M3 (İstanbul metrosu)

M3 (Kirazlı - Kayaşehir Merkez) Metro Hattı, İstanbul'da yer alan metro hatlarından birisidir. Günlük ortalama 75.000 yolcu taşıyan M3 hattı 9 istasyondan oluşan Kirazlı - Başakşehir - Metrokent kısmı anahat ve 3 istasyondan oluşan İkitelli Sanayi - Olimpiyat kısmı ise mekik olarak işletilmekteydi. M9 hattının ilk etabının hizmete girmesiyle İkitelli Sanayi - Olimpiyat kısmı M9 hattına devredilmiştir. Böylelikle işletme Nisan 2023'e kadar Kirazlı - Başakşehir/Metrokent arasında yapılmaktaydı. Hattın Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından, 7 istasyondan oluşan Bakırköy İDO - Kirazlı kısmı ise şu an inşa halindedir. Hattı kullanan yolcuların Marmaray hattına tek bilet ile kolay ulaşılması için, Bakırköy İDO uzatması açılana kadar geçici süreliğine Kirazlı istasyonundan M1ʙ hattı ile ücretsiz aktarma sağlanmaktadır. Aynı şekilde, İkitelli Sanayi - Olimpiyat şube hattının M9 hattına devredilmesiyle beraber Olimpiyat istasyonu kalkış/varışlı metroya entegre otobüs hatları'nı kullanmak isteyen yolcuların mağduriyet yaşamaması adına İkitelli Sanayi istasyonunda M9 hattı ile ücretsiz aktarma yapılabilmektedir. Hattın deposu M9 hattının Olimpiyat istasyonunun bitişiğinde yer almakta ve İkitelli Sanayi istasyonunda bulunan makaslar ile M9 hattına geçilerek depo sahasına ulaşılmaktadır. Metro hattının Başakşehir/Metrokent - Kayaşehir Merkez uzatmasının 8 Nisan 2023'te hizmete girmesiyle birlikte istasyon sayısı 13'e çıkmıştır. Trenler Metro İstanbul tarafından Kirazlı - Kayaşehir Merkez arasında işletilmektedir. Kirazlı - Bakırköy İDO kısmının ise 2023'ün ikinci yarısında hizmete girmesi planlanmaktadır. Gelecekte Kayaşehir Merkez - Fenertepe arasında bir uzatma hattı inşa edilmesi planlanmaktadır. == Tarihçe == * Mayıs 2006: Sözleşme tarihi * Mart 2009: Tünellerin tamamlanması * Ocak 2010: Araçların depoya gelmesi * Aralık 2010: Aracın ilk enerjili sürüşü * Ocak 2011: Başkanın ilk araçlı test sürüşü * Haziran 2011: Hattın İETT’den İBB'ye devri * Mart 2012: Sinyal sisteminin tüm hatta devreye alınması * Haziran 2012: Deneme seferlerinin başlatılması * 10 Eylül 2012: Gayri resmî hizmete giriş * 14 Haziran 2013: Hattın yolculu işletmeye açılması * 7 Temmuz 2013: Kirazlı - Başakşehir etabının resmî açılışı * 22 Kasım 2013: Olimpiyat - İkitelli Sanayi şube hattı açılışı * 3 Mart 2015: Bakırköy - Kirazlı etabında inşa çalışmalarının başlaması * 28 Nisan 2017: Başakşehir - Kayaşehir etabında inşa çalışmalarının başlaması * 29 Mayıs 2021: Olimpiyat - İkitelli Sanayi şube hattının M9 hattı işletmesine devredilmesi ve M9 ile ücretsiz aktarma sağlanması. * 7 Mayıs 2022: Bakırköy İDO - Kirazlı arasında tünel kazılarını yapan TBM'lerin kazı işlemini tamamlaması * 8 Nisan 2023: Başakşehir - Kayaşehir etabının açılışı == İşletme bilgileri == * İşletmeci: Metro İstanbul * Hat uzunluğu: 16,8 kilometre * Hat açıklığı: 1435 milimetre * İstasyon sayısı: 13 (işletmede olan), 7 (inşaatı devam eden) * Vagon sayısı: 80 (12 vagon M9 hattında kullanılmaktadır.) * Araç seti: 17 adet 4'lü vagon * Araç Marka / Model: Alstom Metropolis * Sefer süresi: Kirazlı - Kayaşehir Merkez: 30 dakika * İşletme saatleri: 06.00 - 00.00 * Günlük yolcu taşıma kapasitesi: 75.000 yolcu / saat * Minumum headway: 90 sn (teorik) 120 sn (pratik) * Sefer sıklığı: 5 dakika * Kumanda merkezi: Olimpiyat Yerleşkesi * Hat voltajı: 1500 V DC * Sürüş modu: ATO, ATP == Teknik bilgiler == === Atölye ve depo sahası === M9 hattı'nın Olimpiyat istasyonundan sonra yer alan Atölye ve Depo Sahası, yaklaşık 70.000 m² üzerine kurulu olup tesisin araç kapasitesi 120’dir. Bakım birimlerinin yer aldığı atölye binası ise 10.000 m² kapalı alandan oluşmaktadır. === Vagonlar === Metro için 68 araç ihalesini 29 Ağustos'ta imzalanan sözleşme ile Fransız Alstom firması almıştır. Araçların toplam maliyeti 78 milyon eurodur. Araçların tamamı teslim edilmiştir. Araçlar ayrıca M9 hattında da kullanılmaktadır. == İstasyonlar == Sıra İstasyon İlçe Aktarma Tür Notlar 1 Bakırköy İDO Bakırköy 20x20px (İDO Bakırköy) Yer altı Rauf Orbay Caddesi・Ataköy Marina・Galleria・Kennedy Caddesi 2 Özgürlük Meydanı ・・ (Bakırköy) Bakırköy Özgürlük Meydanı・İncirli Caddesi・Yusuf Köksal Parkı・Bakırköy Anadolu İmam Hatip Lisesi 3 Bakırköy - İncirli (Bakırköy - İncirli)・・ (İncirli)・ (İncirli) Hatice Küçük Parkı・Bakırköy Adalet Sarayı・İsmail Erak Bulvarı・Botanik Parkı \--- İncirli Metrobüs İstasyonu'na yaklaşık 250 metre yürüme mesafesi olup, istasyonlar arasında aktarma imkânı vardır. 4 Haznedar Bahçelievler Güngören Parkı・Naci Kazım Caddesi・Naci Kazım Parkı 5 İlkyuva Bağcılar Caddesi・Bahçelievler İSKİ Binası 6 Yıldıztepe Bağcılar Bağcılar Caddesi・Bağcılar Anadolu Lisesi・Bağcılar Yıldıztepe İlkokulu・Hoca Ahmet Yesevi Ortaokulu 7 Molla Gürani Molla Gürani Parkı・Mehmet Akif Bulvarı・Yıldıztepe Parkı ↑↑ İnşa Halinde ↑↑ 8 Kirazlı Bağcılar (Kirazlı)・ (Kirazlı) Yer altı hattına geçişlerde ücretsiz aktarma imkânı vardır.・Bağcılar Belediyesi Engelliler Sarayı 9 Yenimahalle 15 Temmuz Şehit Ramazan Sarıkaya Parkı・Dökumcüler Caddesi・Bağcılar Belediyesi Halk Sarayı・Yenimahalle Metro İETT Peronları 10 Mahmutbey (Mahmutbey) Maslak Caddesi・İnönü Caddesi・Bosna Caddesi 11 İSTOÇ İSTOÇ 12 İkitelli Sanayi Başakşehir (İkitelli Sanayi) hattına geçişlerde ücretsiz aktarma imkânı vardır.・Sanayi Siteleri (Metal-iş, Demirciler, Dolapdere, Aykosan) 13 Turgut Özal Süleyman Demirel Bulvarı・Sanayi Siteleri (İPKAS, Triko Center, Esenler, Bağcılar-Güngören, Sefaköy, ESKOOP, Evren) 14 Siteler Atatürk Bulvarı・Sanayi Siteleri (Fatih, Atatürk, ESKOOP, Dökümcüler) 15 Başak Konutları Sanayi Siteleri (Tümsan, İSTEKS)・Başakşehir Emin Saraç Kültür Merkezi・Başakşehir 1. Etap Konutları 16 Başakşehir - Metrokent Metrokent Konutları・Başakşehir Sular Vadisi・Metrokent İETT Peronları 17 Onurkent Onurkent Parkı・Mimar Kemalettin Caddesi 18 Şehir Hastanesi Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesiİstanbul'daki hastaneler listesi 19 Toplu Konutlar Kayaşehir Bulvarı・Kayaşehir Millet Bahçesi 20 Kayaşehir Merkez (Kayaşehir Merkez) Kayaşehir Bulvarı・Kayaşehir Meydanı・Başakşehir Millet Bahçesi・Başakşehir Belediyesi・Başakşehir Merkez Camii === İstasyon yapıları === İstasyonlar 8'li trenlere uygun olarak hazırlanmış 180 metrelik peronlara sahiptir. Mahmutbey istasyonunda bir adet geceleme hattı (3. hat), İkitelli Sanayi istasyonunda 2 peron 4 hat bulunmaktadır. Hattaki Kirazlı, Şehir Hastanesi ve İSTOÇ ile Başakşehir - Metrokent arasındaki istasyonlar aç-kapa yöntemiyle, Yenimahalle ve Mahmutbey istasyonları ise top-down yöntemiyle inşa edilmiştir, Onurkent, Toplu Konutlar ve Kayaşehir Merkez istasyonları ise aç kapa + NATM yöntemiyle inşa edilmiştir. Hattın tünelleri çift tüptür. Kirazlı ile Başakşehir - Metrokent arası TBM ile kazılmıştır. Başakşehir - Metrokent'ten Şehir Hastanesi viyadüğüne kadar olan kısım NATM tünelle, Şehir Hastanesi'nden Kayaşehir Merkez'e kadar olan kısmı da 2 adet TBM ile kazılmıştır. M3 hattında her türlü olumsuz duruma karşı senaryolar hazırlanmıştır. İstasyonlarda bulunan kameralarla sistem sürekli kontrol edilmektedir. Metro hattında, interaktif bir yangın emniyet sistemi bulunmaktadır. Kullanılan tüm ekipmanlar yüksek derecede ısıya dayanıklı ve zehirli gaz çıkarmayan malzemelerden seçilmiştir. Yangın durumunda insanların güvenli olarak tahliye olması için bir duman kontrolü ve tahliye sistemi bulunmaktadır. Hattın ve depo sahasının sinyalizasyon, makas ve araç sistemi, tam otomatik olup ihtiyaç halinde manuel olarak da çalıştırılabilmektedir. Metro hattında tüm sistemin enerji beslemesi iki ayrı noktadan yapılmaktadır. Her iki besleme noktası da devre dışı kalırsa 15 saniye içinde jeneratörler devreye girmekte ve tünel içerisinde kalan tüm trenler en yakın istasyona ulaşarak yolcularını tahliye edebilmektedir. Enerji beslemelerinin kesilmesi ve jeneratörlerin arızalanıp devreye girememesi durumunda ise aydınlatma sistemi ve elektronik kontrol sistemleri 3 saat süreyle kesintisiz güç kaynakları vasıtasıyla beslenebilmektedir. === İstasyon özellikleri === İstasyonlar 20x20px İstasyon tipi (Turnike katı ve teknik katlar) Platform tipi Derinlik (Metre) Yürüyen merdiven (Cadde seviyesi - Turnike katı) Yürüyen merdiven (Tunike katı - Peron) Asansör (Cadde seviyesi - Turnike katı) Asansör (Tunike katı - Peron) Giriş/Çıkış sayısı Kirazlı Aç-Kapa 22 8 4 2 1 3 Yenimahalle Top-Down 36 14 4 1 1 2 Mahmutbey 30 24 12 1 2 6 İSTOÇ Aç-Kapa 26 16 4 1 1 3 İkitelli Sanayi 22 14 8 2 2 4 Turgut Özal 21 9 4 1 1 3 Siteler 23 10 4 1 1 3 Başak Konutları 21 9 4 1 1 3 Başakşehir - Metrokent 35 16 4 1 1 2 Onurkent Aç-Kapa Tünel 29 6 4 2 2 3 Şehir Hastanesi Aç-Kapa 29 4 14 2 6 2 Toplu Konutlar Aç-Kapa Tünel 22 2 4 4 2 1 Kayaşehir Merkez 24 4 4 2 2 2 === İstasyon uzaklıkları === İstasyonların platform ortası baz alınarak ölçüm yapılmıştır. Sıra İstasyon İstasyonlar arası uzaklık İlk istasyona olan uzaklık 1 Bakırköy İDO 0+00 km Başlangıç 2 Özgürlük Meydanı 1+58 km 1+58 km 3 Bakırköy - İncirli 1+92 km 3+50 km 4 Haznedar 0+83 km 4+33 km 5 İlkyuva 0+94 km 5+27 km 6 Yıldıztepe 1+08 km 6+35 km 7 Molla Gürani 1+17 km 7+52 km 8 Kirazlı 0+80 km 8+32 km 9 Yenimahalle 1+14 km 9+46 km 10 Mahmutbey 1+72 km 11+18 km 11 İSTOÇ 1+21 km 12+39 km 12 İkitelli Sanayi 2+09 km 14+48 km 13 Turgut Özal 1+29 km 15+77 km 14 Siteler 0+80 km 16+57 km 15 Başak Konutları 1+23 km 17+80 km 16 Başakşehir - Metrokent 1+59 km 19+39 km 17 Onurkent 1+53 km 20+92 km 18 Şehir Hastanesi 1+73 km 22+65 km 19 Toplu Konutlar 1+23 km 23+88 km 20 Kayaşehir Merkez 1+26 km 25+14 km == Yolcu sayıları == Metro İstanbul tarafından yayınlanan verilere göre 2022 yılında 20.284.977 yolcu taşınmıştır. == Güzergâh şeması == orta|1000x1000px == Görseller == Dosya:Siteler Station (2).jpg|Giriş örneği (1.etap) Dosya:Şehir Hastanesi Station 1.jpg|Giriş örneği (2.etap) Dosya:M3 Metro Line Train.jpg|Platformdaki Alstom treni Dosya:M3 Stations Line.jpg|Hat güzergah çizgisi Dosya:Yenimahalle (M3) Station (4).jpg|Çıkış tabelası örneği (1.etap) Dosya:M3 Kayaşehir Merkez Station (18).jpg|Çıkış tabelası örneği (2.etap) Dosya:Alstom M3 tren.jpg|Tren içi Dosya:M3 tren (4).jpg|Kapıüstü güzergah çizgisi Dosya:M1-M3 Entegre.jpg|M3 Hattına Entegre olan Besleme Otobüslerinin Duyurusu == Ayrıca bakınız == * İstanbul metrosu * İstanbul'da toplu taşıma == Kaynakça == ;Özel ;Genel * İstanbul’a 68 tane hijyenik metro aracı * İstanbullular yeni metro hattına kavuşuyor. * İstanbul metrosu, M3 hattı ile ilgili genel bilgiler == Dış bağlantılar == * Metro İstanbul resmî sitesi Kategori:Bakırköy'deki altyapı Kategori:Bahçelievler'deki altyapı Kategori:Bağcılar'daki altyapı Kategori:Başakşehir'deki altyapı Kategori:Bakırköy'de ulaşım Kategori:Bahçelievler'de ulaşım Kategori:Bağcılar'da ulaşım Kategori:Başakşehir'de ulaşım Kategori:2013'te tamamlanan ulaşım altyapısı Kategori:2023'te tamamlanan ulaşım altyapısı