Salkımlı, Artvin

Salkımlı, Artvin ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür. ==Tarihçe== Salkımlı köyünün eski adı Türkçe kaynaklarda Tolgom veya Tolgum (طولكوم) olarak geçer. Gürcüce Tolgomi (თოლგომი) olarak yazılan köyde Şuabari (შუაბარი), Çngauri (ჩნგაური), Saçinke (საჭინკე), Nadirauli (ნადირაული), Zvari (ზვარი), Nadlibo (ნადლიბო), Çablana (ჭაბლანა), Eliatsminda (ელიაწმინდა), Genauri (გენაური) gibi yer adlarının günümüzde de kullanılması, buranın bir Gürcü yerleşmesi olduğunu göstermektedir.2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2016, s. 185 ISBN 978-9941-9123-9-9 Ancak köyde 19. yüzyılın son çeyreğinde de Gürcüce konuşulmuyordu.Klarceti (Gürcüce), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 188. ISBN 978-9941-0-8969-5 93 Harbi'nin ardından Artvin bölgesini ele geçiren Ruslar da köyü Tolgom (Тольгом) adıyla kaydetmiştir. Tolgomi, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Klarceti, Gürcü Krallığı'nın prensliklerinden biriydi ve bu prensliğin merkezi Artanuci idi. Bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ilk yarısında Gürcülerden ele geçirdi. Osmanlı idaresinde Çıldır Eyaleti içinde yer alıyordu. Tolgomi, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Rusların eline geçti. 1886 yılında yapılan nüfus tespiti sırasında Artvin sancağının (okrug) Artvin kazasına (uçastok) bağlıydı. Bu kazada Sveti nahiyesinin (сельское общество: kırsal topluluk) altı köyünden biriydi. Köyde 140 kişi yaşıyordu ve nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmişti. Tolgomi, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusya'nın bölgeden çekilmesinden bir süre sonra, Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin Tiflis hükûmetine verdiği ültimatom üzerine Gürcü idaresinin çekilmesinin ardından köy fiilen Türkiye'ye katıldı. Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin topraklarının işgal edilmesinin ardından Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti'nin 16 Mart 1921'de imzaladığı Moskova Antlaşması'yla Tolgomi köyünü de kapsayan Artvin ile Ardahan bölgeleri Türkiye'ye bırakıldı. Tolgomi veya Tolgom Türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında Salkımlı olarak değiştirildi. Artvin vilayetinde 1926 yılında yapılan nüfus tespitinde köyde 21 hanede 95 kişi yaşıyordu. 1886 yılıyla kıyaslandığında nüfusun önemli ölçüde azalmış olduğu görülmektedir. Bu tarihte Salkımlı, Artvin vilayetinin merkez kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, İstanbul, 2010, s. 140, ISBN 978-9944-197-52-6. 1935 genel nüfus sayımında Salkımlı, Çoruh vilayetinin Artvin kazasının merkez nahiyesinin bir köyüydü. Köyün nüfusu 316 kişiden oluşuyordu. Kısa süredeki bu artış, köye yeni bir nüfusun yerleştiğini göstermektedir. Salkımlı'da İnatsminda (ინაწმინდა) adını taşıyan yerde eskiden bir kilise olduğu bilinmektedir. İnatsminda adının Ninotsminda'dan (ნინოწმინდა) değişime uğradığı tahmin edilmektedir.Eter Beridze, Nigali (Gürcüce), Tiflis, 2009, s. 117 ISBN 978-9941-409-02-8 == Coğrafya == Artvin merkezine 12 km uzaklıktadır. Köy merkezi Artvin - Şavsat- ardahan yolu üzerinde ve altinda olmak üzere iki mahalleden oluşur. 1300 rakımı olan, köye 8 km uzaklığında "Saçinke" isminde bir mezrasi ve "Çegilli" tepesi isminde 2040 rakımlı yaylası vardır . Köy sınırları icerisinde Çoruh vadisine 247 metre yüksekliğinde Deriner barajı inşa edilmiştir.Bu sebepten dolayı köyün en alt mahallesi olan "tolgum"kamulastirilmistir ve baraj insaat sahasi içinde yer almaktadır. Köyün mezra ve yaylası güzel doğası ve soğuk sularından dolayı yaz aylarında piknikcilere ev sahipliği yapmaktadır.Yaylasinin hakim tepelerinden, Ardanuç ilçesi başta olmak üzere karcal dağları, Ortaköy yaylaları, savsat köyleri ve daha birçok doyumsuz manzarayı görmek mümkündür. == Nüfus == Yıl Kadın Erkek Toplam 2021 152 168 320 2020 151 174 325 2019 147 170 317 2018 164 178 342 2017 136 164 300 2016 130 151 281 2015 141 162 303 2014 129 172 301 2013 135 168 303 2012 184 210 394 2011 177 222 399 2010 157 219 376 2009 165 252 417 2008 168 280 448 2007 165 330 495 2000 60 74 134 1990 285 273 558 1985 287 277 564 ==Kaynakça== == Dış bağlantılar == * Kategori:Artvin merkez belde ve köyleri