29 Eylül

== Olaylar == * 1227 - Kutsal Roma imparatoru II. Friedrich, Papa IX. Gregorius tarafından aforoz edildi. * 1555 - Damat Rüstem Paşa, ikinci kez Osmanlı Sadrazamı oldu. * 1808 - Sened-i İttifak imzalandı. * 1885 - Dünyanın ilk elektrikli tramvay hattı, Birleşik Krallık'nın Londra kentinde faaliyete geçti. * 1911 - İtalya Krallığı, Osmanlı İmparatorluğu'na savaş ilan etti ve Trablusgarp Savaşı başladı. * 1913 - II. Balkan Savaşı sonunda Osmanlı ile Bulgaristan Krallığı arasında İstanbul Antlaşması imzalandı. * 1918 - Bulgaristan Krallığı, Selanik Ateşkes Antlaşması'nı imzalayarak I. Dünya Savaşı'ndan çekildi. * 1920 - Kazım Karabekir komutasındaki Türk Ordusu, Ermenistan ile yaptığı savaş sonucunda Sarıkamış'ı ele geçirdi. * 1923 - Birleşik Krallık Filistin Mandası oluşturuldu. * 1933 - Komünist Enternasyonal Genel Sekreteri Georgi Dimitrov'un suçlandığı Reichstag Yangını soruşturmasında, diğer sanık Marinus van der Lubbe yangını çıkardığını itiraf etti. * 1937 - Çin Cumhuriyeti'nde Japon tehdidine karşı milliyetçi general Çan Kay Şek ile komünist önder Mao Zedong birlikte davranma kararı aldı. * 1938 - Fransa, İtalya Krallığı ve Birleşik Krallık, Münih Antlaşması'nı imzalayarak Nazi Almanyası'nın Çekoslovakya'nın Südet bölgesini işgal etmesini kabul etti. * 1941 - Kiev'de Nazilerin gerçekleştirdiği Babi Yar Katliamı başladı. İki günde 33771 Yahudi öldürüldü. * 1960 - Türkiye'de Demokrat Parti kapatıldı. * 1971 - Umman, Arap Birliği'ne katıldı. * 1974 - Isparta'da Hüseyin Çaylı adında bir kişi, 6 yaşındaki Ergün Kahraman adlı erkek çocuğunu tecavüz edip öldürdü. 12 Eylül döneminde idam edildi. * 1991 - Haiti'de askerî darbe gerçekleşti. * 1992 - PKK, Hakkâri-Şemdinli'deki Jandarma Taburu'na saldırdı. 2'si astsubay 23 asker ile 5 korucu hayatını yitirdi. Saldırıdan sonra başlayan operasyonlarda 58 PKK mensubu öldürüldü. * 1994 - Türkiye Adalet eski Bakanı ANAP'lı Mehmet Topaç, Ankara'daki bürosunda, Dev-Sol örgütü üyesi oldukları iddia edilen 4 kişinin silâhlı saldırısı sonucu öldü. * 2008 - Lehman Brothers gibi önemli şirketlerin iflaslarının ardından Dow Jones endeksi 777.68 puan birden düşerek bir günde en büyük düşüşü yaşadı. == Doğumlar == * MÖ 106 - Gnaeus Pompeius Magnus, Romalı general ve politik lider (ö. MÖ 48) * 1509 - Miguel Servet, İspanyol ilâhiyatçı, hekim, haritacı ve hümanist (ö. 1553) * 1518 - Tintoretto, Venedikli ressam (ö. 1594) * 1547 - Miguel de Cervantes, İspanyol yazar (ö. 1616) * 1571 - Caravaggio, İtalyan ressam (ö. 1610) * 1703 - François Boucher, Fransız ressam ve Rokoko akımının önemli bir temsilcisi (ö. 1770) * 1758 - Horatio Nelson, İngiliz amiral (ö. 1805) * 1761 - Michael Francis Egan, İrlanda kökenli Amerikalı Piskopos (ö. 1814) * 1786 - Guadalupe Victoria, Meksikalı siyasetçi, asker ve avukat (ö. 1843) * 1804 - Sadık Paşa, Polonya asıllı Türk asker (Polonezköy'ün Polonyalı kurucularından) (ö. 1886) * 1810 - Elizabeth Gaskell, İngiliz romancı (ö. 1865) * 1812 - Eudoxiu Hurmuzache, Rumen tarihçi, politikacı ve yazar (ö. 1874) * 1815 - Andreas Achenbach, Alman manzara ressamı (ö. 1910) * 1864 - Miguel de Unamuno, İspanyol düşünür ve yazar (ö. 1936) * 1882 - Nuri Conker, Türk asker ve siyasetçi (ö. 1937) * 1883 - Celal Sahir Erozan, Türk şair (ö. 1935) * 1901 - Enrico Fermi, Amerikalı nükleer fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1954) * 1904 - Greer Garson, İngiliz oyuncu ve Oscar ödülü sahibi (ö. 1996) * 1907 - Hans Martin Sutermeister, İsviçreli yazar (ö. 1977) * 1912 - Michelangelo Antonioni, İtalyan yönetmen (ö. 2007) * 1913 **Silvio Piola, İtalyan futbolcu (ö. 1996) **Stanley Kramer, Amerikalı yönetmen ve film yapımcısı (ö. 2001) **Trevor Howard, İngiliz aktör (ö. 1988) * 1915 - Nihat Ertuğ, eski Türk basketbolcu * 1916 **İsmet Kür, Türk öğretmen ve yazar (ö. 2013) **Peter Finch, Birleşik Krallık doğumlu Avustralyalı aktör ve Oscar ödülü sahibi (ö. 1977) * 1920 - Peter Dennis Mitchell, İngiliz biyokimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1992) * 1921 - James Cross, Britanyalı diplomat (ö. 2021) * 1922 - Lizabeth Scott, Amerikalı oyuncu (ö. 2015) * 1924 - Şükrü Elekdağ, Türk diplomat ve siyasetçi * 1930 - Colin Dexter, İngiliz romancı (ö. 2017) * 1931 **James Cronin, Amerikalı nükleer fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 2016) **Anita Ekberg, İsveçli aktris (ö. 2015) * 1932 **Robert Benton, Amerikalı senarist ve yönetmen **Rainer Weiss, Amerikalı fizikçi ve akademisyen * 1933 - Samora Machel, Mozambikli askeri komutan, devrimci ve siyasetçi (ö. 1986) * 1934 - Mihaly Csikszentmihalyi, Macar asıllı ABD'li psikolog * 1935 - Jerry Lee Lewis, Amerikalı rock and roll ve country müzik şarkıcı-söz yazarı ve piyanist (ö. 2022) * 1936 **Silvio Berlusconi, İtalyan siyasetçi ve Başbakan (ö. 2023) **Bilal İnci, Türk oyuncu (ö. 2005) * 1938 - Wim Kok, Hollandalı siyasetçi (ö. 2018) * 1939 **Fikret Abdić, Boşnak devlet adamı **Rhodri Morgan, Galli siyasetçi ve devlet adamı (ö. 2017) * 1942 **Felice Gimondi, Eski İtalyan bisiklet yarışçısı (ö. 2019) **Ian McShane, İngiliz asıllı komedyen ve oyuncu **Bill Nelson, Amerikalı avukat, politikacı ve NASA'nın 14. başkanı * 1943 **Wolfgang Overath, Alman eski millî futbolcu **Lech Walesa, Polonya dayanışma hareketi (Solidarność) lideri ve Cumhurbaşkanı, Nobel Barış Ödülü sahibi **Muhammed Hatemi, İranlı siyasetçi ve İran İslam Cumhuriyeti'nin 5. Cumhurbaşkanı * 1948 - Theo Jörgensmann, Alman müzisyen * 1949 - Yorgo Dalaras, Yunan şarkıcı * 1950 **Christian Vigouroux, Fransız bürokrat **Şerif Benekçi, Türk yazar (ö. 2008) * 1951 **Michelle Bachelet, Şilili politikacı ve Devlet Başkanı **Pier Luigi Bersani, İtalyan siyasetçi ve eski bakan * 1955 - Gwen Ifill, Amerikalı gazeteci, yazar ve Tv sunucusu (ö. 2016) * 1956 - Sebastian Coe, İngiliz siyasetçi ve Olimpiyat madalyalı eski atlet * 1961 - Julia Gillard, Avustralya'nın ilk kadın başbakanı * 1966 - Bujar Nishani, Arnavut politikacı (ö. 2022) * 1969 - Erika Eleniak, Amerikalı Playboy Güzeli ve oyuncu * 1970 **Yoshihiro Tajiri, Japon profesyonel güreşçi **Natasha Gregson Wagner, Amerikalı kadın tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu * 1971 **Sibel Tüzün, Türk şarkıcı **Anthony Bishop, Güney Afrikalı oyuncu * 1973 **Doğan Duru, Türk müzisyen ve Redd grubunun solisti, besteci ve söz yazarı **Güneş Duru, Türk müzisyen ve Redd grubunun gitaristi, arkeolog ve besteci * 1974 - Leandro Simioni, Brezilyalı eski futbolcu * 1975 - Albert Celades, İspanyol millî futbolcu ve teknik direktör * 1976 **Kelvin Davis, İngiliz futbolcu **Andriy Şevçenko, Ukraynalı millî futbolcu * 1977 - Fumiyuki Kanda, Japon eski futbolcu * 1978 - Mun In-guk, Kuzey Koreli millî futbolcu * 1979 **Orhan Ak, Türk futbolcu **Berke Üzrek, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu **Artika Sari Devi, Endonezyalı manken ve oyuncu * 1980 - Zachary Levi, Amerikalı oyuncu, dizi oyuncusu * 1981 - Şahin Irmak, Türk oyuncu * 1982 - Mert Öcal, Türk manken ve oyuncu * 1983 **Lucas Prisor, Alman aktör **Kolera, Türk rap şarkıcısı **Yoon Seung-ah, Güney Koreli oyuncu * 1984 - Per Mertesacker, Alman futbolcu * 1985 **Niklas Moisander, Fin millî futbolcu **Dani Pedrosa, İspanyol motosiklet sürücüsü * 1986 **Shinya Uehara, Japon futbolcu **Jerome Jordan, Jamaikalı basketbolcu * 1987 **Anaïs Demoustier, Fransız oyuncu **İsrafil Yılmaz, Hollandalı militan (ö. 2016) * 1988 **Kevin Durant, Amerikalı basketbolcu ve NBA oyuncusu **Andrea Rispoli, İtalyan futbolcu * 1989 **Yevhen Konoplianka, Ukraynalı millî futbolcu **Andrea Poli, İtalyan futbolcu * 1990 **Gherorghe Grozav, Rumen millî futbolcu **Ken Hisatomi, Japon futbolcu * 1991 - Adem Ljajić, Sırp futbolcu * 1992 - Ali Dere, Türk futbolcu * 1993 - Lee Hong-bin, Güney Koreli şarkıcı ve oyuncu * 1994 **Katarzyna Niewiadoma, Polonyalı bisiklet yarışçısı **Halsey, Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı **Andy Polo, Perulu futbolcu **Joseph Mensah, Ganalı futbolcu **Simon Hald Jensen, Danimarkalı hentbolcu * 1995 - Ayaka Yamashita, Japon millî futbolcu * 1996 - Marco Granados, Meksikalı futbolcu * 1998 - Jordan Lotomba, İsviçreli futbolcu * 1999 - Choi Ye-na, Güney koreli şarkıcı ve dansçı * 2009 - Beren Gökyıldız, Türk çocuk oyuncu == Ölümler == * MÖ 48 - Gnaeus Pompeius Magnus, Romalı general ve politik lider (d. MÖ 106) * 855 - I. Lothar, Orta Francia Kralı ve Kutsal Roma İmparatoru (d. 795) * 1185 - Surlu William, Lübnan'da Sur Piskoposu; Haçlı ve Orta Çağ tarihçisi (d. 1130) * 1560 - I. Gustav, 1523'ten 1560'taki ölümüne kadar İsveç kralı (d. 1496) * 1712 - Sâbit, Osmanlı Divan şairi (d. 1650) * 1833 - VII. Fernando, İspanya Kralı (d. 1784) * 1890 - Vahtang Orbeliani, Gürcü romantik şair ve asker (d. 1812) * 1902 - Émile Zola, Fransız romancı (d. 1840) * 1908 - Machado de Assis, Brezilyalı yazar (d. 1839) * 1910 - Winslow Homer, Amerikalı ressam ve grafiker (d. 1836) * 1913 - Rudolf Diesel, Alman makine mühendisi ve Dizel motorun mucidi (d. 1858) * 1925 - Léon Bourgeois, Fransız Başbakan (d. 1851) * 1927 - Arthur Achleitner, Alman yazar (d. 1858) * 1927 - Willem Einthoven, Hollandalı fizyolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1860) * 1929 - III. Basileios, İstanbul Rum Ortodoks Patrikhanesi'nin 263. Patriği (d. 1846) * 1930 - Ilya Yefimovich Repin, Rus ressam (d. 1844) * 1949 - Cemal Keşmir, Türk siyasetçi (Damat Ferit Paşa hükûmetlerinde Dahiliye ve Ticaret ve Ziraat Nazırlığı yapan ve Yüzellilikler arasında yer alan) (d. 1862) * 1953 - Ernst Reuter, Alman siyasetçi ve Batı Berlin'in ilk Belediye Başkanı (d. 1889) * 1961 - Nihat Reşat Belger, Türk tıp doktoru ve siyasetçi (Atatürk'e siroz teşhisini koyan ilk doktor) (d. 1882) * 1967 - Carson McCullers, Amerikalı yazar (d. 1917) * 1973 - Nurullah Esat Sümer, Türk siyasetçi (Maliye ve Devlet Bakanı) (d. 1899) * 1973 - W. H. Auden, İngiliz şair (d. 1907) * 1981 - Billy Shankly, İskoç futbolcu ve teknik direktör (d. 1913) * 1985 - Tarık Güryay, Türk asker (d. 1914) * 1987 - Henry Ford II, Edsel Ford'un oğlu ve Henry Ford'un torunu iş insanı (d. 1917) * 1994 - Şemsi Rahimov, Azerbaycanlı devlet adamı (d. 1924) * 1997 - Roy Lichtenstein, Amerikalı Pop sanatçısı (d. 1923) * 2001 - Nguyen Van Thieu, Güney Vietnam Devlet Başkanı (d. 1923) * 2003 - Tuğrul Şavkay, Türk gazeteci (d. 1951) * 2007 - Yıldırım Aktuna, Türk nöropsikiyatr ve siyasetçi (d. 1930) * 2009 - Abdülmelik Fırat, Kürt asıllı Türk siyasetçi (d. 1934) * 2009 - Pavel Popoviç, Ukrayna asıllı Sovyet kozmonotu (d. 1930) * 2010 - Georges Charpak, Polonyalı- Fransız fizikçi (d. 1924) * 2010 - Tony Curtis, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1925) * 2011 - Tatyana Lioznova, Sovyet Rus film yönetmeni (d. 1924) * 2011 - Sylvia Robinson, Amerikalı şarkıcı, müzisyen, plak yapımcısı ve plak şirketi yöneticisi (d. 1935) * 2012 - Hebe Camargo, Brezilyalı şarkıcı, TV sunucusu ve oyuncu (d. 1929) * 2015 - Mauro Ferri, İtalyan sosyalist siyasetçi (d. 1920) * 2015 - Hellmuth Karasek, Alman gazeteci, yazar ve edebiyat eleştirmeni (d. 1934) * 2015 - William Kerslake, Amerikalı güreşçi (d. 1929) * 2016 - Ann Emery, İngiliz oyuncu (d. 1930) * 2017 - Tom Alter, İngiliz asıllı Hint oyuncu (d. 1950) * 2017 - Philippe Médard, Fransız hentbolcu (d. 1959) * 2017 - Wiesław Michnikowski, Polonyalı sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu (d. 1922) * 2018 - Alves Barbosa, Portekizli bisiklet sporcusu (d. 1931) * 2018 - Angela Maria, Brezilyalı şarkıcı ve aktris (d. 1929) * 2018 - Otis Rush, Amerikalı blues müzisyeni ve şarkıcısı (d. 1934) * 2019 - Beatriz Aguirre, Meksikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1925) * 2019 - Martin Bernheimer, Alman- Amerikalı gazeteci ve müzik eleştirmeni (d. 1936) * 2019 - Busbee, Amerikalı şarkı sözü yazarı, kayıt prodüktörü ve müzisyen (d. 1976) * 2019 - Ilkka Laitinen, Fin siyasetçi (d. 1962) * 2020 - Abdullah Işıklar, Türk gazeteci (d. 1933) * 2020 - Lode Van Den Bergh, Belçikalı yazar ve eğitimci (d. 1920) * 2020 - Helen Reddy, Avustralyalı müzisyen, aktivist, aktris ve söz yazarı (d. 1941) * 2020 - Sabah el-Ahmed el-Cabir es-Sabah, Kuveyt emiri ve Kuveyt Askeri Kuvvetleri Komutanı (d. 1929) * 2020 - Isidora Žebeljan, Sırp besteci, müzisyen ve orkestra şefi (d. 1967) * 2021 - Antonio Gasset, İspanyol gazeteci, televizyon sunucusu ve sinema eleştirmeni (d. 1946) * 2021 - Hayko, Ermeni şarkıcı, söz yazarı ve bestecidir (d. 1973) * 2021 - Ravil Isyanov, Rus aktör ve eski asker (d. 1962) * 2021 - Ivan Tasovac, Sırp müzisyen, yönetici ve siyasetçi (d. 1966) * 2022 - Alexandru Arșinel, Rumen aktör, komedyen, dublaj sanatçısı ve TV yıldızı (d. 1939) * 2022 - Kathleen Booth, İngiliz bilgisayar bilimci (d. 1922) * 2022 - Eduardo Navarro, İspanyol profesyonel futbolcudur (d. 1979) * 2022 - Paul Veyne, Fransız tarihçi ve arkeolog (d. 1930) == Tatiller ve özel günler == * Dünya Kalp Günü *0929 29