Zülfü Livaneli

Ömer Zülfü Livaneli (d. 20 Haziran 1946, Ilgın, Konya), Türk müzisyen, senarist, politikacı, yazar ve film yönetmenidir. == Ailesi == Gürcü kökenli bir aileden gelmektedir. Zülfü Livaneli'nin babasının büyükbabası Ömer Bey, Kanuni döneminde Erzurum Beylerbeyi Dulkadirli Mehmet Han'ın (1536-1537) seferinde Artvin'in de içinde bulunduğu bölgeyi ele geçirmesiyle kurulan Livane Sancağı'nın yerel bir yöneticisi olan Yusuf Ağa'nın oğludur. Çok güzel atlara sahip olmakla tanınan Yusuf Ağa, o dönemde padişaha doğrudan bağlı olan sancakta özel bir rütbe ile görev yapar. Yusuf Ağa'nın üç oğlundan biri sakattır biri ise Çarlık Rusyası'na gidip oraya yerleşir. Yusuf Ağa'nın yönetici olduğu köy, 93 Harbi olarak da adlandırılan 1877 savaşında, Rus ordusu tarafından kuşatılır. Yusuf Ağa, üçüncü oğlu Ömer'i Erzurum bölgesi cephe komutanı Ahmet Muhtar Paşa'ya yazdığı mektubu iletmesi için gizlice köyden uzaklaştırır. Ömer’in köyden uzaklaşmasından iki gün sonra köy Rus ordusu tarafından tamamen yok edilir. Aileden, Erzurum'a gönderilen Ömer dışında, herkes öldürülür. Bu sırada 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın Kafkasya Cephesi komutanı, 1912 yılında kısa dönem sadrazamlık da yapan devlet adamı, yazar, eğitmen, gök bilimci Ahmet Muhtar Paşa, Ömer'i yanına alarak özel muhafızı yapar. Ahmet Muhtar Paşa’nın komutasındaki ordu, Rus ordusuna karşı yaptıkları 25 Ağustos 1877'de Gedikler ve 24 Ekim’deki Yahniler savaşlarını kazanmalarına rağmen Erzurum Rus ordusunun işgaline uğrar. Tuna cephesindeki Rus ordularının yaklaşması üzerine İstanbul'a çağrılan Ahmet Muhtar Paşa'nın yerine gelen paşa, onun önerisiyle Ömer'in göreve devam etmesini ister. Rus orduları, Erzurum'u işgal ettikleri 9 Kasım 1877-13 Temmuz 1878 tarihleri arasında, halka eziyet eder. Halkın çektiği bu eziyetlere sessiz kalamayan Mülazım Ömer Bey ve iki subay arkadaşı, bir kış gecesi, Rus ordusunun komutanına pusu kurarak onu ve muhafızlarından birini öldürürler. Diğer muhafız kaçmayı başarır. Olayın duyulmasından sonra Ruslar geniş çaplı arama başlatırlar. Suikasttan kurtulan muhafızın tanıklığına başvurularak idam etmek üzere suikastçılar aranır. Ömer Bey ve arkadaşları, bir önlem olarak hastaneye yatırılırlar. Rus muhafız tarafından tanınmamaları için çok az yemek verilerek zayıflatılıp, her gün katranla ovularak ölümcül hasta görüntüsü verilirler. Ruslar hastaneyi aradıklarında onları tanıyamazlar. Ömer Bey ve arkadaşları kurtarma girişimine rağmen yine de tehlikededirler. Bu yüzden, komutan onu ve arkadaşlarını Erzurum'dan uzaklaştırır. Ömer Bey'i kolağası rütbesine yükselterek o sıralar Hüseynik olarak anılan köyde bulunan Harput Redif Taburuna tayin eder. Kolağası Ömer Bey, burada o bölgede yaygın olarak yaşamakta olan Çeçen halkından bir kızla evlenip çocuk sahibi olur. Ömer Bey, bir sefer sırasında öldüğünde oğlu Zülfikar 10 yaşındadır. Zülfikar Bey, babası gibi devlet hizmetinde çalışır ve sorgu hâkimi görevine getirilir. Zülfü Livaneli'nin babasının babası olan Zülfikar Bey; iriyarı, heybetli, sert olduğu kadar sevecen bir hâkimdir. Soyadı kanunu çıktığında Livaneli Sancağı'na dayanarak Livaneli soyadını alır. Zülfikar Bey'in üç erkek çocuğu da hâkim olur. Bu üç kardeşten en büyükleri ve Zülfü Livaneli'nin babası Mustafa Sabri Livanelioğlu, Yargıtay Başkanlığı’na dek yükselir. Zülfü Livaneli’nin babası Mustafa Sabri Livanelioğlu, 1940 tarihinde Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdikten sonra savcı olarak atandığı Konya'nın kaplıcalarıyla ünlü ilçesi Ilgın’da adliyenin arkasındaki konağın büyük bahçesinde dolaşırken gördüğü Davavekili Asım Bey'in üç kızından ortancası olan Şükriye Hanım'la evlenir, Mustafa Sabri Livanelioğlu ve Şükriye Hanım'ın, Ömer Zülfü, Asım, Seyhan ve Ferhat adlarında dört çocuğu vardır. == Kariyeri == ABD Fairfax Konservatuvarı'nı bitirmiştir. Zülfü Livaneli bağlama çalmayı teyzesi Nazmiye (Türeli) Yücel'in eşi olan eniştesi Turhan Yücel'den, Ilgın'da yaşadığı yıllarda ve yaz tatillerinde öğrendiğinde, eniştesi Turhan Bey'in kendisine hayatını değiştirecek bir sermayeyi hediye ettiğinden haberi yoktu. Zülfü Livaneli, müziği ile birçok ulusal ve uluslararası ödül aldı ve eserleri Joan Baez, Maria Farantouri, Maria del Mar Bonet, Leman Sam, Sezen Aksu, Gülden Karaböcek gibi yerli ve yabancı sanatçılar tarafından yorumlandı. Kültür, sanat ve politika alanında faaliyet gösteren sanatçı, sanat yaşamı boyunca 300'e yakın besteye ve 30 film müziğine imzasını attı. Türkiye'den ansızın ayrılarak İsveç'e sürgün yıllarında muhtelif işlerde çalıştı. Bugüne kadar dört uzun metrajlı film yönetti: "Yer Demir Gök Bakır", "Sis", "Şahmaran" ve "Veda". Valencia Film Festivali'nde "Altın Palmiye" ve 1989'da Montpelier Film Festivali'nde "Altın Antigone" ödüllerine layık görüldü. "Sis", "En İyi Avrupa Film Ödülü"ne aday gösterildi. Sanatçının filmleri Türkiye, ABD, Fransa, Almanya, İsviçre ve Japonya'da gösterime girdi ve BBC, WDR, İspanya, Kanada ve Japon televizyonları gibi birçok televizyon şirketine satıldı. Ekim 1986'da Cengiz Aytmatov'un daveti üzerine Federico Major, Yaşar Kemal, Arthur Miller ve diğer ünlü sanatçı ve düşünürlerin katıldığı Kırgızistan ve daha sonra Wengen, Granada ve Mexico City'de toplanan Issyk-Kul Forumu'nda yer aldı. Livaneli; Elia Kazan, Jack Lang, Vanessa Redgrave, Arthur Miller, Mikis Theodorakis gibi ünlü kişilerle birlikte dünya kültürünün ilerlemesi ve dünya sanatlarının gelişmesine katkıda bulunmak üzere çalışmalarda bulundu. 1996 yılında Paris’te merkezi bulunan UNESCO (Birleşmiş Milletlerin Eğitim Kültür Bilim Kurulu) tarafından büyükelçilik verilen sanatçı Livaneli, 1978 yılında yaptığı "Nazım Türküsü" adlı albümde Nâzım Hikmet'in şiirlerinden bestelediği şarkıları bir araya getirdi. "Arafat'ta Bir Çocuk", "Geçmişten Geleceğe Türküler", "Sis", "Orta Zekalılar Cenneti", "Diktatör ile Palyaço", "Sosyalizm Öldü mü", "Engereğin Gözündeki Kamaşma", "Bir Kedi, Bir Adam, Bir Ölüm", "Mutluluk", "Leyla'nın Evi", "Sevdalım Hayat", "Son Ada", "Sanat Uzun, Hayat Kısa", "Serenad" ve Kardeşimin Hikâyesi kitaplarının yazarıdır. 19 Mayıs 1997 tarihinde, Ankara Hipodrom meydanında verdiği konsere 500.000 kişinin katılmasıyla Türkiye'nin en büyük konserini gerçekleştirme unvanını kazanmıştır.CHP'de barış, yurtta barış, dünyada barış , Sabah, 19 Ocak 2005, 16 Eylül 2008 tarihinde erişildi. Livaneli bu röportajında "Ankara Hipodromu'nda yarım milyon kişiyi bir arada görmüş bir insanım" demiştir. === Siyasi kariyeri === Livaneli, 27 Mart seçimlerinde, SHP'den İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na aday oldu. ANAP'nin adayı İlhan Kesici, RP'nin adayı Recep Tayyip Erdoğan ve DYP'nin adayının Bedrettin Dalan olduğu çekişmeli seçim sürecinde oyların %20,30'unu alan Livaneli üçüncü geldi.Bir ha­tır­lat­ma ve ye­rel se­çim­ler, Milliyet, 17 Eylül 2008 tarihinde erişildi. Erdoğan ise %25,19'luk bir oranla Belediye Başkanı seçildi. Livaneli, 2002 genel seçimlerinde CHP'nden İstanbul milletvekili seçildi. Partinin 13. Olağanüstü Kurultayı'nda yeter sayıda imza bulamadığı için genel başkan adayı olamadı ve parti yönetimini ağır şekilde suçlayarak istifa etti.Zülfü Livaneli CHP'yi bıraktı , Radikal, 25 Şubat 2005, 17 Eylül 2008 tarihinde erişildi. Livaneli, istifasını açıklarken şunları söyledi: == Kişisel hayatı == 1964'te Ülker Tunçay'la evlendi. 1966'da Aylin isimli bir çocuğu oldu. Kızı Aylin Livaneli eğitimi ve yaptığı pek çok işten sonra müzik ile ilgilenmiş ve beş albüm çıkarmıştır. Müziğe ara veren Aylin Livaneli şu an yurt dışında ekonomi üzerine eğitim almaktadır. Yayımlanmış 3 kitabı bulunmaktadır. Livaneli vejetaryen`dir. == Kitapları == * Arafat'ta Bir Çocuk * Bir Kedi, Bir Adam, Bir Ölüm * Diktatör ile Palyaço * Dünya Değişirken * Engereğin Gözündeki Kamaşma * Geçmişten Geleceğe Türküler * Gorbaçov'la Devrim Üstüne Konuşmalar * Kaplanın Sırtında * Leyla'nın Evi * Livaneli Besteleri * Mutluluk * Sevdalım Hayat * Sis * Sosyalizm Öldü Mü? * Türkiye Orta Zekalılar Cenneti * 2008: Son Ada * 2010: Sanat Uzun Hayat Kısa * 2011: Serenad * 2012: Edebiyat Mutluluktur * 2012: Harem * 2013: Kardeşimin Hikâyesi * 2015: Konstantiniyye Oteli * 2017: Elia ile Yolculuk * 2017: Huzursuzluk * 2018: Gölgeler * 2019: Rüzgârlar Hep Gençtir * 2019: Şapka * 2020: Gökyüzü Herkesindir * 2021: Balıkçı ve Oğlu * 2022: Kaplanın Sırtında == Diskografi == * 1973: Chants Révolutionnaires Turcs * 1975: Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz * 1977: Merhaba * 1978: Nazım Türküsü * 1978: The Bus (OST) * 1979: Alamanya Beyleri * 1979: Atlının Türküsü * 1980: Günlerimiz * 1980: İnce Memet Türküsü * 1982: Maria Farandouri Livaneli Söylüyor * 1983: Ada * 1983: Eine Auswahl * 1983: Yol (Soundtrack) * 1984: İstanbul Konseri (Concert) * 1985: Güneş Topla Benim İçin * 1986: Hoşgeldin Bebek * 1986: Livaneli / 10 Yılın Ezgisi * 1986: Zor Yıllar * 1987: Gökyüzü Herkesindir * 1988: Soundtracks * 1990: Crossroads (New Age) * 1993: Saat 4 Yoksun * 1995: Neylersin * 1996: Janus (Symphonic Poems) * 1996: Yangın Yeri * 1997: Efsane Konserler * 1997: Livaneli & Theodorakis : Together * 1998: Nefesim Nefesine * 1999: New Age Rhapsody, London Symphony Orchestra Plays Livaneli * 1999: Unutulmayanlar * 2001: İlk Türküler * 2005: Hayata Dair * 2010: Veda Film Müzikleri * 2013: Gökkuşağı Gönder Bana * 2016: Livaneli 50. Yıl "Bir Kuşaktan Bir Kuşağa" == Ödüller == === Sinema === Yıl Ödül / Festival Kategori Film Sonuç 1987 San Sebastián Uluslararası Film Festivali OCIC Odülü Yer Demir Gök Bakır KazandıAwards for Zülfü Livaneli , IMDb, 16 Eylül 2008 tarihinde erişildi. Cannes Film Festivali Un Certain Regard AdayFestival de Cannes : Official Selection 1987 , Cannes, 16 Eylül 2008 tarihinde erişildi. 1989 Valensiya Akdeniz Sineması Festivali Altın Palmiye Sis Kazandı Montpellier Akdeniz Film Festivali Altın Antigone Kazandı Avrupa Film Festivali En İyi Film Aday Antalya Altın Portakal Film Festivali En İyi İkinci Film Kazandı 2000 Antalya Altın Portakal Film Festivali Yaşam Boyu Onur Ödülü KazandıAltın Portakal'ın ilk ödülleri verildi, NTVMSNBC, 4 Ekim 2000, 16 Eylül 2008 tarihinde erişildi. 2007 Antalya Altın Portakal Film Festivali En İyi Müzik Mutluluk KazandıAltın Portakal 'Yumurta'nın , NTVMSNBC, 26 Ocak 2008, 16 Eylül 2008 tarihinde erişildi. Sinema Yazarları Derneği Türk Sineması Ödülleri Kazandı'Yumurta'nın sekiz ödüllü zaferi , SİYAD, 16 Eylül 2008 tarihinde erişildi. 2008 Yeşilçam Ödülleri Kazandı'Mutluluk'a 3 Yeşilçam Ödülü , NTVMSNBC, 25 Mart 2008, 16 Eylül 2008 tarihinde erişildi. Ankara Uluslararası Film Festivali KazandıAnkara'nın galibi dört ödülle 'Rıza' , Radikal, 24 Mart 2008, 17 Eylül 2008 tarihinde erişildi. 2019 Altın Koza Film Festivali Yaşam Boyu Onur Ödülü Kazandı === Edebiyat === Yıl Ödül Roman Sonuç 1997 Balkan Edebiyat Ödülü Engereğin Gözündeki Kamaşma KazandıPEN American Center: O. Z. Livaneli , 17 Eylül 2008 tarihinde erişildi. 2001 Yunus Nadi Roman Ödülü Bir Kedi, Bir Adam, Bir Ölüm KazandıYunus Nadi Roman Ödülü Livaneli'nin , Sabah, 28 Haziran 2001, 17 Eylül 2008 tarihinde erişildi. 2006 Barnes & Noble Yeni Büyük Yazarları Keşif Ödülü Mutluluk KazandıDiscover Great New Writers: 2008 Discover Award Archive , Barnes & Noble, 2006, 17 Eylül 2008 tarihinde erişildi. 2009 Orhan Kemal Roman Armağanı Son Ada Kazandı"Livaneli ödülünü Yaşar Kemal'den aldı", Radikal, 2 Haziran 2009, 26 Mart 2010 tarihinde erişildi. 2015 Beyaz Martı Edebiyat Onur Ödülü KazandıBeyaz Martı Edebiyat Onur Ödülü Zülfü Livaneli'ye , Erişim tarihi: 17 Mayıs 2016 2020 Kartal Edebiyat Günleri Onur Ödülü Kazandıhttps://www.kartal.bel.tr/tr/haberler/Habergoster.aspx?id=18574 === Diğer === Yıl Ödül Sonuç 1999 Premio Tenco Ödülü KazandıPremio Tenco , La Canzone Italiana, 17 Eylül 2008 tarihinde erişildi. 2005 Soranos Dostluk Ödülü KazandıLivaneli ile Theodorakis'e dostluk ödülü, Kenthaber, 4 Ekim 2005, 17 Eylül 2008 tarihinde erişildi. 2005 Mikis Theodorakis Ödülü KazandıLivaneli becomes first to receive Theodorakis Award , mikis-theodorakis.net, 18 Temmuz 2006, 17 Eylül 2008 tarihinde erişildi. 2011 18. Kral Müzik Ödülleri - Yaşam Boyu Onur Ödülü Kazandı 2022 Mesam Nazım Hikmet Onur Ödülü Kazandı == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * * * Zülfü Livaneli Vatan Gazetesi yazıları * Zülfü Livaneli SinemaTürk sayfası * Zülfü Livaneli IMDb sayfası * BBC Türkçe ile 1996 yılında yapılan röportaj Kategori:Yaşayan insanlar Kategori:1946 doğumlular Kategori:Ilgın doğumlular Kategori:Konya doğumlu yazarlar Kategori:Türk protest müzik şarkıcıları Kategori:Türk film müziği bestecileri Kategori:Türk erkek şarkıcı-şarkı yazarları Kategori:Türk film yönetmenleri Kategori:TED Ankara Kolejinde öğrenim görenler Kategori:TBMM 22. dönem İstanbul milletvekilleri Kategori:Cumhuriyet Halk Partisi Parti Meclisi üyeleri Kategori:Milliyet (gazete) kişileri Kategori:Vatan (gazete, 2002) kişileri Kategori:Ankara Uluslararası Film Festivali Ödülü sahibi müzisyenler Kategori:20. yüzyılda Türk erkek şarkıcılar Kategori:21. yüzyılda Türk erkek şarkıcılar Kategori:20. yüzyıl Türk roman yazarları Kategori:21. yüzyıl Türk roman yazarları Kategori:1970'lerin şarkıcıları Kategori:1980'lerin şarkıcıları Kategori:1990'ların şarkıcıları Kategori:2000'lerin şarkıcıları Kategori:2010'ların şarkıcıları Kategori:2020'lerin şarkıcıları Kategori:Balet Plak sanatçıları Kategori:Raks Müzik sanatçıları Kategori:Orhan Kemal Roman Armağanlı yazarlar Kategori:Yunus Nadi Ödülü sahipleri Kategori:Altın Portakal En iyi Müzik Ödülü sahipleri Kategori:Kral TV Video Müzik Ödülü sahipleri Kategori:Gürcü asıllı Türkler Kategori:Sosyaldemokrat Halkçı Parti mensubu siyasetçiler Kategori:Türk sosyal demokratlar Kategori:Türk sosyalistler Kategori:Türk insan hakları aktivistleri