4,2 binyıl olayı

alt=4.2 kiloy yıllık olayın küresel dağılımı. Taranmış alanlar ıslak koşullardan veya selden, noktalı alanlar ise kuraklık veya toz fırtınalarından etkilenmiştir.|küçükresim|351x351px|4,2 binyıl olayının küresel dağılımı. Taranmış alanlar nemli koşullardan veya selden, noktalı alanlar ise kuraklık veya toz fırtınalarından etkilenmiştir. 4,2 binyıl olayı, GÖ kuruma olayı. Holosen döneminin en şiddetli iklim olaylarından biridir.Holosen çağındaki mevcut Meghaliyen döneminin başlangıcı olarak tanımlanır. MÖ 2200 yüzyıldan başlayıp, MÖ 22. yüzyıl boyunca sürmüştür. Mısır'daki Eski Krallığın, Mezopotamya'daki Akad İmparatorluğunun ve Yangtze Nehri'nin aşağısındaki Liangzhu kültürünün çöküşüne neden olduğu hipotezi ortaya atılmıştır.Li, Chun- Hai; Li, Yong-Xiang; Zheng, Yun-Fei; Yu, Shi-Yong; Tang, Ling-Yu; Li, Bei-Bei; Cui, Qiao-Yu (August 2018). "A high-resolution pollen record from East China reveals large climate variability near the Northgrippian-Meghalayan boundary (around 4200 years ago) exerted societal influence". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 512: 156–165. Bibcode:2018PPP...512..156L. doi:10.1016/j.palaeo.2018.07.031. ISSN 0031-0182 Kuraklık aynı zamanda İndus Vadisindeki Medeniyetin çöküşünü de başlatmış olabilir;medeniyetteki nüfusun bir kısmı, arzu ettikleri habitataStaubwasser, M.; et al. (2003). "Climate change at the 4.2 ka BP termination of the Indus valley civilization and Holocene south Asian monsoon variability". Geophysical Research Letters. 30 (8): 1425. Bibcode:2003GeoRL..30.1425S doğru hareket etmiş ve Hint-Avrupa dillerini konuşan insanlar Hindistan’a ve Güney Asya'ya doğru ilerlemişlerdir.Rajesh Kochhar (2017), The Aryan chromosome, The Indian ERxpress Bazı bilim adamları, olayın küresel bir kuraklık olmadığına ve net bir zaman çizelgesinde gerçekleşmediğine dair kanıtları öne sürerek bu sonuca katılmamıştırlar.Paul Voosen (August 8, 2018). "Massive drought or myth? Scientists spar over an ancient climate event behind our new geological age Science. Retrieved 9 January2020. == Kanıtlar == Kuzey Afrika,Gasse, Françoise; Van Campo, Elise (1994). "Abrupt post-glacial climate events in West Asia and North Africa monsoon domains". Earth and Planetary Science Letters. 126 (4): 435–456. Bibcode:1994E&PSL.126..435G; doi:10.1016/0012-821X(94)90123-6 Orta Doğu,Bar-Matthews, Miryam; Ayalon, Avner; Kaufman, Aaron (1997). "Late Quaternary Paleoclimate in the Eastern Mediterranean Region from Stable Isotope Analysis of Speleothems at Soreq Cave, Israel". Quaternary Research. 47 (2): 155–168. Bibcode:1997QuRes..47..155B. doi:10.1006/qres.1997.1883 Kızıldeniz,Arz, Helge W.; et al. (2006). "A pronounced dry event recorded around 4.2 ka in brine sediments from the northern Red Sea". Quaternary Research. 66 (3): 432–441. Bibcode:2006QuRes..66..432A doi:10.1016/j.yqres.2006.05.006 Arap Yarımadası,Parker, Adrian G.; et al. (2006). "A record of Holocene climate change from lake geochemical analyses in southeastern Arabia" Quaternary Research. 66 (3): 465–476. Bibcode:2006QuRes..66..465P. doi:10.1016/j.yqres.2006.07.001 Archived from the original on October 29, 2008. Hindistan Yarımadası ve Orta Kıta Kuzey Amerika'da şimdiki zamandan yaklaşık 4,2 bin yıl önce yoğun bir kuraklık dönemi kaydedildi.Booth, Robert K.; et al. (2005). "A severe centennial-scale drought in midcontinental North America 4200 years ago and apparent global linkages". The Holocene. 15 (3): 321–328. Bibcode:2005Holoc..15..321B doi:10.1191/0959683605hl825ft. S2CID 39419698 Bu dönemde buzullar, Batı Kanada’nın sıradağları boyunca ilerledi.Menounos, B.; et al. (2008). "Western Canadian glaciers advance in concert with climate change c. 4.2 ka". Geophysical Research Letters. 35 (7): L07501. Bibcode:2008GeoRL..3507501M. doi:10.1029/2008GL033172 İtalya’daki sarkıt mağaraları,Drysdale, Russell; et al. (2005). "Late Holocene drought responsible for the collapse of Old World civilizations is recorded in an Italian cave flowstone". Geology. 34 (2): 101–104. Bibcode:2006Geo....34..101D. doi:10.1130/G22103.1 Klimanjaro dağındaki ( Tanzanya) buz tabakasıThompson L.G.; et al. (2002). "Kilimanjaro Ice Core Records Evidence of Holocene Climate Change in Tropical Africa". Science. 298 (5593): 589–93. Bibcode:2002Sci...298..589T. doi:10.1126/science.1073198. PMID 12386332. S2CID 32880316 ve And dağlarındaki (Güney Amerika) buzullar bunların kanıtıdır.Davis, Mary E.; Thompson, Lonnie G. (2006). "An Andean ice-core record of a Middle Holocene mega-drought in North Africa and Asia" (PDF). Annals of Glaciology. 43 (1): 34–41. Bibcode:2006AnGla..43...34D. doi:10.3189/172756406781812456. Archived from the original (PDF) on July 11, 2007. Yaklaşık 4100 yıl önce Mezopotamya'da kuraklığın başlangıcı, Kuzey Atlantik'te Bond olayı olarak bilinen bir soğuma olayı ile aynı zamana denk gelmiştir.Bond, G.; et al. (1997). "A Pervasive Millennial-Scale Cycle in North Atlantic Holocene and Glacial Climates" (PDF). Science. 278 (5341): 1257–1266. Bibcode:1997Sci...278.1257B. doi:10.1126/science.278.5341.1257. Archived from the original (PDF) on 2008-02-27."Two examples of abrupt climate change". Lamont-Doherty Earth Observatory. Archived from the original on 2007-08-23. Bu örneklerin coğrafi çeşitliliğine rağmen, Kuzey Avrupa’da 4,2 bin yıllık döneme ait kanıtlar belirsizdir ve bu da olayın kökenlerinin ve etkilerinin mekânsal olarak karmaşık olduğunu göstermektedir.Roland, Thomas P; et al. (2014). "Was there a '4.2 ka event' in Great Britain and Ireland? Evidence from the peatland record" (PDF). Quaternary Science Reviews. 83: 11–27. Bibcode:2014QSRv...83...11R. doi:10.1016/j.quascirev.2013.10.024. hdl:10871/30630. 2018 yılında Uluslararası Stratigrafi Komisyonu, Holosen dönemini üç döneme (Grönlandiyen, Nortgripiyen ve Meghaliyen ) ayırdı "Meghalaya Age: Newest phase in Earth's history named after Meghalaya rock | - Times of India". The Times of India. ve yaklaşık M.Ö. 2250’den itibaren geç Holosen Meghaliyen evresi/ yaşı olarak belirlendi.Amos, Jonathan (2018-07-18). "Welcome to the Meghalayan Age a new phase in history" BBC News. Küresel Sınır Stratotip bölümü ve noktası, Hindistan'ın kuzeydoğusundaki Meghalaya kentinde Mawmluh Mağarası oluşumudur. Küresel Yardımcı Stratotip, Kanada'daki Logan Dağı'ndan bir buz çekirdeğidir."Formal subdivision of the Holocene Series/Epoch" (PDF). Bununla birlikte, olay küresel bir kuraklık olmadığı ve net bir zaman dilimi içinde gerçekleştiği için bu bölünmenin gerekçesi tartışılıyor.Tucson'daki Arizona Üniversitesi'nde bir paleoklimatolog olan Jessica Tierney, yeni bölümlemenin savunucularının yanlışlıkla "diğer kuraklıkların ve ıslak dönemlerin kanıtlarını, bazen olaydan yüzyıllarca uzakta topladıklarını" belirtiyor. == Etkileri == === İber Yarımadası === İber Yarımadası'nda MÖ 2200'den sonraki dönemde motilla tipi yerleşimlerin inşasının, bu bölgeyi etkileyen şiddetli kuraklaşmanın bir sonucu olduğuna inanılmaktadır. İspanya, La Mancha'da ilk paleohidrojeolojik disiplinler arası araştırmayı bildiren Mejías ve arkadaşlarına göre, > Yakın zamanda yapılan araştırmalar, La Mancha'daki Bronz Çağı'na ait > "motilla" bölgelerinin İber Yarımadası'ndaki en eski yeraltı suyu toplama > sistemi olabileceğini gösteriyor… Bunlar, İklimsel Olay 4,2 BP sırasında > şiddetli ve uzun süreli kuraklık nedeniyle çevresel stres zamanında inşa > edildi.Mejías Moreno, M., Benítez de Lugo Enrich, L., Pozo Tejado, J. del y > Moraleda Sierra, J. 2014. Los primeros aprovechamientos de aguas > subterráneas en la Península Ibérica. Las motillas de Daimiel en la Edad del > Bronce de La Mancha. Boletín Geológico y Minero, 125 (4): 455–474 ISSN > 0366-0176 Yazarların analizi, jeolojik substrat ile motillaların uzamsal dağılımı arasındaki ilişkiyi doğrulamıştır. === Antik Mısır === MÖ 2150’de Mısır, bir kıtlıktan sonra Eski Krallığın merkezi hükümetinin çöküşünü etkilemiş olabilecek bir dizi olağanüstü düşük Nil seliyle sarsıldı.Stanley, Jean- Daniel; et al. (2003). "Nile flow failure at the end of the Old Kingdom, Egypt: Strontium isotopic and petrologic evidence". Geoarchaeology. 18 (3): 395–402. doi:10.1002/gea.10065 === Arap Yarımadası === Basra Körfezi bölgesinde, yerleşim düzeni, çanak çömlek tarzında ve mezarlarda ani bir değişiklik olmuştur. MÖ 22. yüzyılındaki kuraklık Umm Al Nar kültürünün sonunu ve Wadi Suq kültürünün değişmesini işaret etmiştir. === Mezopotamya === Mezopotamya’nın kuraklaşması, Kuzey Atlantik’te meydana gelen daha soğuk deniz yüzeyi sıcaklıklarının başlangıcıyla ilgili olabilir (Bond olayı 3). Modern araçsal kayıtların analiziyle, Mezopotamya su arzında meydana gelen büyük (%50) yıllık düşüşlerin, kutup altı Kuzeybatı Atlantik deniz yüzeyinin sıcaklıklarının anormal derecede soğuk olduğu döneme denk geldiği tespit edilmiştir.Cullen, Heidi M.; deMenocal, Peter B. (2000). "North Atlantic influence on Tigris-Euphrates streamflow". International Journal of Climatology. 20 (8): 853–863. Bibcode:2000IJCli..20..853C. doi:10.1002/1097-0088(20000630)20:8<853::AID-JOC497>3.0.CO;2-M. Dicle ve Fırat nehirlerinin kaynakları, yüksekliğin neden olduğu Akdeniz kış yağışlarıyla beslenir. MÖ 2300’deki Akad İmparatorluğu, bağımsız toplumları tek bir devlete (ilki MÖ 3100 civarında Eski Mısır) dahil eden ikinci medeniyetti. Devletin çöküşünün, yüzyıllar süren geniş bir kuraklıktan etkilendiği iddia edilmiştir.Kerr, Richard A. (1998). "Sea-Floor Dust Shows Drought Felled Akkadian Empire". Science. 279 (5349): 325–326. Bibcode:1998Sci...279..325K. doi:10.1126/science.279.5349.325. S2CID 140563513.Cullen, H. M. et al., "Climate change and the collapse of the Akkadian empire: Evidence from the deep sea", Geology, vol. 28, iss. 4, pp. 379-382, 2000 Arkeolojik kanıtlar, Kuzey Mezopotamya’nın tarımsal ovalarının yaygın biçimde terk edildiğini ve MÖ 2170 civarında Güney Mezopotamya’ya mülteci akınının olduğunu belgelemektedir.Weiss, H; et al. (1993). "The Genesis and Collapse of Third Millennium North Mesopotamian Civilization". Science. 261 (5124): 995–1004. Bibcode:1993Sci...261..995W. doi:10.1126/science.261.5124.995. PMID 17739617. S2CID 31745857. Güneye göç akınlarını engellemek için Mezopotamya’nın ortasına 180 km uzunluğunda “Amoritlerin Kovucu” adlı bir duvar inşa edildi. MÖ 2150 civarında, başlangıçta Zagros Dağları’nda yaşayan Gutian halkı, morali bozuk Akad ordusunu yendi, Akad’ı aldı ve MÖ 2115 civarında Akad’ı yok etti. Yakın Doğu’daki yaygın tarımsal değişim, MÖ 3. bin yılın sonunda görülmektedir.Riehl, S. (2008). "Climate and agriculture in the ancient Near East: a synthesis of the archaeobotanical and stable carbon isotope evidence". Vegetation History and Archaeobotany. 17 (1): 43–51. doi:10.1007/s00334-008-0156-8. S2CID 128622745. Kuzey düzlüklerinin daha küçük yerleşik nüfus tarafından yeniden yerleşimi, çöküşten üç yüzyıl sonra, MÖ 1900 civarında gerçekleşti. Umman’daki mercan fosilleri üzerine yapılan bir çalışmada, yaklaşık 4200 yıl önce, uzun süren şamal mevsimlerinin, sulanan tarlada tuzlanmaya yol açtığını ve mahsul üretiminde meydana gelen dramatik bir düşüşün, yaygın bir kıtlığı tetiklediğini ve sonunda antik Akad İmparatorluğunun çöküşünü tetiklediğini kanıtlıyor.Watanabe, Takaaki K.; Watanabe, Tsuyoshi; Yamazaki, Atsuko; Pfeiffer, Miriam (2019). "Oman corals suggest that a stronger winter shamal season caused the Akkadian Empire (Mesopotamia) collapse". Geology. GeoScienceWorld. 47 (12): 1141–1145. Bibcode:2019Geo....47.1141W. doi:10.1130/G46604.1"Strong winter dust storms may have caused the collapse of the Akkadian Empire". Hokkaido University. 24 October 2019. === Güney ve Orta Asya === MÖ 2. binyılında, Avrasya steplerinde ve Güney Asya’da yaygın bir kuraklaşma meydana geldi.Demkina, T.S. (2017). "Paleoecological crisis in the steppes of the Lower Volga region in the Middle of the Bronze Age (III–II centuries BC)". Eurasian Soil Science. 50 (7): 791–804. Bibcode:2017EurSS..50..791D. doi:10.1134/S1064229317070018. S2CID 133638705 Bozkırlarda bitki örtüsü değişmiştir bu sebeple daha yüksek hareketlilik ve göçebe sığır yetiştiriciliğine geçiş olmuştur.Demkina ve diğerleri. (2017): "MÖ 2. binyıl da iklimin nemlenmesi, kestane toprakları ve solonetzes komplekslerinin ikincil oluşumu ile toprak örtüsünün ayrışmasına yol açtı. Bu paleoekolojik kriz, Geç Catacomb ve Post-Catacomb, daha yüksek hareketliliğe ve göçebe sığır yetiştiriciliğine geçişi şart koşmuştur."Ayrıca bkz. Eurogenes Blogspot, Kriz . Su kıtlığı Güney Asya’yı da güçlü bir şekilde etkiledi: > Bu sefer ekolojik nedenlerden dolayı büyük bir karışıklık oldu. Yağmurların > uzun süreli yağmaması, geniş alanlarda şiddetli su kıtlığına neden olarak > Güney Orta Asya, Afganistan, İran ve Hindistan’da yerleşik kentsel > kültürlerin çökmesine ve büyük ölçekli göçleri tetiklemesine neden oldu. > Kaçınılmaz olarak, yeni gelenler kent sonrası kültürlerle birleşmeye ve > onlara hakim olmaya başladı. İndus Vadisi Uygarlığı’nın kent merkezleri, batıdaki komşu bölgeleri etkileyen iklim değişikliğinin aynısı nedeniyle terk edilmiş ve yerini farklı yerel kültürlere bırakmıştır."Decline of Bronze Age 'megacities' linked to climate change". phys.org. 2016 itibarıyla, birçok bilim insanı, İndus Uygarlığının çöküşüne, kuraklığın ve Mısır ve Mezopotamya ile yapılan ticaretteki düşüşün neden olduğuna inanıyorlardı.Lawler, Andrew (6 June 2008). "Indus Collapse: The End or the Beginning of an Asian Culture?". Science. 320 (5881): 1282–3. doi:10.1126/science.320.5881.1281. PMID 18535222. S2CID 206580637Ghaggar-Hakra nehir sistemi yağmurla besleniyordu Giosan, L.; et al. (2012). "Fluvial landscapes of the Harappan Civilization". Proceedings of the National Academy of Sciences USA. 109 (26): E1688–E1694. Bibcode:2012PNAS..109E1688G. doi:10.1073/pnas.1112743109. PMC 3387054. PMID 22645375Clift et al., 2011, "U-Pb zircon dating evidence for a Pleistocene Sarasvati River and capture of the Yamuna River", Geology, 40, 211–214 (2011).Tripathi, Jayant K.; Tripathi, K.; Bock, Barbara; Rajamani, V. & Eisenhauer, A. (25 October 2004). "Is River Ghaggar, Saraswati? Geochemical Constraints" (PDF). Current Science. 87 (8). ve su kaynağı musonlara bağlıydı. İndus Vadisi’nin iklimi, musonun modern genel zayıflaması ile ilişkili olan MÖ 1800’den bu yana önemli ölçüde daha serin ve daha kuru hale geldi. Ghaggar-Hakra Nehri’nin Himalayaların eteklerine doğru çekilmesiyle birlikte kuraklığın artması,Rachel Nuwer (28 May 2012). "An Ancient Civilization, Upended by Climate Change". LiveScience. Retrieved 29 May 2012.Charles Choi (29 May 2012). "Huge Ancient Civilization's Collapse Explained". The New York Times. Retrieved 18 May 2016. düzensiz ve daha az kapsamlı sellere yol açmıştır ve bu yüzden su baskınlarıyla yapılan tarımı daha az sürdürülebilir hale getirmiştir. Kuraklık, medeniyetin ölümüne neden olacak ve nüfusu doğuya doğru dağıtacak kadar su kaynağını azaltmıştır.Madella, Marco; Fuller, Dorian (2006). "Palaeoecology and the Harappan Civilisation of South Asia: a reconsideration". Quaternary Science Reviews. 25 (11–12): 1283–1301. Bibcode:2006QSRv...25.1283M. doi:10.1016/j.quascirev.2005.10.012MacDonald, Glen (2011). "Potential influence of the Pacific Ocean on the Indian summer monsoon and Harappan decline". Quaternary International. 229 (1–2): 140–148. Bibcode:2011QuInt.229..140M. doi:10.1016/j.quaint.2009.11.012Brooke, John L. (2014), Climate Change and the Course of Global History: A Rough Journey, Cambridge University Press, p. 296, ISBN 978-0-521-87164-8 === Çin === Kuraklık, MÖ 3.binyılın sonlarında Orta Çin çevresindeki Neolitik kültürlerin çökmesine neden olmuş olabilir.Wu, Wenxiang; Liu, Tungsheng (2004). "Possible role of the "Holocene Event 3" on the collapse of Neolithic Cultures around the Central Plain of China". Quaternary International. 117 (1): 153–166. Bibcode:2004QuInt.117..153W. doi:10.1016/S1040-6182(03)00125-3 Aynı zamanda, Sarı Nehir’in orta kesimlerinde efsanevi Büyük Yu figürüyle ilgili bir dizi olağanüstü sel görülmüştür.Chun Chang Huang; et al. (2011). "Extraordinary floods related to the climatic event at 4200 a BP on the Qishuihe River, middle reaches of the Yellow River, China". Quaternary Science Reviews. 30 (3–4): 460–468. Bibcode:2011QSRv...30..460H. doi:10.1016/j.quascirev.2010.12.007Yishu Nehri Havzasında gelişen Longshan kültürü, pirinç üretimini ciddi şekilde azaltan ve popülasyonda önemli bir azalmaya bu sebepten daha az arkeolojik alana yol açan bir soğutmadan etkilenmiştir.Gao, Huazhong; Zhu, Cheng; Xu, Weifeng (2007). "Environmental change and cultural response around 4200 cal. yr BP in the Yishu River Basin, Shandong". Journal of Geographical Sciences. 17 (3): 285–292. doi:10.1007/s11442-007-0285-5. S2CID 186227589 MÖ 2000 yıllarında Longshan kültürü, daha az ve az sofistike seramik ve bronz eserleri olan Yueshi kültürü tarafından yerinden edilmiştir. == Ayrıca bakınız == * 8.2 binyıl olayı * İklim değişikliği * Büyük Sel (Çin) (MÖ 2300–2200 civarı) * Geç Tunç Çağı çöküşü (MÖ 1200-1150 civarı) == Kaynakça == == Notlar == Kategori:Kuraklıklar Kategori:MÖ 22. yüzyıl Kategori:Antik Yakın Doğu Kategori:Antik Mısır Kategori:Akad İmparatorluğu