Laser (yelkenli)

küçükresim|220 px|sağ|Laser Standart Sınıf Bayrağı == Tarihçe == Laser, günümüzde en yaygın dingilerden biri olmanın yanı sıra, en büyük olimpik yelken yarış sınıfıdır.Alpagut, A., Soyer, O. (2011). Laser ve Ötesi: Genç Yelkencinin El Kitabı. Amatör Denizcilik Federasyonu (ADF), 164. Kanadalı yelkenci Bruce Kirby tarafından 1970'te tasarlanan Laser, 200 bini aşan toplam üretimiyle günümüzde 140 ülkede kullanılmaktadır. İlk üretilen ve 'weekender' (haftasonu teknesi) olarak adlandırılan prototip teknenin yelkeninde 'Thanks God It's Friday' kelimelerinin baş harfleri 'TGIF' yer alıyordu. 'Tanrıya şükür Bugün Cuma' anlamına gelen bu kısaltma, haftasonunun yani 'weekender'la denize açılma vaktinin geldiğini ima ediyordu. Tekne, daha sonra sergilendiği 1971 New York Boat Show'da günümüzde bilinenn ismini aldı. Laser'in en temel özelliği eş tasarım/tek tip olmasıdır. İlk tasarlandığından beri tasarımında donanım geliştirmeleri haricinde pek bir değişiklik olmamıştır. Dolayısıyla teknelerin yaşları göz önüne alınmazsa tümü eş sayılabilirler. Bu özelliğinden ötürü Laser, yarışlarda, malzemeden çok, sporcuların yelken bilgi ve becerilerini öne çıkarır. Laser, bu özelliği nedeniyle yarış sınıfı olarak hızla gelişmiş ve 1996 Yaz Olimpiyatları'na Standart tipiyle dahil edilmiştir. Aynı yıl olimpiyatlarda 56 ülkenin katılımıyla tüm spor dalları içerisinde en fazla ülkenin temsil edildiği spor branşı olmuş, ve bu durum takip eden dört olimpiyatta da değişmemiştir. 2008 itibarıyla Kadınlar kategorisinde Radial tipinin de eklenmesiyle birlikte günümüzde Laser, en büyük olimpik yarış sınıfı olmuştur. Laser'in ilk dünya şampiyonası 1974 senesinde 24 ülkenin katılımıyla Bermuda'da gerçekleştirilmiştir. Düzenlenen bu ilk dünya şampiyonasında altın madalya Peter Commette'ye giderken, gümüş madalyayı Norm Freeman, bronz madalyayı ise Chris Boome almıştır. Günümüze kadar aralıksız devam eden şampiyona tarihinde en çok madalya 8'i altın olmak üzere 11 amadalya ile Brezilya'lı Robert Scheidt tarafından kazanılmıştır. Onu 4 Altın ve 1 gümüş ile Avustralya'lı Tom Slingsby, ve 3 altın ile yine Avustralya'lı Glenn Bourke takip etmektedir. küçükresim|220px|sağ|Laser (yelkenli) == Özellikleri == Genelde optimist sınıfından sonra yelkenciler laser sınıfını tercih ederler. Laser da, optimiste benzer bir şekilde, tek kişilik, hızlı ve performanslı bir sınıftır. Salması hafiftir ve dengeleyici özelliği olmadığı için tüm dengeyi kurma tekneyi kullanana aittir. Hafif havalarda bu çok zor olmasa da sert havalarda özellikle rüzgâra karşı tırmanılan seyirlerde tekne her yelkenli gibi rüzgâr altına doğru yatar. Bu yatmayı hafif salma karşılayamadığı için kullanan kişinin vücudunu teknenin dışına atarak dengeyi bu şekilde sağlaması gerekir. Bu harekete trapeze çıkmak denir. Denge sağlanamadığı zaman devrilen ve düzeltilmesi gereken bir sınıf olma özelliği taşır. Laser gövdesine 3 farklı tipte yelken takılabildiği için çok yaygın bir sınıftır. Sporcular kilolarına ve gelişimlerine göre 4,7, 5,76 ve 7,06 metrekarelik yelken kullanabilirler. 5.76 metrekarelik yelkenli Lasere Laser Radial ve 7,06 metrekarelik yelkenli lasere Laser Standart denir. == Laser tipleri == Laser ilk tasarlandığında yaklaşık 7 m² olan yelkenliyle piyasaya girmişti. Fakat daha zayıf ve kadın yelkenciler için bu yelken alanı oldukça zorlayıcı oluyordu. Bu yüzden zamanla aynı laser gövdesi üzerine takılabilen daha küçük metrekareye sahip yelkenler üretildi. Farklı yelkenlerin aynı gövdeye takılabilmesi için Laser direği iki parçalı haldedir. Alt direk ve üst direkt olarak adlandırılan bu parçalardan alt direk, 3 farklı boyda üretilmekte ve farklı yelken boyutlarında toplam direk boyunu uzatmak ya da kısaltmak, ve Laser 4.7 için direğe geri büküm sağlamak için kullanılmaktadır. === Laser 4.7 === Yelken alanı 4.7 m² olan Laser 4.7, optimist sınıfından sonra başlangıç için laserın en uygun sınıfıdır. Laser Radial'dan sonra ortaya çıkmıştır. Laser firmasının ölçümlerinde kullacının 35 ile 50 kg olması ideal olarak belirtilmiştir. Yarışlarına girmek için 18 yaşın altında olmak gerekir. Olimpik bir sınıf değildir ama Avrupa ve Dünya Şampiyonaları vardır. === Laser Radial === küçükresim|220px|sağ|Laser 4.7 Yelken alanı 5.7 m²'dir. Yelken alanı bakımından orta boydaki laser sınıfıdır. Laser firmasının ölçümlerinde kullacının 55 ile 70 kg olması ideal olarak belirtilmiştir. Avrupa ve Dünya Şampiyonaları vardır. Ayrıca Kadınlar kategorisinde 2008 Yaz Olimpiyatları itibarıyla olimpik bir sınıf olmuştur. küçükresim|220px|sağ|Laser Radial === Laser Standart === küçükresim|220px|sağ|Laser'de Trapez Yelken alanı 7.06 m²'dir. Yelken alanı bakımından en büyük laser tipidir. Laser firmasının ölçümlerinde kullacının 60 kg ve üstü olması ideal(60 kg ile iyi bir performans elde edilemeyebilir, eğer kilonuz düşük ise boyunuzun uzun olması sizin tekneyi daha iyi kullanabilmenizi sağlar) olarak belirtilmiştir. Olimpik bir sınıftır ve ayrıca her yıl Avrupa ve Dünya Şampiyonaları düzenlenmektedir. küçükresim|220px|sağ|Yan kapak teknenin düzeltilmesi == Donanımda dikkat edilmesi gerekenler == * Yelken direğe geçirilirken, direğin perçinli olan yani hassas noktası geride bırakılmalıdır. Böylece basınç hassas noktaya direkt olarak temas edemez ve direğin kırılma olasılığı azalır. * Salma mutlaka iple, mümkünse gergin bir lastikle bağlanmalıdır. Bağlanmaz ise tekne devrilince tekneden ayrı yüzer ve onu yakalayıp Laser'ı düzeltmek çok zor olur. * Direkle tekne arasına bir emniyet ipi takılmalıdır. Devrilme durumunda bu ip sayesinde direğin, gövdeden ayrılmaması sağlanır. * Trapez kolonu lastikle gerdirildikten sonra, trapez sırasında bacakların kırılmamasını sağlayacak şekilde bir ip ile kolon sabitlenmelidir. * Denize çıkarken özellikle Laser'ın dış tıpası takılmalıdır. Takılmadığı takdirde Laser'ın içi litrelerce su alır ve tekne batma seviyesine gelir. Bord içindeki yüzdürücü hava tankları sayesinde Laser batmasa da çok yavaşlar ve seyir bakımından tehlikeli durum yaratır. == Türkiye'de Laser == Türkiye'de Laser Türkiye Şampiyonları'na 100'e yakın sporcu katılır. 1995 yılında Selim Kakış'ın Laser Radial sınıfında Avrupa Şampiyonu olmasıyla başlayan şampiyonluklar zinciri; 1998, 1999 ve 2000 yıllarında üst üste 3 sene boyunca Alp Alpagut'un Avrupa Şampiyonu olmasıyla devam etmiştir. Ayrıca Laser Radial gençlerde 2000 yılında Güray Zünbül, Dünya Şampiyonu olmuştur. Yine 2000 yılında Laser Radial sınıfında Kemal Muslubaş, Dünya Şampiyonası'nda beşinci olmuştur ve Türkiye'yi 2004 Atina Olimpiyatları'nda Laser Standart sınıfında gururla temsil etmiştir. 2003 yılı Laser 4.7 Dünya Şampiyonası'nda Onur Derebaşı dünya şampiyonu ve Mustafa Çakır dünya üçüncüsü olmuştur.Yine aynı yarışta kızlar kategorisinde Ayda Ünver dünya şampiyonu olmuştur. === Türkiye Şampiyonaları === Laser sınıfında Türkiye Şampiyonaları 1987 yılından beri yapılmaktadır. 1987'de sadece Laser Standart sınıfıyla yapılan Türkiye Şampiyonaları, 1991'de Laser Radial ve 1996'da Laser 4.7 sınıflarının katılımıyla genişlemiştir. 2011 yılı itibarıyla Laser Türkiye Şampiyonası'na 96'sı Laser 4.7, 36'sı Laser Radial ve 14'ü Laser Standart sınıfında olmak üzere toplam 146 sporcu katılmıştır. Türkiye Şampiyonaları Yıl, Yer Sınıf Kategori Altın Gümüş Bronz 1987, Çeşme, İzmir Standart Gençler Menderes Tosun Varol Hepaguşlar Özden Saral Büyükler Alp Salman Erhan Uzun Tuğyan Yurtsever 1988, Çeşme, İzmir Standart Gençler Eralp Hoşgör Hakan Uluğtekin Armağan Sevinçer Büyükler Erhan Uzun Ersin Yazgan Samim Dane 1989, Çeşme, İzmir Standart Yıldızlar Kenan Bahadırlı Gökhan Demirli Selim Kakış Gençler Eralp Hoşgör Armağan Sevinçer Cüneyt Sevinç Büyükler Erhan Uzun Ersin Yazgan Rıfat Ökten Kadınlar Emine Ünsal Almia Uluer Fulya Kemer 1990, Çeşme, İzmir Standart Genel Ersin Yazgan Çetin Salman Mahir Ulutaş Yıldızlar Murat Sert Alp Alpagut Barış Selamioğlu Gençler Eralp Hoşgör Kenan Bahadırlı Selim Kakış Büyükler Ersin Yazgan Çetin Salman Mahir Ulutaş Kadınlar Serpil Uyanık Almia Uluer Elif Bahadırlı 1991, Çeşme, İzmir Radial Erkekler Murat Sert Barış Selamioğlu Vecih Tennioğlu Kadınlar Emine Ünsal Serpil Uyanık Almia Uluer Standart Büyükler Ersin Yazgan Ahmet Eryıldırım Mahir Ulutaş 1992, İstanbul Radial Genel Alp Alpagut Murat Sert Orkun Soyer Kadınlar Serpil Uyanık Ebru Tozan Aslı Sencer Standart Genel Eralp Hoşgör Ersin Yazgan Mahir Ulutaş 1993, Radial Genel Selim Kakış Orkun Soyer Alp Alpagut Kadınlar Zuhal Şen Gamze Altay Deniz Karacaoğlu Standart Genel Ersin Yazgan Şükrü Eryıldırım Çağlayan Sevinçer 1994, İstanbul Radial Genel Selim Kakış Tuğberk Uca Oğuz Özer Kadınlar Deniz Karacaoğlu Serpil Uyanık Gamze Altay Standart Genel Orkun Soyer Alp Alpagut Mahir Ulutaş 1995, Radial Genel Selim Kakış Metin Özhan Ufuk Sahillioğlu Kadınlar Deniz Karacaoğlu Ebru Tozan Meliha Onursal Standart Genel Mahir Ulutaş Alp Alpagut Orkun Soyer 1996, 4.7 Genel Ertan Kaya Tolga Ekmekçi Serkan Özgönenç Radial Genel Hakan Yılmaz Serhan Doğrutürk Burak Görkemli Kadınlar Deniz Karacaoğlu Meliha Onursal Gül Aybers Standart Genel Selim Kakış Alp Alpagut Kemal Muslubaş 1997, İskenderun 4.7 Genel Burak Tahmaz Erhan Karagün Ertan Kaya Radial Genel Hakan Yılmaz Nerkan Azap Serhan Doğrutürk Kadınlar Kevser Müezzinoğlu Meliha Onursal Yeliz Semerci Standart Genel Ali Kemal Tüfekçi Alp Alpagut Kemal Muslubaş 1998, İstanbul 4.7 Genel Levent Peynirci Erdinç Arslan Burak Tahmaz Radial Genel Alp Alpagut Mehmet Sevinç Hakan Yılmaz Standart Genel Ali Kemal Tüfekçi Sinan Sümer Aydın Yurdum 1999, Çeşme, İzmir 4.7 Genel Can Korkut Efe Akmen Cem Çatıkkaş Kadınlar Tuğçe Subaşı Ayda Ünver Göksun Batu Radial Genel Alp Alpagut Orkun Soyer Oğuz Ayan Kadınlar Kevser Müezzinoğlu Sibel Yıldırım Meliha Onursal Standart Genel Sinan Sümer Levent Özgen Armağan Kırseven 2000, Çeşme, İzmir 4.7 Genel Mahmut Saral Can Korkut Deniz Çınar Kadınlar Tuğçe Subaşı Göksun Batu Ayda Ünver Radial Erkekler Güray Zünbül Sait İzmit Metin Şerifhan Genç Erkekler Güray Zünbül Sait İzmit Nevzat Taşkın Kadınlar Deniz Karacaoğlu Kevser Müezzinoğlu Yasemin Akyıl Standart Genel Ali Kemal Tüfekçi Orkun Soyer Kemal Muslubaş 2001, Sinop 4.7 Genel Ercan Karagün Özer Ögütken Koray Ezer Kadınlar Tuğçe Subaşı Didem Şarman Melis Altınbaşlı Radial Genel Nevzat Taşkın Kayhan Öğretir Özgür İnam Gençler Nevzat Taşkın Kerem Can Süer Arif Ayaz Kadınlar Yasemin Akyıl Kevser Müezzinoğlu Göksun Batu Standart Genel Alp Alpagut Sinan Sümer Güray Zünbül 2002, Samsun 4.7 Genel Ateş Çınar Tuğçe Subaşı Mustafa Çakır Kadınlar Tuğçe Subaşı Özüm Oğuzbayır Didem Şarman Junior Onur Pekçetin Aykut Saral Burak Gümüş Radial Genel Kayhan Öğretir Utku Ören Onur Derebaşı Gençler Utku Ören Onur Derebaşı Deniz Çınar Standart Genel Kemal Muslubaş Ali Kemal Tüfekçi Metin Şerifhan 2003, Çeşme, İzmir 4.7 Genel Ateş Çınar Ercan Karagün Onur Pekçetin Kadınlar Ayda Ünver Cansın Karga Didem Şarman Junior Onur Bilgen Alican Kaynar İstem Oğuzbayır Radial Genel Mehmet Sevinç Nevzat Taşkın Özgür İnam Gençler Serdar Şengül Murat Tan Can Yücel Standart Genel Ali Kemal Tüfekçi Kemal Muslubaş Güray Zünbül 2004, Karşıyaka 4.7 Genel Serkan Yapan Yiğitcan Gülle Onur Pekçetin Kadınlar Cansın Karga İstem Oğuzbayır Ayşegül Engin Radial Genel Onur Derebaşı Mehmet Sevinç Özgür İnam Gençler Onur Derebaşı Alican Kaynar Onur Bilgen Standart Genel Kemal Muslubaş Mustafa Çakır Murat Tan 2005, Çeşme, İzmir 4.7 Genel Güney Can Kaptan Saruhan Çınay Reşat Yalaz Kadınlar İstem Oğuzbayır Nilsu Örgen Hazel Candoğan Radial Genel Serkan Yapan Murat Tan Necdet Elmasoğlu Gençler Serkan Yapan Necdet Elmasoğlu Onur Bilgen Standart Genel Onur Derebaşı Mustafa Çakır Alican Kaynar 2006, Samsun 4.7 Genel Kaan Mazlumca Canberk Karahan Emrah Taşlı Kadınlar Arya Sevgen Berke Ardıç Nazlı Çağla Dönertaş Radial Genel Ercan Karagün Reşat Yalaz Onur Bilgen Kadınlar Ayda Ünver Yeşim Tezcan Gülşah Aktaş Standart Genel Kemal Muslubaş Alican Kaynar Güray Zünbül 2007, İzmit 4.7 Genel Cem Selçuk Utku Gönener Canberk Karahan Kadınlar Arya Sevgen Nazlı Çağla Dönertaş İpek Yolyapan Junior Özer Özmutlu Emir Karaman Doğan Sidar Radial Genel Ercan Karagün Serkan Yapan Yaşar Celal Tümşen Gençler Yaşar Celal Tümşen Berkcan Biren Bahadır Ekin Standart Genel Güray Zünbül Alp Alpagut Güney Can Kaptan Gençler Güney Can Kaptan Onur Derebaşı Onur Bilgen 2008, Çayırova 4.7 Genel Alican Keleş Levent Ahıskalı Mithat Can Alagöz Kadınlar Nazlı Çağla Dönertaş Nazlı Hilal Karadeli Ceren Celayir Junior Alp Rona Rodopman Kaan Tuna Pınar Kaynar Radial Genel Ayda Ünver Serkan Yapan Bahadır Ekin Gençler Bahadır Ekin Can Bayülken Utku Gönener Standart Genel Saffet Onur Bilgen Onur Derebaşı Mustafa Çakır Gençler Saffet Onur Bilgen Yaşar Celal Tümşen Alican Kaynar 2009, Bodrum, Muğla 4.7 Genel Levent Ahıskalı M. Onur Durak Okan Arın Kadınlar Nazlı Hilal Karadeli Buse Karagöbek Pınar Kaynar Junior Kerim Ordu İnanç Haliloğlu Mert Y. Zenginer Radial Genel Serkan Yapan Onur Derebaşı Orsa Reis Levent Kadınlar Berke Andiç Nazlı Çağla Dönertaş Ecem Güzel Gençler Orsa Reis Levent Mehmet Haliloğlu Sarper Çelebi Standart Genel Saffet Onur Bilgen Cem Gözen Utku Gönener 2010, Bodrum, Muğla 4.7 Genel M. Onur Durak Abdullah Bağlıca Tora S. Kutoğlu Kadınlar Nazlı Hilal Karadeli Buse Karagöbek S. Sırma Karaca Junior Tolga Atay Fikret Ege Üret Doğancan Cihangir Radial Genel Levent Ahıskalı Alp Rona Rodopman Mithatcan Alagöz Kadınlar Nazlı Çağla Dönertaş Berke Andiç Pınar Kaynar Gençler Levent Ahıskalı Alp Rona Rodopman Mithatcan Alagöz Standart Genel Saffet Onur Bilgen Mustafa Çakır Alican Başeğmez Gençler Alican Başeğmez Utku Gönener Can Bayülken 2011, Didim 4.7 Genel Onur Özkaya Hasan Sal Doğa Arıbaş Kadınlar Zeynep Yentür S. Sırma Karaca Selin Başeğmez Junior Selim Hekimoğlu Nogay Dökmeci Yasin Yılmaz Radial Genel Nazlı Çağla Dönertaş Alp Rona Rodopman H. Okan Arın Kadınlar Nazlı Çağla Dönertaş Pınar Kaynar Ceren Celayir Gençler Alp Rona Rodopman H. Okan Arın M. Onur Durak Standart Genel Saffet Onur Bilgen Mustafa Çakır Alican Başeğmez Gençler Can Bayülken Anıl Berk Baki Mehmet Haliloğlu 2012, Çeşme, İzmir 4.7 Genel Selim Hekimoğlu Bora Olcav Mustafa Sergen Birincioğlu Kadınlar Zeynep Yentür Deniz Dağdelen Selin Başeğmez Junior Mehmet Duran Dinç Barbaros Hekimoğlu Uğur Esen Radial Genel Nazlı Çağla Dönertaş Can Akdurak Pınar Kaynar Kadınlar Nazlı Çağla Dönertaş Pınar Kaynar Ecem Güzel Gençler Can Akdurak Pınar Kaynar Fırat Şahin Standart Genel Mustafa Çakır Güney Can Kaptan Mehmet Haliloğlu Gençler Mehmet Haliloğlu Alp Rona Rodopman Mustafa Onur Durak == Yeryüzündeki Laser Sayıları == Yer Laser Yelkenli Sayısı 2006 yılı verilerine göre Kuzey Amerika 70.056 İngiltere 23.663 Almanya 10.697 İtalya 9883 Fransa 8929 Hollanda 6632 Türkiye 623 == Dış bağlantılar == * http://www.yelkenokulu.com/lasersinifi.html == Notlar == == Kaynakça == Kategori:Yelkenli tipleri