Mısır'ın yirminci hanedanı

Mısır'ın Yirminci Hanedanı, MÖ 1189'dan MÖ 1077'ye kadar süren Eski Mısır Yeni Krallık döneminin üçüncü ve son hanedanıdır. 19. ve 20. Hanedanlar ayrıca Ramsesler dönemi olarak bilinen bir çağı oluşturur. == Tarihi == === Arka plan === 19\. Hanedanlığın son firavunu Kraliçe Twosret'in ölümü üzerine, Setnakhte tarafından yaptırılan Elephantine stelinden kanıtladığı gibi, Mısır bir iç savaş dönemine girdi. Twosret'in iktidarının nasıl son bulduğu belirsizdir, hükümdarlığı sırasında ölmüş olabilir veya Setnakhte tarafından devrilmiş olabilir.Hartwig Altenmüller, "The Tomb of Tausert and Setnakht," in Valley of the Kings, ed. Kent R. Weeks (New York: Friedman/Fairfax Publishers, 2001), s.222-31 === 20.Hanedan === ==== Setnakhte ==== Setnakhte Mısır'daki durumu stabilize etti. Deniz Halkları tarafından yapılan bir işgal girişimini püskürtmüş olabilir. Oğlu III.Ramses yerine geçmeden önce yaklaşık 4 yıl hüküm sürdü. ==== III.Ramses ==== III.Ramses, en çok Denyen, Tjekker, Peleset, Shardana ve Weshesh dahil olmak üzere Deniz Halklarının bir konfederasyonunu, Delta Savaşı ve Djahy Muharebesi'nde hükümdarlığının 8. yılında kesin bir şekilde yenmesiyle ünlüdür. Ramses saltanatının 11. yılında, Libyalı işgalcilerden oluşan bir başka koalisyonu Mısır'da yenildi. Saltanatının 12 ve 29. yılları arasında, yeni kültler yaratıp finanse ederek ve tapınakları restore ederek, Eski Mısır dininin çeşitli kültlerinin yeniden düzenlenmesi için sistematik bir program başlattı. Ramses'in hükümdarlığının 29. Yılında, Set Maat köyünde (şimdi Deir el-Medina olarak bilinir) seçkin kraliyet mezarı inşaatçıları ve zanaatkârlar için yiyecek tayınlarının yapılamaması sonrasında, insanlık tarihinde kaydedilen ilk işçi grevi gerçekleşti.William F. Edgerton, The Strikes in Ramses III's Twenty-Ninth Year, JNES 10, No. 3 (July 1951), s. 137-145 III.Ramses'in saltanatı, küçük eşlerinden biri olan Kraliçe Tiye'nin oğlu Pentawer'i tahta çıkarmak amacıyla krala yönelik bir suikast girişimine karıştığı bir harem komplosuyla da bilinir. Darbe başarısız oldu,kral öldürüldü fakat meşru varisi ve oğlu IV.Ramses yaklaşık 30 komplocuyu tutuklayarak ve ölüme mahkum ederek tahta çıktı.Dodson and Hilton, pg 184 ==== IV.Ramses ==== IV.Ramses, saltanatının başlangıcında, Büyük Ramses'in projeleri ölçeğinde muazzam bir inşaat programı başlattı. Ramses, babasının Karnak'taki Khonsu Tapınağını genişletti ve muhtemelen Hatşepsut Tapınağı yakınlarındaki bir alanda kendi tapınağını kurdu. IV.Ramses, babasının durumuyla benzer şekilde, işçilerine yiyecek tayın sağlanmasında sorunlar yaşadı. O zamanki Amon Başrahibi Ramessesnakht, işçilere erzaklarını vermeye gittiklerinde devlet yetkililerine eşlik etmeye başladı ve en azından kısmen Amon Tapınağı'nın sorumlu olduğunu, Mısır devletinin sorumlu olmadığını öne sürdü. ==== V.Ramses ==== V.Ramses, MÖ 1143'te çiçek hastalığından öldüğü için 4 yıl gibi kısa bir süre hüküm sürdü. Hükümdarlığı sırasında işçilerin Ramses'in mezarı üzerinde çalışmayı "düşman korkusu" nedeniyle periyodik olarak bırakmaya zorlandığı görülüyor. Bu durum Mısır'daki istikrarsızlığın arttığını ve ülkeyi Libya akınına karşı savunmanın yetersiz kalındığını gösteriyor. ==== VI.Ramses ==== VI.Ramses yanlışlıkla mezarını Firavun Tutankamon'un mezarının üzerine inşa ettirmiştir. Böylece Firavun Tutankamon'un mezarı soygunlara karşı korunmuştur. ==== VII.Ramses ==== VII.Ramses'in tek anıtı mezarı KV1'dir. ==== VIII.Ramses ==== VIII.Ramses'in bir yıl süren saltanatı hakkında neredeyse hiçbir şey bilinmiyor. Saltanatından kalan tek anıt, VIII.Ramses'in kendisinden ziyade IX.Ramses'in oğlu Mentuherkhepeshef için kullanılan mütevazı mezardır. ==== IX.Ramses ==== IX.Ramses'in saltanatının 16. ve 17. yılları boyunca, ünlü mezar soygunu davaları gerçekleşti. Bir vezir komisyonu tarafından on kraliyet mezarı, Teb vatandaşlarının mezarları dikkatlice incelendi. Bunların çoğunun, tıpkı mumyası çalınan Firavun II.Sobekemsaf'nin mezarı gibi kırıldığı bulundu.Une enquête judiciaire à Thèbes au temps de la XXe dynastie : ...Maspero, G. (Gaston), 1846-1916. IX.Rameses'in hükümdarlığı sırasında inşaat projelerinin çoğu Heliopolis'teydi.Nicolas Grimal, A History of Ancient Egypt, Blackwell Books, 1992. s.289 ==== X.Ramses ==== X.Ramses'in hükümdarlığı kötü bir şekilde belgelenmiştir. Kısmen Libyalı akıncıların tehlikesine bağlı olarak, işçilerin genel aylaklığı kaydedilmiştir.E.F. Wente & C.C. Van Siclen, "A Chronology of the New Kingdom" in Studies in Honor of George R. Hughes, (SAOC 39) 1976, s.261 ==== XI.Ramses ==== XI.Ramses, 20. Hanedanlığın son firavunuydu. Onun hükümdarlığı sırasında Firavunun yetkileri o kadar zayıfladı ki güneyde Teb'deki Amon Başrahipleri Yukarı Mısır'ın fiili hükümdarları olurken Smendes, XI.Ramses'in ölümünden önce Aşağı Mısır'ı kontrol etti. Smendes sonunda Yirmi Birinci hanedanı Tanis'te kuracaktı.Dodson and Hilton, pg 185-186 ==== Çöküş ==== Ondokuzuncu Hanedan döneminde olduğu gibi, bu hanedan da, III.Ramses'in varisleri arasındaki çekişmenin etkileri altında mücadele etti. Örneğin, III.Ramses'in üç farklı oğlunun sırasıyla IV.Ramses, VI.Ramses ve VIII.Ramses olarak iktidara geldiği bilinmektedir. Bununla birlikte hanedanlık, Mısır da bir dizi kuraklık, Nil'in normalin altındaki sel seviyeleri, kıtlık, iç huzursuzluk ve resmi yolsuzluklarla giderek daha fazla kuşatılıyordu. == 20. Hanedanın Firavunlarının Listesi == 20\. Hanedanlığın firavunları yaklaşık 120 yıl hüküm sürdü. Firavunların çoğu Teb'teki Krallar Vadisi'ne gömüldü. Firavun Resim Taht Adı / Prenomen Saltanat(MÖ) Mezar Eş(ler) Notlar Setnakhte 103x103pik Userkhaure-setepenre 1189 – 1186 KV14 Tiy- merenese Tahtı selefi Twosret'ten gasp etmiş olabilir. III.Ramses 133x133pik Usermaatre-Meryamun 1186 – 1155 KV11 Iset Ta-Hemdjert Tyti Tiye IV.Ramses 189x189pik Usermaatre Setepenamun, later Heqamaatre Setepenamun 1155 – 1149 KV2 Duatentopet V.Ramses / Amenhirkhepeshef I 125x125pik Usermaatre Sekheperenre 1149 – 1145 KV9 Henutwati Tawerettenru VI.Ramses / Amenhirkhepeshef II 119x119pik Nebmaatre Meryamun 1145 – 1137 KV9 Nubkhesbed VII.Ramses / Itamun 150x150pik Usermaatre Setepenre Meryamun 1136 – 1129 KV1 VIII.Ramses / Sethhirkhepeshef 129x129pik Usermaatre-Akhenamun 1130 – 1129 IX.Ramses / Khaemwaset I 100x100pik Neferkare Setepenre 1129 – 1111 KV6 Baketwernel X.Ramses / Amenhirkhepeshef III 100x100pik Khepermaatre Setepenre 1111 – 1107 KV18 Tyti XI.Ramses / Khaemwaset II 150x150pik Menmaatre Setpenptah 1107 – 1077 KV4 Tentamun == 20.Hanedanlığın Zaman Çizelgesi == ImageSize = width:800 height:auto barincrement:12 PlotArea = top:10 bottom:30 right:130 left:20 AlignBars = justify DateFormat = yyyy Period = from:-1190 till:-1065 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:10 start:-1186 ScaleMinor = unit:year increment:5 start:-1186 Colors = id:canvas value:rgb(0.97,0.97,0.97) id:PA value:green id:GP value:red id:eon value:rgb(1,0.7,1) # light purple Backgroundcolors = canvas:canvas BarData = barset:Rulers PlotData= width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till barset:Rulers from: -1190 till: -1186 color:PA text:"Setnakhte (MÖ 1190 - MÖ 1186)" from: -1186 till: -1155 color:PA text:"III.Ramses (MÖ 1186 - MÖ 1155)" from: -1155 till: -1149 color:PA text:"IV.Ramses (MÖ 1155 - MÖ 1149)" from: -1149 till: -1145 color:PA text:"V.Ramses (MÖ 1149 - MÖ 1145)" from: -1145 till: -1137 color:PA text:"VI.Ramses (MÖ 1145 - MÖ 1137)" from: -1137 till: -1130 color:PA text:"VII.Ramses ([MÖ [1137]] - MÖ 1130)" from: -1130 till: -1129 color:PA text:"VIII.Ramses (MÖ 1130 - MÖ 1129)" from: -1129 till: -1111 color:PA text:"IX.Ramses (MÖ 1129 - MÖ 1111)" from: -1111 till: -1107 color:PA text:"X.Ramses (MÖ 1111 - MÖ 1107)" from: -1107 till: -1077 color:PA text:"XI.Ramses (MÖ 1107 - MÖ 1077)" barset:skip == Kaynakça ==