Emil Jannings

Emil Jannings (doğum adıyla Theodor Friedrich Emil Janenz, 23 Temmuz 1884 - 3 Ocak 1950), Alman sinema oyuncusu. Sessiz sinema çağının en önemli aktörlerinden biriydi. 1910'lu yıllardan 1940'lı yıllara kadar sinemada aktif olarak çalıştı. 1920'lerin sonunda Hollywood'a geçti. Sinemaya sesin gelmesiyle birlikte tekrar Almanya'ya döndü. 1927 yılında ilk kez verilmeye başlanan En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü'nü Almanya'dan ABD'ye gelir gelmez çevirdiği iki filmle kazandı. Bu filmler The Last Command (1928) ve The Way of All Flesh (1927)'tir. Ayrıca 1937'de rol aldığı Der Herrscher filmiyle Venedik Film Festivali'nde Volpi Kupası'na layık görüldü. Nazilerin iktidarı süresince onlar için propaganda filmleri yaptı, bu nedenle savaştan sonra gözden düştü, işsiz bir aktör olarak kaldı. Toplam 80 kadar filmde rol aldı. == Hayatı == === Erken yılları === Emil Jannings, ABD'li iş insanı Emil Janenz ve Alman-Rus asıllı Almanya doğumlu bir göçmen olan eşi Margarethe'nin (kızlık soyadı Schwabe) oğlu olarak İsviçre'nin Konstanz Gölü üzerindeki Rorschach'ta dünyaya geldi.Roman Rocek: Die neun Leben des Alexander Lernet-Holenia. Eine Biographie. Böhlau, Wien u. a. 1997, ISBN 3-205-98713-6, S. 186. Frank Noack: Jannings. Der erste deutsche Weltstar. 2012. Alman vatandaşı olarak İsviçre'de, Leipzig ve Görlitz'de büyüdü. Liseden mezun olmadan okuldan ayrıldı ve annesi başlangıçta oyuncu olmasını yasakladı. 16 yaşındayken denizci olmak için evden kaçtı. Bir transatlantikte, bir yıl boyunca kamarot olarak çalıştı. Görlitz'deki evine döndükten sonra, annesi Görlitz Tiyatrosu'nda oyunculuk stajı yapmasına izin verdi. Ancak orada yetenek eksikliği olduğu kabul edildi. Ancak Jannings bunun cesaretini kırmasına izin vermedi. Çeşitli gezici tiyatrolara katıldı ve 1901 ile 1908 yılları arasında Almanca konuşulan bölgede diğer oyuncularla birlikte seyahat etti. Daha sonra ilk gerçek ödülünü Aşağı Silezya'daki Glogau Şehir Tiyatrosu'nda aldı. Bunu çeşitli belediye tiyatrolarında gösterdiği performansları izledi. 1915'te Berlin'e geldi ve hemen hemen her sahnede büyük bir başarı ile oynadı. Sonunda Berlin'deki Deutsches Theatre ile bir sözleşme imzaladı ve orada Max Reinhardt'ın yönetiminde bir karakter oyuncusu olarak öne çıktı. Jannings, Reinhardt aracılığıyla 1915'te Karl Gustav Vollmoeller ile de tanıştı. Jannings, aynı zamanda Ernst Lubitsch'in bir aktör meslektaşıydı. Her ikisi de altın yirmili yılların Berlin toplumuna aitti. Portrelerini çeken Berlin sosyetesi fotoğrafçısı Frieda Riess gibi tanınmış şahsiyetlerle temasa geçtiler. 1918'de Berlin'deki Kraliyet Tiyatrosu'nda Heinrich von Kleist'in The Broken Jug adlı oyununda köy yargıcı Adam karakterini canlandırdı. Bu rol portresiyle Jannings, en büyük sahne başarılarından birini elde etti. Jannings, 1919'dan itibaren uluslararası ün kazanmaya başladı. === Kariyeri === Tiyatroya merak salan Jannings, 18 yaşında ilk kez sahnede profesyonel oldu. Tiyatro kumpanyalarıyla turnelere çıktı. 1906'da o tarihte Dünyanın en iyi tiyatro kumpanyası olarak bilinen Max Reinhardt'ın Berlin'deki tiyatrosunda çalışmak üzere bir davet aldı. 1914'te ufak tefek önemsiz rollerle sinemaya geçti. Ancak 1919'da "Danton" (1921), Peter der Große (1922) gibi bazı tarihi kişilikleri canlandırdığı rolleriyle ve "Die Brüder Karamasoff" (1921) gibi bir takım edebiyat uyarlamalarıyla dikkatleri çekmeye başladı. Shakespeare uyarlaması Othello ve F. W. Murnau'nun yönettiği sessiz klasik Der Letzte Mannda (Son Adam)(1924) rol aldığında uluslararası alanda da tanınmış bir oyuncu oldu. 1920'lerin ortalarında dünyanın en iyi oyuncusu olarak anılıyordu. Quo Vadis?te (1925) Neron'u, Goethe uyarlaması Faustta (1926) Mephisto'yu canlandırdı. Der Letzte Mann ona ve beraberinde birçok Alman oyuncuya, yönetmen ve teknik adama ABD yolunu açan film oldu. 1927'de Paramount'la sözleşme imzalayarak Hollywood'a geçti. Burada arka arkaya çevirdiği iki film The Way of All Flesh (1927) ve The Last Command (1928) ona En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü'nü kazandırdı. Bu ödül ilk kez o yıl dağıtılmaya başlamıştı ve Jannings, Amerikalı olmadığı halde Oscar kazanan ilk aktör oldu. (O tarihlerde oyunculara birkaç filmindeki performansı için tek Oscar verilebiliyordu) Jannings'in Paramount için yaptığı beş filmin beşi de sessizdi (Bugün Josef von Sternberg'in yönetmiş olduğu "The Last Command" hariç diğerleri kayıptır). 1920'lerin sonunda sessiz filmler döneminin sona ermesiyle Emil Jannings, 1929'da Almanya'ya dönmek zorunda kaldı, zira İngilizceyi koyu bir Alman aksanıyla konuşuyor bu da ekrandan hiç anlaşılmıyordu. 1930'da Almanya'da Marlene Dietrich'le başrolünü paylaştıkları Der Blaue Engel (Mavi Melek) filmini çekti. Film aynı anda hem Almanca hem de ABD pazarı için İngilizce çekildi (The Blue Angel). Bu film henüz çok tanınmamış bir aktris olan Marlene Dietrich'in sinemada parladığı bir film olurken, Emil Jannings için de düşüşün başlangıcı oldu. 1933 yılında Nazi'ler iktidara gelince coşkulu bir şekilde devlet propaganda çarkının içinde yer aldı. Sonraki 10 yıl Nazi ideolojisini destekleyen filmlere imza atan Jannings 1938'de Nazi Propaganda Bakanı Goebbels tarafından madalyayla ödüllendirildi, 1941'de de "Devlet Sanatçısı" yapıldı. Jannings'in yaptığı son filmi Wo ist Herr Belling?in çekimleri, Müttefik Kuvvetler birliklerinin 1945 yılının Bahar ayında Almanya'ya girdiğinde iptal edildi. Savaştan sonra Müttefikler tarafından, Nazi propagandası'nda aktif rol aldığı gerekçesi ile Nazi akımının kökünün kazınmasına tabi oldu, kara listeye alındı, dışlandı ve bir daha asla film yapamadı. İronik bir şekilde, aynı dönemde Marlene Dietrich bir ABD vatandaşı ve etkili bir Nazi karşıtı eylemciydi, savaşta yer alan birliklerin bulunduğu cephelerde onları eğlendirerek ve moral vererek şarkılar söyledi ve Stratejik Hizmetler Ofisi (OSS) adına yayın yaptı. Dietrich, özellikle Nazi bağlarından dolayı Jannings'ten nefret etti ve daha sonra Jannings'e "kıç" adını verecekti.Marlene (1984) === Son yılları ve ölümü === küçükresim|Emil Jannings'in im Salzkammergut'ta, St Wolfgang'daki mezarı Jannings, Avusturya'nın Salzburg kenti yakınlarındaki Strobl'da inzivaya çekildi ve 1947 yılında Avusturya vatandaşı oldu. 3 Ocak 1950'de Avusturya'daki çiftliğinde acı içinde, gözden düşmüş ve yalnız bir şekilde hayata veda etti. Karaciğer kanseriChroniknet.de , Obituary for Emil Jannings (2 Ocak 1950), chroniknet.de]; erişim tarihi 26 Ekim 2014. ile mücadele ediyordu, öldüğünde 65 yaşındaydı. St. Wolfgang mezarlığına gömüldü. En İyi Erkek Oyuncu Oscar Ödülü halen Berlin'deki Film Müzesinde sergilenmektedir. ==Evlilikleri== Jannings dört kez evlendi. İlk üç evliliği boşanma ile sona erdi, sonuncusu ölümü ile sona erdi. Son üç evliliği Alman sahne ve sinema oyuncuları Hanna Ralph, Lucie Höflich ve Gussy Holl idi. Her ne kadar bazı kaynaklar Ruth- Maria'nın aslında onun üvey kızı olduğunu ve gerçek babasının Holl'un ilk kocası Conrad Veidt olduğunu söylese de, bir kızı Ruth-Maria, vardı. == Filmleri == Yıl Film Rol Notlar 1914 Arme Eva 1914 Im Schützengraben 1914 Passionels Tagebuch 1916 Aus Mangel an Beweisen Dr. Langer 1916 Die Bettlerin von St. Marien Baron Gelsburg 1916 Frau Eva 1916 Im Angesicht des Toten Paul Werner 1916 Life Is a Dream Verführer (the seducer) 1916 A Night of Horror Banker 1916 Stein unter Steinen 1917 Quabbe, the jailer The Merry Jail (Europe: English title) 1917 When Four Do the Same Segetoff 1917 Hoheit Radieschen 1917 The Marriage of Luise Rohrbach Wilhelm Rohrbach 1917 Der Zehnte Pavillon der Zitadelle 1917 Das Geschäft S. H. Haßler 1917 Lulu 1917 The Ring of Giuditta Foscari 1917 The Sea Battle 1917 Unheilbar 1918 The Seeds of Life James Fraenkel, Börsenmarktler John Smith, amerikanischer Ingenieur 1918 The Eyes of the Mummy Radu, an Arab 1918 Fuhrmann Henschel 1918 Nach zwanzig Jahren Horst Lundin 'Korn' 1919 Rose Bernd Arthur Streckmann 1919 Madame DuBarry XV. Louis a.k.a. Passion 1919 Vendetta Tomasso 1919 The Daughter of Mehemed Vaco Juan Riberda, Fabrikbesitzer 1919 The Man of Action Jan Miller 1920 Colombine Carlo 1920 Anna Boleyn VIII. Henry a.k.a. Deception 1920 The Skull of Pharaoh's Daughter Osorcon, Pharao of Egypt 1920 Algol Robert Herne 1920 The Big Light Lorenz Ferleitner 1920 Kohlhiesel's Daughters Peter Xaver 1921 The Rats Bruno 1921 The Oath of Peter Hergatz 1921 Danton Georges Danton a.k.a. All for a Woman 1921 The Bull of Olivera General François Guillaume 1921 The Brothers Karamazov Dimitri Karamasoff a.k.a. Die Brüder Karamasoff 1922 Peter the Great I. Petro a.k.a. Peter der Große 1922 Othello Othello 1922 The Loves of Pharaoh Firavun Amenes a.k.a. Das Weib des Pharao 1922 The Countess of Paris Ombrade 1923 All for Money S. I. Rupp 1923 Tragedy of Love Ombrade 1924 Der Letzte Mann Hotelportier (hotel kapıcısı) The Last Laugh (USA) 1924 Husbands or Lovers Husband 1924 Waxworks Harun Reşid 1924 Quo Vadis Nero Extant 1925 Varieté Boss Huller a.k.a. Jealousy (ABD) 1925 Love is Blind Emil Jannings 1926 Herr Tartüff Tartüff 1926 Faust – Eine deutsche Volkssage Mephisto Extant 1927 The Way of All Flesh August Schilling En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü; Kayıp film 1928 Sins of the Fathers Wilhelm Spengler excerpts and clips are preserved of this film. Unconfirmed about the total film 1928 The Patriot I. Pavel Kayıp film 1928 Street of Sin Basher Bill Kayıp film 1928 The Last Command General Dolgorucki / Büyük Dük Sergius Alexander Academy Award for Best Actor; Extant 1929 Betrayal Poldi Moser 1930 Darling of the Gods Albert Winkelmann a.k.a. Darling of the Gods 1930 Der blaue Engel Prof. Immanuel Rath a.k.a. The Blue Angel (USA) 1932 Storms of Passion Gustav Bumke a.k.a. Stürme der Leidenschaft a.k.a. Tempest 1933 Die Abenteuer des Königs Pausole King Pausole a.k.a. The Adventures of King Pausole 1933 The Merry Monarch King Pausole 1934 Der Schwarze Walfisch Peter Petersen a.k.a. The Black Whale (International: English title) 1935 The Old and the Young King I. Friedrich Wilhelm a.k.a. The Making of a King (ABD) 1936 The Dreamer Direktor Prof. Niemeyer 1937 The Broken Jug Adam, Dorfrichter a.k.a. The Broken Jug 1937 Der Herrscher Matthias Clausen a.k.a. The Ruler 1939 Robert Koch Robert Koch 1939 Der Trichter. (Nr. III) sahneler silindi 1941 Ohm Krüger Paul Kruger a.k.a. Kruger Amca (International: English title) 1942 Die Entlassung Otto von Bismarck a.k.a. Bismarck'ın İşten Çıkarılması (UK) 1943 Altes Herz wird wieder jung Fabrika müdürü Hoffmann 1945 Wo ist Herr Belling? Firma sahibi Eberhard Belling a.k.a. Where Is Mr. Belling? == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * IMDb'de "Emil Jannings" * allmovie.com'da "Emil Jannings" * film.virtual- history.com'da "Emil Jannings" fotoğrafları Kategori:1884 doğumlular Kategori:1950 yılında ölenler Kategori:Amerika Birleşik Devletleri asıllı Almanlar Kategori:Rus asıllı Almanlar Kategori:20. yüzyılda Alman erkek oyuncular Kategori:Alman erkek sinema oyuncuları Kategori:En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahipleri Kategori:En İyi Erkek Oyuncu Volpi Kupası sahipleri Kategori:Nazi propagandacılar Kategori:Avusturya vatandaşlığına kabul edilenler Kategori:Avusturya'da kanserden ölenler Kategori:Karaciğer kanserinden ölenler