Doğu Asya

thumbnail|350px|Doğu Asya'nın konumu Doğu Asya, Asya kıtasının doğu bölgesidir. Çin, Tayvan, Japonya, Kore (Kuzey Kore ve Güney Kore), Uzak Doğu Rusya ve bazen Moğolistan ülkelerini kapsar, ancak Moğolistan genellikle Orta Asya kapsamına girer. 1,5 milyar kişi nüfusu ile toplam dünya nüfusunun dörtte biri Doğu Asya'da yaşamaktadır ve ortalama nüfus yoğunluğu km başına 131 kişi olması nedeniyle bölgenin nüfus yoğunluğu, dünyanın ortalama nüfus yoğunluğundan üç kat daha büyük. Bölgenin başkentleri Pekin (Çin), Taipei (Tayvan), Tokyo (Japonya), Pyongyang (K. Kore), Seul (G. Kore), Habarovsk (Uzak Doğu Rusya bölgesi) ve Ulan Batur (Moğolistan). Pekin, Seul ve Tokyo dışında Doğu Asya bölgesinin en büyük şehirleri Osaka, Şanghay, Guangzhou, Shenzhen ve Nagoya şehirleridir. == Ekonomi == Gümrük bölgesi GSYİH nominal milyar ABD doları (2017) Kişi başına GSYH nominal USD (2017) GSYİH PPP milyar ABD doları (2017) Kişi başına GSYH PPP USD (2017) 12,014.610 8,643.107 23,159.107 16,660.269 IMF listesinde "Hong Kong SAR" (Hong Kong Özel İdari Bölgesi) olarak geçer. 341.659 46,109.124 454.912 61,393.316 IMF listesinde "Macao SAR" (Makao Özel İdari Bölgesi) olarak geçer. 49.802 77,451.287 71.778 111,629.024 4,872.135 38,439.517 5,428.813 42,831.523 N/A N/A N/A N/A 1,538.030 29,891.255 2,029.032 39,433.779 11.135 3,639.894 39.704 12,978.557 579.302 24,576.665 1,185.480 50,293.541 == Bölgesel veri == === Etimoloji === Bayrak Yaygın isim Resmi isim ISO 3166 Ülke Kodu Türkçe Yerel dildeki ismi Türkçe Yerel dildeki ismi ISO Kısa ismi Alpha-2 Kodu Alpha-3 Kodu Sayısal Çin Çin Halk Cumhuriyeti Çin CN CHN 156 Hong Kong Hong Kong Çin Halk Cumhuriyeti Özel İdari Bölgesi Hong Kong HK HKG 344 Makao Makao Çin Halk Cumhuriyeti Özel İdari Bölgesi Makao MO MAC 446 Japonya Japonya Japonya JP JPN 392 Moğolistan Moğolistan （） Moğolistan MG MNG 496 Kuzey Kore Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti Kore (Demokratik Halk Cumhuriyeti) KP PRK 408 Güney Kore Kore Cumhuriyeti Kore (Cumhuriyeti) KR KOR 410 Tayvan1949'dan 1971'e kadar ÇC "Çin" veya "Milliyetçi Çin" olarak anıldı. Çin Cumhuriyeti Tayvan (Çin eyaleti) TW TWN 158 === Demografik === Devlet/Eyalet Alan km2 Nüfus (2016) Km2 başına nüfus yoğunluğu İGE Başkent 9,640,011ÇHC'nin hükûmet kontrolü altındaki tüm bölgeleri ("Güney Tibet" ve tartışmalı adalar hariç) içerir. 1,403,500,365 138 0.752 Beijing 1,104 7,302,843 6,390 0.933 Beijing 30 612,167 18,662 0.909 Beijing 377,930 127,748,513 337 0.909 Tokyo 120,538 25,368,620 198 0.733 PyongyangSeul, Kuzey Kore'nin 1948'den 1972'ye dek jüri başkentiydi. 100,210 50,791,919 500 0.903 Seul 1,564,100 3,027,398 2 0.741 Ulaan Batur 36,188 23,556,706 639 0.885 TaipeiTaipei, ÇC’nin hükûmet yönetmeliğidir. Anayasal olarak, ÇC için atanmış hiçbir resmi sermaye bulunmamaktadır. === Etnik gruplar === Etnik köken Yerel ad Nüfus Dil(ler) Yazma sistem(leri) Büyük nüfuslu eyaletler/bölgeler* Fiziksel görünüş Han/Çinliler veya 1,260,000,000CIA Factbook : "Han Chinese 91.6%" out of a reported population of 1,379 billion (July 2017 est.) Çince, Mandarin, Kantonca, Wu, Hokkien, Hakka, Gan, Xiang vb. Basitleştirilmiş Çin yazısı, Geleneksel Çin yazısı ( ) küçükresim Yamato/Japonlar 125,117,000 Japonca Han karakterleri (Kanji), Katakana, Hiragana küçükresim Koreliler 79,432,225 Korece Hangul, Han karakterleri (Hanja) küçükresim Bai 1,858,063 Bai, Güneydoğu Mandarin Basitleştirilmiş Çin yazısı, Latin alfabesi küçükresim Hui 10,586,087 Kuzeydoğu Mandarin, diğer Çin Lehçeleri, Huihui dili vb. Basitleştirilmiş Çin yazısıHui halkı ayrıca dini alanda Arap alfabesini kullanır; ayrıca bakınız: Xiao'erjing. küçükresim Moğollar Монголчууд/ Монгол/ 8,942,528 Moğolca Moğol alfabesi, Kiril alfabesi küçükresim Zhuanglar /Zhuangca: Bouxcuengh 18,000,000 Zhuangca, Güneybatı Mandarin vb. Basitleştirilmiş Çin yazısı, Latin alfabesi küçükresim Uygurlar ئۇيغۇر 15,000,000+ Uygurca Arap alfabesi (Uygur Arap Yazısı), Kiril alfabesi ayrıca Khotons . küçükresim Mançular /Mançuca: 10,422,873 Kuzeydoğu Mandarin, Mançuca (tehlikede) vb. Basitleştirilmiş Çin yazısı, Moğol alfabesi küçükresim Hmong/Miao Ghaob Xongb/Hmub/Mongb 9,426,007 Hmong, Güneybatı Mandarin Latin alfabesi, Basitleştirilmiş Çin yazısı küçükresim Tibetliler 6,500,000 Tibetçe, Rgyal Rong, Rgu vb. Tibet alfabesi küçükresim Yi / 8,714,393 Çeşitli Loloish, Güneybatı Mandarin Yi alfabesi, Basitleştirilmiş Çin yazısı küçükresim Tujia 8,353,912 Tujia dili Basitleştirilmiş Çin yazısı küçükresim Kam Gaeml 2,879,974 Gaeml Basitleştirilmiş Çin yazısı, Latin alfabesi küçükresim Tu /Monguor 289,565 Tu, Kuzeybatı Mandarin Basitleştirilmiş Çin yazısı küçükresim Daur / 131,992 Daur, Kuzeydoğu Mandarin Mongol script, Basitleştirilmiş Çin yazısı küçükresim Tayvan Aborjinleri Pangcah, etc. 533,600 Avustronezya dilleri (Amis, Yami) vb. Latin alfabesi, Geleneksel Çin yazısı küçükresim Ryukyulular 1,900,000 Japonca, Ryukyuca Han karakterleri (Kanji), Katakana, Hiragana küçükresim Ainular 200,000 Japonca, Ainuca Han karakterleri (Kanji), Katakana, Hiragana küçükresim == Şehirler ve kasabalar == Dosya:Taipei skyline sunset 2017.jpg|Taipei, Çin Cumhuriyeti'nin başkentidir ve Tayvan'da büyük bir yüksek teknoloji sanayi bölgesi kurmaktadır. Dosya:The Forbidden City - View from Coal Hill.jpg|Pekin, Çin Halk Cumhuriyeti'nin başkenti ve kuzey Çin'deki en büyük metropoldür. Dosya:Shanghai skyline at night, panoramic. China, East Asia-2.jpg|Şangay, Çin'deki en büyük ve dünyanın en büyük şehirlerinden biridir ve dünyanın en yoğun konteyner limanına sahip küresel bir finans merkezi ve ulaşım merkezidir. Dosya:Guangzhou dusk panorama.jpg|Guangzhou, Güney Çin'in en önemli şehirlerinden biridir. 2.200 yıldan fazla bir geçmişe sahip olan ve deniz İpek Yolu'nun önemli bir bitiş tarihi olmuş ve günümüzde büyük bir liman ve ulaşım merkezi olarak hizmet vermeye devam etmektedir. Dosya:XiAn qujiang.jpg|Xi'an veya Chang'an, en önemli hanedanların birkaçının altında yer alan Çin'in Dört Büyük Antik Başkentinin en eskisidir. Doğu Asya'da önemli bir kültürel etkiye sahiptir. Dosya:Hong Kong Night Skyline2.jpg|Hong Kong, dünyanın önde gelen küresel finans merkezlerinden biridir ve kozmopolit bir metropol olarak bilinir. Dosya:Shibuya District at Night 2015-04 (17806976882).jpg|Tokyo, Japonya'nın başkentidir ve hem büyükşehir nüfusunda hem de ekonomide, dünyanın en büyük şehirlerinden biridir. Dosya:Osaka Castle 02bs3200.jpg|Osaka, Japonya'nın en büyük ikinci büyükşehir bölgesidir. Dosya:150124 At Yasakakamimachi Kyoto Japan01n.jpg|Kyoto, bin yıldan fazla bir süredir Japonya'nın imparatorluk başkentiydi. Dosya:Gangnam Seoul January 2009.jpg|Seul, dünyanın en büyük şehirlerinden biri olan ve önde gelen bir küresel teknoloji merkezi olan Güney Kore'nin başkentidir. Dosya:Pyonyang from Yanggakdo.jpg|Pyongyang, Kuzey Kore'nin başkentidir ve Kore Yarımadası'nda önemli bir metropoldür. Dosya:Gandan Monastery 24.JPG|Ulaanbaatar, 2008 yılı itibarıyla 1 milyon nüfusa sahip Moğolistan'ın başkentidir. == Dipnot == == Kaynakça == == Ayrıca bakınız ==