Avusturya Silezyası

Avusturya Silezyası; , , resmen Yukarı ve Aşağı Silezya Dükalığı, , Bohemya Krallığı ve Hasburg Monarşisi (1804'den sonra Avusturya İmparatorluğu, 1867'den sonra Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ya da Cisleytanya) arasında varlığını sürdürmüş özerk bölgedir. Günümüzde Çek Silezyası ile komşudur ve tarihsel olarak Silezya bölgesinin bir parçasıdır. == Coğrafya == sol|küçükresim|Avusturya Silezyası (sarı renkli), Richard Andree, 1880.|200x200pik Avusturya Silezyası, Moravya bölgesindeki Ostrava sınırları içerisinde bulunan Ostravice Nehri ve Oder Nehri ile bölünmüş iki bölgeden oluşmaktaydı. Ostravice'nın doğusundaki Cieszyn bölgesi, güneyde Macaristan Krallığı ile sınır olan Batı Karpatlar'ın (Silezya Beskidi) tepelerinden, Olza ve yukarı Vistül nehirleri boyunca kuzeydeki Silezya Vilayeti'ne dek uzanmaktaydı. Oder Nehri'nin batısındaki bölge Opava şehrinden Bila Voda köyüne dek uzanan bölgeden oluşmaktadır. == Tarihi == Bölge Orta Çağ'da Polonya Piast Krallığı'na bağlı olan Silezya Dükalığı'nın güneydoğu tarafını oluşturuyordu. 14. yüzyılda Silezya Düklerinin birçoğu kendisini Bohemya derebeyi ilan etmişti. Bohemya Krallığı'nın bir parçası olan Silezya, Bohemya'nın son Jagiellon kralı II. Lajos'un Mohaç Muharebesi'nde ölmesi sonrası, Habsburg arşidükü I. Ferdinand tarafından miras alındı. Habsburg imparatoriçesi Maria Theresia'nın 1740'da tahta çıkmasıyla Prusya kralı II. Friedrich, Silezya toprakları üzerinde hak iddia etti ve yanıt beklemeden 16 Aralık günü Birinci Silezya Savaşı'nı (1740-1742) başlattı. Bu aynı zamanda Avusturya Veraset Savaşı'nın da başlangıcı kabul edilir. Chotusitz Muharebesi'ni Prusya'nın kazanmasıyla sefer sonuçlandı. Bu savaş sonucu imzalanan Berlin ve Breslau Antlaşmaları ile birlikte Silezya bölünmüş oldu. sol|küçükresim|191x191px|Avusturya Silezyası'nın yapısı Antlaşma koşullarına göre; Prusya Krallığı, Bohemya'nın Kladsko ilçesi de dahil olmak üzere toprakların büyük bir kısmını aldı. Güneydoğu Silezya'nın sadece küçük bir kısmı Habsburg Monarşisi yönetiminde kaldı. Buralar: * Yukarı Silezya Teschen Dükalığı (Cieszyn) * Opava Nehri'nin güneyindeki eski Moravya bölgesinin içinde kalan Krnov Dükalığı ve Opava Dükalığı'nın parçaları * Aşağı Silezya'nın güney kısmında yer alan Nysa Dükalığı'dır. 1804 yılında Habsburg üyesi II. Franz, Avusturya İmparatorluğu'nu kurduğunda "Yukarı ve Aşağı Silezya Dükü" unvanını da aldı. Avusturya Silezya'sı demiryolu ile Avusturya'nın başkenti Viyana'ya bağlandı. Kasım 1918'de İkili Monarşi (Avusturya-Macaristan) feshedildi. Avusturya Silezyası'nın büyük bir kısmı Saint-Germain Antlaşması ile Çekoslovakya devletine devredildi. Cieszyn Silesia bölgesindeki sınır anlaşmazlığı savaşa dönüştü ve Polonya-Çekoslovakya savaşı sonrası 1920'de Olza nehrinin doğusuna düşen kısım Özerk Silezya Voyvodalığı olarak Polonya'ya kaldı. Prusya Silezyası'nın sınırında kalan Hlučín Bölgesi ise Çekoslovakya'ya düştü. == Demografi == 1910'da yapılan nüfus sayımına göre 756.949 kişinin konuştuğu diller şunlardı:Anson Rabinbach, "The Migration of Galician Jews to Vienna. Austrian History Yearbook", Volume XI. Berghahn Books / Rice University Press, Ocak 1975 * %43 - Almanca * %31 - Lehçe * %24 - Çekçe === Büyük Şehirler === 1880 yılına göre 5.000'den fazla nüfusu olan şehirler: Şehir Almanca Adı Nüfus Opava Troppau 20,563 Bielsko Bielitz 13,060 Cieszyn/Těšín Teschen 13,004 Krnov Jägerndorf 11,792 Bruntál Freudenthal 7,595 Frýdek Friedek 7,374 (1890) === Dilsel dağılım (1851 - 1910) === Yıl Toplam Almanca % Lehçe % Çekçe % Diğer % 1851 438,569 209,512 47.8% 138,243 31.5% 88,068 20.1% 2,746 0.6% 1880 565,475 269,338 47.6% 154,887 27.4% 126,385 22.4% 14,865 2.6% 1890 605,649 281,555 46.5% 178,114 29.4% 129,814 21.4% 16,166 2.7% 1900 680,422 296,571 43.6% 220,472 32.4% 146,265 21.5% 17,114 2.5% 1910 756,949 325,530 43.0% 235,224 31.1% 180,341 23.8% 15,854 2.1% === Bölgelere göre dil dağılımı (1910) === Dil (Semt) Lehçe isim Çekçe isim Bölge (km²) Nüfus Almanca % Lehçe % Çekçe % Diğer % Bielitz Bölgesi Bielsko Bílsko 758.13 82,835 17,631 21.3% 63,580 76.8% 663 0.8% 961 1.2% Bielsko-Biała Bielsko Bílsko 4.97 18,568 15,144 81.6% 2,568 13.8% 136 0.7% 720 3.9% Freystadt Frysztat Fryštát 316.89 122,030 15,159 12.4% 75,462 61.8% 28,103 23.0% 3,306 2.7% Freiwaldau Frywałdów Frývaldov 736.38 68,823 66,855 97.1% 66 0.1% 62 0.1% 1,840 2.7% Freudenthal Bruntal Bruntál 591.65 49,306 48,852 99.1% 41 0.1% 49 0.1% 364 0.7% Friedek (ada) Frydek Frýdek 461.71 98,957 6,821 6.9% 14,519 14.7% 76,458 77.3% 1,159 1.2% Frýdek-Místek Frydek Frýdek 10.23 9,879 5,123 51.9% 574 5.8% 4,033 40.8% 149 1.5% Jägerndorf Jindrzychów Jindřichov 532.20 60,785 58,133 95.6% 22 0.0% 275 0.5% 2,355 3.9% Teschen Cieszyn Těšín 730.38 102,552 17,045 16.6% 77,147 75.2% 6,204 6.0% 2,156 2.1% Troppau Opawa Opava 642.10 66,990 33,200 49.6% 560 0.8% 32,006 47.8% 1,224 1.8% Opava Opawa Opava 10.93 30,762 27,240 88.6% 274 0.9% 2,039 6.6% 1,209 3.9% Wagstadt Biełowiec Bílovec 351.44 45,462 14,327 31.5% 411 0.9% 30,313 66.7% 411 0.9% Toplam 5147.01 756,949 325,530 43.0% 235,224 31.1% 180,341 23.8% 15,854 2.1% === Yönetim === küçükresim|326x326pik|1900 yılında Avusturya Silezyası'nın idari bölümleri.Yukarı ve Aşağı Silezya Dükalığı başlangıçta, Cieszyn ve Opava olmak üzere iki ayrı bölgeye bölünmüş şekilde yönetilmekteydi. Sonraki yıllarda farklı bölgelere ayrılmıştır. Doğu Cieszyn'de, 1754'te özerk Bielsko Dükalığı kuruldu. 1848 Devrimleri'ne kadar Avusturya Silezyası, aralıklı olarak aşağıdaki bölgelere ayrıldı: * Bielitz (Bielsko) * Freistadt (Fryštát) * Freiwaldau (Frývaldov) * Freudenthal (Bruntál) * Friedek (Frýdek) * Jägerndorf (Krnov) * Teschen (Cieszyn/Těšín) * Troppau (Opava) * Wagstadt (Bilovec) Örneğin, 1900'de Avusturya Silezyası'nda 8 idari bölüm vardı (Friedek hariç). == Notlar == == Kaynakça == == Dış Bağlantılar == Kategori:Silezya Kategori:Polonya'nın tarihteki bölgeleri Kategori:Tarihî bölgeler