Niyazi Berkes

Niyazi Berkes (d. 21 Ekim 1908, Lefkoşa, Kıbrıs - ö. 18 Aralık 1988, Londra, Birleşik Krallık), Kıbrıslı Türk sosyolog ve bilim insanı. == Hayatı ve çalışmaları == Kıbrıs’ın Lefkoşa kentinde doğdu. Lefkoşa'da başladığı orta öğrenimini, İstanbul Erkek Lisesi'nde tamamladı. İstanbul Erkek Lisesi'nden sonra 1931'de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'nü bitirdi (1931). Bir süre değişik işlerde çalıştı ve 1935'te İ.Ü. Edebiyat Fakütesi'nde sosyoloji asistanı oldu. Aynı yıl, Behice Boran'la birlikte ABD'de Chicago Üniversitesi'ne toplumbilim çalışmaları için gitti. 1939'da Türkiye'ye döndü, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinde sosyoloji doçenti olarak göreve başladı. O dönemde "solculukla" ve "komünistlikle" suçlandı. 1948'de DTCF'nin tasfiyesi sırasında Pertev Naili Boratav ve Behice Boran'la birlikte Niyazi Berkes'i de görevinden uzaklaştırıldı. 1952'de Kanada McGill Üniversitesi'nde öğretim üyeliğine başladı ve aynı üniversitede Türkiye'nin tarihsel ve toplumsal evrimiyle ilgili sayısız çalışmalar yapan Berkes, 1975 yılında emekli oldu ve Birleşik Krallık'a yerleşti. Türkiye'de ilk köy monografisini yapan bilim insanlarındandır. == Eserleri hakkında == Özellikle Türkiye’nin Osmanlı İmparatorluğu döneminden günümüze dek geçirdiği değişimler üzerine araştırmalar ve bunlara ek olarak da kuramsal toplumbilim çalışmaları yaptı. Glenekselliğin değişmemek olduğunu belirten Berkes, geleneksellilte hiçbir yeniliğe yer olmadığını savunur. Osmanlı Devleti'nde yeniçerilerin dönüşümünü ve Osmanlı'ya etkilerini sosyolojik olarak açıklamaya çalışmıştır. Sekülerleşmenin birnic adımı olarak Tanzimat'tan bahseder. Ekonomik başarısızlığın hukuki başarısızlığa neden olduğunu belirtir. 1942’de yazdığı Bazı Ankara Köyleri Üzerine Araştırma adlı alan çalışması toplumbilim alanında Türkiye’de yayımlanan ilk monografilerden biridir. Yazarın diğer önemli eserleri arasında, Siyasi Partiler (1964), Batıcılık, Ulusçuluk ve Toplumsal Devrimler (1965), Arap Dünyasında İslamiyet, Milliyetçilik ve Sosyalizm (1969), Atatürk ve Devrimler (1982), Teokrasi ve Laiklik (1984) yer alır. Öte yandan, İletişim Yayınları'ndan çıkan Unutulan Yıllar adlı kitabında da (yayına hazırlayan Ruşen Sezer) 1940'lı yılların siyasal ve entelektüel ortamını anlatmaktadır. Ayrıca Ziya Gökalp'in denemelerinden yaptığı çevirileri bir kitapta Turkish Nationalism and Civilization toplayıp Birleşik Krallık'ta yayınlamıştır (1959). == Eserleri == ;İnceleme Araştırma * Propaganda Nedir? (1942) * Siyasi Partiler (1964) * Türkiye' de Çağdaşlaşma (The Development of Secularism in Turkey, 1964) * Batıcılık, Ulusçuluk ve Toplumsal Devrimler (1965) * Arap Dünyasında İslamiyet, Milliyetçilik ve Sosyalizm (1969) * Türkiye İktisat Tarihi Cilt 1, Cilt 2 (1969,1970) * Türk Düşününde Batı Sorunu (1975) * Atatürk ve Devrimler (1982) * Teokrasi ve Laiklik (1984) ;Anı * Unutulan Yıllar ;Gezi * Asya Mektupları ==Kaynakça== Kategori:Kıbrıs Türkü sosyologlar Kategori:1908 doğumlular Kategori:1988 yılında ölenler Kategori:Lefkoşa doğumlular Kategori:Türk sosyologlar Kategori:Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi öğretim üyeleri Kategori:McGill Üniversitesi öğretim üyeleri