar Krayı 26 Krasnoyarsk Krayı 27 Perm Krayı 28 Primorski Krayı 29 Stavropol Krayı 30 Habarovsk Krayı 31 Amur Oblastı 32 Arhangelsk Oblastı 33 Astrahan Oblastı 34 Belgorod Oblastı 35 Bryansk Oblastı 36 Vladimir Oblastı 37 Volgograd Oblastı 38 Vologda Oblastı 39 Voronej Oblastı 40 İvanovo Oblastı 41 İrkutsk Oblastı 42 Kaliningrad Oblastı 43 Kaluga Oblastı 44 Kemerovo Oblastı 45 Kirov Oblastı 46 Kostroma Oblastı 47 Kurgan Oblastı 48 Kursk Oblastı 49 Leningrad Oblastı 50 Lipetsk Oblastı 51 Magadan Oblastı 52 Moskova Oblastı 53 Murmansk Oblastı 54 Nijni Novgorod Oblastı 55 Novgorod Oblastı 56 Novosibirsk Oblastı 57 Omsk Oblastı 58 Orenburg Oblastı 59 Oryol Oblastı 60 Penza Oblastı 61 Pskov Oblastı 62 Rostov Oblastı 63 Ryazan Oblastı 64 Samara Oblastı 65 Saratov Oblastı 66 Sahalin Oblastı 67 Sverdlovsk Oblastı 68 Smolensk Oblastı 69 Tambov Oblastı 70 Tver Oblastı 71 Tomsk Oblastı 72 Tula Oblastı 73 Tümen Oblastı 74 Ulyanovsk Oblastı 75 Çelyabinsk Oblastı 76 Yaroslavl Oblastı 77 Moskova 78 Sankt-Peterburg 79 Yahudi Özerk Oblastı 80 Kırım CumhuriyetiUluslararası alanda Ukrayna'nın parçası olarak kabul edilmektedir. 45x45px 45x45px Simferopol Cumhuriyet Güney 26,964 1,966,801 — 81 Nenets Özerk OkruguArhangelsk Oblastı'na bağlıdır. 82 Hantı-Mansi Özerk OkruguTümen Oblastı'na bağlıdır. 83 Çukotka Özerk Okrugu 84 Yamalo-Nenets Özerk Okrugu 85 Sivastopol 45x45px 45x45px — Federal şehir Güney 864 379,200 — — Rusya == Birleşmeler == küçükresim|orta|750px|Birleştirilen veya birleştirilmesi planlanan federal bölümler 2005 yılından başlayarak bazı bölümler birleştirilerek daha büyük bölümler oluşturuldu. Birleştirmeler 1 Mart 2008 tarihi itibari ile tamamlanmış olup günümüzde henüz yeni bir birleştirme planlanmamaktadır. Referendum tarihi Birleşme tarihi Birleşenler 7 Aralık 2003 1 Aralık 2005 Perm Oblastı + Komi-Permyak Özerk Okrugu → Perm Krayı 17 Nisan 2005 1 Ocak 2007 Krasnoyarsk Krayı + Evenk Özerk Okrugu + Taymir Özerk Okrugu → Krasnoyarsk Krayı 23 Ekim 2005 1 Temmuz 2007 Kamçatka Oblastı + Koryak Özerk Okrugu → Kamçatka Krayı 16 Nisan 2006 1 Ocak 2008 İrkutsk Oblastı + Ust-Orda Buryat Özerk Okrugu → İrkutsk Oblastı 11 Mart 2007 1 Mart 2008 Çita Oblastı + Agin Buryat Özerk Okrugu → Zabaykalski Krayı == Ayrıca bakınız == * Rusya'nın idari bölümleri * Rusya'nın federal bölgeleri * Rusya'nın ekonomik bölgeleri * ISO 3166-2:RU == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Russian Classifier of Municipal Entities Territories (OTKMO)