Çerkes Meclisi

Çerkes Meclisi () ya da resmî adıyla Büyük Özgürlük Meclisi (), Çerkesya'nın son meclisi. Bu meclis, 1861 yılında Soçi'de yapılan bir toplantı sonucunda resmîleşmiş ve önceki geleneksel meclisin yerini almıştır.Трагические последствия Кавказской войны для адыгов (вторая половина XIX – начало XX в.). – Нальчик., 2000. Meclisin inşaası ile farklı Çerkes bölgeleri arasındaki birlik kuvvetlenmiştir.Ruslan, Yemij (August 2011). Soçi Meclisi ve Çar II. Aleksandr ile Buluşma. Meclisin ilk hedefi Çerkesya'yı Rus-Çerkes Savaşı sırasında işgalden savunmaktı. Via UNPO Meclis, uluslararası destek elde etmek için Osmanlı Devleti de dahil olmak üzere dünyadaki çeşitli ülkelerle ilişkiler kurmuştur.Фадеев А.В. Указ. соч. Meclis Rus güçleri tarafından feshedildikten sonra, bazı üyeler "Çerkes Liderlerden Majesteleri Kraliçe Victoria'ya Dilekçe" adlı bir mektup yazarak İngiliz İmparatorluğundan insanî yardım istediler.Enclosed in Despatch No.3 From Sir Henry Bulwer to Earl Russell, Constantinople, April 12, 1864 (FO 881/1259) == Tarih == === Önceki meclisler === Çerkes halkı arasında geleneksel kabile meclisleri hep var olmuştu. 1700lü yıllarda Çerkesya'nın farklı bölgeleri her yıl buluşarak bir meclis görüşmesi yapmaya ve ülkeyi ortak yönetmeye başladılar, böylece Çerkesya'nın birleşme süreci başladı ve Çerkesya Konfederasyonu kurulmuş oldu. Başta laf üstünde bir birlik olsa da, her geçen gün merkezîleşme hızlanıyordu. Avrupa'dan esinlenilmiş ilk meclis ise 1820 yılında kuruldu. Bu meclis, tam olarak Avrupaî bir meclis olmasa da önemli bir adımdı. Qızbeç Tığujıqo gibi önemli kişiler de bu meclise katılmıştı. === 1861 meclisi === Çerkes entelektüelleri ve askerî liderleri arasındaki bir toplantıda tam anlamıyla modern bir meclis kurulması gerektiği kararı alındı ve 13 Haziran 1861 tarihinde bu meclis kuruldu. Meclisin merkezi olarak günümüzde Soçi olarak bilinen Şaçe bölgesi seçildi. Meclis başkanı ve Çerkesya başkanı olarak Gerandıqo Berzeg seçildi. Tüm Çerkesya'nın ortak hükûmeti bu meclis idi.Фадеев А.В. Указ. соч.Фадеев А.В. Убыхи в освободительном движении на Западном Кавказе //Исторический сборник. – М.; Л., 1935. – № 4.Блиев М.М., Дегоев В.В. Кавказская война. – М., 1994. Çerkes Soykırımı'nın gittikçe şiddetlendiği bir durumda toplumun önde gelenleri, yaşlılar ve askerî komutanlar, hayatta kalma uğruna ideolojik, etnik, dini veya sosyal bölünmelerine bakılmaksızın işbirliği ve birlikte çalışmanın acil ihtiyacını tartışmak için bu meclis altında bir araya geldi. Uluslararası camiada farkındalığı arttırma çabasıyla, meclis resmi olarak bağımsız Çerkesya devletini dünyaya ilan etti ve derhal Çerkes ulusunun tanınmasının yanı sıra özsavunma operasyonlarını finanse etmek için silah ve malzeme desteği sağlama çabalarını iki katına çıkarmaya çalıştı. Komutanlar taktikleri tartıştılar, ittifaklar planladılar ve son direnişe hazırlanmak için çaba sarf ettiler.CYO, The Circassian Khasa Meclis, Ağustos 1861'de İngiltere'nin Sohum'daki (Abhazya) konsolosluğuna Çerkeslerin politik durumunu ve isteklerini açıklayan bir deklerasyon sundu. === Alınan ilk kararlar === Meclis ilk olarak bu kararları aldı:Natho Kadir, Kafkasya`da ve Kafkasya Dışındaki Çerkesler, Ankara 2009Berzeg Nihat, Çerkesler, Chiviyazıları, 2006Nıbe Anzor, Adıge Maq,12 Eylül 2011,Çev: Hapi Cevdet Yıldız. * "Bağımsız Çerkesya Devleti" bugün bir kez daha ilan edildiği gibi bağımsız bir devlettir. * Kurulan meclis, bölge, boy, sosyal statü ayrımı gözetmeksizin tüm Çerkesleri temsil etmektedir. * Milli birlik, gerekirse zor kullanarak uygulanacaktır. * Ülke 12 bölgeye bölünecek, her bölgeye idari, hukuki ve güvenlikten sorumlu yöneticiler atanacak, bu yöneticiler meclis adına hareket edecek. * Bölge yöneticileri meclis adına vergi toplayacak, 100 hane başına 5 süvari bedeli alınacak, her 100 aileden 5 süvari askere gönderilecek. Toplanan vergiler Çerkesya'nın bağımsızlığı adına ülke işlerine en faydalı şekilde harcanacak. * Devlet idaresi adına hükûmet binası ve misafirhaneler yapılacak. * Hukukun uygulanması için derhal bir yazılı adalet sistemi kurulacak. * Abhaz, Abaza ve Karaçay-Balkar halkı, Çerkeslerle birlikte Çerkesya'nın meşru eşit vatandaşları olarak kabul edilecektir. * İstanbul ve Londra'daki Çerkes ve Müslüman topluluklarla temas kurulacaktır. * Çerkesya hiçbir koşulda Rusya'ya teslim olmayacaktır. Rusya ile müzakereler yoluyla eşit şartlarda anlaşmalar yapılacak; bu mümkün değilse savaş devam edecek. === Rusya ile diplomatik görüşmeler === Meclis hükûmeti, Eylül 1861'de Rus Çarı II. Aleksandr ile barışı tesis etmek için görüştü. bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cotes_de_la_Mer_Noire._Reunion_de_princes_tcherkesses._(1847).jpg|sol|küçükresim|217x217pik|Çerkes prenslerinin Soçi'de buluşması, 1847. Resim daha eski bir olayı tasvir etse de, Çerkes aristokrasisinin görünümü hakkında bir fikir veriyor. Grigory Gagarin'in tablosu. Ancak Çarlık hükûmeti mutlak kontrol sağlamak için Çerkesleri anavatanlarından çıkarmaya çalıştığından, Çerkesya'nın ilhakı Rusya'nın emelleri için yeterli değildi. Çar, babası I. Nikolay'ın politikasını tutarlı bir şekilde sürdürdü ve Çerkes barış önerilerini reddetti. Rus Çarı, Çerkeslerin ya Osmanlı topraklarına ya da Sibirya'ya sürgün edileceğini ilan etti. Ayrılmayı reddedenlerin kaderi ise Rus generallerin insafına bırakılmıştı, ki çoğu durumda generaller nüfusu katletmeyi tercih ediyordu. Çerkes temsilcilere karar vermeleri için bir ay süre verdi. === Dünya güçlerine gönderilen delegeler === Meclis bir toplantı yaptı ve Rus taleplerinin reddine karar verdi. Meclis, katledilmekte olduklarını ve yakında sürgüne gönderileceklerini ileri sürerek her iki ülkeden de destek almak için hızla Osmanlı İmparatorluğu ve Birleşik Krallık'a heyetler gönderdi. İngiliz delegeleri, bağımsız bir Çerkesya'nın tanınmasının yanı sıra, tutarlı bir devlette birleşirlerse Paris'ten olası tanınma sözü verdiler.Kasumov and Kasumov. Genotsid Adygov. Page 140 Osmanlı'da ise Çerkes işleriyle ilgili özel bir komite oluşturuldu ve yerel Müslüman halktan bağışlar alındı. Herhangi bir sonuç alınamadan, 1862'de Soçi'nin düşmesi sonucunda meclis feshedildi ve liderlerinin neredeyse tamamı tasfiye edildi.Esadze. Pokorenie. Page 352Richmond, Walter. Circassian Genocide. Page 72 Meclisin kalan üyeleri Kafkas dağlarına taşındı ve Mutıxwa'da yeni meclis toplantıları yapılmaya başlandı. Meclis teslim olmama şeklindeki son kararını almadan önce son toplantı Qbaade'de yapıldı ve Qbaade muharebesi yapıldı. Bölge düştü, tüm isyancılar 21 Mayıs 1864'te zaferini ilan eden Rus ordusu tarafından katledildi. == Ayrıca bakınız == * Çerkesler * Çerkes Sürgünü * Adıge Cumhuriyeti == Kaynakça == Kategori:Çerkesler