Tunceli

Tunceli (Zazaca: Mameki), Türkiye'nin Tunceli ilinin merkez ilçesi olan şehirdir. Munzur Çayı'nın kıyısında yer almaktadır. Tunceli şehir merkezi nüfusu 2020 istatistiklerine göre 38,429 kişidir. == Tarih == Antik Yunan tarihçi ve coğrafyacılarının Dersim bölgesine Daranis ve Derksene adını verdikleri söylenir. 1935 yılında kurulan ve Tunceli Kanunu'ndaki özel statüsü nedeniyle Elazığ'dan yönetilen Tunceli ilinin merkezi olarak 30 Aralık 1946 tarihli ve 4993 sayılı kanunla Kalan (Mamekiye) kasabası olarak belirlenmiştir. == Coğrafya == === İklim === Tunceli iklimi sert karasal iklimine sahiptir. Dağların konumundan dolayı kışları çok soğuk ve kar yağışlı geçer. 6 veya 7 ay kar altında kalabilir. Yazın ise 35-40 dereceye yaklaşan kuru sıcaklar olabilir. Tunceli' de yaşayan yabani hayvanlar kırmızı benekli alabalık, boz ayı, kurt, yaban domuzu, geyik, karaca, dağ keçisi, su samuru, vaşak, tilki, vahşi kedi, tavşan, kartal,ağaçkakan, yarasa, atmaca, şahin, leylek, ala karga, sakallı akbaba ve 1950-60'lı yıllarda Hazar kaplanı, Anadolu parsı ve Çizgili sırtlan da görülmüştür. Ters lalesiyle ünlüdür. Tunceli'nin en önemli dağları Munzur Dağları,Buyer Baba Dağı, Sülbüs Dağı, Bağır Dağı, Zel dağıdır.En önemli bölgeler ise Zage, Ali Boğazı, Munzur Vadisi, Kutudere, Pülümür Vadisi bölgeleridir. Yapılan barajların etkisi ile özellikle yüksek olmayan yerlerde kar yağışı azdır. Karın toprakta kalma süresi azdır. Sert soğuk fazla görülmez. == Nüfus == == Kültür ve sanat == * Munzur Festivali (Ovacık) * Çemişgezek Dut Festivali * Pülümür Bal Festivali * Hozat Munzur Festivali *Geyiksuyu Munzur Festivali == Eğitim == * Munzur Üniversitesi * Tunceli Namık Kemal Endüstri ve Meslek Lisesi (Teknik ve Mesleki Lise) * Tunceli Özel Munzur Eğitim Kurumları * Tunceli Anadolu Lisesi * Tunceli Türk Telekom Fen Lisesi * Tunceli Özel Kalan Eğitim Kurumları * Tunceli Atatürk Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi * Tunceli Atatürk Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi * Tunceli Atatürk Anadolu Lisesi * Tunceli Dersim Anadolu Lisesi * Tunceli Spor Lisesi * Tunceli Hürriyet Ortaokulu * Tunceli Diyap Ağa İlkokulu * Tunceli Cumhuriyet Ortaokulu * Tunceli Sarı Saltuk İlkokulu * Tunceli Vali Mehmet Ali Türkel Ortaokulu * Tunceli Özel Nehir Eğitim Kurumları * Tunceli Özel ABC-FEN Bilimleri Eğitim Kurumları * Tunceli Zübeyde Hanım Anaokulu * Tunceli Elif Güntaş İlkokulu == Yönetim == Tunceli İli Bakanlar Kurulu tarafından 1945 yılında Şehir statüsüne kavuşturulmuş ve Valilik tarafından yönetilmesi kararlaştırılmıştır. Vali, Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu'nun şehirdeki en etkili ve yetkili temsilcisidir. Tunceli'nin nüfusu ve küçük bir şehir olması dolayısıyla 3 Vali Yardımcısı ile idaresi mümkündür. == Siyaset == Tunceli, belediye unvanını 1945 yılında kazanmıştır. 2004 yılına kadar belediye CHP tarafından yönetilmiş olup bu tarihten sonra BDP ve DBP'li başkanlar tarafından yönetilmiştir. 2019'da, Ovacık belediye başkanı seçilerek TKP'ye ilk belediye başkanlığını kazandıran Fatih Mehmet Maçoğlu'nun Tunceli Belediye Başkanı seçilmesiyle TKP Türkiye'de ilk kez il belediye başkanlığı kazandı. === Belediye başkanları === # Hüseyin Ataç (1954-1960) # Hüseyin Ataç (CHP) (1963-1968) # Süleyman Kırmızıtaş (CHP) (1968-1973), (Bağımsız) (1973-1977) # Veli Aytaç (CHP) (1977-1980) # Hasan Korkmaz (SODEP) (1984-1989) # Mehmet Kocademir (Bağımsız) (1989-1994) # Mazlum Arslan (SHP) (1994-1999) # Hasan Korkmaz (CHP) (1999-2004) # Songül Erol Abdil (BDP) (2004-2009) # Edibe Şahin (BDP) (2009-2014) # Mehmet Ali Bul (DBP) (2014-18.11.2016) # Olgun Öner (Kayyum- Vali Yardımcısı) (18.11.2016-18.01.2017) # Osman Kaymak (Kayyum - Vali) # Tuncay Sonel (Kayyum - Vali) # Fatih Mehmet Maçoğlu (TKP) (31.03.2019-) == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * *