Peşmerge

Peşmerge (Kürtçe: پێشمه‌رگه, Pêşmerge, kelime anlamı 'ölümle yüzleşenler'), Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin askerî gücüdür. Irak Anayasası'na göre Peşmerge, güvenlik yan kuruluşlarıyla birlikte Kürdistan Bölgesi'nin güvenliğinden sorumludur. Peşmerge'ye bağlı kuruluşlar arasında Asayiş (istihbarat teşkilatı), Parastin u Zanyarî (istihbarat yardım teşkilatı) ve Zeravani (Jandarma teşkilatı) bulunmaktadır. Peşmerge'nin tarihi 18. yüzyıla kadar uzanır. Osmanlılar ve Safeviler içinde askeri sınır muhafızı olarak tarih sahnesine çıktı ve 19. yüzyılda iyi eğitimli, disiplinli bir gerilla gücüne dönüştü. Özgür Kürt devleti hedefine ulaşmayı amaçlayan, bağımsızlıkçı Kürt hareketinin silahlı bir birimidir. 2003'te başlayan Irak müdahalesi'nde ABD ile birlikte koalisyon güçlerine eşlik ederek 2003 yılında Saddam Hüseyin'in devrilmesiyle birlikte Kürdistan Bölgesel Yönetimi Ordusu olarak resmiyet kazanmıştır. == Etimoloji == "Peşmerge" kelimesi "ölümle yüzleşenler" anlamına gelmektedir. İlk olarak kısa ömürlü Mahabad Cumhuriyeti'nde (1946–47) Cumhurbaşkanı Kadı Muhammed tarafından kullanıldığını belirtir.Valentine, Those Who Face Death, KDP, 2018. == Geçmiş == Kürt savaşçı geleneği, bağımsızlık özlemleriyle birlikte binlerce yıldır var olmuştur ve ilk Kürt savaşçı grupları çeşitli imparatorluklara karşı bağımsızlık için savaşmışlardır. Peşmerge bir süreye kadar sadece gerilla kuvveti olarak var oldu, ancak bağımsızlık ilan eden Mahabad Cumhuriyeti'nde (1946-1947), General Mustafa Barzani liderliğindeki Peşmerge, cumhuriyetin resmi ordusu oldu. Mahabad Cumhuriyeti'nin yıkılmasından ve devlet başkanı Kadı Muhammed'in idam edilmesinden sonra Peşmerge güçleri, 20.yüzyılın geri kalanında İran ve Irak hükûmetleriyle savaşmaya devam edecek gerilla grupları olarak yeniden yapılandı.Meiselas, Susan (2008). Kurdistan: In the Shadow of History (2nd ed.). University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-51928-9. Peşmerge'lerin çoğu Kürdistan Demokrat Partisi'nin kurucusu ve başkanı Mustafa Barzani tarafından yönetiliyordu."President". Kurdistan Regional Government Representation in Spain. 2015. Retrieved February 14, 2015. 1975'te Peşmerge, İkinci Irak-Kürt Savaşı'nda yenildi. KDP'nin önde gelen üyelerinden Celal Talabani, direnişi canlandırmak için aynı yıl partiden ayrıldı ve Kürdistan Yurtseverler Birliği'ni kurdu. Bu olay, bugüne kadar Peşmerge güçlerini ve Kürdistan'daki Kürt toplumunun çoğunu bölen KDP ve KYB arasındaki siyasi tartışmanın temelini oluşturdu. 1979'da Mustafa Barzani'nin ölümünden sonra yerine oğlu Mesud Barzani geçti. KDP ve KYB arasındaki gerilim arttıkça, Peşmerge'lerin çoğu bir bölgeyi kendi partilerinin kontrolü altında tutmak için savaşırken, aynı zamanda Irak Ordusu'nun saldırılarına karşı da savaştı. Birinci Körfez Savaşı'nın ardından Irak Kürdistanı, iki büyük parti olan KDP ve KYB arasında Kürt İç Savaşı'nı gördü ve Peşmerge güçleri birbirleriyle savaşmak için kullanıldı.S. R. Valentine, Peshmerga: Those Who Face Death, KDP, 2018, chapter six. İç savaş, Eylül 1998'de Barzani ve Talabani'nin resmi bir barış anlaşması kuran Washington Anlaşması'nı imzalamasıyla resmen sona erdi. Anlaşmada taraflar, gelir ve gücü paylaşma, Irak askerlerinin Kürt bölgelerine girmesine ve PKK'nın Kuzey Irak topraklarını kullanmasına izin vermeme konusunda anlaştılar. O zamana kadar her iki taraftan da yaklaşık 5.000 kişi öldü ve çok daha fazlası yanlış tarafta oldukları için tahliye edildi. Sonraki yıllarda gerilim yüksek kaldı, ancak her iki taraf da birbirine yaklaştı ve 2003'te her iki parti de Irak Savaşı'nın bir parçası olarak Baas rejiminin devrilmesinde yer aldı. Diğer milis güçlerinin aksine, Peşmerge Irak yasaları tarafından hiçbir zaman yasaklanmadı. Peşmerge günümüzde Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin ana askerî gücü olarak bölgenin korunmasında ve savunmasında rol üstlenmektedir. Peşmerge Bakanı, Şoreş İsmail Abdullah'tır ve Peşmerge'nin Başkomutanı Bölgenin başkanı Neçirvan Barzani'dir. == Yapı == küçükresim|sol|220px|Peşmerge askerleri Peşmerge çoğunlukla Kürdistan Demokrat Partisi'ne (KDP) ve Kürdistan Yurtseverler Birliği'ne (KYB) sadık güçler arasında bölünürken,Helfont, Samuel (March 1, 2017). "Getting Peshmerga Reform Right: Helping the Iraqi Kurds to Help Themselves in Post-ISIS Iraq". Foreign Policy Research Institute. 16: 13. Kürdistan Sosyalist Demokrat Partisi gibi diğer küçük Kürt partilerin de kendi küçük Peşmerge birimleri vardır. KDP ve KYB, güçlerinin bileşimine ilişkin bilgileri hükûmete veya medyaya açıklamamaktadır. Bu nedenle, kaç Peşmerge savaşçısı olduğuna dair güvenilir bir sayı yoktur. Medya kuruluşları 150.000 ila 200.000 Peşmerge olduğunu iddia etmektedir, ancak bu sayı oldukça tartışmalıdır. Peşmerge, KDP-KYB arasındaki anlaşmazlıklardan ötürü Kürdistan Bölgesi'ni Dohuk Valiliği ve Erbil Valiliğini kapsayan KDP tarafından yönetilen bir "sarı" bölgeye ve Süleymaniye Valiliği ve Halepçe Valiliğini kapsayan KYB tarafından yönetilen bir "yeşil" bölgeye ayrıldı.Chapman, Dennis. Security Forces of Kurdistan Regional Government, US Army War College. 2009, page. 3. Her iki bölgenin de, diğer bölge ile koordine olmayan kendi yönetim kurumları ile kendi Peşmerge birimi vardır.S. R. Valentine, Peshmerga: Those Who Face Death, KDP, 2018, chapter 9. Peşmerge'nin bölünmüş yapısının bir sonucu olarak, tüm Peşmerge gücünden sorumlu bir komuta merkezi yoktur ve Peşmerge birimleri bunun yerine siyasi bağlılığa bağlı olarak ayrı askeri hiyerarşileri takip eder. Peşmerge'yi 1992'den bu yana birleştirme ve siyasetten arındırma çabaları gerçekleştirildi. Ancak şu ana kadar birleştirme planları ve reformlar başarısız oldu ve Peşmergelerin çoğu hala KDP'nin ve KYB'nin etkisi altındadır. 2014'teki Irak İç Savaşı olaylarının ardından, Amerika Birleşik Devletleri ve birkaç Avrupa ülkesi, KYB ve KDP'ye, yardım ve finansman şartı olarak karma Peşmerge tugayları kurmaları için baskı yaptı. KYB ve KDP, daha sonra Peşmerge İşleri Bakanlığı'nın komutası altına alınan Bölge Muhafız Tugayları altında 12 ila 14 tugayı birleştirdi. Ancak subaylar, kendilerine sadık kuvvetlerin konuşlandırılmasını kontrol eden ve cephe ve sektör komutanlarını atayan parti liderlerine rapor vermeye ve onlardan emir almaya devam etmişlerdir. == Savaşlar == === Peşmerge-PKK çatışması === Peşmerge ile PKK düşman taraflar arasındadır ve günümüze kadar birçok halde birbirlerine karşı savaşmışlardır. Peşmerge ve PKK, İdris Barzani'nin çabaları sonucu bir dönem ateşkes ve barış yapmışlarsa da PKK ve PKK lideri Abdullah Öcalan'ın bölgedeki tek lider olmak istemesi, ulus Kürt devletine sıcak bakmamasının yanında Peşmerge'yi kendi bölgelerinden uzak tutma çabaları, Peşmerge'yi ve Barzani ailesini sürekli irdeleyip suçlamalarda bulunmasından dolayı ateşkesler kısa sürede bozulmuştur. Kürdistan Bölgesel Yönetimi, PKK'yı kendi topraklarını işgal eden illegal bir güç görmekte olduğu gibi PKK'ya karşı sert uyarılarda bulunmaktadır. PKK ise Irak'ta yapılan Türk operasyonlarının KDP- TSK işbirliğinde yapıldığını iddia edip Kürdistan Bölgesel Hükûmeti'ni suçlamaktadır.küçükresim|240px|Peşmerge Askerleri == CIA peşmergeleri == 1995 yılına kadar Irak içinde 7.500 kadar Peşmerge ve Kürt STK'lar görevlileri CIA operasyonu ile ülkeden kaçırılarak ABD ordusunun Guam Üssü'ne taşındı. Irak'ın işgali sonrasında bu peşmergelerin eğitilerek Irak'ta önemli görevlere getirildiği savunulmaktadır. 2015 yılı itibarıyla 35 bin Kürt askerin yanı sıra Irak ordusundan ve güvenlik güçlerinden ayrı olarak 300 ile 350 bin arasında Peşmerge bulunmaktadır. Kürdistan Bölgesel Yönetimi başbakanı Mesrur Barzani, günümüzdeki Peşmerge'lerin sayısını roket sistemleriyle donatılmış 5 bin zırhlı araç, 550 tank ve 25 savaş helikopterine sahip 270 bin kişi olarak açıklamıştır. == Yabancı savaşçılar == Gönüllü savaşçıların sayısı bilinmemekle birlikte sıklıkla Amerika, Avrupa ve Avustralya'dan Peşmerge'ye katılım olmaktadır. == Destek == Peşmerge'ye Amerika, Avrupa ve Avustralya'dan silah ve lojistik destek olmaktadır.http://www.basnews.com/tr/news/2015/05/05/abd- pesmergeye-200-milyon-dolarlik-silah-yardimi-yapacak/ == Teçhizat == === Hafif silahlar === İsim Tür Kalibre Ülke Notlar Walther P38 Tabanca 9x19mm Parabellum Nazi Almanyası 8000 Almanya tarafından sağlanan. Heckler & Koch MP5 Hafif makineli silah 9x19mm Parabellum FAMAS Piyade tüfeği 5.56×45mm M4 Karabina 5.56×45mm Heckler & Koch G36 Piyade tüfeği 5.56×45mm Parabellum 8000 Almanya tarafından sağlanan. HS Produkt VHS Piyade tüfeği 5.56×45mm M16 Piyade tüfeği 5.56×45mm Armalite AR-15 Piyade tüfeği 5.56mm Heckler & Koch G3 Muharebe tüfeği 5.56mm NATO Rheinmetall MG3 Genel Amaçlı Makineli Tüfek 5.56mm 40 Almanya tarafından sağlanan. Franchi SPAS-12 Savaş av tüfeği 5.56mm NATO Rheinmetall MG 3 Genel Amaçlı Makineli Tüfek 7.62mm NATO 100 İtalya tarafından sağlanan. M2 Browning Ağır makineli tüfek 12.7×99mm M24 Sniper Weapon System Keskin nişancı tüfeği 7.62×51mm Barrett M82 Keskin nişancı tüfeği 12.7×99mm +100 İtalya, Fransa ve Birleşik Krallık tarafından sağlanan Makarov PM Tabanca 9×18mm Zastava M92 Karabina 7.62×39mm AK-47 Piyade tüfeği 7.62×39mm Peşmerge'ye ait (AK-47) ile birlikte standart Taarruz Tüfeği. AKM Piyade tüfeği 7.62×39mm Peşmerge'ye ait (AKM) ile birlikte standart Taarruz Tüfeği RPK Genel Amaçlı Makineli Tüfek 7.62×39mm PK makineli tüfeği Genel Amaçlı Makineli Tüfek 7.62×54mmR DŞK Ağır makineli tüfek 12.7×108mm Tabuk Sniper Rifle Keskin nişancı tüfeği 7.62×39mm Dragunov SVDM Keskin nişancı tüfeği 7.62×54mmR Zastava M91 Keskin nişancı tüfeği 7.62×54mmR Zastava M93 Anti- malzeme tüfek 12.7×108mm === Tanksavar silahlar === İsim Tür Kalibre Ülke Notlar RPG-7 Roket güdümlü el bombası 40mm RB M57 Roket güdümlü el bombası 44mm Panzerfaust 3 Roket güdümlü el bombası 60mm AT4 Tanksavar 40mm / Carl Gustav recoilless rifle Tanksavar 84mm / HJ-8 Güdümlü tanksavar füzesi 120mm MILAN Güdümlü tanksavar füzesi 115mm / M40 Geri tepmesiz tüfek 106mm Breda Folgore Geri tepmesiz tüfek 80mm === Havan === İsim Tür Kalibre Ülke Notlar 2B9 Vasilek Havan 82mm M224 mortar Havan 60mm M252 mortar Havan 81mm M29 mortar Havan 81mm M1938 mortar Havan 120mm === Man-taşınabilir hava savunma sistemi === İsim Tür Kalibre Ülke Notlar Strela-2 Man-portable air-defense system 72 mm SA-18 Grouse Man-portable air-defense system 72 mm SA-18 Grouse Man-portable air-defense system 72 mm === Zırhlı araçlar === İsim Tür Miktar Ülke Notlar M1 Abrams Ana muharebe tankı 25 M4 Sherman Ana muharebe tankı 4 M47 Patton Ana muharebe tankı 8 T-72 Ana muharebe tankı < 56 T-62 Ana muharebe tankı 186 T-54 Ana muharebe tankı 125 T-55 Ana muharebe tankı 215 T-34 Ana muharebe tankı 11 PT-76 Ana muharebe tankı < 70 BMP-1 Piyade savaş aracı < 30 Cougar Zırhlı personel taşıyıcı 27 Humvee Zırhlı personel taşıyıcı 5,150 IAG Guardian APC Zırhlı personel taşıyıcı 100 ATF Dingo Zırhlı personel taşıyıcı < 80 Iraqi Light Armored Vehicle Zırhlı personel taşıyıcı 4 Iraqi Light Armored Vehicle Zırhlı personel taşıyıcı 45 + M1117 Armored Security Vehicle Armored car (military) < 45 BRDM-2 Armored car (military) < 10 === Lojistik ve ticari araçlar === İsim Tür Sayı Ülke Notlar Ural-5323 Ana muharebe tankı 339 Mack Ana muharebe tankı 391 Mercedes-Benz Atego Ana muharebe tankı 170 Mercedes- Benz Zetros Ana muharebe tankı 619 Navistar 7000 series Ana muharebe tankı 752 KrAZ-6322 Ana muharebe tankı 339 GAZ-33097 Ana muharebe tankı 391 GAZ-66 Ana muharebe tankı 170 Ural-4320 Ana muharebe tankı 619 UAZ Ana muharebe tankı 752 Unimog Ana muharebe tankı 104 Yüksek Hareket Kabiliyetli Çok Amaçlı Vasıta ilitary light utility vehicle 619 AGF Serval ilitary light utility vehicle 619 Toyota Land Cruiser Military light utility vehicle 758 === Ağır silahlar === İsim Tür Sayı Ülke Notlar 2S1 Gvozdika Kundağı Motorlu Topçu Sistemi 10 BM-21 Grad Çok namlulu roketatar 4 Type 63 multiple rocket launcher Çok namlulu roketatar 40 M198 howitzer Obüs 20 57 mm AZP S-60 Obüs 54 122 mm howitzer 2A18 (D-30) Obüs 200 M-30 Obüs 80 D-20 Obüs 20 Ordnance QF 25-pounder Obüs 26 === Uçaksavar === İsim Tür Sayı Ülke Notlar 20 mm modèle F2 gunk Anti-aircraft warfare 8 80 mm air defence gun M1939 (52-K) Anti-aircraft warfare 28 ZU-23-2 Anti-aircraft warfare 16 ZU-23-4 Anti-aircraft warfare 21 ZSU-57-2 Anti- aircraft warfare 11 130 mm air defense gun KS-30 Anti-aircraft warfare 8 Type 63 anti-aircraft gun Anti-aircraft warfare 8 === Havakuvetleri === İsim Tür Sayı Ülke Notlar CH-47 Chinook MALE İHA 5 UH-1 Utility helicopter 7 MD Helicopters MD 500 Utility helicopter 12 F-16 Fighting Falcon Fighter Jet 5 Ikarus C42A Light-sport aircraft 5 Lockheed C-130 Hercules Transport aircraft 4 Mil Mi-14 Military transport aircraft 3 Mil Mi-17 Military transport aircraft 4 Eurocopter EC635 Utility helicopter 6 Eurocopter EC135 Utility helicopter 3 Bell 206 Utility helicopter 3 Bell 407 Utility helicopter 2 Eurocopter AS350 B3+ Helicopter 2 Bell OH-58 Kiowa Helikopter 25 Sikorsky S-333 Utility helicopter 20 == Resimler == Pershmega_near_Syria_- _June_23,_2014.jpg|23 Haziran 2014 tarihinde Suriye sınırı yakınındaki peşmerge özel birimi Peshmerga_soldier.jpg|M16 tüfeğiyle Peşmerge askeri Peshmerga_on_a_T-55-Tank_outside_Kirkuk_in_Iraq..jpg|Haziran 2014 yılında Kerkük'te T-55 Tank üzerinde peşmergeler KurdishPeshmerga.JPEG|Duhok kırsal kesiminde bir Kürt Peşmerge askeri DA-SD-06-06987.jpg|Erbil'de Bir ABD Ordusu askeri ve Kürt peşmerge == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Michael G. Lortz, 'The Kurdish Warrior Tradition and the Importance of the Peshmerga' (PDF dosyası) Kategori:Irak askeriyesi Kategori:Kürdistan Bölgesel Yönetimi