Akdamla, Şavşat

Akdamla, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür. ==Tarihçe== Akdamla'ın eski adı Türkçe kaynaklarda Çıkta / Çıhta olarak geçer."Akdamla Köyü", Şavşat Belediyesi. Bu ad Gürcüce Çihta (ჩიხთა) veya Çihvta'dan (ჩიხვთა) gelir.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 95, ISBN 9786055708856. Bir Gürcü köyü olan Çihta'da Gürcü dili ve Gürcüce mevki adları bugüne kadar korunmuştur.Şavşeti (Gürcüce), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikidze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 425. ISBN 978-9941-407-11-6 Çihta'nın tarihi hakkında kesin bir bilgi mevcut değildir. Bununla birlikte buradaki kule ya da kilise kalıntısı ile adının Gürcüce olması, köyün Osmanlı dönemi öncesi bir yerleşme olduğunu işaret etmektedir. Osmanlı Devleti'nin 16. yüzyılın ortasında ele geçirdiği Çihta, bu dönemde Gürcü atabeglerin yönettiği Samtshe-Saatabago sınırları içindeyi. Uzun süre Osmanlı idaresinde kalan Çihta'yı 93 Harbi'nde Ruslar ele geçirdi. Rus idaresi sırasında Çihta, Artvin sancağının Şavşet-İmerhevi kazasında yer alıyordu. 1886 nüfus sayımında Çihta (Чнхта) adıyla Cinali köyünün bir mahallesiydi. Bu tarihte Cinali köyünde 91 hanede 664 kişi yaşıyordu. Büyükçe bir yerleşim olan Çihta’da ise, 18 hane bulunuyordu. Köyde hane başına düşen ortalama kişi sayısı üzerinden mahallede yaklaşık 130 kişinin yaşadığı söylenebilir. Köyün nüfusu bu tarihte Gürcüler ve Türklerden oluşuyordu. Çihta köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Bu durum, Artvin ve Batum sancaklarını Gürcistan'ın parçası sayan Moskova Antlaşması'yla da Sovyet Rusya tarafından kabul edildi. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca köy Türkiye'ye bırakıldı. Çihta, uzun süre Cinali (Ilıca) köyünün bir mahallesiydi. 1944 yılında "Çıkta" adıyla ayrı bir köy haline getirildi ve Şavşat kazasının Mirya nahiyesine bağlandı. Nitekim Çihta 1945 genel nüfus sayımında “Çıkta” adıyla Çoruh vilayetinin Şavşat ilçesinin Mirya bucağının köylerinden biriydi ve nüfusu 384 kişiden oluşuyordu. Çihta veya Çıkta "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında Akdamla olarak değiştirildi.Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, 1968, Ankara, s. 21. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte uzun süre "Akdamla (Çıkta)" biçiminde resmî kayıtlarda kullanılmıştır. Akdamla köyünde günümüze ulaşan tek tarihsel yapı, Çihta Kulesi'dir. Kare planlı yapı (6x4 m), köyün kuzeyinde, deniz seviyesinden 2.210 metre yükseklikte, bir tepede yer alır. Günümüze yıkıntısı ulaşan yapının güneydoğu kısmında yuvarlak bir forma sahip olması, duvardan dışarı taşan bir kule veya kilisenin bir parçası olduğunu göstermektedir.Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 314, ISBN 9789941478178. Nitekim 1890'ların başında Şavşeti bölgesini dolaşan Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze Çihta'da küçük bir kilisenin kalıntısından söz etmiştir. == Coğrafya== Akdamla, Artvin il merkezine 105 km, Şavşat ilçe merkezine 37 km uzaklıktadır.. Köyün ortalama rakımı 2.000 metredir. Köyün başlıca geçim kaynağı tarımdır. Köyde mısır, fasulye, patates ve korunga ekilmekte, hayvancılık ve arcılık yapılmaktadır. Orman köyü olan Akdamla’nın çevresi sarıçam göknar ladin ormanları ile kaplıdır. Akdamla köyü güneyinden Zuvareti Sırtı, kuzeyinden Zelketi Ormanı ve doğudan Sapacık Yaylası'yla çevrilidir. == Nüfus == Yıllara göre köy nüfus verileri Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 104 2020 103 2019 108 2018 101 2017 76 2016 83 2015 96 2014 82 2013 96 2012 108 2011 112 2010 117 2009 116 2008 114 2007 123 2000 229 1990 371 1985 456 == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Kategori:Şavşat belde ve köyleri