Nobel Barış Ödülü sahipleri listesi

Nobel Ödülleri kapsamındaki Nobel Barış Ödülü, ulusların ve halkların kardeşliği, silah ve orduların azaltılması ve barış kongreleri düzenlemek için en çok çaba sarf eden kişi, kişiler veya kuruluşlara verilir. Alfred Nobel'in mirası üzerine Nobel Vakfı tarafından organize edilen ve her yıl, Alfred Nobel'in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık günü Oslo'da gerçekleştirilen törende takdim edilen ödüllerin sahipleri, Norveç Nobel Komitesi tarafından belirlenir. Her bir ödül kazananı, birer madalya ve diplomanın yanı sıra, zaman içerisinde değişiklik gösteren para ödülünün de sahibi olur. Nobel Barış Ödülü, her yıl Oslo’da, Nobel'in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık'ta verilen bir ödüldür. Bunun yanı sıra Stockholm’da verilmeyen tek Nobel Ödülü'dür. Ayrıca diğer ödüllerden farklı olarak barış ödülü, bir kişiden ziyade bazen bir kuruluşa verilebiliyor (üç kez Nobel Barış Ödülü kazanan ICRC buna örnektir). == Kazananlar == Ödül, ilk defa 1901 yılında Frédéric Passy’ye ve Henry Dunant’a verildi. Ödül en son 2021’de ise Maria Ressa’ya ve Dmitri Muratov’a verildi. 1962’de bu ödüle layık görülen Linus Pauling, daha önceden 1954’te Nobel Kimya Ödülü’nü kazandığı için, iki Nobel Ödülü birden kazanan ilk kişi oldu. Bu ödülü 17 yaşındayken kazanan Malala Yusufzay, bu ödülü kazanan en genç kişidir. 1905'te bu ödülü kazanan Bertha von Suttner, bu ödülü kazanan ilk kadın olmuştur. Uluslararası Kızılhaç Komitesi, yaptığı insani yardımlar sebebiyle 3 kez bu ödüle layık görülmüştür. Böylelikle bu ödülü en çok kazanan kuruluş olmuştur. 2021 itibarıyla ödül, tam 109 kişiye ve 25 kuruluşa verildi. 109 kişinin 18’i kadındı ve böylece kadınların en çok Nobel Ödülü kazandığı alan Barış oldu. Sadece iki kuruluş birden fazla Barış Ödülü aldı; Uluslararası Kızılhaç Komitesi (3 kez; 1917, 1944 ve 1963) ve Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (2 kez; 1954 ve 1981). Ayrıca ödül, bazı zamanlarda çeşitli sebepler dolayısıyla verilmedi. Yıl Resim Kazanan Ülke Gerekçe Kaynak 1901 75px "Uluslararası Kızılhaç Komitesinin kuruluşundaki rolünden dolayı" 75px "Parlamentolar Arası Birlik'in ana kurucularından biri olması ve ayrıca birinci Evrensel Barış Kongresinin ana düzenleyicisi olmasından dolayı" 1902 75px "Uluslararası Barış Bürosunun ilk genel sekreteri olmasından dolayı" 75px "Parlamentolar Arası Birliğin ilk genel sekreteri olmasından dolayı" 1903 75px "Parlamentolar Arası Birliğin 'fikir babası' olmasından dolayı" 1904 75px Uluslararası Hukuk Enstitüsü "Gayrıresmî bir organ olarak, uluslararası hukuk biliminin genel ilkelerini formüle etme yönündeki çabalarından dolayı" 1905 75px "Die Waffen nieder! adlı kitabı yazması ve ödülün oluşturulmasında ki katkısından dolayı" 1906 75px "Rus- Japon Savaşı'nın bitmesi için yaptığı arabuluculuklar, hakemliğe olan ilgisiyle ve Lahey Hakemlik Mahkemesinin ilk davasını gündeme getirmesinden dolayı" 1907 75px İtalya "İtalyan barış hareketinin öncülerinden olmasından dolayı" 75px Fransa "Önde gelen bir hukuk adamı olmasından ve Lahey Daimi Hakemlik Mahkemesi üyesi olarak yaptığı çalışmalardan dolayı" 1908 75px "İsveç Barış ve Hakemlik Derneğinin kurucusu olmasından dolayı" 75px "Parlamentolar Arası Birlik'te ve ilk başkanı olduğu Uluslararası Barış Bürosunda ki çalışmaları ile birlikte İskandinavya'daki en önemli barış savunucusu olmasından dolayı" 1909 75px "Lahey'deki iki konferansta temsilci olması ve Parlamentolar Arası Birlik'in önde gelen isimlerinden biri olmasından dolayı" 75px Fransa "Uluslararası hakemlikteki kariyeri boyunca Almanya-Fransa ve Birleşik Krallık-Fransa ilişkileri hakkında yaptığı çalışmalardan dolayı" 1910 75px Uluslararası Barış Bürosu "Çeşitli ülkelerin barış toplulukları arasında bir bağlantı görevi yaptığından dolayı" 1911 75px "Hakemlik Mahkemesinin üyesi ve Uluslararası Özel Hukuk Konferanslarını başlatan kişi olmasından dolayı" 75px "Alman Barış Hareketinin kurucusu olmasından dolayı" 1912 75px "Uluslararası hakemliğe olan ilgisi ve bir milletlerarası mahkeme oluşturma planından dolayı" 1913 75px Uluslararası Barış Bürosunun başkanı olarak yaptığı çalışmalardan dolayı" 1914 I. Dünya Savaşı sebebiyle ödül verilmedi 1915 1916 1917 75px Uluslararası Kızılhaç Komitesi "I. Dünya Savaşı'ndaki tüm tarafların verdiği savaş esirlerinin çoğunun, aileleriyle iletişime geçme hakları da dahil olmak üzere, haklarının korunmasına yönelik olağanüstü görevi gerçekleştirmesinden dolayı" 1918 I. Dünya Savaşı sebebiyle ödül verilmedi 1919 75px "Milletler Cemiyetinin kuruluşundaki önemli rolünden dolayı" 1920 75px Fransa "1899 ve 1907 Lahey Sözleşmeleri'ne katılımı ile sıklıkla 'ruhani babası' olarak tanımladığı ve genişleyerek cemiyet hâline gelen Milletler Cemiyeti'nde ki çalışmalarından dolayı" 1921 75px "Milletler Cemiyetindeki çalışmalarından dolayı" 75px "Norveç Nobel Komitesinin ilk sekreteri olmasından ve Parlamentolar Arası Birlik'te genel sekreter olarak yaptığı çalışmalardan dolayı" 1922 75px "Rusya'da kıtlıkla mücadele eden milyonlarca kişiye ve Anadolu ve Trakya mültecilerine yaptığı yardım çalışmalarından dolayı" 1923 Ödül verilmedi 1924 1925 75px "Locarno Antlaşmaları'ndaki çalışmalarından dolayı" 75px "Almanya'nın savaş tazminatlarını düzenleme amacıyla oluşturduğu ve 1925'teki Locarno Antlaşmaları'na ekonomik açıdan zemin hazırlayan Dawes Planı'ndan dolayı" 1926 75px "Locarno Antlaşmaları üzerine yaptıkları çalışmalarından dolayı" 75px Almanya 1927 75px "Alman- Fransız halkları arasındaki uzlaşmaya olan katkılarından dolayı" 75px Almanya 1928 Ödül verilmedi 1929 75px "İmzalayan devletlerin tüm anlaşmazlıkları barışçıl olarak sona erdirecekleri ve savaşı ulusal politika olarak kullanmaktan vazgeçecekleri Kellogg-Briand Paktı'ndan dolayı" 1930 75px "Kiliseleri yalnızca ekümeniklik amacıyla değil, dünya barışı amacıyla da kullanma yönündeki çabalarından dolayı" 1931 75px "Yaptığı sosyal reform çalışmaları ve Barış ve Özgürlük için Uluslararası Kadın Birliği liderliğinden dolayı" 75px "Kellogg-Briand Paktı'nı tanıtmasından ve Amerikan barış hareketinin kuruluş yönlü kısmının lideri olarak yaptığı çalışmalardan dolayı" 1932 Ödül verilmedi 1933 75px The Great Illusion kitabını yazması ve Milliyetler Cemiyeti'nin destekçisi olmasının yanı sıra genel olarak barış için etkileyici bir yayımcı ve eğitimci olmasından dolayı" 1934 75px "Milletler Cemiyeti için özellikle cemiyetin silahsızlanma çabalarına yönelik çalışmasından dolayı" 1935 75px "Almanya'da gerçekleştirilen yeniden silahlandırılmaya karşı gösterdiği mücadelelerden dolayı" 1936 75px Carlos Saavedra Lamas "Paraguay ile Bolivya arasındaki Chaco Savaşı'nı sona erdiren arabuluculuğundan dolayı" 1937 75px "Milletler Cemiyeti ile yaptığı çalışmalarından dolayı" 1938 75px Nansen Uluslararası Mülteciler Ofisi "Mültecilere yapılan yardım çalışmalarından dolayı" 1939 II. Dünya Savaşı nedeniyle ödül verilmedi 1940 1941 1942 1943 1944 75px Uluslararası Kızılhaç Komitesi "Savaş sırasında insanlık adına yürüttüğü büyük işlerden dolayı" 1945 75px "ABD'de yalnızcılığa karşı yaptığı mücadeleler, Amerika kıtasındaki ülkeler için bir barış bloku oluşturma çabaları ve Birleşmiş Milletler Örgütü için yaptığı çalışmalardan dolayı" 1946 75px "Barış ve Özgürlük için Uluslararası Kadın Birliği için yaptığı çalışmalardan dolayı" 75px "Barışı desteklemek amacıyla kurulmuş olan Hristiyan öğrenci derneklerine liderlik etmesinden dolayı" 1947 75px Quakerlar (Friends Service Council ile Amerikan Dostluk Hizmet Komitesi tarafından temsil edildi) / "Savaş esnasında ve sonrasında gerçekleştirdikleri yardım ve kurtarma çalışmalarından dolayı" 1948 "Hayatta olan uygun bir aday bulunmadığından dolayı" verilmedi. (Ölüm sonrasında ödül verilemediği için, bir süre önce suikast sonucu öldürülen Mahatma Gandi'ye atfen) Nobel Barış Ödülü 1948. Nobel Foundation. Nobelprize.org/Nobel Barış Ödülü 1948 Erişim tarihi 24.04.2014 1949 75px "Beslenme konusunda yaptığı bilimsel araştırmalar ve Gıda ve Tarım Örgütü'nün ilk genel müdürü olarak yaptığı çalışmalardan dolayı" 1950 75px "Filistin'deki Arap-İsrail çatışmasını çözmek için yaptığı çalışmalardan dolayı" 1951 75px "Sosyal eşitlik ve Fransız-Alman uzlaşması üzerine yaptığı çalışmalardan dolayı" 1952 75px "Diğerkamlığından ve milletler arasında bir birlik beraberlik oluşturmak için yaptığı çalışmalardan dolayı" 1953 75px "II. Dünya Savaşı sonrası Avrupa'nın tekrar toparlanması için yaptığı çalışmalardan dolayı" 1954 75x75pik Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği Ofisi "Mültecileri, zorla evinden edilmiş kişileri ve vatansız insanları korudukları ve yardımcı olduklarından dolayı" 1955 Ödül verilmedi 1956 1957 75px "Süveyş Krizinin sonlandırılmasındaki ve Birleşmiş Milletler aracılığıyla Orta Doğu sorununun çözümündeki rolünden dolayı" 1958 75px "II. Dünya Savaşı sonrası Avrupa'daki mültecilere yardım etmek için yaptığı çalışmalardan dolayı" 1959 75px "Ömrü boyunca yaptığı dayanışma ve uluslararası barış çalışmalarından dolayı" 1960 75px "Güney Afrika'da 1994'e kadar uygulanmış olan Apartheid politikasına karşı olan mücadelede en ön safta yer alan kişi olduğundan ve sorunu şiddetsiz bir şekilde çözmeye çalışmasından dolayı" 1961 75px "Birleşmiş Milletler'in temellerini güçlendirmesinden dolayı" 1962 75px "Nükleer silah denemelerine karşı olan mücadelesinden dolayı" 1963 75px Uluslararası Kızılhaç Komitesi "ICRC'nin 100 yıllık varlığı boyunca insan haklarının korunmasına yönelik yaptıkları çalışmalardan dolayı" 75px Kızılhaç Toplulukları Birliği 1964 75px "Irksal eşitsizlik sorununu şiddetsiz bir şekilde çözmeye çalışmasından dolayı" 1965 75px Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) "Çocuklara dünya çapında yaptığı yardım çalışmalarından dolayı" 1966 Ödül verilmedi 1967 1968 75px "İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin taslağını oluşturmasından, insan değerinin ve haklarının korunmasına olan katkısından dolayı" 1969 75px Uluslararası Çalışma Örgütü "Ülkeler arasındaki toplumsal barışa katkı sağlama ve çalışma şartları ile işçi haklarını geliştirme yönündeki çalışmalarından dolayı" 1970 75px "Özellikle Asya ve Latin Amerika ülkelerinin gıda üretimine etkisi olan Yeşil Devrim'e yaptığı katkılardan dolayı" 1971 75px "Doğu ile Batı arasında yakınlaşma sağlanması yönündeki kesintisiz çabalarından ve Ostpolitik politikasını devreye sokmasından dolayı" 1972 Ödül verilmedi 1973 75px "Vietnam Savaşı'nı sona erdiren ve Amerikan kuvvetlerinin Vietnam'dan çekilmesini sağlayan Paris Barış Anlaşmasından dolayı" 75px Lê Đức Thọ 1974 75px "İnsan haklarına olan güçlü ilgisi, Avrupa Konseyi aracılığıyla Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine öncülük etmesi, Uluslararası Af Örgütünün kuruluşuna yardımcı olması ve daha sonradan örgüte liderlik etmesi ve Uluslararası Hukukçular Komisyonunun genel sekreteri olarak görev yapmasından dolayı" 75px "Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'na Japonya adına imza atması ve Japonya'nın barışçıl bir dünya gücü olarak ortaya çıkmasından dolayı" 1975 75px "Sovyetler Birliği'nde insan haklarının gelişmesi için yaptığı çalışmalardan dolayı" 1976 75px "Kuzey İrlanda Barış Hareketinin (sonraki adıyla Barış İnsanları Topluluğu) kurucuları olarak yaptıkları çalışmalardan dolayı" 75px 1977 Uluslararası Af Örgütü "Düşünce mahkûmlarının insan haklarını korumasından dolayı" 1978 75px "Mısır ve İsrail arasında anlaşmalı bir barış sağlayan Camp David Sözleşmesi'nden dolayı" 75px Menahem Begin / 1979 75px Rahibe Teresa "Barış için de bir tehdit oluşturan yoksulluğa karşı verdiği mücadelelerden dolayı" 1980 75px "Arjantin'deki darbe sonrası dikta'ya karşı verdiği şiddetsiz mücadelelerden dolayı" 1981 75x75pik Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği "Mülteciler konusunda yaptıkları çalışmalardan dolayı" 1982 75px "Birleşmiş Milletler'in silahsızlanma müzakerelerinde hayati rol üstlenerek antlaşmanın uluslararası anlamda tanınmasını sağlayarak gerçekleştirdikleri çalışmalardan dolayı" 75px 1983 75px "Polonya'da bir işçi sendikası olan Solidarność'u kurduğu ve insan hakları için verdiği şiddetsiz mücadelelerden dolayı" 1984 75px "Güney Afrika'daki Apartheid sorununu çözme mücadelesindeki birleştirici bir lider figürü olmasından dolayı" 1985 75px Nükleer Savaşın Önlenmesi için Uluslararası Hekimler "Bir atom savaşının yıkıcı etkilerine dair farkındalık yaratmasından dolayı" 1986 75px "Şiddete, baskıya ve ırkçılığa karşı verdiği mücadeleler için" 1987 75px "Orta Amerika'da barış için yaptığı, o yılın 7 Ağustos günü Guatemala'da imzalanan anlaşmayla sonuçlanan çabalarından dolayı" 1988 75px Birleşmiş Milletler Barış Gücü "Birleşmiş Milletlerin temel ilkelerinin farkına varılması yönünde yaptıkları katkılardan dolayı" 1989 75px Tenzin Gyatso "Tibet'in bağımsızlığı için verdiği şiddetsiz mücadeleden ve hoşgörü ile saygıya dayalı olan barışçıl çözümleri savunduğundan dolayı" 1990 75px "Doğu-Batı ilişkilerinde gerçekleşen büyük değişiklerde oynadığı rolden dolayı" 1991 75px "İnsan hakları ve demokrasi için verdiği şiddetsiz mücadeleden dolayı" 1992 75px "Sosyal adalet ve yerli halkların haklarına saygı temel alınarak sağlanan etnokültürel uzlaşı alanlarındaki çalışmalarından dolayı" 1993 75px "Apartheid rejiminin barışçıl bir şekilde sonlandırılması ve yeni bir demokratik Güney Afrika'nın temellerini atmak için yaptıkları çalışmalardan dolayı" 75px 1994 75px "Orta Doğu'da barışı sağlamak için yaptıkları çalışmalardan dolayı" 75px 75px 1995 75px "Uluslararası siyasette nükleer silahların oynadığı rolün azaltılmasına ve daha uzun vadede, bu tür silahların kullanımdan kaldırılmasına yönelik çabalarından dolayı" Bilim ve Dünya İlişkileri üzerine Pugwash Konferansı 1996 75px "Doğu Timor'daki çatışmanın adil ve barışçıl bir çözümle sonlanması için gerçekleştirdikleri çabalardan dolayı" 75px 1997 75px Kara Mayınlarının Yasaklanması için Uluslararası Kampanya "Anti personel mayınların yasaklanması ve temizlenmesi hakkındaki çalışmalarından dolayı" 75px 1998 75px "Kuzey İrlanda'da gerçekleşen çatışmalar için barışçıl bir çözüm bulma çabalarından dolayı" 75px 1999 75x75pik Sınır Tanımayan Doktorlar "Kuruluşun çeşitli kıtalarda gerçekleştirdiği insani çalışmalardan dolayı" 2000 75px Kim Dae- jung "Özellikle Kuzey Kore ile barış ve uzlaşma çalışmaları olmak üzere, Güney Kore ve genel olarak Doğu Asya'da yaptığı demokrasi ve insan haklarıyla ilgili çalışmalarından dolayı" 2001 75px Birleşmiş Milletler "AIDS ile uluslararası terörizme karşı verdikleri mücadelelerden ve daha barışçıl bir dünya için yaptıkları çalışmalardan dolayı" 75px 2002 75px "Demokrasi ve insan haklarını geliştirme, ekonomik ve sosyal kalkınmayı ilerletme amacıyla onyıllar boyunca yorulmaksızın yaptığı çalışmalardan ve uluslararası anlaşmazlıklara barışçıl çözümler bulma çabalarından dolayı" 2003 75px "Demokrasi ve insan hakları konularındaki çalışmalarından dolayı" 2004 75px "Sürdürülebilir gelişim, demokrasi ve barışa olan katkılarından dolayı" 2005 75px Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu "Nükleer enerjinin askerî amaçlar doğrultusunda kullanılmasının önlenmesine ve nükleer enerjinin barışçıl amaçlarla mümkün olan en güvenli yolla kullanılmasına dair çabalarından dolayı" 75px 2006 113x113pik "Mikro kredi çalışmaları aracılığıyla özellikle kadınlar olmak üzere yoksullar için ekonomik ve sosyal olanakları geliştirdiklerinden dolayı" Grameen Bank 2007 75px Hükûmetlerarası İklim Değişikliği Paneli "İnsanların neden olduğu iklim değişikliği hakkında oluşturdukları ve yaydıkları bilgiler ile bu değişikliğe karşı mücadele etmek için gereken tedbirlerin alınması konusunda yaptıkları çalışmalardan dolayı" 94x94pik 2008 75px "13 yıldan fazla süredir uluslararası anlaşmazlıkları çözmeye yönelik çabalarından dolayı" 2009 75px "Uluslararası diplomasiyi ve insanlar arasındaki iş birliğini güçlendirmeye yönelik çabalarından dolayı" 2010 Liu Xiaobo "Çin'deki temel insan hakları için gösterdiği uzun ve şiddet karşıtı mücadelesinden dolayı" 2011 75px "Barış inşası çalışmasına tam katılımları ile kadınların güvenliği ve kadın hakları için gösterdikleri şiddet karşıtı mücadelelerinden dolayı" 75px 75px 2012 75px Avrupa Birliği "Altı onyıldan fazla süredir Avrupa'da barışın ve uzlaşmanın, demokrasinin ve insan haklarının gelişimine olan katkısından dolayı" 2013 77x77pik Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü "Kimyasal silahların kaldırılması için verdiği çabalardan dolayı" 2014 75px "Tüm çocukların eğitim hakkına sahip olmaları için yaptıkları çalışmalar ile çocuk ve gençlere yapılan kötü muamelelere karşı verdikleri mücadelelerden dolayı" 75px 2015 75px Tunus Ulusal Diyalog Dörtlüsü "2011'deki Yasemin Devrimi'nin ardından Tunus'ta çoğulcu bir demokrasinin kurulmasına yönelik kararlı bir şekilde yaptığı katkılardan dolayı" 2016 75px "Ülkede 50 yıldan fazla süredir devam eden, en az 220.000 Kolombiyalının hayatına mâl olan ve yaklaşık 6 milyon kişinin yerinden edilmesine yol açan iç savaşı sona erdirmek için verdiği çabalarından dolayı" 2017 75px Nükleer Silahların Tamamen Ortadan Kaldırılması için Uluslararası Kampanya "Herhangi bir nükleer silahın kullanılmasının insanlara yönelik yıkıcı sonuçlarına dair farkındalık yaratma yönündeki çalışmalarından ve bu tür silahların antlaşmalarla yasaklanmasını sağlama konusundaki çabalarından dolayı" 2018 75px "Cinsel şiddetin bir savaş silahı veya silahlı çatışma amacıyla kullanılmasının önlenmesine dair verdikleri çabalardan dolayı" 75px 2019 105x105pik Abiy Ahmed Ali "Barış ve uluslararası işbirliği konusundaki çabaları ve özellikle komşu Eritre ile olan sınır anlaşmazlığını çözmedeki etkinliğinden dolayı" 2020 76x76pik Dünya Gıda Programı Birleşmiş Milletler "Açlıkla mücadele çabalarından, çatışmalardan etkilenen bölgelerde barış koşullarının iyileştirilmesine olan katkılarından ve açlığın savaş ve çatışmalarda silah olarak kullanılmasını önlemek için yaptıkları çalışmalardan dolayı" 2021 75px Maria Ressa "Demokrasi ve kalıcı barışın ön koşulu olan ifade özgürlüğünü koruma çabalarından dolayı" 75px Dmitri Muratov == Notlar == ==Kaynakça== # Barış Ödülü