Derin Deniz Delme Projesi

küçükresim|300px|Glomar Challenger Derin Deniz Sondajı Projesi (DSDP), 1968'den 1983'e kadar işletilen bir okyanus sondaj projesidir. Program, sonuçlandırdığı birçok veri ve yayınlarla başarılı bir proje olarak sayıldı ve şu anda Texas A & M Üniversitesi tarafından desteklenmektedir; San Diego California'daki Scripps Oşinografi Enstitüsü tarafından koordine edilmektedir.. DSDP, deniz tabanı yayılma hipotezini desteklemek için önemli veriler sağladı ve plaka tektoniği teorisini kanıtlamaya yardımcı oldu. DSDP, 40 yılı aşkın süredir faaliyet gösteren üç uluslararası bilimsel okyanus sondaj programının ilkiydi. == Tarihi == Derin Deniz Delme programı (DSDP) küresel bir iklim kronolojisi kurulması amacıyla NSF ve üniversiteler tarafından 1968 ve 1983 yılları arasında yürütülen projenin ismidir. Glomar Challanger isimli araştırma gemisi ile yürütülmüştür.Bu proje sonucunda denizel çökel kayıtları sondajlar yardımıyla çıkarılmış ve çalışılmıştır. Böylelikle değişen proxy’ler kullanılarak kesintisiz olarak özellikle O18/16 izotop oranları (izotop katları) gibi küresel iklim değişikliklerinin anlaması ve kronolojisi için önemli bilgi birikimi elde edilmiştir.1985 -2003 yılları arasında Ocean Drilling Program(ODP) adıyla devam etmiştir. NSF, Ortak Oşinografik Kurumlar (JOI) ile yapılan sözleşmeler sayesinde projenin bilimsel danışmanlık yapısını destekledi ve jeofiziksel saha araştırmalarını finanse etti. Bilimsel planlama, Derin Toprak Örneklemesi Ortak Oşinografik Kurumlar (JOIDES) himayesinde yürütülmüştür. JOIDES danışma grubu, dünyanın dört bir yanından akademik kurumlardan, devlet kurumlarından ve özel sektörden 250 seçkin bilim adamından oluşuyordu. Glomar Challenger 1.067 m (3500 ft) su derinlikli alanlardan birinde, çekirdek örnekleri tuz kubbelerinin varlığını ortaya koydu. Petrol şirketleri, analizlerini yayınlayacakları bir anlaşmadan sonra örnek aldı. Derin okyanus tuz kubbelerinin altındaki petrol potansiyeli günümüzde ticari gelişim için önemli bir yol olmaya devam etmektedir. Bilimsel araştırmanın en önemli başarısı Güney Amerika ve Afrika arasındaki okyanus sırtı boyunca 10 farklı bölgesinden 17 sondaj yapılmasıyla gelmiştir.Elde edilen çekirdek numuneleri, çatlak bölgelerinde kıtasal sürüklenme ve deniz tabanı yenilenmesi için güçlü bir kanıt sağlamıştır. Alfred Wegener'in kıtasal sürüklenme teorisinin bu teyidi, Pangea adlı tek, eski bir toprak kütlesinin teklifini güçlendirdi.Örnekler, o sırada dağ sıraları, depremler ve okyanusal siperler oluşumunu açıklamaya çalışan plaka tektoniği teorisini desteklemek için daha fazla kanıt ortaya koydu.Bir başka keşif ise, okyanus tabanının Dünya'nın jeolojik geçmişiyle karşılaştırıldığında ne kadar genç olduğu idi. Örneklerin analizinden sonra, bilim adamları okyanus tabanın muhtemelen 200 milyon yıldan daha eski olmadığı sonucuna varmıştır. 1985 yılında başlayan ODP, 1968'de ABD tarafından başlatılan, son derece başarılı Derin Deniz Sondaj Projesinin doğrudan ardılıydı. ODP, Avustralya, Almanya, Fransa, Japonya, Birleşik Krallık ve 12 başka ülkeyi kapsayan Okyanus Sondajı (ECOD) gerçek anlamda uluslararası bir çabaydı. == Glomar Challenger == Glomar Challenger Toplam Deniz Tabanından Sondaj Uzunluğu 525,548 m Toplam Karot Uzunluğu 170,043 m Kullanılan Karot Uzunluğu 97,056 m Toplam sondaj sayısı 624 m Toplam sefer sayısı 96 Okyanus Tabanında en derin sondaj 1,741 m Bazaltik kabuk içerisinde en derin sondaj uzunluğu 1,080 m En derin Su kolonu 7,044 m Seyir uzunluğu 695,670 m == DSDP İlk Raporları == Bölge Yayınlanma Tarihi Bölge Yayınlanma Tarihi 96 614–624 Ekim 1986 46 396A–396B Ocak 1979 95 612–613 Nisan 1987 45 395–396 Ocak 1979 94 606–611 Ocak 1987 44 388–394 Kasım 1978 93 603–605 Mayıs 1987 43 382–387 Haziran 1979 92 597, 602, 504B Temmuz 1986 42/1 371–378 Nisan 1978 91 595–596 Mart 1987 42/2 379–381 Nisan 1978 90 587–594 Temmuz 1986 38/39/40 336–370 Eylül 1978 89 585–586 Eylül 1986 41 366–370 Ocak 1978 88 581 March 1987 40 360–365 Temmuz 1978 87 582–584 Şubat 1986 39 353–359 Ağustos 1977 86 576–581 Kasım 1985 38 336–352 Aralık 1976 85 571–575 Ekim 1985 37 332–335 Mayıs 1977 84 565–570 Mayıs 1985 36 326–331 Ocak 1977 83 504B Nisan 1985 35 322–325 Ağustos 1976 82 556–564 Haziran 1985 34 319–321 Nisan 1976 81 552–555 Aralık 1984 33 314–318 Şubat 1976 80 548–551 Mart 1985 32 303–313 Ağustos 1975 79 544–547 Kasım 1984 31 290–302 Mayıs 1975 78A 541–543 Ağustos 1984 30 285–289 Aralık 1975 78B 395 Ağustos 1984 29 275–284 Ocak 1975 77 535–540 Eylül 1984 28 264–274 Temmuz 1975 76 533–534 Kasım 1983 27 259–263 Eylül 1974 75 530–532 Haziran 1984 26 250–258 Aralık 1974 74 525–529 Mart 1984 25 239–249 Mayıs 1974 73 519–524 Ocak 1984 24 231–238 Ekim 1974 72 515–518 Aralık 1983 23 219–230 Nisan 1974 71 511–514 Eylül 1983 22 211–218 Şubat 1974 70 506–510 Nisan 1983 21 203–210 Ekim 1973 69 501, 504–505 Mayıs 1983 20 194–202 Kasım 1973 68 502–503 Ekim 1982 19 183–193 Haziran 1973 67 494–500 Kasım 1982 18 172–182 Temmuz 1973 66 486–493 Şubat 1982 17 164–171 Ağustos 1973 65 482–485 Ocak 1983 16 155–163 Nisan 1973 64 474–480 Ekim1982 15 146–154 Aralık 1973 63 467–473 Eylül 1981 14 135–144 Eylül 1972 62 463–466 Kasım 1981 13 120–134 Ocak 1973 61 462 Ağustos 1981 12 111–119 Ağustos 1972 60 452–461 Mart 1982 11 98–108, 109–110 Haziran 1972 59 447–451 Ocak 1981 10 85–97 Mart 1973 58 442–446 Ağustos 1980 9 76–84 Ocak 1972 56/57 434–441 Kasım 1980 8 68–75 Kasım 1971 55 430–433 Eylül 1980 7 61–67 Ağustos 1971 54 419–429 Aralık 1980 6 44–60 Şubat 1971 51/52/53 417–418 Şubat 1980 5 32–42 Ekim 1970 50 415–416 Haziran 1980 4 23–31 Eylül 1970 49 407–414 Mart 1979 3 13–22 Nisan 1970 48 399–406 Ağustos 1979 2 8–12D Şubat 1970 47/2 397 Eylül 1979 1 1–7A 1969 47/1 398 Kasım 1979 == Kaynakça == Kategori:Jeofizik Kategori:Okyanus bilimi