Finlandiya'nın illeri

Finlandiya'nın illeri (, ), 1634-2009 yılları arasında Finlandiya'nın birinci düzey idari bölümleriydi. Finlandiya, tarihsel olarak İsveç'in bir parçası olduğu dönemde birkaç vilayete ayrılmaktaydı. Bu bölümler 1634 yılında resmi olarak biçimlendirildiler. Son yeniden yapılanma 1997'de gerçekleşti ve 12 olan sayıları altıya indirildi. 2009 yılında iller lağvedildi ve yerlerini bölgesel yönetim ajansları (aluehallintovirasto, regionförvaltningsverk) aldı. Her il, bakanlar kurulunun önerisi üzerine cumhurbaşkanı tarafından atanan bir vali (maaherra, landshövding) tarafından idare edilmekteydi. İl idareleri (lääninhallitus, länsstyrelse), merkezi yönetimin sağlık ve sosyal hizmetler, kültür ve eğitim, polislik, acil yardım, ulaşım, rekabet ve tüketici işleri ile hukuk işlerinden sorumluydu. == İller == 1634'te idari iller İsveç'te ve İsveç'in bir parçası olan Finlandiya'da kuruldu. Beş il günümüz Finlandiya'yı kapsamaktaydı. Bunların bazıları günümüzde Rusya sınırları içerisinde yer alan kısımları da kapsıyor. İllerin sınırları ve sayısı zamanla değişmiştir. İl Fince İsveççe Merkez Tarih Notlar Turku ve Pori Turun ja Porin lääni Åbo och Björneborgs län Turku 1634-1997 • 1634'te kurulan orijinal illerden biri • Batı Finlandiya ile birleşti Nyland ve Tavastehus Uudenmaan ja Hämeen lääni Nylands och Tavastehus län Helsinki / Hämeenlinna 1634-1831 • 1634'te kurulan orijinal illerden biri Ostrobotniya Pohjanmaan lääni Österbottens län Oulu / Vaasa 1634-1775 • 1634'te kurulan orijinal illerden biri Viborg ve Nyslott Viipurin ja Savonlinnan lääni Viborgs och Nyslotts län Vıborg 1634-1721 • 1634'te kurulan orijinal illerden biri Kexholm Käkisalmen lääni Kexholms län Kexholm 1634-1721 • 1634'te kurulan orijinal illerden biri Kymmenegård ve Nyslott Savonlinnan ja Kymenkartanon lääni Kymmenegårds och Nyslotts län Lappeenranta 1721-1747 • eski Viborg ve Nyslott ili Savolax ve Kymmenegård Kymenkartanon ja Savon lääni Savolax och Kymmenegårds län Loviisa 1747-1775 • eski Kymmenegård ve Nyslott ili Vaasa Vaasan lääni Vasa län Vaasa 1775-1997 • Ostrobotniya'dan ayrıldı • Batı Finlandiya ile birleşti Oulu Oulun lääni Uleåborgs län Oulu 1775-2009 • Ostrobotniya'dan ayrıldı Kymmenegård Kymenkartanon lääni Kymmenegårds län Heinola 1775-1831 • Savolax ve Kymmenegård'dan ayrıldı Savo ve Karelya Savon ja Karjalan lääni Savolax och Karelens län Kuopio 1775-1831 • Savolax ve Kymmenegård'dan ayrıldı Viipuri Viipurin lääni Viborgs län Vıborg 1812-1947 • eski Rus Vıborg Guberniyası; 1812'de Finlandiya Grandüklüğü'ne bağlandı • II. Dünya Savaşı'nda Sovyet hakimiyetine geçti Uusimaa Uudenmaan lääni Nylands län Helsinki 1831-1997 • Nyland ve Tavastehus'tan ayrıldı • Güney Finlandiya ile birleşti Häme Hämeen lääni Tavastehus län Hämeenlinna 1831-1997 • Nyland ve Tavastehus'tan ayrıldı • Güney ve Batı Finlandiya illeri ile birleşti Mikkeli Mikkelin lääni St. Michels län Mikkeli 1831-1997 • eski Kymmenegård ili • Doğu ve Güney Finlandiya illeri ile birleşti Kuopio Kuopion lääni Kuopio län Kuopio 1831-1997 • eski Savolax ve Karelia ili • Doğu Finlandiya ile birleşti Åland Ahvenanmaan lääni Ålands län Mariehamn 1918-2009 • özel statülü Petsamo Petsamon lääni Petsamo län Peçenga 1921-1921 • Sovyet Rusya'dan alındı • Oulu ili ile birleşti • II. Dünya Savaşı'nda Sovyet hakimiyetine geçti Laponya Lapin lääni Lapplands län Rovaniemi 1938-2009 • Oulu ilinde ayrıldı Kymi Kymen lääni Kymmene län Kouvola 1945-1997 • eski Viipuri ilinin Fin tarafında kalan kısmı ile kuruldu • Güney Finlandiya ile birleşti Orta Finlandiya Keski-Suomen lääni Mellersta Finlands län Jyväskylä 1960-1997 • Vaasa, Häme, Mikkeli ve Kuopio illerinden ayrıldı • Batı Finlandiya ile birleşti Kuzey Karelya Pohjois-Karjalan lääni Norra Karelens län Joensuu 1960-1997 • Kuopio ilinden ayrıldı • Doğu Finlandiya ile birleşti Güney Finlandiya Etelä-Suomen lääni Södra Finlands län Hämeenlinna 1997-2009 • Uusimaa, Kymi, Häme (kısmen) ve Mikkeli (kısmen) illerinin birleşmesiyle kuruldu Batı Finlandiya Länsi-Suomen lääni Västra Finlands län Turku 1997-2009 • Turku ve Pori, Vaasa, Orta Finlandiya ve Häme (kısmen) illerinin birleşmesiyle kuruldu Doğu Finlandiya Itä-Suomen lääni Östra Finlands län Mikkeli 1997-2009 • Kuopio, Kuzey Karelya ve Mikkeli illerinin birleşmesiyle kuruldu upright|sol|1634'teki iller: 1: Turku ve Pori, 14: Nyland ve Tavastehus, 18: Ostrobothnia, 20: Viborg ve Nyslott, 21: Kexholm upright|sol|1721'deki iller: 1: Turku ve Pori, 14: Nyland ve Tavastehus, 18: Ostrobothnia, 19: Kymmenegård ve Nyslott upright|sol|1747'deki iller: 1: Turku ve Pori, 14: Nyland ve Tavastehus, 17: Savolax ve Kymmenegård, 18: Ostrobothnia upright|sol|1776'daki iller: 1: Turku ve Pori, 4: Vaasa, 10: Oulu, 14: Nyland ve Tavastehus, 15: Kymmenegård, 16: Savolax ve Karelia upright|sol|1812'deki iller: 1: Turku ve Pori, 4: Vaasa, 10: Oulu, 13: Viipuri, 14: Nyland ve Tavastehus, 15: Kymmenegård, 16: Savolax ve Karelia upright|sol|1831'deki iller: 1: Turku ve Pori, 2: Uusimaa, 3: Häme, 4: Vaasa, 6: Mikkeli, 8: Kuopio, 10: Oulu, 13: Viipuri upright|sol|1921'deki iller: 1: Turku ve Pori, 2: Uusimaa, 3: Häme, 4: Vaasa, 6: Mikkeli, 8: Kuopio, 10: Oulu, 12: Åland, 13: Viipuri, 25: Petsamo upright|sol|1938'deki iller: 1: Turku ve Pori, 2: Uusimaa, 3: Häme, 4: Vaasa, 6: Mikkeli, 8: Kuopio, 10: Oulu, 11: Laponya, 12: Åland, 13: Viipuri upright|sol|1945'teki iller: 1: Turku ve Pori, 2: Uusimaa, 3: Häme, 4: Vaasa, 5: Kymi, 6: Mikkeli, 8: Kuopio, 10: Oulu, 11: Laponya, 12: Åland upright|sol|1960'taki iller: 1: Turku ve Pori, 2: Uusimaa, 3: Häme, 4: Vaasa, 5: Kymi, 6: Mikkeli, 7: Orta Finlandiya, 8: Kuopio, 9: Kuzey Karelya, 10: Oulu, 11: Laponya, 12: Åland upright|sol|1996'daki iller: 1: Turku ve Pori, 2: Uusimaa, 3: Häme, 4: Vaasa, 5: Kymi, 6: Mikkeli, 7: Orta Finlandiya, 8: Kuopio, 9: Kuzey Karelya, 10: Oulu, 11: Laponya, 12: Åland upright|sol|1997'deki iller: 10: Oulu, 11: Laponya, 12: Åland, 22: Güney Finlandiya, 23: Batı Finlandiya, 24: Doğu Finlandiya === 1997-2009 arası iller === İl Fince İsveççe Merkez Yüzölçümü¹ Nüfus² Yoğunluk³ ISO Birleştirilen iller Güney Finlandiya Etelä-Suomen lääni Södra Finlands län Hämeenlinna 34.388,26 2.209.677 73,21 FI-ES Uusimaa, Kymi, Häme Batı Finlandiya Länsi- Suomen lääni Västra Finlands län Turku 81.148,69 1.889.542 25,34 FI-LS Vaasa, Turku-Pori, Orta Finlandiya, Häme Doğu Finlandiya Itä-Suomen lääni Östra Finlands län Mikkeli 60.719,44 569.832 11,73 FI-IS Kuopio, Kuzey Karelya, Mikkeli Oulu Oulun lääni Uleåborgs län Oulu 61.602,08 471.774 8,31 FI-OL — Laponya Lapin lääni Lapplands län Rovaniemi 98.984,36 183.775 1,98 FI-LL — Ahvenanmaa Åland Mariehamn 1.551,55 27.732 18,21 FI-AL — Notlar: ¹ km²; ² 2009 yılı itibarıyla; ³ /km² == Ayrıca bakınız == * Finlandiya'nın idari bölümleri * Finlandiya'nın tarihi vilayetleri * ISO 3166-2:FI == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * İl idareleri