Geceyarısı Ekspresi

Geceyarısı Ekspresi Alan Parker'ın yönetmenliğini yaptığı 1978 yapımı İngiliz- Amerikan sinema filmidir. 1970'te, Türkiye'de tutuklanıp hapse atılan Billy Hayes'in gerçek öyküsünden yola çıkılarak yazılmış hikâyeyi anlatmaktadır. == Konusu == Amerikalı genç bir turist olan Billy Hayes, sevgilisi Susan ile birlikte Türkiye'de tatildedir. Hayes tatil dönüşü arkadaşlarına satıp para kazanmak amacıyla ülkesine dönerken yanında iki kilogram haşhaş götürmeye teşebbüs eder. Vücuduna canlı bomba gibi yerleştirdiği küçük paketler hâlindeki uyuşturucu uçağa binmek üzereyken yapılan ani bir güvenlik aramasıyla polisler tarafından bulunur ve İstanbul Sağmalcılar Cezaevi'nde tutuklu geçireceği süreç başlar. == Ödüller ve adaylıklar == Ödül Kategori Adaylar Sonuç Akademi Ödülleri En İyi Film Akademi Ödülü Alan Marshall, David Puttnam En İyi Yönetmen Akademi Ödülü Alan Parker En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü John Hurt En İyi Uyarlama Senaryo Akademi Ödülü Oliver Stone En İyi Film Kurgusu Akademi Ödülü Gerry Hambling En İyi Özgün Müzik Akademi Ödülü Giorgio Moroder == Analiz == === Film ve kitap arasındaki farklar === * Gerçekte William Hayes Türkiye'de yalnızken filmde sevgilisi ile birliktedir. * İşkence sahneleri tamamen sonradan eklenmiştir. William Hayes, Türk gardiyanlar tarafından işkence gördüğünden ya da cinsel istismara uğradığından hiçbir zaman söz etmemiştir. Ancak filmde de olduğu gibi kendi isteğiyle homoseksüel ilişkide bulunduğunu açıklamıştır. * Kitapta; William Hayes, hapishane arkadaşının dilini ısırmıyor. * Kitabın ve filmin bitişleri de farklıdır: Kitapta Hayes İmralı Adası'ndaki başka bir hapishaneye transfer edilir ve oradan deniz yoluyla kaçar; filmde ise Hayes, istemeden öldürdüğü başgardiyanın üniformasını giyerek gardiyan kılığında hapishaneden kaçar. === Gelişimi === Film büyük çoğunlukla Türkiye'de geçmesine rağmen İstanbul Valiliği'nin filme ev sahipliği yapmayı reddetmesi üzerine, filmin tamamı Malta'da çekilmiştir. Aktörlerin çoğunluğu Maltalıyken; İtalyan, Amerikan, Yunan ve Ermeni oyuncular da filmin kadrosunda yer almaktadır. == Tepkiler ve sonuçları == Gösterime girmeden önce Türkiye tarafından protesto edilen Geceyarısı Ekspresi, 52. Akademi Ödülleri'nde aday olduğu 6 dalın 2'sinde Akademi Ödülü kazandı (En iyi özgün müzik: Giorgio Moroder ve en iyi uyarlama senaryo: Oliver Stone). 18 Mayıs 1978'de Midnight Express farklı ülkelerden gelen gazetecilerden oluşan bir izleyici grubuna Cannes Film Festivali kapsamında gösterildi. 43 gün sonra Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye mahkûmların değişimi konusunda bir müzakereye girdi. Aralık 2004'te Türkiye'ye yaptığı bir ziyaret sırasında kitaptan uyarlanan filmin senaryo yazarı Oliver Stone yazdığı şeyleri çekim aşamasında fazla dramatize ettiğini kabul ederek özür diledi. Helena Smith, Stone'un Pişmanlığı Yakın zamanda Amerikan basınına yaptığı açıklamalarda da Billy Hayes Türkiye hakkında fikir ve anılarının filmde olduğu gibi sadece negatif şeylerden oluşmadığını ve filmde çarpıtılan Türkiye görüntüsü yüzünden vicdan azabı duyduğunu belirtiyor. == Kaynakça == Kategori:Birleşik Krallık filmleri Kategori:Amerika Birleşik Devletleri biyografik filmleri Kategori:Amerika Birleşik Devletleri hapishane filmleri Kategori:Alan Parker'ın yönettiği filmler Kategori:Michael Seresin'in görüntülediği filmler Kategori:Madde bağımlılığı teması içeren filmler Kategori:Malta'da çekilmiş filmler Kategori:Konusu İstanbul'da geçen filmler Kategori:En İyi Drama Filmi Altın Küre Ödülü sahipleri Kategori:Giorgio Moroder'in müziğini yaptığı filmler Kategori:Amerika Birleşik Devletleri bağımsız filmleri Kategori:Gerçek olaylara dayanan dramatik filmler Kategori:Amerika Birleşik Devletleri neo-noir filmleri Kategori:1970'lerde bağımsız filmler Kategori:1970'lerde İngilizce filmler Kategori:Uyarlama filmler Kategori:1978 çıkışlı dramatik filmler Kategori:Konusu Türkiye'de geçen filmler Kategori:Yazarlık ile ilgili biyografik filmler