İstanbul'un ilçeleri

İstanbul ilinin, Türkiye Büyük Millet Meclisinde, 6 Mart 2008 tarihinde kabul edilen ve 22 Mart 2008 tarihli Resmî Gazete'de yayınlanan 5747 sayılı yasa uyarınca 39 ilçesi vardır. Bunlardan 25'i Avrupa Yakası'nda; 14'ü ise Anadolu Yakası'nda bulunur. Avrupa Yakası'nda yer alan ilçeler için telefon alan kodu 212, Anadolu Yakası'nda yer alan ilçeler içinse 216'dır. İlk belediye benzeri teşkilâtın 1855 yılında Şehremaneti adıyla kurulduğu İstanbul'da, Cumhuriyet sonrası belediye hizmetleri uzun süre Valilik tarafından verildi. 3 Nisan 1930'da çıkarılan 1580 sayılı belediyeler yasasıyla İstanbul, 10'u il belediyesi sınırlarına dâhil olan toplam 16 şubeye bölündü. Aynı yasayla şehremaneti ve şehremini gibi terimler de kullanımdan kalktı. 1950'li yıllara kadar aynı şekilde yönetilen İstanbul'da ilk olarak 1954 yılında Şişli, 1957 yılında ise Zeytinburnu'nun ilçe olmasıyla idarî sınırlarda ilk değişiklikler yaşandı. Giderek genişleyen şehir sınırları ve artan nüfuslar nedeniyle bunu izleyen yıllarda yeni değişiklikler görüldü. 1963 yılında Gaziosmanpaşa; 1987 yılında Büyükçekmece, Kâğıthane, Pendik ve Ümraniye; 1989 yılında Küçükçekmece; 1990 yılında Bayrampaşa; 1992 yılında Avcılar, Bağcılar, Bahçelievler, Güngören, Maltepe Tuzla, Sultanbeyli; 1993 yılında ise Esenler bağlı bulundukları ilçelerden koparılarak bağımsız ilçeler hâline getirildiler. Son olarak 2008 yılında Arnavutköy, Ataşehir, Başakşehir, Beylikdüzü, Çekmeköy, Esenyurt, Sancaktepe ve Sultangazi'nin de ilçe statüsüne kavuşmasıyla birlikte İstanbul iline bağlı 39 ilçe, 963 mahalle bulunmaktadır. Tüm ilçeler, 22 Temmuz 2004 tarihinde Resmî Gazete'de yayınlanan yasayla İstanbul Büyükşehir Belediyesi hizmet alanı içine dâhil edilmiştir. Yapılan düzenlemeyle il sınırları içindeki tüm belde belediyeleri de feshedildi. __TOC__ == İstanbul iline bağlı ilçeler == === Adlarına göre === Haritadaki yeri Adı Bulunduğu yaka Nüfusu Yüzölçümü (km2) Mahalle 200px Adalar Anadolu Yakası 16.033 11,05 5 İstanbul'un güneyinde yer alan takımadadan oluşur. Takımadada 4'ü meskûn, toplam 9 ada vardır. Nüfus bakımından İstanbul'un en küçük ilçesidir. İldeki en eski ilçelerden olup adaya bağlı köy ya da belde yoktur. Marmara Denizi'yle çevrili olan adalara ulaşım, düzenli vapur seferleriyle sağlanır. Tarih ve doğa turizmi açısından önem taşımaktadır. 200px Arnavutköy Avrupa Yakası 296.709 506,48 38 İstanbul'da 2008 yılında yapılan düzenlemeyle 6 ayrı ilk kademe belediyesi birleştirilerek kurulmuştur. İstanbul'un yüzölçümü bakımından 4. büyük ilçesidir. Kuzeyde Karadeniz'e kıyısı vardır. Komşuları batıda Çatalca, doğuda Eyüpsultan, güneydoğuda Başakşehir, güneyde Esenyurt ve güneybatıda Büyükçekmece'dir. 200px Ataşehir Anadolu Yakası 422.594 25,87 17 2008 yılındaki düzenlemeyle ilçe statüsüne kavuşmuştur. Üsküdar'a bağlı 3, Kadıköy'e bağlı 7, Ümraniye'ye bağlı 3, Samandıra'ya bağlı 1 mahallenin birleştirilmesiyle oluşturulmuştur. Güneybatıda Kadıköy, batıda Üsküdar, kuzeyde Ümraniye, güneyde Maltepe ve doğuda Sancaktepe ilçeleriyle komşudur. 200px Avcılar Avrupa Yakası 436.897 41,92 10 1992 yılında Küçükçekmece'den ayrılarak ilçe hâline getirildi. TEM ve D100 karayollarının içinden geçtiği ilçede köy yerleşimi bulunmamaktadır. Doğusunda Küçükçekmece Gölü; güneyinde Marmara Denizi; batısında Beylikdüzü ve Esenyurt; kuzeyinde ise Başakşehir ile komşudur. Özellikle Küçükçekmece Gölü kıyılarında ve kuzey kesimlerde geniş boş düzlükler vardır. 200px Bağcılar Avrupa Yakası 737.206 22,40 22 1992 yılında Bakırköy'den ayrılarak ilçe yapılan yerlerden biridir. 70'li yıllara değin yalnızca birkaç köye ev sahipliği yapan Bağcılar bu dönemden sonra iç göç patlamasıyla düzensiz büyüdü. Bugün en önemli karayollarının içinden geçtiği Bağcılar, İstanbul'un en kalabalık üçüncü ilçesidir. Güneyinde Bahçelievler; kuzeyinde askerî bölge ve Başakşehir; doğusunda Esenler ve Güngören, batısında Küçükçekmece ile komşudur. 200px Bahçelievler Avrupa Yakası 592.371 16,57 11 1992 yılında bağlı bulunduğu Bakırköy'den ayrılarak ilçe yapılan Bahçelievler D-100 karayoluna ve havalimanına yakınlığı nedeniyle hızla gelişmiştir. Denize kıyısı olmayan ilçenin güneyinde Bakırköy; kuzeyinde Bağcılar; doğusunda Güngören ve batısında Küçükçekmece ilçeleri yer alır. 200px Bakırköy Avrupa Yakası 226.229 29,65 15 İstanbul'un en köklü ilçelerinden biri olan Bakırköy, 1992 yılındaki düzenlemelere değin İstanbul'un en büyük ilçelerindendi. Günümüzdeki biçimini 1992'de alan ilçenin güneyinde Marmara Denizi; kuzeyinde Küçükçekmece, Bahçelievler, Güngören; batısında Küçükçekmece Gölü; doğusunda ise Zeytinburnu yer alır. 200px Başakşehir Avrupa Yakası 469.924 104,48 10 İstanbul'daki en yeni yerleşim bölgelerinden olan Başakşehir'de toplukonut uygulamaları yoğunluk gösteriyordu. Bölgenin giderek artan nüfusu göz önüne alınarak 2008 yılında çevre ilçelerden alınan bazı mahallelerle Başakşehir ilçesi oluşturuldu. İlçenin kuzeyinde Arnavutköy; kuzeydoğusunda Eyüpsultan; doğusunda Sultangazi ve Esenler; güneyinde Bağcılar, Küçükçekmece ve Avcılar; batısında ise Esenyurt ilçesi vardır. 200px Bayrampaşa Avrupa Yakası 269.950 9,5 11 1990 yılında Eyüpsultan'dan ayrılarak ilçe hâline getirildi. Tarihî yarımadaya yakınlığı nedeniyle hızla büyüyen Bayrampaşa Topkapı'dan kaldırılan İstanbul Otogarı'nın da yeni adresi oldu. Batısında Esenler; güneyinde Zeytinburnu; doğusunda Eyüpsultan ve kuzeyinde Gaziosmanpaşa ile komşudur. 200px Beşiktaş Avrupa Yakası 176.513 18,04 23 İstanbul'un en seçkin semtlerinden olan Beşiktaş 1930 yılında Beyoğlu'ndan ayrılarak ilçe yapıldı. Pek çok Osmanlı yapısına ev sahipliği yapan ilçe İstanbul'un ulaşım, eğitim ve ticaret alanında en işlek noktalarındandır. Doğusunda ve güneyinde İstanbul Boğazı; batısında Şişli ve Kâğıthane; kuzeybatısında Şişli (Ayazağa); kuzeyinde ise Sarıyer ile komşudur. 200px Beykoz Anadolu Yakası 246.110 310,36 45 1930'a değin Üsküdar'a bağlı olan Beykoz bu tarihte ayrı ilçe yapıldı. İç göç ile hızla büyüyen Beykoz'da bugün yerleşimin genelde Boğaz kıyılarında yoğunlaştığı görülmektedir. İç kesimlerde çok sayıda köye de ev sahipliği yapan Beykoz'un kuzeyinde Karadeniz; doğusunda Şile; güneyinde Çekmeköy, Ümraniye ve Üsküdar; batısında ise İstanbul Boğazı yer alır. 200px Beylikdüzü Avrupa Yakası 365.572 37,74 10 2008 yılındaki düzenlemelerle ilçe hâline getirilen Beylikdüzü büyük ölçüde Büyükçekmece ilçesine bağlı belde belediyelerinin derlenmesiyle oluşturuldu. Bu nedenle birbirinden kopuk bir yapılanmanın göze çarptığı ilçenin güneyinde ve batısında Marmara Denizi; kuzeybatısında Büyükçekmece; kuzeyinde Esenyurt; doğusunda ise Avcılar ilçesi bulunur. 200px Beyoğlu Avrupa Yakası 226.396 8,96 45 İstanbul'un en köklü ilçelerinden olan Beyoğlu Eski İstanbul'da Suriçi'nin ardından ikinci bir şehir merkezi durumundaydı. O dönemde gayrimüslim nüfusun yoğun yaşadığı Beyoğlu, kentte kültür ve sanatın merkeziydi. Bugün de İstanbul'un en işlek merkezlerine ev sahipliği yapan Beyoğlu ilçesinin doğusunda İstanbul Boğazı; güneyinde ve batısında Haliç (Eyüpsultan); kuzeyinde Şişli ve Kâğıthane; kuzeydoğusunda ise Beşiktaş ilçesi vardır. 200px Büyükçekmece Avrupa Yakası 257.362 157,68 24 Büyükçekmece Gölü'nün Marmara Denizi'yle birleştiği bölgede gelişen Büyükçekmece, 1987 yılında Çatalca'dan ayrılarak ilçe hâline getirildi. Kuzeye gittikçe yerleşim seyrekleşir ve geniş boş düzlükler başlar. İlçenin merkezinde Büyükçekmece Gölü; güneyinde Marmara Denizi; batısında Silivri; kuzeybatısında ve kuzeyinde Çatalca; kuzeyinde Arnavutköy; doğusunda Beylikdüzü ve Esenyurt vardır. 200px Çatalca Avrupa Yakası 74.975 1.040,42 39 İstanbul'un yüzölçümü olarak en büyük ilçesi olan Çatalca Osmanlı döneminde de ayrı bir kazaydı. Nüfus olarak Adalar ve Şile'den sonra İstanbul'un en seyrek nüfuslu ilçelerinden biridir. Batısında Tekirdağ ili ve Silivri; kuzeyinde Karadeniz; güneyinde Büyükçekmece ve doğusunda Arnavutköy'le komşudur. 200px Çekmeköy Anadolu Yakası 273.658 148,02 21 Ömerli, Alemdağ ve Taşdelen beldelerinin bir araya getirilmesiyle 2008 yılında oluşturulan Çekmeköy ilçesinin doğusunda Şile ve Ömerli Baraj Gölü; kuzeyinde Beykoz; batısında Ümraniye; güneyinde Sancaktepe ilçesi yer alır. İlçe topraklarının büyük bölümünü engebeli topraklar oluşturur. 200px Esenler Avrupa Yakası 446.276 18,51 17 Cumhuriyet dönemine değin büyük Rum köylerine ev sahipliği yapan Esenler önceleri Bakırköy'e bağlıyken Güngören ilçe yapılınca buraya katıldı. Daha sonra 1993 yılında ayrı bir ilçe hâline getirilen Esenler'in batısında Bağcılar; güneyinde Güngören; doğusunda Bayrampaşa; güneydoğusunda Zeytinburnu; kuzeydoğusunda Gaziosmanpaşa ve Sultangazi; kuzeyinde ise Başakşehir ilçesi bulunur. 200px Esenyurt Avrupa Yakası 957.398 43,12 43 Kıraç, Yakuplu, Avcılar ve Bahçeşehir'e bağlı mahallelerin derlenmesiyle 2008 yılında ilçe hâline getirilen Esenyurt önemli karayollarının birleştiği bir noktada yer alır. Batısında Büyükçekmece; doğusunda Avcılar; güneyinde Beylikdüzü; kuzeyinde Başakşehir ve Arnavutköy ile komşudur. İstanbul'un en kalabalık ilçesidir. 200px Eyüpsultan Avrupa Yakası 405.845 228,14 29 1936 yılında Fatih ve Beyoğlu ilçelerine bağlı bölgelerin birleştirilmesiyle kurulan Eyüpsultan ilçesi İstanbul'un önemli tarihî merkezlerinden biridir. Karadeniz kıyılarına kadar uzansa da Eyüpsultan'da nüfus Haliç çevresinde yoğunlaşmıştır. O-2 yolunun kuzeyinde yerleşim hemen hemen kesilir. İlçenin güneyinde Beyoğlu, Haliç, Gaziosmanpaşa, Bayrampaşa ve Kâğıthane; doğusunda Sarıyer (Ayazağa dahil); batısında Arnavutköy, Sultangazi ve Başakşehir; kuzeyinde Karadeniz vardır. 200px Fatih Avrupa Yakası 396.594 15,93 57 Cumhuriyetin ilk yıllarında Suriçi'nde yalnızca İstanbul merkez ilçesi varken, daha sonra görev alanı Fatih ve Eminönü olmak üzere ikiye bölündü. 2008 yılında Eminönü ilçesi feshedilerek Fatih'e katıldı ve tarihî yarımadada yine tek bir ilçe oluşturuldu. İstanbul'un tarihî merkezi olan Fatih ilçesi turizm ve ekonominin en canlı olduğu noktalardandır. Kuzeyinde Haliç; güneyinde Marmara Denizi, doğusunda İstanbul Boğazı; batısında Zeytinburnu ve Eyüpsultan ilçeleriyle komşudur. 200px Gaziosmanpaşa Avrupa Yakası 487.778 11,67 16 Gaziosmanpaşa ilçesi 1963 yılında Eyüpsultan ve Çatalca ilçelerinden alınan bölgelerin birleştirilmesiyle oluşturuldu. 2008 yılına değin İstanbul'un nüfus bakımından en büyük ilçesi olan Gaziosmanpaşa bu tarihte bölündü ve iki yeni ilçe ortaya çıktı. Böylece en küçük ilçelerden biri olan Gaziosmanpaşa'nın komşuları doğuda Eyüpsultan; kuzeyde Sultangazi; batıda Esenler ve Bayrampaşa; güneyde Zeytinburnu'dur. 200px Güngören Avrupa Yakası 280.299 7,17 11 1992 yılında Bakırköy'den ayrılarak kurulan Güngören, İstanbul'un en küçük yüzölçümlü ilçesidir. Önceleri yalnızca birkaç köyden ibaret olan Güngören bölgesi önceleri Balkanlardan aldığı göçle, daha sonra iç göçlerle giderek büyüdü. İlçenin batısında Bahçelievler ve Bağcılar; doğusunda Esenler ve Zeytinburnu; güneyinde Bakırköy ilçesi yer alır. 200px Kadıköy Anadolu Yakası 481.983 25,07 21 İstanbul'da Anadolu Yakası'nın en eski yerleşim birimlerinden olan Kadıköy bugün de yakanın en işlek noktası durumundadır. Pek çok nezih semte ev sahipliği yapan Kadıköy'de Osmanlı döneminden kalma yapılara rastlanır. İlçenin batısında ve güneyinde Marmara Denizi; kuzeyinde Üsküdar; doğusunda Ataşehir; güneydoğusunda Maltepe ilçeleri yer alır. 200px Kâğıthane Avrupa Yakası 442.415 14,83 19 1987 yılında Şişli'den ayrılarak ayrı ilçe yapılan Kâğıthane O-1 ve O-2 yolları arasında kuruludur. Engebeli bir arazi üstüne yayılan ilçe son yıllarda iç göçle büyük nüfus artışı yaşamıştır. Batısında Eyüpsultan; güneyinde Beyoğlu ve Şişli; kuzeyinde Sarıyer; doğusunda Şişli ve Beşiktaş ilçeleriyle komşudur. 200px Kartal Anadolu Yakası 474.514 38,54 20 Kartal, 1928 yılında bağlı bulunduğu Üsküdar'dan ayrılarak ilçe hâline getirildi. 1987'de Pendik'in, 1992'de Sultanbeyli ve Maltepe'nin, 2008'de Ataşehir ve Sancaktepe'nin ilçe yapılmasıyla son biçimini aldı. İlçenin güneyinde Marmara Denizi ve açıkta Adalar; doğusunda Pendik; batısında Maltepe; kuzeyinde Sancaktepe ve Sultanbeyli ilçeleri bulunur. 200px Küçükçekmece Avrupa Yakası 789.633 37,51 21 D100 ve TEM otoyolları arasında kalan Küçükçekmece adını kıyılarında kurulduğu lagün gölünden almıştır. 1989 yılında Bakırköy'den ayrılarak ayrı ilçe durumuna getirilmiştir. Batısında Küçükçekmece Gölü ve Avcılar; güneyinde Marmara Denizi ve Bakırköy; doğusunda Bahçelievler ve Bağcılar; kuzeyinde Başakşehir ilçesi vardır. 200px Maltepe Anadolu Yakası 515.021 53,06 18 Maltepe, 1992 yılında Kartal'dan ayrılarak ilçe yapıldı. Kadıköy'e yakınlığı ile hızla gelişme olanağı bulan ilçenin kuzey kesimlerinde boş araziler görülür. 2008 yılında Sancaktepe'nin ilçe yapılmasıyla bir miktar toprak ve nüfus düşüşü yaşamıştır. İlçe, batıda ve güneybatıda Marmara Denizi ve açıklarda Adalar; doğuda ve güneydoğuda Kartal; kuzeydoğuda Sancaktepe; kuzeyde Ataşehir ve kuzeybatıda Kadıköy ile komşudur. 200px Pendik Anadolu Yakası 726.481 180,20 36 Pendik 1987 yılında Kartal'dan ayrılarak ilçe hâline getirildi. Yerleşimin genel olarak O-4 otoyolunun güneyinde yoğunlaştığı ilçenin kuzeyinde köy yerleşimleri görülür. İlçe; doğuda Tuzla; güneyde Marmara Denizi; batıda Kartal ve Sultanbeyli; kuzeybatıda Sancaktepe; kuzeyde Ömerli Baraj Gölü ve Şile; kuzeydoğuda Kocaeli iliyle komşudur. 200px Sancaktepe Anadolu Yakası 456.861 61,87 19 2008 yılında, bölgedeki belde belediyelerinin birleştirilmesi ve çevre ilçelerden mahalle eklenmesiyle kurulan Sancaktepe ilçesi İstanbul'un Anadolu Yakası'ndadır. Kuzeyinde Çekmeköy; batısında Ümraniye; Ataşehir ve Maltepe; güneyinde Kartal; güneydoğusunda Sultanbeyli; doğusunda Ömerli Baraj Gölü ve Pendik ilçeleriyle komşudur. 200px Sarıyer Avrupa Yakası 335.298 151,26 38 Sarıyer, Avrupa Yakası'nda Boğaziçi'nin en kuzeydeki ilçesidir. Yerleşimin kıyı şeridi boyunca yoğunlaştığı Sarıyer, İstanbul'un en tarihî semtlerine ev sahipliği yapar. Doğusunda ve kuzeyinde köy yerleşimleri bulunur. 2. Boğaz köprüsünün ilçeden geçmesiyle, ilçenin büyümesi ivme kazanmıştır. Kuzeyinde Karadeniz; doğusunda İstanbul Boğazı; batısında Eyüpsultan; güneybatısında Kâğıthane; güneyinde Beşiktaş ilçeleriyle komşudur. 200px Silivri Avrupa Yakası 200.215 869,51 35 Yüzölçümü olarak İstanbul'un en büyük ikinci ilçesi olan Silivri, Çatalca'yla birlikte İstanbul'un en batısında yer alan iki ilçeden biridir. İlçe merkezi deniz kıyısında yer alır. Bununla birlikte çok sayıda köy yerleşimi de vardır. Batısında Tekirdağ ili; güneyinde Marmara Denizi; kuzeyinde ve batısında Çatalca; güneydoğusunda Büyükçekmece yer alır. 200px Sultanbeyli Anadolu Yakası 343.318 28,86 15 İstanbul'da Anadolu Yakası'nda yer alan Sultanbeyli, 90'lı yıllara değin küçük bir yerleşim birimi iken iç göç patlamasıyla düzensiz büyüdü. Hızla artan nüfus nedeniyle 1992 yılında bağlı bulunduğu Kartal'dan ayrılarak ayrı ilçe yapıldı. Bir bölümü devlet ormanlarıyla kaplı olan ilçenin komşuları doğuda ve güneyde Pendik; batıda ve kuzeyde Sancaktepe; güneybatıda ise Kartal'dır. 200px Sultangazi Avrupa Yakası 537.488 36,24 15 Sultangazi, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alır. 1970'lerin ortasına kadar birkaç binadan ibaret bir köy olan ve iki mahalle dışında Gaziosmanpaşa ilçesine bağlı bulunan ilçe, daha sonra Bulgaristan'dan ve doğu illerinden gelen nüfus ile hızla büyüdü. 2008 yılında belediye tüzel kişiliğine kavuşan ilçe, Gaziosmanpaşa'ya bağlı 14, Eyüpsultan ve Esenler'e bağlı birer mahallenin katılımıyla kuruldu. İlçe, kuzey ve doğuda Eyüpsultan'a; O2 yolunun sınırı belirlediği güney ve güneydoğuda Gaziosmanpaşa'ya; batıda Başakşehir'e ve güneybatıda Esenler'e komşudur. 200px Şile Anadolu Yakası 37.904 781,73 62 Karadeniz kıyısında kurulu olan Şile, yüzölçümü bakımından Anadolu Yakası'ndaki en büyük ilçedir fakat nüfus olarak il genelinde Adalar'dan sonra en düşük nüfuslu ikinci ilçedir. Çok sayıda köyü bulunan ilçede İstanbul'un önemli su havzalarından Darlık ve Ömerli barajları da yer alır. Kuzeyinde Karadeniz; batısında Beykoz ve Çekmeköy; güneybatısında Ömerli Barajı ve Pendik; güneyinde ve doğusunda Kocaeli ili vardır. 200px Şişli Avrupa Yakası 266.793 34,98 25 1954 yılında bağlı bulunduğu Beyoğlu'ndan ayrılarak ilçe yapılan Şişli, 1987 yılına dek Kâğıthane'yi de kapsıyordu. İlçe, Kâğıthane'nin ayrılmasıyla ikiye bölündü ve iki parça arasında bağlantı kalmadı. 2012 senesinde kuzey kısmının Sarıyer ilçesine bağlanması kararlaştırıldı ve 2014'te de resmen Sarıyer'e bağlandı. İlçenin komşuları kuzeyde ve batıda Kâğıthane; doğuda Beşiktaş; güneyde Beyoğlu'dur. 200px Tuzla Anadolu Yakası 273.608 123,86 17 İstanbul'un Anadolu Yakası'ndaki en uç ilçelerinden olan Tuzla, Marmara Denizi kıyısında yer alır. İlçede yerleşim de kıyı bölgelerde yoğunlaşmıştır. 1992 yılında Pendik'ten ayrılarak ilçe yapılan Tuzla'nın batısında ve kuzeyinde Pendik; güneyinde Marmara Denizi; doğusunda banliyö olarak bitişik durumda olduğu Kocaeli ilinin Çayırova ve Darıca ilçeleri vardır. 200px Ümraniye Anadolu Yakası 713.803 45,30 38 1960'lardan sonra nüfus patlaması yaşayan Ümraniye'de ilk belediye teşkilâtı 1963'te kuruldu ancak 1980'deki askerî müdahalede bu belediye feshedilerek Üsküdar'a bağlandı. Daha sonra 1987'de bu kez ilçe olarak Üsküdar'dan ayrıldı. Ataşehir, Sancaktepe ve Çekmeköy'ün 2008'de ilçe yapılmasıyla küçüldü. Ümraniye'nin komşuları batıda Üsküdar; güneyde Ataşehir; doğuda Sancaktepe ve Çekmeköy; kuzeyde Beykoz'dur. 200px Üsküdar Anadolu Yakası 520.771 35,34 33 İstanbul'un en köklü yerleşim bölgelerinden olan Üsküdar cumhuriyetin ilk yıllarında Anadolu Yakası'nın tümünü kapsayan ayrı bir ildi. 1926'da İstanbul'un bir ilçesi hâline getirildi. Üsküdar bugün 15 Temmuz Şehitler Köprüsü'nün geçiş güzergâhı üzerindedir. Batıda ve kuzeyde İstanbul Boğazı'yla; güneyde Kadıköy'le; güneydoğuda Ataşehir'le; doğuda Ümraniye'yle ve kuzeydoğuda Beykoz'la komşudur. 200px Zeytinburnu Avrupa Yakası 283.657 11,31 13 Tarihî yarımadaya yakınlığından ötürü 1940'lı yıllardan başlayarak hızla büyüyen Zeytinburnu, 1957 yılında bağlı bulunduğu Fatih'ten ayrılarak ilçe yapıldı. Küçük yüzölçümlü; ancak yoğun nüfuslu olan ilçe son yıllarda İstanbul'un en önemli ulaşım merkezlerinden biri hâline geldi. Doğuda Fatih'le; kuzeydoğuda Eyüpsultan'la, kuzeyde Bayrampaşa'yla, kuzeybatıda Esenler'le batıda Güngören ve Bakırköy'le, güneyde Marmara Denizi'yle komşudur. === Bulundukları yakaya göre === ;Avrupa Yakası: * Arnavutköy * Avcılar * Bağcılar * Bahçelievler * Bakırköy * Başakşehir * Bayrampaşa * Beşiktaş * Beylikdüzü * Beyoğlu * Büyükçekmece * Çatalca * Eyüpsultan * Esenler * Esenyurt * Fatih * Gaziosmanpaşa * Güngören * Kâğıthane * Küçükçekmece * Sarıyer * Silivri * Sultangazi * Şişli * Zeytinburnu ;Anadolu Yakası: * Adalar * Ataşehir * Beykoz * Çekmeköy * Kartal * Kadıköy * Maltepe * Pendik * Sancaktepe * Sultanbeyli * Şile * Tuzla * Ümraniye * Üsküdar == Nüfus == Güncel Nüfus Değerleri(TÜİK 6 Şubat 2023 verileri) İstanbul İl Nüfusu: 15.907.951 (2022 sonu). İlin yüzölçümü 5.461 km2'dir. İlde km2'ye 2913 kişi düşmektedir. (Yoğunluğun en fazla olduğu ilçe: 41.333 kişi ile Gaziosmanpaşa’dır) İlde yıllık nüfus artış oranı %0,42 olmuştur.. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Şile (%4,32) - Fatih (-%3.93) 6 Şubat 2023 TÜİK verilerine göre 39 İlçe ve belediye, bu belediyelerde toplam 964 mahalle bulunmaktadır. 2022 yılı sonunda İstanbul ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileri İlçe Nüfus 2021 Nüfus 2022 Fark N.Artışı % Mah.Say. Alanı km2 Yoğunluk Adalar 16.372 16.690 318 1,92 5 11 1.517 Arnavutköy 312.023 326.452 14.429 4,52 38 453 721 Ataşehir 427.217 423.127 -4.090 -0,96 17 25 16.925 Avcılar 457.981 452.132 -5.849 -1,29 10 50 9.043 Bağcılar 744.351 740.069 -4.282 -0,58 22 23 32.177 Bahçelievler 605.300 594.350 -10.950 -1,83 11 17 34.962 Bakırköy 228.759 226.685 -2.074 -0,91 15 29 7.817 Başakşehir 503.243 514.900 11.657 2,29 11 107 4.812 Bayrampaşa 274.884 275.314 430 0,16 11 9 30.590 Beşiktaş 178.938 175.190 -3.748 -2,12 23 18 9.733 Beykoz 248.595 247.875 -720 -0,29 45 310 800 Beylikdüzü 398.122 412.835 14.713 3,63 11 39 10.586 Beyoğlu 233.322 225.920 -7.402 -3,22 45 9 25.102 Büyükçekmece 269.160 277.181 8.021 2,94 24 173 1.602 Çatalca 76.131 77.468 1.337 1,74 39 1142 68 Çekmeköy 288.585 296.066 7.481 2,56 21 152 1.948 Esenler 447.116 445.421 -1.695 -0,38 17 19 23.443 Esenyurt 977.489 983.571 6.082 0,62 43 43 22.874 Eyüpsultan 417.360 422.913 5.553 1,32 28 228 1.855 Fatih 382.990 368.227 -14.763 56 15 24.548 Gaziosmanpaşa 493.096 495.998 2.902 0,59 16 12 41.333 Güngören 283.083 282.692 -391 -0,14 11 7 40.385 Kadıköy 485.233 483.064 -2.169 -0,45 21 25 19.323 Kağıthane 454.550 455.943 1.393 0,31 19 15 30.396 Kartal 480.738 483.418 2.680 0,56 20 38 12.722 Küçükçekmece 805.930 808.957 3.027 0,38 21 44 18.385 Maltepe 525.566 528.544 2.978 0,57 18 53 9.973 Pendik 741.895 750.435 8.540 1,15 36 190 3.950 Sancaktepe 474.668 489.848 15.180 3,15 19 63 7.775 Sarıyer 349.968 350.454 486 0,14 38 177 1.980 Silivri 209.014 217.163 8.149 3,83 35 858 253 Sultanbeyli 349.485 358.201 8.716 2,46 15 29 12.352 Sultangazi 543.380 542.531 -849 -0,16 15 37 14.663 Şile 41.627 43.464 1.837 4,32 62 800 54 Şişli 284.294 276.528 -7.766 -2,77 25 10 27.653 Tuzla 284.443 288.878 4.435 1,55 17 138 2.093 Ümraniye 726.758 732.379 5.621 0,77 38 46 15.921 Üsküdar 525.395 524.452 -943 -0,18 33 35 14.984 Zeytinburnu 293.839 292.616 -1.223 -0,42 13 12 24.385 İstanbul 15.840.900 15.907.951 67.051 0,42 964 5.461 2.913 === Yıllara göre ilçe nüfusları === == Konum == Konum Bilgileri İlçe Kuruluş Yılı İçişleri Bakanlığı- İller İdaresi Genel Müdürlüğü Alanı km²Millî Savunma Bakanlığı- Harita Genel Komutanlığı Rakım mt. Merkeze kmKarayolları Genel Müdürlüğü* Ulaşan Yollar Adalar Cumh.önce 11 48 Arnavutköy 2008 453 127 35 Ataşehir 2008 25 79 21 /-K1, -K11, Avcılar 1992 50 85 28 , /-K164 Bağcılar 1992 23 34 17 /, /, Bahçelievler 1992 17 28 16 , /-K185 Bakırköy Cumh.önce 29 26 16 , /-K185 Başakşehir 2008 107 131 23 Bayrampaşa 1990 9 102 9 /-K20, /-K3 Beşiktaş 1930 18 16 6 Beykoz 1928 310 9 24 /-K8, -K3 Beylikdüzü 2008 39 125 34 Beyoğlu 1926 9 82 5 Büyükçekmece 1987 173 2 41 , /-K14, Çatalca 1926 1.142 84 70 /-K14, , Çekmeköy 2008 152 152 33 /-K82, , -K4, Esenler 1993 19 44 13 /-K19, /-K3 Esenyurt 2008 43 126 32 /-K15, Eyüpsultan 1936 228 8 7 /-K3, -K1, , -K5 Fatih 1930 15 33 7 Gaziosmanpaşa 1963 12 113 7 /-K2 Güngören 1992 7 69 13 (Cevizlibağ) Kadıköy 1930 25 32 19 , /-K11 Kağıthane 1987 15 16 10 Kartal 1928 38 6 35 , /-K22 Küçükçekmece 1987 44 72 20 , /-K18 Maltepe 1992 53 8 26 Pendik 1987 190 35 41 , /-K34, Sancaktepe 2008 63 141 30 /-K2, , -K7 Sarıyer 1930 177 81 19 /-K6, -K2 Silivri 1928 858 11 73 /-K111, , /, Sultanbeyli 1992 29 127 33 /-K2-1 Sultangazi 2008 37 158 21 /-K2 Şile Cumh.önce 800 49 76 Şişli 1954 10 111 9 Tuzla 1992 138 9 44 , /-K4 Ümraniye 1987 46 144 18 /-K1, /-K8, , -K17 Üsküdar 1926 35 14 15 , -K12, Zeytinburnu 1957 12 40 11 , -K1 İSTANBUL Cumh.önce 5.461 25 *İlçelerin merkeze uzaklıkları, kaymakamlık ile valilik arasındaki uzaklıktır. == Kaymakamlar == Hâlen görevde olan Vali ve ilçe kaymakamları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. İstanbul İli Görevdeki Vali ve Kaymakamlar İl-İlçe Vali-Kaymakam Adı Sınıfı Adı Doğum tarihi ve yeri Atanma tarihi Öğrenimi Önceki görevi İstanbul 1 Davut GÜL 1974-Horasan 5 Haziran 2023 Yakındoğu-U.İlişkiler/AÜ.(YL) Gaziantep Valisi Adalar 1 Mustafa Ayhan 1970, Aksaray 18 Haziran 2018 Ank.-SBF-Kamu Y./TODAİE (YL)/ Marmara Ü.-Hukuk/Sakarya (Dr.) Mardin Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Arnavutköy 1 Mahmut Hersanlıoğlu 1970, Bitlis 11 Ağustos 2022 İstanbul Ü.-SBF Türkoğlu Kaymakamı Ataşehir 1 İsmail Hakkı Ertaş 1971, Kastamonu 1 Ekim 2018 İstanbul Ü.-SBF-Kamu Y. Adana Vali Yardımcısı Avcılar 1 Kemal İnan ?, Gaziantep 2 Eylül 2019 İstanbul Ü.-SBF-Kamu Y. Gemlik Kaymakamı Bağcılar 1 Abdullah Uçgun 11 Ağustos 2022 Alaşehir Kaymakamı Bahçelievler 1 Mehmet Boztepe 1972, Malatya 11 Ağustos 2022 İst.Ü.-SBF-K.Y./İst.Ü.(YL)/ And.Ü.(Dr) Afyon Vali Yardımcısı Bakırköy 1 Abdullah Köklü ?, Bilecik 11 Ağustos 2022 İstanbul Ü.-SBF-K.Yönt. Çanakkale Vali Y. Başakşehir 1 Uğur Turan 1968, ? 22 Ağustos 2019 Ankara Ü.-SBF-Kamu Y. Turgutlu Kaymakamı Bayrampaşa 1 Soner Şenel 1977, Samsun 4 Eylül 2019 ODTÜ SB ve Kamu Y./ Nottingham(YL)/ABD (Dr.) Akçaabat Kaymakamı Beşiktaş 1 Önder Bakan 1971, Tekirdağ 24 Eylül 2018 İstanbul- SBF-K.Y./Ankara(YL) Göç İdaresi Başkanlığı Daire Başkanı Beykoz 1 Esengül K. Çiçekli 1978, Ankara 27 Temmuz 2020 İstanbul Ü.-İktisat-U.İlişkiler Söğütlü Kaymakamı Beylikdüzü 1 Mustafa Altınpınar 1974, Sivas 25 Ağustos 2019 Ankara- Hukuk/Exeter Ü.(YL)/Portsmouth Ü.(Dr.) Sorgun Kaymakamı Beyoğlu 1 Mustafa Demirelli 1978, Sakarya 25 Eylül 2018 Ankara Ü.-SBF-Kamu Y. Mah.İd.G.M.Yrd. Büyükçekmece 1 Ali İkram Tuna 1977, Siirt 11 Ağustos 2022 Çağ Ü.-U.İlişkiler Bulancak Kaymakamı Çatalca 1 Erdoğan Turan Ermiş 1973, Diyarbakır 12 Ağustos 2020 Ankara Ü.-Hukuk Görele Kaymakamı Çekmeköy 1 Resul Çelik 1968, Elazığ 20 Ağustos 2021 Ankara Ü.-SBF-Kamu Y. Meram Kaymakamı Esenler 1 Adil Karataş 1970, İstanbul 26 Aralık 2018 Ankara Ü.-SBF Çan Kaymakamı Esenyurt 1 Vural Karagül 1974, İstanbul 17 Eylül 2018 Ankara Ü.-SBF/Exeter Ü.(YL)/ ABD Alliant Ü.-Uludağ Ü.(Dr.) Suluova Kaymakamı Eyüpsultan 1 İhsan Kara 1965, Konya 23 Ağustos 2019 Ankara Ü.-SBF Pursaklar Kaymakamı Fatih 1 Cafer Sarılı 1968, İzmir 11 Ağustos 2022 İstanbul Ü.-SBF-Kamu Y. Çorlu Kaymakamı Gaziosmanpaşa 1 İskender Yönden 1971, Adana 11 Ağustos 2022 Ank. Ü.-SBF-K.Yönt./Ank. Ü.(YL) İskenderun Kaymakamı Güngören 1 Abdullah Küçük 1974, Sivas 11 Ağustos 2022 Ankara Ü. SBF-Kamu Yönetimi Sincan Kaymakamı Kadıköy 1 Muhittin Pamuk 1969, Kahramanmaraş 11 Ağustos 2022 İstanbul Ü.-SBF-Kamu Yönetimi Akdeniz Kaymakamı Kağıthane 1 Tahir Sahin 1977, Adana 11 Ağustos 2022 İstanbul Ü.-SBF Şahinbey Kaymakamı Kartal 1 Abdullah Demir 1971, Bursa 24 Eylül 2018 Ankara-Hukuk/Keele Ü.(YL) Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı Küçükçekmece 1 Turan Bedirhanoğlu 1984, Bitlis 23 Ağustos 2019 İstanbul Ü.-SBF-Kamu Y./ (YL) Şırnak Vali Yardımcısı Maltepe 1 Bahri Tiryaki 1973, Denizli 20 Ağustos 2021 İst.-SBF/Ank. Ü.-Portsmouth(YL) Menderes Kaymakamı Pendik 1 Hülya Kaya 1974, Konya 27 Temmuz 2020 Hacettepe Ü.-İİBF-K.Yönt./ Portsmouth Ü.(YL)/Sussex Ü.(Dr.) İstanbul Vali Yardımcısı Sancaktepe 1 Ahmet Karakaya 1977, Kastamonu 20 Ağustos 2021 İst.Ü.-Kamu Y./Portsmouth (YL) Kestel Kaymakamı Sarıyer 1 Mehmet Özer 1978, Çorum 11 Eylül 2019 Ankara Ü.-Hukuk İller İdaresi Genel Müdürlüğü Daire Başkanı Silivri 1 Tolga Toğan 1976, Kayseri 28 Eylül 2018 Gazi Ü.-İİBF-Kamu Yönetimi Ortahisar Kaymakamı Sultanbeyli 1 Kemal Şahin 1970, Kahramanmaraş 11 Ağustos 2022 Ankara Ü.-SBF Nizip Kaymakamı Sultangazi 1 Mahmut Kasıkçı 1971, Çorum 11 Ağustos 2022 İstanbul Ü.-İktisat Bergama Kaymakamı Şile 1 Mehmet Nebi Kaya ?, Manisa 4 Ağustos 2020 Uludağ- İİBF-K.Yönt./Ank.Ü.(YL) Sivas Vali Yardımcısı Şişli 1 Alunet Gazi Kaya 1978, Diyarbakır 11 Ağustos 2022 Selçuk Ü.- İİBF-Kamu Y. Sürmene Kaymakamı Tuzla 1 Ali Akça 1966, Samsun 17 Eylül 2018 Ankara Ü.-SBF-Kamu Y. İnegöl Kaymakamı Ümraniye 1 Abdülaziz Aydın 1978, ? 11 Ağustos 2022 Ankara Ü.-Hukuk Göç İdaresi Başkanlığı Daire Başkanı Üsküdar 1 Adem Yazıcı 1965, Kayseri 11 Ağustos 2022 Ankara Ü.-SBF Yıldırım Kaymakamı Zeytinburnu 1 Ercan Turan 1979, Niğde 11 Ağustos 2022 Ankara Ü.-Hukuk/Selçuk Ü.(YL) Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı == Belediyeler == === Belediye Başkanları === 2019 Türkiye yerel seçimleri sonucu seçilerek göreve başlayan Büyükşehir ve ilçe belediye başkanlıklarının bilgileri aşağıdadır. İstanbul İli Belediye Başkanları Belediye Başkan Partisi Oy oranı Doğum tarihi ve yeri Öğrenimi İstanbul Ekrem İmamoğlu CHP %54.22 1970, Trabzon İstanbul Ü.-İşletme (İng.)/İstanbul Ü. (YL) Adalar Erdem Gül CHP %44.10 1967, Giresun Gazi Ü.-Basın Yayın Yüksek Okulu Arnavutköy Ahmet Haşimi Baltacı AK PARTİ %57.73 1965, Trabzon Yıldız Teknik Ü.- Makine Mühendisliği Ataşehir Battal İlgezdi CHP %51.36 1959, Malatya Marmara Ü.-Eğitim Fakültesi Avcılar Turan Hançerli CHP %52.13 1975, Tokat İstanbul Ü.-Hukuk /Bilgi Ü.(YL) Bağcılar Abdullah Özdemir AK PARTİ %57.89 1983, Kastamonu Yıldız Teknik Ü -İnşaat Mühendisliği Bahçelievler Hakan Bahadır AK PARTİ %49.89 1963, İstanbul Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Bakırköy Bülent Kerimoğlu CHP %56.97 1970, Ardahan Cumhuriyet Ü.-Tıp Fakültesi Başakşehir Yasin Kartoğlu AK PARTİ %54.75 1977, İstanbul İnönü Ü.-İktisadi ve İdari Bilimler Bayrampaşa Atila Aydıner AK PARTİ %49.29 1948, İstanbul Marmara Ü.-Eczacılık Fakülte Beşiktaş Rıza Akpolat CHP %73.06 1982, İstanbul Sakarya Ü.-İİBF Kamu Yönetimi Beykoz Murat Aydın AK PARTİ %49.16 1960, Giresun İstanbul Ü.-İşletme Fak./İstanbul Ü.(YL) Beylikdüzü Mehmet Murat Çalık CHP %56.33 1972, Trabzon İTÜ Mimarlık-Şehir ve Bölge Planlama Beyoğlu Haydar Ali Yıldız AK PARTİ %49.86 1971, Rize İstanbul Ü.-Hukuk Fak. Büyükçekmece Hasan Akgün CHP %50.32 1955, Trabzon İstanbul Y.Diller YO/İstanbul Ü.(YL-Dr.) Çatalca Mesut Üner AK PARTİ %51.75 1975, İstanbul U.Amerikan Ü.-Mimarlık bölümü Çekmeköy Ahmet Poyraz AK PARTİ %42.92 1964, Rize Yüksek öğrenim (yurtdışı) Esenler Mehmet Tevfik Göksu AK PARTİ %65.48 1966, Adıyaman Yıldız Teknik Ü.-Harita Müh./İstanbul Ü.(YL) Esenyurt Kemal Deniz Bozkurt CHP %51.52 1965, Ardahan Yıldız Teknik Ü.-Makine Müh. Eyüpsultan Deniz Köken AK PARTİ %49.11 1964, Ordu Anadolu Ü.-İktisat Fakültesi Fatih Mehmet Ergün Turan AK PARTİ %53.03 1967, İstanbul İstanbul Teknik Ü.-İnşaat Müh. Gaziosmanpaşa Hasan Tahsin Usta AK PARTİ %52.21 1959, Trabzon İst.Teknik Ü.-Harita Müh. /Okan Ün.(YL) Güngören Bünyamin Demir AK PARTİ %53.78 1982, İstanbul Haliç Ü.-Mimarlık/ Marmara Ü.(YL-Dr.) Kadıköy Şerdil Dara Odabaşı CHP %65.97 1973, Şanlıurfa İstanbul Ü.-Hukuk Fak. Kağıthane Mevlüt Öztekin AK PARTİ %54.40 1981, Ordu Doğu Akdeniz Ü.-Bilgisayar Müh Kartal Gökhan Yüksel CHP %51.17 1987, İstanbul Celal Bayar Ü.-İktisat /Marmara Ü.(YL) Küçükçekmece Kemal Çebi CHP %50.98 1956, Trabzon Gazi Ü.-İktisadi ve İdari Bilimler Maltepe Ali Kılıç CHP %52.73 1964, Tunceli Lise Pendik Ahmet Cin AK PARTİ %54.76 1966, Sakarya Anadolu Ü.-İktisat Fak. Sancaktepe Şeyma Döğücü AK PARTİ %49.90 1965, Çorum İstanbul Ü.-Hukuk Fak. Sarıyer Şükrü Genç CHP %55.97 1954, Giresun İstanbul Teknik Ü.-İnşaat Müh. Silivri Volkan Yılmaz MHP %46.78 1972, İstanbul Uludağ Ü.-İİBF-Ekonomi Böl. Sultanbeyli Hüseyin Keskin AK PARTİ %59.14 1972, Erzincan Cumhuriyet Ü.-İlahiyat /İşletme (YL) Sultangazi Abdurrahman Dursun AK PARTİ %58.57 1972, Adıyaman İstanbul Ü.-Hukuk Fak. Şile İlhan Ocaklı AK PARTİ %54.37 1972, Sakarya Lisans (yurtdışı) Şişli Muammer Keskin CHP %48.49 1954, Ardahan Atatürk Eğitim Ens.-Sosyal Bilgiler B. Tuzla Şadi Yazıcı AK PARTİ %50.52 1971, Erzurum Atatürk Ü.-Tıp Fakültesi Ümraniye İsmet Yıldırım AK PARTİ %54.57 1960, İstanbul Yıldız Teknik Ü.-İnşaat Müh. Üsküdar Hilmi Türkmen AK PARTİ %48.35 1973, Trabzon İstanbul Ü.-Hukuk Fak. Zeytinburnu Ömer Arısoy AK PARTİ %50.42 1974, Rize İstanbul Ü.-Hukuk Fak. === Belediye Meclisleri === İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi üye sayısı 311, İlçe belediyelerinin toplam üye sayısı 1411'dir. İstanbul İli Belediye meclisleri üye sayıları (31 Mart 2019) Yer Başkan partisi İlçe meclisleri Büyükşehir Meclisi AK P. CHP İYİ P. MHP DSP HDP DP Üye s. AK P. CHP İYİ P. MHP Üye s. Büyükşehir CHP 176 119 12 4 311 1 1 Adalar CHP 3 7 1 11 3 3 Arnavutköy AK PARTİ 31 4 2 37 6 1 1 8 Ataşehir CHP 15 22 37 3 3 1 7 Avcılar CHP 15 22 37 3 4 1 8 Bağcılar AK PARTİ 38 6 1 45 9 1 10 Bahçelievler AK PARTİ 28 17 45 7 3 10 Bakırköy CHP 6 25 31 1 6 7 Başakşehir AK PARTİ 25 11 1 37 6 2 8 Bayrampaşa AK PARTİ 22 15 37 5 2 1 8 Beşiktaş CHP 29 2 31 7 7 Beykoz AK PARTİ 20 11 31 5 2 7 Beylikdüzü CHP 14 23 37 2 6 8 Beyoğlu AK PARTİ 20 11 31 5 2 7 Büyükçekmece CHP 14 17 31 2 5 7 Çatalca AK PARTİ 14 11 25 4 2 6 Çekmeköy AK PARTİ 22 13 2 37 6 1 1 8 Esenler AK PARTİ 33 4 37 8 8 Esenyurt CHP 27 18 45 5 5 10 Eyüpsultan AK PARTİ 21 16 37 5 3 8 Fatih AK PARTİ 25 12 37 6 2 8 Gaziosmanpaşa AK PARTİ 25 12 37 6 2 8 Güngören AK PARTİ 25 12 37 6 2 8 Kadıköy CHP 4 33 37 8 8 Kağıthane AK PARTİ 27 10 37 6 1 1 8 Kartal CHP 15 22 37 3 5 8 Küçükçekmece CHP 19 26 45 4 5 1 10 Maltepe CHP 23 14 37 2 5 1 8 Pendik AK PARTİ 30 15 45 7 3 10 Sancaktepe AK PARTİ 21 16 37 5 2 1 8 Sarıyer CHP 14 23 37 2 5 1 8 Silivri MHP 14 17 31 3 2 2 7 Sultanbeyli AK PARTİ 34 3 37 8 8 Sultangazi AK PARTİ 34 11 45 8 2 10 Şile AK PARTİ 11 4 15 3 1 4 Şişli CHP 7 27 3 37 1 7 8 Tuzla AK PARTİ 22 15 37 5 2 1 8 Ümraniye AK PARTİ 30 15 45 7 2 1 10 Üsküdar AK PARTİ 26 19 45 6 3 1 10 Zeytinburnu AK PARTİ 23 14 37 6 2 8 Toplam 760 581 28 33 4 3 2 1411 176 119 12 4 311 Not: Belediye Meclisi seçimlerinde, ittifak partilerinin adaylarının bazıları diğer partinin listesinden gösterilmiştir. Seçim sonrası kendi partisine geçmiştir. TÜİK kayıtlarında seçime giriş şekliyle sonuçlar verilmiştir. İBB kayıtlarında Büyükşehir Meclis üyeleri asıl partilerinde gösterilmiştir. Yukarıdaki tablo İBB kayıtlarına göre düzenlenmiştir. == İstanbul ilinin eski ilçe düzeni == === Osmanlı dönemi === Osmanlı İmparatorluğu'nda idari bölünme oldukça karmaşık ve düzensizdi. Büyükten küçüğe kabaca; eyalet, sancak ve kazâ olarak bölünen Osmanlı topraklarında kimi önemli şehirler sınırları içinde olduğu eyalete değil, doğrudan başkent İstanbul'a bağlı olurlardı. Osmanlı döneminde İstanbul vilayeti Kandıra, Adapazarı, İznik, Mudanya, Gemlik, Yalova, Orhaneli, Bandırma, Çorlu ve Kıyıköy gibi yerleri de kapsıyordu. Yüzyıllar boyunca bu sistemle yönetilen İstanbul'da merkezî yönetimin bölünmesi için ilk girişim 1839 yılında yayınlanan Gülhane Hatt-ı Hümayunu'ndan sonra oldu. Bu dönemde ilk kez Fransa idari bölünme sistemi örnek alınarak İstanbul'da reformlar yapıldı. Belediyecilik hizmetlerinin verilmesi için hiçbir resmî kurumun bulunmadığı İstanbul'da semtlerin ya da mahallelerin hiçbir hukuksal dayanağı yoktu. Çevre düzenlemeleri ve günümüzde belediyeler tarafından yürütülen pek çok iş, o dönemde vakıflarca üstlenilmişti. Günümüz belediye zabıtalarının görevlerini ise kadılar yürütürdü. Batılılaşma ve yenilik hareketlerinin görülmeye başlanınca, 1826 yılında İhtisap Nezareti adında bir devlet kurumu kuruldu ve belediye hizmetlerinin bir bölümü bu kuruma yüklendi. Bu kurumun başlıca sorumluluk alanı şehrin yönetimi ve güvenliğiydi. Bu iki görev daha sonra kurulan Zaptiye Nezaret'ine aktarılınca, İhtisap Nezareti'nin sorumluluk alanı pazar ve esnaf denetimine indirgenmiş oldu. Bir süre böyle işleyen düzen, 1874 yılında ilk resmî belediye örgütünün kurulmasıyla sona erdi. Şehremini unvanıyla atanan bir başkanın yönettiği Şehremaneti, günümüz anlamında belediyecilik hizmetleri vermeye başladı. Şehremini'nin iki yardımcısı olur ve şehir esnafının ileri gelenlerinin oluşturduğu bir meclis de yönetime katılırdı. Meclis kuruluşundan bir yıl sonra şehircilik alanında bilgi sahibi olan uzman bulunamaması nedeniyle dağıldı. Yerine, her biri İstanbul'da yaşayan farklı cemaatlere mensup 7 kişiden oluşan bir komisyon oluşturuldu. Yalnızca bir Türk üyesi bulunan komisyonun resmî dili Fransızcaydı. Belediye kayıtları Fransızca tutulur, harita ve belgeler Fransızca hazırlanırdı. Yabancı uzmanlarla da çalışan bu komisyon İstanbul'u günümüz anlamıyla ilçelere bölmeyi öngören bir tasarı hazırladı. Dersaadet İdare-i Belediye Nizamnamesi adı verilen belediye tüzüğü ile İstanbul her birine daire adı verilen 14 ilçeye ayrıldı. Daha sonra kaynak yetersizliği nedeniyle pek çoğu kapanan 14 daire şunlardı: küçükresim|450px|Osmanlı'nın son dönemlerinde İstanbul. Daire İçerdiği semtler Birinci Daire Yenikapı, Unkapanı, Süleymaniye İkinci Daire Fatih Üçüncü Daire Yedikule Dördüncü Daire Eyüp Beşinci Daire Kasımpaşa Altıncı Daire Kurtuluş, Beyoğlu, Maçka Yedinci Daire Beşiktaş, Şişli, Mecidiyeköy Sekizinci Daire Tarabya, İstinye Dokuzuncu Daire Büyükdere, Sarıyer, Rumelifeneri Onuncu Daire Beykoz On birinci Daire Çengelköy, Beylerbeyi On ikinci Daire Üsküdar On üçüncü Daire Kadıköy, Erenköy, Bostancı On dördüncü Daire Adalar === Cumhuriyet dönemi === Cumhuriyet'in kurulmasının ardından yapılan ilk idari düzenlemelerde İstanbul ili, yalnızca Avrupa Yakası'ndaki topraklardan oluşuyordu ve bugünkü durumuna oranla oldukça küçük bir bölgeyi içeriyordu. Bu ilin merkez ilçesinin adı da İstanbul'du. Anadolu Yakası ise Üsküdar adında ayrı bir il olarak yönetilmekteydi. Ancak çok kısa bir süre sonra, 1926 yılında bu düzen feshedilerek Üsküdar, Üsküdar'a bağlı tüm kazalar ve Adalar İstanbul'a ilçe olarak bağlandı. İki yıl sonra, 1928 yılında da İstanbul merkez ilçesi, Eminönü ve Fatih olarak ikiye bölündü. Daha sonra Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı olan Mustafa Kemal Atatürk'ün özel isteği üzerine 2 Haziran 1929 tarihinde Yalova da ilçe olarak İstanbul sınırlarına dâhil edildi. Çok büyük bir alan kaplayan Üsküdar ilçesindense, ilerleyen yıllarda Kadıköy, Kartal ve Beykoz gibi yeni ilçeler oluşturuldu. 1950'lere gelindiğinde İstanbul'un iki yakada toplam 16 ilçesi vardı. Bunlardan merkeze bağlı olarak yönetilenler: Eminönü, Fatih, Bakırköy, Beyoğlu, Beşiktaş, Eyüpsultan, Sarıyer, Beykoz, Üsküdar, Kadıköy ve Adalar; İstanbul belediyesi sınırı dışında kalanlarsa Çatalca, Silivri, Şile, Kartal ve Yalova'ydı. 1950'li yıllardan itibaren hızla iç göç alan İstanbul'da yoğun nüfuslu yeni yerleşim bölgeleri ortaya çıktıkça bu bölgeler bağlı bulundukları merkezlerden kopartılarak ayrı ilçeler hâline dönüştürüldü. 1950'lerde Şişli ve Zeytinburnu, 1963'te Gaziosmanpaşa ilçeleri kuruldu. 1980'li yıllardan itibaren 3030 sayılı yasayla İstanbul'da yeni ilçeler oluşturulmaya başlandı. 1987'de Avrupa yakasında Büyükçekmece, Kâğıthane, Küçükçekmece, Anadolu yakasında Pendik ve Ümraniye ilçeleri kuruldu, Bayrampaşa'nın da ilçe olmasıyla 1990'a gelindiğinde İstanbul'un 25 ilçesi bulunuyordu. 1992 yılında kurulan Avcılar, Bağcılar, Bahçelievler, Güngören, Maltepe, Sultanbeyli ve Tuzla'ya 1993 yılında Esenler eklendi. Yıllar içinde yeni ilçeler oluşturulmaya devam ederken, hızla gelişen ve İstanbul'la kara sınırı bulunmayan Yalova, merkeze uzaklığının sorun olması nedeniyle 1995 yılında Kocaeli ve Bursa illerinden de toprak alınarak ayrı bir il hâline getirildi. Yalova'nın ayrılmasıyla İstanbul'un ilçe sayısı 32 oldu. 2000'li yılların sonlarında resmî rakamlara göre nüfusu 13 milyonu aşan İstanbul ilinde belediyecilik hizmetlerinin yürütülmesinde yaşanan güçlükler nedeniyle, yeni ilçeler oluşturma fikri yine ortaya atıldı. İlde nüfusu 1 milyonu aşan ilçeler ve merkeze uzak onlarca belde belediyesi bulunuyordu. Büyükşehir Belediyesi sınırıları içinde yeni ilçeler oluşturmak için hazırlanan 5747 sayılı yasayla 2008 yılında İstanbul'un Anadolu Yakasında 3, Avrupa Yakası'ndaysa 5 olmak üzere toplam 8 yeni ilçe kurulurken, Eminönü ilçesi feshedilerek Fatih'e katıldı. İstanbul'da kurulan son ilçeler: Arnavutköy, Ataşehir, Başakşehir, Beylikdüzü, Çekmeköy, Esenyurt, Sancaktepe ve Sultangazi'dir. Aynı düzenlemeyle büyükşehir ve ilçe belediyelerine yakın yetkilere sahip olan belde belediyeleri çarpık kentleşme sorununu büyüttükleri gerekçesi tümüyle kaldırırldı. Belde belediyelerine bağlı tüm mahalleler, merkez ilçelere katıldı. Bu nedenle ilçe merkezinden kopuk ve kilometrelerce uzaklıkta yer alan yeni mahalleler ortaya çıktı. Birbirine yakın bazı beldeler ise birleştirilerek yeni ilçeler kuruldu. Büyükşehir belediyelerinin yetki alanı, il genelindeki tüm ilçeleri kapsayacak biçimde genişletildi. Son düzenlemelerden önce 32 ilçesi 151 köyü, 817 mahallesi ve 41 ilk kademe belediyesi olan İstanbul'un bugün; 39 ilçesi, 783 mahallesi ve 151 köyü bulunuyor. İstanbul'da belediye hizmetleri, 1957 yılına değin merkezden atanan valiler tarafından yürütülüyordu. 11 Temmuz 1958 tarihinde İstanbul Belediye Meclisi'nde yapılan oylamada Kemal Aygün İstanbul belediye başkanlığına seçildi. 27 Mayıs Darbesi'nden (1960) sonra yeni seçimlere kadar belediye başkanlarının görevlerine son verilerek Belediye Kanununun 94. maddesi gereğince atama yoluyla başkanların göreve getirilmesi kararlaştırıldı. 1963 yılında yapılan belediye seçimiyle birlikte İstanbul belediye başkanları doğrudan halk tarafından seçilmeye başladı. Haşim İşcan İstanbul'un doğrudan halk oyuyla seçilen ilk belediye başkanıdır. 1980 yılındaki askerî müdahaleyle yine yürürlükten kaldırılan bu uygulamaya 1984 yılında geri dönüldü. 1984 yerel seçimleriyle birlikte İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tesis edildi. Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Kuruluş yıllarına göre İstanbul'un ilçeleri Yıl Kurulan İlçeler 1926 Adalar, Bakırköy, Beyoğlu, Çatalca, Merkez (İstanbul), Şile, Üsküdar 1928 Beykoz, Kartal, Silivri 1929 Yalova 1930 Beşiktaş, Eminönü, Fatih, Kadıköy, Sarıyer 1936 Eyüpsultan 1954 Şişli 1957 Zeytinburnu 1963 Gaziosmanpaşa 1987 Büyükçekmece, Kağıthane, Küçükçekmece, Pendik, Ümraniye 1990 Bayrampaşa 1992 Avcılar, Bağcılar, Bahçelievler, Güngören, Maltepe, Sultanbeyli, Tuzla 1993 Esenler 2008 Arnavutköy, Ataşehir, Başakşehir, Beylikdüzü, Çekmeköy, Esenyurt, Sancaktepe, Sultangazi === Notlar === == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * İstanbul ili idarî sınır haritası * İstanbul Büyükşehir Belediyesi resmî genel ağ sayfasında yeni ilçelerle ilgli duyuru * 1580 sayılı belediye yasası * Büyükşehir Belediyesi'nde ilçe kurulmasına ilişkin yasa (2008) # İlçe Kategori:Türkiye'nin ilçeleri listeleri