Paul Cézanne

küçükresim|200px|Paul Cézanne'ın 1889 ile 1890 yılları arasında yaptığı otoportresi küçükresim|200px|Paul Cézanne'ın takriben 1875 yılında yaptığı 66 × 55 cm boyutlarındaki otoportresi Paul Cézanne (19 Ocak 1839 - 22 Ekim 1906), Fransız post-empresyonist ressam ve gezgin. Modern sanatın gelişmesine yaptığı katkılar ve etkisi nedeniyle çoğu zaman modern sanatın babası olarak anılmıştır. Empresyonizm ile kübizm arasında bir köprü oluşturmuştur. == Hayatı ve çalışmaları == Cézanne Aix-en-Provence'da doğmuş ve orada okula gitmiştir. 1859-1861 arasında hukuk okurken resim dersleri almıştır. 1861 yılında resim sanatını öğrenmek için Paris'e, çocukluk arkadaşı Émile Zola'nın yanına gitmiştir. İsviçre Akademisi'nde ve Louvre'da çalışmıştır. Renoir, Pissaro, Sisley, Guillaumin gibi sanatçılarla tanışmıştır. Delacroix, Courbet, Manet'ye karşı hayranlık duymuştur. Güzel Sanatlar Akademisi'nin giriş sınavlarında başarılı olamamış ve bu sebeplede Aix'e geri dönmüştür. Bütün zamanını resme ayırmıştır ve Salon'a gönderdiği bütün tabloların geri çevrilmesine karşın resim çalışmalarını sürdürmüştür. Eski İtalyan ustalarının yapıtlarını kopya ederek, portreler, natürmortlar ve bazen de manzara resimleri yapmıştır. Paris Salon jürisi Cézanne'in eserlerini gösterime sunmayı 1864'ten 1869'a kadar her sene reddetmiştir. Bu nedenle Cézanne tablolarını ilk kez, Paris Salon tarafından reddedilmiş eserlerin gösterime sunulduğu Salon des Refusés'de 1863 yılında gösterime sunmuştur. Yaşamı boyunca eserleri nadiren gösterime sunmuş, sakin bir hayat yaşamış, belli başlı birkaç konuda resim yapmayı tercih etmiştir. Bu dönemde yaptığı çalışmalar arasında Ressamın Babası, Zenci Scipio (1865, Sao Paulo Müzesi), Louis-Auguste Cezanne'in l'Evenement'i Okurken Portresi (1866), Pamuk Takkeli Adam (1865-67), Ressam Achille Emperaire'ın Portresi (1866), Zola'yı Okuyan Paul Alexiş (1869), Hasır Şapkalı Boyer'ın Portresi (1869-70) ve Magdalen ya da Elem (1866-68) adlı resimleri, Siyah Mermer Saat (1869-70, özel koleksiyon, Amerika) ve Teneke Çaydanlıklı Natürmort (1869-70) adlı natürmortları ve Estaque'da Eriyen Karlar (1870) ve Şarap Pazarı (1872) adlı manzaraları sayılabilir. Bu eserlerde kalın renk katları ve siyah gölgeler dikkati çeker. Siyah, kahverengi, gri ve Prusya mavisinin ağır bastığı köyü ve kasvetli renklere ek olarak alışılmadık bir beyaz renk kullandığı görülür. Cezanne'in Empresyonistlerle ve özellikle İsviçre Akademisi'nde tanıştığı Pissarro ile olan dostluğu onun dönük renkleri bırakarak Empresyonistlerin parlak, açık tonlu renklerini kullanmasını sağlamıştır. Kalın renk katmanları tekniğinden vazgeçip hafif fırça vuruşlarıyla noktalama yöntemine yönelmiş, pıhtılaşmış gibi görünen yüzeyler kullanmıştır. 1872-82 yılları arasındaki bu dönem Cezanne'in Empresyonist dönemidir. Modern Bir Olympia (1873), Asılmış Adamın Evi (1873, Louvre Müzesi, Paris), Yıldız çiçekleri (1875), Kırmızı Koltuklu Madame Cezanne (1877, özel koleksiyon, Amerika), Victor Chocquet'nın Portresi (1876-77), L'Estaque (1878-79, Louvre), Pontoişe'da Cote dü Jalais (1879-82) Kavaklar (1879-82) ve Maincy Köprüsü (1879, Louvre) gibi birçok ünlü eseri bu döneme aittir. Cezanne'in izlenimciliğin kurallarından ayrılan sanatı hızla, daha yalıncı ama daha çok işlenmiş ve yapıya daha çok önem veren bir tutuma doğru gelişti. Tarzını düş gücünden ve gözlemlerinden kaynaklanan ögelerle zenginleştirdi. Desen gücü ile renklerin anlatım duyarlılığını birleştirdi. Klasik perspektif kurallarına pek uymayan Cezanne'in tutumu sonradan büyük ölçüde etkilediği Kübistlere öncü oldu. 1886 yılında Emile Zola ile L'Oeuvre isimli romanı yüzünden araları açıldı. Hortense Fiquet ile evlendi. Karısının portreleri, Mavi vazo ve Sepetli natürmort (Louvre) Kırmızı yelekli çocuk (1890-95), Cezveli kadın (1890-95, Louvre) ve Kağıt oynayanlar (1890 yıllarında çeşitli versiyonları), Gustave Geffroy'un portresi (1895) ve Soytarı adlı tablolarıyla sanatı dengeye ve yetkinliğe ulaştı. Çalışmalarında derinliği kaldıran sanatçı katlama bir perspektif uyguladı. Peppermint Lisesi, Elmalar ve Portakallar (1895-1900, Louvre) gibi natürmortları bu yönelisi vurgulayan başlıca yapıtlardır. Sanatçının son on yıllık dönemi lirik dönemi olarak bilinir. Bu dönemde belli bir lirizme ve daha özgür fırça vuruşlarına yönelerek gösterişli ve cüretkar yapıtlar verdi. Aynı zamanda daha hızlı bir yöntem olan suluboya tekniğini de kullanıyordu. Eserlerinde henüz başlamakta olan kübizme özgü kesin akılcı yaklaşımın belirtileri seçilir. Aynı zamanda renkleri ve biçimleri lirik bir anlayışla kullanan Fovist akımın özellikleri de göze çarpar. Sainte-Victoire dağı, Annecy gölü (1896), Bibemuş'daki kayalar ve dallar (1904) ve Kara Şato (1904-06) adlı tabloları bu tarz çalışmalardır. Yaşamının son yıllarında gerçekleştirdiği Les Grandeş Baigneuses-Yıkanan kadınlar (1902-06) adlı tablosuyla Cezanne'nın sanatı doruk noktasına ulaşti. Bu tablo, ritmik kompozisyonu, kesin hatlarla üst üste konulmuş düzlemleri ve resmin bütününün taşıdığı uyumla görkemli bir eserdir ve Picasso'nun hemen hemen aynı zamanlarda yaptığı Avignon'lü Genç Kızlar adlı tablosunu anımsatır. Cezanne'in yapıtları özellikle 1907'de Paris'te açılan Salon d'Automne'dan sonra XX. yy. resminin en önemli kaynakları arasında sayıldı. Cezanne, sonradan modern resmin doğmasına yol açacak olan fovlar, kübistler ve soyut sanatçılar gibi yeni kuşağı büyük ölçüde etkiledi. Cézanne, 1906'da fırtına esnasında dışarıda resim yaparken rahatsızlandı bir hafta sonra da 22 Ekim'de zatürreden öldü. 20. yüzyıl modernistlerine göre Cézanne modern resmin babasıdır. ===Sanatsal tarz=== Cézanne Paris'te Empresyonist Camille Pissarro ile tanıştı. 1860'ların ortalarındaki Pissarro ve Cézanne arasındaki ilişki önceleri Pissarro'nun genç sanatçıyı biçimlendirerek etkilediği usta ve öğrencisi arasındaki arkadaşlık ilişkisiydi. İzleyen on yıl içinde Louveciennes ve Pontoise'da manzara resmi gezileri, emsaller arasında işbirlikçi bir çalışma ilişkisine dönüştü. Cézanne'ın ilk çalışmaları genellikle manzaradaki figürle ilgilidir ve manzaradaki büyük, ağır figür gruplarının yaratıcı bir şekilde boyanmış birçok resmini kapsar. Kariyerinin ilerleyen dönemlerinde, doğrudan gözlemden çalışmaya daha fazla ilgi duymaya başladı ve yavaş yavaş hafif, havadar bir resim tarzı geliştirdi. Ancak Cézanne'ın olgun çalışmalarında katılaşmış, neredeyse mimari bir resim tarzının gelişimi vardır. Hayatı boyunca görülen dünyayı bulabildiği en doğru şekilde boyayla temsil ederek gerçek bir gözlem geliştirmek için çalıştı. Bu amaçla, algıladığı her şeyi basit formlar ve renk düzlemleri halinde yapısal olarak düzenlemiştir. "Empresyonizmden müzelerdeki sanat gibi sağlam ve kalıcı bir şey yapmak istiyorum" ifadesiPaul Cézanne, Letters, edited by John Rewald, 1984. ve Poussin "doğadan sonra" yeniden yarattığı iddiası klasik kompozisyonun kalıcılığı ile onun doğa gözlemlerini birleştirme arzusunun altını çiziyordu. ===Cézanne'nın resim sergileri ve konuları=== Cézanne'ın resimleri 1863'te Paris Salon'un resmi jürisince kabul edilmeyen eserlerin sergilendiği Reddedilenler Salonu'nun ilk sergisinde gösterildi. 1864'ten 1869'a kadar Salon her yıl Cézanne' nın başvurularını reddetti. Cézanne 1882'ye kadar Salon'a eserler göndermeye devam etti. O yıl sanatçının arkadaşı Antoine Guillemet'in müdahalesiyle Portrait de MLA, muhtemelen Louis-Auguste Cézanne'nın portresi, Sanatçının Babası, "L'Événement" Okurken adlı tablo sergilendi, 1866 (Ulusal Sanat Galerisi, Washington, DC) ki bu onun Salon'da ilk ve son başarılı sunuşuydu.Gowing 1988, p. 110 ==== L'Estaque ve Marsilya'nın dereleri ==== 1861 ve 1886 yılları arasında Cézanne L'Estaque'de ve Marsilya'nın calanques'lerinde (Miramas'tan L'Estaque'ye giden hattaki côte Bleue üzerindeki L'Estaque zinciri), annesinin kilise meydanından kiraladığı Cézanne'ın L'Estaque'deki evi, köyün yükseklerinde, panoramik Akdeniz manzaralı, körfezde, Marsilya ve Marsilya şehir merkezinde uzaktan görülebilen yerlerde sayısız resmini yaptı. Dosya:Paul Cézanne 023.jpg|L'Estaque ve Château d'If'in görünümü, 1885. Dosya:La Mer à l'Estaque de P. Cézanne (Musée national Picasso, Paris) (32726369155).jpg|L'Estaque'deki Deniz, c1878, Picasso Müzesi, Paris. Dosya:Paul Cezanne, The Gulf of Marseilles Seen from L'Estaque, c1885.jpg|L'Estaque'den Görülen Marsilya Körfezi, c.1885, Metropolitan Museum of Art, New York. Dosya:Paul Cézanne 022.jpg|L'Estaque'nün manzarası. Dosya:Cezanne Blick auf L'Estaque.jpg|L'Estaque'nün manzarası. Dosya:Paul Cézanne - Bay of L'Estaque.jpg|L'Estaque Körfezi. Dosya:Paul Cézanne - Vue sure la mer a l'Estaque.jpg|L'Estaque'de deniz manzarası. Dosya:Paul Cézanne 075.jpg|L'Estaque'deki Provence Evi. Dosya:Paul Cézanne 089.jpg|L'Estaque, çamların arasından bakış, v1882-1883. Dosya:Paul Cézanne - Rochedos em L'Estaque.jpg|L'Estaque Kayaları, v1882-1885. Dosya:Paul Cézanne 072.jpg|L'Estaque, Provence'daki Evler. Dosya:Paul Cezanne - Morning View of L'Estaque Against the Sunlight - Google Art Project.jpg|"Güneş Işığında L'Estaque'nin Sabah Görünümü", Kudüs İsrail Müzesi. küçükresim|Perdeli Natürmort (1895) tablosu, şekillerin özlü sıkıştırılmasına ve geometrik şekiller arasında dinamik gerilime doğru Cézanne'nın artan eğilimini gösterir. 1895'ten önce Cézanne, 1874'teki ilk empresyonist sergi ve 1877'deki üçüncü empresyonist sergi olmak üzere empresyonistlerle iki defa resim sergisine katıldı. Parisli satıcı Ambroise Vollard'ın sanatçıya ilk kişisel sergisi için yer verdiği 1895 yılına kadar Cézanne'nın çeşitli mekanlarda birkaç bireysel resmi sergilendi. Kamuoyunda artan ününe ve finansal başarısına rağmen Cézanne gittikçe sanatsal olarak izole bir çalışma tarzını seçti ve genellikle Fransa'nın güneyinde ve Paris'ten uzakta Provence'da resimler yaptı. ==Sanat piyasası== 10 Mayıs 1999'da Cézanne'nin “Rideau, Cruchon et Compotier” (Türkçe: Perde, Sürahi ve Meyve tabağı) adlı tablosu 60.5 milyon dolara satıldı ki bu fiyat o zamana kadar bir tabloya ödenen dördüncü en yüksek fiyattı. Cézanne'ın The Card Players (Kart Oyuncuları)'ndan birisi 2011'de Katar Kraliyet Ailesi'ne muhtemelen 250 milyon$ ile 300 milyon$ (bugünkü değeri milyon$) arasında olduğu tahmin edilen fiyata satıldı. Her iki fiyatta bir tablo için o tarihe kadarki en yüksek fiyattı. ==Galeri== ===Resimler=== Dosya:Paul Cézanne 052.jpg|Siyah Mermer Saat 1869–1871 Dosya:Paul Cézanne - La Maison du pendu.jpg|La Maison du pendu (Asılmış Adamın Evi) (1873) Tuval üzerine yağlı boya, 55.5 cm x 66.3 cm, Musée d'Orsay, Paris Dosya:Paul Cezanne, A Modern Olympia, c. 1873-1874.jpg|Modern Olympia yak.1873-1874 Musée d'Orsay, Paris Dosya:GUGG Bend in the Road Through the Forest.jpg|Ormandan Geçen Yoldaki Viraj 1873–1875 Solomon R. Guggenheim Müzesi Dosya:Paul Cézanne - Mont Sainte-Victoire and the Viaduct of the Arc River Valley (Metropolitan Museum of Art).jpg|Sainte- Victoire Dağı 1882–1885 Metropolitan Museum of Art Dosya:Paul Cézanne 090.jpg|L'Estaque 1883–1885 Dosya:Paul Cézanne - Houses in Provence- The Riaux Valley near L'Estaque - Google Art Project.jpg|Provence Evleri: L'Estaque yakınlarındaki Riaux Vadisi 1883 Dosya:Paul Cézanne - The Bay of Marseilles, Seen from L'Estaque - Google Art Project.jpg|Marsilya Körfezi, L'Estaque'den bakış 1885 Dosya:Paul Cézanne - Chestnut Trees at Jas de Bouffan - Google Art Project.jpg|Jas de Bouffan 1885–1887 Minneapolis Institute of Art Dosya:Paul Cézanne - Le Grand Baigneur - Google Art Project.jpg|Bather 1885–1887 Museum of Modern Art Dosya:GUGG The Neighborhood of Jas de Bouffan.jpg|Jas de Bouffan Mahallesi 1885-1887 Solomon R. Guggenheim Müzesi, New York, Thannhauser Kolleksiyonu Dosya:Paul Cézanne, 1888, Mardi gras (Pierrot et Arlequin), oil on canvas, 102 x 81 cm, Pushkin Museum.jpg|Mardi Gras (Pierrot ve Harlequin) 1888 Puşkin Müzesi, Moskova Dosya:Paul Cézanne 088.jpg|Kırmızı Yelekli Çocuk 1888–1890 National Gallery of Art Dosya:Portrait de Madame Cézanne, par Paul Cézanne, 1885, coll. privée, Yorck.jpg|Madam Cézanne yak. (1885-1887) tuval üzerine yağlı boya 55.6 cm × 45,7 cm, Solomon R. Guggenheim Müzesi, New York Dosya:Paul Cézanne - Portrait of Madame Cézanne - Google Art Project.jpg|Madam Cézanne serada 1890–1892 Musée de l'Orangerie Dosya:The House with the Cracked Walls MET DT1943.jpg|Çatlak duvarlı Ev 1892–1894 Metropolitan Museum of Art Dosya:Paul Cézanne - Maison Maria with a View of Château Noir - Google Art Project.jpg|Château Noir yolundaki Maria'nın Evi 1895 Kimbell Sanat Müzesi, Fort Worth, Teksas Dosya:Lac d'Annecy, par Paul Cézanne.jpg|Annecy Gölü 1896 Courtauld Institute of Art, Londra Dosya:Paul Cézanne - Château Noir - Google Art Project.jpg|Kara Şato 1900–1904 National Gallery of Art, Washington, A.B.D. Dosya:Paul Cezanne - Mont Sainte- Victoire and Château Noir - Google Art Project.jpg|Sainte-Victoire dağı ve Kara Şato 1904–05 Bridgestone Sanat Müzesi, Tokyo, Japonya Dosya:Paul Cézanne - Bathers (Les Grandes Baigneuses) - Google Art Project.jpg|Yıkananlar 1898–1905 National Gallery, Londra Dosya:Paul Cézanne 047.jpg|Les Baigneuses (Yıkanan Kadınlar) (1906), 208 cm x 248 cm, Philadelphia Sanat Müzesi Dosya:La Maison du père Lacroix, Auvers-sur-Oise, par Paul Cézanne, Yorck.jpg|Maison de Père Lacroix (Pere Lacroix'nin Evi) (1873) - Ulusal Sanat Galerisi, Washington Dosya:Cezanne Harlequin.JPG|Harlequin (1888-1890) Dosya:Cezanne The Card Players Barnes.jpg|Les joueurs de cartes (Kağıt oynayanlar) (1890-1892), Tuval üzeri yağlı boya, 53" x 71" Barnes Vakfı, Merion, Pensilvanya Dosya:Paul Cézanne, Les joueurs de carte (1892-95).jpg|Les joueurs de cartes (Kağıt oynayanlar) (1890-1895) Dosya:Paul Cézanne, Pyramid of Skulls, c. 1901.jpg|Nature-morte aux trois crânes (Üç Kafatasīndan Natürmort) (1901) Tuval üzeri yağlı boya, 34 cm x 60 cm, Detroit Sanat Enstitüsü, Detroit Dosya:Portrait de l'artiste, par Paul Cézanne, Phillips Collection.jpg|Otoportre (1878-1880) Dosya:Montagne Sainte-Victoire, par Paul Cézanne 108.jpg|La Montagne Sainte-Victoire (Sainte-Victoire Dağı) (1904) ===Natürmort resimleri=== Dosya:Paul Cézanne - Still life with kettle - Google Art Project.jpg|Açık Çekmeceli Natürmort 1867–1869 Musée d'Orsay Dosya:Le panier de pommes, par Paul Cézanne.jpg|Elma Sepeti 1890–1894 Art Institute of Chicago Dosya:Paul Cézanne 169.jpg|Natürmort, Perdelik, Sürahi ve Meyve Kasesi 1893–1894 Whitney Amerikan Sanatı Müzesi, New York Dosya:Paul Cézanne 195.jpg|Melek çocukla Natürmort 1895 Courtauld Institute of Art, Londra Dosya:Still Life with Plaster Cupid (Paul Cézanne) - Nationalmuseum - 19606.tif|Alçı Aşk Tanrısı ile Natürmort 1890s Nationalmuseum, Stokholm == Kaynakça == * Nicola Nonhoff, "Cézanne", çev. Sema Bulutsuz, Literatür Yayıncılık, 2005. == Ayrıca bakınız == * Vincent van Gogh == Dış bağlantılar == * Paul Cèzanne Eserleri İstanbul Sanat Evi * sanatgalerisi.com - Cézanne * WebMuseum'da Cézanne * Paul Cézanne * Sanatçının işleri Kategori:1839 doğumlular Kategori:Aix-en-Provence doğumlular Kategori:Bouches-du-Rhône doğumlu sanatçılar Kategori:1906 yılında ölenler Kategori:19. yüzyıl Fransız ressamları Kategori:20. yüzyıl Fransız ressamları Kategori:Fransız natürmort ressamları Kategori:Fransız manzara ressamları Kategori:Fransız izlenimci ressamlar Kategori:Fransız Roma Katolikleri Kategori:İtalyan asıllı Fransızlar Kategori:Aix-Marseille Üniversitesi'nde öğrenim görenler Kategori:Post-empresyonist ressamlar Kategori:Modern ressamlar Kategori:Kübist sanatçılar Kategori:Fransa'da enfeksiyon hastalıklarından ölen kişiler Kategori:Zatürreden ölenler