Matapan Deniz Muharebesi

Matapan Deniz Muharebesi, 1714-1718 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda evre. Eğribozlu İbrahim Paşa komutasındaki 52 parçalık Osmanlı donanması, 19 Temmuz 1717 tarihinde Mora Yarımadası'nın güneyindeki Matapan Burnu yakınlarında Marcantonio Diedo komutasındaki 81 parçalık Venedik-Portekiz-Papalık-Malta donanmasını mağlup etti. == Muharebe öncesi == 1715 yılında tüm Mora'yı kaybeden, 1716 yılında ise Osmanlı donanmasının Korfu'yu kuşatmasını önleyemeyen Venedik Cumhuriyeti, 1717 yılında Girit ve Mora Savaşlarında izlediği strateji takip ederek donanmasını yola erken çıkarmak suretiyle Osmanlı donanmasının Çanakkale Boğazı'ndan çıkmasını engelleme amacına yöneldi. Bu doğrultuda, 10 Mayıs 1717'de Korfu'dan yola çıkan Venedik donanması Mayıs sonunda Ege Denizi'ne girip 8 Haziran'da İmroz'un güneyine demir attı. 12-16 Haziran'daki İmroz Deniz Muharebesi'nde ağır kayıplara uğrayan Venedik donanması Andıra adasına çekildi. Muharebede ağır yaralanan Venedikli Amiral Flangini'nin yerine Marcantonio Diedo komutayı devraldı. Diedo, Venedik donanmasının geri kalan kısmı ile bölgeye gelen Portekiz filosuyla birleşmek için Mora'nın güneyine çekilerek Matapan Burnu civarına demirledi. Burada Venedik donanmasına 10 kalyon (7 Portekiz, 2 Malta ve 1 Venedik) ve 24 kadırga (13 Venedik, 5 Malta, 4 Papalık ve 2 Toskana) katıldı."Naval wars in the Levant, 1559–1853", Roger C. Anderson, Princeton: Princeton University Press (1952), s.258-259 == Muharebe == sağ|küçükresim|Muharebenin başladığı saatlerdeki konumlar: Kırmızı: Osmanlı donanması, Mavi: Hıristiyan kadırgaları, Sarı: Hıristiyan kalyonları 36 kalyon ve 20 kadırgayla daha kuvvetli hale gelen Hristiyan donanmasına karşılık 48 parçalık (44 kalyon ve 4 kadırga) Osmanlı donanması 4 Temmuz'da Paşa Adası civarına demirledi. İki donanmanın bir süre birbirlerini tartıp uygun rüzgâr beklemelerinden sonra 19 Temmuz'da 06.00'da Hristiyan donanmasının ateşiyle başlayan muharebe kısa sürede şiddetlendi. Osmanlı donanması öndeki Venedik gemilerine hücum etti ve zarar gören iki Osmanlı gemisine karşılık dört Venedik gemisi muharebe dışı kaldı. Yaklaşık 900 asker kaybeden Venedik gemilerinin manevra yaparak geriye dönemleriyle arka hattaki Portekiz gemileri öne çıktı ve Osmanlı donanmasıyla çarpışmaya başladı. Hristiyan donanmasının Madonna Del Rosario adlı gemisi batarken Osmanlı donanmasının üzerine gönderdiği bir ateş gemisi de etkisiz kaldı ve imha edildi. Osmanlı donanması ise gemi kaybetmedi."Warfare on the Mediterranean in the Age of Sail: A History, 1571-1866", David S.T. Blackmore, McFarland (2014), s.120 Saat 15.30 civarında taraflar muharebe isteklerini kaybetmeye başladılar. Osmanlı donanması Paşa Adası cihetine çekilirken, ağır hasar gören Hristiyan donanması da onarım için Zante'ye çekilirken fırtınaya yakalandı ve özellikle kadırgalar dört bir yöne sürüklendi. == Muharebe sonrası == Tarafların kesin bir üstünlük sağlayamadığı muharebede Osmanlı donanması kendinen üstün Hristiyan donanmasına daha ağır kayıplar verdirmeyi başardı. Venedik donanmasının Mora'yı geri alma umudu kalmadı. == Muharip gemiler == küçükresim|sağ|Muharebeye katılan Portekiz kalyonlarından biri === Hristiyan donanması === ==== Öncü kısım ==== Madonna della Salute (Correr) Madonna dell' Arsenal 70/80 Costanza 76/80 Trionfo 70/80 (bayrak) San Pio V 70/80 Aquila Valiera Leone Trionfante 80 San Francesco 60? ? (ateş gemisi, kaptan Trivisan) - dibi delinerek battı ==== Merkez ve arka kısımlar ==== San Andrea 60 Sacra Lega 60 Valor Coronato 54 Nettuno 50/60 San Lorenzo Giustinian 70/80 Rosa 60 Fenice 56 Fede Guerriera 56 Corona 70/80 Columba d'Oro 70/80 Terror 70/80 Aquileta 50/60 San Pietro Apostolo 60? Gloria Veneta 70/80 Grand Alessandro 70/80 (Dolfin'in arka bayrağı) ==== Dördüncü kısım ==== (İlk yedisi Portekiz, son ikisi Malta gemileri) Conceição 80 Nossa Senhora do Pilar 84 Assunção 66/70 Nossa Senhora das Necessidades 66 Santa Rosa 66/70 Rainha dos Anjos 56/58 São Lourenço 56 Fortuna Guerreira Santa Caterina 70 San Raimondo 46 ==== Bilinmeyen kısım ==== Nostra Signora del Rosario/Madonna del Rosario (60'tan çevrildi? hastane gemisine) - battı ==== Kadırgalar ==== 13 Venedik 5 Malta 4 Papalık 2 Toskana === Osmanlılar === 44 kalyon 4 kadırga == Kaynakça == Kategori:Osmanlı-Venedik savaşları'nda deniz muharebeleri Kategori:Portekiz askerî tarihi Kategori:Hospitalier Şövalyeleri Kategori:Osmanlı-Venedik savaşları Kategori:Malta tarihi Kategori:1717'de çatışmalar Kategori:Yunanistan tarihi Kategori:Mora tarihi Kategori:Osmanlı donanması Kategori:Osmanlı İmparatorluğu'nun deniz muharebeleri Kategori:1710'larda Osmanlı İmparatorluğu Kategori:1710'larda çatışmalar Kategori:Portekiz tarihi Kategori:Papalık tarihi