Dedegül, Ardahan

{{Türkiye köy bilgi kutusu |ad = Dedegül |harita = Ardahan in Turkey.svg |harita boyut = |harita açıklama = Ardahan'ın konumu |raptiye_harita = Türkiye Ardahan |raptiye_etiket_konum = |raptiye_harita_boyu = 250 |raptiye_harita_açıklaması = Dedegül'ün Ardahan'daki konumu | latd = 41 | latm = 07 | lats = 08 | latNS = N | longd = 42 | longm = 34 | longs = 10 | longEW = E |il = Ardahan |ilçe = Merkez |bölge = Karadeniz Bölgesi |yüzölçümü = |yüzölçümü_ref = |rakım = 1788 |rakım_ref = |nüfus = 173 |nüfus yoğunluğu = |nüfus_ref = |nüfus_yıl = 2022 |alan kodu = 0478 |plaka kodu = 75 |posta kodu = 75110 |website = }} Dedegül, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür. == Tarihçe == Eski adı Dadaguli'dir. Gürcüce bir yer adı olan Dadaguli (დადაგული), "yanmış", "yanıklı" anlamına gelir."დადაგული" kelimesinin anlamı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine Dada Gul / Dede Gül (ددە كول) olarak girmiştir. Bu yer adı zaman içinde değişime uğrayıp Dede Gül / Dedegül'e (دەده كول) dönüşmüştür. Yerleşim, 16. yüzyılın ortasında Osmanlılar Gürcülerden ele geçirdiğinde büyük bir köydü. Köyün nüfusu 45 haneden (tahmini 225/270 kişi) oluşuyordu. Vergi vermekle yükümlü olarak Parşevan, Gogina, Revaz, Laşkara, Papuna, İvane, Davit, Goça gibi erkek adları kaydedilmiş, her hane ispenç vergisi vermekle yükümlü kılınmıştı. 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı mufassal deftere göre, Ardahan-i Büzürg livasında Güney nahiyesine bağlı bir köydü. Üç yüzyılı aşkın bir süre Osmanlı egemenliğinde kalan yerleşim, 93 Harbi sonucunda Çarlık Rusyası'nın eline geçti. Rus idaresinin Dadagül (Дадагюль) adıyla kaydettiği yerleşim, Ardahan sancağının (okrug) Ardahan kazasında (uçastok) yer alan Değirmendere nahiyesinin bir köyüydü. 1886 yılı tespitine göre köyde, tamamı Türk olarak kaydedilmiş olan 310 kişi yaşıyordu ve nüfus açısından Değirmendere köyünden sonra bu nahiyenin ikinci büyük köyüydü. Rus idaresi sırasında Ardahan bölgesini gezmiş olan Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli 1917 yılında köyde 40 hanede 599 Müslüman Gürcü'nün yaşadığından ve yıkıntı halinde bir kiliseden söz etmiştir. Ne var ki bu kiliseden günümüze bir iz kalmamıştır.Konstantine Martvileli, “Ardahan Bölgesinde”, Sakartvelo gazetesi, 7 Ekim 1917, Sayı: 220.Tao-Klarceti – Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 191, ISBN 9789941478178. Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra, Rus idaresinin son bulmasının ardından bir süre bağımsız Gürcistan’ın sınırları içinde kalan yerleşim, Kızıl Ordu’nun Gürcistan’ı işgali daha sona ermeden Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında, 16 Mart 1921’de imzalanan Moskova Antlaşması’yla Türkiye’ye bırakıldı.Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, İstanbul, 1934, 2. cilt, s. 41. 1928 tarihli köy listesinde “Dede Gül” olarak kaydedilmiş olan köy, bu tarihte Kars vilayeti içinde Ardahan kazasının Yalnızçam nahiyesine bağlıydı. 1992 yılında Ardahan ilçesi il olunca, Dedegül de bu ilin merkez ilçesi köyü haline geldi. == Coğrafya == Köy, Ardahan il merkezine 12 km uzaklıktadır. == Nüfus == Yıllara göre köy nüfus verileri Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 173 2021 175 2020 180 2019 184 2018 181 2017 172 2016 170 2015 170 2014 180 2013 185 2012 188 2011 182 2010 189 2009 192 2008 196 2007 195 2000 254 1990 320 1985 407 ==Kaynakça== == Dış bağlantılar == * Kategori:Ardahan merkez belde ve köyleri