İyi Ülke Endeksi

İyi Ülke Endeksi, listede yer alan 163 ülkenin, çeşitli alanlarda izledikleri politikalar ve genel tutumlarıyla, gezegen ve insanlığa yaptıkları katkıları ölçmeye yarayan sistemin adıdır. küçükresim|400x400px|Ülkelerin İyi Ülke Endeksi 1.2 sıralamaları (2017)|alt= ==Tanımı== Endeks, çoğunluğu Birleşmiş Milletler tarafından oluşturulmuş 35 farklı veri dikkate alınarak hazırlanmıştır. Bu veriler kullanılarak yapılan ölçümlemelerle, Bilim ve Teknoloji, Kültür, Uluslararası Barış, Dünya Düzeni, Gezegen ve İklim, Refah ve Eşitlik, Sağlık ve Gönenç gibi yedi farklı kategoride ve genelde bir sıralama yapılır. Bu konsept Simon Anholt tarafından geliştirilmiştir. Endeks ise, bazı organizasyonlardan da desteğiyle, Dr Robert Govers tarafından inşa edilmiştir. 2014 yılında yayınlanan listede, İrlanda, Finlandiya ve İsviçre ilk üç sırayı paylaştı. En üst sırayı paylaşan on ülkenin tamamı Batı Avrupa ülkeleriydi. Irak, Libya ve Vietnam ise listenin son üç sırasını paylaştı. ==Metodoloji== Endeks, ulusal politika ve davranışların küresel etkilerini ölçmeye çalışır. Ülkelerin münferit olarak küresel ortak faydayı arttırdıklarını mı, yoksa azalttıklarını mı kontrol eder. Endeks, yedi kategoride 35 farklı veriyi kullanmaktadır. Kullanılan veriler, BM ile birlikte, bazı uluslararası kuruluşlar ve birkaç sivil toplum örgütü ile birlikte geliştirilmiştir. Ülkeler her bir gösterge için kademeli bir puanlamaya tabi tutulur (0=en üst, 1=en az). Her kategori kendi içinde beş ayrı veri öbeğine sahiptir. Genel derecelendirme ise kategori sıralamalarının ortalamasına göre yapılır. ===Kategoriler ve göstergeler=== Bilim, Teknoloji ve Bilgi * GSYİH'e oranla ülkeye eğitim için gelen yabancı öğrenci sayısı. * GSYİH'e oranla ihraç edilen süreli bilimsel yayınlar, dergiler ve gazeteler. * GSYİH'e oranla uluslararası dergilerde yayınlanan makale sayısı. * GSYİH'e oranla Nobel Ödülü kazananların sayısı * GSYİH'e oranla Uluslararası Patent İşbirliği Anlaşması'na yapılan başvuru sayısı. Kültür * GSYİH'e oranla yaratıcı ürün ihracı (UNCTAD'ın Yaratıcı Ürünler kategorilendirmesine göre). * GSYİH'e oranla yaratıcı hizmet ihracı (UNCTAD'ın Yaratıcı Ürünler kategorilendirmesine göre). * UNESCO'ya karşı yükümlülüklerden kalan bakiyenin katkı payına oranı (eksi gösterge). * Ülke vatandaşlarının vizesiz olarak seyahat edebildiği ülke ve bölge sayısı. * Basın özgürlüğü (Sınır Tanımayan Gazeteciler ve Freedom House raporları dikkate alınır. Eksi gösterge) Uluslararası Barış ve Güvenlik * GSYİH'e oranla, denizaşırı gönderilen barış gücü asker sayısı. * BM'in barış koruma görevleri için ödenen yardımlardan, kalan bakiyenin katkı payına oranı (eksi gösterge) * GSYİH'e oranla, meydana gelen uluslararası organize terör olaylarındaki ölü ve yaralı sayısı (eksi gösterge) * GSYİH'e oranla, ihraç edilen silah ve mühimmat miktarı (eksi gösterge) * Küresel Siber Güvenlik İndeksi sayısı (eksi gösterge) Dünya Düzeni * Dünya vatandaşı olma bilinciyle bağış ve yardımda bulunan vatandaşlarının nüfusa oranı. * GSYİH'e oranla, ülkede bulunan sığınmacı sayısı. * GSYİH'e oranla, başka ülkelere kaçan sığınmacı sayısı (eksi gösterge) * Nüfus artış hızı (eksi gösterge) * İmzalanan diplomatik anlaşma sayısı ve barışçı çözümle biten anlaşmazlıklar. Gezegen ve İklim * Biyokapasite rezervlerindeki ulusal ayak izi (2009) * GSYİH'e oranla, oluşturulan zararlı atık (sadece 2008 ve 2011 verileri ulaşılabilir olduğu için, 2011 verileri eksi gösterge olarak kullanıldı) * GSYİH'e oranla, su kirletici organik emisyon miktarı (2007 yılına ait son veriler 2007 eksi gösterge) * GSYİH'e oranla, CO2 emisyonu (eksi gösterge) * GSYİH'e oranla, metan gazı + azot oksit + diğer sera etkili (HFC, PFC ve SF6) gaz emisyonu (eksi gösterge) Refah ve Eşitlik * Uluslararası ticaret hacmi * GSYİH'e oranla, diğer ülkelere yardım amaçlı gönderilen iş gücü miktarı. * GSYİH'e oranla, serbest ve adil ticaret piyasa büyüklüğü. * GSYİH'e oranla, yurt dışına çıkan doğrudan yatırım miktarı. * GSYİH'e oranla, kalkınma ajanslarına yapılan yardım miktarı. Sağlık ve Gönenç * GSYİH'e oranla, yaptığı gıda yardımı (Buğday/ton cinsinden) * GSYİH'e oranla ihraç ettiği ilaç ve ilaç ham maddesi * GSYİH'e oranla WHO'ya yaptığı bağışlar. * GSYİH'e oranla ele geçirilen uyuşturucu miktarı (saf kokain karşılığı kg miktarı) == 2018 İlk 50 Ülke Genel Sıralaması (1.3 Versiyonu) == 2018 Sıralaması Ülke 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 == İlk 163 Ülke Genel Sıralaması (1.2 Versiyonu) == 2017 Sıralaması Ülke Bilim ve Teknoloji Kültür Uluslararası Barış ve Güvenlik Dünya Düzeni Doğa ve Çevre Eşitlik ve Refah Sağlık 1 8 2 27 3 19 4 9 2 11 4 44 10 2 5 6 3 4 6 64 9 14 2 3 4 7 13 52 8 6 9 12 5 21 15 37 2 18 14 7 6 17 5 67 4 26 3 1 7 32 8 50 21 10 1 2 8 5 11 48 12 11 35 4 9 6 7 65 1 17 13 28 10 49 22 51 7 5 8 5 11 24 14 53 16 3 17 23 12 3 19 17 43 32 23 33 13 9 1 109 13 22 7 16 14 29 25 41 11 39 27 8 15 26 29 14 30 21 19 49 16 41 26 55 14 7 36 24 17 12 35 33 19 27 69 17 18 40 30 171 15 9 34 22 19 37 10 100 20 30 56 11 20 31 44 73 17 4 38 59 21 61 45 18 47 33 47 21 22 14 39 69 32 40 39 53 23 20 48 54 6 50 102 13 24 39 12 133 28 23 21 39 25 38 67 72 29 35 62 10 26 27 47 115 31 15 50 29 27 15 37 77 42 1 105 41 28 36 3 93 72 57 37 27 29 44 34 103 33 98 65 19 30 23 21 107 24 34 46 79 31 47 46 9 64 73 22 87 32 10 16 160 18 12 77 57 33 62 28 124 5 20 42 76 34 2 9 98 48 60 98 47 35 74 51 19 26 43 73 91 36 33 38 146 58 13 10 83 37 52 41 34 40 149 19 46 38 55 75 78 39 51 40 44 39 76 32 16 22 46 82 110 40 30 31 58 36 37 81 112 41 13 17 104 70 42 80 70 42 18 23 99 56 16 124 64 43 83 27 56 34 78 25 126 44 45 85 10 114 79 43 58 45 28 33 84 45 132 6 106 46 19 55 135 54 65 74 34 47 25 65 2 25 150 114 56 48 42 20 113 52 24 142 52 49 135 59 6 37 8 135 80 50 35 18 126 103 54 32 103 51 146 58 47 61 56 12 94 52 65 91 31 111 137 24 18 53 34 63 123 84 25 99 51 54 1 62 108 57 128 72 55 55 107 54 21 23 138 109 37 56 72 93 3 107 69 70 92 57 86 109 79 101 55 11 66 58 84 53 147 53 115 49 14 59 67 57 32 89 97 49 35 60 145 114 36 94 62 61 25 61 16 69 149 35 135 45 95 62 68 66 153 76 89 31 63 63 59 83 63 44 63 130 114 64 50 81 76 161 109 44 36 65 53 101 82 97 67 116 43 66 119 83 23 71 113 78 77 67 117 141 26 78 72 52 78 68 123 126 11 119 86 75 26 69 105 78 80 74 83 15 138 70 99 117 110 27 99 68 54 71 48 61 128 41 91 71 134 72 110 100 96 87 140 20 30 73 60 123 4 120 70 134 73 74 95 64 85 99 90 108 48 75 56 103 136 104 108 48 31 76 70 111 40 109 96 113 48 77 82 107 90 63 71 87 90 78 46 95 132 92 75 84 67 79 64 60 1 130 45 145 146 80 109 119 61 50 53 162 40 81 139 106 24 80 94 110 50 82 75 119 39 49 112 100 122 83 73 133 49 102 120 29 105 84 122 125 129 51 31 76 81 85 127 110 140 81 66 83 20 86 92 124 46 66 148 30 125 87 78 118 15 121 88 119 98 88 66 42 89 106 103 136 96 89 129 139 42 132 29 86 89 90 80 76 121 66 159 60 86 91 22 50 62 152 77 155 133 92 125 79 8 163 49 158 68 93 69 87 43 100 139 59 160 94 89 49 150 60 100 101 120 95 102 90 97 95 80 96 113 96 51 73 137 116 81 104 111 97 131 96 28 141 118 33 130 98 101 144 13 90 105 150 74 99 161 98 45 46 136 106 85 100 160 88 7 62 144 133 84 101 154 149 57 55 64 121 82 102 118 161 29 144 36 54 141 103 111 117 38 133 161 16 148 104 63 104 66 93 121 107 139 105 156 121 12 85 76 143 101 106 81 136 141 117 122 85 15 107 130 130 87 59 130 132 32 108 116 131 20 110 123 131 72 109 121 99 134 147 102 58 42 110 93 71 116 136 111 28 152 111 43 40 162 149 129 41 144 112 104 112 156 125 47 55 117 113 77 86 74 86 101 146 147 114 98 112 70 151 145 26 107 115 113 138 22 79 48 160 159 116 91 74 103 131 68 139 124 117 103 84 138 108 28 115 154 118 133 72 112 75 110 90 145 119 94 142 60 69 146 111 116 120 106 97 25 126 153 103 136 121 114 52 94 148 59 127 155 122 136 120 88 122 158 64 62 123 88 150 92 129 134 123 38 124 155 140 30 82 127 154 69 125 97 43 142 124 38 144 162 126 142 146 5 137 61 122 150 127 148 108 102 118 124 67 100 128 128 102 59 158 141 88 99 129 54 24 139 157 126 125 151 130 71 160 125 150 107 92 74 131 90 157 83 68 117 148 118 132 96 132 122 123 156 94 60 133 79 153 154 38 160 128 71 134 100 145 105 159 41 112 123 135 158 68 75 154 116 118 97 136 120 128 101 88 157 51 143 137 115 105 159 77 82 157 93 138 85 70 161 162 84 79 149 139 132 92 144 140 119 53 115 140 144 137 68 124 74 120 137 141 57 151 163 73 152 91 121 142 134 80 114 105 95 151 132 143 87 143 117 127 162 66 109 144 152 129 151 83 114 129 161 145 153 89 86 138 151 138 65 146 147 127 106 65 133 93 153 147 151 158 81 96 58 152 128 148 126 116 120 156 92 95 129 149 138 162 91 155 106 63 127 150 112 36 143 113 147 141 158 151 58 159 148 146 142 89 108 152 149 154 118 91 85 156 104 153 137 94 130 98 93 161 157 154 157 147 111 160 52 163 102 155 140 152 131 142 104 147 88 156 163 148 119 153 44 117 163 157 143 124 155 139 143 57 142 158 141 56 95 143 163 158 161 159 124 135 127 145 131 126 140 160 108 155 157 128 125 137 119 161 162 156 158 115 87 153 135 162 150 163 145 112 154 97 156 163 159 115 152 135 155 140 131 == 2016 İlk 10 Ülke Genel Sıralaması (1.1 Versiyonu) == 2016 Sıralaması Ülke 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 == 2014 İlk 10 Ülke Genel Sıralaması (1.0 Versiyonu) == 2014 Sıralaması Ülke 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 == Ayrıca bakınız == * Küreselleşme * Sürdürülebilir gelişme * İnsani Gelişme Endeksi == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Türkiye iyi bir ülke mi? * Good Country Index Overall rankings * Data sources for Good Country Index * * * * Kategori:Ülke listeleri Kategori:Uluslararası sıralamalar