Cemil Bilsel

Mehmet Cemil Bilsel (d. 1879, Şam – ö. 2 Eylül 1949, Ankara ), Türk hukukçu, siyasetçi, akademisyen. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nin kurucularındandır. 1934-1943 arasında İstanbul Üniversitesi'nin rektörlüğünü üstlenmiştir. VII. ve VIII. dönem TBMM'de görev yapmış bir milletvekilidir. Babası Elbasan, Çankırı ve Sinop mutasarrıflığı yapmış olan Hacı Ahmet Kadri Bey, annesi Emine Hanım'dır. Manastır Mekteb-i İdadisi'nden mezun olmasının ardından 30 Kasım 1898'de Hariciye Nezâreti'nin Tercüme Kalemi'nde (Dışişleri Bakanlığı Tercüme Bürosu) çalışmaya başladı; bir yandan da hukuk öğrenimi gördü. 1903 yılında İstanbul Hukuk Mektebi'ni (bugünkü İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi) bitirdi ve Amedi Kalemi'nde görevlendirildi. 1908-1914 arasında İstanbul Darülfünununda genel devletler hukuku dersleri verdi, bir yandan da Evkaf Nezareti'nde çalıştı. 1914'te Şam ve Kudüs'te Evkaf müdürlüğü yaptı ve Selahaddin Eyyubi Külliyesi'ni kurmakla görevlendirildi. Kudüs (1917) ve ardından Batum (1918) mutasarrıfı olarak görev yaptı. 1921 yılında yeniden İstanbul Darülfünununa atandı ve 1925'e kadar ders verdi. İstanbul Üniversitesi'nin Fatih ilçesinde bulunan yerleşkesinde kendi ismine ithafen bir konferans salonu bulunmaktadır. === Ankara Hukuk Fakültesi'nin kuruluşu === 1925'te Ankara Hukuk Mektebi'nin (bugünkü Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi) kurulmasına katkıda bulundu. Cumhuriyetin ilk yükseköğrenim kurumu olan Ankara Hukuk Mektebi'ni kurmakla görevli komisyonda "reis vekili" unvanını taşıyan Cemil Bey, kurumun ilk dekanı olarak görev yaptı. === İstanbul Üniversitesi rektörlüğü === 1933 yılındaki Üniversite reformundan sonra lağvedilen Darülfünun yerine kurulan İstanbul Üniversitesi'nin ilk rektörü Neşet Ömer İrdelp'in kısa süre sonra istifa etmesi üzerine 1934 yılında İstanbul Üniversitesi rektörü oldu ve 1943'e kadar bu görevi sürdürdü. 1943'te emekliye ayrılmadan önce Türk Devletler Hukuk Enstitüsü’nü kurdu. === Milletvekilliği dönemi === 1943 yılı ara seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi Samsun milletvekili olarak TBMM'ye girdi. VIII. dönemde yeniden Samsun milletvekili seçildi. 1945'te Birleşmiş Milletler Anayasası'nı hazırlama çalışmalarında görev aldı ve ertesi sene Ankara'da kurulan Birleşmiş Milletler Türk Derneği'nin ilk başkanı oldu. Türkiye’yi uluslararası kongrelerde temsil etti. 1948'de kendisine Toulouse Üniversitesi tarafından fahri hukuk doktorluğu unvanı verildi. 2 Eylül 1949'da Ankara'da hayatını kaybetti. == Başlıca yapıtları == * Kapitülasyon (1912) * Mahşerde Bir Hutbe (1914) * Cemiyet-i Akvam (1923) * Lozan (2 cilt, 1933) * Dünya Barış Buhranında Boğazlar (1939) * Devletler Arasında Münasebet (1934) * Milletlerarası Hava Hukuku (1948) * Tanzimatın Harici Siyaseti (1940) ==Kaynakça== Kategori:Türk hukukçular Kategori:Türk hukuk akademisyenleri Kategori:İstanbul Üniversitesi rektörleri Kategori:İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinde öğrenim görenler Kategori:İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyeleri Kategori:TBMM 7. dönem Samsun milletvekilleri Kategori:TBMM 8. dönem Samsun milletvekilleri Kategori:Şam doğumlular Kategori:Cumhuriyet Halk Partisi mensubu siyasetçiler Kategori:Resim aranan siyasetçiler Kategori:Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi dekanları Kategori:1949 yılında ölenler Kategori:1870'lerde doğanlar