Sırbistan başbakanı

Sırbistan başbakanı, (Sırpça: Премијер Србије/Premijer Srbije), resmi olarak Sırbistan Cumhuriyeti Hükûmeti başkanı (Sırpça: Председник Владе Републике Србије/Predsednik Vlade Republike Srbije), Sırbistan Hükûmeti başkanı. Başbakan'ın görevi hükûmetin çalışmalarını yönlendirmek ve önerilen bakanların bir listesi de dahil olmak üzere Hükûmet Programını Ulusal Meclis'e sunmaktır. Başbakanın istifası Hükûmetin düşüşüne neden olur. Mevcut başbakan, 29 Haziran 2017'de Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić tarafından atanan bağımsız bir politikacı olan Ana Brnabić'dir. == Tarihi == İlk modern Sırp hükûmeti 27 Ağustos 1805'te, Stragari yakınlarındaki Voljavča'da, Birinci Sırp Ayaklanması sırasında, Yönetim Konseyi (Правитељствујушчи Совјет / Praviteljstvujušči Sovjet) olarak kuruldu, hükûmet başkanının adı ise Yönetim Konseyi Başkanı oldu. Başlangıçta Konsey'in hiçbir bakanı yoktu, sadece üyeler vardı, ancak 1811'de modern bakanlıklar kuruldu. Hükûmet, 3 Ekim 1813'te Birinci Sırp Ayaklanması'nın çöküşüyle varlığını sürdürdü, ancak daha sonra 1813'ten 1814'e kadar Hotin'de sürgünde devam etti. Hükûmet, İkinci Sırp Ayaklanması'nı takiben 21 Kasım 1815'te restore edildi. Hükûmetin başı, Prens'in Temsilcisi (Књажевски представник / Knjaževski predstavnik) oldu. 1835'te anayasa hükûmetinin kurulmasından sonra bile 1861 yılına kadar bu tarz resmi olarak kalmaya devam etti. Bu tarihten önce, ofis önemli bir öneme ya da etkiye sahip değildi ve yalnızca Prens Miloš Obrenović'in iradesine bağlıydı. 1861'den 1903'e kadar hükûmet başkanı, Bakanlık Başkanı (Председник министарства / Predsednik ministarstva) olarak biçimlendirildi. 1903'ten 1 Aralık 1918'de Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı'nın kurulmasına kadar, hükûmet başkanı Bakanlar Kurulu Başkanı (Председник министарског савета / Predsednik ministarskog saveta) olarak düzenlenmiştir. 1945'ten sonra komünist rejim altında, Sırbistan, Eylül 1941'de Almanlar tarafından kurulmuş olan hükûmete karşı, Tito tarafından atanan ayrı hükûmet kuruldu. Hükûmet başkanı 7 Mart 1945'e kadar Yüksek Ulusal Kurtuluş Konseyi Yürütme Konseyi Başkanı oldu. Hükûmetler, 3 Şubat 1953 tarihine kadar Yönetim Kurulu Başkanı, 15 Ocak 1991 tarihine kadar İcra Kurulu Başkanı ve daha sonra da Hükûmet Başkanı olarak görevlendirilmişlerdir, ancak Başbakanlık, 1991 yılında Dragutin Zelenović hükûmetinden beri halk dilinde kullanılmıştır. == Başbakanlar listesi == === Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti (1945-1992)=== Sıra Hükûmet Başkanı Ömrü Görev süresi — Seçim vekaleten Parti Notlar Yüksek Ulusal Kurtuluş Konseyi Yürütme Konseyi Başkanı 1941-1945 N/A 100px| Petar Stambolić Петар Стамболић 100px 1912-2007 Eylül 1941 7 Mart 1945 Yugoslavya Komünistler Ligi — Sırbistan başbakanı 1945 N/A 100px| Jaša Prodanović Јаша Продановић 1867-1948 7 Mart 1945 9 Nisan 1945 Yugoslavya Komünistler Ligi — Başbakanlar 1945-1953 1 (47) Blagoje Nešković Благоје Нешковић 1907-1984 9 Nisan 1945 5 Eylül 1948 Yugoslavya Komünistler Ligi — 2 (48) 100px| Petar Stambolić Петар Стамболић 100px 1912-2007 5 Eylül 1948 5 Şubat 1953 Yugoslavya Komünistler Ligi — Yürütme Konseyi Başkanları 1953-1991 (2) (48) 100px| Petar Stambolić Петар Стамболић 100px 1912-2007 5 Şubat 1953 16 Aralık 1953 Yugoslavya Komünistler Ligi — 3 (49) 100px| Jovan Veselinov Јован Веселинов 1906-1982 16 Aralık 1953 6 Nisan 1957 Yugoslavya Komünistler Ligi — 4 (50) 100px| Miloš Minić Милош Минић 100px 1914-2003 6 Nisan 1957 9 Haziran 1962 Yugoslavya Komünistler Ligi — 5 (51) 100px| Slobodan Penezić Krcun Слободан Пенезић Крцун 1918-1964 9 Haziran 1962 6 Kasım 1964 Yugoslavya Komünistler Ligi Şüpheli bir trafik kazasında öldü. — N/A 100px| Stevan Doronjski Стеван Дороњски 1919-1981 6 Kasım 1964 17 Kasım 1964 Yugoslavya Komünistler Ligi Geçici (Penezić'in ölümünden sonra) — 6 (52) 100px| Dragi Stamenković Драги Стаменковић 1920-2004 17 Kasım 1964 6 Haziran 1967 Yugoslavya Komünistler Ligi — 7 (53) 100px| Đurica Jojkić Ђурица Јојкић 1914-1981 6 Haziran 1967 7 Mayıs 1969 Yugoslavya Komünistler Ligi — 8 (54) 100px| Milenko Bojanić Миленко Бојанић 1924-1987 7 Mayıs 1969 6 Mayıs 1974 Yugoslavya Komünistler Ligi — 9 (55) 100px| Dušan Čkrebić Душан Чкребић 100px 1927– 6 Mayıs 1974 6 Mayıs 1978 Yugoslavya Komünistler Ligi — 10 (56) 100px| Ivan Stambolić Иван Стамболић 1936-2000 6 Mayıs 1978 5 Mayıs 1982 Yugoslavya Komünistler Ligi — 11 (57) 100px| Branislav Ikonić Бранислав Иконић 1928-2002 5 Mayıs 1982 6 Mayıs 1986 Yugoslavya Komünistler Ligi — 12 (58) 100px| Desimir Jeftić Десимир Јефтић 100px 1938– 6 Mayıs 1986 5 Aralık 1989 Yugoslavya Komünistler Ligi — 13 (59) 100px| Stanko Radmilović Станко Радмиловић 1936– 5 Aralık 1989 15 Ocak 1991 Yugoslavya Komünistler Ligi (Ocak 1990'a kadar) Yugoslavya Komünistleri, 1990 yılının Ocak ayında altı siyasi partiye bölündü, Sırbistan'da Sırbistan Sosyalist Partisi oldu. — Sırbistan Sosyalist Partisi (Ocak 1990’dan) === Sırbistan Cumhuriyeti (1992 – günümüz) === Sıra Hükûmet Başkanı Ömrü Görev süresi — Seçim vekalet Parti Notlar Başbakanlar 1991 sonrası 1 (60) 100px|Dragutin Zelenović Dragutin Zelenović Драгутин Зеленовић 100px 1928– 15 Ocak 1991 23 Aralık 1991 Sırbistan Sosyalist Partisi 1990 2 (61) 100px| Radoman Božović Радоман Божовић 1953– 23 Aralık 1991 10 Şubat 1993 Sırbistan Sosyalist Partisi 28 Nisan 1992'de Yugoslavya tamamen dağıldı, Sırbistan ve Karadağ yeni bir birlik kurdu: FR Yugoslavya (2003'te Sırbistan ve Karadağ olarak değiştirildi). 1992 3 (62) Nikola Šainović Никола Шаиновић 1948– 10 Şubat 1993 18 Mart 1994 Sırbistan Sosyalist Partisi — 4 (63) Mirko Marjanović Мирко Марјановић 1937-2006 18 Mart 1994 24 Ekim 2000 Sırbistan Sosyalist Partisi Buldozer Devrimi'nden sonra istifaya zorlandı. 1993, 1997 5 (64) 100px| Milomir Minić Миломир Минић 1950– 24 Ekim 2000 25 Ocak 2001 Sırbistan Sosyalist Partisi Geçici (Marjanović'in istifasından sonra) — 6 (65) 100px|Zoran Đinđić Zoran Đinđić Зоран Ђинђић 100px 1952-2003 25 Ocak 2001 12 Mart 2003 Demokrat Parti (Sırbistan Demokratik Muhalefet) Sırbistan Demokratik Muhalefetinin bir parçası koalisyon. Özel Operasyonlar Birimi (JSO) ve Sırp mafyası üyeleri tarafından suikast düzenlendi. 2000 N/A 100px|Nebojša Čović Nebojša Čović Небојша Човић 50px 1958– 12 Mart 2003 17 Mart 2003 Demokratik Alternatif (Sırbistan Demokratik Muhalefet) Geçici — N/A 100px|Žarko Korać Žarko Korać Жарко Кораћ 1947– 17 Mart 2003 18 Mart 2003 Sosyal Demokratik Birlik (Sırbistan Demokratik Muhalefet) Geçici. — 7 (66) 100px|Zoran Živković Zoran Živković Зоран Живковић 100px 1960– 18 Mart 2003 3 Mart 2004 Demokrat Parti (Sırbistan Demokratik Muhalefet) 18 Kasım 2003'te Sırbistan'ın Demokratik Muhalefeti koalisyonu dağıtıldı ve yeni seçimlere yol açtı. — 8 (67) 100px|Vojislav Koštunica Vojislav Koštunica Војислав Коштуница 100px 1944– 3 Mart 2004 7 Temmuz 2008 Sırbistan Demokrat Partisi 5 Haziran 2006'da Sırbistan ve Karadağ dağıldı ve Koštunica bağımsız Sırbistan'ın ilk Başbakanı oldu. 2003, 2007 9 (68) 100px|Mirko Cvetković Mirko Cvetković Мирко Цветковић 100px 1950– 7 Temmuz 2008 27 Temmuz 2012 DS Demokrat Parti liderliğindeki bir Avrupa Sırbistan koalisyonu tarafından desteklendi. 2008 10 (69) 100px|Ivica Dačić Ivica Dačić Ивица Дачић 100px 1966– 27 Tem 2012 27 April 2014 Sırbistan Sosyalist Partisi SNS, SPS, PUPS, JS, URS (2013'e kadar), SDPS, SDA, NS ve RS tarafından desteklendi. 2012|2012 11 (70) 100px|Aleksandar Vučić Aleksandar Vučić Александар Вучић 100px 1970– 27 Nisan 2014 31 Mayıs 2017 Sırp İlerleme Partisi 2014 ve 2016 seçimlerinde SNS koalisyonu mutlak çoğunluğu kazandı. 2017 seçimlerinde Sırbistan Cumhurbaşkanı seçildi. 2014, 2016 N/A 100px|Ivica Dačić Ivica Dačić Ивица Дачић 100px 1966– 31 Mayıs 2017 29 Haziran 2017 Sırbistan Sosyalist Partisi Aleksandar Vučić'in 31 Mayıs 2017'de Sırbistan Cumhurbaşkanı olarak yemin etmesinden sonra, Birinci Başbakan Yardımcısı Dačić, geçici başbakan oldu — 12 (71) 100px|Ana Brnabić Ana Brnabić Ана Брнабић 1975– 29 Haziran 2017 Görevde Bağımsız siyasetçi Atamanın ardından Brnabić, Sırbistan'ın ilk kadın ve ilk lezbiyen Başbakanı oldu. — == Kaynakça == Kategori:Sırbistan hükûmeti Kategori:Sırbistan başbakanları