Fuar Şehirleri Kupası

Fuar Şehirleri Kupası, 8 Nisan 1955'te kurulan; 1958'e kadar ticari fuarları olan Madrid, Londra, İzmir gibi şehirlerin takımlarına açık bir futbol kupasıdır. 1960'ların ortasına kadar Londra gibi birden fazla kulübü olan takımlar karma kadrolar gönderip şehrin adını taşıyan takımlarla katıldılar. (London XI) 1958'de bu kural kalkmasına rağmen 1971'e kadar bu isimle anıldı ve 1971 yılında UEFA Kupası adını aldı. == Tarihçe == === İspanyol dönemi === İlk turnuvanın kulüp takımları fikstürleriyle çakışmaması için iki sezon boyunca düzenlenmesi düşünülmüştü ancak kupanın fuar dönemlerine de denk gelmesi için üçüncü bir yıla uzatıldı. Böylece ilk turnuva 1955'te başladı ve 1958'de bitti. İlk turnuvada Basel, Birmingham, Kopenhag, Frankfurt, Viyana, Köln, Lozan, Leipzig, Londra, Milano, ve Zagreb takımları yer aldı. Başlangıcında grup aşaması ile başlayan turnuvada bazı şehirleri kulüp takımları değil, karma takımlar temsil etti. Finalistler Barselona ve Londra'yı temsil eden iki takım oldu. Barselona'yı temsil eden takım, Espanyol'da oynayan bir futbolcu dışında tamamen FC Barcelona'dan oluşuyordu. Stamford Bridge'de 2-2 biten maçtan sonra, rövanş maçını Barselona 6-0 kazandı. İkinci turnuva 1958 ve 1960 yılları arasında düzenlendi. Grup aşaması yerine kupa formatı kullanıldı. FC Barcelona kupayı Birmingham City'yi 4-1'i yenerek bir kez daha kazandı. 1960-61 sezonunda üçüncü kez düzenlenen turnuva, bundan sonra her zaman sezon içinde düzenlendi. Bu sezon FC Barcelona, hem Fuar Şehirleri Kupası'nda hem de Şampiyon Kulüpler Kupası'nda mücadele etti. Avrupa turnuvalarının ilk yıllarında, bu turnuvalar birbirlerine rakip olarak görülüyordu ve aralarında çok az iletişim vardı. Şampiyon Kulüper Kupası, lig şampiyonlarını çağırdığı için kısa sürede Avrupa'nın en büyük turnuvası haline geldi. Barcelona'nın iki turnuvada mücadele etmesi ikisinde de başarısız olmasına neden oldu. Fuat Şehirleri Kupası'nda çeyrek finalde toplamda 7-6 yenilerek Hibernian'a elendi, Şampiyon Kulüpler Kupası'ndai ise Benfica'ya mağlup oldu. Roma üç maç süren bir süreç sonunda Hibernian'ı eledi. Birmingham City ikinci kez finale yükseldi ancak yine başarılı olamadı. Evinde 2-2 berabere kaldıktan sonra, Roma'ya 2-0 mağlup oldu. 1961-62 sezonunda her ülkeden üç takımın katılabilmesinin izni verildi. Edinburgh, Milan, ve Barselona (sırasıyla Hibernian ve Heart of Midlothian, Internazionale ve AC Milan, ve FC Barcelona ve RCD Espanyol) şehirlerini ikişer takım temsil etti. Bu kural değişikliği ile kupayı İspanya takımları domine etmeye başladı. FC Barcelona'nın başarısına Valencia ve Real Zaragoza da ortak oldu. Bu üç takım, 1958 - 1966 arasında turnuvayı altı kez kazandı. 1962, 1964 ve 1966 yıllarında finalin iki ismi de İspanya'dandı. 1962'de Valencia CF, FC Barcelona'yı toplamda 7-3 yenerek kupayı aldı. 1963'te Dinamo Zagreb'i toplamda 4-1 yenerek kupayı korudu. 1964'te üçüncü kez finale çıkan Valencia CF, Real Zaragoza'ya Camp Nou'da oynanan tek maçlık finalde 2-1 yenilerek kupayı bu sefer kazanamadı. 1965'te turnuvaya 48 takım katıldı ve böylece bir rekor kırıldı. O sene ikinci kez İspanya takımı içermeyen bir final oldu. Macar ekibi Ferencvárosi, Juventus'u tek maçlık finalde yenerek kupayı kazandı. 1966 turnuvası sportmenlik dışı olaylarla dikkat çekti. Chelsea takımına Roma'da taraftarlardan yabancı madde yağdı. Leeds United ve Valencia arasındaki maçta üç kişi oyundan atıldı. Yarı finalde Real Zaragoza'yla oynayan Leeds'te Johnny Giles de kırmızı gördü. Finalde FC Barcelona, Real Zaragoza'yı toplamda 4-3 yenerek kupayı kazandı. === İngiliz dönemi === 1967 turnuvasında İngiliz ekiplerinin yükselişi dikkat çekti ve Leeds United finale çıktı. Finalde Dinamo Zagreb'e yenilse de bir sonraki sene Ferencvárosi TC'yi yenerek turnuvayı kazanan ilk İngiliz takımı oldu. Daha sonra sırasıyla Newcastle United ve Arsenal ve Leeds United'ın ikinci galibiyeti ile İngiliz takımları son dört turnuvayı kazanmış oldu. Son turnuvada Leeds United, toplamda 3-3 biten maçların sonunda deplasman golüyle Juventus'u finalde geçmiş oldu. == Finaller == Sezon Ev sahibi Skor Konuk takım Stadyum 1955-58 London XI (İNG) 2 - 2 Barcelona (İSP) Stamford Bridge, Londra 1955-58 Barcelona (İSP) 6 - 0 London XI (İNG) Camp Nou, Barselona 1955-58 Barcelona toplamda 8-2 kazandı Barcelona toplamda 8-2 kazandı Barcelona toplamda 8-2 kazandı 1958-60 Birmingham City (İNG) 0 - 0 Barcelona (İSP) St Andrew's, Birmingham 1958-60 Barcelona (İSP) 4 - 1 Birmingham City (İNG) Camp Nou, Barselona 1958-60 Barcelona toplamda 4-1 kazandı Barcelona toplamda 4-1 kazandı Barcelona toplamda 4-1 kazandı 1960-61 Birmingham City (İNG) 2 - 2 AS Roma (İTA) St Andrew's, Birmingham 1960-61 AS Roma (İTA) 2 - 0 Birmingham City (İNG) Olimpiyat Stadyumu, Roma 1960-61 AS Roma toplamda 4-2 kazandı AS Roma toplamda 4-2 kazandı AS Roma toplamda 4-2 kazandı 1961-62 Valencia (İSP) 6 - 2 Barcelona (İSP) Luís Casanova Stadyumu, Valensiya 1961-62 Barcelona (İSP) 1 - 1 Valencia (İSP) Camp Nou, Barselona 1961-62 Valencia toplamda 7-3 kazandı Valencia toplamda 7-3 kazandı Valencia toplamda 7-3 kazandı 1962-63 Dinamo Zagreb (YUG) 1 - 2 Valencia (İSP) Maksimir Stadyumu, Zagreb 1962-63 Valencia (İSP) 2 - 0 Dinamo Zagreb (YUG) Luís Casanova Stadyumu, Valensiya 1962-63 Valencia toplamda 4-1 kazandı Valencia toplamda 4-1 kazandı Valencia toplamda 4-1 kazandı 1963-64 Real Zaragoza (İSP) 2 - 1 Valencia (İSP) Camp Nou, Barselona 1963-64 Tek maç oynandı Tek maç oynandı Tek maç oynandı Camp Nou, Barselona 1964-65 Juventus (İTA) 0 - 1 Ferencvaros (MAC) Torino Olimpiyat Stadyumu, Torino 1964-65 Tek maç oynandı Tek maç oynandı Tek maç oynandı Torino Olimpiyat Stadyumu, Torino 1965-66 Barcelona (İSP) 0 - 1 Real Zaragoza (İSP) Camp Nou, Barselona 1965-66 Real Zaragoza (İSP) 2 - 4 uz Barcelona (İSP) La Romareda, Zaragoza 1965-66 Barcelona toplamda 4-3 kazandı Barcelona toplamda 4-3 kazandı Barcelona toplamda 4-3 kazandı 1966-67 Dinamo Zagreb (YUG) 2 - 0 Leeds United (İNG) Maksimir Stadyumu, Zagreb 1966-67 Leeds United (İNG) 0 - 0 Dinamo Zagreb (YUG) Elland Road, Leeds 1966-67 Dinamo Zagreb toplamda 2-0 kazandı Dinamo Zagreb toplamda 2-0 kazandı Dinamo Zagreb toplamda 2-0 kazandı 1967-68 Leeds United (İNG) 1 - 0 Ferencvaros (MAC) Elland Road, Leeds 1967-68 Ferencvaros (MAC) 0 - 0 Leeds United (İNG) Halk Stadyumu, Budapeşte 1967-68 Leeds United toplamda 1-0 kazandı Leeds United toplamda 1-0 kazandı Leeds United toplamda 1-0 kazandı 1968-69 Newcastle United (İNG) 3 - 0 Újpest (MAC) St James' Park, Newcastle 1968-69 Újpest (MAC) 2 - 3 Newcastle United (İNG) Ferenc Szusza Stadyumu, Budapeşte 1968-69 Newcastle United toplamda 6-2 kazandı Newcastle United toplamda 6-2 kazandı Newcastle United toplamda 6-2 kazandı 1969-70 Anderlecht (BEL) 3 - 1 Arsenal (İNG) Parc du Meir, Brüksel 1969-70 Arsenal (İNG) 3 - 0 Anderlecht (BEL) Arsenal Stadyumu, Londra 1969-70 Arsenal toplamda 4-3 kazandı Arsenal toplamda 4-3 kazandı Arsenal toplamda 4-3 kazandı 1970-71 Juventus (İTA) 2 - 2 Leeds United (İNG) Torino Olimpiyat Stadyumu, Torino 1970-71 Leeds United (İNG) 1 - 1 Juventus (İTA) Elland Road, Leeds 1970-71 Toplam: 3-3 Leeds United deplasman golleriyle kazandı Toplam: 3-3 Leeds United deplasman golleriyle kazandı Toplam: 3-3 Leeds United deplasman golleriyle kazandı uz - uzatmalar sonunda === Kulüplere göre sonuçlar === Kulüp Şampiyonluk İkincilik Kazandığı yıllar İkinci olduğu yıllar Barcelona 3 1 1958, 1960, 1966 1962 Valencia 2 1 1962, 1963 1964 Leeds United 2 1 1968, 1971 1967 Real Zaragoza 1 1 1964 1966 Ferencváros 1 1 1965 1968 Dinamo Zagreb 1 1 1967 1963 Roma 1 0 1961 - Newcastle United 1 0 1969 - Arsenal 1 0 1970 - Birmingham City 0 2 - 1960, 1961 Juventus 0 2 - 1965, 1971 London XI 0 1 - 1958 Újpest 0 1 - 1969 Anderlecht 0 1 - 1970 === Ülkelere göre sonuçlar === Ülke Şampiyonluk İkincilik İspanya 6 3 4 4 Macaristan 1 2 1 2 1 1 0 1