Uluslararası Bilgisayar Olimpiyatı

küçükresim|Uluslararası Bilgisayar Olimpiyatı Logosu Uluslararası Bilgisayar Olimpiyatı (IOI - International Olympiad in Informatics), lise öğrencilerinin yarıştığı bir bilgisayar olimpiyatıdır. İlk kez 1989 yılında Bulgaristan'ın Pravetz kentinde düzenlenen olimpiyat, şu anda ülke bazında en çok katılım gösterilen ikinci bilim olimpiyatıdır. == Amaç == Olimpiyattaki amaçlar: * Bilişim alanında üstün yetenekli gençleri keşfetmek, teşvik etmek, bir araya getirmek, yarıştırmak ve takdir etmek. * Bilgisayar bilimcileri ve bilişim eğitimcileri arasında dostane uluslararası ilişkileri geliştirmek. * Bilişim disiplinini gençlerin dikkatine sunmak. * Ortaöğretim kurumlarındaki öğrenciler için bilişim yarışmalarının düzenlenmesini teşvik etmek. * Ülkeleri kendi ülkelerinde gelecekte bir IOI düzenlemeye teşvik etmektir. == Yarışma Yapısı == küçükresim|IOI 2006'daki bir yarışma odası Yarışma iki gün üst üste yapılır. Her gün verilen 3 adet algoritmik problemin öğrenciler tarafından 5 saatte çözülmesi beklenir. Her öğrenci kendi başına çalışır ve yalnızca sahip oldukları bilgisayarla ve başka herhangi bir yardıma izin verilmeden problemleri verilen sürede çözmeleri gerekmektedir. Her ülke kendi ulusunu temsil etmesi için en fazla 4 yarışmacıdan oluşan bir takım seçer ve yarışmacılara takım lideri ve lider yardımcısı eşlik eder. IOI 2010'da ilk defa yarışmacıların gerçek zamanlı geçici sonuçlarının olduğu bir puan tablosu vardı. Bu sayede yarışmada gönderilen cevaplar, çok hızlı bir biçimde puanlanacak ve yarışmacının kendisine gösterilerek yarışma anında cevabını değiştirerek puanını yükseltme imkanı buldular. küçükresim|IOI 2007'deki bir yarışma odasının girişi IOI 2012 yılından beri yarışmayı izlemek ve geliştirmek için Yarışma Yönetim Sistemi (CMS) kullanılıyor. İki yarışma gününden alınan puanlar her yarışmacı için ayrı ayrı toplanır. Ödül törenlerinde yarışmacılara toplam puanlarına göre madalya verilir. Madalyalar sadece ilk %50'ye giren öğrencilere veriliyor; altın : gümüş : bronz : madalya yok oranı 1:2:3:6'dır. IOI 2010'dan önce en az 1 madalya alamayan ülkelerin puanları açıklanmıyordu. Bu sebepten madalya alamayan ülkeler kendisini diğer ülkelerle kıyaslayamıyordu. Ancak 2010'dan sonra resmî sonuçlar hâlâ açıklanmamasına rağmen bütün ülkeler puanlarını puan tablosundan öğrenebiliyor ve karşılaştırma yapabiliyor. == Yarışma katılımı == Analizler, kadınların yarışmada %77,90'ının; erkeklerin ise %49,20'sinin madalya alamadığını gösteriyor. Ortalama kadın katılımı 1989-1994 yıllarında %4,4; 1994-2014 yıllarında ise %2,2 olarak ölçülmüştür. IOI Başkanı Richard Forster, rekabetin kadınları cezbetmediğini ve ne kadar çalışmalarına rağmen sorunun ne olduğunu dahi anlamakta güçlük çektiklerini dile getiriyor. İran'da düzenlenen IOI 2017'de İsrail yarışmacıları olimpiyata katılamadıkları için Rusya'da yapılan saha dışı bir yarışmaya katıldılar. Aynı anda Zhezheng Luo adında bir oyuncu vize alamaması sebebiyle ABD takımında katılamadı. Ancak Çin'den seyahat etti ve altın madalya alıp olimpiyatta 3'üncü oldu. Azerbaycan'da düzenlenen IOI 2019'da Ermenistan takımı, iki ülke arasındaki anlaşmazlık nedenyile verilen bütün garantiler ve ev sahibinin resmî davetine rağmen yarışmaya katılmadı. Başlangıçta Singapur'un ev sahipliği yapması beklenen IOI 2020 ve IOI 2021, COVID-19 pandemisi sebebiyle çevrimiçi yarışma şeklinde yapıldı. Endonezya'da yapılan IOI 2022 ise yarışmacıların %25'inin çevrimiçi katıldığı hibrit bir yarışma olmuştur. == Katılımcı sayıları == 2022'de Endonezya'da düzenlenen ISO 2022'nin katılımcı verileri aşağıdaki tabloda verilmiştir. Takım(lar) Takım Lideri Lider Yardımcısı Yarışmacı Misafir Uzaktan Görevli Yönetim Davetli Misafir Yüz Yüze Çevrim İçi Yüz Yüze Çevrimİçi YüzYüze Çevrimİçi YüzYüze Çevrim İçi YüzYüze Çevrimİçi Yüz Yüze Çevrimİçi Arjantin 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Ermenistan 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Avusturya 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Azerbaycan 1 0 1 0 4 0 0 0 0 1 0 0 Bangladeş 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Belçika 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Bolivya 1 0 1 0 4 0 0 0 1 0 0 0 Bosna Hersek 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Brezilya 1 0 1 0 4 0 1 0 1 0 0 0 Bulgaristan 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Kanada 1 0 1 0 4 0 0 0 1 0 0 0 Şili 1 0 1 0 4 0 0 0 1 0 0 0 Kolombiya 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Kıbrıs 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Çekya 1 0 1 0 4 0 0 0 1 0 0 0 Danimarka 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 1 Dominik Cumhuriyeti 1 0 0 0 1 0 2 0 0 0 0 0 Mısır 1 0 1 0 4 0 0 0 2 1 1 0 El Salvador 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Estonya 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Finlandiya 1 0 0 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Fransa 1 0 1 0 4 0 1 0 0 0 0 0 Gürcistan 1 0 1 0 4 0 2 0 0 0 0 0 Almanya 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Yunanistan 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 İzlanda 1 0 1 0 3 0 0 0 0 0 0 0 Hindistan 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Endonezya 2 0 2 0 8 0 8 0 4 0 0 0 İran 1 0 1 0 4 0 1 0 1 0 0 1 İrlanda 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 İtalya 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Japonya 1 0 1 0 4 0 2 0 0 0 2 0 Kazakistan 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Kırgızistan 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Letonya 1 0 1 0 4 0 0 0 1 0 0 0 Litvanya 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 1 0 Lüksemburg 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Meksika 1 0 1 0 4 0 2 0 0 0 1 0 Moldova 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Moğolistan 1 0 1 0 4 0 0 1 0 0 0 0 Fas 1 0 1 0 4 0 0 2 0 0 0 0 Norveç 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Peru 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Filipinler 1 0 1 0 4 0 1 0 0 0 0 0 Polonya 1 0 1 0 4 0 2 0 1 0 0 0 Portekiz 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 1 0 Suudi Arabistan 1 0 1 0 4 0 3 0 0 0 0 0 Singapur 1 0 1 0 4 0 1 0 3 0 2 2 Slovenya 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Güney Afrika 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 İspanya 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 1 0 Sri Lanka 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 İsveç 1 0 1 0 4 0 0 0 1 0 0 0 İsviçre 1 0 1 0 4 0 1 0 0 0 0 0 Tayvan 1 0 1 0 4 0 2 0 0 0 0 0 Tacikistan 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Tayland 1 0 1 0 4 0 4 0 0 0 0 0 Tunus 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Türkiye 1 0 1 0 4 0 3 0 0 0 0 0 Ukrayna 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 0 Amerika Birleşik Devletleri 1 0 1 0 4 0 2 0 0 0 0 0 Özbekistan 1 0 1 0 4 0 1 0 0 0 0 0 Küba 1 0 0 1 2 2 0 1 0 0 0 0 Macaristan 1 0 1 0 2 2 10 2 3 0 6 0 Malezya 1 0 1 0 3 1 0 3 0 0 0 0 Hollanda 1 0 1 0 3 1 0 3 1 0 0 0 Romanya 1 0 1 0 3 1 0 2 0 0 0 0 Sırbistan 1 0 1 0 3 1 0 3 0 0 0 0 Slovakya 1 0 1 0 2 2 0 1 1 0 0 0 Birleşik Krallık 1 0 0 1 3 1 0 1 0 0 0 0 Avustralya 0 1 0 1 0 4 0 0 1 0 0 0 Çin 0 1 0 1 0 4 0 8 0 0 0 0 Hırvatistan 0 1 0 1 0 4 0 2 0 0 0 0 Ekvador 0 1 0 1 0 4 0 3 0 0 0 0 Hong Kong 0 1 0 1 0 4 0 2 0 0 0 0 İsrail 0 1 0 1 0 4 0 3 0 0 0 0 Ürdün 0 1 0 1 0 4 0 1 0 0 0 0 Makao 0 1 0 1 0 4 0 1 0 0 0 0 Makedonya 0 1 0 1 0 4 0 1 0 1 0 0 Karadağ 0 1 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 Yeni Zelenda 0 1 0 1 0 4 0 3 0 0 0 0 Nijerya 0 1 0 1 0 4 0 1 0 0 0 0 Filistin 0 1 0 1 0 4 0 2 0 0 0 0 Güney Kore 0 1 0 1 0 4 0 0 0 0 0 0 Suriye 0 1 0 1 0 4 0 7 0 0 0 0 Türkmenistan 0 1 0 1 0 4 0 1 0 0 0 0 Venezuella 0 1 0 1 0 4 0 1 0 0 0 0 Vietnam 0 1 0 1 0 4 0 4 0 0 0 0 IOI 0 2 0 2 0 8 0 1 0 1 0 0 Genel Toplam 71 20 67 21 269 88 49 60 24 4 15 4 == Özet == Numara Yıl Tarihler Ev sahibi Yapıldığı şehir Web sitesi 1 1989 16–19 Mayıs Bulgaristan Pravets 2 1990 15–21 Temmuz Belarus, Sovyetler Birliği Minsk 3 1991 19–25 Mayıs Yunanistan Atina 4 1992 11–21 Temmuz Almanya Bonn 5 1993 16–25 Ekim Arjantin Mendoza 6 1994 3–10 Temmuz İsveç Haninge 7 1995 26 – 3 Haz-Tem Hollanda Eindhoven 8 1996 25 – 2 Tem-Ağu Macaristan Veszprém 9 1997 30 – 7 Kas-Ara Güney Afrika Cape Town 10 1998 5–12 Eylül Portekiz Setúbal 11 1999 9–16 Ekim Türkiye Antalya, Belek 12 2000 23–30 Eylül Çin Pekin 13 2001 14–21 Temmuz Finlandiya Tampere 14 2002 18–25 Ağustos Güney Kore Yongin 15 2003 16–23 Ağustos Amerika Birleşik Devletleri Kenosha, Wisconsin 16 2004 11–18 Eylül Yunanistan Atina 17 2005 18–25 Ağustos Polonya Nowy Sącz 18 2006 13–20 Ağustos Meksika Mérida, Yucatán 19 2007 15–22 Ağustos Hırvatistan Zagreb 20 2008 16–23 Ağustos Mısır Kahire 21 2009 8–15 Ağustos Bulgaristan Filibe 22 2010 14–21 Ağustos Kanada Waterloo, Ontario 23 2011 22–29 Temmuz Tayland Pattaya 24 2012 23–30 Eylül İtalya Sirmione ve Montichiari 25 2013 6–13 Temmuz Avustralya Brisbane 26 2014 13–20 Temmuz Tayvan Taipei 27 2015 26 – 2 Tem-Ağu Kazakistan Almatı 28 2016 12–19 Ağustos Rusya Kazan, Tataristan 29 2017 28 – 4 Tem-Ağu İran Tahran 30 2018 1–8 Eylül Japonya Tsukuba 31 2019 4–11 Ağustos Azerbaycan Bakü 32 2020 13–19 Eylül Singapur Çevrim İçi 33 2021 20–27 Haziran Singapur Çevrim İçi 34 2022 7–15 Ağustos Endonezya Yogyakarta 35 2023 28 – 4 Ağu-Eyl Macaristan Segedin 36 2024 1–8 Eylül Mısır İskenderiye 37 2025 Bolivya == Madalya sayılarına göre ülkeler == == Seçme sınavları == Çoğu ülke, yarışmacılarını seçmek için ulusal veya yerel sınavlar yaparlar. Bunlardan birkaçı aşağıda listelenmiştir. * Avustralya Bilgisayar Olimpiyatı * İngiltere Bilişim Olimpiyatı * Kanada Bilgisayar Olimpiyatı * Hindistan Bilgisayar Olimpiyatı * Güney Afrika Bilgisayar Olimpiyatı * Türkiye Ulusal Bilgisayar Olimpiyatı * Amerika Birleşik Devletleri Bilişim Olimpiyatı == Notlar == : 1. 23 Eylül 2020'de bir IOI 2020 sanal kapanış töreni düzenlendi. == Ayrıca bakınız == * Ulusal Bilim Olimpiyatları * Uluslararası Bilim Olimpiyatları * Ulusal Bilgisayar Olimpiyatı * Rekabetçi Programlama * Uluslararası Matematik Olimpiyatı == Kaynakça == Kategori:Bilgisayar bilimi yarışmaları Kategori:1989'da kurulan yinelenen olaylar