Cevizlik, Ardanuç

Cevizlik, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür. ==Tarihçe== Günümüzde Cevizlik adını taşıyan köyün bilinen eski adı Anakert ya da Anakerd’dir. Gürcüce Anakerti (ანაკერტი) olarak bilinen köyün adı Türkçede Anagert ya da Anagerd olarak geçer.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, 2013, s. 56, ISBN 9786055708856. Nitekim Osmanlıca Anakerd (آناكرد) olarak yazılır.Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumatı Umumiye (Osmanlıca), 1927, s. 115. 93 Harbi’nde bölgeyi ele geçiren Ruslar 1886 tarihli kayıtlarda Anakerti’n adını Anakert (Анагерт) olarak kaydetmişlerdir. Anakert'in adı 1925’te Cevizli olarak değiştirildi. Bununla birlikte Dahiliye Vekaleti'nin 1933 yılında yayımladığı Köylerimiz adlı kitapta köyün adı Anağert olarak verilmiştir.Köylerimiz, (Yayımlayan) Dahiliye Vekaleti, İstanbul, 1933, s. 12. Klarceti bölgesindeki eski yerleşmelerden biri olan Anakert’in kuruluşu hakkında bilgi yoktur. Ancak adı 5. yüzyıldaki olaylarda geçer. Gürcü kralı III. Bakur (5. yüzyıl) Prens Varsken'i Anakert'te cezalandırmıştır.Kartlis Tshovreba Arkeoloji ve Yer Adları Sözlüğü (Gürcüce), Tiflis, 2013, s. 31, ISBN 9789941158964. Anakert’in yer aldığı bölge Gürcülerin yönetimindeyken 16. yüzyılda Osmanlılar tarafından fethedildi. Aynı yüzyılda adı Anakerti olarak kilise kayıtlarında da geçer. Gürcü tarihçi ve coğrafyacı Vahuşti (1696–1757) Anakerti’den “büyük ve güzel bir köy” olarak söz etmiştir.Roland Topçişvili- İnga Ğutidze, XIX. Yüzyıl ve XX. Yüzyıl Başlarındaki Rus Belgelerinde Şavşeti ve Klarceti Yer Adları (Gürcüce), 2019, Tiflis, s. 25, ISBN 9789941485244. Osmanlılar Tao-Klarceti bölgesini tamamen ele geçirince bu topraklarda Çıldır Eyaleti’ni kurdular. 16. yüzyılın sonlarında Anakerti Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı tahrirde Penek (Panaki) livasına içinde bir köy olarak anılmaktadır. Uzun süre Osmanlıların yönetiminde kalan Tao-Klarceti bölgesi, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Rusların eline geçti. 1886 tarihli Rus kayıtlarına göre Anakerti’de 59 hanede 330 kişi yaşıyordu ve nüfusun tamamı Gürcülerden oluşuyordu. 1904 yılında bölgeyi dolaşan Niko Marr, Anakerti vadisinde kayalık bir alanda kilise olduğu tahmin edilen yapı kalıntısıyla karşılaşmıştı.Niko Mar, Şavşeti ve Klarceti Seyahati Günlükleri (Gürcüce), 2015, Batum, s. 246, ISBN 9789941434112. I. Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru Rus ordusunun bölgeden çekilmesinden sonra Anakerti 1918-1921 arasında bağımsız olan Gürcistan'nın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti güçleri de Klarceti bölgesini ele geçirdi ve 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'yla Anakerti Türkiye sınırları içinde kaldı.Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, İstanbul, 1934, 2. cilt, s. 41. 1922 nüfus cetveline göre Anakerti’de 88 hanede 398 kişi yaşıyordu. 1926 tarihli nüfus tahririne göre köyün nüfusu 75 hanede yaşayan 376 kişiden oluşuyordu.Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumatı Umumiye, 2010, s. 141, ISBN 9789944197526. Anakerti’de bir köy kilisesi ile bir kulenin varlığı bilinmektedir. Tamamen yıkılmış olan köy kilisesi, köyün merkezinin 500 metre güneydoğusunda bulunmaktadır. Köyün merkezinin 500 metre kuzeyinde bulunan kule ise, 14 × 5,5 metre ebatlarında küçük bir yapıdır. Duvarları yaklaşık bir metre kalınlığında olan kuleden geriye yıkıntılar kalmıştır.Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 128, 290, ISBN 9789941478178. ==Coğrafya== Cevizlik köyü, Artvin il merkezine 62 km, Ardanuç ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. == Nüfus == Yıllara göre köy nüfus verileri Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 80 2020 76 2019 81 2018 91 2017 44 2016 61 2015 61 2014 76 2013 66 2012 48 2011 45 2010 48 2009 52 2008 46 2007 28 1990 229 1985 363 1922 398 == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Kategori:Ardanuç belde ve köyleri Kategori:Artvin tarihi Kategori:Tao-Klarceti