Antik Yunan matematikçilerinin zaman çizelgesi

Bu, "Antik Yunan matematikçilerinin zaman çizelgesi"dir. (ayrıca bkz. Antik Yunan matematikçilerinin kronolojisi). == Zaman çizelgesi == Tarihçiler geleneksel olarak Yunan Matematiğinin başlangıcını, ile gösterilen MÖ 600'e Miletli Thales çağına ( MÖ 624–548) uygun olarak yerleştirirler. MÖ 300'deki , Öklid'in Elemanları'nın ilk yayınlandığı yaklaşık yılı gösterir. MS 300, , antik çağlardaki son büyüklerden biri olan Yunan matematikçi İskenderiyeli Pappus ()'a referans verir. Düz kalın , Anno Domini (AD) sisteminde yer almayan milat'ı (sıfır yılını) göstermektedir. DateFormat=yyyy ImageSize = width:830 height:auto barincrement:23 Period = from:-700 till:870 TimeAxis = orientation:horizontal AlignBars = justify PlotArea = width:700 top:0 left:100 bottom:30 Colors = id:line value:rgb(0.8,0.6,0.8) id:liteline value:rgb(0.9,0.9,0.9) id:bg value:white id:color1 value:rgb(0.9,0.7,0.6) id:color2 value:rgb(0.9,0.9,0.1) id:color3 value:rgb(0.9,0.5,0.7) id:color4 value:rgb(0.8,0.6,0.8) id:color5 value:rgb(0.8,0.6,0.6) id:color6 value:rgb(0.8,0.7,0.8) id:color7 value:rgb(0.8,0.6,0.7) id:color8 value:rgb(0.8,0.8,0.6) id:color9 value:rgb(0.8,0.5,0.7) id:color10 value:rgb(0.7,0.8,0.7) id:color11 value:rgb(0.7,0.9,0.8) id:color12 value:rgb(0.6,0.9,0.8) id:color13 value:rgb(0.1,0.9,0.9) id:color14 value:rgb(1,0.9,0.9) id:color15 value:rgb(1,0.9,0.8) id:color16 value:rgb(1,0.9,0.7) id:color17 value:rgb(1,0.8,0.9) id:color18 value:rgb(1,0.8,0.8) id:color19 value:rgb(1,0.8,0.7) id:color20 value:rgb(1,0.7,0.9) id:color21 value:rgb(1,0.7,0.8) id:color22 value:rgb(1,0.7,0.7) id:color23 value:rgb(0.9,0.9,0.8) id:color24 value:rgb(0.9,0.9,0.7) id:color25 value:rgb(0.9,0.9,0.6) id:color26 value:rgb(0.9,0.8,0.9) id:color27 value:rgb(0.9,0.8,0.8) id:color28 value:rgb(0.9,0.8,0.7) id:color29 value:rgb(0.9,0.8,0.6) id:color30 value:rgb(0.9,0.8,0.5) id:color31 value:rgb(0.9,0.7,0.9) id:color32 value:rgb(0.9,0.7,0.8) id:color33 value:rgb(0.9,0.7,0.7) id:color34 value:rgb(0.9,0.7,0.6) id:color35 value:rgb(0.9,0.6,0.5) id:color36 value:rgb(0.9,0.6,0.9) id:color37 value:rgb(0.9,0.6,0.8) id:color38 value:rgb(0.9,0.6,0.7) id:color39 value:rgb(0.9,0.6,0.6) id:color40 value:rgb(0.9,0.6,0.5) id:color41 value:rgb(0.8,0.9,0.9) id:color42 value:rgb(0.8,0.9,0.8) id:color43 value:rgb(0.8,0.9,0.7) id:color44 value:rgb(0.8,0.9,0.6) id:color45 value:rgb(0.8,0.8,0.9) id:color46 value:rgb(0.8,0.8,0.8) id:color47 value:rgb(0.8,0.8,0.7) id:color48 value:rgb(0.8,0.8,0.6) id:color49 value:rgb(0.8,0.7,0.9) id:color50 value:rgb(0.8,0.8,0.8) id:color51 value:rgb(0.8,0.8,0.7) id:color52 value:rgb(0.8,0.8,0.6) LineData = at:-600 color:green at:-300 color:purple at:0 color:black at:300 color:red ScaleMajor = gridcolor:line unit:year increment:100 start:-700 ScaleMinor = gridcolor:liteline unit:year increment:20 start:-700 PlotData= width:13 textcolor:black align:center shift:(0,-4) bar:Thales from:-624 till:-548 color:skyblue text:" " bar:Theano from:-600 till:-550 color:color50 text:" " bar:Pythagoras from:-580 till:-500 color:yellow text:" " bar:Anaxagoras from:-500 till:-428 color:pink text:" " bar:Zeno_of_Elea from:-490 till:-430 color:color1 text:" " bar:Oenopides from:-490 till:-420 color:color2 text:" " bar:Hippasus from:-478 till:-385 color:color20 text:" " bar:Hippocrates from:-470 till:-400 color:color3 text:" " bar:Philolaus from:-470 till:-385 color:color50 text:" " bar:Theodorus from:-465 till:-398 color:color4 text:" " bar:Hippas from:-460 till:-400 color:orange text:" " bar:Democritus from:-460 till:-370 color:red text:" " bar:Bryson from:-450 till:-390 color:color5 text:" " bar:Bion from:-430 till:-370 color:color50 text:" " bar:Archytas from:-428 till:-347 color:drabgreen text:" " bar:Theaetetus from:-417 till:-369 color:color6 text:" " bar:Thymaridas from:-400 till:-350 color:color7 text:" " bar:Eudoxus from:-400 till:-355 color:color8 text:" " bar:Xenocrates from:-396 till:-314 color:color9 text:" " bar:Dinostratus from:-390 till:-320 color:color10 text:" " bar:Menaechmus from:-380 till:-320 color:color11 text:" " bar:Aristaeus from:-370 till:-300 color:color12 text:" " bar:Callippus from:-370 till:-300 color:color51 text:" " bar:Autolycus from:-360 till:-290 color:color13 text:" " bar:Dicaearchus from:-350 till:-285 color:color50 text:" " bar:Eudemus from:-350 till:-290 color:color35 text:" " bar:Euclid from:-325 till:-265 color:coral text:" " bar:Aristarchus from:-310 till:-230 color:color14 text:" " bar:Archimedes from:-287 till:-212 color:color15 text:" " bar:Ctesibius from:-285 till:-222 color:color50 text:" " bar:Chrysippus from:-280 till:-206 color:color16 text:" " bar:Conon from:-280 till:-220 color:color17 text:" " bar:Nicomedes from:-280 till:-210 color:color50 text:" " bar:Philon from:-280 till:-220 color:color18 text:" " bar:Eratosthenes from:-276 till:-194 color:color19 text:" " bar:Apollonius from:-262 till:-190 color:color20 text:" " bar:Dionysodorus from:-250 till:-190 color:color21 text:" " bar:Diocles from:-240 till:-180 color:color22 text:" " bar:Zenodorus from:-200 till:-140 color:color23 text:" " bar:Hipparchus from:-190 till:-120 color:color24 text:" " bar:Hypsicles from:-190 till:-120 color:color25 text:" " bar:Perseus from:-180 till:-120 color:color26 text:" " bar:Theodosius from:-160 till:-90 color:color27 text:" " bar:Zeno_of_Sidon from:-150 till:-70 color:color28 text:" " bar:Posidonius from:-135 till:-51 color:color29 text:" " bar:Geminus from:-100 till:-30 color:color30 text:" " bar:Sosigenes from:-90 till:-31 color:color50 text:" " bar:Cleomedes from:10 till:70 color:color31 text:" " bar:Heron from:10 till:70 color:color32 text:" " bar:Nicomachus from:60 till:120 color:color33 text:" " bar:Menelaus from:70 till:140 color:color34 text:" " bar:TheonSmyrna from:70 till:135 color:color35 text:" " bar:Ptolemy from:90 till:168 color:color36 text:" " bar:Diophantus from:207 till:291 color:color37 text:" " bar:Porphyry from:233 till:309 color:color38 text:" " bar:Sporus from:240 till:300 color:color39 text:" " bar:Pappus from:300 till:350 color:color40 text:" " bar:Serenus from:300 till:360 color:color41 text:" " bar:TheonAlexandr from:335 till:395 color:color42 text:" " bar:Hypatia from:370 till:415 color:color43 text:" " bar:Proclus from:410 till:485 color:color44 text:" " bar:Domninus from:420 till:480 color:color45 text:" " bar:Isidore from:442 till:537 color:color15 text:" " bar:Marinus from:450 till:500 color:color46 text:" " bar:Anthemius from:474 till:534 color:color47 text:" " bar:Boethius from:480 till:524 color:color48 text:" " bar:Eutocius from:480 till:540 color:color49 text:" " bar:Simplicius from:490 till:560 color:color50 text:" " bar:Leon from:790 till:869 color:color5 text:" " Matematikçi Larissalı Heliodorus, muhtemelen Batlamyus'dan sonra MS 3. yüzyılda yaşadığı zamanın belirsizliği nedeniyle listeye eklenmemiştir. == Önemli matematikçiler ve keşiflerine genel bir bakış == Bu matematikçilerden çalışmaları öne çıkanlar şunları içermektedir: * Miletli Thales (), Thales teoreminin dört sonucunu türeterek geometride tümdengelimli akıl yürütme yöntemini kullanılan bilinen ilk kişidir. Kendisine bir matematiksel keşif atfedilen bilinen ilk kişidir. * Pisagor (), Pisagor teoremi, Pisagor akordu, beş düzgün katı, Oranlar Teorisi, Dünya'nın küreselliğini, sabah ve akşam yıldızlarının Venüs gezegeni olarak tanımlanması. * Knidoslu Eudoxus () bazıları tarafından klasik Yunan matematikçilerinin en büyüğü olarak kabul edilir ve antik çağın tümünde Arşimet'den sonra ikinci sırada yer alır. Öklid'in Elemanları V. Kitap, büyük ölçüde Eudoxus'tan kaynaklanmaktadır. * Sisamlı Aristarkus (), Güneş'i bilinen evrenin merkezine, Dünya'nın etrafında dönerek yerleştiren bilinen ilk güneş merkezli modeli sundu. Aristarchus "merkezi ateşi" Güneş'le özdeşleştirdi ve diğer gezegenleri Güneş'in etrafındaki doğru uzaklık sırasına göre yerleştirdi. On the Sizes and Distances adlı eserinde, Güneş ve Ay'ın boyutlarını ve ayrıca bunların Dünya'ya Dünya'nın yarıçapı cinsinden mesafelerini hesaplar. Ancak, Eratosthenes () Dünya'nın çevresini hesaplayan ilk kişiydi. Poseidonius () ayrıca Dünya'nın çapının yanı sıra Güneş ve Ay'ın çaplarını ve mesafelerini de ölçtü; Güneş'in çapının ölçümü, Aristarchus'unkinden daha doğruydu ve modern değerden yaklaşık yarı yarıya farklıydı. * Öklid (MÖ 300 dolayları), aksiyomatikleştirilmiş tümdengelimli sistemlerin ilki veya en azından ilklerinden biri olan Öğeler adlı inanılmaz derecede etkili bilimsel çalışmasından dolayı genellikle "geometrinin kurucusu" veya "geometrinin babası" olarak anılır. * Arşimet (), antik tarih'in en büyük matematikçisi ve tüm zamanların en iyilerinden biri olarak kabul edilir. Arşimet, bir dairenin alanı; bir küre'nin yüzey alanı ve hacmi; bir elips alanı; bir parabol altındaki alan; bir dönel paraboloid segmentinin hacmi; bir dönel hiperboloid segmentinin hacmi; ve bir kürenin alanı da dahil bir dizi geometrik teorem türetmek ve kesin bir şekilde kanıtlamak için sonsuz küçükler ve tükenme yöntemi kavramlarını uygulayarak modern kalkülüs ve analiz'i öngördü. Aynı zamanda matematiği fiziksel fenomenlere, hidrostatik tesislerine ve statike, kaldıraç ilkesinin açıklamasını da içerecek şekilde uygulayan ilk kişilerden biriydi. * Pergeli Apollonius (), konik kesitler üzerine çalışması ve 3 boyutlu uzayda geometri çalışmasıyla tanınır. En büyük antik Yunan matematikçilerinden biri olarak kabul edilir. * Hipparkos () trigonometri'nin kurucusu olarak kabul edilir ve ayrıca küresel trigonometri ile ilgili çeşitli problemleri çözmüştür. Güneş ve Ay'ın hareketi için niceliksel ve doğru modelleri ve keşfi hayatta kalan ilk kişiydi. On Sizes and Distances adlı çalışmasında, Güneş ve Ay'ın görünen çaplarını ve Dünya'dan uzaklıklarını ölçtü. Ayrıca Dünya'nın devinimini ölçtüğü de biliniyor. * Diophantus () cebirsel denklemlerin çözümü ile ilgilenen Arithmetica adlı eseri yazdı ve ayrıca modern sembolik cebirin habercisi olan Sembol-söz karışımı (Senkoplu) cebri tanıttı. Bu nedenle, Diophantus bazen Muhammed bin Musa el-Hârizmî ile paylaştığı bir unvan olan "cebrin babası" olarak bilinir. Diophantus'un aksine, el-Harizmi esas olarak tam sayılarla ilgilenmiyordu ve ikinci dereceden denklemleri ve bazı yüksek dereceden cebirsel denklemleri çözmek için kapsamlı ve sistematik bir açıklama verdi. Bununla birlikte, Harizmi sembolik veya senkoplu cebir kullanmak yerine "sözlü (retorik) cebir" veya eski Yunanca "geometrik cebir" (eski Yunanlar, bazı belirli cebirsel denklem örneklerini uzunluk ve alan gibi geometrik özellikler açısından ifade etmiş ve çözmüşlerdi, ancak bu tür problemleri genel olarak çözmediler yalnızca belirli örnekler üzerinden çözdüler). "Geometrik cebir"e bir örnek olarak şu ifade verilebilir: belirli bir alana sahip bir üçgen (veya dikdörtgen vb.) verilir ve ayrıca kenarlarından bazılarının (veya diğer bazı özelliklerinin) uzunluğu verilir, kalan kenarın uzunluğunu bulun/cevabı geometri ile kanıtlayın). Böyle bir problemi çözmek genellikle bir polinomun köklerini bulmaya eşdeğerdir. Büyük İskender'in fetihleri, Yunan kültürünün Akdeniz bölgesinin çoğuna, özellikle Mısır, İskenderiye'de yayılmasına yol açtı. Yunan matematiğinin Helenistik döneminin tipik olarak MÖ 4. yüzyıl başlangıcı olarak kabul edilmesinin nedeni budur. Helenistik dönemde, Akdeniz bölgesinin çeşitli yerlerinden Yunan etkisi altındaki birçok matematikçi (diğer insanlarla birlikte) Yunan dilini ve bazen de Yunan kültürünü benimsemiştir. Sonuç olarak, bu dönemdeki bazı Yunan matematikçiler etnik olarak Yunan olmayabilir (modern Batı etnisite kavramı ile ilgili olarak). Ne olursa olsun çağdaşları onları Yunan olarak görüyordu. == Ayrıca bakınız == * Yunan matematiği * Yunan matematikçiler listesi * Matematiğin zaman çizelgesi == Notlar == == Kaynakça == * (1991 pbk ed. ) Kategori:Yunan matematiği Kategori:Bilim tarihi kronolojileri Kategori:Antik Yunan matematikçiler