Kibar Feyzo

Kibar Feyzo, yönetmenliğini Atıf Yılmaz'ın yaptığı, Kemal Sunal, Müjde Ar, Adile Naşit, Şener Şen, İhsan Yüce, İlyas Salman ve Erdal Özyağcılar'ın rol aldığı 1978 yapımı bir Türk komedi filmidir. Türkiye'de ağalık düzenine kara mizah çerçevesinde yaklaşarak toplumcu gerçekçi bir nitelik taşıyan film, sınıfsal çatışmayı merkeze alması ve komünizm karşıtı önlemleri yermesiyle de politik bir yön taşıyan kült filmlerdendir. == Konusu == Film, köyde sevdiği kadınla evlenmek isteyen Feyzo'nun başlık parası toplamak isterken yaşadıklarını anlatır. Askerlik hizmetini tamamlayıp köyüne dönen Kibar Feyzo, Hacı Hüsam'ın kızı Gülo ile evlenmek için çabalar. Bilo da Gülo'ya talip olunca işler daha da karmaşık bir hâle gelir. Başlık parasını toplama işi bir yarış haline gelince Feyzo köyden ayrılır ve çalışıp para biriktirmek için İstanbul'a gider. Burada köye göre çok daha farklı bir yaşamın olduğunun farkına varır. Feyzo gözü açık biri olarak köyüne döndüğünde köyün ağası Maho ile sınıfsal bir çatışmaya girecektir ve şehirlerde ağalık düzeninin olmadığını, başlık parasının kalktığını anlatarak ağaya karşı cephe oluşturacaktır. == Arka plan ve politik bağlam == Film Osman Şahin'in Kırmızı Yel kitabındaki Fareler adlı öyküsüne dayanmaktadır. Senaryo uygulaması İhsan Yüce tarafından yapılan film, ana hikâye etrafınca ciddi bir dönem uygulamaları eleştirisidir. Filmde Kibar Feyzo ekseninde dönemsel olarak ivme kazanan sınısal ve ideolojik mücadele işlenir. Onun Maho Ağa'ya karşı girdiği mücadele bir çeşit kültür çatışmasıdır da. Film 12 Eylül Darbesi öncesinde Türkiye'de sınıfsal çatışmayı, işçi hareketleri ve sendikalaşmadaki güçlükler ile mevcut ağalık düzenine hicivsel eleştiriler içerir.Çetin Ümmügülsüm, "Komedi Filmlerinde Toplumsal Eleştiri: Kemal Sunal Örneği", Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri, Ağustos 2019. kaynağından aktaran: Çetinkaya, s. 396. Bu nedenle film Türkiye'de 10 yıl boyunca yasaklı kalmıştır.Çetinkaya, s. 406. Film, anlambilimsel olarak incelendiği takdirde; komünizme karşı alınan önlemlere sert eleştiriler görülür. Örneğin filmde ağa rolündeki Şener Şen'in "Ula şurada 141 142 başsınız!" ifadesi kişi sayısıyla değil, dönemin Türk Ceza Kanunu'nun 141 ve 142. maddeleriyle ilgilidir. 1991 yılında bu maddeler yürürlükten kaldırılmıştır.Dr. Uğur Alacakaptan, Demokratik Anayasa ve Ceza Kanunu'nun 141 ve 142nci Maddeleri == Karakter analizi == Maho Ağo ve Kibar Feyzo karakterleri Türkiye'de iktidar-halk, otorite-sınıf kavramlarına yeni anlamlar katmıştır. Tanıl Bora'ya göre Kemal Sunal'ın canlandırdığı Kibar Feyzo karakteri toplumsal düzendeki "çarpıklıkları" hicvederken aynı zamanda "halkın sağduyusunu" temsil etmektedir. Duvara yazdığı "Faşo Ağa" ibaresiyle de ağasını faşist olarak tanımlar. Maho Ağa'nın "Faşo nedir?" sorusuna verdiği yanıt ise Türkiye'de "faşistliğe" bakışı şekillendirmiş, "ağır hakaret" anlamı katmıştır. == Oyuncular == * Kemal Sunal - Kibar Feyzo * Müjde Ar - Gülo * Adile Naşit - Sakine Kadın * Şener Şen - Maho Ağa * İhsan Yüce - Hacı Hüso * İlyas Salman - Bilo * Erdal Özyağcılar - Zülfo * Bahri Ateş - Topal Hoca (ses. Rıza Tüzün) * Tuncer Sevi - Köylü (ses. Devrim Parscan) * Abdullah Ferah - Memo (ses. Rıza Pekkutsal) * Reşit Çıldam - Köylü (ses. Dinçer Çekmez) * Sabahat İzgü - Duvarı Sildiren Kadın * Hüseyin Kaşif - Gelinin Babası (ses. Zafer Önen) * Celal Yonat - Tuvaletçi (ses. Hayri Arlı) * Sevtap Erdemli - Gelin * Güzin Özyağcılar * Yılmaz Kurt * Selim Acar == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * * * * * "Müjde Ar Olsa; Müjde Ar Oysa...", Literal Affairs Dergisi, 2 Şubat 2014 Kategori:1978 çıkışlı Türk filmleri Kategori:Atıf Yılmaz'ın yönettiği filmler Kategori:Cahit Berkay'ın müziğini yaptığı filmler Kategori:Türk komedi filmleri Kategori:Hatay'da çekilmiş filmler Kategori:İhsan Yüce'nin senaryosunu yazdığı filmler Kategori:Arzu Film filmleri Kategori:Konusu Hatay'da geçen filmler Kategori:Konusu İstanbul'da geçen filmler Kategori:İstanbul'da çekilmiş filmler Kategori:Türk mahkeme salonu dramaları Kategori:1970'lerde Türkçe filmler Kategori:Nahit Ataman'ın yapımcısı olduğu filmler Kategori:Ertem Eğilmez'in yapımcısı olduğu filmler Kategori:1978 çıkışlı komedi filmleri Kategori:Türkiye'de sansürlenmiş filmler