Lefter Küçükandonyadis

Lefter Küçükandonyadis (; 22 Aralık 1925, İstanbul - 13 Ocak 2012, İstanbul) forvet mevkiinde forma giymiş Rum asıllı Türk futbolcu ve teknik direktör. Doğum adı Rumcada özgür anlamına gelen Elefterios olan futbolcu, kısaca Lefter olarak anılmaktadır. Aynı zamanda ordinaryüs lakabıyla da tanınmaktadır. Bu lakabı kendisine Manol Taylan vermiştir. İngilizler'in ünlü World Soccer dergisi kendisini 20. yüzyılın en büyük 200 futbolcusundan biri olarak anmıştır. Türk futbolunun ve Fenerbahçe'nin en popüler futbolcularından biri olarak yıllarca alkışlanan Lefter, Fenerbahçe Marşı'nda da adı geçen sembol oyunculardandır. Fenerbahçe ile İstanbul Futbol Ligleri'nde toplam 3, Millî Küme'de 1 ve Süper Lig'de 3 kez olmak üzere Türkiye Şampiyonaları'nda toplam 4 kez şampiyonluk yaşadı. 13 Ocak 2012 tarihinde, tedavi gördüğü Amerikan Hastanesi'nde 86 yaşında ağır zatürreye bağlı kalp yetmezliğinden ölmüştür. == İlk yılları == 22 Aralık 1925 tarihinde, Büyükada'daki Hamam Sokak'ta dünyaya geldi. Babası balıkçılık yapan Hristo, annesi ise Argiro idi. Doğum adı Eleftherios olan ve Panani'nin ardından ailenin ikinci erkek çocuğu olan Küçükandonyadis'in ailesi, 20. yüzyıl başında Arnavutluk'tan Büyükada'ya göçen Rum kökenli bir aileydi. == Kariyeri == Futbola Büyükada'da başladı. Taksim Spor Kulübü'nde yetişti. Taksim Kulübü yöneticileri kendisine lisans çıkartabilmek için 1941'de mahkeme kararıyla yaşını büyüttüler. Ancak bu sayede takımda oynayabildi. 2 yıl Taksim takımında yer aldı. 1943'te askere gitti, Diyarbakır'da 4 yıl süren askerlikten sonra 1947'de İstanbul'a döndü ve Fenerbahçe kulübüne girdi. Buradaki futboluyla dikkat çeken Lefter, 3 Ekim 1951'de 17.500 liralık transfer ücretiyle İtalya'nın Fiorentina takımına transfer oldu. 1 yıl da Fransa'nın OGC Nice takımında oynayan Lefter, 1953-1954 sezonundan itibaren yeniden Fenerbahçe'de top koşturmaya başladı. Aynı sezon, İstanbul Ligi'nde gol kralı olan Lefter, 1964'e kadar toplamda 17 yıl giydiği Fenerbahçe forması altında 400'ün üzerinde gol kaydederek erişilmesi güç bir rekora imza attı. Bu süre zarfında, Türk futbolunun efsaneleşen isimlerinden biri olarak tanındı. Golcülüğünden ötürü Ver Lefter'e, yaz deftere! sloganı onun için yaygın olarak kullanıldı. Futboldaki ustalığından, çalımlarından ve gollerinden ötürü Ordinaryüs sıfatıyla anıldı. Futbol yaşamında toplam 50 kez millî formayı giydi (46 kez A, 1 kez B, 3 kez 21 yaş altı). 1954 FIFA Dünya Kupası'nda forma giyen Lefter turnuvada 2 de gol attı. Güney Kore maçında attığı golle Dünya Kupası tarihinin 400. golünü atmıştır. Türk futbolunda 50. Millî Maç altın madalyasını alan ilk futbolcu oldu. millî takım formasıyla attığı 21 golle en çok gol atan millî oyuncu unvanını 33 yıl boyunca elinde tuttu, 9 kez de millî takım kaptanlığını yaptı. == Teknik direktörlük kariyeri == 1964'te futbolu bıraktıktan sonra Yunanistan'ın Egaleo, Güney Afrika'nın SuperSport United, Türkiye'nin Samsunspor, Orduspor, Mersin İdman Yurdu ve Boluspor takımlarında teknik direktörlük yaptı. 1966-67 sezonunda 2. Lig'de mücadele eden Mersin İdman Yurdu takımının başındaydı. Mersin İdman Yurdu o sezon Osman Arpacıoğlu'nun attığı 23 golle şampiyon olarak ilk kez 1. Lig'e yükselmiştir. O sezon 17 takımlı ligde oynadığı 32 maçta 63 gol atan kırmızı-lacivertliler rekor puanla ilk kez 1. Lig'e yükseldiler. Kasım 1970'te, Naci Özkaya'nın görevinden ayrılması sonrasında Sivasspor teknik direktörlüğüne geldi. 1971 Haziran'ında ise görevinden ayrıldı. 1971-72 sezonu başında Galata'nın teknik direktörlüğünü yapmaya başladı. == Futbol sonrası == küçükresim|150px|Kadıköy'de yer alan heykeli. Antrenörlük kariyerinden sonra da bir süre spor yazarlığı yaptı. 3 çocuğu vardır. 3 Mayıs 2009'da Kadıköy'de Kuşdili Parkı'na heykeli dikilmiştir. 13 Ocak 2012 tarihinde, kalp yetmezliğinden öldü. Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Stadyumu'nda binlerce kişi ve üst düzey yetkilinin katıldığı bir törenle ebediyete uğurlandı. KKTC başkanı Rauf Denktaş ile aynı gün ölmüştür. == Kişisel yaşamı == Lefter 17 yaşındayken Varlık Vergisi yasası çıkarıldı. Vergiyi ödeyemeyenler toplama kamplarına gönderildi. Lefter'in babası yoksul olduğu için sürgüne gitmekten kurtuldu, ama bütün akrabaları Türkiye’yi terk etmek zorunda kaldı. 6-7 Eylül Olayları’nda ise Büyükada’daki evini basan çapulcular taşlayıp “Vurun şu gâvura” diye bağırdılar, Lefter sabaha dek elde silah kapıda bekledi. Lefter’in evinin basıldığını duyan Fenerbahçeliler Kartal’dan motorlara binip Ada’ya koştular, Lefter’in evinin önüne barikat kurdular. "Sana bunu kim yaptıysa söyle, haddini bildirelim" diyerek saldırganların isimlerini öğrenmek istediler. Lefter saldıranların hepsini tanıdığı halde kimseyi ihbar etmedi, şikâyetçi de olmadı. == Başarıları == === Futbolcu olarak === ;Fenerbahçe * Millî Lig (3): 1959, 1960-61, 1963-64 * İstanbul Futbol Ligi (3): 1947-48, 1956-57, 1958-59 * Millî Küme (1): 1950 ;Türkiye millî futbol takımı * Akdeniz Kupası ikinciliği (1): 1949 ;Türkiye millî futbol takımı golleri Maç Tarih Karşılaşma Skor Seviye Dakika Golleri Özel maç 16.05.1962 Türkiye - İsrail 1-0 A Millî 55.dk. 1 Özel maç 08.06.1960 Türkiye - İskoçya 4-2 A Millî 32.dk., 35.dk. 2 Avrupa Şampiyonası 1960 Grup Eleme 26.04.1959 Türkiye - Romanya 2-0 A Millî 13.dk., 54.dk. 2 Akdeniz Kupası 05.04.1957 Mısır - Türkiye 0-4 A Millî 2.dk, 21.dk (P), 36.dk 3 Özel maç 19.02.1956 Türkiye - Macaristan 3-1 A Millî 6.dk, 38.dk (P) 2 Özel maç 18.12.1955 Türkiye - Portekiz 3-1 A Millî 51.dk. 1 Akdeniz Kupası 26.06.1955 İtalya - Türkiye 1-1 A Millî 78.dk. 1 Dünya Şampiyonası 1954 Finalleri 20.06.1954 Güney Kore - Türkiye 0-7 A Millî 24.dk. 1 Dünya Şampiyonası 1954 Finalleri 23.06.1954 Almanya - Türkiye 7-2 A Millî 82.dk. 1 Özel maç 10.06.1951 İsveç - Türkiye 3-1 A Millî 50.dk.(P) 1 Özel maç 03.12.1950 Türkiye - İsrail 3-2 A Millî 87.dk. 1 Akdeniz Kupası 28.10.1950 Türkiye - Mısır 3-1 U-21 Millî 19.dk. 1 Özel maç 28.05.1950 Türkiye - İran 6-1 A Millî 48.dk.,87.dk. 2 Dünya Şampiyonası 1950 Grup Eleme 20.11.1949 Türkiye - Suriye 7-0 A Millî 66.dk. 1 Özel maç 23.04.1948 Yunanistan - Türkiye 1-3 A Millî 20.dk. 1 Olimpiyat Maçları 02.08.1948 Çin - Türkiye 0-4 A Millî 87.dk. 1 Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam 22 == Rekorlar == * Türkiye Futbol Federasyonu'nun "50. Maç Altın Şeref Madalyası"nı alan ilk futbolcudur. * Türk millî takım formasıyla en çok gol atan 3. futbolcudur. (21 Gol) * Süper Lig'de penaltı atan ilk futbolcudur. * Kulübü tarafından bonservis ücreti alınmak suretiyle yurt dışına transferi yapılan ilk Türk futbolcudur. * Adına Jübile düzenlenen ilk futbolcudur. == Konuyla ilgili yayınlar == * Haluk Hergün, Lefter: Futbolun Ordinaryüsü, İstanbul, NTV Yayınları, 2012. == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Lefter Küçükandonyadis FIFA İstatistik Sayfası * Kategori:1948 Yaz Olimpiyatları futbolcuları Kategori:AEK futbolcuları Kategori:1925 doğumlular Kategori:2012 yılında ölenler Kategori:Büyükada doğumlular Kategori:Türk futbolcular Kategori:Türk teknik direktörler Kategori:Türkiye millî futbol takımı futbolcuları Kategori:Fenerbahçe SK futbolcuları Kategori:ACF Fiorentina futbolcuları Kategori:OGC Nice futbolcuları Kategori:1954 FIFA Dünya Kupası futbolcuları Kategori:Türk gurbetçi futbolcular Kategori:İtalya'daki gurbetçi futbolcular Kategori:Fransa'daki gurbetçi futbolcular Kategori:İtalya'daki Türk gurbetçiler Kategori:Fransa'daki Türk gurbetçiler Kategori:Feriköy SK teknik direktörleri Kategori:Boluspor teknik direktörleri Kategori:Mersin Talim Yurdu SK teknik direktörleri Kategori:Sivasspor teknik direktörleri Kategori:Galata SK teknik direktörleri Kategori:Samsunspor teknik direktörleri Kategori:Orduspor teknik direktörleri Kategori:Türkiye Rumları Kategori:Süper Lig futbolcuları Kategori:Serie A futbolcuları Kategori:Ligue 1 futbolcuları Kategori:Süper Lig teknik direktörleri Kategori:1. Lig teknik direktörleri Kategori:1. Lig şampiyonluğu kazanan teknik direktörler Kategori:Kalp yetmezliğinden ölenler Kategori:Büyükada Rum Ortodoks Mezarlığı'na defnedilenler Kategori:Forvet futbolcular Kategori:Boluspor futbolcuları Kategori:Konstantinopolis Rumları Kategori:İstanbul doğumlu futbolcular Kategori:Türk Olimpiyat futbolcuları Kategori:Taksim SK futbolcuları Kategori:Yunan asıllı Türkler