Çakıldere, Göle

{{Türkiye köy bilgi kutusu |ad = Çakıldere |harita = Ardahan in Turkey.svg |harita boyut = |harita açıklama = Ardahan'ın konumu |raptiye_harita = Türkiye Ardahan |raptiye_etiket_konum = |raptiye_harita_boyu = 250 |raptiye_harita_açıklaması = Çakıldere'nin Ardahan'daki konumu | latd = 40 | latm = 58 | lats = 27 | latNS = N | longd = 42 | longm = 37 | longs = 36 | longEW = E |il = Ardahan |ilçe = Göle |bölge = Doğu Anadolu Bölgesi |yüzölçümü = |yüzölçümü_ref = |rakım = 2049 |rakım_ref = |nüfus = 175 |nüfus yoğunluğu = |nüfus_ref = |nüfus_yıl = 2022 |alan kodu = 0478 |plaka kodu = 75 |posta kodu = 75700 |website = }} Çakıldere, Ardahan ilinin Göle ilçesine bağlı bir köydür. == Tarihçe == Tarihsel Tao-Klarceti bölgesinin Kola kesiminde yer alan köyün eski adı 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterinde Ori Kilisa (اوری كلسا) olarak geçer. "İki kilise" anlamına gelen Gürcüce Ori Eklesia (ორი ეკლესია) adının sadece ikinci kelimesinin Türkçeye çevrilerek kaydedildiği anlaşılmaktadır. Bu tarihte Ori Kilisa, Gürcistan Vilayeti içinde Ardahan-i Büzürg livasının Güney nahiyesine bağlıydı ve tamamen boşalmıştı. Ori Kilisa adı zaman içinde Ora Kilisa'ya dönüşmüştür. Nitekim Rus idaresi 1886 tarihli nüfus sayımında köyü Ora-Kilisa (Ора-Килиса) adıyla kaydetmiştir. Bu tarihte köy, Ardahan sancağının Göle kazasına bağlıydı. Nüfusu, tamamı Kürt olan 58 kişiden oluşuyordu. 1595 tarihinde Gürcülerden boşalmış olan köye sonradan Kürtlerin yerleştirilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Köyün nüfusu 1896 yılında 102 kişi, 1906 yılında 130 kişi olarak tespit edilmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 113, ISBN 9786052100271. Rus idaresi Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru sona erince, Ori Kilisa köyü bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 7 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Artvin sancağı ile Ora Kilisa'nın içinde yer aldığı Ardahan sancağı Sovyet Rusya tarafından Gürcistan'ın sınırları içinde tanındı. Ertesi yıl Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında anlaşmaya varıldı ve Ora Kilisa köyü Türkiye'ye bırakıldı. Çakıldere köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Ora Kilisa" (اورا كلیسا) olarak geçer. Bu tarihte köy, Kars vilayetinin Göle kazasının Okam nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 771. 1935 genel nüfus sayımında da aynı idari konuma sahipti ve köyün nüfusu 305 kişiden oluşuyordu. Ori Kilisa, Ora Kilisa veya Orikilise "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Çakıldere olarak değiştirildi. Nitekim 1960 genel nüfus sayımında köyün adı "Çakıldere (Ortakilise)" biçiminde yazılmıştır.1960 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1963, s. 316. 1965 genel nüfus sayımında Çakıldere köyünün nüfusu 757 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 51 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 358. Çakıldere'de iki kilisenin varlığı, 16. yüzyılda Osmanlıların eline geçmeden önce de buranın bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Köyün eski adı bu kiliselerle ilişkili olduğu anlaşılmaktadır. Çakıldere köyünde tek nefli köy kilisesinden geriye sadece yıkıntılar kalmıştır. Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli 1917 yılında köyün yakınında ikinci kilisenin yıkıntılarının olduğu yazmış, ancak bu kiliseden bugüne bir şey kalmamıştır.Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 184, ISBN 9789941478178. == Coğrafya == Köy, Ardahan il merkezine 24 km, Göle ilçe merkezine ise 30 km uzaklıktadır. == Nüfus == Yıllara göre köy nüfus verileri Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 175 2021 198 2020 218 2019 218 2018 213 2017 238 2016 230 2015 227 2014 219 2013 221 2012 244 2011 248 2010 264 2009 282 2008 271 2007 224 2000 267 1990 549 1985 702 ==Kaynakça== == Dış bağlantılar == * Kategori:Göle belde ve köyleri