Guatemala Kızılderilileri

Guatemala Kızılderilileri (İspanyolca Los indios de GuatemalaKarl von Scherzer (1856), Las Historias del origen de los Indios de Guatemala, par el R. P. F. Francisco Ximenes. Vienna, 1856. Copy of Spanish translation of Popol Vuh manuscript.Flavio Rojas Lima (1992), Los indios de Guatemala, Ed. Mapfre, S.A, 1992 ya da Los indios guatemaltecos), Guatemala'da yaşayan Mezoamerika Kızılderilileri kültür grubundan Kızılderili halkları. 2001 yılında % 59.4 olan Ladinolardan sonra % 40.6 olan nüfuslarıyla ikinci sıradadır ve bunların büyük çoğunluğu Maya halkları olup en büyük grupları Kiçeler (% 9.1), Kakçikeller (% 8.4), Mamlar (% 7.9) ve Kekçiler (% 6.3) olarak sıralanır. Maya kökenli olmayan Kızılderililerin (Şinkalar ve Garifunalar) oranı ancak % 0.2 dir. İzole dilli Alaguilac'ların soyu Amerika'nın keşif yıllarında tükenmiştir. Guatemala İç Savaşında (1960 - 1996) 200.000 den fazla Maya Kızılderilisinin ölümüyle sonuçlanan bir soykırım geçirmişlerdir. İronik olarak, Guatemala Maya dilleri ve kültürü konusunda çalışmalar yapan Guatemala Maya Dilleri Akademisi'nin merkezi olarak, bu soykırımın suçlularından biri olan savunma bakanının başkent Guatemala şehrindeki eski evi (Casa Crema) seçilmiştir«La anterior residencia del ministro de la Defensa albergará los estudios del Canal 5», artículo en el diario El Periódico (Guatemala) del 22 de diciembre de 2003. Consultado el 1 de julio de 2012.. Avrupalılaş[tır]manın (Guatemala İspanyolcası ladinización) sonucu olarak, Kızılderililer ile İspanyolların melezi ve anadili İspanyolca olan Mestizolar Guatemala'da Ladino adıyla bilinir ve yasa gereği ayrı bir etnik grup olarak tanımlanır. == Nüfus == 1778-1990 yılları arasındaki Guatemala Kızılderililerinin ve Ladinoların nüfusu: Yıl Toplam Ladino Kızılderililer Kızılderili yüzdesi 1778 392.272 80.485 311.797 78.4 1837 ? 179.047 ? ? 1880 1.224.602 379.828 844.744 68.9 1893 1.364.678 481.954 882.733 64.6 1921 2.004.900 704.793 1.299.927 64.8 1950 2.790.868 1.293.607 1.497.261 53.5 1964 4.287.997 2.497.055 1.808.942 42.2 1973 5.160.221 2.900.197 2.260.024 43.8 1981 6.054.227 3.517.705 2.536.522 41.9 1990 9.197.351 5.347.340 3.850.011 41.8 == Halklar == Halk Nüfus (2002) departman Açiler (Achi’) 105.992 Baja Verapaz Akatekler (Akateko) 39.370 Huehuetenango Avakatekler (Awakateko) 11.068 Huehuetenango Çalçitekler (Chalchiteko) 30.000 Huehuetenango Çortiler (Ch’orti’) 46.833 Chiquimula, Zacapa Çuhlar (Chuj) 64.438 Huehuetenango Hakaltekler (Jakalteko, Popti’) 47.024 Huehuetenango İşiller (Ixil) 95.315 El Quiché İtzalar (Itza’) 1.983 El Petén Kakçikeller (Kaqchikel) 832.968 Chimaltenango, Guatemala, Baja Verapaz, Sacatepéquez, Sololá, Suchitepéquez Kanhoballar (Q’anjob’al) 159.030 Huehuetenango Kekçiler (Q'eqchi') 852.012 Alta Verapaz, Petén, El Quiché, Izabal Kiçeler (K´iche´) 1.270.953 El Quiché, Huehuetenango, Quetzaltenango, Retalhuleu, Sololá, Suchitepequez Totonicapán, San Marcos, Chimaltenango Mamlar (Mam) 617.171 Huehuetenango, Quetzaltenango, San Marcos, Retalhuleu Mopanlar (Mopan) 2.891 El Petén Pokomamlar (Poqomam) 42.009 Escuintla, Guatemala, Jalapa Pokomçiler (Poqomchi’) 114.423 Alta Verapaz, Baja Verapaz, El Quiché Sakapultekler (Sakapulteko) 9.763 El Quiché Sipakapalar (Sipakapense) 10.652 San Marcos Tektitekler (Tektiteko) 2.077 Huehuetenango Tzutuhiller (Tz’utujil) 78.498 Sololá, Suchitepéquez Uspantekler (Uspanteko) 7.494 El Quiché Şinkalar (Xinka) 16.214 Santa Rosa Garifunalar (Garífuna) 5.040 Livingston == Ayrıca bakınız == *Guatemala Maya Dilleri Akademisi == Resim galerisi == Resim:Nebaj.JPG|İşiller Resim:Kek'Chi Maya Children.jpg|Kekçiler Resim:Rigoberta Menchu 2009 cropped.jpg|Kiçeler Resim:Jacaltecas.jpg|Hakaltekler Resim:Mam people.jpg|Mamlar Resim:Independence Day Guatemala.jpg|Tzutuhiller == Kaynakça == == Dış bağlantılar == *Academia de Lenguas Mayas de Guatemala (resmi site) *Yale University: Genocide Studies program : Guatemala Kategori:Orta Amerika Kızılderilileri Kızılderililer Kategori:Ülkelerine göre Kızılderililer