Üç Büyükler

Üç Büyükler, Türkiye'nin en köklü üç spor kulübü olan Beşiktaş, Fenerbahçe ve Galatasaray'ı nitelemekte kullanılan terim. Takımların üçü de İstanbul'da kurulmuştur. Üç büyük takım birbiriyle ezeli rekabet içerisindedir ve futbolda genellikle lig şampiyonluğunun favorileridir. Süper Lig'deki 65 sezondan 56'sının şampiyonu bu üç takımdan birisidir. Galatasaray, 23 şampiyonlukla Türkiye'nin en çok şampiyon olan takımıdır. Fenerbahçe 19 şampiyonluk, Beşiktaş 16 şampiyonluk yaşamıştır. Bu üç takımdan başka sadece üç takım şampiyonluk yaşamıştır. Trabzonspor, 7 şampiyonluk ile Üç Büyükler'den sonra en başarılı kulüp olarak yer alır. Birer şampiyonluğu bulunan takımlardan Bursaspor, bu sevinci 2009-10; İstanbul Başakşehir ise 2019-20 sezonunda yaşamıştır. 1959'dan bu yana üçlünün hiçbiri alt kümeye düşmemiştir. Fenerbahçe'nin ligde yer aldığı en düşük sıralama 10.'luk iken, Beşiktaş'ın 11, Galatasaray'ın 13. sıradır. Türkiye'de düzenlenen resmî futbol organizasyonların da Galatasaray 83 kupa ile en çok kupa kazanan takımdır. Fenerbahçe 71, Beşiktaş 65 kupa kazanmıştır. Sadece günümüzde düzenlenen futbol organizasyonlarında Galatasaray 59 kupa kazanırken Beşiktaş ve Fenerbahçe 35'er kupa kazanmıştır. Üç büyüklerin aralarında oynadıkları derbilerde Fenerbahçe daha başarılıdır. Sarı lacivertliler, Anadolu Ajansı verilerine göre derbilerde en çok galibiyet alan, en çok gol atan, en az gol yiyen, en az mağlubiyet alan, en çok puan toplayan, en iyi averaja sahip takım konumunundadır. Süper Lig'in kurulduğu 1959 yılından günümüze kadar ebedi tabloda Fenerbahçe 1. sıradadır. İç sahada oynadıkları karşılaşmalarda da Fenerbahçe rakiplerine üstünlük kurmuştur. Deplasmanda oynanan karşılaşmalarda Galatasaray öndedir. Ebedi tabloda en çok galibiyet alan, en çok gol atan, en az mağlup olan, en iyi averaja sahip ve en çok puan toplayan takım Fenerbahçe'dir. Üç büyükler içerisinde en az gol yiyen takım ise Beşiktaş'tır. Süper Lig'de en çok lider olan takım ise Galatasaray'dır. Üç büyükler, 1950'li yılların ortalarından sonra avrupa da mücadele etmeye başlamışlardır. Galatasaray, 2000 yılında kazandığı UEFA Kupası ve UEFA Süper Kupası ile Türkiye'ye Avrupa'dan kupa getirmiş ilk ve tek takımdır. Aynı zamanda Galatasaray, Avrupa'da en çok maça çıkan, en çok galibiyet alan, en çok gol atan ve en çok puan alan takım olarak ezeli rakiplerine üstünlük kurmuştur. ==Futbolcular== Üç kulüpte de oynayan futbolcular. * Refik Osman Top (Beşiktaş 1912-1913 & 1923-1924, Fenerbahçe 1913-1915 & 1923, Galatasaray 1915-1917 & 1921-1922 & 1923 & 1924) * Ali Soydan (Galatasaray 1951-1957, Fenerbahçe 1959-1960, Beşiktaş 1963-1964) * Saffet Sancaklı (Beşiktaş 1987-1991, Galatasaray 1994-1995, Fenerbahçe 1996-1998) * Sergen Yalçın (Beşiktaş 1991-1997 ve 2002-2006, Fenerbahçe 1999-2000, Galatasaray 2000 ve 2001-02) * Ahmet Yıldırım (Fenerbahçe 1993-1994, Galatasaray 1999-2001, Beşiktaş 2001-2005) * Emre Aşık (Fenerbahçe 1993-1996, Galatasaray 2000-2003 & 2006-2010, Beşiktaş 2003-2006) * Mehmet Yozgatlı (Galatasaray 1999-2000, Fenerbahçe 2004-2007, Beşiktaş 2007-2008) * Burak Yılmaz (Beşiktaş 2006-2008 ve 2019-2020, Fenerbahçe 2008-2010, Galatasaray 2012-2016) * Caner Erkin (Galatasaray 2009-2010, Fenerbahçe 2010-2016 ve 2020-2021, Beşiktaş 2016-2020) * Mehmet Topal (Galatasaray 2006-2010, Fenerbahçe 2012-2019, Beşiktaş 2021-2022) ==Teknik direktörler== Üç kulübü de çalıştıran teknik direktörler. * Mustafa Denizli (Galatasaray 1987-1989, 1990-1992 ve 2015-2016, Fenerbahçe 2000-2002, Beşiktaş 2008-2010) == Kazandıkları kupalar == === Resmî kupalar === küçükresim|257x257pik|Galatasaray'ın Süper Lig 2014-2015 Sezonu Şampiyonluk Kupası sergileniyor. küçükresim|290x290pik|Fenerbahçe Müzesinde Sergilenen 1959 Türkiye Milli Ligi Kupası. Resmî futbol yönetim organları tarafından düzenlenen müsabakalarda kazandığı kupalara göre hazırlanmıştır. Hazırlık ve Özel Organizasyonlar dahil değildir. Kupa İsmi Galatasaray Fenerbahçe Beşiktaş Süper Lig (1959-günümüz) 23 19 16 Türkiye Kupası (1962-günümüz) 18 7 10 Türkiye Süper Kupası (1966-günümüz) 16 9 9 Türkiye Futbol Şampiyonası (1924-1951) 0 3 2 Millî Küme (1937-1950) 1 6 3 Başbakanlık Kupası (1944-1998) 5 8 6 Spor Toto Kupası (1964-1971) 0 1 3 Atatürk Kupası (1998) * 0 1 0 Atatürk Kupası (2000) * 0 0 1 50\. Yıl Kupası (1973) ** 1 0 0 İstanbul Futbol Ligi (1904-1915) 4 3 0 Cuma Ligi (1915-1923) 2 2 0 İstanbul Futbol Ligi (1923-1951) 6 8 11 İstanbul Profesyonel Ligi (1952-1959) 3 3 2 İstanbul Kupası (1941-1947) 2 1 2 UEFA Kupası (1971-günümüz) 1 0 0 UEFA Süper Kupası (1973-günümüz) 1 0 0 Toplam 83 71 65 küçükresim|195x195pik|Beşiktaş Müzesinde Sergilenen 2010-11 Türkiye Kupası. * Gazi Büstü (1928) / Atatürk Kupası (1963-1964) adında 2 tane daha Atatürk kupası düzenlenmiştir. Gazi Büstü Tayyare Cemiyetine gelir sağlamak amacı ile düzenlemiştir. 1963-1964 sezonunda düzenlenen Atatürk kupası ise Cumhuriyet Halk Partisi 40. yılı dolayısıyla düzenlenen özel turnuvalar olduğu için tabloda yer verilmemiştiir. ** Türkiye Futbol Federasyonu tarafından Türkiye Cumhuriyeti'nin 50.kuruluş yıldönümü nedeni ile düzenlendi. 1972-73 sezonunda Türkiye 1.Ligi'ni ilk 8 sırada bitiren kulüpler dahil edildiler. İstanbul ve İzmir gruplarında elemeli oynanan maçlardan sonra final maçı 30 Ekim 1973 günü Ankara 19 Mayıs Stadyumu'da oynandı. === Sadece günümüzde oynanan organizasyonlar === Kupa İsmi Galatasaray Fenerbahçe Beşiktaş Süper Lig 23 19 16* Türkiye Kupası 18 7 10 Türkiye Süper Kupası 16 9 9 UEFA Kupası 1 0 0 UEFA Süper Kupası 1 0 0 Toplam 59 35 35 * Türkiye 1.Liginin başladığı tarih TFF tarafından 1959 yılı olarak kabul edilmesine karşın, TFF Tahkim Kurulunun 09.05.2002 tarih, 2002/52E ve 2002/68K sayılı kararı tahtında Beşiktaş Kulübünün 1956-1957 ve 1957-1958 sezonlarında Türkiye Ligi şampiyonu olduğuna ve bu şampiyonlukların TFF Yıldız Kriterine dahil edileceğine karar verilmesi sebebi ile toplam şampiyonluk sayısı, toplam lig sezonu sayısından 2 fazladır. == Derbiler == Not= Veriler Anadolu Ajansından alınmıştır. Maç Sayısı MS G B M A+ Y- Fenerbahçe 397 148 122 127 540 496 Galatasaray 397 127 122 148 496 540 Takım MS G B M A+ Y- Fenerbahçe 357 133 97 127 494 455 Beşiktaş 357 127 97 133 455 494 Takım MS G B M A+ Y- Galatasaray 353 125 114 114 493 463 Beşiktaş 353 114 114 125 463 493 Toplam Derbi durumu Takım MS G B M P A+ Y- AV Fenerbahçe 754 281 219 254 1062 1034 951 +83 Galatasaray 750 252 236 262 992 989 1003 -14 Beşiktaş 710 241 211 258 934 918 987 -69 Sadece Süper Lig'de oynanan derbiler göz önüne alınarak hazırlanırsa; Takım MS G B M A+ Y- Fenerbahçe 132 52 43 37 162 130 Galatasaray 132 37 43 52 130 162 Takım MS G B M A+ Y Fenerbahçe 134 47 45 42 153 155 Beşiktaş 134 42 45 47 155 153 Takım MS G B M A+ Y- Galatasaray 130 48 43 39 159 139 Beşiktaş 130 39 43 48 139 159 Toplam Derbi Durumu Takım MS G B M P A+ Y- AV Fenerbahçe 266 99 88 79 385 315 285 +30 Galatasaray 262 85 86 91 341 289 301 -12 Beşiktaş 264 81 88 95 331 294 312 -18 == Süper Lig 3 Büyükler tüm zamanların puan durumu (1959-2023) == Not: İstatistiksel bilgi amaçlı bu listede galibiyet için 3 puan verilmiştir. Gerçekte ise 1986-87 sezonundan önce galibiyete 2 puan uygulaması vardır. Ana Madde: Süper Lig tüm zamanların puan durumu : Poz. Takım O G B M A Y Puan GF MBP Liderlik 1. 2. 3. 1 Fenerbahçe 2158 1231 562 365 3845 1906 4255 +1939 1,97 566 Hafta 19 24 8 2 Galatasaray 2158 1221 541 396 3806 1906 4204 +1900 1,94 587 Hafta 23 11 16 3 Beşiktaş 2156 1170 587 399 3558 1865 4097 +1693 1,90 437 Hafta 14 14 14 === İç Saha === Poz. Takım O G B M A Y Puan GF MBP 1 Fenerbahçe 1083 753 226 104 2304 852 2485 +1452 2,29 2 Galatasaray 1082 736 224 122 2250 840 2432 +1410 2,24 3 Beşiktaş 1082 695 260 127 2051 805 2345 +1246 2,16 === Dış Saha === Poz. Takım O G B M A Y Puan GF MBP 1 Galatasaray 1076 485 317 274 1556 1066 1772 +490 1,64 2 Fenerbahçe 1075 478 336 261 1541 1054 1770 +487 1,64 3 Beşiktaş 1074 475 327 272 1507 1060 1752 +447 1,63 === Sıralama Tarihi === P. 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 00 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 7 7 8 8 8 8 9 9 9 9 10 10 11 11 11 11 12 13 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 • Toplam: Fenerbahçe ve Galatasaray 25 kez, Beşiktaş 15 kez rakiplerinden üst sırada ligi bitirdi. == Avrupa Durumu == Ana Madde: Türk takımlarının Avrupa kupaları tarihi Not= Maç listelerine sadece UEFA'nın düzenlendiği organizasyonlar dahildir. 1961-1971 yılları arasında Türkiye ligini ikinci sırada bitiren takımların katıldığı Balkan kupası maçları dahil değildir. UEFA Kupası düzenlenmeden önce (1971-den önce) Ülkelerin anlaşmasıyla Balkan Kupası, Mitropa Kupası,Fuar Şehirleri Kupası gibi bölgesel Avrupa kupaları oynanmaktadır. Bahsi geçen dönemde Fenerbahçe 4, Beşiktaş 2, Galatasaray 1, Altay, Gençlerbirliği 1 Eskişehirspor 1 kez katılmıştır.1971 den sonra Balkan kupası ve Mitropa Kupası önemini yitirmiş, ikinci lig takımları tarafından 90'ların başına kadar devam etmiştir. Kulüp Ş. Kulüpler / Şampiyonlar Ligi UEFA Kupası / Avrupa Ligi UEFA Kupa Galipleri Kupası UEFA Süper Kupası Yarı finalist Çeyrek finalist Şampiyon Yarı finalist Çeyrek finalist Çeyrek finalist Şampiyon Galatasaray 1989 1963, 1970, 1994, 2001, 2013 2000 - - 1992 2000 Fenerbahçe - 2008 - 2013 - 1964 - Beşiktaş - 1987 - - 2003, 2017 - - === Genel Tablo === Poz. Takım O G B M A Y Puan P.O GF 1 Galatasaray 302 106 81 115 401 448 399 1,321 -47 2 Fenerbahçe 254 95 55 104 326 367 340 1,338 -41 3 Beşiktaş 230 84 47 99 299 346 299 1,300 -47 === UEFA Kulüp Sıralaması === UEFA 5 yıllık kulüp sıralamasının hesaplanmasını gösterir. Sıralama Takım 18/19 19/20 20/21 21/22 22/23 Total Puan 55 Galatasaray 8.00 6.00 2.50 15.00 - 31.500 60 Fenerbahçe 8.00 - - 5.00 15.00 28.000 105 Beşiktaş 5.00 3.00 2.00 4.00 - 14.000 === Galatasaray'ın Avrupa Başarıları === Ana Madde: Galatasaray'ın Avrupa kupaları tarihi Organizasyonun Adı Katılım Sayısı Karşılaşma Sayısı Galibiyet Beraberlik Mağlubiyet Atılan Gol Yenilen Gol Şampiyonlar Ligi 16 116 28 29 59 112 197 Şampiyonlar Ligi Elemeleri 11 26 17 6 3 61 29 Şampiyon Kulüpler Kupası 9 35 12 8 15 42 53 UEFA Kupası/UEFA Avrupa Ligi 11 65 24 21 20 84 81 UEFA Kupası/UEFA Avrupa Ligi Elemeleri 8 27 12 10 5 58 32 UEFA Kupa Galipleri Kupası 8 32 12 7 13 42 55 UEFA Süper Kupası 1 1 1 0 0 2 1 Toplam 64 302 106 81 115 401 448 Şampiyon Kulüpler Kupası ve UEFA Şampiyonlar Ligi * Yarı final (1): 1988-89 * Çeyrek final (5): 1962-63, 1969-70, 1993-94, 2000-01, 2012-13 * Son 16 (3): 1963-64, 2001-02, 2013-2014 UEFA Kupası * Şampiyon (1) 🏆: 1999-2000 * Son 16 (3): 1992-1993, 2008-09, 2021-2022 UEFA Süper Kupası * Şampiyon (1) 🏆: 2000 UEFA Kupa Galipleri Kupası * Çeyrek final (1): 1991-1992 * Son 16 (1): 1996-97 === Fenerbahçe'nin Avrupa Başarıları === Ana Madde: Fenerbahçe'nin Avrupa kupaları tarihi Organizasyonun Adı Katılım Sayısı Karşılaşma Sayısı Galibiyet Beraberlik Mağlubiyet Atılan Gol Yenilen Gol Şampiyonlar Ligi 6 40 11 6 23 42 70 Şampiyonlar Ligi Elemeleri 8 34 12 11 11 48 39 Şampiyon Kulüpler Kupası 12 33 9 4 20 30 70 UEFA Kupası/UEFA Avrupa Ligi 16 108 41 28 39 131 152 UEFA Kupası/UEFA Avrupa Ligi Elemeleri 11 28 19 5 4 60 19 UEFA Kupa Galipleri Kupası 2 9 3 1 5 11 11 UEFA Avrupa Konferans Ligi 1 2 0 0 2 4 6 Toplam 56 254 95 55 104 326 367 Şampiyon Kulüpler Kupası ve UEFA Şampiyonlar Ligi * Çeyrek Final (1): 2007-08 * Son 16 (5): 1959-60, 1961-62, 1968-69, 1974-75, 1985-86 UEFA Kupası * Yarı Final (1): 2012-13 * Son 16 (2): 2015-16, 2022-23 UEFA Kupa Galipleri Kupası * Çeyrek Final (1): 1963-64 === Beşiktaş'ın Avrupa Başarıları === Ana Madde: Beşiktaş'ın Avrupa kupaları tarihi Organizasyonun Adı Katılım Sayısı Karşılaşma Sayısı Galibiyet Beraberlik Mağlubiyet Atılan Gol Yenilen Gol Şampiyonlar Ligi 8 50 13 9 27 46 102 Şampiyonlar Ligi Elemeleri 8 21 11 6 4 30 18 Şampiyon Kulüpler Kupası 9 18 3 4 11 13 33 UEFA Kupası/UEFA Avrupa Ligi 10 89 32 19 39 124 134 UEFA Kupası/UEFA Avrupa Ligi Elemeleri 10 32 21 5 6 65 21 UEFA Kupa Galipleri Kupası 7 20 4 4 12 21 38 Toplam 52 230 84 47 99 299 346 *: Rakiplerin maça çıkmadığı 1957-58 sezonundaki Olympiakos ve 1986-87 sezonundaki APOEL eşleşmeleri dahil değildir. Şampiyon Kulüpler Kupası ve UEFA Şampiyonlar Ligi * Çeyrek Final (1): 1986-87 * Son 16 (2): 1958-59, 2017-18 UEFA Kupası * Çeyrek Final (2): 2002-03, 2016-17 * Son 16 (3): 1996-97, 2011-12, 2014-15 UEFA Kupa Galipleri Kupası * Son 16 (3): 1993-94, 1994-95, 1998-99 == Takımların çıkardığı gol kralları == Gol Krallığı Türkiye'de 1929 yılından itibaren hesaplanmaya başlanmıştır. Bu süreçte İstanbul ligi, Millî Küme, Süper lig ve Türkiye kupasında gol krallığı uygulanmıştır. Organizasyon Galatasaray Beşiktaş Fenerbahçe Süper Lig 17 4 16 Türkiye Kupası 8 12 10 Milli Küme 1 6 4 İstanbul Ligleri (1929'dan sonra) 9 14 16 Toplam 35 36 46 == Ayrıca Bakınız == * Dört büyükler == Kaynakça == Kategori:Türkiye'de futbol Kategori:Türkiye futbol rekabetleri Kategori:Beşiktaş JK Kategori:Fenerbahçe SK Kategori:Galatasaray SK