Açık Radyo

küçükresim|200px|Radyo istasyonunun eski logosu Açık Radyo, 13 Kasım 1995 tarihinde İstanbul ili ve çevresine yayın yapmak amacıyla açılmış olan bölgesel, bağımsız ve kâr amacı gütmeyen radyo istasyonu. İstanbul ve çevresine FM 95 Mhz bandı üzerinden yayın yapmaktadır. Kendisini "popüler olmayan, sanat kaygısı taşıyan, farklı görüşlerin yer aldığı bir platform" olarak tanımlar. Kurulduğu tarihten bu yana sloganı "Kâinatın tüm seslerine, renklerine ve titreşimlerine Açık Radyo" olmuştur. Açık Radyo'da toplumun çeşitli kesimlerinden, meslek dallarından gelen, ücret almadan gönüllü olarak programlar yapan, asıl mesleği radyoculuk olmayan kişiler çalışmaktadırlar. Örgütlenme yapısı, programlarının içerikleri, gönüllülük esası ile programlar üretilmesi gibi özellikleri nedeniyle bir alternatif radyo kanalı olarak değerlendirilmektedir. 2020 Eylül ayı itibarıyla İstanbul Frekansı FM 94.9 Mhz'den 95.0 MHz'e değiştirilmiştir. == Tarihçe ve yapısı == Radyo kanalı, 92 ortağın tamamının yaklaşık olarak eşit paylara sahip olduğu anonim şirkete aittir. Türkiye'de yasalara göre tüm radyo ve televizyonların anonim şirket olmak zorunluluğu olması nedeniyle bir anonim şirket olarak kurulmuştur ancak kâr amacı gütmez. Kâr amacı gütmeyeceği maddesi genel kurul kararıyla şirketin ana sözleşmesine de yazılmıştır. Sermaye kaynağı açısından devlet ya da belediye ödeneklerinden yararlanmamaktadır. Radyo, dinleyici desteği ile yayın hayatını sürdürmektedir. Hissedarların tümünde bulunan ortaklık belgesinde, Abidin Dino'nun -1’den 100’e kadar numaralanmış– “Tuğralar” serisi litografilerinden birisinin bulunmaktadır. Bu litografilerin arkasında ise; "Özgür, bağımsız, demokratik” haysiyetli, duyarlı ve sıra dışı bir radyo kurma projesine, 1995’te verdiğiniz desteğin Türkiye’de yeni projelere örnek olması dileğiyle..." yazmaktadır. Haftanın 7 günü ve 24 saat boyunca kesintisiz yayın yapan Açık Radyo'da halihazırda 213 programcı tarafından hazırlanan 147 program yapılmaktadır. Yayına başladığı gündem bu yana, toplam 1294 programcı 1185 farklı program gerçekleştirmiştir. Türkiye dışından gelen programcılara da yayın yapma hakkı tanımış ve bu kapsamda, dünyanın çeşitli ülkelerinden gelen yabancılar, radyo kanalında program yapma imkanını bulmuşlardır. Açık Radyo'daki programların yaklaşık üçte ikisini müzik, üçte birini sözel programlar oluşturmaktadır. Sözel programların odaklandıkları çok çeşitli konulardan bazıları sosyoloji, edebiyat, insan dışı türler, tarım, kentsel dönüşüm, mimarlık, kadın, çocuk, iklim değişikliği olarak örneklenebilir. Açık Radyo'nun 31 Ekim 2021’e kadar devam edecek 53. yayın dönemi 3 Mayıs 2021'de başlamıştır. Radyonun kurucuları arasında yer alan etnolog, kütüphaneci ve yayıncı Cem Madra 4 Mayıs 2022'de öldü. == Açık Radyo Dinleyici Destek Projesi == Dinleyici Destek Projesi, 2004 yılının Mart ayında “Açık Radyo Dinleyicisini arıyor!” şiarı ile başladı. Amaç, kurucuların ve gönüllü programcıların kolektif çabasının, dinleyicinin katılımı ile tamamlanmasıydı. Yani, birkaç bin dinleyicinin, her yıl tekrarlanan sürekli maddi katkısı –ve fikrî katılımı– ile sürdürülebilir, kalıcı bir mecra olma hedefine ulaşmaktı. Bu kapsamda dinleyiciler seçtikleri programın istedikleri bir saatine destek verebiliyorlardı. Seçilen program yayınlandığında destekçisinin adı da programın başında ve sonunda anılıyordu. Dinleyici Destek Projesi halen devam etmekte. == Açık Radyo Kitaplığı == 2010 yılında yayınlanan Açık Kitap, Açık Radyo Kitaplığı'nın şu ana kadarki en kapsamlı çalışması. Açık Radyo’nun yazılı ve sesli arşivinin taranması, radyonun programcı ve dostlarının yazdığı makalelerin derlenmesiyle bir araya geldi. 750 Sayfalık kitapla yaklaşık 180 yazar-çizer-sanatçıdan 550’ye yakın madde yer alıyor. Ressam Mehmet Güleryüz kitabın sınırlı sayıdaki özel baskılarını ayrı ayrı ve tek tek resimledi. Büyük bir ansiklopedik sözlük formatında, maddelerden oluşan Açık Kitap, Açık Radyo’nun yazılı ve sesli arşivinin taranması, radyonun programcı ve dostlarının yazdığı makalelerin derlenmesiyle bir araya geldi. Ve radyonun 25. yılı 2020'de erişime açıldıAçık Kitap archive linki. Bunun yanı sıra Açık Radyo yayınlarından derlenen çeşitli eserler halen "Açık Radyo Kitaplığı" başlığıyla okuyucuya ulaşmakta. Bunlardan bazıları şunlardır: "Açık Yeşil- Teorisi ve Pratiği ile Bir Ekoloji Rehberi", "Açık Radyo Konuşuyor: İlk Yirmi Yıl", "Bu Şehr-i İstanbul Ki", "Dünya Hali". == Açık Radyo mobil uygulama ve podcast kanalları == 2009 yılından bu yana Açık Radyo yayınları podcast mecrasında da yayınlanmaktadır; bugüne kadar 12.000 küsur başlık bu mecrada dinleyicisiyle buluşmuştur. Bu manada kurumun podcast mecrasında öncü olduğu iddia edilebilir. Mart 2021'de radyonun bir mobil uygulaması da yayına alınmıştır. Buradan hem canlı radyo yayınına hem de ses ve podcast arşivine erişim sağlamak mümkündür. == Ödülleri == 1995 - 2021 yılları arasındaki yayın süresi içinde, Açık Radyo ve Açık Radyo programcıları çok sayıda ödüle lâyık görülmüştür. Bunlardan bazıları şunlardır; Yıl Ödülü veren kurum ve ödül Ödülü alan Açıklama 2020 Prince Claus Ödülü Açık Radyo Etkinlik gösterilen topluma olumlu kültürel katkılarda bulunma. İstanbul Tabip Odası Sağlık Ödülleri "Radyo Programı Ödülü" Tohumdan Hasada Ekolojik Yaşam programı 2020 Demirkent Eğitim ve Araştırma Vakfı Demirkent Ödülleri "İletişim Ödülü" Açık Radyo 2018 37. TÜYAP İstanbul Kitap Fuarı "Sanatsever Kurum Ödülü" Açık Radyo 2018 İstanbul Tabip Odası Sağlık Ödülleri "Radyo Programı Ödülü" Gezegenin Geleceği programı 2017 TMMOB Peyzaj Mimarları Odası "İletişim Ödülü" Açık Yeşil programı "çevreye duyarlı, doğal ve kültürel peyzaj elemanlarının korunumu ve geliştirilmesi sebebbiye yürüttüğü çalışmalar" nedeniyle 2017 Türk Toraks Derneği "Çevre ve İklim Sorunları Ödülü" Açık Radyo 2017 Türk Toraks Derneği "Onursal Üyelik" Ömer Madra 2017 Emre Madran Basın Ödülü Yeşil Bülten programı 2016 İstanbul Tabip Odası Sağlık Ödülleri "Radyo Programı Ödülü" Su Hakkı ve Kentin Tozu programları Toplum sağlığı ve çevre sorunları/gündemleri alanında yapmış olduğu yayınlar dolayısıyla 2015 Yeni Arayışlar Girişimi Platformu Derneği "Kent ve Yaşam Medya Ödülü" Açık Radyo 2015 Kristal Elma Ödülü Günün Sözü (radyo bölümü) Açık Gazete programında işlenen konular, öğlene kadar şarkı sözü haline getirildi, bestelendi ve gün bitmeden de Açık Radyo’da ünlü müzisyenlerin seslendirdiği parçalar Açık Radyo’da dinleyicilere duyuruldu. 2014 Türk Serbest Mimarlar Derneği 11. Mimarlık Ödülleri "Basın-Yayın Ödülü" Açık Radyo 2013 Türkiye Deprem Vakfı özel ödülü Altın Saatler programı 2013 TMMOB Şehir Plancıları Odası Kent Planlama Basın Ödülleri Açık Radyo 2013 27. Epica Avupa reklam yaratıcılık büyük ödülü (grand prix), “Outdoor” dalı Havas Worldwide İstanbul Açık Radyo için hazırladığı bir basın ilanı (“Music of the People/Halkın Müziği”) dolayısıyla Havas Worldwide İstanbul 2012 Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi ile Stiftung Mercator’un “Kıdemli Araştırmacı” unvanı Açık Radyo kurucu ortaklarından olan ve Radyo’nun yayın yönetmenliğini yürüten Ömer Madra İklim değişikliği üzerinde yaratıcı araştırmacılık ve yayınları sürdürmesi için verildi. 2012 Kültür-Fen Lisesi 20. yılında “Bizi Onurlandıranlar” Ödülü Ömer Madra "Küresel İklim Değişikliği konusunda kamu bilincinin yükseltilmesindeki çabaları” dolayısıyla 2012 Donizetti Klasik Müzik Ödülü “Alla Turca” programı yapımcıları Ali Pınar ve Ersin Antep 2010 Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı tarafından verilen "Birlikte Yaşamak" Ödülü Açık Radyo 2009 Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, Küresel Isınma Kurultayı Duyarlılık Ödülü Açık Radyo Çevre ve küresel ısınma konularında yapmış olduğu çalışmalardan dolayı 2009 Gülhan Kadim Sertdemir’in Kuranderde Kalanlar Programı ile IX. Lions Tiyatro Ödülleri 2008-2009 Sezonu Özel Ödülü Açık Radyo 2009 İstanbul Tabip Odasının ‘Basında Sağlık Ödülü Açık Radyo 2008 77. İzmir Enternasyonal Fuarı 2008’de verilen ödül Açık Radyo Küresel ısınmaya karşı yürütülen kampanya nedeniyle 2007 İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi 100. Yıl “En”leri içinde “En Çok Dinlenen (Yabancı) Radyo ödülü Açık Radyo 2007 Mülkiyeliler Birliği İstanbul Şubesi 2007 Vefik Kitapçıgil Kamu Hizmet Ödülü Açık Radyo 2007 Nezih Demirkent Özel Ödülü (Türkiye Gazeteciler Cemiyeti "Çevre ve Küresel Isınma") Açık Radyo 2007 İstanbul Tabip Odası Radyo Programları dalında ödül Açık Radyo Toplum sağlığımızı sonsuza değin etkileyecek olan küresel ısınma felaketine yönelik ısrarlı ve kaliteli programları nedeniyle. 2006 Çevresel Sürdürülebilirlik (Turist Rehberleri Birliği TUREB "Küresel ısınma ve çevre") Açık Radyo 2005 Yılın Bölgesel Radyosu, (Radyo Televizyon Gazeteciler Derneği) Açık Radyo 2005 Yerel Radyo dalında Trodsa Medya Özel Ödülü Açık Radyo Trafik ve Yol Güvenliği İçin Toplu Bilinçlendirme. 2005 RSC (Association for Recorded Sound Collections/Ses Kayıt Koleksiyonları Birliği) Dünya Müziği Kayıtları konusundaki en iyi araştırma ödülü Pan Yayıncılık Cemal Ünlü’nün Açık Radyo'da hazırladığı programlardan yola çıkarak yazdığı Git Zaman Gel Zaman adlı kitaba verildi. 2004 En "Hasları" Özel Ödülü (Kadir Has Üniversitesi) Açık Radyo 2003 Yılın En İyi Radyo Programı (Türkiye Gazeteciler Cemiyeti) Açık Radyo 2002 Yılın En İyi Radyosu (Çağdaş Gazeteciler Derneği) Açık Radyo 2001 Yılın En Başarılı Radyosu (İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi) Açık Radyo 2000 Yılın En Beğenilen Radyo Kanalı (Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi) Açık Radyo 2000 Türkçeyi En iyi Kullanan Radyo ve Programcılar ödülü Açık Radyo == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Filiz Gazi'nin Açık Radyo'daki Açık Radyo: 68’den kalan bir fikirdi, oluverdi başlıklı 30 Kasım 2020 tarihi yazısı. * * Podcast Kategori:Türkiye radyo kanalları Kategori:Podcast yayıncıları Kategori:İstanbul medyası Kategori:1995'te kurulan radyo kanalları