İbrani alfabesinin tarihi

İbrani alfabesinin tarihi binyıllar öncesine dayanır. ==Tarihçe== Günümüz bilim adamlarınca orijinal İbrani alfabesi bölgedeki diğer alfabelerle birlikte aynı anda MÖ 2. milenyumun sonlarında ve MÖ 1. milenyumda gelişmeye başladı. Yunan alfabesinin yaratılmasına önayak olan Fenike alfabesiyle yakın akrabalığı vardı. Kendine has İbranice varyantı olan orijinal "İbrani alfabesi"nin MÖ 10. yüzyılda doğduğu, İsrail ve Yehuda döneminde kullanıldığı, bu krallıkların yıkılmasıyla alfabenin ortadan kaybolduğu iddialar arasındadır.10th century BCE script Fakat bu alfabeyi en yakın komşuları Moablılar ile Ammonluların alfabesinden ayırmak güçtür. Babil Sürgününün ardından Yahudiler zamanla İbrani alfabesini bırakıp ayni dil ailesine bağlı "kare" Arami alfabesine yöneldiler. Bu "kare" alfabe zamanla bugün kullanılan İbrani alfabesine dönüştü.Jewish Encyclopedia: Alphabet, The Hebrew: Samaritan Alphabet : "While the Jews adopted the Aramaic alphabet, gradually abandoning their own, the Samaritans held fast to the original forms, in order to show themselves the veritable heirs of ancient Hebraism. ... It is the same character used in all the Samaritan books of to-day, and remains the only offshoot of the old Hebrew script extant, while the modern Hebrew Alphabet is of Aramaic origin." Buna yakın alfabeler Orta Doğu'da yüzyıllar boyunca kullanıldı fakat Hristiyanlığın ve İslamın doğuşuyla Latin ve Arap alfabeleri doğup gelişti. Sonraları İbrani alfabesi Yahudi diyasporasında (Yahudi Arapçası, Ladino, Yidiş) kullanılmaya başlandı. Yahudi kanunlarının ve dini metinlerin kullanıldığı alfabe olarak kalmaya devam etti. Günlük hayatta da kullanılmaya başlandı ve 18 ila 19. yüzyılda "yeniden" doğan modern İbranicenin alfabesi oldu (bkz:Eliezer Ben-Yehuda). Bir Yahudi geleneğine göre, Sanhedrin 21b-22a Kthav Ashurith denen ve bugün Toralarda kullanılan "kare" alfabe On Emir'in üzerinde kullanılan alfabeyle aynıdır.Babylonian Talmud, Tractate Shabbat 104a, Tractate Megilla 2b. "Rav Chisda says that the (final) mem and samech in the tablets were miraculously hanging in the air." This can only happen in Kthav Ashurith and not in Kthav Ivri.. ==Ataların alfabesi ve çeşitleri== Sembol Sembol İsim Skriptler Skriptler Skriptler Skriptler Skriptler Skriptler Skriptler Skriptler Skriptler Skriptler Skriptler Skriptler Skriptler Skriptler Skriptler Sembol Sembol İsim İbranice İbranice İbranice İbranice İbranice İbranice Ata diller Ata diller Ata diller Ata diller Ata diller Muadili Muadili Muadili Muadili Sembol Sembol İsim El yazısı El yazısı Raşi Raşi Braille Braille Hiyeroglif bazlı Proto-Sinaitik (varsayılan) Proto-Semitik (yeniden yapılanan) Fenikece Paleo-İbrani Aramice Yunan Latin Kiril Arap א א Alef 17px 17px Dosya:Hebrew letter Alef Rashi.png Dosya:Hebrew letter Alef Rashi.png F1 Aleph 20px|Aleph 20px|Aleph 20px Αα Aa Аа ا ב ב Bet, Vet 17px 17px Dosya:Hebrew letter Bet Rashi.png Dosya:Hebrew letter Bet Rashi.png O1 Bet 30px|Beth Bet 20px Ββ Bb Бб Вв ﺑ ﺏ ג ג Gimel 17px 17px Dosya:Hebrew letter Gimel Rashi.png Dosya:Hebrew letter Gimel Rashi.png T14 20px|Gimel Gimel 20px Γγ J veya Cc Gg Гг ﺟ ﺝ ד ד Dalet 17px 17px Dosya:Hebrew letter Daled Rashi.png Dosya:Hebrew letter Daled Rashi.png O31 20px|Daleth Daled 20px Δδ Dd Дд دذ ה ה He 17px 17px Dosya:Hebrew letter He Rashi.png Dosya:Hebrew letter He Rashi.png A28 Heh 20px|He Heh 20px Εε Ee Ее Єє ه هـ ـهـ ـه ו ו Vav 17px 17px Dosya:Hebrew letter Vav Rashi.png Dosya:Hebrew letter Vav Rashi.png bilinmiyor 20px|Waw Vav 20px Υυ Ϝϝ FfUuVv WwYy Ѵѵ Уу ﻭ ז ז Zayin 17px 17px Dosya:Hebrew letter Zayin Rashi.png Dosya:Hebrew letter Zayin Rashi.png bilinmiyor 20px|Zayin Zayin 20px Ζζ Zz Зз ﺯ ח ח Het 17px 17px Dosya:Hebrew letter Het Rashi.png Dosya:Hebrew letter Het Rashi.png O6 20px|Heth Khet 20px Ηη Hh Ии ﺣﺡ veya خ ט ט Tet 17px 17px Dosya:Hebrew letter Tet Rashi.png Dosya:Hebrew letter Tet Rashi.png F35 20px|Teth Tet 20px Θθ T (keskin) Ѳѳ ﻁ י י Yud 17px 17px Dosya:Hebrew letter Yud Rashi.png Dosya:Hebrew letter Yud Rashi.png D36 20px|Yodh Yud 20px Ιι Jj Ii Јј Іі ﻳ ﻱ כ ך Kaf, Haf 17px 17px Dosya:Hebrew letter Kaf-nonfinal Rashi.png Dosya:Hebrew letter Kaf-final Rashi.png D46 Khof 20px|Kaph Khof 20px Κκ Kk Кк ﻛ ﻙ ל ל Lamed 17px 17px Dosya:Lamed (Rashi-script - Hebrew letter).svg Dosya:Lamed (Rashi-script - Hebrew letter).svg S39 20px|Lamedh Lamed 20px Λλ Ll Лл ﻟ ﻝ מ ם Mem 17px 17px Dosya:Hebrew letter Mem-nonfinal Rashi.png Dosya:Hebrew letter Mem-final Rashi.png N35 Mem 20px|Mem Mem 20px Μμ Mm Мм ﻣ ﻡ נ ן Nun 17px 17px Dosya:Hebrew letter Nun-nonfinal Rashi.png Dosya:Hebrew letter Nun-final Rashi.png I10 Nun 20px|Nun Nun 20px Νν Nn Нн ﻧ ﻥ ס ס Sameh 17px 17px Dosya:Hebrew letter Samekh Rashi.png Dosya:Hebrew letter Samekh Rashi.png K1 20px|Samekh Samekh 20px Ξξ Χχ S (keskin) veya Xx Ѯѯ Хх ص veya س ע ע Ayin 17px 17px Dosya:Hebrew letter Ayin Rashi.png Dosya:Hebrew letter Ayin Rashi.png D4 Ayin 20px|Ayin Ayin 20px Οο Oo Оо ﻋ ع غـ غ פ ף Pei, Fei 17px 17px Dosya:Hebrew letter Pe-nonfinal Rashi.png Dosya:Hebrew letter Pe-final Rashi.png D21 20px|Pe Pey 20px Ππ Pp Пп ﻓ ﻑ צ ץ Tsadik 17px 17px Dosya:Hebrew letter Tsadik-nonfinal Rashi.png Dosya:Hebrew letter Tsadik-final Rashi.png V33 20px|Sade Tzadi 20px, 20px Ϻϻ S (keskin) Цц Чч ﺻ ص ضـ ض ק ק Kuf 17px 17px Dosya:Hebrew letter Kuf Rashi.png Dosya:Hebrew letter Kuf Rashi.png V24 20px|Qoph Quf 20px Ϙϙ Qq Ҁҁ ﻗ ﻕ ר ר Reş 17px 17px Dosya:Hebrew letter Resh Rashi.png Dosya:Hebrew letter Resh Rashi.png D1 Resh 20px|Res Reş 20px Ρρ Rr Рр ﺭ ש ש Sin, Şin 17px 17px Dosya:Hebrew letter Shin Rashi.png Dosya:Hebrew letter Shin Rashi.png bilinmiyor Shin 20px|Sin Şin 20px Σσς Ss Сс Шш سـ س شـ ش ת ת Tav 17px 17px Dosya:Hebrew letter Taf Rashi.png Dosya:Hebrew letter Taf Rashi.png bilinmiyor Tof 20px|Taw Tof 20px Ττ Tt Тт ﺗ ﺕ ﺛ ﺙ ==Ayrıca bakınız== * İbrani alfabesi * El yazısı İbranice * Raşi alfabesi * Proto-Sinaitik alfabe * Fenike alfabesi * Paleo-İbrani alfabesi * Arami alfabesi ==Kaynakça== Tarih