Sarıbudak, Artvin

Sarıbudak, Artvin ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür. ==Tarihçe== Sarıbudak köyünün eski adı, Melo'dur. Gürcüce ve Türkçe kaynaklarda da Melo olarak geçer. Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfus defteri ile Artvin vilayeti hakkında 1927 tarihli Osmanlıca bir kaynakta Melo (ملو/ مەلو) şeklinde yazılmıştır.Klarceti (Gürcüce), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 604. ISBN 978-9941-0-8969-5Buket Şahin, 1835 tarihli Çıldır Eyaletine Bağlı Livane-i Ulya Sancağı 2768 numaralı Nüfus Defterinin Değerlendirilmesi, Erzurum, 2019, s. 29. Yüksek lisans tezi{{Web kaynağı |url=https://acikerisim.tbmm.gov.tr/xmlui/handle/11543/201 Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, 1927, s. 122.] Çoruh Nehri'nin sol kollarından biri olan Melo Deresi kıyısında yer alan Melo köyü, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün sınırları içinde 10. yüzyılda inşa edildiği tahmin edilen Melo Kalesi, Artvin'den Parhali'ye giden en kısa yolun üzerinde bulunuyor ve Melo vadisini koruyordu. Melo adı Türkçeye Gürcü dilinden girmiş olmalıdır.Klarceti (Gürcüce), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 56-57 ISBN 978-9941-0-8969-5 Bugünkü köyün sınıları içinde Kurdadze (ქურდაძე), Dohçireti (დოხჭირეთი), İmlieti (იმლიეთი), Çimçimi (ჭიმჭიმი), Tsiskvili Hev (წისქვილი ხევ), Natadzrev (ნატაძრევ), Naomari (ნაომარი), Didube (დიდუბე), Tzotzolati (წოწოლათი), Çala (ჭალა) gibi Gürcüce yer adları bugün de bilinmektedir.2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2016, s. 188 ISBN 978-9941-9123-9-9 Melo köyü, 1835 tarihli nüfus defterinden "Melo" adıyla Çıldır Eyaleti'ne bağlı Livane-i Ulya sancağının köylerinden biriydi. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi salma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği bu tarihte köyde 102 hanede 272 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Melo köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 544 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Buket Şahin, 1835 tarihli Çıldır Eyaletine Bağlı Livane-i Ulya Sancağı 2768 numaralı Nüfus Defterinin Değerlendirilmesi, Erzurum, 2019, s. 68. Yüksek lisans tezi Melo köyü, 19. yüzyılın ikinci yarısında Trabzon Vilayeti'ne bağlı Lazistan sancağının sınırları içinde yer alıyordu. Bu sancağa bağlı Livana kazasının köylerinden biriydi. 1876 Trabzon vilayeti salnamesinde Mila (میلا) adıyla kaydedilmiş olan köyde 93 hanede 312 kişi kaydedilmiştir. Ancak bu tarihte Osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu tespit ediyordu. Erkek kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun 624 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Büyük bir köy olan Melo'da başlıca geçim kaynağı tarımdı. Köyde bu tarihte hayvan varlığı olarak 3 merkep, 250 öküz, 200 inek, 10 at, 112 keçi ve 500 koyun tespit edilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt, VIII. cilt s. 357. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Livana kazasının büyük bölümü Rusya'ya bırakılınca, Melo köyü Erzurum Vilayeti'nin Kiskim kazasına bağlandı.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 190, ISBN 978-605-5708-85-6. Artvin vilayetindeki 1925 yılından köylerin çoğunun adı değiştirildiği zaman, Melo Yusufeli kazası sınırları içinde Erzurum vilayetine bağlıydı ve bundan dolayı adı olduğu gibi kaldı. 1935 genel nüfus sayımında "Melo" olarak kaydedilmiş olan köy, Çoruh vilayeti'nin Artvin kazasında Sirya nahiyesine bağlıydı ve köyün nüfusu 902 kişiden oluşuyordu. Melo "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Sarıbudak olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Sarıbudak köyünde 623 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 250 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 86. Bugünkü Ballıüzüm köyü 1957 yılına değin Sarıbudak köyünün bir mahallesiydi.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 71, 108, ISBN 978-605-5708-85-6. Melo Kalesi, köyde tespit edilmiş olan tek tarihsel yapıdır. Kale, köyün batısında yüksek bir kayalığın üzerinde bulunmaktadır. Güneyinde yüksek bir kule bulunmaktadır. Melo Kalesi'nin surlarının bir kasımı yıkılmıştır. Kale, işlenmemiş taşlarla kireç harcı kullanılarak inşa edilmiştir. Melo Kalesi'nde iki ayrı döneme ait yapı malzemesi fark edilmektedir. Kalenin 9-10. yüzyıllarda, Gürcü Krallığı döneminde inşa edildiği, daha geç tarihte elden geçirilerek yeniden kullanıldığı tahmin edilmektedir. Melo Kalesi, Artvin'den Parhali'ye giden en kısa yolun önemli bir kısmını kontrol ediyordu.Klarceti (Gürcüce), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 56-57. ISBN 978-9941-0-8969-52015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2016, s. 111 , ISBN 978-9941-9123-9-9 == Coğrafya == Sarıbudak köyü, Artvin il merkezine 55 km uzaklıktadır. == Nüfus == Yıllara göre köy nüfus verileri Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 105 2020 103 2019 103 2018 113 2017 108 2016 108 2015 113 2014 107 2013 103 2012 120 2011 132 2010 148 2009 155 2008 160 2007 158 2000 233 1990 401 1985 430 ==Kaynakça== == Dış bağlantılar == * Kategori:Artvin merkez belde ve köyleri