20 Mayıs

== Olaylar == * 325 - Roma İmparatoru II. Konstantin, ilk Ekümenik Konsil'in İznik'te düzenlenmesini sağladı. * 1481 - II. Beyazıt, Osmanlı Padişahı oldu. * 1622 - Osmanlı İmparatorluğu'nda isyancılar, ordu ve yönetimde yenilik taraftarı olan Padişah II. Osman'ı tahttan indirip öldürdü. Öldürülen ilk padişah olan Genç Osman'ın yerine, I. Mustafa ikinci kez tahta çıkarıldı. * 1795 - Fransa'da kadın kulüpleri kurulması yasaklandı. * 1861 - Amerikan İç Savaşı: Kentucky eyaleti iç savaşta tarafsız olduğunu ilan etti. Bu tarafsızlığı 3 Eylül'de Güney Orduları eyalete girince sona erecektir ve Kentucky, Kuzey'e katılacaktır. * 1873 - ABD'de Levi Strauss ve Jacob Davis, bakır perçinlerin kullanıldığı ilk blue jean'in patentini aldılar. * 1878 - II. Abdülhamit'i devirmek ve Çırağan Sarayı'nda tutulan V. Murat'ı tahta çıkarmak amacıyla, Çırağan Baskını'nı düzenleyen gazeteci Ali Suavi öldürüldü. * 1883 - Endonezya'daki Krakatoa yanardağı faaliyete geçti. Volkanın son ve en büyük püskürmesi 26 Ağustos'ta gerçekleşecektir. * 1891 - Sinema tarihi: Thomas Edison'un "kinetoscope" adlı film gösterme cihazının bir prototipinin tanıtımı yapıldı. * 1896 - Paris Operası'nın (Palais Garnier) 6 ton ağırlığındaki avizesi, seyirci kalabalığının üzerinde düştü ve bir kişi öldü. Yazar Gaston Leroux, gotik romanı Operadaki Hayalet'i 1909 yılında bu olaydan esinlenerek yazdı. * 1902 - Küba, ABD'den bağımsızlığını kazandı, Tomás Estrada Palma ülkenin ilk Başkanı oldu. * 1919 - İngiliz Muhipleri Cemiyeti kuruldu. * 1920 - İlk hemşire okulu, Amiral Bristol Hemşire Mektebi hizmete girdi. * 1928 - Türkiye'de uluslararası rakamlar kabul edildi. * 1928 - Afganistan Kralı Emanullah Han ve Kraliçe Süreyya Türkiye'ye geldi. Bu ziyaret, bir hükümdarın ilk resmî Türkiye ziyaretiydi ve benzeri görülmeyen törenlerle karşılama yapıldı. * 1932 - Amelia Earhart, Atlantik Okyanusu'nu uçakla tek başına ve hiç durmadan geçeceği yolculuğuna Newfoundland'dan başladı. Ertesi gün İrlanda'ya iniş yaptığında bunu başaran ilk kadın pilot unvanını almış oldu. * 1932 - Avusturya Şansölyeliği'ne Hristiyan Sosyalist lider Engelbert Dollfuß seçildi. * 1933 - Türk Hava Yolları kuruldu. * 1939 - Hatay Meclisi, Türk ordusunun Hatay'a girdiği 5 Temmuz'u Kurtuluş ve Meclis'in açıldığı 2 Eylül'ü Kurtuluş Bayramı olarak kabul etti. * 1941 - II. Dünya Savaşı: Alman paraşütçüleri Girit adasını işgal etti. * 1946 - Türkiye, UNESCO Antlaşması'nı onayladı. * 1948 - Cumhuriyet Halk Partisi Meclis Grubu, Millî Eğitim Bakanlığı denetiminde imam hatip kursları açılmasına karar verdi. * 1953 - Amerikalı Jacqueline Cochran, North American F-86 Sabre ile uçarak dünyada süpersonik hızla uçan ilk kadın oldu. * 1955 - Karadeniz Teknik Üniversitesi, 6594 sayılı kanunla Trabzon'da kuruldu. KTÜ, Türkiye'nin İstanbul ve Ankara illeri dışında kurulan ilk üniversitesidir. * 1956 - ABD, uçaktan atılarak yapılan ilk hidrojen bombası denemesini, Pasifik Okyanusu'nda bulunan Bikini Atolü'ünde yaptı. * 1963 - 20 Mayıs 1963 ayaklanması: Bazı ordu birlikleri, Ankara'da Talat Aydemir'in yönetiminde yeniden ayaklandı. Olayların ardından üç büyük ilde sıkıyönetim ilan edildi. * 1971 - Anayasa Mahkemesi, Millî Nizam Partisi'nin kapatılmasına karar verdi. * 1971 - Kısa adı TÜSİAD olan Türk Sanayicileri ve İş Adamları Derneği kuruldu. * 1980 - Québec'te yapılan halk oylamasında halkın %60'ı, eyaletin Kanada'dan ayrılması ve bağımsız kalması yönünde Meclis'e verilen teklifi reddetti. * 1983 - AIDS'e yol açan HIV virüsünün keşfedilmesiyle ilgili ilk makaleler, Science dergisinde Luc Montagnier ve Robert Gallo tarafından ayrı ayrı yayımlandı. * 1983 - Anavatan Partisi (ANAP), Turgut Özal başkanlığında kuruldu. * 1989 - Aleksandr Zuyev, Soğuk Savaş'tan kaçmak için Bakü Hava Savunma Ordusu'na ait Mikoyan MiG-29 uçağını ile sınır ihlali yaparak, Sovyetler Birliği'nden kaçıp Trabzon Havalimanı'na iniş yaptı. Türkiye hükûmeti uçağı Sovyetlere geri versede, Aleksandr Zuyev ABD'ye kaçmayı başardı. * 1990 - Romanya'da, Ion Iliescu Cumhurbaşkanı seçildi. * 2000 - Trabzon'un Beşikdüzü ilçesinde geleneksel Mayıs şenlikleri dolayısıyla denize açılan iki teknenin alabora olması sonucu 38 kişi boğuldu, 15 kişi de yaralandı. * 2003 - Yazar Orhan Pamuk, “Benim Adım Kırmızı” adlı romanıyla dünyanın en büyük edebiyat ödüllerinden biri olan Uluslararası IMPAC Dublin Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü. == Doğumlar == * 1315 - Bonne de Bohemia, Normandiya Düşesi (ö. 1349) * 1470 - Pietro Bembo, İtalyan kardinal ve şair(ö. 1547) * 1664 - Andreas Schlüter, Alman mimar ve heykeltıraş (ö. 1714) * 1743 - François-Dominique Toussaint L'Ouverture, Haiti Devriminde yer almış Haitili devrimci önder ve yönetici (ö. 1803) * 1759 - William Thornton, Amerikalı fizikçi, mucit, ressam ve mimar (ö. 1828) * 1765 - Andreas Miaoulis, Yunan amiral ve politikacıydı (ö. 1835) * 1799 - Honore de Balzac, Fransız romancı (ö. 1850) * 1806 - John Stuart Mill, İngiliz düşünür, filozof ve politik ekonomist (ö. 1873) * 1822 - Frédéric Passy, Fransız ekonomist ve Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 1912) * 1838 - Jules Méline, 1896'dan 1898'e kadar başbakanlık yapan bir Fransız devlet adamıydı (ö. 1925) * 1851 - Emile Berliner, Alman asıllı Amerikalı mucit (ö. 1929) * 1856 - Henri-Edmond Cross, Fransız ressam (ö. 1910) * 1860 - Eduard Buchner, Alman kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1917) * 1882 - Sigrid Undset, Norveçli romancı ve 1928 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1949) * 1883 - I. Faysal, Irak Kralı (ö. 1933) * 1884 - Leon Schlesinger, Amerikalı film yapımcısı (ö. 1949) * 1886 - Ali Sami Yen, Türk spor adamı (ö. 1951) * 1887 - Sermet Muhtar Alus, Türk gazeteci ve yazar (ö. 1952) * 1894 - Sri Chandrasekharendra Saraswathi, Hint dini lider ve aziz (ö. 1994) * 1899 - Aleksandr Deyneka, Rus modernist ressam (ö. 1969) * 1901 - Max Euwe, Hollandalı Dünya satranç şampiyonu (ö. 1981) * 1908 - James Stewart, Amerikalı aktör (ö. 1997) * 1913 - Mualla Gökçay, Türk ses sanatçısı ve Klasik Türk Müziği yorumcusu (ö. 1991) * 1913 - Bill Hewlett, Amerikalı mühendis, Hewlett- Packard şirketinin kurucu ortağı (ö. 2001) * 1915 - Moşe Dayan, İsrailli general ve siyasetçi (ö. 1981) * 1916 - Aleksey Maresyev, Sovyet as pilot, Sovyetler birliği kahramanı (ö. 2001) * 1917 - Tony Cliff, Yahudi asıllı Sosyalist aktivist (ö. 2000) * 1918 - Edward B. Lewis, Amerikalı genetikçi (ö. 2004) * 1921 - Wolfgang Borchert, Alman yazar (ö. 1947) * 1924 - Cavid Erginsoy, Türk fizikçi ve bilim insanı (ö. 1967) * 1927 - David Hedison, Amerikalı oyuncu (ö. 2019) * 1929 - James Douglas, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 2016) * 1933 - Constance Towers, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı * 1935 - José Mujica, Uruguaylı siyasetçi ve 40. Uruguay devlet başkanı * 1936 - Anthony Zerbe, Amerikalı oyuncu * 1938 - Sabih Kanadoğlu, Türk hukukçu (ö. 2023) * 1940 - Rasim Özdenören, Türk öykü ve deneme yazarı (ö. 2022) * 1940 - Stan Mikita, Slovak-Kanadalı buz hokeyi oyuncusu (ö. 2018) * 1941 - Goh Chok Tong, Singapurlu siyasetçi ve eski Singapur başbakanı * 1943 - Albano Carrisi, İtalyan şarkıcı, söz yazarı ve oyuncu * 1944 - Dietrich Mateschitz, Avusturyalı milyarder iş insanı (ö. 2022) * 1944 - Joe Cocker, İngiliz rock ve blues sanatçısı (ö. 2014) * 1945 - Anton Zeilinger, Avusturyalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi * 1945 - İnci Gürbüzatik, Türk yazar ve yapımcı * 1946 - Cher, Amerikalı şarkıcı * 1948- Jaakko Laakso, Fin siyasetçi * 1951 - Christie Blatchford, Kanadalı gazeteci ve köşe yazarı (ö. 2020) * 1951 - Thomas Akers, Amerikalı astronot * 1952 - Roger Milla, Kamerunlu futbolcu * 1955 - Zbigniew Preisner, Polonyalı besteci * 1956 - Douglas Preston, Amerikalı yazar * 1956 - Ingvar Ambjørnsen, Norveçli yazar * 1956 - Gerry Peyton, İrlandalı futbolcu ve teknik direktör * 1957 - Yoşihiko Noda, Japon siyasetçi * 1960 - Tony Goldwyn, Amerikalı oyuncu ve yönetmen * 1961 - Tilbe Saran, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu ve seslendirme sanatçısı * 1966 - Mirkelam, Türk şarkıcı * 1966 - Ahmet Ak, Türk güreşçi * 1968 - Timothy Olyphant, Amerikalı oyuncu * 1969 - Road Dogg, Amerikalı profesyonel güreşçi * 1970 - Sabahat Aslan, Türk halk müziği sanatçısı * 1971 - Šárka Kašpárková, Çek atletizm sporcusu * 1972 - Busta Rhymes, Amerikalı rapçi * 1972 - Erkan Aydoğan Oflu, Türk oyuncu (ö. 2011) * 1977 - Leo Franco, Arjantinli futbolcu * 1977 - Matt Czuchry, Amerikalı oyuncu * 1979 - Aysun Kayacı, Türk model ve oyuncu * 1979 - Andrew Scheer, Kanadalı siyasetçi * 1979 - Yoshinari Takagi, Japon futbolcu * 1980 - Juliana Pasha, Arnavut şarkıcı * 1981 - Iker Casillas, İspanyol futbolcu * 1981 - Silvino João de Carvalho, Brezilyalı futbolcu * 1981 - Omar Anguiano, Amerikalı oyuncu * 1981 - Rachel Platten, Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı * 1981 - Klæmint Matras, Faroeli eski millî futbolcu * 1982 - Ásmundur Sveinsson, İzlandalı heykeltıraş * 1982 - Petr Čech, Çek futbolcu * 1982 - Wes Hoolahan, İrlandalı futbolcu * 1982 - Natalya Podolskaya, Beyaz Rus şarkıcı * 1983 - Óscar Cardozo, Paraguaylı futbolcu * 1983 - Mehdi Taouil, Faslı eski futbolcu * 1984 - Kim Dong-Hyun, Eski Güney Koreli futbolcu * 1984 - Dilara Kazımova, Azerbaycanlı şarkıcı ve oyuncu * 1984 - Ricardo Lobo, Brezilyalı futbolcu * 1984 - Naturi Naughton, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı-söz yazarı * 1985 - Raúl Enríquez, Meksikalı futbolcu * 1985 - Christ Froome, İngiliz yol bisikleti yarışçısı * 1986 - Ahmed Samir Ferec, Mısırlı millî futbolcu * 1986 - Stéphane Mbia, Kamerunlu futbolcu * 1987 - Desirée van den Berg, Hollandalı manken * 1987 - Marcelo Guedes, Brezilyalı futbolcu * 1987 - Mike Havenaar, Japon millî futbolcu * 1987 - Luboš Kalouda, Çek eski futbolcu * 1988 - Magno Cruz, Brezilyalı futbolcu * 1988 - Kim Lamarre, Kanadalı serbest stil kayakçı * 1988 - Lana Obad, Hırvat manken * 1989 - Aldo Corzo, Perulu millî futbolcu * 1989 - Ahmed es-Salih, Suriyeli millî futbolcu * 1990 - Alex, Brezilyalı futbolcu * 1990 - Rafael Cabral, Brezilyalı futbolcu * 1990 - Anderson Carvalho, Brezilyalı futbolcu * 1990 - Miloš Kosanović, Sırp millî futbolcu * 1990 - Bernardo Vieira de Souza, Brezilyalı futbolcu * 1990 - Lucas Gomes da Silva, Brezilyalı eski futbolcu (ö. 2016) * 1990 - Josh O'Connor, İngiliz oyuncu * 1990 - İzzet Türkyılmaz, Türk basketbolcu * 1991 - Emre Çolak, Türk futbolcu * 1991 - Vitor Hugo, Brezilyalı futbolcu * 1991 - Mehmet Taş, Türk futbolcu * 1992 - Damir Džumhur, Bosnalı profesyonel tenis oyuncusu * 1992 - Jack Gleeson, İrlandalı televizyon ve sinema oyuncusu * 1992 - Daniel Haber, Kanadalı futbolcu * 1992 - Enes Kanter, Türk basketbolcu * 1992 - Gerónimo Rulli, Arjantinli futbolcu * 1993 - Sunny Dhinsa, Kanadalı profesyonel güreşçi ve eski amatör güreşçi * 1993 - Juanmi, İspanyol millî futbolcu * 1993 - Václav Kadlec, Çek futbolcu * 1993 - Caroline Zhang, Amerikalı buz patenci * 1994 - Alex Høgh Andersen, Danimarkalı aktör * 1994 - Okan Deniz, Türk futbolcu * 1994 - Piotr Zieliński, Polonyalı millî futbolcu * 1995 - Damien Inglis, Fransız profesyonel basketbolcu * 1996 - Michael Brown, Amerikalı genç (ö. 2014) * 1997 - Marlon, Brezilyalı futbolcu == Ölümler == * 794 - Æthelberht, Doğu Anglia kralı ve Hristiyanlar için bir aziz idi (d. ?) * 1277 - XXI. İoannes, Lizbon doğumlu Portekizli papa (d. 1215) * 1506 - Kristof Kolomb, Cenovalı denizci ve kâşif (d. 1451) * 1550 - Ashikaga Yoshiharu, Ashikaga şogunluğunun 12. şogunu (d. 1511) * 1622 - II. Osman, Osmanlı'nın 16. Padişahı (d. 1604) * 1648 - IV. Władysław Waza, Polonya kralı, Rus çarı ve İsveç kralıdır (d. 1595) * 1793 - Charles Bonnet, Cenevreli bir doğa bilimci ve felsefi yazardır (d. 1720) * 1834 - Marquis de Lafayette, Fransız aristokrat (Amerikan Bağımsızlık Savaşı'nda İngiliz sömürgeciliğine karşı Amerikalıların yanında savaşan) (d. 1757) * 1878 - Ali Suavi "Sarıklı İhtilalci", Türk gazeteci ve yazar (d. 1839) * 1880 - Károly Alexy, Macar heykeltıraş (d. 1823) * 1835 - II. Hüseyin Bey, Tunus Beyi (d. 1784) * 1896 - Clara Schumann, Alman piyanist ve besteci (d. 1819) * 1909 - Ernest Hogan, Amerikalı vodvil şovmeni, şarkıcı, besteci ve şarkı söz yazarı (d. 1860) * 1924 - Bogd Han, Moğolistan'ın hanıdır (d. 1869) * 1940 - Verner von Heidenstam, İsveçli şair ve yazardır (d. 1859) * 1942 - Hector Guimard, Fransız mimar (d. 1867) * 1947 - Philipp Lenard, Nobel Fizik Ödülü almış Alman fizikçidir (d. 1862) * 1949 - Damaskinos Papandreou, 1941'den ölümüne kadar Atina'nın başpiskoposu ve Yunanistan başbakanı idi (d. 1891) * 1956 - Max Beerbohm, İngiliz yazar, karikatürcü ve tiyatro eleştirmeni (d. 1872) * 1958 - Varvara Stepanova, Rus ressam ve desinatör (d. 1894) * 1958 - Frédéric François-Marsal, Fransız siyasetçi (d. 1874) * 1970 - Hermann Nunberg, Polonyalı psikiyarist (d. 1884) * 1974 - Jean Daniélou, Kardinal ilan edilen Fransız Cizvit patrolog (d. 1905) * 1975 - Barbara Hepworth, İngiliz heykeltıraş ve sanatçı (d. 1903) * 1989 - John Hicks, İngiliz iktisatçı (d. 1904) * 1996 - John Pertwee, İngiliz oyuncu (d. 1919) * 2000 - Jean Pierre Rampal, Fransız flüt virtüözü (d. 1922) * 2000 - Malik Sealy, Amerikalı basketbolcu (d. 1970) * 2002 - Stephen Jay Gould, Amerikalı paleontolog (d. 1941) * 2005 - Paul Ricoeur, Fransız filozof (d. 1913) * 2009 - Lucy Gordon, İngiliz manken ve oyuncu (d. 1980) * 2009 - Oleg Yankovski, Rus oyuncu (d. 1944) * 2011 - Randy Savage, Amerikalı profesyonel güreşçi (d. 1952) * 2012 - Robin Gibb, Birleşik Krallık doğumlu şarkıcı ve söz yazarı (d. 1949) * 2012 - Eugene Polley, Amerikalı bilim insanı ve mucit (d. 1915) * 2013 - Ray Manzarek, Amerikalı müzisyen (d. 1939) * 2013 - Zach Sobiech, Amerikalı pop şarkıcısı (d. 1995) * 2014 - Barbara Murray, İngiliz oyuncu (d. 1929) * 2015 - Mary Ellen Trainor, Amerikalı oyuncu (d. 1952) * 2017 - Recep Adanır, Baba Recep lakaplı Türk futbolcu (d. 1929) * 2017 - Albert Bouvet, Eski Fransız profesyonel bisiklet yarışçısı (d. 1930) * 2017 - Emile Degelin, Belçikalı film yönetmeni ve romancı (d. 1926) * 2017 - Victor Găureanu, Rumen eskrimci (d. 1967) * 2017 - Syed Abdullah Khalid, Bangladeşli heykeltıraş (d. 1942) * 2017 - Nataliya Şahovskaya, Sovyet Rus kadın çellist (d. 1935) * 2017 - Aleksandr Volkov, Rusya Federasyonu'na bağlı Udmurtya cumhurbaşkanı (d. 1951) * 2018 - Jaroslav Brabec, Çek atlet (d. 1949) * 2018 - Billy Cannon, Eski Amerikan futbolcusu (d. 1937) * 2018 - Patricia Morison, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1915) * 2019 - Nanni Balestrini, İtalyan deneysel şair, yazar ve görsel sanatlar sanatçısı (d. 1935) * 2019 - Sandy D'Alemberte, Amerikalı hukukçu, akademisyen, siyasetçi ve eğitimci (d. 1933) * 2019 - Andrew Hall, İngiliz oyuncu ve tiyatro yönetmeni (d. 1954) * 2019 - Niki Lauda, Avustralyalı Formula 1 pilotu (d. 1949) * 2020 - Syed Fazal Agha, Pakistanlı siyasetçi (d. 1946) * 2020 - Denis Farkasfalvy, Macar-Amerikan Katolik rahibi, sistersiyen keşişi, ilahiyatçı, yazar ve çevirmen (d. 1936) * 2020 - Shaheen Raza, Pakistanlı politikacı (d. 1954) * 2020 - Gianfranco Terenzi, San Marino'nun naibi (d. 1941) * 2021 - Sándor Puhl, Macar eski futbol hakemi (d. 1955) * 2023 - Nuri Sesigüzel, Türk ses sanatçısı ve sinema oyuncusu (d. 1937) == Tatiller ve özel günler == * Dünya Arı Günü == Kaynakça== *0520 20