Toskana

Toskana, (İtalyanca: Toscana) İtalya'nın 1934 Anayasası ile kısmi bölgesel özerklik verilmiş 20 bölgesinden birisidir. Toskana'nın yüzölçümü 22,990 km² ve nüfusu yaklaşık 3.8 milyondur. Toskana, merkezi İtalya'da bir bölge'dir. Bölgesel başkenti ve idare merkezi Floransa (Firenze) 'dır. Toskana, manzaraları, tarihi, sanatsal mirası ve yüksek kültür üzerindeki etkisi ile bilinir. İtalyan RönesansıBurke, P., The European Renaissance: Centre and Peripheries (1998).'nın doğum yeri olarak kabul edilir ve sanat ve bilim tarihinde etkili birçok şahsiyete ev sahipliği yapmış olup Uffizi ve Palazzo Pitti gibi tanınmış müzeleri vardır. Toskana Chianti, Vino Nobile di Montepulciano, Morellino di Scansano, Brunello di Montalcino ve beyaz Vernaccia di San Gimignano dahil olmak üzere çeşitli şaraplarıyla da bilinir. Güçlü dilsel ve kültürel kimliği olması nedeniyle bazen "ulus içinde ulus" olarak kabul edilir. Toskana, İtalya içindeki gezginler için ikinci en popüler İtalyan bölgesi‘dir. Başlıca turistik yerler Floransa, Pisa, Castiglione della Pescaia, Grosseto ve Siena'dır. Castiglione della Pescaia kasabası, bölgedeki en çok ziyaret edilen sahil destinasyonudur, deniz kenarı turizmi gelen turistlerin yaklaşık %40'ını oluşturur. Maremma bölgesi, Siena, Lucca, Chianti bölgesi, Versilia ve Val d'Orcia ayrıca gezginler arasında uluslararası ünlü ve özellikle popüler yerlerdir. Yedi Toskana bölgesi UNESCO koruması altındadır ve Dünya Mirası Alanı olarak belirlenmiştir: Floransa'nın tarihi merkezi (1982); Pisa Katedrali meydanı (1987); San Gimignano'nun tarihi merkezi(1990); Siena'nın tarihi merkezi(1995); Pienza'nın tarihi merkezi(1996); Val d'Orcia (2004) ve Medici Villaları ve Bahçeleri (2013). Toskana'nın 120'den fazla korunan doğa rezervi vardır bu da Toskana'yı ve başkenti Floransa‘yı her yıl milyonlarca turisti çeken popüler turistik yerlerden yapar.Florence receives an average of 10 million tourists a year, making the city one of the most visited in the world. 2018'de Floransa, 5 milyondan fazla gelenle dünyanın en çok ziyaret edilen şehirlerinden 51.’si oldu. Toskana'nın en büyük kenti Floransa İtalyan Rönesans'ının merkezi sayılır. Dünyaca ünlü Pisa Kulesi Toskana'nın Pisa kentindedir. == Coğrafya == Kabaca üçgen şeklinde olan Toskana İtalya'nın merkez bölgesi olup, batıda Tiren Denizi, kuzeybatıda Ligurya, kuzeyde Emilia-Romagna, kuzeydoğuda Marche, doğuda Umbria ve güneydoğuda Lazio ile sınırdır. Topraklarının üçte ikisi tepelik ve dörtte biri dağlıkdır. Geri kalan kısımlar ise Arno Nehri'nin şekillendirdiği vadideki düz ovalardır. Toskana'da Arezzo İli Badia Tedalda'nın komünü (belediyesi), Emilia-Romagna'da Ca' Raffaello adında bir dış mahalleye sahiptir. Toskana'nın Ligurya Denizi ve Tiren Denizi'nde batı kıyı şeridi vardır; aralarında en büyük adası Elba olan Toskana Takımadaları bulunur. Toskana yaklaşık alana sahiptir. Büyük dağ silsileleri ile çevrili ve çaprazlanmış ve az sayıda ama verimli ovaya sahip olan bölge, tarım için kullanılan engebeli arazinin hakim olduğu bir kabartmaya sahiptir. Tepeler, ile bölgenin toplam alanının yaklaşık üçte ikisini (%66,5) ve dağlar (en yüksekleri Apeninlerdir), %25 ‘ini veya oluşturur. Ovalar toplam alanın %8,4'ünü kaplarçoğunlukla Arno vadisinin çevresindedir. Başkent Floransa, Empoli ve Pisa dahil olmak üzere Toskana'nın en büyük şehirlerinin çoğu Arno'nun kıyısındadır. İklim, kıyı bölgelerinde oldukça ılıman ve iç kesimlerde ise daha sert ve yağışlıdır, kış ve yaz arasındaki sıcaklıkta önemli dalgalanmalar vardır, Text finalised in March 2004 - Eurostat. bölgeye toprak yapıcı aktif bir donma-çözülme döngüsü verir bu da kısmen bölgenin iklim değişikliğini hesaba katar ki bir zamanlar antik Roma'nın temel ekmek sepeti olarak hizmet etmişti.Military Channel (Discovery Network) documentary series Rome: Power and Glory, episode "The Grasp of an Empire", copyright unknown, rebroadcast 11-12:00 hrs EDST, 2009-06-29. Dosya:Sunflowers in bloom - Maremma Toscana - Italy - 25 June 2005.jpg|Castiglione della Pescaia’daki ayçiçeği tarlası, Maremma Dosya:Tuscany landscape west of Siena.jpg|Siena yakınındaki Toskana manzarası Dosya:Flickr - lo.tangelini - En vigilia.jpg|Val d'Orcia’daki tepelik manzara Dosya:Layers Of Light (182268107).jpeg|Radicofani çevresindeki tepeler Dosya:Campagna empolese.jpg|Toskana üzüm bağı Dosya:Tuscany (34445300666).jpg|San Gimignano’daki vadi == Bölgenin illeri ve beldeleri == küçükresim|sol|250px|Toskana'nin illeri Toskana bolgesindeki 10 il şunlardir: İl adı Yüzölçümü (km²) Nüfus Yoğunluk (kişi/km²) Arezzo ili 3.232 345.547 106,9 Floransa ili 3.514 983.073 279,8 Grosseto ili 4.504 225.142 50,0 Livorno ili 1.218 340.387 279,5 Lucca ili 1.773 389.495 219,7 Massa ve Carrara ili 1.157 203.449 175,8 Pisa ili 2.448 409.251 167,2 Pistoia ili 965 289.886 300,4 Prato ili 365 246.307 674,8 Siena ili 3.281 268.706 81,9 Toskana bölgesinde bulunan önemli beldelerin listesi şudur:30.11.2010 tarihine göre (ISTAT) veri rakamları: Arma Belde İl Nüfus (kişi) Yüzölçümü (km²) 35px Floransa Floransa ili 370.702 102.41 Prato Prato ili 187.994 97,45 Livorno Livorno ili 161.084 104.79 Arezzo Arezzo ili 100.140 386,25 Pistoia Pistoia ili 90.226 236 Pisa Pisa ili 88.332 185 Lucca Lucca ili 84.928 185 Grosseto Grosseto ili 82.284 474,46 Massa Massa ve Carrara ili 71.006 94 Carrara Massa ve Carrara ili 65.612 71 Viareggio Lucca ili 64.427 31,88 35px Siena Siena ili 54.561 118 Scandicci Floransa ili 50.304 59,59 Empoli Floransa ili 48.070 62 Sesto Fiorentino Floransa ili 47.641 49 Capannori Lucca ili 46.231 156,59 Cascina Pisa ili 44.180 79,23 Campi Bisenzio Floransa ili 43.855 28 Piombino Livorno ili 35.079 129 Camaiore Lucca ili 32.614 84 Rosignano Marittimo Livorno ili 32.493 120 San Giuliano Terme Pisa ili 31.782 91,71 === Mutfak === küçükresim|sağ|upright=1.05|Çeşitli Toskana yemekleri: çeşitli şarap ve peynirler ve farklı türde salamlar ve jambonlar Toskana mutfağı'nın merkezinde sadelik vardır. Bakliyatlar, ekmek, peynir, sebze, mantar ve taze meyve kullanılır. Zeytinyağı, Moraiolo, Leccino ve Frantoiano zeytinlerinden yapılır. San Miniato'dan beyaz trüf'ler Ekim ve Kasım aylarında görünür. En yüksek kalitede sığır eti Chiana Valley'den gelir özellikle Chianina olarak bilinen ve Floransalı bifteği için kullanılan bir cins. domuz'un yerli Cinta Senese cinsi de üretilir.Piras, 221-239. Şarap, Toskana'nın ünlü ve yaygın bir ürünüdür. Chianti tartışmasız uluslararası alanda en iyi bilinenidir. Chianti şarabının üretildiği bölgeye o kadar çok İngiliz turist gelir ki bu bölgeye "Chiantishire" lakabı takılmıştır. == Resimler == sol|20pxToskana TARİHİ MEKANLAR (12).JPG|Pisa - Pisa Kulesi Castiglioncello2.jpg|Castiglioncello Firenze-view-palazzo vecchio.jpg|Floransa Italy - Pisa - Cathedral Square.jpg|Pisa Comune grosseto citta.jpg|Grosseto Arezzo2.jpg|Arezzo Piazza_del_Campo_(Siena).jpg|Siena Livornoveneziavecchia0001.jpg|Livorno 02 Lucca seen from Torre Guinigi.jpg|Lucca Massa Castello Malaspina[[Massa (Italia)|Massa Castello dell'imperatore, lato 02.JPG| Prato Pistoia0003.jpg|Pistoia Palazzo_Comunale_- _Cortona.jpg|Cortona Teatro_romano_volterra.jpg|Volterra Colle alta duomo.JPG| Colle Val d'Elsa San Gimignano.JPG|San Gimignano Dom_Fassade3-_s.jpg|Pienza Monte_Argentario_-_Vista_della_giannella_2.jpg|Monte Argentario'dan manzara == Ekonomi == Bölgenin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) 2018'de 117.5 milyar avroydu ve İtalya'nın ekonomik üretiminin %6,7'sini oluşturuyordu. Satın alma gücüne göre ayarlanan kişi başına GSYİH, aynı yıl 31,400 Euro veya AB27 ortalamasının %104'ü idi. Çalışan başına GSYİH, AB ortalamasının %106'sıydı. === İşsizlik oranı === İşsizlik oranı 2018'de %7,3 olarak gerçekleşti ve ülke ortalamasının biraz altında kaldı. == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Toskana Bölgesi resmi websitesi (Erişme:28.1.2009) *