Kuzeydoğu İngiltere

Kuzeydoğu İngiltere (), Birleşik Krallık'ın İngiltere ülkesindeki 9 resmi yörel bölge'den biridir. Londra dışında bulunan diğer İngiltere bölgeleri gibi Kuzeydoğu İngiltere'de de seçilmiş bir bölge meclisi ve idaresi bulunmamaktadır. Kuzeydoğu İngiltere bölgesi Northumberland, Durham, Tyne ve Wear törensel kontluğundan ve (Kuzey Yorkshire kontluğunun parçası olan) Teesside'dan oluşur. Bölgenin (2001 Nüfus Sayımı'na göre) nüfusu 2.515.442 kişi olup İngiltere'nin 9 bölgesinde 9. sıradadır. Bu bölgede şerefsel "şehir" statüsü bulanan büyük yerleşkeler Durham, Newcastle upon Tyne ve Sunderland'dir; "şehir" statüsü olmayan büyük kentler ise Darlington, Gateshead, Hartlepool, Middlesbrough, Redcar, South Shields ve Stockton-on- Tees'dir. Bölgede Birleşik Krallık coğrafi şehirleşmiş büyük metropoliten bölgelerden olan "Teesside", "Wearside" ve "Tyneside" bulunur. Bunlardan en büyüğü Newcastle upon Tyne merkezli "Tyneside"dir ve nüfus itibarıyla Birleşik Krallık içinde şehirleşmiş büyük metropoliten bölgeler arasında 6. sıradadır. == Coğrafi konular == küçükresim|sol|150px|Lindisfarne adası git sırasında küçükresim|sol|150px|Durham Katedrali küçükresim|sol|150px|Middleborugh'da Tees Nehri üzerindeki özel yapımlı taşıma köprüsü Genellikle "Kuzeydoğu İngiltere" bölgesinin kuzeyi ve batısı engebeli ve az nüfuslu olup doğuşu ve güneyinde ise şehirleşmiş ve sulanabilir tarıma elverişli alanlar bulunmaktadır. En önemli tepeler silsilesi "Cheviot Tepeleri" olup bunların yüksek zirvesi olan "Cheviot" 815 metre rakımlıdır. Kuzeydoğu bölgesinin şehirleşmiş alanları önemli nehirler ağızlarında bulunan ve Sanayi Devrimi'nde çok önemli bölgesel sanayi merkezleri olan "Tyneside", "Wearside" ve "Teesside" metropolleridir. Ama bunların yanında Kuzeydoğu İngiltere kırları ve doğa güzelliklerinin zenginlikleri ile de tanınmaktadır. Bunlar arasında "Northumberland Milli Parkı"; bölgenin Kuzey Denizi sahilleri; bölgedeki kuzey Peninne Dağları; kara içinde kırsal vadiler olan "Teesdale" ve "Weardale" sayılabilir. Bölgenin büyük tarihsel önemi bölgede bulunan kalelerden açıkça görülür. Antik Romalı'lardan kalma Hadrian Duvarı, Durham Kalesi, Northumberland sahillerinde bulunan Alnwick, Bamburgh, Dunstanburgh, Warkworth kaleleri bunlardan en önemlileridir ve bunlardan "Durham Kalesi" ve "Hadrian Duvarı" İngiltere için UNESCO Dünya Mirası listesindedir. Bölgenin İngiltere'nin Hristiyanlık dinine katkısı da önemlidir. İngiltere'ye Hristiyanlığı getiren İrlandalı keşişlerin yerleştiği Lindesfarne Adası bu bölgededir. Durham Katedrali İngiltere için UNESCO Dünya Mirası listesindedir. Sunderland, Monkwearmouth'da bulunan Aziz Petrus Kilisesi (St. Peter's Church) ve Jarrow'daki Aziz Pavlus Kilisesi (St. Paul's Church) birlikte UNESCO Dünya Mirası listesine alınma namzetleridir. == Yerel idare == Northumberland, Tyne ve Wear, Durham County ve kısmen North Yorkshire törensel kontluktan oluşmaktadır. Günümüzde coğrafyacılar bu bölgede 4 ayrı "alt-bölge" bulunduğunu kabul etmektedirler: * Durham Kontluğu (Darlington dahil) * Northumberland * Tyne ve Wear * Teesside (1974-1994 döneminde "Clevaland Kontluğu"nun parçaları olan günümüzde North Yorkshire ve Durham Countytörensel kontluğu parçaları) Kasım 2004'te yeni doğrudan doğruya seçimle kurulması öngörülen bir "Bölgesel Assemble" hakkında halk oyuna başvurulmuştur. Bu İngiltere'nin diğer Londra dışı bölgelerinde de yöresel assembleler kurulmasının halk oyuna sunulması için bir deneme mahiyetinde idi. Halk oylaması Kuzeydoğu İngiltere bölgesinde 696.519 oy (%78) aleyhte ve 197.310 oy (%22) lehte sonuç vermiştir. Bu halk oylamasında yöresel halkın çok büyük çoğunluğunun aleyhte olması nedeni ile hükûmette olan İşçi Partisi bundan sonra doğuya seçilmiş assemblelerle idare edilen bölgeler planlarını rafa kaldırmıştır. Resmi yerel bölge olan Kuzeydoğu İngiltere'de şu yerel idare birimleri bulunmaktadır: Harita törensel kontuluk Tek seviyeli yerel idare Metropoliten yerel idare borough/bölgeleri Dosya:EnglandNorthEastNumbered .png 1. Northumberland Tyne ve Wear * 2. Newcastle upon Tyne, 3. Gateshead, 4. North Tyneside, 5. South Tyneside, 6. Sunderland Durham 7. Durham 8\. Darlington 9\. Hartlepool 10\. Stockton-on-Tees (Tees Nehri kuzeyi) North Yorkshire (part only) 10. Stockton-on-Tees (Tees Nehri Güneyi) 11\. Redcar ve Cleveland 12\. Middlesbrough Not: * = "metropoliten kontluk" == Ekonomi == küçükresim|140px|sağ|Ellington Maden Ocağo - Guneydoğu'da en son yeraltı kömür madeni ocağı olup 2005'te kapanmıştır. Kuzeydoğu İngiltere bölgesinin cari fiyatlarla gayrisafi toplam katma değer ve önemli sektörlerin gayrisafi katma değerlerinin gelişmesi şu tabloda gösterilir: Yıl Bölgesel Gayrisafi Katma Değer (mil. £)Yuvarlama yapıldığı için toplam değişik olabilir Tarım (mil. £)Avcılık ve ormancılık hasılalarını da kapsar Sanayi (£mil.)Enerji üretimi ve inşaat hasılasını da kapsar. Hizmetler(mil. £)Finans sektörü hizmetlerini dolaylı olarak kapsar. Kuzeydoğu İngiltere 1999 27.437 225 9.104 18.106 2002 31.167 228 9.416 21.433 2005 36.204 211 10.367 25.625 2007 40.916 278 11.120 28.250 == Ulaşım == küçükresim|sol|150px|Anayol kenarında "Kuzeyin Meleği" büyük heykeli küçükresim|sol|150px|Düzenli İskandinavya seferi yapan giden feribot "Queen of Scandinavia" Newcastle limanında === Ulaşım stratejisi ve politikası === Bir milli Birleşik Krallık ulaşım sistemi planlamasına katkı yapmak üzere Bölgesel Asemble'ler bölgede uzun dönemli ulaşım hakkında bir Bölgesel Ulaşım Stratejisi dokümanı hazırlamak için görevlendirilmişlerdir. Bu bölgesel planlar ülkenin tümü için "Highways Agency (Karayolları Kurumu" ve "Network Rail (Demiryolları Ağı)" tarafından hazırlanmış stratejik planların bölgesel kısımlarıyla koordineli olması gerekmektedir Bölge içinde ise stratejik planlama ile görevli yerel bölge idareleri kendi stratejilerini, politikalarını ve uygulama planlarını açıklayan yerel planlar hazırlamaları ve bu planların bölge planı ile koordineli olmasını sağlamaları için görevlendirilmişlerdir. === Demiryolu ulaşımı === === Karayolu ulaşımı === === Hava ulaşımı === Kuzeydoğu'da ana hava meydanı Newcastle upon Tyne'in kuzeyinde bulunan "Newcastle Havameydanı"dır. Diğer bir sivil havameydanı da Darlington'un doğusunda bulunan "Durham Tees Valley Havaalanı"dır. === Üniversiteler === küçükresim|sol|120px|Newcastle Universitesi [[Dosya:Queen's Campus Stockton - geograph.org.uk - 10982.jpg|küçükresim|sol|120px|Durham Universitesi'nin Stockton-on-Tees kentindeki Queen's Kampusu] Kuzeydogu İngiltere'de bulunan 12 üniversite ve bu üniversitelerde kayıtlı diploma öğrenci sayıları şunlardır:Ogrenci sayilari 2009/2010 ders yil universite yillik raporlarindan * Durham Universitesi: Ingiltere'de ucuncu eski universite. Toplam kayitli ogrenci 15.529 (Bunlardan 4.521'i linans ustu egitim) * Newcastle Universitesi: Toplam kayitli ogrenci 19.700. (Bunlardan 5.640'i linans ustu egitim) * Northumbria Universitesi; Eski Newcastle Politeknik. Toplam kayitli ogrenci 29.850. (Bunlardan 6.805'i linans ustu egitim) * Sunderland Universitesi: Eski Sunderlanda Politeknik. Toplam kayitli ogrenci 20.325. (Bunlardan 3.195'i linans ustu egitim) * Teesside Universitesi: Eski Teesside Politeknik. Toplam kayitli ogrenci 29,285. (Bunlardan 3.642'i linans ustu egitim) == Yerel medya == küçükresim|sol|120px|BBC Kuzeydoğu yerel yayınlar merkezi == Üniversiteler == küçükresim|sağ|180px|Newcastle Upon Tyne Üniversitesi Kuzeydoğu İngiltere'de bulunan 5 üniversite hakkında bazı bilgiler şöyle özetlenebilir: İsim Kurulma tarihi Coğrafi konumu Kayıtlı toplam öğrenci Rektör (Vice Chancellor) Ağ sayfası Durham Üniversitesi 1832 Durham 15,529 Prof. Chris Higgins www.dur.ac.uk Newcastle Üniversitesi 1834 - Tip ve Cerahi Okulu 1963 - Durham Universitesi'nde ayrılıp bağımsız üniversite olması Newcastle upon Tyne 19.700 Prof. Chris Brink www.ncl.ac.uk Northumbria Üniversitesi 1894 - Rutherford College of Technology 1969 - Newcastle Politeknik 1992 - "Northumbria Universitesi" adıyla kralice beratıyla üniversite statüsü Newcastle upon Tyne 29.850 Prof. Andrew Wathey www.northumbria.ac.uk Sunderland Üniversitesi 1901 - Sunderland Technical College 1969 - Sunderland Politeknik 1992 - "Sunderland Universitesi" adıyla kralice beratıyla üniversite statüsü Sunderland 20.325 Prof. Peter Fidler www.sunderland.ac.uk Teeside Üniversitesi 1929 - Constantine Technical College 1969 - Teeside Politeknik 1992 - "Teeside Universitesi" adıyla kralice beratıyla üniversite statüsü Middlesborough 29.285 Prof. Graham Henderson www.dur.ac.uk == Kaynakça == == Ayrıca bakınız == * İngiltere'nin bölgeleri == Dış bağlantılar == * Kuzeydoğu için bilgi dosyası * Kuzeydoğu Hükümet Ofisi resmi sitesi