Çin Kazakları

Çin Kazakları (; Kazakça: جۇڭگو قازاقتارى Çûnggo qazaqtarı), Çin'de gündelik kullanımda "Hāsākè zú" (; "Kazak halkı/ulusu") terimi kullanılır, Çin Halk Cumhuriyeti Devleti'nin resmî olarak tanıdığı 56 etnik gruptan biridir. 2010 yılı Çin Ulusal Nüfus Sayımı'na göre, tüm Çin anakarası çapında 1,46 milyonu aşan etnik Kazak vardır. Çin Kazakları ağırlıklı olarak Kuzeybatı Çin'de yaşar ve Çin'in en büyük 17. etnik grubunu teşkil ederler. Çin Kazaklarının yüzde 90'ından fazlası Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yaşar, ancak Kansu Eyaleti'nde de Kazak yerleşimleri vardır. Tarihî olarak Çinghay Eyaleti'nde de Kazak yerleşimleri vardı, fakat Haziran 1984'te burada yaşayan Kazakların büyük çoğunluğu Sincan'a geri taşındı. Çin Kazakları Kazakçayı konuşur, ancak Kazakistan ve Moğolistan Kazaklarının Kiril alfabesini kullanmasından farklı olarak, Çin Kazakları Arap alfabesini kullanarak yazı yazarlar. Çin Kazakları sürekli Han Çinlileri, Uygurlar ve Moğollarla temasta bulundukları için birçok Çin Kazağı bu grupların anadillerini de konuşabilir. Çin Kazaklarının çoğu İslam dinine mensuptur. == Nüfus dağılımı == Çin'deki Kazakların nüfusu 1911 yılında 200 bin, 1949 yılında 430 bin, 1949 yılında 440 bin, 1979 yılında 870 bin, 1982 yılında 900 bin, 1985 yılında 964 bin ve 2000 yılında 1,2775 milyon civarındaydı. 2010 Nüfus Sayımı'na göre, Çin Kazaklarının nüfusu 1,46 milyondan fazladır; Çin'in 31 eyaletinde ve nüfus sayımı sırasında askerlik hizmetinde bulunan kişilerin nüfusları hepsi toplu olarak sayıldığında, Kazakların yüzde 97'si Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yaşamaktadır. Bunun dışında Henan, Guangdong ve Kansu eyaletleri, 4.000'i aşan Kazak nüfuslarına sahiptir. Çin'deki Kazaklar en yoğun oranda Sincan'daki Tanrı Dağları'nın kuzeyindeki Çungar Havzası'nın kenarlarındaki geniş alanlarda yaşarlar. Özellikle İli Kazak Özerk İli'ne bağlı İli, Tarbagatay ve Altay illerinde, Sanci Hui Özerk İli'ne bağlı Mori Kazak Özerk İlçesi'nde, ve Kumul İli'ne bağlı Barköl Kazak Özerk İlçesi'ndeki Kazak nüfusları yoğundur. Bunların dışında Bortala Moğol Özerk İli, Urumçi İlçesi ve Kansu Eyaleti'ne bağlı de Kazak yerleşimleri vardır. Kazaklar, 2016 yılı itibarıyla Sincan'ın toplum nüfusunun yüzde 6,88'ini, İli Kazak Özerk İli'nin de yüzde 21,1'ini oluşturur. Kazaklar, Uygurlar ve Han Çinlilerinden sonraki en büyük üçüncü etnik grubu, İli Kazak Özerk İli'ndeyse de Han Çinlileri ve Uygurlardan sonraki en büyük üçüncü etnik grubu teşkil ederler. Tarihi olarak, Çinghay Eyaleti'nde de bir Kazak yerleşimi vardı. 1954 yılında Çinghay'da "" kuruldu. Bu bir sene sonra (1955 yılında) "" olarak değiştirildi. 1985 yılında, Kazaklar Sincan'a geri döndükten sonra, bu idari birimin ismi "Haixi Moğol ve Tibet Özerk İli" olarak bir kere daha değiştirildi. === Özerk alanlar === sağ|küçükresim|Çin'deki Kazak özerk il ve ilçeleri * İli Kazak Özerk İli (Sincan Uygur Özerk Bölgesi) * (Jiuquan, Kansu) * Barköl Kazak Özerk İlçesi (Kumul İli, Sincan Uygur Özerk Bölgesi) * Mori Kazak Özerk İlçesi (Sanci Hui Özerk İli, Sincan Uygur Özerk Bölgesi) === Kazak beldeleri === Eyalet İl İlçe Kazak beldeleri Sincan Sanci İli Guçung İlçesi Sincan Sanci İli Guçung İlçesi Sincan Sanci İli Manas İlçesi Sincan Sanci İli Manas İlçesi Sincan Sanci İli Manas İlçesi Sincan Sanci İli Fukang Şehri Sincan Sanci İli Fukang Şehri Sincan Sanci İli Sanci Sincan Sanci İli Hutubi İlçesi Sincan Sanci İli Hutubi İlçesi Dushanzi Kazak Beldesi Sincan Kumul İli Ara Türük İlçesi Sincan Kumul İli Kumul Şehri Sincan Kumul İli Kumul Şehri Sincan Urumçi Şehri Mitung Bucağı === Eyaletlerine göre Kazak nüfusu === Verilerince Bölgelerine Göre Kazak Nüfusunun Payı（Nüfus sayımı sırasındaki nüfus; renkli kısımlar, Kazakların yerli olduğu bölgeleri gösterir） Sıra Bölge Toplam nüfus Kazaklar Toplam Kazak Nüfusunun Payı (%) Bölgedeki Etnik Azınlık Nüfusunun Payı (%) Bölge Nüfusunun Payı (%) Toplam 1.335.110.869 1.463.012 100 1,305 0,110 31 eyaletteki toplam 1.332.810.869 1.462.588 99,971 1,306 0,110 G1 Kuzeybatı Çin 96.646.530 1.424.386 97,360 6,967 1,474 G2 Güney Merkez Çin 375.984.133 17.810 1,217 0,058 0,005 G3 Doğu Çin 392.862.229 8.987 0,614 0,228 0,002 G4 Güneybatı Çin 192.981.185 7.273 0,497 0,019 0,004 G5 Kuzey Çin 164.823.663 3.052 0,209 0,033 0,002 G6 Kuzeydoğu Çin 109.513.129 1.080 0,074 0,011 0,001 1 Sincan 21.815.815 1.418.278 96,942 10,922 6,501 2 Henan 94.029.939 4,805 0,328 0,428 0,005 3 Guangdong 104.320.459 4.602 0,315 0,223 0,004 4 Kansu 25.575.263 4.444 0,304 0,184 0,017 5 Hunan 65.700.762 2.775 0,19 0,042 0,004 6 Hubei 57.237.727 2.191 0,15 0,089 0,004 7 Tibet 3.002.165 2.143 0,146 0,078 0,071 8 Jiangsu 78.660.941 2.124 0,145 0,552 0,003 9 Guizhou 34.748.556 2.093 0,143 0,017 0,006 10 Guangşi 46.023.761 1.884 0,129 0,011 0,004 11 Siçuan 80.417.528 1.882 0,129 0,038 0,002 12 Jiangxi 44.567.797 1.718 0,117 1,128 0,004 13 Pekin 19.612.368 1.602 0,11 0,2 0,008 14 Hainan 8.671.485 1.553 0,106 0,109 0,018 15 Fujian 36.894.217 1.492 0,102 0,187 0,004 16 Anhui 59.500.468 1.203 0,082 0,304 0,002 17 Şantung 95.792.719 1.116 0,076 0,154 0,001 18 Yünnan 45.966.766 896 0,061 0,006 0,002 19 Şensi 37.327.379 794 0,054 0,419 0,002 20 Zhejiang 54.426.891 695 0,048 0,057 0,001 21 Çinghay 5.626.723 680 0,046 0,026 0,012 22 Şanghay 23.019.196 639 0,044 0,231 0,003 23 Tientsin 12.938.693 476 0,033 0,144 0,004 24 Jilin 27.452.815 467 0,032 0,021 0,002 25 Liaoning 43.746.323 448 0,031 0,007 0,001 26 İç Moğolistan 24.706.291 377 0,026 0,007 0,002 27 Hebei 71.854.210 320 0,022 0,011 0 28 Şansi 35.712.101 277 0,019 0,296 0,001 29 Çongçing 28.846.170 259 0,018 0,013 0,001 30 Ningksia 6.301.350 190 0,013 0,009 0,003 31 Heilongjiang 38.313.991 165 0,011 0,012 0 Askerlik hizmetinde bulunanlar 2.300.000 424 0,045 0,417 0,018 == Ayrıca bakınız == * * Osman Batur == Kaynakça == Kazaklar Kazaklar Kategori:Etnik Kazaklar Kategori:Sincan Uygur Özerk Bölgesi