Dünya Snooker Şampiyonası

Dünya Snooker Şampiyonası (İng.: World Snooker Championship), profesyonel snookerın en uzun soluklu ve en prestijli turnuvasıdır. Aynı zamanda en çok para ödülü olan turnuvadır. 2022 yılında kazanana 500.000 £ olmak üzere toplam 2.395.000 £ para ödülü verilmiştir. İlk kez 1927 yılında düzenlenen turnuva, şu anda snooker'ın Üçlü Taç Serisini oluşturan üç turnuvadan (Birleşik Krallık Şampiyonası ve davetli Masters ile birlikte) biridir. Son Dünya Şampiyonu Ronnie O'Sullivan'dır. Joe Davis, 1946'daki son zaferinden sonra yenilgisiz olarak emekli olmadan önce ilk 15 Dünya Şampiyonasını kazanarak turnuvanın ilk yirmi yılına hükmetti. Tepesinde bir Yunan çoban kızı heykelciği bulunan kendine özgü Dünya Şampiyonası kupası, Davis tarafından 1926 yılında 19 sterline satın alındı ve günümüzde de kullanılmaya devam etmektedir. İkinci Dünya Savaşı nedeniyle 1941 ile 1945 yılları arasında ve Profesyonel Bilardo Oyuncuları Birliği (PBPA) ile Bilardo Birliği ve Kontrol Konseyi (BACC) arasındaki anlaşmazlık nedeniyle 1952 ile 1963 yılları arasında turnuva düzenlenmedi. PBPA, 1952 ve 1957 yılları arasında resmi olmayan bir alternatif olan Dünya Profesyonel Match-play Şampiyonasını düzenledi. Resmi şampiyona 1964 yılında mücadele esasına göre yeniden düzenlendi. Dünya Snooker Şampiyonası, 1969 yılında eleme usulü turnuva formatına dönerek snookerın modern dönemi olarak bilinen dönemi başlatmıştır. O zamandan beri her yıl düzenlenen şampiyona, 1977'den beri Sheffield'daki Crucible Tiyatrosu'nda düzenlenmektedir. 1982'den bu yana büyük ölçüde değişmeyen formata göre her yıl 32 oyuncu Crucible'a katılıyor; dünya sıralamasındaki ilk 16 oyuncu otomatik olarak katılmaya hak kazanırken, diğer 16 oyuncu da bir eleme turnuvası aracılığıyla yer kazanıyor. Turnuvayı şimdiye kadar sadece üç eleme oyuncusu kazandı: 1972'de Alex Higgins, 1979'da Terry Griffiths ve 2005'te Shaun Murphy. Stephen Hendry ve Ronnie O'Sullivan modern çağda yedişer Dünya Şampiyonluğu ile ortak rekoru ellerinde tutuyorlar. Ray Reardon ve Steve Davis altı; John Higgins ve Mark Selby dört; John Spencer ve Mark Williams üç; Alex Higgins ise iki şampiyonluk kazandı. Turnuva tarihindeki en genç şampiyon, 1990 yılında 21 yıl 106 günlükken ilk şampiyonluğunu kazanan Hendry'dir. Ronnie O'Sullivan ise 2022'de 46 yıl 148 günlükken yedinci şampiyonluğunu kazanarak en yaşlı şampiyon oldu. Steve Davis ve O'Sullivan, 30'ar kez ile şampiyonaya en çok katılma rekorunu ortaklaşa ellerinde tutarken, O'Sullivan 1993-2022 yılları arasında her yıl turnuvaya katılarak en çok üst üste katılan isim oldu. Turnuva tarihinde toplamda 12 kez en yüksek seri gerçekleşti ve bunların ilkini 1983 yılında Cliff Thorburn yapmıştır. == Tarihçe == === Profesyonel Snooker Şampiyonası (1927-1934) === İlk şampiyona, Profesyonel Snooker Şampiyonası adıyla 1927 yılında düzenlenmiştir. İngiliz Amatör Şampiyonası 1916'dan beri düzenlenmesine rağmen bu ilk profesyonel snooker turnuvasıydı. Önde gelen İngiliz bilardo oyuncularından on profesyonel katıldı. Maçlar 15 frame üzerinden, yarı finaller 23 frame üzerinden ve final 31 frame üzerinden yapıldı. İlk maç Melbourne Inman ve Tom Newman arasında Londra'da Leicester Meydanı'daki Thurston's Hall'da oynandı. Snooker, iki hafta boyunca oynanan bir bilardo maçı olan ana etkinliğe ek olarak oynandı. Maç 29 Kasım 1926 Pazartesi günü başladı ve her seansın sonunda bir frame snooker oynandı. Joe Davis ve Tom Dennis arasındaki final, Mayıs ayı başında Birmingham'daki Camkin's Hall'da dört gün boyunca oynandı. Davis ilk yedi frame'i kazandı, üçüncü gün 16-7 öne geçti, sonunda 20-11 kazandı. Turnuvanın en yüksek serisi, yarı finalde Albert Cope tarafından yapılan 60 sayıydı. 1928 Şampiyonası mücadele esasına göre oynandı ve diğer altı katılımcı finalde Davis ile mücadele etme hakkı için play-off oynadı. Fred Lawrence finale kadar ilerledi, ancak 13-16 kaybetti. 1929 Şampiyonası'nda mücadele sistemi kaldırıldı. Davis, Dennis'in memleketi Nottingham'da oynanan finalde Dennis ile karşılaştı. Davis, 19-14'lük galibiyete giden yolda 61'lik seri ile yeni bir rekor kırdı. Aynı ikili 1930 Şampiyonası'nda Londra'daki Thurston's Hall'da ilk kez oynanan finalde karşılaştı ve Davis bir gün kala 25-12 kazandı ve 79'luk serisi ile yeni bir rekor kırdı. Çok az başarı ve çok az maddi kazanç nedeniyle 1931 Şampiyonası'na sadece iki katılım oldu. Davis ve Tom Dennis, Nottingham'da oynanan etkinlikte dördüncü kez karşılaştı. Dennis bir aşamada 19-16 öndeydi, ancak Davis sonraki on bir karenin dokuzunu kazanarak Şampiyonayı 25-21 aldı. 1932'deki turnuvaya üç kişi katıldı. Clark McConachy, Thurston's Hall'da oynanan finalde Davis ile karşılaştı. Davis 30-19'luk galibiyetin ardından şampiyon oldu ve 99'luk serisiyle yeni rekor kırdı. Yüzlük seriyi ise kendi kendine yaptığı snooker ile kaçırdı. 1933'te beş katılım vardı, ilk kez katılan Willie Smith finalde Davis ile karşılaştı, ancak 18-25 kaybetti. 1934'te sadece iki katılımcı vardı ve Davis'in karşısında altı kez Dünya Bilardo Şampiyonu olan Tom Newman vardı. Maç kısmen Nottingham'da yapıldıktan sonra Kettering'de sona erdi ve Davis 25-22 kazandı. == Dünya Şampiyonları == Format Düzenleyen Eleme turnuvası BACC Önceki şampiyonun finale gitmek için bir bye aldığı mücadele(*) BACC Dünya Profesyonel Match-play Şampiyonası (◊) PBPA Meydan okuma maçları (‡) BACC Eleme turnuvası WPBSA Dünya Snooker Şampiyonası galipleri Yıl Kazanan Finalist Final skoru Sezon Mekan 1927 20-11 n/a Camkin's Hall, Birmingham 1928* n/a Camkin's Hall, Birmingham 1929 19-14 n/a Lounge Hall, Nottingham 1930 25-12 n/a Thurston's Hall, Londra 1931 25-21 n/a Lounge Hall, Nottingham 1932 30-19 n/a Thurston's Hall, Londra 1933 25-18 n/a 1934 25-22 n/a Lounge Hall, Nottingham ve Central Hall, Kettering 1935 25-20 n/a Thurston's Hall, Londra 1936 34-27 n/a 1937 32-29 n/a 1938 37-24 n/a 1939 43-30 n/a 1940 37-36 n/a 1941-1945: Turnuva yok 1941-1945: Turnuva yok 1941-1945: Turnuva yok 1941-1945: Turnuva yok 1941-1945: Turnuva yok 1941-1945: Turnuva yok 1946 78-67 n/a Royal Horticultural Hall, Londra 1947 82-63 n/a Leicester Square Hall, Londra 1948 84-61 n/a 1949 80-65 n/a 1950 51-46 n/a Tower Circus, Blackpool 1951 58-39 n/a 1952 94-49 n/a Houldsworth Hall, Manchester 1952◊ 38-35 n/a Tower Circus, Blackpool 1953◊ 37-34 n/a Leicester Square Hall, Londra 1954◊ 45-26 n/a Houldsworth Hall, Manchester 1955◊ 38-35 n/a Tower Circus, Blackpool 1956◊ 38-35 n/a 1957◊ 39-34 n/a Jersey Billliards Association Match Room, St Helier, Jersey 1958-1963: Turnuva yok 1958-1963: Turnuva yok 1958-1963: Turnuva yok 1958-1963: Turnuva yok 1958-1963: Turnuva yok 1958-1963: Turnuva yok 1964‡ 19-16 n/a Burroughes Hall, Londra 1964‡ 40-33 n/a 1965‡ 37-36 n/a 1965‡ 25-22 n/a Güney Afrika Cumhuriyeti 1965‡ 39-12 n/a 1966‡ 5-2 n/a St George's Hall, Liverpool 1968‡ 39-34 n/a Co-operative Hall, Bolton 1969 37-24 1968-69 Victoria Hall, Londra 1970 37-33 1969-70 1971 37-29 1970-71 Chevron Hotel, Sydney 1972 37-32 1971-72 Selly Park British Legion, Birmingham 1973 38-32 1972-73 City Exhibition Hall, Manchester 1974 22-12 1973-74 Belle Vue, Manchester 1975 31-30 1974-75 Nunawading Basketball Centre, Melbourne, Australia 1976 27-16 1975-76 Wythenshawe Forum, Manchester 1977 25-21 1976-77 Crucible Tiyatrosu, Sheffield 1978 25-18 1977-78 1979 24-16 1978-79 1980 18-16 1979-80 1981 18-12 1980-81 1982 18-15 1981-82 1983 18-6 1982-83 1984 18-16 1983-84 1985 18-17 1984-85 1986 18-12 1985-86 1987 18-14 1986-87 1988 18-11 1987-88 1989 18-3 1988-89 1990 18-12 1989-90 1991 18-11 1990-91 1992 18-14 1991-92 1993 18-5 1992-93 1994 18-17 1993-94 1995 18-9 1994-95 1996 18-12 1995-96 1997 18-12 1996-97 1998 18-12 1997-98 1999 18-11 1998-99 2000 18-16 1999-2000 2001 18-14 2000-01 2002 18-17 2001-02 2003 18-16 2002-03 2004 18-8 2003-04 2005 18-16 2004-05 2006 18-14 2005-06 2007 18-13 2006-07 2008 18-8 2007-08 2009 18-9 2008-09 2010 18-13 2009-10 2011 18-15 2010-11 2012 18-11 2011-12 2013 18-12 2012-13 2014 18-14 2013-14 2015 18-15 2014-15 2016 18-14 2015-16 2017 18-15 2016-17 2018 18-16 2017-18 2019 18-9 2018-19 2020 18-8 2019-20 2021 18-15 2020-21 2022 18-13 2021-22 == Kaynakça == == Not listesi == == Dış bağlantılar == * BBC Sport Snooker * World Snooker, commercial arm of snooker's governing body * Billiardrome plans