Anchorage, Alaska

Anchorage, ABD'de Alaska eyaleti'nin merkezî güneyinde bulunan bir kent ve yerel idare bakımından bir "birleştirilmiş belediye"dir.ABD'de çok az sayıda bulunan bu şekil yerel idarede genellikle "county"ye tekabül edilen büyükçe bir alan ile oranın merkezinde bulunan kentin idaresi "birleşik"tir ve bu şekil yerel idareye "Unified Municipality (Birleşik Belediye)" adı verilmektedir. Anchorage büyük kent ABD'de ülkesinin en kuzeyinde bulunur. Nüfus (2010 itibarıyla) 291.826 kişi olup komşu "Matanuska-Susitna Borough" yerel idare birimi ile oluşan "Anchorage Metropoliten" istatistik bölgesinin nüfusu 374.553 kişidir. Anchorage Alaska eyaletinin en büyük şehirsel yerleşkesi olup eyaletin nüfusunun %40'i bu kentte yaşamaktadır. ABD'nin 50 eyaleti arasında eyaletin en büyük şehrinde yaşayan nüfus oranı ancak New York eyaletinde daha yüksektir. == Tarihçe == Anchorage 1912'de Alaska bir ABD bölgesi olarak ilan edildiği zaman vahşi bir sahil kenarı idi ve burada ne bir balıkçı köyü; ne bir çiftlik bile bulunmamaktaydı. Kentin bulunduğu mevkide ilk yerleşim 1914'te Alaska'ya yapılmakta olan demiryolu hattı için işçilerin yerleştirilmesi ile başladı. "Alaska Demiryolu" adı verilen bu demiryolunun inşa edilmesi 1923'e kadar sürdü ve demiryolu hattı şimdi şehir içinde olan "Ship Creek" adlı liman ve gar bulunan noktada sona erdi. Bu terminal civarı demiryolu hattı inşası sona erdiğinde bir büyük çadır şehrine dönüşmüştü. Çadırlı şehrin güneyinde bulunan daha yüksekçe arazi parsellendi ve çok geçmeden burada binalar yapılmaya ve sonradan da çadır şehri taş ve tuğla binalı bir semte dönmeye başladı. 23 Kasım 1920'de Anchorage şehri belediyesi kuruldu. 1920'li ve 1930'lu yıllarda şehrin ekonomisi bu demiryolu terminaline bağlı kaldı. 1940'lı ve 1950'li yıllarda Alaska'da Amerikan ordusunun ve hava gücünün üslerinin kurulması ve askeri ve sivil hava alanlarının yapılması ile kentin ekonomik bazı değiştirildi. Kent birdenbire büyümeye başladı. 27 Mart 1964'te Anchorage büyük bir depremle sarsıldı. Dünya deprem gözlemleme tarihinin ikinci şiddetli depremi olarak kayıtlanan bu depremde şehir insan ve çok büyük maddi zayiatı gördü. 1960'li yıllardan geri kalanları şehrin yeniden yapımı ile geçti. 1968'de Alaska'nın kutup alanlarından olan "Prudhoe Körfezi"nde büyük petrol alanları bulundu ve Anchorage petrol şirketlerine baz haline geçip çok hızla gelişti. 1975'te kenti yerel idare şekli değiştirildi ve yeni bir kent ve civarındaki büyük arazileri birleştirilerek kentten idare edilen "Anchorage Birleşik Belediye" idaresi kuruldu. 1980'li yıllardan itibaren şehirde yapılan imar hareketleri ile kent büyüyüp daha da güzelleştirildi. Kent 1956, 1965, 1984/1985 ve 2002'de "Milli Şehir ligi" tarafından en iyi Amerikan şehri olarak ilan edildi. == Coğrafya == küçükresim|sol|180px|Uydudan Anchorage Anchorage, merkezî güney Alaska'da bulunur. 61 derece kuzey paraleli üzerinde bulunup Oslo, Stockholm, Helsinki ve Sankt-Peterburg kentlerinden daha kuzeyde; ama Reykjavík veya Murmansk'tan daha güneyde bulunmaktadır. Kent "Alaska Yarımadası"nın, "Kodiak" adasının ve "Cook Körfezi"nin kuzeydoğusunda; "Kenai Yarımadası"nın kuzeyinde; "Prince William Körfezi"nin ve "Alaska Panhandle"in güneye uzanan kolunun kuzeybatısında ve "McKinley/Denali Dağı"ın hemen güneyindedir. Kent ince kumlu bir düşük rakımlı sahil şeridi üzerinde konumlanmıştır; ama "Chugash Dağları"nın alt yamaçlarına doğru uzanmaktadır. Anchorage'in en batı ucunda bulunan "Campbell Burnu", kuzey ucunda "Cook Körfezi"ne girer ve körfez burada ikiye ayrılır. Bu koyun güneyde bulunan "Turnagain Kolu" bir fiyorddur ve dünyada görülen en yüksek gelgit olaylarına şahit olur. Batıda ve kuzeyde bulunan "Knik Kolu" diğer bir yüksek gelgit olayı görülen körfezdir. Kentin doğusunda bulunan, ama yerel idare bölgesi sınırları dışında kalan, "Chudash Dağları" hiç gelişmemiş boş vahşi dağlık alanlar olup "Chugash Eyalet Doğa Parkı"nın bir parçasıdır. Kentin sahili çok tehlikeli çamurlu alanlardan oluşmaktadır. Bu alanlarda çok çabuk gelgit olayı ortaya çıkmakta ve sahil çok ince buzul kumundan oluştuğu için hiç beklenmedik şekilde tehlike doğurmaktadır. Turistler ve yeni gelenlere bu sahilin çok tehlikelerinden dolayı sahil yürüyüşleri yapmamaları tavsiye edilmektedir. Son olarak 1961 ve 1989'da ortaya çıkan ölümcül vakalar git zamanı çok sert görülen sahil kumunun denizin gelmesi ile çok yumuşayarak insanı içine çeken kum haline gelmesi ile ortaya çıkmıştır. Anchorage’in bulunduğu yarımada nispeten dar bir alana kısılmıştır, ancak kent yaygın bir vaziyettedir. Birçok berrak nehir, dağlık kesimlerden Cook Körfezi’ne akar ve bu yüzden zaman zaman somon sayısında düşüklük gözlenir. Bölgede aynı zamanda balık tutulabilecek güzel goller mevcuttur. == İklim == Anchorage'in iklimi "sub-arktik" adı verilen kutuplar yakınlarında bulunan bölgelerin soğuk iklimidir. Ama deniz kıyısında bulunan Anchorage'de hava, Alaska eyâletin diğer noktalarındaki yerlere göre daha yumuşak geçer. Yazlar nispeten serin ve kışlar ise Alaska'nın iç kesimlerden daha ılıktır. Yazlık ısı derecesi 3 - 21 °C arasında; kışlık aylık sıcaklık derecesi ise –7 ile –15 °C, arasında olup bazen sıcaklığın –36 °C'ye düştüğü gözlemlenmiştir. Anchorage bölgesi Alaska'nın iç kesimlerden daha fazla yağış almaktadır. Yazları bile çok kere yağmur almaktadır. Ekimden Nisana kadar süren kış içinde ise yağışlar çok kere kar olarak düşmektedir. Şehir dünyanın çok kuzey bölgesinde olduğu için günler yazları çok uzun ve kışın ise gayet kısa olmaktadır. Kışın kısa günlerinin çoğu da bulutlu geçtiği için Alaska'da yaşamlar bu mevsimde az hatta hiç güneş görmemektedirler. Anchorage deprem ve volkanik faaliyet bölgesi içindedir. 27 Mart 1964'te olan şiddetli bir deprem sonucu 143 kişi ölmüştür. Bu nedenle kentte bina yüksekliği sınırlanmıştır. Mart-Nisan 2009'da "Redoubt Volkan Dağı" 7.600m'ye yükselen yüksek küllü duman püskürtmüş ve Cook Körfezi etrafına bu kül inmiştir. Daha önce 1992'de kentin 125 km batısında olan "Spur Volkan Dağı" püskürmüş ve kentin sokakları 3 cm kalınlıkta volkanik külle kaplanmıştır. Bu külün sokaklardan temizlenmesi şehrin su kaynaklarını çok zorlamış ve atık su kanalizasyon sistemini hemen hemen tıkamıştır. == Kardeş kentler == Anchorage'in aşağıdaki kentler ile kardeş kent antlaşmaları vardır:/AnchorageSisterCities.aspx|Anchorage kardeş kentler|12-09-2009: * * * * * * == Resimler == sol|20pxAnchorage, Alaska küçükresim|orta|400px|Anchorage gece panoraması Dosya:Anchorage Alaska and Sleeping Lady.JPG|Anchorage Ocak ayında Dosya:Anchorage Alaska aerial view.jpg|Anchorage limanı Dosya:Alaska Railroad yard in Anchorage.jpg|Anchorage Demiryolu manevra alanı Dosya:Anchorage RR depot.JPG|Anchorage Demiryolu deposu == Kaynakça == * Ingilizce Wikipedi "Anchorage, Alaska" maddesi == Ayrıca bakınız == * Alaska == Dış bağlantılar == * Wikivoyage "Anchorage" turist rehberi * Anchorage yerel idaresi resmi sitesi * Open Directory Project "Anchorage" maddesi