Tycho (Ay krateri)

Tycho, Ay'ın Dünya'ya bakan yüzünde güney kesimde bulunan ve adını Danimarkalı astronom Tycho Brahe'den (1546-1601) alan bir çarpma krateridir. 108 milyon yaşında olduğu tahmin edilmektedir. Tycho'nun güneyinde Street, doğusunda Pictet, kuzey-kuzeydoğusunda Sasserides kraterleri vardır. Tycho'nun etrafındaki yüzey, pek çoğu daha da eski kraterlerin üstünde duran çeşitli boyutlarda kraterlerle doludur. Küçük kraterlerin bazıları, Tycho'dan fırlamış büyük püskürük parçalarından oluşan ikincil kraterlerdir. çapıyla Ay'ın en parlak kraterlerinden biridir ve 4,800 m.lik bir derinliğe sahiptir. ==İsimlendirme== Tycho krateri adını Danimarkalı bir astronom olan Tycho Brahe’den (1546-1601) almıştır. Önce Danimarka daha sonra Almanya’da kraliyet astroloğu alarak görev yapan Tycho Brahe teleskop öncesi dönemde en iyi yıldız haritalarını yapan astronomdur. Ayrıca Kraliçe (Kasopedia) burcunda 1572 yılında ortaya çıkan ve Tycho süpernovası da denilen SN 1572 süpernovasını gözleyerek niteliğini bilmediği bu olayla ilgili bir kitap yazmıştır. Kitap Latince olup “Yenı Yıldız” anlamına gelen Nova Stellar tamlaması ile nova kelimesini astronomiye kazandırmıştır. Tycho kraterine bu ismin verilmesi 1935 yılında olmuştur. Ay'ın yakın tarafındaki birçok krater gibi, adı 1651 yılında oluşturduğu adlandırma sistemi standart hale getirilen Cizvit gök bilimci Giovanni Riccioli tarafından verildi.Riccioli map of the Moon (1651) Daha önceki Ay haritacıları bu özelliğe farklı isimler vermişlerdi. Pierre Gassendi "Umbilicus Lunaris" ("Ay'ın göbeği") adını verdi. Michael van Langren 1645 haritasında kratere Leh Kralı IV. Władysław Waza'nın adını vererek "IV. Vladislai" olarak adlandırdı.Langrenus map of the Moon (1645) Johannes Hevelius, Sina Dağı'nın adını vererek "Mons Sinai" adını verdi.Hevelius map of the Moon (1647) == Yaş ve açıklama == Tycho, Apollo 17 görevi sırasında toplanan krater ışını örneklerinin analizine dayanan tahmini yaşı 108 milyon yıl olan nispeten genç bir kraterdir. Bu başta çarpanın Baptistina ailesine ait bir asteroit olduğunu düşündürdü. Ama bu olasılık 2011 yılında Geniş Alan Kızılötesi Araştırma Gezgini tarafından Baptistina ailesinin düşünülenden çok daha geç bir vakit olan 80 milyon yıl önce oluştuğu keşfedilince reddedildi. Krater, sonra gelen darbelerle bozulan eski kraterlerin aksine, keskin bir şekilde tanımlanmıştır. İç kısmı Güneş tepede olduğunda belirgin olan yüksek bir yansıtabilirliğe sahiptir ve krater, 1,500 kilometre uzunluğa ulaşan uzun çizgiler oluşturan bir ışın sistemi ile çevrilidir. Bu ışınların bazı bölümleri Tycho sadece Dünya ışığı ile aydınlatıldığında bile gözlemlenebilir. Belirgin ışınları nedeniyle Tycho, Kopernik Sisteminin bir parçası olarak sınıflandırılır.The geologic history of the Moon, 1987, Wilhelms, Don E.; with sections by McCauley, John F.; Trask, Newell J. USGS Professional Paper: 1348. Plate 11: Copernican System (online ) Bu krater Ay haritalarında ışın sistemi ile birlikte 1645'te Antonius Maria Schyrleus de Rheita tarafından haritalandırılmıştır. == Galeri == Dosya:Tycho_Crater.jpg| Tycho merkezli büyük ışın sistemi Dosya:Lunar2007 eclipse-LiamG.jpg|Mart 2007 Ay tutulması. Dünyanın ilerleyen gölgesi, Ay yüzeyindeki ayrıntıları ortaya çıkarıyor. Tycho'dan yayılan devasa ışın sistemi, güney yarımkürede baskın özellik olarak gösteriliyor. Dosya:LRO Tycho Central Peak 0.25.jpg|2011 yılında Lunar Reconnaissance Orbiter tarafından gün doğumunda çekilen Tycho kraterinin merkezi tepe kompleksi. Dosya:Tycho crater 4119 h2.jpg|1967'de Lunar Orbiter 4 görüntüsü Dosya:Tycho crater floor 5125 h2.jpg|Kuzeydoğu krater tabanının Lunar Orbiter 5 tarafından çekilen görüntüsü, çatlak darbeli erimenin düzensiz yüzeyini gösteriyor. Güneş sağ altta. Dosya:AS15-95-12997 contast enhanced.jpg|Apollo programı sırasında Tycho yakından fotoğraflanmadı, ancak Apollo 15 bu uzak görüntüyü yakaladı. == Ayrıca bakınız == * 1677 Tycho Brahe, küçük gezegen * Tycho Brahe (Mars krateri) * Tycho'nun Nova'sı, parlak süpernova == Kaynakça == ;Genel * * * * * * * * * * * == Dış bağlantılar == * Tycho at The Moon Wiki * Seán Doran tarafından gün doğumunda Tycho Video su, LRO verisi kullanılmıştır (devamı için ) * * * * Kategori:Tycho Brahe Kategori:Ay kraterleri