Bağdaşen, Ardahan

{{Türkiye köy bilgi kutusu |ad = Bağdaşen |harita = Ardahan in Turkey.svg |harita boyut = |harita açıklama = Ardahan'ın konumu |raptiye_harita = Türkiye Ardahan |raptiye_etiket_konum = |raptiye_harita_boyu = 250 |raptiye_harita_açıklaması = Bağdaşen'in Ardahan'daki konumu | latd = 41 | latm = 03 | lats = 28 | latNS = N | longd = 42 | longm = 23 | longs = 25 | longEW = E |il = Ardahan |ilçe = Merkez |bölge = Karadeniz Bölgesi |yüzölçümü = |yüzölçümü_ref = |rakım = 2044 |rakım_ref = |nüfus = 882 |nüfus yoğunluğu = |nüfus_ref = |nüfus_yıl = 2022 |alan kodu = 0478 |plaka kodu = 75 |posta kodu = 75110 |website = }} Bağdaşen, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür. == Tarihçe == Bağdaşen köyünün eski adı Kindzotamali'dir. Kindzotamali (ქინძოტამალი), Gürcüce kişniş anlamındaki Kindzi (ქინძი)"ქინძი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt ISBN 0-9535878-3-5 ile Tamali (ტამალი) adlarından oluşur. Bu yer adı Türkçeye Kinzdamal ve Kinzotamal şeklinde girmiştir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Kinzdamal (كنزدمال) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kinzotamal (كنزوطمال) olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 760. Kindzotamali köyü, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan Artaani'de yer alır. Nitekim bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün Kindzi bölümündeki Kindzi Kalesi ve Tamali bölümündeki kilise bu denemden kalmıştır.2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 121. ISBN 978-9941-0-7362-52016 Yılı Tao- Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 13. ISBN 978-9941-9470-8-7 Kindzotamali, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterinde Gürcistan Vilayeti içinde, Ardahan-i Büzürg livasının Güney nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Köyün nüfusu 45 Hristiyan haneden oluşuyordu. İspenç vergisi vermekle yükümlü hane reislerinin çoğu Gürcü adları taşıyordu. Köyde buğday, arpa ve yonca tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu. Bağdeşen köyünün sınırları içinde, Tagureti (თაგურეთი), Urumi (ურუმი) ve Muriana (მურიანა) olmak üzere, günümüzde tamamen ortadan kalkmış olan üç köy bulunuyordu. Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı ve 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde geçen, Tavgeti olarak da kaydedilmiş olan Tagureti / Taguret (تكوریت) köyünüde o sırada 10 Hristiyan hane yaşıyordu ve hane reisleri erkekler Gürcü adları taşıyordu. Bugünkü Bağdaşen köyü yerleşimin 4 kilometre güneyinde bulunan Tagureti'da 1878 yılında sadece bir hane kalmıştı. Aynı deftere göre Urumi / Urum (اوروم) köyü daha o tarihte boşalmıştı. Urumi, bugünkü Bağdeşen köyü yerleşiminin 3 kilometre batısında bulunuyordu. O döneme ait kilise kalıntıları günümüze ulaşmıştır. Muriana köyü, bugünkü Bağdeşen köyü yerleşiminin 6 kilometre güneyinde yer alıyordu.Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 193, 196, 198, ISBN 9789941478178.2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 120 ISBN 978-9941-0-7362-5 Kindzotamali köyü, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresince "Kinzatamal" (Кинзатомал) olarak kaydedilmiş olan köy, Ardahan sancağının Ardahan kazasına bağlı bağlı Şadevani nahiyesinin 11 köyünden biriydi. 1886 tarihli nüfus tespitinde köydeki 36 hanede, 127'si erkek ve 141'i kadın olmak üzere, 268 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamı Kürt olarak kaydedilmiştir. Köyün nüfusu 1896 yılında 281 kişi, 1906 yılında 389 kişi olarak tespit edilmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 111, ISBN 9786052100271. Kinzodamal köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Köy Türkiye'ye bırakıldı. Kinzodamal köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kinzotamal (كنزوطمال) adıyla Kars vilayetinin Ardahan kazasının Yalnızçam nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 760. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 718 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 349. Kinzotamal veya Kinzodamal Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Bağdaşan olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Bağdaşan köyünün nüfusu 1.111 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 388 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 355. Köyün adı daha sonra Bağdaşan yerine Bağdaşen biçiminde yazılmıştır. Bağdaşen köyünün sınırları içindeki Kindzi Kalesi büyük ölçüde sağlam biçimde günümüze ulaşmıştır. Kindzotamali Kilisesi ise tamamen yıkılmış, geriye kireç harçlı duvar parçaları ile kesme taşlar kalmıştır. Günümüzde Bağdaşen köyü sınırları içinde kalan ve ortadan kalkmış olan üç köye ait Tagureti Kilisesi, Urumi Kilisesi ile Muriana Kilisesi'nin kalıntıları da günümüze ulaşmıştır.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 13. ISBN 978-9941-9470-8-7 == Coğrafya == Köy, Ardahan il merkezine 31 km uzaklıktadır. == Nüfus == Yıllara göre köy nüfus verileri Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 882 2021 910 2020 946 2019 971 2018 980 2017 992 2016 978 2015 1.007 2014 1.004 2013 1.025 2012 1.021 2011 1.034 2010 1.040 2009 1.067 2008 1.052 2007 1.036 2000 1.281 1990 1.557 1985 1.649 ==Ayrıca bakınız== * Kinzi Kalesi ==Kaynakça== == Dış bağlantılar == * Kategori:Ardahan merkez belde ve köyleri