9 Eylül

== Olaylar == * MÖ 479 - Platea Muharebesi gerçekleşti. * 1543 - Mary Stuart, daha 9 yaşındayken taç giyerek İskoçya Kraliçesi oldu. * 1570 - Lefkoşa, Türkler tarafından fethedildi. * 1850 - Kaliforniya, 31. eyalet olarak ABD'ye kabul edildi. * 1892 - Jüpiter'in beşinci uydusu olan Amalthea bulundu. * 1914 - İttihat ve Terakki Cemiyeti, Osmanlı Hükûmeti'nin kabul ettiği tüm kapitülasyonları reddetti. * 1922 - İzmir'in Kurtuluşu: Dumlupınar Meydan Muharebesi'nin kazanılmasının ardından Yunan Ordusu'nu önüne katan Türk Ordusu işgal altında bulunan İzmir'e girdi. * 1923 - Cumhuriyet Halk Partisi, Mustafa Kemal Atatürk tarafından kuruldu. * 1940 - Macar Ordusu, 87 Rumeni ve 6 Yahudiyi Treznea Katliamı'nda öldürdü. * 1945 - Çin-Japon Savaşı (1937-1945) sona erdi. * 1948 - Kim İl-sung, Kuzey Kore'nin kuruluşunu ilan etti. * 1971 - Boğaziçi Üniversitesi'nin kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi. * 1974 - 11. Altın Portakal Film Festivali'nde, Altın Portakal Ödülü'nü Lütfi Ömer Akad'ın Düğün filmi aldı. * 1992 - İspanya, Katalonya bölgesinin özerkliğini tanıdı. * 1993 - İsrail ve Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) birbirlerini tanımayı kabul etti. * 2001 - 12 Dev Adam, Türkiye'de düzenlenen Avrupa Şampiyonasında ikinci oldu. * 2011 - Dünya'nın en büyük mozaik müzesi olan Gaziantep'teki Zeugma Mozaik Müzesi ziyarete açıldı. == Doğumlar == * 214 - Aurelian, Roma İmparatoru (ö. 275) * 384 - Honorius, önce Roma İmparatoru sonra Batı Roma İmparatoru (ö. 423) * 1349 - III. Albert, Habsburg Hanedanı'nın üyesi, 1365'ten ölümüne kadar Avusturya dükü (ö. 1395) * 1466 - Ashikaga Yoshitane, Ashikaga şogunluğunun 10. şogunu (ö. 1523) * 1583 - Girolamo Frescobaldi, İtalyan besteci (ö. 1643) * 1585 - Armand Jean du Plessis de Richelieu, Fransız din adamı, asilzade ve siyasetçi (ö. 1642) * 1737 - Luigi Galvani, İtalyan fizikçi (ö. 1798) * 1778 - Clemens Brentano, Alman yazar (ö. 1842) * 1823 - Joseph Leidy, Amerikalı bilim insanı (ö. 1891) * 1828 - Lev Tolstoy, Rus yazar (ö. 1910) * 1855 - Houston Stewart Chamberlain, İngiliz yazar ve filozof (ö. 1927) * 1869 - Abdullah Cevdet, Osmanlı siyaset adamı ve düşünür (ö. 1932) * 1906 - Ali Hadi Bara, Türk heykeltıraş (ö. 1971) * 1908 - Cesare Pavese, İtalyan ozan ve romancı (ö. 1950) * 1909 - Arthur Jonath, Alman atlet (ö. 1963) * 1912 - Wilhelm Oxenius, Alman asker * 1913 - Tarık Levendoğlu, Türk sahne tasarımcısı, tiyatro yönetmeni, çevirmen ve fresk ressamı (ö. 1978) * 1919 - Gottfried Dienst, İsviçreli futbol hakemi (ö. 1998) * 1922 **Bernard Bailyn, Amerikalı tarihçi, yazar ve profesör (ö. 2020) **Hans Dehmelt, Alman asıllı Amerikalı fizikçi (ö. 2017) * 1923 - Marcel Zanini, Türk-Fransız caz müzisyeni (ö. 2023) * 1924 **Sylvia Miles, Amerikalı oyuncu **Russell M. Nelson, Amerikalı dini lider, İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi'nin şu anki başkanı ve peygamberi, 12 Havariler Kurulu'nun eski başkanı * 1925 **Berni Alder, Almanya doğumlu Amerikalı fizikçi (ö. 2020) **Soňa Červená, Çek opera sanatçısı, aktris ve keman sanatçısı (ö. 2023) * 1926 **Jan-Olaf Strandberg, İsveçli aktör **Erhard Eppler, Alman Sosyal Demokrat siyasetçi, eski bakan ve eğitimci (ö. 2019) **Yusuf el-Karadavi, Mısırlı din bilgini ve Dünya Müslüman Alimler Birliği başkanı (ö. 2022) * 1928 - Sol LeWitt, Amerikalı heykeltıraş ve ressam (ö. 2007) * 1929 **Aleksey Maslennikov, Rus Sovyet tenor ve opera sanatçısı (ö. 2016) **Stu Phillips, Amerikalı besteci, şef ve plak yapımcısı * 1930 **Gültekin Oransay, Türk müzikbilimci, tarih ve dil araştırmacısı **Frank Lucas, Amerikalı uyuşturucu baronu, gangster ve suç patronu * 1932 - Müşfik Kenter, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (ö. 2012) * 1935 **Demir Özlü, Türk yazar **Haim Topol, İsrailli tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 2023) * 1936 - David Gold, İngiliz iş adamı ve yönetici * 1939 **Alexandre Benmakhlouf, Fransız hukukçu **Sharon Ambrose, Amerikalı siyasetçi (ö. 2017) **Froilan Tenorio, Amerikalı siyasetçi ve bürokrat * 1940 - Cihangir Gaffari, İranlı aktör * 1941 - Dennis Ritchie, Amerikalı bilgisayar mühendisi (ö. 2011) * 1942 **Ataman Yalgın, Türk büyükelçi (ö. 2021) **Ted Herold, Alman rock and roll şarkıcısı ve aktör (ö. 2021) * 1943 **Başar Sabuncu, Türk oyun ve senaryo yazarı, tiyatro ve sinema yönetmeni, çevirmen, sahne tasarımcısı, oyuncu (ö. 2015) **Frank Clark, İngiliz futbolcu ve teknik direktör **Hélène Vincent, Fransız oyuncu ve tiyatro yönetmeni **Art LaFleur, Amerikalı oyuncu (ö. 2021) **Madeline Kripke, dünyanın en büyük sözlük koleksiyonlarından birine sahip kitap koleksiyoncusu (ö. 2020) * 1944 - Álvaro Gil-Robles, İspanyol hukukçu ve siyasetçi * 1945 - Erbil Tuşalp, Türk gazeteci ve yazar * 1946 **Pablo Alarcón, Arjantinli oyuncu **Adrian Smith, İngiliz istatikçi * 1947 - Emin Kansu, Türk doktor ve akademisyen * 1949 - John Curry, Olimpiyat ve Dünya Şampiyonu İngiliz buz patenci * 1951 **Fikri Arkan, Türk ülkücü militan **Robert Desiderio, Amerikalı aktör (ö. 2021) **Ildikó Schwarczenberger, Macar eskrimci (ö. 2015) * 1952 - David A. Stewart, İngiliz müzisyen ve prodüktör * 1953 **Janet Fielding, Avustralyalı oyuncu **Sami Dedeoğlu, Türk iş insanı ve siyasetçi * 1956 - Ayhan Kavas, Türk oyuncu * 1957 - Šefik Džaferović, Boşnak siyasetçi * 1958 **Almasbei Kchach, Abhazyalı siyasetçi (ö. 2012) **Mrinal Haque, Bangladeşli heykeltıraş (ö. 2020) * 1959 **Ruhsar Öcal, Türk opera solisti, tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu **Ali Buysaim, Birleşik Arap Emirlikli eski futbol hakemi * 1960 **Nurullah Genç, Türk iktisatçı ve şair **Hugh Grant, İngiliz oyuncu ve film yapımcısı **Ruth Jacott, Hollandalı şarkıcı **Urmas Sisask, Eston besteci * 1961 - Faruk Çaturoğlu, Türk siyasetçi * 1962 **Kaija Kärkinen, Fin şarkıcı **Renato Gaúcho, Brezilyalı eski futbolcu ve teknik direktör * 1963 **Eymen Mansur, Mısırlı milli futbolcu **Roberto Donadoni, İtalyan teknik direktör ve eski millî futbolcu * 1964 **Lance Acord, Amerikalı görüntü yönetmeni ve yapımcı **Aleksandar Hemon, Bosnalı yazar, gazeteci, denemeci ve eleştirmen * 1965 **Cihat Levent, Türk millî basketbolcu **Yücel Savaş, Türk siyasetçi ve iş insanı **Erick Lonnis, Kosta Rikalı millî futbolcu * 1966 - Adam Sandler, Amerikalı oyuncu * 1967 **Akshay Kumar, Hint-Punjablı oyuncu, yönetmen ve yapımcı **Anna Malle, Amerikalı porno yıldızı (ö. 2006) **Akshay Kumar, Hint oyuncu * 1969 **Rachel Hunter, Yeni Zelandalı manken, oyuncu ve reality Tv şov sunucusu **Özlem Zengin, Türk avukat ve siyasetçi * 1970 **Tülay Günal, Türk oyuncu **Cüneyt Mete, Türk oyuncu * 1971 - Eric Stonestreet, Amerikalı aktör ve komedyen * 1972 **Natasha Kaplinsky, İngiliz haber sunucusu **Xavier Pascual, İspanyol profesyonel basketbol antrenörü **George Perez, Amerikalı oyuncu **Goran Višnjić, Hırvat oyuncu * 1974 - Ece Uslu, Türk oyuncu * 1975 **İlker Kızmaz, Türk sinema ve dizi oyuncusu **Michael Bublé, Kanadalı müzisyen, pop-caz sanatçısı ve oyuncu * 1976 **Emma de Caunes, Fransız oyuncu ve yönetmen **Mick Blue, Avusturyalı porno oyuncusu * 1977 **Fatih Tekke, Türk futbolcu ve teknik direktör **Ferzad Mecidi, İranlı milli futbolcu * 1978 - Arzu Şahin, Türk halk müziği sanatçısı * 1979 **Nikki DeLoach, Amerikalı oyuncu ve performans şarkıcısı **Gökçe, Türk şarkıcı ve şarkı yazarı * 1980 **Václav Drobný, Çek eski millî futbolcu (ö. 2012) **Michelle Williams, Amerikalı oyuncu * 1981 - Lyn, Güney Koreli R&B; şarkıcısı * 1982 **Isabelle Caro, Fransız manken ve oyuncu (ö. 2010) **Welissa De Souza Gonzaga, Brezilyalı voleybolcu * 1983 - Rodrigo Souto, Brezilyalı futbolcu * 1984 **Brad Guzan, Amerikalı futbolcu **Mihalis Sifakis, Yunan eski millî futbolcu * 1985 **Lior Eliyahu, İsrailli profesyonel basketbolcu **Luka Modrić, Hırvat millî futbolcu * 1986 **İbrahim Kendirci, Türk oyuncu **Luc Mbah a Moute, Kamerunlu profesyonel basketbolcu * 1987 **Afrojack, Hollandalı DJ ve prodüktör **Alex Song, Kamerunlu futbolcu **Clayton Snyder, Amerikalı oyuncu **Gökhan Keser, Türk şarkıcı * 1988 - Danilo D'Ambrosio, İtalyan futbolcu * 1989 **Beta Berk Bayındır, Türk rapçi ve söz yazarı (ö. 2022) **Dairis Bertāns, Letonyalı basketbolcu * 1990 **Hüsnü Başkurt, Türk futbolcu **Muhammed er-Rumeyhi, Bahreynili futbolcu * 1991 **Oscar, Brezilyalı millî futbolcu **Danilo Luís Hélio Pereira, Portekizli futbolcu * 1992 - Başaran Saraçoğlu, Türk futbolcu * 1993 **Sarah Logan, Amerikalı profesyonel güreşçi **Pablo Insua, İspanyol futbolcu * 1994 **Yuliana Korolkova, Rus manken **Jure Balkovec, Sloven futbolcu **Lucas Ontivero, Arjantinli futbolcu **Gilbert Koomson, Ganalı millî futbolcu **Matt Macey, İngiliz futbolcu **Ali Faiz Atiyye, Iraklı futbolcu **Yuto Horigome, Japon futbolcu **Yuta Toyokawa, Japon futbolcu **William Guzmán, Meksikalı futbolcu * 1996 - Lennard Kämna, Alman profesyonel yol bisikletçisi * 1997 - Fredrik Jensen, Fin futbolcu * 1998 - Colin Dagba, Fransız futbolcu * 1999 - Bilal Hassani, Fransız şarkıcı == Ölümler == * 276 - Florianus, Roma İmparatoru * 1087 - I. William, İngiltere Kralı (d. 1028) * 1271 - III. Yaroslav, 1264'ten 1271'e kadar ilk Tver Prensi ve Vladimir'in onuncu Büyük Prensi (d. 1230) * 1483 - IV. Edward, İngiltere Kralı (d. 1442) * 1487 - Chenghua, Çin İmparatoru (d. 1447) * 1513 - IV. James, İskoç Kralı (d. 1473) * 1569 - Pieter Brueghel, Hollandalı ressam (d. 1525) * 1583 - Humphrey Gilbert, I. Elizabeth döneminde görev yapmış İngiliz maceraperest, kâşif, milletvekili ve asker (d. 1539) * 1596 - Anna Jagiellon, 1575'ten 1586'ya Polonya kraliçesi ve Litvanya Büyük Düşesi (d. 1523) * 1806 - William Paterson, New Jerseyli devlet adamı ve Birleşik Devletler Anayasası'nın imzacısı (d. 1745) * 1830 - Bailey Bartlett, Amerikalı siyasetçi (d. 1750) * 1841 - Augustin Pyramus de Candolle, İsviçreli botanikçi (d. 1778) * 1891 - Jules Grévy, Fransız devlet adamı (d. 1807) * 1898 - Stéphane Mallarmé, Fransız şair (d. 1842) * 1901 - Henri de Toulouse-Lautrec, Fransız ressam (d. 1864) * 1941 - Hans Spemann, Alman embriyolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1869) * 1942 - Şevki Savaşçı, Türk asker ve İstiklâl Savaşı gazisi (d. 1878) * 1943 - Charles McLean Andrews, Amerikalı tarihçi (d. 1863) * 1959 - Ramón Fonst, Kübalı eskrimci (d. 1883) * 1960 - Jussi Björling, İsveçli tenor (d. 1911) * 1976 - Mao Zedong, Çinli devrimci, siyasetçi ve Çin Komünist Partisi'nin kurucusu (d. 1893) * 1978 - Ida Noddack, Alman kimyager ve fizikçi (d. 1896) * 1978 - Jack Warner, Kanada doğumlu Amerikalı film yapımcısı (d. 1892) * 1981 - Jacques Lacan, Fransız psikiyatr (d. 1901) * 1983 - Luis Monti, Arjantinli futbolcu (d. 1901) * 1984 - Yılmaz Güney, Türk yönetmen ve sinema oyuncusu (d. 1937) * 1985 - Sırrı Atalay, Türk siyasetçi ve hukukçu (d. 1919) * 1985 - Paul Flory, 1974 yılında Nobel Kimya Ödülünü kazanan Amerikalı kimyacı (d. 1910) * 1985 - Erkan Yücel, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1944) * 1989 - Elevter Andronikaşvili, Gürcü fizikçi (d. 1910) * 1990 - Nicola Abbagnano, İtalyan varoluşçu felsefeci (d. 1901) * 1993 - Maurice Yaméogo, Burkina Fasolu siyasetçi (d. 1921) * 1995 - Erik Nilsson, İsveç futbolcu (d. 1916) * 1996 - Bill Monroe, Amerikalı mandolist, şarkıcı ve şarkı sözü yazarı (d. 1911) * 1997 - Burgess Meredith, Amerikalı oyuncu (d. 1907) * 1998 - Semiha Şakir, Türk hayırsever (d. 1905) * 2001 - Ahmet Şah Mesut, Afgan askeri lider (d. 1953) * 2003 - Edward Teller, Macar asıllı Amerikalı kuramsal fizikçi (d. 1908) * 2006 - Mehmet Emin Aga, Batı Trakya Türkü İskeçe seçilmiş müftüsü (Batı Trakya-Yunanistan) (d. 1932) * 2007 - Saide Arifova, Kırım Tatarı İkinci Dünya Savaşı 74 Yahudi çocuğu kurtaran kadın (d. 1916) * 2010 - Bent Larsen, Danimarkalı satranç oyuncusu (d. 1935) * 2010 - Rauno Mäkinen, Fin güreşçi (d. 1931) * 2013 - Patricia Blair, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1931) * 2014 - Denny Miller, Amerikalı oyuncu (d. 1934) * 2016 - Mario Spezi, İtalyan gazeteci ve yazar (d. 1945) * 2017 - Frank Aarebrot, Norveçli siyaset bilimci ve akademisyen (d. 1947) * 2018 - Frank Andersson, İsveçli güreşçi ve tv gösteri sanatçısı (d. 1956) * 2018 - Javier Usabiaga Arroyo, Meksikalı iş insanı ve siyasetçi (d. 1939) * 2018 - Mr. Catra, Brezilyalı pop-funk müziği şarkıcısı, müzisyen ve aktör (d. 1968) * 2019 - Seher Hüdayari, Tahran'da İslami Devrim Mahkemesi önünde kendisini ateşe vermesiyle bilinen İranlı kadın (d. 1990) * 2019 - Lavrendis Maheriças, Yunan rock müzisyeni ve şarkı sözü yazarı (d. 1956) * 2019 - Dinçer Sümer, Türk tiyatro oyuncusu, yönetmen ve seslendirme sanatçısı (d. 1938) * 2020 - Henrietta Boggs, Amerikalı yazar, gazeteci ve aktivist (d. 1918) * 2020 - KS Firoz, Bangladeşli aktör (d. 1946) * 2020 - Shere Hite, ABD doğumlu Alman seksolog ve feminist (d. 1942) * 2020 - Yopie Latul, Endonezyalı şarkıcı (d. 1953) * 2020 - Amos Luzzatto, İtalyan yazar (d. 1928) * 2021 - Borhane Alaouié, Lübnanlı film yönetmeni (d. 1941) * 2021 - Marianne Battani, Amerikalı siyasetçi ve hukukçu (d. 1944) * 2021 - Urbain Braems, Belçikalı eski futbolcu, teknik direktör (d. 1933) * 2021 - Wiesław Gołas, Polonyalı aktör (d. 1930) * 2021 - Lucette Michaux-Chevry, Fransız merkez sağ siyasetçi, eski bakan (d. 1929) * 2021 - Danilo Popivoda, Sloven profesyonel futbolcu ve teknik direktör (d. 1947) * 2022 - Jack Ging, Amerikalı aktör (d. 1931) * 2022 - Mark Miller, Amerikalı aktör, senarist, yapımcı ve yönetmen (d. 1924) == Tatiller ve özel günler == * İzmir'in Kurtuluş Günü (1922) *0909 09