Møre og Romsdal

Møre og Romsdal (Norveççe: Møre og Romsdal fylke), Norveç'in on dokuz eyaletinden biridir. Bir açıdan “Orta Norveç” bölgesinde bulunan eyalet, “Batı Norveç” bölgesi dahilinde gösterilmektedir. Doğusunda Sør-Trøndelag, güneydoğusunda Oppland ve güneybatısında Sogn og Fjordane ile komşudur. “Sunnmøre”, “Romsdal” ve “Nordmøre” olmak üzere üç bölgeden oluşmaktadır. == Arması ve adı == Eyaletin arması 15 Mart 1978 tarihinde resmi kraliyet onayını almıştır. Üç altın sarısı Viking gemisi denizcilikteki başarılarını ve eyaletin üç bölgesini simgelemektedir. Mavi fon liman-kentlerinin önemini vurgulamaktadır. Ayrıca haç simgeleriyle güçlü Hristiyan inançlarını göstermektedirler. Norske KommunevåpenNorwegian Civic HeraldryHeraldik-erişim 07 Nisan 2012, Büyük Norveç Ans.:Fylkesvåpenet, erişim 07 Nisan 2012 “Møre og Romsdal” adı 1936 yılında verilmiştir. 1919 yılına kadar "Romsdal amt(valilik)", 1919-1935 yılları arasında ise "Møre fylke" olarak adlandırılmıştır. Møre, eski kökenlere göre “mærr”dan gelmektedir ve deniz anlamına gelmektedir. Romsdal güç anlamına gelmekle birlikte adını aynı adı taşıyan vadiden almıştır. Bu bağlamda adının anlamı deniz bölgesi ve güç vadisidir. Büyük Norveç Ans.:Møre og Romsdal, erişim 07 Nisan 2012 == Coğrafya == Møre og Romsdal Batı Norveç'in kuzey kesiminde yer almaktadır. Sør-Trøndelag, Oppland ve Sogn og Fjordane eyaletleri ile çevrelenmiştir. Norveç Denizi'ne 7700 km kıyı şeridine sahiptir ve 15.000 kilometre karelik bir alanı kaplamaktadır. Om Møre og Romsdal>Møre og Romsdal-erişim 07 Nisan 2012, Kuzeyden güneye, Nordmøre, Romsdal ve Sunnmøre diye üç bölgeye ayrılmıştır. Alanının %4.1'i tarım arazisi ve %18.5'i verimli ormanlarla kaplıdır. Yerleşim özellikle kıyısında, bazı fiyortların içlerinde ve bir ölçüde vadilerin aşağı kısımlarında azdır. Nüfusun büyük bir bölümü adalarda yaşamaktadır. Nüfusunun %67.7'si ilçe ve kasabalarda yaşamaktadır. Büyük Norveç Ans.:Møre og Romsdal-Nüfus, erişim 07 Nisan 2012 == İklim == Eyaletin iklimi kuzeyinde denizden, doğu ve güneyinde yüksek dağlarından etkilenmektedir. Kış aylarında sahilinde güney ve güneybatı yönlerinde kuvvetli rüzgarlar esmektedir. Kıyı bölgelerde yaz aylarında ise kuzeydoğuya tipik Föhn Rüzgarları, sıcak rüzgarlar esmektedir. Vadilerde genelde kuzeybatı sert rüzgarları hakimdir. Eyaletin en soğuk ayı şubattır ve Fiyort bölgeler ile iç vadilerde soğukluklar 0 °C'nin altındadır. Ölçülen en düşük veriler kıyıda -10 °C, iç bölgelerde -20 °C'dir. Ağustos en sıcak ayı olmasına rağmen ortalama sıcaklıkları 14-15 °C'dir. Ölçülen en yüksek sıcaklıklar kıyıda 30 °C, vadilerde 25 °C'dir. Genel hava sıcaklıklarını temsilen bazı belediyelerin Ekim , Kasım , Aralık , Ocak ve Şubaat aylarındaki en yüksek ve en düşük sıcaklıkları şöyledir: Molde (25,6 °C), Tafjord (21,8 °C), Sunndalsøra (18,3 °C), Tafjord (17,9 °C) ve Sunndalsøra (18,9 °C). Yıllık yağış miktarı 1000–2000 mm'dir. Genellikle batı ve kuzeyden gelen hava akımlarıyla, sonbahar en çok yağış düşen mevsimdir. İç bölgelerde ve kıyıda sis oluşmaktadır. Yıllık genel sis oranı % 1'in altındadır. Büyük Norveç Ans.:Møre og Romsdal – klima, erişim 07 Nisan 2012 == Ulaşım == ;Havayolu: * Kristiansund hava alanı, Kvernberget * Molde hava alanı, Årø * Ørsta/Volda hava alanı, Hovden * Ålesund hava alanı, Vigra ; Kara, deniz ve demir yolu: “Raumabanen” tek demiryolu hattıdır ve “Andalsnes”den geçmektedir. E39 ve E136 Avrupa yollarına bağlantıları yanı sıra otobandan geçiş mevcuttur. Eyaletin üç büyük şehrinde, Ålesund, Molde ve Kristiansund, limanlar bulunmaktadır. Dünyanın en derin denizaltı tüneli Eiksund Tüneli, bu eyalette bulunur. == Nüfus == Çeyrek milyonun üstünde nüfusa sahip olan eyaletin en yoğun nüfuslu bölgesi güneyinde yer alan Sunnmøre bölgesidir. Kırk binin üstündeki nüfusuyla, en yoğun nüfusa sahip olan şehir de bu bölgede bulunan Ålesunddur. En düşük nüfuslu belediyesi ise Stordaldır. Nüfusun %56'sını kadınlar, %44'ünü erkekler oluşturmaktadır. 2010 yılı sonu verilerine göre yaş ortalaması 50'dir. Møre og Romsdal fylkeskommune-erişim 07 Nisan 2012, == Belediyeler == küçükresim|420px|Møre og Romsdal'daki ilçe ve kentler Møre og Romsdal 36 belediyeye ayrılmıştır: Nr Harita Arma Ad Merkez Nüfus Alan km² Dil Bölge 1502 35px|orta|Molde kommune 25px|Moldes kommunevåpen Molde Molde 25488 Karışık Romsdal 1504 35px|orta|Ålesund kommune 25px|Ålesunds kommunevåpen Ålesund Ålesund 44416 Karışık Sunnmøre 1505 35px|orta|Kristiansund kommune 25px|Kristiansunds kommunevåpen Kristiansund Kristiansund 23813 Bokmål Nordmøre 1511 35px|orta|Vanylven kommune 25px|Vanylvens kommunevåpen Vanylven Fiskåbygd 3388 Norveççe Sunnmøre 1514 35px|orta|Sande kommune 25px|Sande i Møre og Romsdals kommunevåpen Sande Larsnes 2588 Norveççe Sunnmøre 1515 35px|orta|Herøy kommune 25px|Herøys kommunevåpen Herøy Fosnavåg 8727 Norveççe Sunnmøre 1516 35px|orta|Ulstein kommune 25px|Ulsteins kommunevåpen Ulstein Ulsteinvik 7828 Norveççe Sunnmøre 1517 35px|orta|Hareid kommune 25px|Hareids kommunevåpen Hareid Hareid 5000 Norveççe Sunnmøre 1519 35px|orta|Volda kommune 25px|Voldas kommunevåpen Volda Volda 8693 Norveççe Sunnmøre 1520 35px|orta|Ørsta kommune 25px|Ørstas kommunevåpen Ørsta Ørsta 10398 Norveççe Sunnmøre 1523 35px|orta|Ørskog kommune 25px|Ørskogs kommunevåpen Ørskog Sjøholt 2202 Norveççe Sunnmøre 1524 35px|orta|Norddal kommune 25px|Norddals kommunevåpen Norddal Valldal 1738 Norveççe Sunnmøre 1525 35px|orta|Stranda kommune 25px|Strandas kommunevåpen Stranda Stranda 4602 Norveççe Sunnmøre 1526 35px|orta|Stordal kommune 25px|Stordals kommunevåpen Stordal Stordal 1026 Norveççe Sunnmøre 1528 35px|orta|Sykkylven kommune 25px|Sykkylvens kommunevåpen Sykkylven Sykkylven 7664 Norveççe Sunnmøre 1529 35px|orta|Skodje kommune 25px|Skodjes kommunevåpen Skodje Skodje 4184 Norveççe Sunnmøre 1531 35px|orta|Sula kommune 25px|Sulas kommunevåpen Sula Langevåg 8256 Norveççe Sunnmøre 1532 35px|orta|Giske kommune 25px|Giskes kommunevåpen Giske Valderøya 7312 Norveççe Sunnmøre 1534 35px|orta|Haram kommune 25px|Harams kommunevåpen Haram Brattvåg 8973 Norveççe Sunnmøre 1535 35px|orta|Vestnes kommune 25px|Vestness kommunevåpen Vestnes Vestnes 6539 Norveççe Romsdal 1539 35px|orta|Rauma kommune 25px|Raumas kommunevåpen Rauma Åndalsnes 7428 Karışık Romsdal 1543 35px|orta|Nesset kommune 25px|Nessets kommunevåpen Nesset Eidsvåg 3004 Norveççe Romsdal 1545 35px|orta|Midsund kommune 25px|Midsunds kommunevåpen Midsund Midsund 1988 Norveççe Romsdal 1546 35px|orta|Sandøy kommune 25px|Sandøys kommunevåpen Sandøy Steinshamn 1315 Norveççe Romsdal 1547 35px|orta|Aukra kommune 25px|Aukras kommunevåpen Aukra Aukra 3289 Norveççe Romsdal 1548 35px|orta|Fræna kommune 25px|Frænas kommunevåpen Fræna Elnesvågen 9484 Norveççe Romsdal 1551 35px|orta|Eide kommune 25px|Eides kommunevåpen Eide Eide 3442 Bokmål Nordmøre 1554 35px|orta|Averøy kommune 25px|Averøys kommunevåpen Averøy Bruhagen 5593 Karışık Nordmøre 1557 35px|orta|Gjemnes kommune 25px|Gjemnes' kommunevåpen Gjemnes Batnfjordsøra 2579 Karışık Nordmøre 1560 35px|orta|Tingvoll kommune 25px|Tingvolls kommunevåpen Tingvoll Tingvoll 3101 Karışık Nordmøre 1563 35px|orta|Sunndal kommune 25px|Sunndals kommunevåpen Sunndal Sunndalsøra 7196 Karışık Nordmøre 1566 35px|orta|Surnadal kommune 25px|Surnadals kommunevåpen Surnadal Skei 5952 Norveççe Nordmøre 1567 35px|orta|Rindal kommune 25px|Rindals kommunevåpen Rindal Rindal 2088 Karışık Nordmøre 1571 35px|orta|Halsa kommune 25px|Halsas kommunevåpen Halsa Liabø 1641 Bokmål Nordmøre 1573 35px|orta|Smøla kommune 25px|Smølas kommunevåpen Smøla Hopen 2182 Karışık Nordmøre 1576 35px|orta|Tustna Aure kommune 25px|Aures kommunevåpen Aure Aure 3511 Karışık Nordmøre 15 25px|orta|Møre og Romsdal 25px|orta|Møre og Romsdal Møre og Romsdal Molde 256 628 Norveççe Vestlandet == Dış bağlantılar == * Resmi sitesi * Valilik sayfası * Haberler * Kültür sayfası == Kaynakça == Dosya:Giklingdalshytta 1991.jpg|Giklingdalshytta Dosya:207 Geirangerfjord.jpg|Geirangerfjord Dosya:Isfjorden Rauma.jpg|Isfjorden (Rauma) Dosya:Alesund - Skansekaia.jpg|Skansekaia, Ålesund Dosya:Aursjøen.jpg|Aursjøen Dosya:2010 09 06 Ona Nordøyene 164.JPG|Ona, Sandøy belediyesi, Møre og Romsdal Dosya:Runde.jpg|Runde Dosya:Atlanterhavsvegen 3.jpg|Atlanterhavsvegen Dosya:Giske DSC 0328.jpg|Giske, arka planda Vigra Dosya:MF Romsdal Molde.jpg|Norveç araba vapuru, MF Romsdal Molde