Fenike alfabesi

Fenike alfabesi, tahminen MÖ 1200 yılında ortaya çıkmış, Fenike dilini yazmak için kullanılmıştır. Günümüzde kullanılan birçok çağdaş alfabe Fenike alfabesinden türemiştir. Paleo-İbrani alfabesi, doğrudan Fenike yazı sisteminden gelmektedir. Modern Arap alfabesinin kökeni olan Arami alfabesi; Avrupa'da Yunan alfabesi, Yunan alfabesi üzerinden Kiril alfabesi ve Latin alfabesi, Fenike alfabesinden türemiş alfabelerdir. Fenikelilerden önce yazı, resimlerden oluşmaktaydı ve her kelimeye karşılık bir resim çizilirdi. Fenikeliler, her ses için bir sembol kullanarak bu sesleri birleştirip kelimeler oluşturdular. Bu sayede cümleler, artık resimlerin birleştirilmesiyle değil; seslerin birlikteliğini içerir kelimelerin birleştirilmesiyle kuruluyordu. Bugün Fenike alfabesi ile ilgili arkeolojik kalıntılar, Mısır ve Lübnan'ın tarihi bölgelerinde bulunabilir. Fenike Alfabesi olarak adlandırılan ve ilk alfabe olduğu iddia edilen yazıt, İtalya'nın Toskana bölgesinde bulunan Marsilya Yazıtı'dır. Kazım Mirşan tarafından Türkçe okunan bu yazıt, bir yazı tahtası olarak adlandırılabilecek yüzeyi düz bir taşın üzerinde bulunmuştur. Yazıtta: "Tanrı namına elde olunan zaferleri halka anlatmayı mümkün kılan yazıları okutan harfler" denmektedir.Mirşan, Kazım. Etrüskler, MMB, Bodrum, 1998, s.61 == Alfabe == Harf Harf İsim Anlamı Transliterasyon Karşılık gelen harf Karşılık gelen harf Karşılık gelen harf Karşılık gelen harf Karşılık gelen harf Harf Harf İsim İbrani''' Transliterasyon Arap Yunan Latin Kiril Aleph Aleph Alef öküz ʼ א ﺍ Αα Aa Аа Beth Beth Bet ev b ב ﺏ Ββ Bb Бб, Вв Gimel Gimel Gimel bumerang g ג ﺝ Γγ Cc, Gg Гг Daleth Daleth Dalet kapı d ד ﺩ Δδ Dd Дд He He He pencere h ה ﮬ Εε Ee amig, Єє Waw Waw Vav kanca w ו ﻭ (Ϝϝ), Υυ Ff, Uu, Vv, Ww, Yy Уу Zayin Zayin Zayin silah z ז ﺯ Ζζ Zz Зз Heth Heth Het duvar, avlu ḥ ח ﺡ Ηη Hh Ии Teth Teth Tet tekerlek ṭ ט ﻁ Θθ Фф Yodh Yodh Yud el y י ﻱ Ιι Ii, Jj Іі Kaph Kaph Kaph avuç çizgileri k כ ﻙ Κκ Kk Кк Lamedh Lamedh Lamed üvendire l ל ﻝ Λλ Ll Лл Mem Mem Mem su m מ ﻡ Μμ Mm Мм Nun Nun Nun balık n נ ﻥ Νν Nn Нн Samekh Samekh Sameh sütun, mesnet s ס س Ξξ, Χχ Xx Xx Ayin Ayin Ayın göz ʿ ע ﻉ Οο Oo Оо Pe Pe Pe ağız p פ ﻑ Ππ Pp Пп Sade Sade Tsade av, bitki ṣ צ ﺹ Ϡϡ Цц, Чч Qoph Qoph Qaf iğne deliği q ק ﻕ Ϙϙ Qq Res Res Reş baş r ר ﺭ Ρρ Rr Рр Sin Sin Şin dişler š ש ش Σσ Ss Сс, Шш Taw Taw Tav işaretleme t ת ﺕ Ττ Tt Тт ==Fenike Alfabesinden türeyen alfabeler== Bu tabelada Fenike Alfabesinden türeyen diğer alfabelerden örnekler gösterilmektedir. Böylece ortak kökenli harflerin zaman ile değişimi gözlemlenebilmektedir. Fenike Alfabesi x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px Euboia (Eğriboz) Alfabesi 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px İyon Alfabesi x16px x16px x16px x16px x16px x16px x16px x16px x16px x16px x16px x16px x16px x16pxx16px x16px x16px – x16px x16pxx16px x16pxx16px x16px x16px x16px x16px x16pxx16px x16px Antik Yunan Alfabesi Α,α B,β Γ,γ Δ,δ Ε,ε (Ͱ,ͱ) (Ϝ,ϝ) (Ͷ,ͷ) Ζ,ζ Η,η Θ,θ Ι,ι Κ,κ Λ,λ Μ,μ Ν,ν Ξ,ξ Ο,ο Π,π (𐌑,ϻ) (Ͳ,ͳ) (Ϡ,ϡ) (Ϙ,ϙ) (Ϟ,ϟ) Ρ,ρ Σ,σ,ς Τ,τ Υ,υ Φ,φ Χ,χ Ψ,ψ Ω,ω (Ϸ,ϸ) Fenike alfabesi x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px x12px Arami alfabesi 𐡀 𐡁 𐡂 𐡃 𐡄 𐡅 𐡆 𐡇 𐡈 𐡉 𐡊 𐡋 𐡌 𐡍 𐡎 𐡏 𐡐 𐡑 𐡒 𐡓 𐡔 𐡕 Süryani alfabesi ܐ ܒ ܓ ܕ ܗ ܘ ܙ ܚ ܛ ܝ ܟ ܠ ܡ ܢ ܣ ܥ ܦ ܨ ܩ ܪ ܫ ܬ == Ayrıca bakınız == *Arap alfabesi *İbrani alfabesi *Kiril alfabesi *Latin alfabesi *Orhun alfabesi *Yunan alfabesi == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Phoenicia.org * Ancient Scripts.com (Phoenician) * The Alphabet of Biblical Hebrew * Omniglot.com (Phoenician alphabet) * Michael Everson's Final proposal for encoding the Phoenician script in the UCS Kategori:Alfabeler Alfabe Kategori:Dünya Belleği Kütüğü