5 Ekim

== Olaylar == * 869 - İstanbul'da toplanan IV. Konsil'de alınan kararlar sonucu Doğu ve Batı kiliseleri arasındaki ayrım derinleşti. * 1450 - Bavyera Dükü IX. Louis, Hristiyan olmayı kabul etmeyen Yahudilerin kovulmasını emretti. * 1502 - Kristof Kolomb, Amerika'ya 4. yolculuğunda Kosta Rika'yı keşfetti. * 1526 - Beçne Meydan Muharebesi, Osmanlı zaferiyle sonuçlandı. * 1550 - Şili'de, İspanyol Konkistador Pedro de Valdivia tarafından Concepción şehri kuruldu. * 1632 - Rusya Çarlığı, Sibir Hanlığı'nı (bugünkü Yakutistan) tamamen işgal etti. * 1789 - Çoğu kadın 5 bini aşkın Fransız, kıtlığı protesto için Versailles Sarayı'na yürüdü ve Kral XVI. Louis'yi Paris'e taşınmaya zorladı. * 1864 - Hindistan'daki Kalküta şehrinde siklon: 60.000 ölü. * 1877 - Nimipu kabilesi Şefi Joseph'in teslim olmasıyla, ABD'nin kuzeybatısındaki kızılderili direnişi sona erdi. * 1892 - Red Kit'teki Dalton kardeşlere ilham olan Dalton çetesi, Kansas'taki banka soygunlarında öldürüldü. * 1896 - Alman fizikçi Wilhelm Roentgen'in yeni bir radyasyon çeşidi (bugünkü bilinen adıyla x ray) bulduğu açıklandı. * 1908 - Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Osmanlı idaresindeki Bosna-Hersek'i ilhak ettiğini açıkladı. * 1908 - Bulgaristan, Osmanlı İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını ilan etti. * 1910 - Portekiz'de Cumhuriyet ilan edildi. * 1911 - İtalyan kuvvetleri, Trablusgarp'ın sahil şeridini ele geçirdi. * 1915 - Bulgaristan Krallığı, İttifak Devletlerinin yanında I. Dünya Savaşı'na girdi. * 1921 - İngiltere'de Uluslararası Yazarlar Birliği PEN kuruldu. * 1925 - İlk Cumhuriyet Altını İstanbul Darphanesi'nde basıldı ve Mustafa Kemal Paşa'ya gönderildi. * 1926 - İstanbul Boğazı'nda trenler için vapur seferleri başlatıldı. * 1930 - Dünyanın en büyük hava gemisi İngiliz R 101 zeplini Fransa'da düştü ve 48 kişi hayatını yitirdi. * 1931 - Başbakan İnönü ile Dışişleri Bakanı Aras'ın Yunanistan ziyaretleri sırasında, 1930 Türk-Yunan Dostluk Antlaşması yürürlüğe konuldu. * 1938 - Nazi Almanyası, Yahudilere ait pasaportların iptal edildiğini duyurdu. * 1944 - Fransa'da kadınlar seçme hakkına kavuştu. * 1945 - Hollywood set işçilerinin grevinde Warner Bros'ta çıkan olaylarda (Kara Cuma) 40 gösterici yaralandı. * 1947 - Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı sonucu lağvedilen Komintern'in devamı olarak, komünist partiler SBKP (B) önderliğinde Kominform'u kurdu. * 1947 - Atina'da yapılan Akdeniz Atletizm Yarışmaları'nda Türkiye birinci oldu. * 1948 - Türkmenistan'ın Aşkabat şehrindeki büyük depremde 110.000 kişi hayatını yitirdi. * 1952 - 1939'dan beri ilk ve Stalin'in katıldığı son Sovyetler Birliği Komünist Partisi kongresi başladı. * 1953 - Türkiye, BM Güvenlik Konseyi'ne 40 oyla geçici üye seçildi. * 1958 - Fransa'da 5. Cumhuriyet ilan edildi ve Charles de Gaulle Cumhurbaşkanı seçildi. * 1960 - Güney Afrika'da düzenlenen referandumda, Cumhuriyet rejimine geçilmesi kabul edildi. * 1962 - Beatles'ın ilk hit şarkısı Love me do piyasaya çıktı. * 1972 - Fransa'da Jean- Marie Le Pen liderliğinde aşırı sağcı/faşist parti Ulusal Cephe kuruldu. * 1979 - Filistin Kurtuluş Örgütü lideri Yaser Arafat, Ankara'ya geldi; FKÖ Temsilciliği açıldı. * 1979 - İçişleri Bakanı Hasan Fehmi Güneş, bir aşk skandalı sonucu Hükûmet'ten istifa etti. * 1988 - Cezayir'de halk isyanı patlak verdi. * 1988 - Şili'de Pinochet, Başkanlığının uzatılması için yapılan referandumu kaybetti. * 1989 - Dalai Lama, Nobel Barış Ödülü'nü aldı. * 1991 - İlk resmi Linux sürümü (0.02) Linus Torvalds tarafından duyuruldu. * 1991 - Sovyetler Birliği, tarihinde ilk kez IMF ile iş birliği anlaşması yaptı. * 1997 - 34. Altın Portakal Film Festivali sonuçlandı. En iyi film ödülünü, Ferzan Özpetek'in yönettiği Hamam filmi aldı. * 1999 - Muğla'nın Marmaris ilçesinde Richter ölçeğine göre 6.2 büyüklüğündeki depremde 100'e yakın kişi yaralandı. * 2000 - Belgrad'daki kitlesel gösteriler sonucu Slobodan Milošević Devlet Başkanlığı'ndan istifa etmek zorunda kaldı. * 2003 - Rus yanlısı Ahmet Kadirov Çeçenistan'ın ilk Devlet Başkanı seçildi. * 2008 - Kırgızistan'nın Oş şehrinde 6,6 büyüklüğünde deprem meydana geldi. 75 kişi öldü, 200'den fazla kişi yaralandı. == Doğumlar == * 1274 - Zehebî, Suriyeli hadis hafızı, tarihçi ve kıraat alimi (ö. 1348) * 1338 - III. Aleksios, Trabzon İmparatoru (ö. 1390) * 1658 - Mary, II ve VII. James’in (1633-1701) ikinci eşi olarak İngiltere, İskoçya ve İrlanda kraliçesi (ö. 1718) * 1677 - Pietro Grimani, Venedik Cumhuriyeti'nin 115'inci Dükası (ö. 1752) * 1703 - Jonathan Edwards, Amerikalı dirilişçi vaiz, filozof ve Cemaatçi Protestan teolog (ö. 1758) * 1712 - Francesco Guardi, İtalyan soylusu ve Venedik Okulu mensubu ressam (ö. 1793) * 1713 - Denis Diderot, Fransız yazar ve filozof (ö. 1784) * 1743 - Giuseppe Gazzaniga, İtalyan opera bestecisi (ö. 1818) * 1781 - Bernhard Bolzano, Çek filozof ve matematikçi (ö 1848) * 1829 - Chester A. Arthur, ABD'nin 21. Başkanı (ö. 1886) * 1841 - Philipp Mainländer, Alman şair ve filozof (ö. 1876) * 1848 - Guido von List, Alman filozof, tarihçi ve yazar (ö. 1919) * 1864 - Arthur Zimmermann, Alman bürokrat (ö. 1940) * 1864 - Louis Jean Lumière, Fransız film yapımcısı (ö. 1948) * 1878 - Louise Dresser, Amerikalı kadın oyuncu (ö. 1965) * 1879 - Francis Peyton Rous, Amerikalı virolog (ö. 1970) * 1882 - Robert H. Goddard, Amerikalı fizikçi ve sıvı yakıtlı roketlerin üretilmesinin öncülerinden (ö. 1945) * 1883 - Ida Rubinsteyn, Rus dansçı, aktris, sanat hamisi ve Belle Epoque figürü (ö. 1960) * 1887 - René Cassin, Fransız hukukçu ve Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 1976) * 1899 - Teresa de la Parra, Venezuelalı romancı (ö. 1936) * 1902 - Ray Kroc, Amerikalı iş insanı (ö. 1984) * 1908 - Mehmet Ali Aybar, Türk siyasetçi, Türkiye İşçi Partisi (TİP) eski lideri ve Sosyalist Devrim Partisi (SDP) kurucu Genel Başkanı (ö. 1995) * 1908 - Joshua Logan, Amerikalı tiyatro yönetmeni, film yönetmeni ve yazar (ö. 1988) * 1911 - Brian O'Nolan, İrlandalı yazar, oyun yazarı ve hicivci (ö. 1966) * 1917 - Magda Szabó, Macar yazar (ö. 2007) * 1919 - Donald Pleasence, İngiliz oyuncu (ö. 1995) * 1923 - Philip Berrigan, Amerikalı barış eylemcisi, anarşist ve papaz (ö. 2002) * 1929 - Yuri Artsutanov, Rus mühendis (ö. 2019) * 1930 - Miguel Báez Espuny, İspanyol boğa güreşçisi * 1936 - Vaclav Havel, Çek oyun yazarı ve Cumhurbaşkanı (ö. 2011) * 1941 - Bogusław Polch, Polonyalı çizgi roman sanatçısı (ö. 2020) * 1947 - Brian Johnson, Avustralyalı rock grubu AC/DC'nin solisti İngiliz şarkıcı ve besteci * 1948 - Zoran Živković, yazar, araştırmacı ve mütercim * 1950 - Eddie Clarke, İngiliz gitarist (ö. 2018) * 1950 - Jeff Conaway, Amerikalı oyuncu (ö. 2011) * 1950 - Edward P. Jones, Amerikalı roman ve kısa hikâye yazarı * 1951 - Karen Allen, Amerikalı sinema ve tiyatro oyuncusu * 1951 - Yadigar Ejder, Türk oyuncu (ö. 1991) * 1951 - Bob Geldof, İrlandalı şarkıcı, söz yazarı, aktör ve politik eylemci * 1952 - Clive Barker, İngiliz yazar, yönetmen, ressam ve yapımcı * 1952 - İmran Han, Pakistanlı siyasetçi ve Pakistan Başbakanı * 1953 - Musa Çam, Türk sendikacı ve siyasetçi * 1953 - Vladimir Badoyeviç Gasoyan, Sovyet teğmen * 1957 - Bernie Mac, Amerikalı oyuncu (ö. 2008) * 1958 - Neil deGrasse Tyson, Amerikalı astrofizikçi * 1958 - Sungun Babacan, Türk seslendirme sanatçısı (ö. 2022) * 1959 - Maya Lin, Çin asıllı Amerikalı Peyzaj Sanatı ve Heykel mimarilerinde ün yapmış mimar ve sanatçı * 1959 - Cem Özer, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu * 1959 - Kenan İpek, Türk hukukçu ve siyasetçi * 1960 - Careca, Brezilyalı eski futbolcu * 1963 - Vahap Seçer, Türk ziraat mühendisi, siyasetçi ve Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı * 1965 - Mario Lemieux, Kanadalı buz hokeyi oyuncusu ve yönetici * 1965 - Patrick Roy, Kanadalı buz hokeyi oyuncusu, koç ve yönetici * 1966 - Lorenza Indovina, İtalyan oyuncu * 1967 - Guy Pearce, İngiliz asıllı Avustralyalı sinema oyuncusu * 1970 - Josie Bissett, Amerikalı oyuncu * 1970 - Berat Yenilmez, Türk oyuncu * 1970 - Eyşan Özhim, Türk model ve oyuncu * 1971 - Mauricio Pellegrino, Arjantinli eski futbolcu ve teknik direktör * 1972 - Grant Hill, Amerikalı profesyonel eski basketbolcu * 1975 - Kate Winslet, İngiliz oyuncu ve En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü sahibi * 1976 - Ramazan Kadirov, Rusya Federasyonu'na bağlı Çeçenistan'ın üçüncü devlet başkanı * 1976 - Ceyhun Yılmaz, Türk şair, komedyen ve radyo-TV programcısı * 1977 - Vinnie Paz, İtalyan asıllı Amerikalı hip hop sanatçısı * 1977 - Konstantin Zıryanov, Rus eski futbolcu ve teknik direktör * 1978 - Mark Gower, İngiliz futbolcu * 1978 - James Valentine, Amerikalı müzisyen * 1979 - Vince Grella, Avustralyalı millî futbolcu * 1982 - Leonardo Abálsamo, Arjantinli futbolcu * 1983 - Jesse Eisenberg, Amerikalı oyuncu, yazar ve komedyen * 1984 - Kenwyne Jones, Trinidadlı eski futbolcu * 1987 - Dillon Francis, Amerikalı DJ ve Electro House prodüktörü * 1987 - Kevin Mirallas, Belçikalı millî futbolcu * 1987 - Park So Yeon, Güney Koreli şarkıcı, aktris ve model * 1988 - Bahar Kızıl, Türk şarkıcı * 1991 - Xiao Zhan, Çinli aktör ve şarkıcı * 1992 - Kevin Magnussen, Danimarkalı yarış pilotu == Ölümler == * 578 - II. Justinus, Bizans İmparatoru (d. 520~) * 610 - Phocas, Bizans imparatoru (d. 547) * 1056 - III. Heinrich, Kutsal Roma İmparatoru (d. 1017) * 1111 - Robert II, 1093'ten 1111'e kadar Flandre Kontu (d. 1065) * 1225 - Nâsır, Bağdat'taki otuz dördüncü Abbâsî Hâlifesi, Mûstadhî’nin oğlu ve Mûstencid’nin torunu (d. 1158) * 1285 - III. Philippe, Fransa Kralı (d. 1245) * 1522 - Hayır Bey, Osmanlı Mısır Valisi (d. 1464-1465) * 1524 - Joachim Patinir, Flaman rönesans ve manzara ressamı (d. 1480) * 1526 - Şücâeddin Ağa, Osmanlı Yeniçeri Ağası (d. ?) * 1565 - Lodovico Ferrari, İtalyan matematikçiydi (d. 1522) * 1791 - Grigoriy Potyomkin, Rus general ve devlet adamı (d. 1739) * 1813 - Tecumseh, Kızılderili konfederasyonun ve Şavnilerin şefi (d. 1768) * 1880 - Jacques Offenbach, Fransız besteci (d. 1819) * 1892 - Albert Aurier, Fransız yazar (d. 1865) * 1918 - Roland Garros, Fransız havacı ve I. Dünya Savaşı sırasında savaş pilotu (d. 1888) * 1923 - Süleyman Bilgen, Türk siyasetçi ve din adamı (d. 1855) * 1930 - Vladimir Şileyko, Rus oryantalist (Asurolojist, Hebraist), Akmeist şair ve çevirmen (d. 1891) * 1931 - Selma Rıza Feraceli, Türk ilk kadın gazeteci (d. 1872) * 1933 - Nikolay Yudeniç, Rus İç Savaşı (1918-1920) sırasında da kuzeybatıdaki karşıdevrimci Beyaz birliklerin komutanı (d. 1862) * 1934 - Jean Vigo, Fransız yönetmen (d. 1905) * 1938 - Faustina Kowalska, Polonya'lı Latin Katolik bir rahibe, mistik ve aziz (d. 1905) * 1941 - Louis Brandeis, Amerikalı avukat (d. 1856) * 1942 - Hilmi Oytaç, Türk tıp doktoru ve siyasetçi (d. 1879) * 1948 - Ōtani Kōzui, Japon Budist rahip ve tarihçi (d. 1876) * 1960 - Alfred Louis Kroeber, Amerikalı antropolog (d. 1876) * 1966 - Abdülkadir Emirmahmutoğlu, Türk siyasetçi (d. 1878) * 1972 - Solomon Lefschetz, Amerikalı bir matematikçiydi (d. 1884) * 1973 - Milunka Savić, Sırp kadın asker ve halk kahramanı (d. 1890) * 1974 - Zalman Şazar, İsrail'in 3. Cumhurbaşkanı (d. 1889) * 1975 - Ali Tunalı, Türk siyasetçi (d. 1890) * 1976 - Lars Onsager, Amerikalı kimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (d. 1903) * 1978 - Fehmi Ege, Türk tango müziği bestecisi (d. 1902) * 1978 - Mucip Kemalyeri, Türk siyasetçi (d. 1895) * 1981 - Gloria Grahame, Amerikalı aktris (d. 1923) * 1986 - Hal B. Wallis, Amerikalı film yapımcısı (d. 1898) * 1986 - James H. Wilkinson, İngiliz bilgisayar bilimcisi (d. 1919) * 1996 - Seymour Cray, Amerikalı elektrik-elektronik mühendisi ve süper bilgisayar tasarımcısı (d. 1925) * 1997 - Brian Pillman, Amerikalı profesyonel güreşçi (d. 1962) * 2004 - Maurice Wilkins, Yeni Zelandalı fizikçi ve moleküler biyolog (DNA'nın yapısını bulan bilim adamlarından ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi) (d. 1916) * 2011 - Derrick Bell, Amerikalı avukat (d. 1930) * 2011 - Gökşin Sipahioğlu, Türk gazeteci ve foto muhabiri (d. 1926) * 2011 - Steve Jobs, Amerikalı bilgisayar girişimcisi ve mucit (d. 1955) * 2011 - Charles Napier, Amerikalı oyuncu (d. 1936) * 2014 - Andrea de Cesaris, İtalyan eski yarış sürücüsü (d. 1959) * 2014 - Yuri Lyubimov, Rus yönetmen, aktör ve eğitmen (d. 1917) * 2014 - Misty Upham, Kızılderili kökenli Amerikalı oyuncu (d. 1982) * 2015 - Chantal Akerman, Belçikalı yönetmen, sanatçı, profesör ve senarist (d. 1950) * 2015 - Tomris İncer, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1948) * 2015 - Henning Mankell, İsveçli yazar (d. 1948) * 2015 - Andrew Rubin, Amerikalı oyuncu (d. 1946) * 2016 - Mario Almada, Meksikalı oyuncu (d. 1922) * 2016 - Michal Kováč, Slovakya Eski Devlet Başkanı ve siyasetçi (d. 1930) * 2016 - Arthur Z'ahidi Ngoma, Demokratik Kongolu Devlet ve siyaset adamı (d. 1947) * 2017 - António de Macedo, Portekizli senarist ve film yapımcısı (d. 1931) * 2017 - Giorgio Pressburger, Macaristan doğumlu İtalyan romancı ve kısa öykü yazarı (d. 1937) * 2017 - Sylke Tempel, Alman kadın gazeteci ve yazar (d. 2017) * 2017 - Anne Wiazemsky, Alman asıllı Fransız oyuncu ve romancı (d. 1947) * 2018 - Ivar Odnes, Norveçli siyasetçi (d. 1963) * 2018 - Víctor Pey, İspanya doğumlu Şilili mühendis, siyasetçi, akademisyen ve iş insanı (d. 1915) * 2018 - Hege Skjeie, Norveçli siyaset bilimci, akademisyen ve yazar (d. 1955) * 2019 - Amalia Fuentes, Filipinli oyuncu (d. 1940) * 2019 - Marcello Giordani, İtalyan opera sanatçısı (d. 1963) * 2019 - Philippe Vandevelde, Belçikalı çizgi roman sanatçısı ve yazar (d. 1957) * 2020 - Béatrice Arnac, Amerika Birleşik Devletleri doğumlu Fransız oyuncu, şarkıcı ve besteci (d. 1931) * 2020 - Franco Bolelli, İtalyan filozof ve yazar (d. 1950) * 2020 - Rasheed Masood, Hint siyasetçi (d. 1947) * 2020 - Margaret Nolan, İngiliz görsel sanatçı, aktris ve model (d. 1943) * 2020 - Pietro Scandelli, Eski İtalyan profesyonel bisiklet yarışçısı (d. 1941) * 2021 - Fethali Üveysi, İranlı aktör ve film yönetmeni (d. 1946) * 2021 - Zoran Stanković, Sırp siyasetçi, asker ve hekim (d. 1954) * 2021 - Nikos Çumanis, Yunan profesyonel futbolcudur (d. 1990) * 2022 - Kristina Hautala, Fin şarkıcıdır (d. 1948) == Tatiller ve özel günler == *1005 05