New York metrosu

New York metrosu (), ABD'nin New York kentinde bulunan bir metro ağıdır. New York metrosu, 9 Ekim 1863 tarihinde açılmış olup ilk yeraltı istasyonu 27 Ekim 1904 tarihinde hizmete girmiştir ve dünyanın en eski toplu taşıma sistemlerinden biridir. Dünyanın en büyük ağına sahip olan New York metro sistemi, 1,370 km uzunluğunda olup 27 hat ve 472 istasyondan oluşmaktadır. New York metrosu, acil durum ve afetler gibi durumlar ile yarı zamanlı çalışan bazı hatlar dışında yılın her günü 24 saat hizmet vermektedir. Yıllık yolcu sayısı bakımından ise Batı Yarımküre ve Batı dünyasının en yoğun toplu taşıma sistemi ve dünyanın en yoğun dokuzuncu metro sistemidir. 2017 yılında metro, hafta içi günde ortalama 5.6 milyon ve hafta sonu ortalama 5.7 milyon yolcu olmak üzere 1.72 milyardan fazla yolcu taşımıştır. New York metrosu, Metropolitan Transportation Authority'e bağlıdır ve New York Şehri Ulaşım Otoritesi (New York City Transit Authority) tarafından işletilmektedir. == Tarihçe == New York metrosu ilk olarak 9 Ekim 1863 tarihinde bir yerüstü demiryolu hattı olarak inşa edildi. 1870'lerde ise Alfred Ely Beach tarafından inşa edilen 95 metre uzunluğunda bir yeraltı vagon tüneli faaliyet göstermekteydi. New York'un ilk yeraltı demiryolu hattı ise 27 Ekim 1904 tarihinde inşa edildi. Bu hat belediye binasından 145. Cadde ve Broadway'e kadar uzanmakta olup 14,7 km uzunluğundaydı ve 28 istasyona sahipti ve Interborough Rapid Transit Company (IRT) tarafından işletilemekteydi. Metro hatları daha sonra 1905'te Bronx, 1907'de Brooklyn ve 1915'te Queens'e kadar uzatıldı. 1910'larda New York'taki metro hatlarının işletilmesinden Brooklyn Rapid Transit Company (BRT, sonradan BMT) ve Interborough Rapid Transit Company (IRT) olmak üzere iki şirket sorumluydu. 1932'de şehir Independent Subway System (ND) adlı kendi işletmesini kurdu. 1940 yılında BMT ve IRT şehir yönetimi tarafından satın alınmasıyla metronun işletmesi tamamen şehir yönetimine geçti. 1953'te New York'un başkanlık ettiği bir kamu otoritesi olan New York Şehri Ulaşım Otoritesi şehirdeki raylı ulaşım sistemlerin işletmesini devraldı ve 1968 yılında eyalet düzeyindeki Metropolitan Transportation Authority'e devredildi. == Hatlar == Logo Hat Güzergâh IRT (Division A) IRT Broadway-Seventh Avenue Hattı link=1 (New York metrosu) Broadway–Seventh Avenue Local Van Cortlandt Park–242nd Street - South Ferry link=2 (New York metrosu) Seventh Avenue Express Wakefield–241st Street - Flatbush Avenue–Brooklyn College/New Lots Avenue link=3 (New York metrosu) Seventh Avenue Express Harlem–148 Street - New Lots Avenue IRT Lexington Avenue Hattı link=4 (New York metrosu) Lexington Avenue Express Woodlawn - Crown Heights–Utica Avenue/New Lots Avenue link=5 (New York metrosu) Lexington Avenue Express Eastchester–Dyre Avenue/Nereid Avenue - Flatbush Avenue–Brooklyn College/New Lots Avenue link=6 (New York metrosu) 25px Lexington Avenue Local Pelham Bay Park Express Pelham Bay Park/Parkchester - Brooklyn Bridge–City Hall IRT Flushing Hattı link=7 (New York metrosu) 25px Flushing Local Flushing Express Flushing–Main Street - 34th Street–Hudson Yards Shuttle Hattı 25px 42nd Street Shuttle Times Square - Grand Central BMT/IND (Division B) IND Eighth Avenue Hattı link=A (New York metrosu) Eighth Avenue Express Inwood–207 Street - Ozone Park–Lefferts Boulevard/Far Rockaway–Mott Avenue/Rockaway Park–Beach 116th Street link=C (New York metrosu) Eighth Avenue Local 168th Street - Euclid Avenue link=E (New York metrosu) Eighth Avenue Local Jamaica Center–Parsons/Archer - World Trade Center IND Sixth Avenue Hattı link=B (New York metrosu) Sixth Avenue Express Bedford Park Boulevard/145th Street - Brighton Beach link=D (New York metrosu) Sixth Avenue Express Norwood–205th Street - Coney Island–Stillwell Avenue link=F (New York metrosu) Queens Boulevard Express/Sixth Avenue Local Jamaica–179th Street - Coney Island–Stillwell Avenue link=M (New York metrosu) Queens Boulevard/Sixth Avenue Local Forest Hills–71st Avenue - Middle Village–Metropolitan Avenue IND Crosstown Hattı link=G (New York metrosu) Brooklyn-Queens Crosstown Court Square - Church Avenue IND Second Avenue Hattı link=T (New York metrosu) Second Avenue Local 125th Street - Hanover Square BMT Nassau Street Hattı link=J/Z (New York metrosu) Nassau Street Local Jamaica Center–Parsons/Archer - Broad Street link=J/Z (New York metrosu) Nassau Street Express Jamaica Center–Parsons/Archer - Broad Street BMT Canarsie Hattı link=L (New York metrosu) 14th Street–Canarsie Local Eighth Avenue - Canarsie–Rockaway Parkway BMT Broadway Hattı link=N (New York metrosu) Broadway Express Astoria–Ditmars Boulevard/96th Street - Coney Island–Stillwell Avenue link=Q (New York metrosu) Second Avenue/Broadway Express/Brighton Local 96th Street - Coney Island–Stillwell Avenue link=R (New York metrosu) Broadway Local Forest Hills–71st Avenue - Bay Ridge–95th Street 25px Broadway Local Astoria–Ditmars Boulevard - Whitehall Street–South Ferry Shuttle Hattı 25px Franklin Avenue Shuttle Franklin Avenue - Prospect Park link=Rockaway Park Shuttle Rockaway Park Shuttle Broad Channel - Rockaway Park–Beach 116th Street == Ayrıca bakınız == * 1984 New York City Metrosu Silahlı Saldırısı == Kaynakça == == Dış bağlantılar == *