Magnus Carlsen

Sven Magnus Øen Carlsen (bilinen adıyla Magnus Carlsen) (30 Kasım 1990; Tønsberg), Norveçli satranç büyükustası. FIDE sıralamasında 1. sıradadır. Dünya Hızlı Satranç Şampiyonu ve Dünya Yıldırım Satranç Şampiyonu unvanını elinde tutmaktadır. En yüksek FIDE ELO'su 2882'dir ve bu derece bir rekordur. Carlsen Popüler kültürde Satrancın Mozart'ı (The Mozart of Chess) olarak adlandırılır. Satranç dâhisi Carlsen 2004 yılında (13,5 yaşındayken) büyükusta unvanını kazanmıştır ve bu onu tarihin en genç üçüncü büyük ustası yapmıştır. 1 Ocak 2010'da (19 yaş 32 gün) dünyanın en genç 1 numarası (FIDE listelerine göre) olmuştur. Ocak 2013 FIDE derece listesine göre, Carlsen 2861 ELO'ya ulaşmış ve tarihin en yüksek derecesini elde etmiştir. Kasım 2013'te Viswanathan Anand'ı yenmiş ve 2013 Dünya Şampiyonluk Maçını kazanmıştır, böylece Dünya Satranç Şampiyonu olmuş ve bununla kalmayıp 2014, 2016, 2018 ve 2021 Dünya Satranç Şampiyonluğu'nu da kazanarak unvanını korumayı başarmıştır. Carlsen çocukluğundan beri saldırgan oyunculuğu ile tanınmış ve yaşı ilerledikçe daha evrensel bir oyuncu konumuna gelmiştir. Carlsen diğer yüksek dereceli satranç oyunculardan farklı olarak açılış hazırlıklarına önem vermemiştir, bu özelliği sayesinde açılışlara daha fazla önem veren rakiplerini şaşırtmıştır. Carlsen'in oyun pozisyonları hakkındaki ustalığı ve oyun sonu cesareti, geçmiş dünya satranç şampiyonları José Raúl Capablanca, Vasily Smyslov ve Anatoly Karpov'unkilerle benzerlik göstermektedir. == Dünya Şampiyonlukları == === 2013 FIDE Dünya Satranç Şampiyonu === Carlsen, 2013 Dünya Satranç Şampiyonluk maçında 9 Aralık'tan 22 Aralık'a kadar Anand'la Chennai-Hindistan'da karşılaşmıştır. Carlsen maçı 6,5-3,5 (5,6 ve 9. maçları kazanmış; geri kalan maçlar berabere bitmiştir) kazanmıştır. Sonuç olarak Carlsen, yeni Dünya Satranç Şampiyonu olmuştur. ==== Sonuçlar ==== #Carlsen vs Anand ½ - ½ #Anand vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Anand ½ - ½ #Anand vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Anand 1 - 0 #Anand vs Carlsen 0 - 1 #Anand vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Anand ½ - ½ #Anand vs Carlsen 0 - 1 #Carlsen vs Anand ½ - ½ === 2014 FIDE Dünya Satranç Şampiyonu === Carlsen Aralık 2014 Dünya Şampiyonluk Maçı'nda, Adaylar Turnuvası'nı kazandığı için Anand'la tekrar karşılaşmıştır. Tekrarı yapılan maç Rusya, Sochi'de 7 Aralık'ta başlamış ve 23 Aralık'ta bitmiştir. 12 maçın 11'i yapıldıktan sonra, Carlsen seriye 6.5-4.5, üstünlüğünü koymuş ve kazanmayı garantilemiş, böylece 2014 Dünya Satranç Şampiyonu olarak unvanını korumuştur.. ==== Sonuçlar ==== #Anand vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Anand 1 - 0 #Anand vs Carlsen 1 - 0 #Carlsen vs Anand ½ - ½ #Anand vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Anand 1 - 0 #Anand vs Carlsen ½ - ½ #Anand vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Anand ½ - ½ #Anand vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Anand 1 - 0 === 2016 FIDE Dünya Satranç Şampiyonu === Carlsen Aralık 2016'da gerçekleştirilen 2016 FIDE Dünya Satranç Şampiyonası maçında, Mart 2016'da Moskova'da düzenlenen Adaylar Turnuvası'nı kazanan Sergey Karjakin'le karşılaşmıştır. Maç ABD, New York'ta 11 Kasım'da başlamış ve 30 Kasım'da bitmiştir. 12 maç sonunda 6-6 beraberlik nedeniyle eşitlik bozma oyunları yapılmış ve eşitlik bozma oyunlarında 3-1 skorluk üstünlüğü sayesinde Carlsen, doğum günü olan 30 Kasım'da 2016 Dünya Satranç Şampiyonu unvanını korumuştur.. ==== Sonuçlar ==== #Carlsen vs Karjakin ½ - ½ #Karjakin vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Karjakin ½ - ½ #Karjakin vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Karjakin ½ - ½ #Karjakin vs Carlsen ½ - ½ #Karjakin vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Karjakin 0 - 1 #Karjakin vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Karjakin 1 - 0 #Karjakin vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Karjakin ½ - ½ ==== Eşitlik bozma oyunları ==== #Karjakin vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Karjakin ½ - ½ #Karjakin vs Carlsen 0 - 1 #Carlsen vs Karjakin 1 - 0 === 2018 FIDE Dünya Satranç Şampiyonu === Carlsen, 2018 Dünya Satranç Şampiyonası, şampiyonluk maçında 9 Kasım'dan 28 Kasım'a kadar Fabiano Caruana ile Londra, İngiltere'de karşılaşmıştır. Carlsen beraberlikle sonuçlanan ilk 12 oyun sonrası (6-6), rakibine eşitlik bozma oyunlarında 3-0 üstünlük sağlayarak 28 Kasım 2018'de Dünya Satranç Şampiyonu unvanını korumuştur. ==== Sonuçlar ==== #Caruana vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Caruana ½ - ½ #Caruana vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Caruana ½ - ½ #Caruana vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Caruana ½ - ½ #Carlsen vs Caruana ½ - ½ #Caruana vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Caruana ½ - ½ #Caruana vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Caruana ½ - ½ #Caruana vs Carlsen ½ - ½ ====Eşitlik bozma oyunları==== #Carlsen vs Caruana 1 - 0 #Caruana vs Carlsen 0 - 1 #Carlsen vs Caruana 1 - 0 === 2021 FIDE Dünya Satranç Şampiyonu === Carlsen, 2021 Dünya Satranç Şampiyonası'nda, ilk beş maçı berabere bitirdikten sonra 6. oyunda rakibi Ian Nepomniachtchi'yi mağlup etti. Aynı zamanda bu oyun 136 hamle ile Dünya Satranç Şampiyonası tarihindeki en uzun oyundu. Ardından Carlsen, Oyunlar 8, 9 ve 11'de Nepomniachtchi'yi de yenerek şampiyonluk unvanını korudu. Maçtan sonra Carlsen, "Firouzja sonraki Adaylar Turnuvasını kazanmazsa, bir sonraki Dünya Şampiyonası maçını oynamam pek mümkün değil" dedi. Sonuçlar #Nepomniachtchi vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Nepomniachtchi ½ - ½ #Nepomniachtchi vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Nepomniachtchi ½ - ½ #Nepomniachtchi vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Nepomniachtchi 1 - 0 #Nepomniachtchi vs Carlsen ½ - ½ #Carlsen vs Nepomniachtchi 1 - 0 #Nepomniachtchi vs Carlsen 0 - 1 #Carlsen vs Nepomniachtchi ½ - ½ #Nepomniachtchi vs Carlsen 0 - 1 == FIDE ELO Sıralamasındaki Başarısı == Ocak 2006 FIDE listesinde, 15 yaşındayken (15 yaş 32 gün), 2625 ELO'ya ulaşmış, böylece 2600 ELO'yu geçen en genç oyuncu olmuştur. Haziran 2007 FIDE listesinde, 16 yaşındayken (16 yaş 213 gün), 2710 ELO'ya ulaşmış, böylece 2600 ELO'dan sonra 2700 ELO'yu da geçen en genç oyuncu olmuştur. 5 Eylül 2008'de ise Bilbao Grand Slam satranç şampiyonasının 4. turunda galip gelmiş, sadece 17 yaşındayken (17 yaş 280 gün) resmi olmayan ELO listesinin 1. sırasına oturmuştur. Carlsen'in 2009 Eylül-Ekim'de Nanjing Pearl turnuvasını kazanması FIDE ELO'sunu 2801'e yükseltmiş, 18 yaşındayken (18 yaş 336 gün), 2800 ELO'yu geçen en genç oyuncu olmuştur. Carlsen rekora koşuyor!. Carlsen'den önce, sadece Kasparov, Topalov, Kramnik, ve Anand 2800 ELO'yu geçmeyi başarmıştı. Tal Memorial turnuvasından sonra (Kasım 2009) resmi olmayan FIDE sıralamasında tekrar 1. sıraya oturmuş ve 2805 ELO ile kendi rekorunu kırmış, Veselin Topalov (Kasım 2009 resmi olmayan sıralamada 2.) ile farkını 7.6 ELO'ya çıkarmıştır. Ocak 2010 FIDE listesinde, Tal Memorial ve London Chess Classic turnuvalarında oynanan 16 maçı dahil eden liste, Carlsen'in ELO'sunu 2810'a taşımaya yetti. Yani Carlsen 2010'un başında, 19 yaşındayken (19 yaş 32 gün), dünyanın en genç resmi 1 numarası olmuş ve aynı zamanda 1971'de Bobby Fischer'in "Batı'dan gelen 1." unvanını almıştır. Bu konu hakkında Time gazetesinde de bir röportaj bulunmaktadır. Mart 2010 FIDE listesinde 2813 ELO ile kendini gösteren Carlsen, kendi rekorunu geliştirmiş oldu. Ocak 2013 FIDE listesinde ise Carlsen 2861 ELO'ya ulaşmış, sonuç olarak Garry Kasparov'un Haziran 1999'dan kalma 2851 ELO rekorunu devirmiştir. === İlk 100'deki Değişimi === küçükresim|upright=1.3|2001'den günümüze ELO değişimi (Magnus Carlsen) Dönem Derece Maçlar Değişim Dünya sırası Yaş Ocak 2006 2625 40 +55 89 15 yıl, 1 ay Nisan 2006 2646 13 +21 63 15 yıl, 4 ay Temmuz 2006 2675 27 +29 31 15 yıl, 7 ay Ekim 2006 2698 46 +23 21 15 yıl, 10 ay Ocak 2007 2690 11 −8 24 16 yıl, 1 ay Nisan 2007 2693 27 +3 22 16 yıl, 4 ay Temmuz 2007 2710 19 +17 17 16 yıl, 7 ay Ekim 2007 2714 25 +4 16 16 yıl, 10 ay Ocak 2008 2733 37 +19 13 17 yıl, 1 ay Nisan 2008 2765 27 +32 5 17 yıl, 4 ay Temmuz 2008 2775 16 +10 6 17 yıl, 7 ay Ekim 2008 2786 31 +11 4 17 yıl, 10 ay Ocak 2009 2776 17 −10 4 18 yıl, 1 ay Nisan 2009 2770 27 −6 3 18 yıl, 4 ay Temmuz 2009 2772 12 +2 3 18 yıl, 7 ay Eylül 2009 2772 10 0 4 18 yıl, 9 ay Kasım 2009 2801 10 +29 2 18 yıl, 11 ay Ocak 2010 2810 16 +9 1 19 yıl, 1 ay Mart 2010 2813 13 +3 1 19 yıl, 3 ay Mayıs 2010 2813 0 0 1 19 yıl, 5 ay Temmuz 2010 2826 10 +13 1 19 yıl, 7 ay Eylül 2010 2826 0 0 1 19 yıl, 9 ay Kasım 2010 2802 14 −24 2 19 yıl, 11 ay Ocak 2011 2814 17 +12 1 20 yıl, 1 ay Mart 2011 2815 13 +1 2 20 yıl, 3 ay Mayıs 2011 2815 0 0 2 20 yıl, 5 ay Temmuz 2011 2821 10 +6 1 20 yıl, 7 ay Eylül 2011 2823 10 +2 1 20 yıl, 9 ay Kasım 2011 2826 10 +3 1 20 yıl, 11 ay Ocak 2012 2835 17 +9 1 21 yıl, 1 ay Mart 2012 2835 13 0 1 21 yıl, 3 ay Mayıs 2012 2835 0 0 1 21 yıl, 5 ay Temmuz 2012 2837 9 +2 1 21 yıl, 7 ay Ağustos 2012 2837 0 0 1 21 yıl, 8 ay Eylül 2012 2843 10 +6 1 21 yıl, 9 ay Ekim 2012 2843 0 0 1 21 yıl, 10 ay Kasım 2012 2848 10 +5 1 21 yıl, 11 ay Aralık 2012 2848 0 0 1 22 yıl Ocak 2013 2861 8 +13 1 22 yıl, 1 ay Şubat 2013 2872 13 +11 1 22 yıl, 2 ay Mart 2013 2872 0 0 1 22 yıl, 3 ay Nisan 2013 2872 0 0 1 22 yıl, 4 ay Mayıs 2013 2868 14 −4 1 22 yıl, 5 ay Haziran 2013 2864 9 −4 1 22 yıl, 6 ay Temmuz 2013 2862 9 −2 1 22 yıl, 7 ay Ağustos 2013 2862 0 0 1 22 yıl, 8 ay Eylül 2013 2862 0 0 1 22 yıl, 9 ay Ekim 2013 2870 6 +8 1 22 yıl, 10 ay Kasım 2013 2870 0 0 1 22 yıl, 11 ay Aralık 2013 2872 10 +2 1 23 yıl Ocak 2014 2872 0 0 1 23 yıl, 1 ay Şubat 2014 2872 0 0 1 23 yıl, 2 ay Mart 2014 2881 5 +9 1 23 yıl, 3 ay Nisan 2014 2881 0 0 1 23 yıl, 4 ay Mayıs 2014 2882 1 +1 1 23 yıl, 5 ay Haziran 2014 2881 10 -1 1 23 yıl, 6 ay Temmuz 2014 2877 9 -4 1 23 yıl, 7 ay Ağustos 2014 2877 0 0 1 23 yıl, 8 ay Eylül 2014 2870 9 -7 1 23 yıl, 9 ay Ekim 2014 2863 10 -7 1 23 yıl, 10 ay == Önemli Maçları == Bu bölümdeki tüm linkler, Vikipedi dışındadır. * Carlsen–Garry Kasparov, Reykjavík Rapid (2004), ½–½ Carlsen 13 yaşındayken "hızlı" bir satranç oyununda o dönemin 1 numarası olan Garry Kasparov'a karşı ciddi bir galibiyet şansı yakalamış maçın berabere bitmesine rağmen dünya şampiyonluğu ile anılmaya başlamıştır. * Carlsen–Veselin Topalov, M-Tel Masters (2009), 1–0 Bu maçta Carlsen 2800+ ELO'ya sahip bir oyuncuyu ilk kez yenmiştir. * Carlsen–Boris Gelfand, Tal Memorial (2011), 1–0 Israil'in 1 numaralı oyuncusu ve bir sonraki dünya satranç şampiyonluk maçının meydan okuyucusu kalesiyle beyazların arka kapısına saldırmış, fakat Carlsen buna tehditleri ile cevap vermiştir. Carlsen maçtan sonra "Son zamanlarda oynadığım en ilginç oyundu" şeklinde açıklamada bulunmuştur. * Carlsen–Hikaru Nakamura, London Chess Classic (2011), 1–0 Carlsen, Amerikan'ın 1 numarası Hikaru Nakamura(siyah)'nın piyon yapısını yok etmiştir. * Carlsen–Viswanathan Anand, Bilbao Masters (2012), 1–0 Carlsen'in kariyerinde oynadığı en iyi maç olarak iddia ettiği, geleceğin dünya satranç şampiyonuna karşı yaptığı maç. Carlsen piyonunu feda ediyor ve siyah'ı zor ve ters bir pozisyona sokuyor, bu durum siyahın 30. hamlede pes etmesine sebep oluyor. == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Carlsen'un oyunlarından 30 önemli pozisyon * FIDE ratingcard for Magnus * Dünyanın en genç büyük ustası * Magnus Carlsen'in tüm maçları (PGN Formatında) * Magnus Carlsen'in tüm maçları (Çevrimiçi arşiv) * Resmi Magnus Carlsen sitesi * Chessgraphs.com'da Magnus Carlsen için değerlendirme geçmişi. Diğer en iyi satranç oyuncularıyla karşılaştırmalı grafik kullanılmıştır. Kategori:1990 doğumlular Kategori:Yaşayan insanlar Kategori:Norveçli satranç büyükustaları Kategori:Dünya satranç şampiyonları