Amor asteroitleri

Amor asteroitleri, adını 1221 Amor arketip nesnesinden alan Dünya'ya yakın bir asteroit grubudur. Bu nesnelerin yörünge enberi noktası Dünya'nın yörünge enötesine yakın, ancak ondan daha büyüktür. Bunun nedenle, bu nesneler Dünya'nın yörüngesinden geçmemekte, fakat bir çoğu Mars'ın yörüngesinden geçmektedir. Bu grupta yer alan 433 Eros, robotik bir uzay sondası olan NEAR Shoemaker tarafından yörüngeye oturtulan ve üzerine iniş gerçekleştirilen ilk asteroittir. == Tanım == Bir asteroitin Amor grubunda olup olmadığını belirleyen temel yörünge özellikleri şunlardır: * Yörünge süresi bir yıldan fazladır. Bunun anlamı, yörünge yarı büyük ekseni (a) 1,0 astronomik birimden (AU) büyüktür (a > 1,0 AU); * Yörüngesi, Dünya'nın yörüngesi ile kesişmez. Bunun anlamı, yörünge enberisi (q) Dünya'nın yörünge enötesinden (q > 1,017 AU) daha büyüktür. * Nesne Dünya'ya yakın bir nesne (NEO) olarak sınıflandırılır. Bunun anlamı, q < 1,3 AU. == Sayısı == 2023 itibarıyla bilinen 11.232 adet Amor asteroidi bulunmaktadır. Bu nesnelerden yalnızca 1275'i numaralandırılmış ve 80'i adlandırılmıştır. === Dünya dış sürtünen asteroitler === Bir Dünya- dış sürtünen asteroidi, normalde Dünya'nın yörüngesinin ötesinde olan, ancak Güneş'e Dünya'nın enötesinden (1,0167 AU) daha yakın olabilen ve Dünya'nın enberisinden (0,9833 AU) daha yakın olmayan bir asteroid türüdür. Bunun anlamı, asteroidin enberisi Dünya'nın enberisi ile enötesi arasındadır. Dünya'nın dış sürtünen asteroidleri Amor ve Apollo asteroidleri olarak ikiye ayrılmaktadır. Yukarıdaki Amor asteroit tanımını kullanarak, Güneş'e Dünya'dan daha fazla yaklaşmayan "Dünya'yı sıyıran" asteroitler Amor, yaklaşanlar ise Apollo grubunu oluşturmaktadır. === Tehlikeli olabilecek cisim === Bir nesnenin Tehlikeli Olabilecek Cisim (PHA) sınıfına giren bir asteroit olarak kabul edilebilmesi için yörüngesinin bir noktada Dünya'nın yörüngesinin 0,05 AU yakınına gelmesi ve Dünya'ya çarpması halinde önemli bölgesel hasara yol açacak kadar büyük/kütlesel olması gerekir. PHA'ların çoğu Dünya'nın yörüngesinden geçen yörüngelere sahip olan Aten ya da Apollo asteroitlerinden meydana gelmektedir. Bununla birlikte, PHA olarak sınıflandırılan cisimlerin yalnızca onda biri kadarı Amor asteroitleridir. Bu nedenle potansiyel olarak tehlikeli olarak sınıflandırılabilecek bir Amor asteroidinin enberisi 1,05 AU'dan daha az olmalıdır. Bilinen Amorların yaklaşık %20'si bu gerekliliği karşılamaktadır ve bunların yaklaşık beşte biri PHA olarak sınıflandırılmıştır. Bilinen elli Amor PHA'sı arasında 2061 Anza, 3122 Florence, 3908 Nyx ve 3671 Dionysus adlı nesneler bulunmaktadır. == Listeler == === En bilinen Amor asteroitleri === İsim Yıl Kaşif Kaynak 3908 Nyx 1980 Hans-Emil Schuster 1221 Amor 1932 Eugène Delporte 1036 Ganymed 1924 Walter Baade 887 Alinda 1918 Max Wolf 719 Albert 1911 Johann Palisa 433 Eros 1898 Gustav Witt === Adlandırılmış Amor asteroitleri === Aşağıda adlandırılmış Amor asteroitlerinin kesin olmayan bir listesi bulunmaktadır. Küçük gezegen adı Geçici atanan isim 433 Eros 1898 DQ 719 Albert 1911 MT 887 Alinda 1918 DB 1036 Ganimed 1924 TD 1221 Amor 1932 EA 1 1580 Betulia 1950 KA 1627 Ivar 1929 SH 1915 Quetzalcoatl 1953 EA 1916 Boreas 1953 RA 1917 Cuyo 1968 AAA 1943 Anteros 1973 AT 1980 Tezcatlipoca 1950 LA 2059 Baboquivari 1963 UA 2061 Anza 1960 UA 2202 Pele 1972 RA 2368 Beltrovata 1977 RA 2608 Seneca 1978 DA 3102 Krok 1981 QA 3122 Florance 1981 ET 3 3199 Nefertiti 1982 RA 3271 Ul 1982 RB 3288 Seleucus 1982 DV 3352 McAuliffe 1981 CW 3551 Verenia 1983 RD 3552 Don Kişot 1983 SA Küçük gezegen tanımı Geçici atanan isim 3553 Mera 1985 JA 3671 Dionysus 1984 KD 3691 Bede 1982 FT 3757 Anagolay 1982 XB 3908 Nyx 1980 PA 3988 Huma 1986 LA 4055 Magellan 1985 DO2 4401 Aditi 1985 TB 4487 Pocahontas 1987 UA 4503 Cleobulus 1989 WM 4947 Ninkasi 1988 TJ1 4954 Eric 1990 SQ 4957 Brucemurray 1990 XJ 5324 Lyapunov 1987 SL 5332 Davidaguilar 1990 DA 5370 Taranis 1986 RA 5620 Jasonwheeler 1990 OA 5653 Camarillo 1992 WD5 5751 Zao 1992 AC 5797 Bivoj 1980 AA 5863 Tara 1983 RB 5869 Tanith 1988 VN4 5879 Almeria 1992 CH1 6050 Miwablock 1992 AE 6456 Golombek 1992 OM Küçük gezegen tanımı Geçici atanan isim 6569 Ondaatje 1993 MO 7088 Ishtar 1992 AA 7336 Saunders 1989 RS1 7358 Oze 1995 YA3 7480 Norwan 1994 PC 8013 Gordonmoore 1990 KA 8034 Akka 1992 LR 8709 Kadlu 1994 JF1 9172 Abhramu 1989 OB 9950 ESA 1990 VB 11284 Belenus 1990 BA 13553 Masaakikoyama 1992 JE 15745 Yuliya 1991 PM5 15817 Lucianotesi 1994 QC 16064 Davidharvey 1999 RH27 16912 Rhiannon 1998 EP8 18106 Blume 2000 NX3 20460 Robwhiteley 1999 LO28 21088 Chelyabinsk 1992 BL2 52387 Huitzilopochtli 1993 OM7 65803 Didymos 1996 GT 96189 Pygmalion 1991 NT3 154991 Vinciguerra 2005 BX26 162011 Konnohmaru 1994 AB1 164215 Doloreshill 2004 MF6 Küçük gezegen tanımı Geçici atanan isim 189011 Ogmios 1997 NJ6 452307 Manawydan 1997 XV11 481984 Cernunnos 2009 KL2 == Ayrıca bakınız == * Apollo asteroitleri * Aten asteroitleri * Atira asteroitleri * Alinda asteroitleri * Arjuna asteroitleri * Küçük gezegenler listesi == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Amor küçük gezegenlerin listesi Kategori:Asteroit listeleri Kategori:Amor asteroitleri Kategori:Asteroit grupları ve aileleri Kategori:Küçük gezegen grupları ve aileleri Kategori:Küçük gezegenlerin listeleri Kategori:Asteroitler