Linux Mint

Linux Mint, Ubuntu ve Debian temel alınarak geliştirilen, masaüstü kullanıcılarına yönelik bir Linux dağıtımıdır. Linux Mint, "güçlü ve kullanımı kolay, hem de modern, şık bir işletim sistemi" olmayı hedeflemektedir. Linux Mint, DistroWatch sitesinde, sayfası en çok tıklanan dağıtımlar listesinde üçüncü sırada yer almaktadır. Linux Mint web sitesinde Linux Mint'in Windows, MacOSX ve Ubuntu işletim sistemlerinden sonra dünyada en çok kullanılan 4. masaüstü işletim sistemi olduğu ifade edilmektedir. Ana sürüm olarak, bizzat Linux Mint ekibi tarafından geliştirilen Cinnamon masaüstü ortamının yanı sıra, MATE ve Xfce masaüstü ortamını içeren sürümleri de yayınlamaktadır. Ubuntu daha çok ABD yasaları gereğince, Debian ise GNU felsefesi nedeniyle, ortamları kullanabilmek için gereken ancak lisans kısıtlamalarına sahip Java, Adobe Flash, MP3, DVD, DivX, Flash gibi eklentileri kurulum iso dosyasında bulundurmazken, Linux Mint kullanıcılara söz konusu eklentileri içeren ve içermeyen iki ayrı sürüm sunmaktadır. Bahsedilen eklentileri içermeyen sürümü temin eden kullanıcılar da isterlerse Linux Mint kurulumu esnasında ilgili seçeneği işaretleyerek söz konusu paketleri İnternetten indirerek yükleyebilirler, ayrıca kurulumdaki bu aşamayı atlayan kullanıcılar da söz konusu eklentileri daha sonra paket depoları üzerinden birkaç tıkla indirip yükleyebilirler. == Tasarım == Dağıtımın ilk sürümü 27 Ağustos 2006'da yayınlanmıştır. Teknik olarak Ubuntu’nun paket kaynaklarını ve ayrıca kendileri tarafından yapılan değişiklikler içeren ek paketleri kullanmaktadır. Linux Mint geliştiricileri Ubuntu tabanını terk edip Debian tabanına geçme seçeneği için 7 Eylül 2010'da Ubuntu'dan bağımsız, doğrudan Debian tabanlı bir sürüm olan Linux Mint Debian Edition'ı (LMDE) duyurmuşlardır. LMDE'nin Cinnamon ve Mate masaüstü ortamlarını içeren 32 ve 64 bitlik güncel ISO kalıpları Mart 2013 tarihinde yayınlanmıştır. LMDE'nin Ocak 2014 itibarı ile Güncelleme Paketi 8. sürümü test depolarına alınmıştır. Linux Mint Debian Edition 2014.03 kararlı sürümü 3 Mart 2014 tarihinde duyurulmuştur. LMDE 2. sürümü Betsy ile birlikte Debian testing tabanından, Debian stable tabanına geçmiştir. Böylece bu sürümle birlikte LMDE yarı yuvarlanan yapısını kaybederek, LTS sürüm özelliği kazanmıştır. LMDE 2 Betsy'nin Cinnamon ve Mate masaüstü sürümlerini içeren ISO dosyaları 10 Nisan 2014 tarihinde yayınlanmıştır. LMDE 3. sürümü 31 ağustos 2018 tarihinde duyurulmuştur. LMDE 4. sürümü 20 mart 2020 tarihinde yayınlanmıştır. Bu sürümde SecureBoot desteği, NVIDIA sürücülerinin otomatik kurulumu desteği ve Linux Mint 19.3 sürümündeki yenilikler gibi özellikler eklenmiştir. == Özellikler == * Linux Mint büyük ölçüde açık kaynak ve özgür yazılımlardan oluşmaktadır. Bununla birlikte MP3, DVD, DivX, Adobe Flash ve Java oynatmak için gerekli bazı sahipli lisanslara sahip kodlayıcılar ve kod çözücüler hazır yüklü indirilebilir. Linux Mint web sitesinde "Download" bölümünde görülebileceği üzere, kullanıcılara söz konusu özel eklentileri içeren ve içermeyen iki ayrı sürüm sunulur. Linux Mint öntanımlı olarak herhangi özel bir sürücü içermez. * Ana sürüm olarak, bizzat Linux Mint ekibi tarafından geliştirilen Cinnamon masaüstü ortamı ile MATE masaüstü ortamını içeren sürümleri yayınlamaktadır. Ayrıca, Xfce masaüstü ortamını içeren sürüm de seçenek olarak sunulmaktadır. Cinnamon, geleneksel bilgisayar masaüstü kullanımı ön plana çıkaran, özelleştirilebilirliği yüksek, sade ve esnek bir masaüstü ortamı olarak tanımlanabilir. Cinnamon, GNOME-3'ten çatallanarak geliştirilmeye başlamıştır. MATE ise Gnome-2'den çatallanarak geliştirilen bir masaüstü ortamıdır. * Yazılım Yöneticisi, Güncelleme Yöneticisi, Ana Menü, Dil Yöneticisi, Sürücü Yöneticisi, Giriş Ekranı (MDM) Yöneticisi, Yedekleyici gibi kendine özgü çeşitli araç ve yazılımlar içerir. * Ubuntu yazılım depolarını kullanır. Ubuntu paket depoları ile uyumludur. * Fazla güç harcamaz, hızlı ve güçlüdür. == Topluluk == Linux Mint uluslararası alanda geniş bir katkıcı topluluğa sahiptir. Tamamen gönüllülerden oluşan geliştirici ağı ve yine gönüllülerin kurduğu yerel destek siteleri ile yerel dillerde destek verilmekte ve çeviri çalışmalarına katılım sağlanmaktadır. === Türkiye Topluluğu === Linux Mint Türkiye Topluluğunca yapılan çeviri çalışmaları sonucunda %100 Türkçe Linux Mint araçları desteği sağlanmıştır. Linux Mint Türkiye bünyesinde kullanıcılara ve kullanıcı adaylarına Forum sayfası üzerinden Türkçe destek verilmiş, 2010 - 2013 yılları arasında ROOT isimli bir e-dergi projesi yürütülerek yayınlanmıştır. İlk sayısı 5 Haziran 2010 tarihinde yayınlanan ROOT, son olarak 11. sayısını yayımlamış ve bu sayı ile yayın hayatına son vermiş, Forum sayfası da kapanmıştır. == Sürümler == Linux Mint başlangıçta herhangi bir sürüm döngüsünü takip etmemiştir. Linux Mint'in 5. sürümünden 16. sürümüne kadar Ubuntu'nun 6 aylık sürüm döngüsü takip edilerek ve güncel sürüm taban alınarak yeni sürümler yayınlanmıştır. Linux Mint 17.x serisi ile birlikte güncel sürümler yerine uzun destekli sürümler (LTS) taban alınarak, yine 6 aylık sürüm döngüsü içinde yeni sürümler yayınlanmaya başlanmıştır. LMDE ise Debian Testing tabanlı yarı yuvarlanan bir sürümken, LMDE 2 ile Debian kararlı sürüm taban alınarak yuvarlanan sürüm özelliği bırakılmıştır. Sürüm Kod adı Temeli Sürüm Tarihi Son Destek Tarihi Masaüstü Açıklamalar ve Bazı Değişiklikler 1.0 Ada Kubuntu 6.06 LTS 2006.08.27 Nisan 2008 KDE İlk sürüm 2.0 Barbara Ubuntu 6.10 2006.11.13 Nisan 2008 GNOME 2.1 Bea 2006.12.20 Nisan 2008 GNOME 2.2 Bianca 2007.02.20 Nisan 2008 GNOME, KDE Yeni menü ve yapılandırma aracı 3.0 Cassandra Ubuntu 7.04 2007.05.30 Ekim 2008 GNOME, KDE, Xfce 3.1 Celena 2007.09.24 Ekim 2008 GNOME 4.0 Daryna Ubuntu 7.10 2007.11.15 Nisan 2009 GNOME, KDE Ubuntu'nun yarı-otomatik güncelleme özelliği ile kullanılan güncelleme aracı çıkarıldı ve yerine "Mint Update" güncelleme aracı eklendi. 5 Elyssa Ubuntu 8.04 LTS 2008.06.9 Nisan 2011 GNOME, KDE, Xfce, Fluxbox 6 Felicia Ubuntu 8.10 2008.12.15 Nisan 2010 GNOME, KDE, Xfce, Fluxbox 7 Gloria Ubuntu 9.04 2009.05.26 Ekim 2010 GNOME, KDE, Xfce 8 Helena Ubuntu 9.10 2009.11.28 Nisan 2011 GNOME, KDE, Xfce, Fluxbox, LXDE Son destek tarihi: Nisan 2011 9 LTS Isadora Ubuntu 10.04 LTS 2010.05.18 Nisan 2013 GNOME, KDE, Xfce, Fluxbox, LXDE Temelini oluşturan Ubuntu LTS (Uzun Süreli Destek) sürümünün yardımıyla son destek tarihi: Nisan 2013 10 Julia Ubuntu 10.10 2010.11.12 Nisan 2012 GNOME, KDE, LXDE Son destek tarihi: Nisan 2012 11 Katya Ubuntu 11.04 2011.05.26 Ekim 2012 GNOME, LXDE Unity arayüzünü kullanan yeni Ubuntu 11.04 yayınlandı ancak Linux Mint'da Unity arayüzü yerine GNOME 2.32 kullanılmaya devam edildi. İsteyen kullanıcıların kurabilmeleri için Unity ve GNOME3 arayüzleri depolara dahil edildi. Son destek tarihi: Ekim 2012 12 Lisa Ubuntu 11.10 2011.11.26 Nisan 2013 GNOME 3, MATE, KDE, LXDE Gnome 2'den çatallanan MATE sürümü ve Gnome 3 sürümü yayınlanmaya başladı. Firefox'da DuckDuckGo öntanımlı arama motoru olarak ayarlandı. 13 LTS Maya Ubuntu 12.04 LTS 2012.05.23 Nisan 2017 Cinnamon, MATE, KDE, Xfce Nisan 2017'ye kadar desteklenme süresi bulunan uzun süreli destek (LTS) sürümü Linux Mint ekibi tarafından geliştirilen Cinnamon masaüstü ortamını içeren sürümü yayınlanmaya başladı. Yahoo öntanımlı arama motoru olarak ayarlandı. 14 Nadia Ubuntu 12.10 2012.11.20 Mayıs 2014 Cinnamon, MATE, KDE, Xfce 15 Olivia Ubuntu 13.04 2013.05.29 Ocak 2014 Cinnamon, MATE, KDE, Xfce 16 Petra Ubuntu 13.10 2013.11.30 Temmuz 2014 Cinnamon, MATE, KDE, Xfce Kullanıcı yönetimi geliştirmeleri, yeni USB biçimlendirme aracı, ses efektlerini ayarlama arayüzü, Görüntü Yöneticisi (MDM) geliştirmeleri. LMDE Debian Debian 8 2014-03-02 Ocak 2016 Cinnamon, MATE Linux Mint Debian Edition 17 LTS Qiana Ubuntu 14.04 LTS 2014.05.30 Nisan 2019 Cinnamon, MATE, KDE, Xfce Uzun süreli destek (LTS) sürümü, son destek tarihi: Nisan 2019 17.1 LTS Rebecca Ubuntu 14.04 LTS 2014.11.29 Nisan 2019 Cinnamon, MATE, KDE, Xfce Uzun süreli destek (LTS) sürümü, son destek tarihi: Nisan 2019. Nemo dosya yöneticisine klasör renklendirme özelliği eklendi. Güncelleme Yöneticisi (ve içinde yer alan çekirdek seçim ekranı), Dil Ayarları ve Giriş Ekranı Tercihleri geliştirilerek arayüzleri yenilendi. LMDE 2 Betsy Debian 8 2015-04-10 Ocak 2019 Cinnamon, MATE Linux Mint Debian Edition 2 17.2 LTS Rafaela Ubuntu 14.04 LTS 2015.06.30 Nisan 2019 Cinnamon 2.6, MATE 1.10, KDE 4.12.4, Xfce 4.12 Uzun süreli destek (LTS) sürümü, son destek tarihi: Nisan 2019. Cinnamon masaüstü 2.6 sürüm ile daha iyi performans için çekirdek iyileştirmeleri yapıldı, çoklu monitör ve ekran koruyucu desteği ve ayar yöneticisi iyileştirildi, efekt yönetimi daha iyi kontrol edilebilir hale getirildi. Nemo dosya yöneticisi için eklenti yöneticisi eklendi, dosya kopyalama ile ilgili iyileştirmeler yapıldı. Güncelleme Yöneticisine sistem çekmesi ile ilgili otomatik gizleme özelliği ve Yazılım Kaynakları aracında PPA depolarının yönetimleri ve paketlerin sürüm düşürülmesi ile ilgili yeni özellikler eklendi. Daha iyi Nvidia Optimus desteği için, MDM görüntü yöneticisi iyileştirilerek Nvidia Prime ile sistemi yeniden başlatmadan GPU değiştirilmesi özelliği eklendi. 17.3 LTS Rosa Ubuntu 14.04 LTS 2015-12-04 Nisan 2019 Cinnamon, MATE, KDE, Xfce 18 LTS Sarah Ubuntu 16.04 LTS 2016-06-30 Nisan 2021 Cinnamon, MATE, KDE, Xfce 18.1 LTS Serena Ubuntu 16.04 LTS 2016-12-16 Nisan 2021 Cinnamon, MATE, KDE, Xfce 18.2 LTS Sonya Ubuntu 16.04 LTS 2017-07-02 Nisan 2021 Cinnamon, MATE, KDE, Xfce 18.3 LTS Sylvia Ubuntu 16.04 LTS 2017-11-27 Nisan 2021 Cinnamon, MATE, KDE, Xfce 19 LTS Tara Ubuntu 18.04 LTS 2018-06-29 Nisan 2023 Cinnamon, MATE, Xfce LMDE 3 Cindy Debian 9 2018-08-31 Temmuz 2020 Cinnamon Linux Mint Debian Edition 3 19.1 LTS Tessa Ubuntu 18.04 LTS 2018-12-19 Nisan 2023 Cinnamon, MATE, Xfce 19.2 LTS Tina Ubuntu 18.04 LTS 2019-08-02 Nisan 2023 Cinnamon, MATE, Xfce 19.3 LTS Tricia Ubuntu 18.04 LTS 2019-12-18 Nisan 2023 Cinnamon, MATE, Xfce * Linux 5.0 * LibreOffice 6.0 * Mozilla Firefox 71 * Thunderbird 60.9 * Python 3.6 LMDE 4 Debbie Debian 10 2020-03-20 Ağustos 2022 Cinnamon Linux Mint Debian Edition 4 20 LTS Ulyana Ubuntu 20.04 LTS 2020-06-27 2025 Cinnamon, MATE, Xfce 20.1 LTS Ulyssa Ubuntu 20.04 LTS 2021-01-08 2025 Cinnamon, MATE, Xfce * Linux 5.8 * LibreOffice 6.4 * Mozilla Firefox 84 * Thunderbird 68.10 * Python 3.8 20.2 LTS Uma Ubuntu 20.04 LTS 2021-07-08 2025 Cinnamon, MATE, Xfce * Linux 5.8 * LibreOffice 6.4 * Mozilla Firefox 89 * Thunderbird 78 * Python 3.8 20.3 LTS Una Ubuntu 20.04 LTS 2022-01-07 2025 Cinnamon, MATE, Xfce *Linux 5.8 * LibreOffice 6.4 * Mozilla Firefox 95 * Thunderbird 78 * Python 3.8 LMDE 5 Elsie Debian 11 2022-03-20 TBA Cinnamon Linux Mint Debian Edition 5 21 LTS Vanessa Ubuntu 22.04 LTS 2022-07-31 2027 Cinnamon, MATE, Xfce *Linux 5.15 * LibreOffice 7.3 * Mozilla Firefox 103 * Thunderbird 91 * Python 3.10 21.1 LTS Vera Ubuntu 22.04 LTS 2022-12-20 2027 Cinnamon, MATE, Xfce *Linux 5.15 * LibreOffice 7.3 * Mozilla Firefox 108 * Thunderbird 102 * Python 3.10 21.2 LTS Victoria Ubuntu 22.04 LTS 2027 Cinnamon, MATE, Xfce Sürüm Kod adı Temeli Sürüm Tarihi Son Destek Tarihi Masaüstü Açıklamalar ve Bazı Değişiklikler Renkler ve anlamları: Eski sürüm; desteklenmiyor Eski sürüm; hâlâ destekleniyor Güncel sürüm Gelecek sürüm == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Resimli Kurulum Rehberi * Güncel Kullanıcı Kılavuzu * DistroWatch sayfası * Günlük sayfası Kategori:Ubuntu tabanlı dağıtımlar