Bahriye Üçok

Bahriye Üçok (10 Mayıs 1919, Trabzon - 6 Ekim 1990, Ankara), Türk tarihçi ve siyaset bilimci, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nin ilk kadın akademisyeni, Cumhuriyet Senatosu üyesi (1971-1977), Halkçı Parti'den Ordu milletvekili (1983-1987) ve Sosyaldemokrat Halkçı Parti parti meclis üyesi. ==Yaşamı== ===Ailesi ve eğitimi=== Babasının adı Mehmet, annesinin adı Hanım'dır. 7 Temmuz 1945 tarihinde Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Ömer Coşkun Üçok (1918-1988) ile evlenmiş ve 25 Mayıs 1954 tarihinde Kumru Hatun isminde bir kızı olmuştur. İlk ve ortaokulu Ordu'da okuyan Üçok, Kandilli Kız Lisesi'ni bitirdi. Yüksek öğrenimini Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Orta Çağ Türk-İslam Tarihi Bölümü'nden alırken, aynı zamanda Devlet Konservatuvarı Opera Bölümü'ne de devam etti ve bu bölümü de bitirdi. Samsun ve Ankara'da on bir yıl lise öğretmenliği yaptı. ===Akademik yaşamı=== 1953 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde öğretim üyesi oldu. Aynı zamanda bu fakültenin ilk kadın öğretim üyesidir. 1957 yılında doktor, 1964 yılında "İslam Devletlerinde Kadın Hükümdarlar" adlı çalışmasıyla da doçent olmuştur. Arapça ve Farsça'yı iyi derecede bilen Üçok, Kur'an'a bağlı kalarak İslam dinini çağdaş, gerçekçi ve dinin özünde bulunan hoşgörüyle yorumladı. Bu nedenle 1960'lı yıllardan itibaren tehditler almaya başladı ve kendini güvende hissetmediği için akademik çalışmalarına ara vermek zorunda kaldı. ===Siyasi kariyeri=== 1971 yılında Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay tarafından kontenjan senatörü seçildi ve böylelikle aktif siyasete atılarak altı yıl boyunca Cumhuriyet Senatosu divan üyeliği yapmıştır. Siyasi tercihini Cumhuriyet Halk Partisi'nden (CHP) yana kullanan Üçok, 1977'de CHP'ye katıldı. 12 Eylül'den sonra açılan Halkçı Parti'nin 1983'te kurucu üyesi oldu. Daha sonra 1983 seçimlerinde de bu partiden Ordu milletvekili olarak TBMM'ye girdi. 1986'dan itibaren Sosyaldemokrat Halkçı Parti üyesi oldu ve 1990 Eylül'ünde bu partinin parti meclisi üyesi seçildi. ===Aldığı tehditler ve suikast=== Kasım 1988'de televizyonda yapılan bir açık oturumda, "İslam'da örtünmenin ve oruç tutmanın zorunlu olmadığı" iddialarına dayanan açıklamalarından sonra üzerine birçok tepki çekti ve tehditler almaya başladı. Üçok, 6 Ekim 1990 günü Ankara'nın Çankaya ilçesindeki Köroğlu Caddesi'nde bulunan evine, Ekspres Kargo tarafından ulaştırılan ve gönderici olarak İlmî Araştırmalar Vakfı'nın göründüğü kitap paketini saat 16.30'da aldı. Bomba olabileceği şüphesiyle paketi kapısının önünde açmaya çalışırken, paketin içine yerleştirilmiş olan bomba patladı. Ağır yaralı olarak Hacettepe Tıp Fakültesi Acil Servisi'ne kaldırılan Üçok, saat 20:00 sularında burada yaşamını yitirdi. Cenazesi 9 Ekim günü Maltepe Camii'nden kaldırılmış ve Karşıyaka Mezarlığı'na defnedilmiştir. Cinayeti İslâmi Hareket adlı örgüt üstlendi. Ertesi gün Cumhuriyet gazetesindeki haberde, olay şöyle aktarılmıştı: Bombalı paketi kabul eden 'kargocu kız' olarak da tanınan Gülay Calap, uzun süre ortadan kayboldu. 16 Ocak 1994 tarihinde İzmir'de PKK'nın yan kuruluşu olarak sayılan Devrimci Halk Partisi'nin İzmir sorumlusu olarak gözaltına alındı. SHP Parti Meclisi üyesi olan Doç. Dr. Bahriye Üçok, katledildiği sırada SHP için bir laiklik raporu hazırlamaktaydı. Üçok, katıldığı toplantılarda sık sık laiklik, kadın hakları ve irtica tehlikesi üzerinde durmuş ve "laikliğin savunucusu ilahiyatçı" olarak tanınmıştır. Fransızca, Arapça ve Farsça bilen Üçok, "İslam'dan Dönenler", "Yalancı Peygamberler" ve "İslam Devletlerinde Kadın Hükümdarlar" adlı üç kitap yayımlamıştır. ==Mirası== Ölümünün ardından adı, İzmir'de önemli bir meydana, bir bulvara, Narlıdere'de bir park ve bir mahalleye; Artvin, Edirne, Kocaeli,Kocaeli Gölcük'teki Bahriye Üçok Caddesi. Bursa ve Ankara'da da birer caddeye, İstanbul Kadıköy Belediyesi'ne ait bir çocuk yuvasına verilmiştir. == Eserleri == * "İslam'dan Dönenler ve Yalancı Peygamberler", İlahiyat Fakültesi Yayınları, Ankara, 1967. : "İslam'dan Dönenler ve Yalancı Peygamberler", Millî Eğitim Basımevi, İstanbul, 1981. : "İslam'dan Dönenler ve Yalancı Peygamberler Hicri 7. - 11. Yıllar", Cem Yayınevi - İslam Araştırmaları, İstanbul, 1996. * "İslam Devletinde Kadın Hükümdarlar", Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 1965. : "İslam Devletlerinde Türk Naibeler ve Kadın Hükümdarlar", Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları - İslam Tarihi, Ankara, 1981. : "İslam Devletlerinde Türk Naibeler ve Kadın Hükümdarlar", Bilge Kültür Sanat, İstanbul, 2011. * "Atatürk'ün İzinde Bir Arpa Boyu", Cem Yayınevi, İstanbul, 2000. * "Şeriat Sarmalında Türkiye", Cumhuriyet Kitapları - Siyasal Bilimler, İstanbul, 2010. * "İslam Tarihi Emeviler Abbasiler (Bilim ve Kültür Esereri Dizisi MEB. Ankara 1983) adlı yapıtları bulunan Üçok, birçok makale ve araştırma yazısı da kaleme aldı. Aly Mazahéri'nin "Ortaçağda Müslümanların Günlük Yaşayışları" adlı yapıtını da Türkçeye kazandırdı.Bahriye Üçok'un eserleri. == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Kısa biyografisi * Gülay Calap * Hürriyet Gazetesi Kategori:1919 doğumlular Kategori:Trabzon doğumlu bilim insanları Kategori:Trabzon doğumlu siyasetçiler Kategori:1990 yılında ölenler Kategori:Ankara'da ölenler Kategori:Karşıyaka Mezarlığı'na defnedilenler Kategori:Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinde öğrenim görenler Kategori:Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğretim üyeleri Kategori:TBMM Cevdet Sunay tarafından seçilen Cumhuriyet Senatörleri Kategori:TBMM 17. dönem Ordu milletvekilleri Kategori:TBMM Cumhuriyet Senatosu Başkanlık Divanı Kâtip Üyeleri Kategori:Türkiye'deki faili meçhul cinayetler Kategori:Suikast sonucu ölen Türk gazeteciler Kategori:Suikast sonucu ölen Türk siyasetçiler Kategori:Suikast sonucu ölen Türk akademisyenler Kategori:SHP Parti Meclisi üyeleri Kategori:TBMM Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu Kategori:Suikast sonucu ölen Türk yazarlar Kategori:Türkiye'de cinayet sonucu ölenler Kategori:20. yüzyıl Türk siyasetçileri Kategori:20. yüzyıl Türk tarihçileri Kategori:20. yüzyıl Türk yazarları Kategori:Cumhuriyet (gazete) kişileri Kategori:Cumhuriyet Halk Partisi mensubu siyasetçiler Kategori:Sosyal Demokrasi Partisi mensubu siyasetçiler Kategori:Türk aktivistler Kategori:Kurgusal olmayan eserler veren Türk yazarlar Kategori:Türk sosyologlar Kategori:Türk kadın milletvekilleri Kategori:Atatürkçüler Kategori:1990'da cinayet Kategori:20. yüzyıl Türk kadın yazarları Kategori:Türk sekülaristler