Çin Tatarları

Çin Tatarları (; Tatarca: Qıtay tatarları), günümüz Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) topraklarında yaşayan Tatarlardır. ÇHC'nin resmî olarak tanıdığı 56 etnik gruptan biridir. Çin Tatarlarının %90'ından fazlası Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yaşamaktadır. Çin Tatarlarının ataları çoğunlukla İdil Tatarlarındandır ve 19. yüzyılda Sincan'a gelip yerleşmiş tüccarlardır; bunların dışında 19. yüzyılda ve 20. yüzyılın başında günümüz Rusya'dan Sincan'a gelip yerleşmiş öğretmenler ve imamlar da olmuştur. Çin'deki Tatarların çoğu Sünni Müslümanlığının Hanefi mezhebine mensuptur. Tatarcaya uyarlanmış Arap harflerini kullanarak yazı yazarlar. Tatarlar bölgede yaşayan Kazaklar ve Uygurlarla yakın temasta bulundukları için Kazak ve Uygur dillerinin Çin Tatarlarının gündelik hayatlarındaki etkisi gitgide büyümektedir. Özellikle 19. yüzyıl ve 20. yüzyılın başında, Tatarların Sincan'daki çağdaş Türk eğitiminde bulundukları katkı pek derin sayılır. 20. yüzyılın başında Sincan'da Çin Tatarları tarafından Cedidci medreseler kuruldu. Ünlü Uygur alim ve dilbilimci , eğitimini Cedidci Tatarların işlettiği bir okulda almıştır. Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı gibi İslamî bayramları kutlamanın yanı sıra, Çin Tatarları her sene 20 ile 25 Haziran tarihleri arasında Sabantoy Bayramı'nı da kutlarlar. == Terminoloji == "Tatar" ismi, tarih boyunca Çince kaynaklara birçok farklı şekilde uyarlanmıştır. Tang Hanedanı (8. yüzyıl) döneminde "Tatar" anlamına gelen "Dádàn" () terimi kullanıldı; bu, Çin'in kuzeyindeki bozkırlardaki Moğolca konuşan halkları tanımlamak için kullanıldı. Ulrich Theobald'ın "chinaknowledge.com" sitesi için yazdığı "Dada 韃靼 Tatars " başlıklı makalesinde kaynak olarak gösterilmiştir. Bunun sonrasında, günümüzdeki Pinyin karşılığı "Dádá" olan birçok diğer farklı yazılış şekli de ortaya çıktı (达达/達達; 达怛/達怛; 鞑靼/韃靼). Özellikle Yuan Hanedanı (14. yüzyıl) döneminden sonra, Tatarlara atfen "鞑靼/韃靼" Dádá terimi sabitleşmiş oldu. Çin Halk Cumhuriyeti devletinin kuruluşu sonrasında ise Hükûmet, Çin'de yaşayan Tatarları "Tǎtǎěr zú" (, "Tatar milleti") ismiyle Zhonghua minzu kavramı kapsamına giren 56 etnik grubun biri olarak tanıdı ve bu terim, günümüze dek kullanımda bulunmaya devam etmektedir. == Nüfus dağılımı == Çin'deki Tatar nüfusunun sayısı 2000 yılı itibarıyla 5.000 kişiden azdır. Çin Tatarları başta Sincan Uygur Özerk Bölgesi olmak üzere ağırlıklı olarak Kuzeybatı Çin'de yaşarlar. Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki Sanci Hui Özerk İli'nin Guçung İlçesi'ne bağlı , tüm Çin çapında Tatar milletine adanmış tek köydür. 2000 yılında yapılmış 'ndaki nüfus verileri şöyledir: Sıra Bölge Toplam nüfus Tatarlar Toplam Tatar Nüfusunun Payı（%） Bölgedeki Etnik Azınlık Nüfusunun Payı（%） Bölge Nüfusunun Payı（%） Toplam 1.245.110.826 4.895 100 0,00465 0,000393 G1 31 eyaletteki toplam 1.242.612.226 4.890 99,90 0,00465 0,000394 G2 Kuzeybatı Çin 89.258.221 4.702 96,06 0,02693 0,005268 G3 Kuzey Çin 145.896.933 53 1,08 0,00061 0,000036 G4 Güney Merkez Çin 350.658.477 49 1,00 0,00017 0,000014 G5 Doğu Çin 358.849.244 37 0,76 0,00148 0,000010 G6 Güneybatı Çin 193.085.172 27 0,55 0,00007 0,000014 G7 Kuzeydoğu Çin 104.864.179 22 0,45 0,00020 0,000021 1 Sincan 18.459.511 4.501 91,95 0,04103 0,024383 2 Kansu 25.124.282 186 3,80 0,00846 0,000740 3 Pekin 13.569.194 29 0,590 0,00495 0,000214 4 Hunan 63.274.173 16 0,33 0,00025 0,000025 5 Tientsin 9.848.731 12 0,25 0,00450 0,000122 6 Yünnan 42.360.089 12 0,25 0,00008 0,000028 7 Çinghay 4.822.963 12 0,25 0,00054 0,000249 8 Heilongjiang 36.237.576 11 0,22 0,00062 0,000030 9 Jiangsu 73.043.577 10 0,20 0,00385 0,000014 10 Anhui 58.999.948 10 0,20 0,00251 0,000017 11 Guangdong 85.225.007 10 0,20 0,00079 0,000012 12 Liaoning 41.824.412 9 0,180 0,00013 0,000022 13 Şantung 89.971.789 9 0,18 0,00142 0,000010 14 Hainan 7.559.035 9 0,18 0,00069 0,000119 15 Henan 91.236.854 8 0,16 0,00070 0,000009 16 Siçuan 82.348.296 7 0,14 0,00017 0,000009 17 Hebei 66.684.419 6 0,12 0,00021 0,000009 18 İç Moğolistan 23.323.347 6 0,12 0,00012 0,000026 19 Çongçing 30.512.763 6 0,12 0,00030 0,000020 20 Şanghay 16.407.734 5 0,10 0,00481 0,000030 21 Guangşi 43.854.538 4 0,08 0,00002 0,000009 22 Zhejiang 45.930.651 3 0,06 0,00076 0,000007 23 Jilin 26.802.191 2 0,04 0,00008 0,000007 24 Hubei 59.508.870 2 0,04 0,00008 0,000003 25 Guizhou 35.247.695 2 0,04 0,00001 0,000006 26 Ningksia 5.486.393 2 0,04 0,00011 0,000036 27 Şensi 35.365.072 1 0,02 0,00057 0,000003 Şansi 32.471.242 Fujian 34.097.947 Jiangxi 40.397.598 Tibet 2.616.329 Askerlik hizmetinde bulunanlar 2.498.600 5 0,10 0,00448 0,000200 == Ayrıca bakınız == * Çin'de İslam * * (siyasetçi, pedagog ve gazeteci) * İdil Tatarları * (11. üyesi) == Ek materyaller == * Baidu Baikede https://baike.baidu.com/item/%E5%A1%94%E5%A1%94%E5%B0%94%E6%97%8F makalesi (Çince) == Kaynakça == Tatarlar Tatarlar Kategori:İdil Tatarları Kategori:Sincan Uygur Özerk Bölgesi Kategori:Tatarlar