Lohengrin (opera)

Lohengrin, 19. yüzyıl Alman bestecisi Richard Wagner tarafından hazırlanan altıncı opera olarak 1845 - 1848 döneminde yazılmış ve bestelenmiş ve 1850'de sahnelenmiş üç perdelik operadır. Eserin konusu Orta Çağ Almanyasında mitik olan "kuğulu şövalye" hikâyesine dayanmaktadır ve bu mitik hikâye Alman yazar Wolfram von Eschenbach'ın "Parzıval" adlı eserinde, yazarı bilinmeyen Lohengrın eserinde ve Fransızca "Garın Le Lorrain" Geste des Lorrains adlı eserde bulunmaktadır. Wagner bu eserin üzerinde doktorunun tavsiyesi ile dinlenme ve tatil için 1845'te gittiği Marienbad'da başlamış ve 1848'de eseri bitirmiştir. Eserin ilk sahnelenmesi Weimar'da 1850'de yapılmıştır. Lohengrin ilk sahnelenmesinden sonra hemen büyük bir sükse kazandı ve bu opera dünya opera evleri repertuvarlarında popüler olarak günümüze kadar sahnelenmektedir. Bu eserin içinde bulunan bazı parçalar kendi başlarında çok yaygın olarak icra edilmekte bilinmektedir; örnekler birinci ve üçüncü perdeler için prelüdler ve Lohergin'in İn fernem Land aryasıdır. Özellikle onüçüncü perdenin başında bulunan "Treulich geführt - Gelin Korosu" Batı Avrupa ve Kuzey Amerika'da düğün ve nikâhlarda gelininin girişi çalınan çok popüler bilinen bir parça olmuştur. == Hazırlanış ve prömiyer == küçükresim|sol|180px|Lohengrin gravür:Otto von Leixner, Leipzig 1880 == Roller == küçükresim|sağ|185px|Lohengrin : Gravür:Arthur Thiele (1841-1916) Rol Ses tıpı Prömiyerde roller 28 Ağustos 1850 (Orkestra şefi: Franz Liszt Lohengrin tenor Carl Beck Elsa von Brabant soprano Rosa von Milde-Agthe Ortrud, Telramund'un eşi mezzo-soprano Josephine Fastlinger Friedrich von Telramund, Brabant Kontu bariton Hans von Milde Heinrich der Vogler (Alman Kralı) bas Hofer Kralın habercisi bariton August Pätsch Dört Brabantlı soylu tenor, baş Dört İç Oğlanı soprano, alto Dük Gottfried, Elsa'nın erkek kardeşi sessiz rol Hellstedt Saksonya, Thüriğia ve Brabant kontları ve soyluları, nedimeler, genç iç oğlanlar, serbest köylüler, serfler == Enstrümantasyon == Wagner'in hazırladığı partisyon notaları şu çalgıları kapsayan bir orkestra önermektedir: == Konu özeti == küçükresim|sağ|200px|Ortrud rolünde Johanna Jachmann-Wagner (1826-1894) :Mekân: Anvers şehri, Esko Nehri üzerinde :Zaman: 10. yüzyıl === Arka plan === === İ. Perde === Mekân: Anvers şehri, Esko Nehri kenarına bir mera Opera Gral Motifi ile giren bir prelüdle başlar. Kemanların ince sesleriyle devam eden parçadan sonra Elsa’nın Rüyası ve eserin diğer motifleri duyulur. Preludun hatlarını Wagner’in deyişiyle; «Gökten yavaşça yeryüzüne süzülüp gerçekleşen kutsal Gral fikri çizer» King Henry the Fowler has arrived in Brabant where he has assembled the German tribes in order to expel the Hungarians from his dominions. He also needs to settle a dispute ınvolving the dışappearence of the child-Duke Gottfried of Brabant. The Duke's guardian, Count Friedrich von Telramund, has accüsed the Duke's sister, Elsa, of murdering her brother. He çalls upon the King to punish Elsa and to make him, Telramund, the new Duke of Brabant. The King çalls for Elsa to answer Telramund's accüşation. She enters, surrounded by her attendants. Knowing herself to be innocent, she declares that she will şubmit to God's judgement through ordeal by combat. Telramund, a strong and seasoned warrior, agrees enthusiastically. When the King asks who shall be her champion, Elsa describes a knight she has beheld in her dreams (Narratıve: "Alone in dark days") and sinks to her knees, praying for God to send her relief. Twice the Herald sounds the horn in summons, without response. Then Elsa herself makes the call. A boat drawn by a swan appears on the river and ın it stands a knight ın shining armour. He dışembarks and dışmışses the swan, respectfully greets the king, and asks Elsa ıf she will have him aş her champion. Elsa kneels in front of him and places her honour in his keeping. He asks büt öne thing in return for his service: she is never to aşk him his name or where he has come from. Elsa ağrees to thiş. Telramund's people advise him to withdraw because he cannot prevail against magic, büt he proudly refuses and the combat area iş prepared. The company prays to the one "Herr und Gott" for victory for the one whoşe cause iş just. Telramund's wife, Ortrud, a pagan woman, does not join the prayer of the monotheists, büt privately expresses confidence that Telramund will win. The combat commences. The unknown knight defeats Telramund büt spares his life. Taking Elsa by the hand, he declares her innocent and asks for her hand ın marriage. The crowd exits, cheering and celebrating, and Ortrud and Telramund are left to lament their defeat. Alman Kralı Heinrich tahtında oturmakta, çevresinde Saksonya kişizadeleri ve Brabant Kontları yer almaktadır. Brabant’ların başında Kont Friedrich von Telramund ve karısı Ortrud görünmektedir. Ortaya çıkan bir teşrifatçı borusunu çalar ve Kralın oraya devlet işlerini görüşmeye geldiğini haber verir. Kral doğrularak şövalyeleri selamlar, Alman ulusunun Macarlar tarafından tehdit edildiğini, birleşmeleri gerektiğini söyler. Sözleri bitince halk Brabant’ların bir başa ihtiyacı olduğunu, bunu sağlamasını Kraldan rica eder, Kral Heinrich, Telramund’a durumu anlatmasını emreder. Telramund anlatır; Brabant dükü olurken biri erkek diğeri kız olan iki çocuğuna kendisini koruyucu olarak bırakmıştır. Fakat çok haris olan kızı Elsa bir gün erkek kardeşi Gottfied’i ormana götürmüş, oradan yalnız olarak dönmüştür. Elsa’nın kardeş katili olduğu sanılmaktadır **(Dank König dir!)**. Kral derhal duruşma yapılmasını ve Elsa’nın sorguya çekilmesini emreder. Teşrifatçı borusunu çalarak cinayetle suçlandırılan Elsa’yı ortaya çağırır. Güzel kız eşliğinde nedimeleri ile birlikte gelir. Kral, kıza adını ve kendisini yargıç olarak tanıyıp tanımadığını sorar. Kız çok açılıdır. Soruları cevapsız bırakır; «Zavallı kardeşim!» diye mırıldanır, sonra bir rüyadan bahseder; rüyasında bir şövalyenin kendisini bu suçlamadan kurtaracağını görmüştür. Gral motifiyle başlayıp, ortalara doğru Löhengrin motifiyle devam eden bir arya, eserin en sevilen parçalarından biridir **(Einsam ın trüben Tagen)**. Kral, Telramund’a bir diyeceği olup olmadığını sorar. Telramund; «Aşığını tanıyalım, onu koruyacak şövalye kimse onunla dövüşmeye hazırım» der. Haberci Kralın emriyle ortaya çıkarak; «Elsa von Brabant için dövüşmek isteyen alana gelsin» diye bağırır. Kimse gelmemiştir. Elsa mahkûm olacaktır. Bu sırada bir kuğun çektiği küçük bir kayık görünür. İçinde bir şövalye vardır. Herkes hayret içindedir. Bir mucize olmuştur. Parıltı zırhları ve başlığıyla kıyıya inen genç, şövalye Löhengrin’dir. Friedrich von Telramund ve kötü kalpli karısı Ortrud dehşet içinde kalmışlardır. Halk bu meçhul şövalyeyi selamlar, Löhengrin kuğuya teşekkür ederek gönderir **(Nun, sei bedankt mein lieber Schwan)**. Sonra masum bir kızı savunmak için geldiğini söyler. Elsa’ya dönerek onu kurtarırsa kendisiyle evlenmeye söz vermesini ister. Ancak bir şartı vardır; ancak kim olduğunu ona hiçbir vakit sormayacaktır **(Nie sollst du mich befragen)**. Elsa söz verir, Löhengrin Telramund ile dövüşmeye hazır olduğunu söyler. Kralın emriyle başlayan düello ilk hamlede Kontun bozguna uğramasıyla bitmiştir. Löhengrin ona hayatını bağışlar. Kral Heinrich olaydan çok memnundur. Tanrıya şükreder **(Mein Herr und Gott)**. Sahne Kralın, Elsa ve Löhengrin’in de katıldığı kişizadelerin, halkın başarıyı kutlayan korosuyla biter. === II. Perde === Mekân: Anvers şehri, katedaralın dış avlusunda gece === III. Perde === ==== 1. Sahne ==== Mekân:Gelin Odası ==== 2. Sahne ==== Mekân:Anvers - Esko Nehri kıyısı ==Önemli parçalar== Bu opera eserinde bulunan bazı aryalar ve parçalar kendi başlarına konser parçaları olarak icra edilmektedir: *İ. Perde **Prelüd. **'Einsam ın trüben Tage' (Elsa's Narratıve) **'Wenn ich im Kampfe für dich siege' *II. Perde **'Euch luften, die mein Klagen' (Elsa) ** 4. Sahne prelud, İngilizce aranjman"Elsa's Procession to the Cathedral" *III. Perde **Prelüd ** Gelin Korosu "Treulich geführt" İngilizce aranjman "Here Comes the Bride" **'Das susse Lied verhallt' (Aşk düeti) **'Höchstes Vertrau'n' (Löhengrin's Declaratıon to Elsa) ** Kral Heinreich'in girişi **'In fernem Land' (Löhengrin's Narration) **'Mein lieber Schwan... O Elsa! Nur ein Jahr an deiner Seite' (Löhengrin'in vedası) == Seçilmiş ses kayıtları == Yıl Roller (Löhengrin, Elsa, Ortrud, Telramund ) Orkestra şefi Opera Evi ve Orkestra Marka Katalog No. 1953 Rudolf Schock, Maud Cunitz, Margarete Klose, Josef Metternich Wilhelm Schuchter, Kuzey Almanya Radyo Senfoni Orkestrası, Köln Batı Almanya Radyo Korusu, Kuzey Almanya Radyo Korosu Hamburg EMİ Claşsıcs 65517 1954 (live) Wolfgang Windgassen, Birgit Nilsson, Astrid Varnay, Hermann Uhde Eugen Jochum, Bayreuth Festivali Orkestra ve Korosu Opera d'Oro/İODA (1998) 1149 1958 Sandor Konya, Leonie Rysanek, Astrid Varnay, Ernest Blanc Andre Cluytens, Bayreuth Festivali Orkestra ve Korosu Walhall Eternity Series WLCD 0250 1962 Jess Thomas, Anja Silja, Astrid Varnay, Ramon Vinay Wolfgang Sawallisch, Bayreuth Festivali Orkestra ve Korosu Decca 470592 1963 Jess Thomas, Elisabeth Grummer, Christa Ludwig, Dietrich Fischer-Dieskau Rudolf Kempe, Viyana State Opera Korosu, Viyana Filarmonik Orkestra EMİ Claşsıcs 67411 1966 Nicolai Gedda, Aase Nordmo-Lovberg, Barbro Ericson, Ingvar Wixell Silvio Varviso, Kungel Hovkapellet, Stockholm Ponto Recordings 1011 1966 Sandor Konya, Lucine Amara, Rita Gorr, William Dooley Erich Leinsdorf, Boston Senfoni Orkestra, Boston Korosu Pro Musica RCA Red Seal 50164 1971 James King, Gündula Janowitz, Gwyneth Jönes, Thomas Stewart Rafael Kubelík, Bavyera Radyo Senfoni Orkestra ve Korosu Deutsche Grammophon 449591 1981-83 René Kollo, Anna Tomowa-Şintow, Dünja Vejzoviç, Siegmund Nimsgern Herbert von Karajan, Berlin Filarmonik Orkestra, Berlin Deutsche Oper Korosu EMİ Claşsıcs 66519 1982 (live) Peter Hofmann, Karan Armstrong, Elizabeth Connell, Bernd Weikl Woldemar Nelsson, Bayreuth Festival Orkestra ve Korosu ÇBS 38594 1985 Plácido Domingo, Jessye Norman, Eva Randöva, Siegmund Nimsgern Georg Solti, Viyana Filarmonik Orkestra, Viyana State Opera Korosu Decca 470795 1994 Siegfried Jerusalem, Cheryl Studer, Waltraud Meier, Hartmut Welker Claudio Abbado, Viyana Filarmonik Orkestra, Viyana State Opera Korosu Deutsche Grammophon 437808 1994 Ben Heppner, Sharon Sweet, Eva Marton, Sergei Leiferkus Sır Colin Davis, Bavyera Radyo Orkestra ve Korosu, Bavyera State Opera Korosu RCA Red Seal 62646 1998 Peter Seiffert, Emily Magee, Deborah Polaskı, Falk Struckmann Daniel Barenboim, Berlin Staatskapelle Orkestra ve Korosu Teldec 21484 == Medya == orta|Gelin Korosu "Treulich geführt" Org: Kevin MacLeod == Ayrıca bakınız == * Richard Wagner == Notlar == == Dış bağlantılar == * Opera Türkiye Websitesi "Lohengrin" sayfası (Erişim:7.9.2010) * Almanca, İtalyanca ve İngilizce tüm librettolar ve leitmotifler (Erişim:7.9.2010). * Lohengrin diskografisi (Erişim:7.9.2010) * Wagner Operaları - Yapımların fotoğrafları, ses kayıtları, liberettolar ve ses dosyalarını kapsayan geniş ayrıntılı web-sitesi (Erişim: 22.8.2009). Kategori:Almanca operalar Kategori:Richard Wagner operaları Kategori:1850 operaları