12 Eylül

:→ Bu madde 12 Eylül tarihiyle ilgilidir. Aynı gün yapılan darbe için 12 Eylül Darbesi'ne bakınız. == Olaylar == * 1331 - Fransa Kralı VI. Filip, Monako'yu Grimaldi ailesine iade etti. Aile bu tarihten beri aralıksız olarak (II. Dünya Savaşı'ndaki İtalyan ve Alman işgalleri hariç) Monako'da hüküm sürmüştür. * 1937 - Dersim İsyanı'nın lideri Seyit Rıza teslim oldu. Seyit Rıza, yargılama sonucu 15 Kasım'da idam edildi. * 1940 - Fransa'da 4 genç, 17 bin yıllık resimlerin bulunduğu Lascaux mağarasını keşfetti. * 1943 - Benito Mussolini, Alman komandoları tarafından Gran Sasso'da tutuklu bulunduğu otelden kurtarıldı ve uçakla Viyana'ya getirildi. * 1953 - Nikita Kruşçev, Sovyetler Birliği Komünist Partisi Birinci Sekreterliği'ne seçildi. * 1956 - 6-7 Eylül Olayları davası başladı. * 1959 - Sovyetler Birliği, Luna 2 roketini aya fırlattı. * 1963 - Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında ortaklık antlaşması imzalandı. * 1970 - Filistinli gerillalar; ABD, İsviçre, Birleşik Krallık ve Almanya'ya ait dört uçağı kaçırdılar. Gerillalar, uçaklardan üçünü Ürdün çölünde havaya uçurdular ve yolcuları rehin aldılar. * 1975 - Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu, Kıbrıs konusunda Türkiye aleyhine karar verdi. * 1977 - 32. Uluslararası Halk Oyunları Yarışması, Fransa'nın Dijon kentinde yapıldı. * 1980 - 12 Eylül Darbesi: Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren ve kuvvet komutanlarından oluşan Millî Güvenlik Konseyinin liderliğinde Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından emir komuta zincirine uyularak yönetime el koyuldu. * 1993 - Akit gazetesi yayımlanmaya başladı. * 1996 - Ankara'ın Batıkent semtinde meydana gelen bombalı saldırıda, Ankara'nın Beypazarı kütüğüne kayıtlı Serkan Geniş olay sırasında yaşamını yitirdi. * 2006 - Diyarbakır'ın Bağlar beldesinde meydana gelen bombalı saldırıda, 8'i çocuk olmak üzere 10 kişi öldü ve 15 kişi de yaralandı. * 2008 - Metallica'nın 9. stüdyo albümü Death Magnetic piyasaya sürüldü. * 2010 - Anayasa değişikliği ile ilgili olarak anayasa değişikliği referandumu yapıldı. Sandıktan sonuç olarak "EVET" kararı çıktı. * 2013 - Duman müzik grubu, Darmaduman albümünü çıkardı. == Doğumlar == * 1492 - Lorenzo di Piero de' Medici, Floransa yöneticisi ve Urbino Dükü (ö. 1519) * 1494 - I. François, 1515 ile 1547 yılları arasında hüküm süren Fransa Kralı (ö. 1547) * 1777 - Henri Marie Ducrotay de Blainville, Fransız bilim insanı (ö. 1850) * 1852 - Herbert Henry Asquith, İngiliz siyasetçi (Başbakanlık ve İçişleri Bakanlığı yapmış) (ö. 1928) * 1880 - H. L. Mencken, Alman asıllı Amerikalı gazeteci, denemeci, dergi editörü, yazar ve Amerikan kültürü eleştirmeni (ö. 1956) * 1882 - Ion Agârbiceanu, Rumen yazar (ö. 1963) * 1885 - Heinrich Hoffmann, Adolf Hitler'in resmi fotoğrafçısı ve yayıncısı (ö. 1957) * 1888 - Maurice Chevalier, Fransız şarkıcı ve sinema oyuncusu (ö. 1972) * 1894 - Kyūichi Tokuda, Japon komünist devrimci, siyasetçi ve hukukçu (ö. 1953) * 1897 - Irène Joliot-Curie, Fransız bilim insanı (ö. 1956) * 1902 - Juscelino Kubitschek, Brezilya'nın önde gelen politikacılarından (ö. 1976) * 1913 - Jesse Owens, Amerikalı atlet (ö. 1980) * 1914 - Desmond Llewelyn, Galli oyuncu (ö. 1999) * 1921 **Stanislaw Lem, Polonyalı yazar (ö. 2006) **Turgut Cansever, Türk mimar, şehir plancısı ve düşünür (ö. 2009) * 1924 - Amilcar Cabral, Afrikalı ziraat mühendisi, yazar, marksist ve vatansever siyasetçi (ö. 1973) * 1927 - Mathé Altéry, Fransız şarkıcı * 1931 - Ian Holm, İngiliz oyuncu (ö. 2020) * 1939 - Pablo McNeil, Jamaikalı eski kısa mesafe koşucusu ve şimdilerde kısa mesafe koşu antrenörü (ö. 2011) * 1940 - Linda Gray, Amerikalı aktris, model ve yapımcı ** K. V. Tirumalesh, Hintli yazar, şair, eleştirmen ve akademisyen (ö. 2023) * 1941 - Çetin İnanç, Türk rejisör * 1943 - Michael Ondaatje, Kanadalı yazar ve şair * 1944 - Barry White, Amerikalı şarkıcı (ö. 2003) * 1945 - Milo Manara, İtalyan çizgi roman sanatçısı * 1948 - Aziz Kocaoğlu, Türk siyasetçi (2004-2019 yılları arasında İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanı) * 1949 **Jeremy Cronin, Güney Afrika Komünist Partisi ve Afrika Ulusal Konseyi üyesi devlet adamı, siyasetçi, yazar ve şair **İrina Rodnina, Rus eski sportçu * 1951 **Bertie Ahern, İrlandalı siyasetçi **Joe Pantoliano, Amerikalı film ve televizyon oyuncusu * 1952 - Neil Peart, Kanadalı müzisyen (ö. 2020) **Gülsin Onay, Türk piyanist **Zeynep Değirmencioğlu, Türk sinema oyuncusu * 1956 - Leslie Cheung, Hong Konglu şarkıcı ve oyuncu (ö. 2003) * 1957 **Hans Zimmer, Alman, film müziği bestecisi ve albüm yapımcısı **Rachel Ward, İngiliz sinema ve dizi oyuncusu **Vojtěch Lindaur, Çek gazeteci, eğitimci ve müzik yapımcısı (ö. 2018) * 1959 - Sigmar Gabriel, Alman siyasetçi * 1961 - Mylène Jeanne Gautier, Fransız müzisyen * 1962 - Sunay Akın, Türk şair, yazar, gazeteci ve araştırmacı * 1964 - Tomás Bulat, Arjantinli ekonomist, gazeteci ve yazar (ö. 2015) * 1965 **Ahmet Mümtaz Taylan, Türk oyuncu ve yönetmen **Seden Gürel, Türk şarkıcı * 1966 - Ben Folds, Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı * 1967 - Louis C.K., Amerikalı komedyen, oyuncu, yapımcı, yönetmen ve metin yazarı * 1968 - Paul F. Tompkins, Amerikalı komedyen, oyuncu ve yazar * 1969 - Ángel Cabrera, Arjantinli golfçü * 1971 - Chandra Sturrup, Bahamalı kısa mesafe koşucusu * 1973 - Paul Walker, Amerikalı oyuncu (ö. 2013) * 1974 - Nuno Valente, Portekizli eski millî futbolcu * 1976 - Maciej Żurawski, Polonyalı futbolcu * 1978 - Ben McKenzie, Amerikalı oyuncu * 1980 - Yao Ming, Çinli basketbolcu * 1981 - Jennifer Hudson, Oscar ödüllü, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı * 1982 - Zoran Planinić, Hırvat kökenli profesyonel basketbolcu * 1983 **Frank Dukes, Kanadalı plak yapımcısı, söz yazarı ve DJ **Júnior Díaz, Kosta Rikalı milli futbolcu * 1984 **Akiko Niwata, Japon futbolcu **Sevtap Özaltun, Türk oyuncu * 1985 **Burak Aksak, Türk yönetmen, senarist ve dizi oyuncusu **İsa Demir, İsveçli-Türk futbolcu * 1986 **Alfie Allen, İngiliz oyuncu **Yuto Nagatomo, Japon millî futbolcu **Dimítrios Régas, Yunan kısa mesafe koşucusu **Emmy Rossum, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı * 1987 - Yaroslava Shvedova, Kazak tenisçi * 1988 - Murat Yılmaz, Türk futbolcu * 1989 - Kim Min-je, Güney Koreli futbolcusu * 1991 **Thomas Meunier, Belçikalı millî futbolcu **Ece Seçkin, Türk şarkıcı **Mike Towell, İskoç boksör (ö. 2016) * 1992 - Shuma Kusumoto, Japon futbolcu * 1993 - Resul Özgen, Türk futbolcu * 1994 **Elina Svitolina, Ukraynalı tenisçi **RM, Güney Koreli rapçi **Thessaly Zimmerman, Arubalı manken **Go Won-hee, Güney Koreli bir aktris **Hasan Üstübücü, Türk futbolcu **Yunus Emre Yalçın, Türk futbolcu **Nicolás Orsini, Arjantinli futbolcu **Jordi El Niño Polla, İspanyol pornografik film oyuncusu * 1997 - Derin Yaya, Türk basketbolcu * 1998 - Liam Walsh, İngiliz profesyonel ragbi birliği oyuncusu *1999 **Katarina Lazović, Sırp voleybolcu **Choi Yoo-jung, Koreli şarkıcı ve rapçi == Ölümler == * 1185 - I. Andronikos, Bizans İmparatoru (d. 1118) * 1362 - VI. İnnocentius; gerçek adı ile Étienne Aubert, Papa (d. 1282 ya da 1295) * 1612 - IV. Vasili, Rus Çarı (d. 1552) * 1764 - Jean-Philippe Rameau, Fransız barok besteci (d. 1683) * 1819 - Gebhard Leberecht von Blücher, Prusyalı Generalfeldmarschall (d. 1742) * 1869 - Peter Roget, İngiliz hekim ve dilbilimci (d. 1779) * 1889 - Fustel de Coulanges, Fransız tarihçisi (d. 1830) * 1906 - Ernesto Cesàro, İtalyan matematikçi (d. 1859) * 1907 - İlia Çavçavadze, Gürcü edebiyatı ve siyasal yaşamının 19. yüzyılda en önde gelen adı (d. 1837) * 1919 - Leonid Andreyev, Rus dışavurumcu yazar (d. 1871) * 1941 - Eugen von Schobert, Alman general (d. 1883) * 1961 - Carl Hermann, Alman Kristalografi profesorü (d. 1898) * 1967 - Vladimir Bartol, Sloven yazar (d. 1903) * 1968 - Tommy Armour, İskoç-Amerikalı golfçü (d. 1894) * 1972 - William Boyd, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1895) * 1974 - Bedri Böke, Türk asker ve binici (d. 1920) * 1977 - Steve Biko, Güney Afrikalı halk önderi (ırk ayrımına karşı mücadele eden) (d. 1946) * 1981 - Eugenio Montale, İtalyan şair ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1896) * 1990 - Mustafa Düzgünman, Türk ebru sanatçısı (d. 1920) * 1992 - Anthony Perkins, Amerikalı oyuncu (d. 1932) * 1993 - Raymond William Stacy Burr, Kanadalı oyuncu (d. 1917) * 1994 - Tom Ewell, Amerikalı oyuncu (d. 1909) * 1994 - Boris Borisovich Yegorov, Rus kozmonot (d. 1937) * 1995 - Jeremy Brett, İngiliz aktör (d. 1933) * 1996 - Ernesto Beckmann Geisel, Brezilyalı asker ve siyasetçi (d. 1907) * 2001 - Abbas Parmaksızoğlu, Türk gazeteci ve Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'nin ilk üyelerinden * 2003 - Johnny Cash, Amerikalı müzisyen (d. 1932) * 2004 - Max Abramovitz, Amerikalı mimar (d. 1908) * 2008 - David Foster Wallace, Amerikalı roman, deneme ve kısa öykü yazarı (d. 1962) * 2009 - John Albert Kramer, Amerikalı tenisçi (d. 1921) * 2009 - Norman Ernest Borlaug, Amerikalı tarım bilimci (d. 1914) * 2010 - Claude Chabrol, Fransız film yönetmeni (d. 1930) * 2012 - Tom Sims, Snowboard dünya şampiyonu ve aynı zamanda snowboard'un mucidi (d. 1963) * 2012 - Christopher Stevens, Amerikalı diplomat ve avukat (d. 1960) * 2012 - Sidney Watkins, İngiliz nörocerrah (d. 1928) * 2013 - Ray Milton Dolby, Amerikalı Ses kayıt teknolojisi mucidi mühendis ve iş insanı (d. 1933) * 2013 - Otto Sander, Alman oyuncu (d. 1941) * 2014 - Atıf Muhammed Ebeyd, Mısırlı politikacı (d. 1932) * 2014 - Salah El Mahdi, Tunuslu müzikolog, orkestra şefi, besteci, flütçü, müzik eleştirmeni ve hâkim (d. 1925) * 2014 - Ian Paisley, Kuzey İrlandalı sadakatçi politikacı (d. 1926) * 2016 - Ali Cevan, İranlı fizikçi (d. 1926) * 2017 - Siegfried Köhler, Alman orkestra şefi ve klasik müzik bestecisi (d. 1923) * 2017 - Edith "Edie" Windsor, Amerikalı LGBT hakları savunucusu (d. 1929) * 2018 - Shlomo Aronson, İsrailli tarihçi ve siyaset bilimci (d. 1936) * 2018 - Rachid Taha, Cezayirli şarkıcı (d. 1958) * 2019 - Samiuela 'Akilisi Pōhiva, Tongalı siyasetçi (d. 1941) * 2020 - Nevid Efkâri, idam edilen İranlı güreşçi (d. 1993) * 2020 - Jean-Claude Annaert, Fransız bisiklet yarışçısı (d. 1935) * 2020 - Joaquín Carbonell, İspanyol şarkıcı-söz yazarı, gazeteci ve şair (d. 1947) * 2020 - Carlos Casamiquela, Arjantinli ziraat mühendisi ve bakan (d. 1948) * 2020 - Didier Lapeyronnie, Fransız sosyolog ve akademisyen (d. 1956) * 2020 - Azmi Muhammed Mücahid, Mısırlı voleybolcu (d. 1950) * 2020 - Kâtip Şadi, Görele ilçesinin Derekuşçulu köyünde doğmuş kemençe ustası ve sanatçısı (d. 1932) == Tatiller ve özel günler == ==Kaynakça== *0912 12