Görücülük

Görücülük, görücü usulü evlilik veya ayarlanmış evlilik, gelin ve damadın öncelikle çiftin kendisi dışındaki kişiler tarafından, özellikle ebeveynler gibi aile üyeleri tarafından seçildiği bir evlilik birliği türüdür. Bazı kültürlerde, genç bir kişiye eş bulmak için profesyonel bir çöpçatan kullanılabilir. Görücü usulü evlilikler tarihsel olarak birçok kültürde öne çıkmıştır. Bu uygulama, başta Güney Asya, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Kafkaslar olmak üzere birçok bölgede yaygın olmaya devam ediyor. Dünyanın diğer birçok yerinde, uygulama 19. ve 20. yüzyıllarda önemli ölçüde azaldı. Bazı ailelerde uygulanan zorla evlilikler Birleşmiş Milletler tarafından kınanmaktadır. Zorla çocuk evliliğinin belirli bir alt kategorisi özellikle kınanmaktadır. Diğer kültürlerde insanlar eşlerini çoğunlukla kendileri seçerler. == Tarih == Görücü usulü evlilikler, 18. yüzyıla kadar tüm dünyada çok yaygındı. Tipik olarak, evlilikler ebeveynler, büyükanne ve büyükbabalar veya diğer yakın akrabalar ve güvenilir arkadaşlar tarafından ayarlandı. İtalya'nın Rönesans dönemindeki kur yapma ve nişan ayinleri ve Hindistan'ın Vedik dönemindeki Gandharva Vivah gibi bazı tarihi istisnalar bilinmektedir.The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M, James G. Lochtefeld (2001), , Page 427 Greko- Romen antik çağda evlilik, sosyal sorumluluğa dayanıyordu. Evlilikler genellikle ebeveynler tarafından ayarlandı; zaman zaman profesyonel çöpçatanlar kullanıldı. Evliliğin yasal olması için, kadının babası veya vasisinin, gücü yeten uygun bir erkeğe izin vermesi gerekiyordu. Yetim kalan kızlar genellikle kuzenlerle evlendirilirdi. Çift, peçenin kaldırılması gibi ritüellerin de yer aldığı bir törene katılırdı. Bir erkek tipik olarak yalnızca bir eşle sınırlıydı, ancak karşılayabildiği kadar çok metresi olabilirdi. Çin'de görücü usulü evlilikler (baoban hunyin, 包办婚姻) - bazen kör evlilikler (manghun, 盲婚) olarak adlandırılır - 20. yüzyılın ortalarından önce normdu. Evlilik, ebeveynler ve iki ailenin diğer yaşlı üyeleri arasındaki bir müzakere ve karardı. Oğlan ve kıza, düğün gününe kadar birbirleriyle hiç tanışmamış olsalar bile, itiraz hakkı olmaksızın evlenmeleri söylenirdi.Fricke, Chang, and Yang. (1994). Historical and Ethnographic Perspectives on the Chinese family. Social Change and the Family in Taiwan. Arland Thornton and Lin, Hui-Sheng. Chicago and London, The University of Chicago Press: 22–48 Görücü evlilikler, 20. yüzyılın başlarından önce Rusya'da normdu ve bunların çoğu iç evlilikti.Hutton, M. J. (2001). Russian and West European Women, 1860–1939: Dreams, Struggles, and Nightmares. because political reasons. Rowman & Littlefield Publishers; see Chapter 1 20\. yüzyılın ilk yarısına kadar, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki göçmen ailelerde görücü usulü evlilikler yaygındı.Harry Reis and Susan Sprecher, Encyclopedia of Human Relationships, SAGE Publications, , pages 113–117 Japon- Amerikalı göçmenler arasında bazen "resimli gelin evlilikleri" olarak anılırdı çünkü gelin ve damat birbirlerini yalnızca evlilik günlerinden önce fotoğraf alışverişi yoluyla tanıyorlardı. Göçmenler arasındaki bu evlilikler genellikle ebeveynleri veya menşe ülkelerindeki yakın akrabaları tarafından ayarlanmıştır. Göçmenler yeni bir kültüre yerleşip kaynaştıkça, görücü usulü evlilikler önce ebeveynlerin veya arkadaşların tanıştırdığı ve çiftin evlilikten önce buluştuğu yarı görücü usulü evliliklere kaydı. Zamanla, bu göçmenlerin torunları arasındaki evlilikler, ırklar arası evliliklerdeki artışla birlikte, bireyin seçimi, flört ve kur yapma tercihlerinin yönlendirdiği özerk evliliklere kaydı.Ghimire et al. (2006), Social change, premarital family experience and spouse choice in an arranged marriage society, American Journal of Sociology, 111, pages 1181–1218 Benzer tarihsel dinamikler dünyanın başka yerlerinde de iddia ediliyor.Xiaohe and Whyte (1990), Love matches and arranged marriages: A Chinese replication, Journal of Marriage and the Family, 52, pages 709–722Tekce (2004), Paths of marriage in Istanbul: arranging choices and choice in arrangements, Ethnography, 5, pages 173–201 Görücü usulü evlilikler, sosyal hareketlilik ve artan bireysellik ile müreffeh ülkelerde azaldı; yine de görücü usulü evlilikler, Avrupa ve Kuzey Amerika ülkelerinde, kraliyet aileleri, aristokratlar ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Fundamentalist Mormon grupları arasında yerleştirme evliliği gibi azınlık dini gruplar arasında hala görülmektedir. Dünyanın diğer birçok yerinde, görücü usulü evlilikler, özerk evliliklerle birlikte değişen derecelerde ve artan bir şekilde yarı görücü usulüyle devam ediyor. == Uygulama == Görücü usulüyle evlenmeyi reddeden, görücü usulüyle boşanarak ayrılmaya çalışan veya herhangi bir "ahlaksız" davranışta bulunduğundan şüphelenilen bir kadın, tüm ailesinin onurunu lekelemiş sayılabilir. Bu durumda erkek akrabaları alay konusu olabilir, taciz edilebilir ve kardeşlerinden herhangi birinin evlenmesi imkansız olabilir. Bu durumlarda, kadını öldürmek, ailenin görücü usulü evlilik kurumunu zorlamasının bir yoludur. Aile içi şiddet vakalarından farklı olarak namus cinayetleri genellikle herkesin görmesi için alenen yapılır ve eyleme sıklıkla aile üyeleri de dahil olur. == Karşılaştırma == Evlilikler bilimsel çalışmalarda dört gruba ayrılmıştır: * Zorla görücü usulü evlilik: ebeveynler veya vasiler seçer, evlilik öncesi kişilere ne danışılır ne de söz hakkı verilir. * Rızaya dayalı görücü usulü evlilik: ebeveynler veya vasiler seçer, sonra bireylere danışılır, onlar üzerinde düşünür ve onay verir ve her bireyin reddetme yetkisi vardır; Ortodoks Yahudiler arasında şiduh geleneğinde olduğu gibi bazen bireyler nişan ve evlilikten önce - bir aile ortamında veya özel olarak - buluşurlar. * Kendi kendine seçilen evlilik: bireyler seçer, ardından ebeveynlere veya vasilere danışılır, bunlar dikkate alınır ve onaylanır ve ebeveynlerin veya vasilerin veto etme yetkisi vardır. * Özerk evlilik: bireyler seçer, ebeveynlere veya vasilere evlilikten önce ne danışılır ne de söz hakkı verilir. Gary Lee ve Lorene Stone, yakın modern tarihte yetişkin evliliklerinin çoğunun, kısmen evliliğin sosyal bir kurum olması nedeniyle, rızaya dayalı görücü usulü ve özerk evlilik arasında bir yerde olduğunu öne sürüyorlar. Benzer şekilde, Broude ve Greene, dünya çapında 142 kültürü inceledikten sonra, 130 kültürün görücü usulü evlilik unsurlarına sahip olduğunu bildirdiler. Bazı toplumlarda, özellikle 12 yaşın altındaki kız çocuklarının evlendirilmesinde, zorla görücü usulü evliliğin aşırı örnekleri gözlemlenmiştir. Örnekler arasında günümüzde Pakistan'ın bazı kabile/kırsal bölgelerinde görülen vani ve 1970'lerden önce Tayvan'da Shim-pua evliliği (Çin'de Tongyangxi) yer almaktadır. === Türler === Pek çok görücü usulü evlilik vardır, bunlardan bazıları:Ghimire, D. J., Axinn, W. G., Yabiku, S. T., & Thornton, A. (2006). Social Change, Premarital Nonfamily Experience, and Spouse Choice in an Arranged Marriage Society1. American Journal of Sociology, 111(4), pages 1181–1218Jones, G. (2010). Changing marriage patterns in Asia, Asia Research Institute Working Paper No. 131Shaw, A. (2001). Kinship, cultural preference, and immigration: consanguineous marriage among British Pakistanis. Journal of the Royal Anthropological Institute, 7(2), pages 315–334Joseph, S. E. (2007). Kissing Cousins. Current Anthropology, 48(5), pages 756–764 * Düzenlenmiş dış evlilik: üçüncü bir kişinin sosyal, ekonomik ve kültürel gruplarından bağımsız olarak gelin ve damadı bulup seçmesidir. * Düzenlenmiş endogamous evlilik: üçüncü bir kişinin belirli bir sosyal, ekonomik ve kültürel gruptan gelin ve damadı bulup seçmesidir. * Akraba evliliği: görücü usulü iç evlilik türüdür. Gelin ve damadın bir büyükbaba veya yakın atayı paylaştığı yerdir. Bunlara örnek olarak birinci kuzen evlilikleri, amca-yeğen evlilikleri, ikinci kuzen evlilikleri vb. Akraba evlilikleri arasında en sık birinci kuzen evlilikleri, ikinci kuzen ve amca-yeğen evlilikleri gelmektedir. Suudi Arabistan ve Pakistan'ın bazı bölgelerindeki tüm evliliklerin %25 ile %40'ı birinci derece kuzen evlilikleridir. Kuzey Afrika ve Orta Asya'nın çeşitli bölgelerinde genel olarak görücü usulü akraba evlilikleri %65 ile %80'i aşmaktadır.R. Hussain (1999), Community perceptions of reasons for preference for consanguineous marriages in Pakistan, Journal of Biosocial Science, 31, pages 449–461Consanguineous marriages Brecia Young (2006) Yukarıdaki tüm görücü usulü evliliklerde gelin ve damadın genellikle rıza gösterme hakları vardır; gelinin veya damadın veya her ikisinin de rıza hakkı yoksa buna zorla evlendirilme denir. Zorla evlilikler, görücü usulü evliliklerle aynı değildir; bu zorunlu düzenlemeler, her iki tarafın da tam ve özgür rızasına sahip değildir ve hiçbir büyük dünya dininin zorla evlilikleri savunucusu yoktur. Görücü usulü evlilikler genellikle din ile ilişkilendirilir. Bazı dinlerde birkaç kişi bu evlilik şeklini uygular, din bunu teşvik etmez. Hindistan'ın 1955 tarihli Hindu Evlilik Yasası'na göre, rıza dışı evlilikler ve damadın 21 yaşın altında veya gelinin 18 yaşın altında olduğu evlilikler Hindular, Budistler, Sihler ve Cayniler için yasaktır. Akraba olmayan görücü usulü evlilik, gelin ve damadın bir büyükanne veya büyükbabayı veya yakın bir atayı paylaşmadığı evliliktir. Bu tür görücü usulü evlilikler Hindu ve Budist Güney Asya, Güneydoğu Asya, Doğu Asya ve Hristiyan Latin Amerika ve Sahra Altı Afrika'da yaygındır.Derek F. Roberts, N. Fujiki, K. Torizuka, Kanji Torizuka (Editors), see Imaizumi, Y. O. K. O. (1992). Factors influencing the frequency of consanguineous marriages in Japan (pages 29–40). Cambridge, UK: Cambridge University Press; Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa'nın birçok yerinde akraba evlilikleri yasalara aykırıdır.Bittles, A. H. (2003). The bases of Western attitudes to consanguineous marriage. Developmental Medicine & Child Neurology, 45(2), pages 135–138 Birleşik Krallık'ta amca-yeğen evlilikleri ensest olarak kabul edilir ve yasa dışıdır, ancak sağlık endişeleri nedeniyle birinci kuzen evliliklerinin yasaklanması için çağrılar yapılmasına rağmen kuzen evlilikleri yasak değildir. Bazı İslam ülkelerinde ve Müslüman ülkelerden dünyanın diğer bölgelerine gelen göçmenler arasında görücü usulü akraba evliliği yaygın ve kültürel olarak tercih edilirken, çoğu Hristiyan, Hindu ve Budist toplumda kültürel olarak yasaklanmış veya istenmeyen bir durum olarak görülmüştür.Alan Bittles, Consanguinity in Context (Cambridge Studies in Biological and Evolutionary Anthropology), Cambridge University Press, 20\. yüzyıldan önce Yahudi topluluklarında akraba evliliği görücü usulüyle yaygındı, ancak modern zamanlarda %10'un altına düştü.Jewish Encyclopedia (1906), see the article on CONSANGUINITY AMONG JEWS; also see Jacobs, Studies in Jewish Statistics, pp. 1–9, London, 1891;Cohen et al., Consanguinity, intracommunity and intercommunity marriages in a population sample of Israeli Jews, Ann Hum Biol. 2004 Jan–Feb;31(1), pages 38–48 == Nedenler ve yaygınlık == İnsanlık tarihi boyunca modern zamanlara kadar görücü usulü evlilikler, çocuk yaşta evlilik, geç evlilik, gelenek,Early Marriage as a barrier to Girl's Education Jeannette Bayisenge, Rwanda (2008) kültür, din, yoksulluk ve sınırlı seçenek, engellilik,Ghai, A. (2001). Marginalisation and disability: experiences from the Third World. Disability and the life course: Global perspectives, pages 26–37 servet ve miras sorunları, siyaset, sosyal ve etnik çatışmalar gibi faktörlerin bir araya gelmesiyle teşvik edilmiştir.Amt, Emilie (1993), Women's Lives in Medieval Europe, New York, RoutledgeMáiréad Enright, Choice, Culture and the Politics of Belonging: The Emerging Law of Forced and Arranged Marriage, The Modern Law Review, Volume 72, Issue 3, pages 331–359, May 2009Carol Ember and Melvin Ember, Encyclopedia of Sex and Gender: Men and Women in the World's Cultures Topics and Cultures, Volume 2, , pages 71–77 === Çocuk evliliği === Çocuk yaşta evlilikler ergenlik çağına girdikleri özellikle erkeklerde 12 yaş, kızlarda ise için 9 yaştır. Erkeklerde sperm üretimi ve kadınlarda adet dönemi bu yaşlarda başlar. Bireyi evlilik konusunda bilinçli ve özgür bir seçim yapmaya hazırlamaz ya da ona fazla fırsat vermez. Bu çocuk evlilikleri dolaylı olarak ayarlanmış evliliklerdir.Gupta, G. R. (1976). Love, arranged marriage, and the Indian social structure. Journal of Comparative Family Studies, 7(1), pages 75–85 Doğu Asya, Sahra Altı Afrika, Güney Asya ve Latin Amerika'nın kırsal kesimlerinde yoksulluk ve okula gidebilme gibi seçeneklerin azlığı, çocuklara erken yaşta görücü usulü evlendirilmek dışında çok az seçenek bırakmaktadır. Çocuk evlilikleri öncelikle yoksulluk bölgelerinde görülmektedir. Ebeveynler çocuklarının finansal güvenliğini sağlamak ve sosyal bağlarını güçlendirmek için çocuk evlilikleri düzenlemektedirler. Bunun koruma sağladığına ve bir kız çocuğunu beslemenin, giydirmenin ve (isteğe bağlı olarak) eğitmenin ne kadar masraflı olduğu nedeniyle kızın aile üzerindeki ekonomik yükünü azalttığına inanmaktadırlar. Kızlarını iyi bir aileyle evlendiren ebeveynler, birbirleri arasında sosyal bir bağ kurarak sosyal statülerini yükseltmektedir. Warner'a göre, çocuk evliliklerinin yüksek olduğu ülkelerde, kız çocuğunun evliliği neredeyse her zaman ebeveynleri veya vasileri tarafından ayarlanmaktadır.Warner, Elizabeth (2004), Behind the wedding veil: Child marriage as a form of trafficking in girls. American U Journal Gender Soc. Policy & Law, 12, pages 233–270 Görücü usulü çocuk evliliklerinin en yüksek olduğu ülkeler şunlardır: Nijer, Çad, Mali, Bangladeş, Gine, Orta Afrika Cumhuriyeti, Afganistan, Yemen, Hindistan ve Pakistan. Görücü usulü çocuk evlilikleri Amerika kıtasının bazı bölgelerinde de görülmektedir. === Yoksulluk === Yoksul toplumlarda, doyurulması gereken her yetişkin boğaz, sürekli bir yük haline gelir. Bu kültürlerin çoğunda kadınlar kazançlı bir iş bulmakta zorlanır (ya da bulmaları yasaklanır) ve kız çocukları ailenin en büyük yükü haline gelir. Bazı akademisyenler kız çocuklarının evlendirilmesinin bu yükü azaltmak için gerekli bir araç olduğunu savunmaktadırlar.Engel, J. W. (1984). Marriage in the People's Republic of China: Analysis of a new law. Journal of Marriage and the Family, pages 955–961 Dolayısıyla yoksulluk, görücü usulü evliliğin itici gücüdür. Bu teori,The "Flight from Marriage" in South-East and East Asia Gavin Jones, Singapore (2011)Salaff, J. (1976) 'The status of unmarried Hong Kong women and the social factors contributing to their delayed marriage', Population Studies, 30(3), pages 391–412 Asya'nın hızla büyüyen ekonomilerinde görücü usulü evliliklerde gözlenen hızlı düşüşle desteklenmektedir. Ebeveynlerin çalışan bekar kızlarından elde ettikleri maddi fayda, kızlarının çok erken yaşta evlendiğini görme konusunda artan isteksizliklerinin bir nedeni olarak gösterilmektedir.Jones (1997) 'The demise of universal marriage in East and South-East Asia', in G.W. Jones, R.M. Douglas, J.C. Caldwell and R. D'Souza (eds.), The Continuing Demographic Transition, Oxford Clarendon Press === Geç evlilik === Özellikle 30 yaşını geçen geç evlilik, özerk evlilikler için uygun kadın havuzunu azaltır. Tanıtmalar ve görücü usulü evlilikler verimli bir seçenek haline gelir.Retherford, R. D., Ogawa, N., & Matsukura, R. (2001). Population and Development Review, 27(1), pages 65–102 Örneğin, kısmen ekonomik refah nedeniyle, modern Japon kadınlarının yaklaşık %40'ı 29 yaşına gelmiş ve hiç evlenmemiştir. Geç evliliklere yardımcı olmak için miai-kekkon adı verilen geleneksel görücü usulü evlilikler yeniden ortaya çıkmaktadır. Gelin ve damat adayları, aile, arkadaşlar ve bir çöpçatanı (nakōdo, 仲人) içeren bu yöntemde çift, ilgili bireyler ve ailelerin (iegara, 家柄) katıldığı bir süreç sonunda seçilir. Genellikle çiftler nişanlanıp nişanlanmayacaklarına karar vermeden önce halka açık ya da özel olarak üç kez bir araya gelirler.Applbaum, K.D. (1995) Marriage with the proper stranger – arranged marriage in metropolitan Japan, Ethnology, 34, 37–51Hendry, Joy (2010), Marriage in Changing Japan: Community & Society (Vol. 4), Taylor & Francis === Sınırlı seçenekler === Göçmen azınlık etnik nüfus, özellikle çoğunluk nüfus tarafından klişeleştirildiklerinde, ayrıştırıldıklarında veya kaçınıldıklarında, sınırlı eş seçeneğine sahiptir. Bu da etnik grup içinde homogamiyi ve görücü usulü evlilikleri teşvik etmektedir. Bu dinamiğe örnek olarak Kanada'da 1910 ve 1980 yılları arasında gerçekleşen Sih evlilikleri,Kurian, G. (1991). South Asians in Canada. International Migration, 29(3), pages 421–433 Hasidik Yahudiler arasında gerçekleşen görücü usulü evliliklerHasidism in America Public Broadcasting Service, United States (2002) ve 1960'lardan önce Japonya'ya geri dönerek aile tarafından ayarlanan eşle evlenen ve daha sonra evlenmiş olarak geri dönen Japon Amerikalı göçmenler arasında gerçekleşen görücü usulü evlilikler verilebilir. Diğer vakalarda ise Japonya'dan bir kız ABD'ye resimli gelin olarak gelir ve hiç tanımadığı Japon Amerikalı bir erkekle evlenmek üzere önceden ayarlanırdı. === Özel === Görücü usulü evlilik bazı geleneklerin sonucu olabilir. Örneğin Pakistan ve Afganistan'ın kırsal ve aşiret bölgelerinde anlaşmazlıklar, ödenmemiş borçlar ve cinayet gibi suçlar jirga adı verilen köy ihtiyar heyeti tarafından karara bağlanır. Erkekler tarafından işlenen bir suç için tipik bir ceza, suçlu ailenin 5 ile 12 yaş arasındaki bakire kızlarını diğer aileyle evlendirmesini gerektirir. Bu gelenek kızın ve hatta ailesinin rızasını gerektirmemektedir. Bu tür anlaşmalı çocuk evlilikleri Pakistan'ın farklı bölgesel dillerinde vani, svara ve sak olarak adlandırılmaktadır.Nasrullah, M., Muazzam, S., Bhutta, Z. A., & Raj, A. (2013). Girl Child Marriage and Its Effect on Fertility in Pakistan: Findings from Pakistan Demographic and Health Survey, 2006–2007. Maternal and child health journal, pp 1–10[ Vani a social evil] Anwar Hashmi and Rifat Koukab, The Fact (Pakistan), (July 2004)Ahsan, I. (2009). PANCHAYATS AND JIRGAS (LOK ADALATS): Alternative Dispute Resolution System in Pakistan. Strengthening Governance Through Access To Justice Pakistan gibi bazı İslam ülkelerinde görülen bir başka gelenek de vatta satta, yani bir aileden bir erkek ve kız kardeş çiftinin başka bir aileden bir erkek ve kız kardeş çifti ile eş olarak değiştirilmesidir.Latif, Z. (2010), The silencing of women from the Pakistani Muslim Mirpuri community in violent relationships. Honour, Violence, Women and Islam, 29Beswick, S. (2012). Brian J. Peterson. Islamization from Below: The Making of Muslim Communities in Rural French Sudan, 1880–1960. The American Historical Review, 117(4), Chapter 5, pp 1329–1360 Başka bir deyişle, kadın aynı zamanda iki ailedeki erkeklerin de görümcesidir. Bu gelenek doğal olarak görücü usulü evliliğe yol açmaktadır. Pakistan'ın batı kırsal bölgelerindeki tüm evliliklerin yaklaşık %30'u vatta satta evlilikleridir ve bu Müslüman evliliklerin %75'i kuzenler ve diğer kan akrabaları arasındadır.Charsley, K. (2007), Risk, trust, gender and transnational cousin marriage among British Pakistanis, Ethnic and Racial Studies, 30(6), pp 1117–1131 Bazı göçmen aileler görücü usulü evliliği tercih etmektedir. === Siyaset === İnsanlık tarihinde feodal beyler, şehir devletleri ve krallıklar arasında siyasi ittifaklar, ticaret ve barış kurma aracı olarak anlaşmalı evlilikler yaygındı.Harris, B. J. (1989). Power, Profit, and Passion: Mary Tudor, Charles Brandon, and the Arranged Marriage in Early Tudor England. Feminist Studies, 15(1), pages 59–88Fossum, U. M. S., & Boyd, K. (2010). Arranged Marriage–A violation of human rights?. University of California, Berkeley Bir kral oğlunu komşu bir devletin kızıyla evlendirdiğinde, bu eşitler arasında bir ittifaka işaret eder ve birincinin devlet üstünlüğüne işaret ederdi. Örneğin, Avusturya Arşidüşesi ve Macaristan Kraliçesi Maria Theresa'nın dördüncü kızı Marie Antoinette, daha sonra Kral XVI. Louis olacak olan Fransa veliahtıyla evlendi. === Servet ve miras sorunları === İnsanlık tarihinin büyük bir bölümünde evlilik, çocuk üreten ve bir nesilden diğerine mülk mirasını organize eden sosyal bir kurum olmuştur. Çeşitli kültürler, özellikle de bazı zengin kraliyet aileleri ve aristokrat aileler, servetlerinin mirasını korumak veya düzene sokmak için kısmen evlilikler düzenlemişlerdir.Coontz, S. (2006). Marriage, a history: How love conquered marriage. Penguin Tayvan dilinde Shim-pua evliliği olarak da bilinen Tongyangxi - kelimenin tam anlamıyla çocuk ya da küçük gelin - yoksul bir ailenin ergenlik çağına gelmemiş bir kızını daha zengin bir aileye hizmetçi olarak ayarlayıp evlendirdiği bir görücü usulü evlilik geleneğiydi.Judd, E. R. (1989). Niangjia: Chinese women and their natal families. Journal of Asian Studies, 48(3), pages 525–544 Küçük kız köle gibi bedava iş gücü sağlar ve aynı zamanda evlat edinen ailenin oğluna gelin olurdu. Bu tür bir görücü usulü evlilik, teorik olarak kızın yoksulluktan kurtulmasını, zengin ailenin de ücretsiz işgücü ve bir gelin elde etmesini sağlıyordu. Zhaozhui, varisi olmayan varlıklı bir ailenin başka bir aileden bir erkek çocukla evlenmesini sağlayan ilgili bir gelenekti. Çocuk zengin ailenin yanına taşınır, yeni ailenin soyadını alır ve ailenin kızıyla evlenirdi. Bu tür anlaşmalı evlilikler miras kan bağının korunmasına yardımcı oluyordu. Servet mirasını korumak için yapılan benzer anaerkil anlaşmalı evlilikler Kore, Japonya ve dünyanın diğer bölgelerinde yaygındı.Martin, L. G. (1990). Changing intergenerational family relations in East Asia.The Annals of the American Academy of Political and Social Science, pages 102–114Haruko, W., & Gay, S. (1984). Marriage and property in premodern Japan from the perspective of women's history. Journal of Japanese Studies, 10(1), pages 73–99Kerbo, H. R., & MacKinstry, J. A. (1995). Who rules Japan?: the inner circles of economic and political power. Greenwood Publishing Group; see pages 30–31 === Başlık parası === Birçok kültürde, özellikle Afrika ve Orta Doğu'nun bazı bölgelerinde, kız çocukları evlilik pazarında değerlidir çünkü damat ve ailesi kızla evlenme hakkı için nakit veya mülk ödemek zorundadır. Bu, başlık parası olarak adlandırılır ve yerel olarak Lobola ve Şarap Taşıma gibi çeşitli isimlerle anılır. Başlık parası genellikle evlilikten sonra gelinin ailesi tarafından saklanır ve yoksul aileler için bir gelir kaynağıdır. Gelinin erkek kardeşleri, babası ve erkek akrabaları genellikle gelinin, kendisiyle evlenme hakkı karşılığında en fazla parayı ödemeye hazır olan bir erkekle evlendirilmesi için yoğun çaba sarf ederler.Margrethe Silberschmidt (1999), Women Forget that Men are the Masters, Nordic Africa Institute, , pp 87Stephanie Beswick (2001), " We Are Bought Like Clothes": The War Over Polygyny and Levirate Marriage in South Sudan, Northeast African Studies, 8(2), pp 35–61, Quote – "The highest bidder usually acquires the woman, and the bridewealth is made in a series of payments." === Din === Bazı dini mezhepler sadece kendi inançları içindeki evlilikleri kabul etmektedir. Dünyadaki büyük dinler arasında İslam, dindar bir ebeveynin kızlarının bu dine mensup olmayan bir erkekle evlenmesini yasaklamaktadır. Başka bir deyişle, İslam Müslüman kızların Müslüman olmayan erkeklerle evlenmesini yasaklarSee: * * Philippe Fargues (1998), in Andrea Pacini (Editor), Christian Communities in the Arab Middle East, Oxford University Press, , page 51; * Heiner Bielefeldt, Human Rights Quarterly, Volume 17, Number 4, November 1995, pages 587–617 ve bunun dışında evlenenler için dini ceza ağır olabilir.See: * Saeed, Hassan (2004): Freedom of Religion, Apostasy and Islam. Ashgate Publishing. ; * Altstein, Howard; Simon, Rita James (2003): Global perspectives on social issues: marriage and divorce. Lexington, Mass: LexingtonBooks. ; * Avrupa'daki İslami azınlık nüfusundaki görücü usulü evliliklerin motivasyonlarından biri de budur.Coleman, D. A. (2004), Partner choice and the growth of ethnic minority populations , Bevolking en Gezin, 33(2), 7–34. Görücü usulü evlilik, Hristiyanlığın bir Anabaptist mezhebi olan Apostolik Hristiyan Kilisesi üyeleri tarafından uygulanmaktadır: > Apostolik Hristiyan Kilisesinde evlilik süreci, bir iman kardeşinin evlenme > zamanının geldiğine karar vermesiyle başlar. Kardeş, Tanrı'nın kendisine > kimin eşi olacağını göstermesi için dua eder. İmanlı bir kız kardeş > seçildikten sonra kardeş babasıyla bu konu hakkında konuşur. Babanın > onayıyla kardeş evlenme teklifini yerel kilisenin ihtiyarına ya da önderine > götürür. Yerel ihtiyar talebin makul olduğunu ve kardeşin ruhsal yaşamının > uygun olduğunu düşünürse talebi müstakbel gelinin kilisesinin ihtiyarına > iletir. Bu ihtiyar da talebin makul olduğunu ve ruhani yaşamlarının uygun > olduğunu düşünürse teklif müstakbel gelinin babasına iletilir. Eğer baba da > kabul ederse teklif iman kardeşine iletilir. O da bu iman kardeşiyle > evlenmesinin Tanrı'nın isteği olup olmadığına karar vermek için dua eder. > Eğer kabul ederse evlenme teklifi kendi kiliselerine duyurulur. Evlilik > öncesi ilişkiye girenlere aforoz da dahil olmak üzere katı kilise disiplini > uygulandığından, evlilikler genellikle kısa nişanlılık dönemlerini takip > eder. Hindu toplumunda din önemli olduğundan, ebeveynler genellikle çocukları için aynı dine mensup eşler bulurlar. Farklı dinlere mensup iki kişi birbirlerine aşık olduklarında, birinin kendi dinini bırakarak diğerinin dinine geçmesi gerekir. İnsanların birbirleriyle evlenmeleri sosyal olarak kabul edilemez, bu nedenle çocukları için evlilik ayarlayan ebeveynler aynı dinden biriyle evlendiklerinden emin olurlar. Hindular dini ayrımı destekledikleri için birçoğu diğer dinlerden olanlarla arkadaşlık kurmaz. Yapılan bir araştırma Hinduların %45'inin sadece kendileriyle aynı dine mensup arkadaşları olduğunu, %13'ünün ise farklı dinlere mensup arkadaşları olduğunu göstermektedir. Bu da çocukların sadece aynı dinden olanlarla arkadaşlık etmek istemelerine yol açar çünkü dinler arası arkadaşlık ve evlilikler çok yaygın değildir. Dahası, insanlar kendi kast sistemleri içinde evlenmek zorundadır ve çoğunun belirli bir dini vardır. Bu onlara küçük yaşlardan itibaren öğretilir ve en önemli kurallardan biri olarak kabul edilir. Bir kişinin kastı dışında bir aşk yaşandığında, ebeveynler bazen sevgiliyi öldürmekle tehdit eder. Ailelerin halkın görüşlerinden korkması, ebeveynlerin çocuklarının kendi kastları dışında evlenmelerini yasaklamalarının bir başka nedenidir. Dokunulmazlar olarak bilinen en alttakiler kirli olarak görülür ve onları kirleteceklerinden korktukları için daha yüksek kasttan birinin yanından geçmelerine bile izin verilmez. == Tartışma == Görücü usulü evlilikler akademisyenler arasında aktif bir şekilde tartışılmaktadır. Tartışılan sorular arasında, görücü usulü evliliklerin uluslararası göçmenlik sistemini suiistimal etmek için kullanılıp kullanılmadığı, doğası gereği insan haklarını, özellikle de kadın haklarını ihlal edip etmediği,Bunch, Charlotte (1995). Transforming human rights from a feminist perspective, Women's Rights, Human Rights: International Feminist Perspectives (Julie Peters and Andrea Wolper Editors), pages 15–16; also see pages 157–160 bir sonraki nesil olan çocukların yetiştirilmesi için daha istikrarlı evlilikler sağlayıp sağlamadığıAmato, Paul R. (2012). Institutional, Companionate, and Individualistic Marriages, Marriage at the Crossroads: Law, Policy, and the Brave New World of Twenty-First-Century Families, pages 107–124 ve evli çift için daha fazla veya daha az sevgi dolu, saygılı bir ilişki olup olmadığı yer almaktadır. === Sahte evlilikler === Birleşik Krallık'ta kamuoyunda,Ralph Grillo, Marriages, arranged and forced: the UK debate; in Gender, Generations and the Family in International Migration, (Editors: Albert Kraler, Eleonore Kofman, Martin Kohli, Camille Schmoll), ; see Chapter 3 uluslararası görücü usulü evliliklerin, eşlerin bir çift olarak yaşama niyeti olmaksızın, aksi takdirde ülkeye giriş için vize alamayacak olan bazı erkek veya kadın göçmenlere ikamet ve Avrupa vatandaşlığı almak için uygun bir araç olup olmadığı sorgulanmıştır. Bu korkular, asgari evli ikamet süresi şartı yerine getirildikten sonra gözlemlenen boşanmalarla körüklenmiştir. Milletvekili Ann Cryer, Birleşik Krallık Avam Kamarasına sunduğu önergede Batı Asyalı Müslüman aileler tarafından bu tür suiistimallerin yaşandığını iddia etmiştir."Çok kültürlü duyarlılık ahlaki körlük için bir mazeret değildir", Hansard, 10 Şubat 1999; sütun 256-280 Amerika Birleşik Devletleri'nde de sahte görücü usulü evliliklerle ilgili benzer bir tartışma yaşanmıştır.MORE WEDDING RING BUSTS Green-card scam probe widens Brian Harmon, New York Daily News (August 16, 2002) === İnsan hakları === UNICEF de dahil olmak üzere çeşitli uluslararası kuruluşlar, çocukların görücü usulüyle evlendirilmelerinin ve zorla evlendirilmelerinin yasaklanmasına yönelik yasalar çıkarılması için kampanya yürütmüştür.Child Marriages UNICEF Kadınlara Yönelik Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Uluslararası Sözleşmesi'nin (CEDAW) 15. ve 16. maddeleri özellikle evlilik ve aile hukukunu kapsamakta ve bu tür bir yasağı desteklemektedir.Freeman, Marsha (1995). Transforming human rights from a feminist perspective, Women's Rights, Human Rights: International Feminist Perspectives (Julie Peters and Andrea Wolper Editors), pages 149–176 Görücü usulü evlilikler bir tartışma ve anlaşmazlık konusudur. Charlotte Bunch gibi aktivistler, ebeveynler ve diğer aile üyeleri tarafından düzenlenen evliliklerin tipik olarak heteroseksüel tercihi varsaydığını ve duygusal baskı içerdiğini; bunun da bazı bireyleri baskı altında razı oldukları evliliklere sürüklediğini öne sürmektedir. Bunch, tüm evliliklerin özerk olması gerektiğini öne sürmektedir. Buna karşılık, görücü usulü evliliklerin engellenmesi, evlenmek isteyen ve eş bulma ve seçme konusunda ebeveyn katılımından fayda sağlayabilecek birçok bireye zarar verebilir. Örneğin Willoughby, görücü usulü evliliklerin işe yaradığını çünkü eş bulma sürecindeki kaygıyı ortadan kaldırdığını öne sürmektedir. Ebeveynler, aileler ve arkadaşlar diğer kişiyi, geçmişini, davranışlarını ve çiftin karşılıklı uyumunu öğrenmeye ve değerlendirmeye katıldıklarında bağımsız bir bakış açısı sağlarlar. Willoughby ayrıca, ebeveynlerin ve ailelerin eleme ve seçim sürecinde girdiden daha fazlasını sağladıklarını; genellikle düğün için finansal destek, barınma, duygusal destek ve çiftin düğünden sonra evlilik hayatına geçerken ve çocuklarını yetiştirmelerine yardımcı olurken çift için diğer değerli kaynakları sağladıklarını öne sürmektedir. Michael Rosenfeld, özerk evlilikler ile görücü usulü evlilikler arasındaki farkların ampirik olarak küçük olduğunu söyler; pek çok insan geçmiş, yaş, ilgi alanları ve sosyal sınıf açısından kendilerine en çok benzeyen kişilerle tanışır, flört eder ve onlarla evlenmeyi ya da birlikte yaşamayı seçer. Rosenfeld, eşlerin tarandığı ve seçildiği havuzun büyük olduğunu varsayarak, evliliklere yönelik iki yaklaşım arasındaki farkların bazılarının hayal ettiği kadar büyük olmadığını öne sürmektedir. Diğerleri de Rosenfeld'e benzer görüşler dile getirmişlerdir. === İstikrar === Özerk evlilik oranlarının artmasıyla birlikte Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri'nde boşanma oranları yükselmiştir. Dünyadaki en düşük boşanma oranları, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Amiş kültürü (%1), Hindistan'daki Hindular (%3) ve İsrail'deki Ultra-Ortodoks Yahudiler (%7) gibi görücü usulü evlilik oranlarının yüksek olduğu kültürlerde görülmektedir. Statistic Brain tarafından 2012 yılında yapılan bir araştırmaya göre, dünya genelinde evliliklerin %53,25'i görücü usulüyle yapılmaktadır. Görücü usulü evliliklerde küresel boşanma oranının %6,3 olması, görücü usulü evliliklerin başarı oranının bir göstergesi olabilir. Bu durum, akademisyenlerin görücü usulü evliliklerin özerk evliliklere kıyasla daha istikrarlı olup olmadığını ve bu istikrarın önemli olup olmadığını sormalarına yol açmıştır. Diğerleri ise düşük boşanma oranının istikrarı yansıtmayabileceğini, boşanma sürecinin zorluğunu ve boşanmanın sonuçlarıyla yüzleşmektense işlevsiz bir evlilikte yaşamayı tercih eden bireylere yönelik sosyal dışlanmayı yansıtabileceğini öne sürmektedirler. Ayrıca, Amerika Birleşik Devletleri'nde kendi kendine yapılan evliliklere atfedilen yüksek boşanma oranları algısı da sorgulanmaktadır. === Görücü usulü ve özerk evlilik yaşamında sevgi ve saygı === Görücü usulü evliliklerin mi yoksa özerk evliliklerin mi daha tatmin edici bir evlilik hayatına sahip olduğunu tespit etmek için çeşitli küçük örneklemli araştırmalar yapılmıştır. Sonuçlar karışıktır - bazıları özerk evliliklerde evlilik memnuniyetinin daha yüksek olduğunu belirtirken, diğerleri önemli bir fark bulamamıştır.See: * * * * Johnson ve Bachan, küçük örneklem büyüklüğünü ve bunlardan elde edilen sonuçları sorgulamıştır. Akademisyenler,Paul Amato (2012), in Marriage at the Crossroads: Law, Policy, and the Brave New World;Editors: Marsha Garrison, Elizabeth S. Scott; ; see Chapter 6 evlilik hayatında sevgi ve saygının görücü usulü evliliklerde özerk evliliklere kıyasla daha fazla olup olmadığını sormaktadır. Epstein, birçok görücü usulü evlilikte sevginin zaman içinde ortaya çıktığını öne sürmektedir. Ne özerk ne de görücü usulü evlilikler herhangi bir garanti sunmamaktadır. Birçok görücü usulü evlilik aynı zamanda soğuk ve işlevsiz olmakta, istismar raporları da bulunmaktadır. Görücü usulü evliliklerin yaygın olduğu bazı kültürlerde kadın ve erkek arasındaki eşitsizlik daha fazladır. Bazıları görücü usulü evlilik yapanların gerçekçi beklentilere sahip oldukları ve evliliğe girerken duygusallıktan uzak oldukları için daha tatmin edici bir birliktelik yaşayabileceklerine inanırken, diğerleri bunun evlilikte mutsuzluğa ve hoşnutsuzluğa yol açabileceğine inanmaktadırlar. Özerk evlilikler yapan pek çok kişi görücü usulü evliliklere bir zorlama olarak bakmaktadır, ancak sonuçlar pek çok kişinin görücü usulü evlilikleri kendi özgür iradeleriyle yaptıklarını göstermektedir. Bir araştırmaya göre, görücü usulü evliliklerde boşanma oranı %4 iken, ABD'de özerk evliliklerin %40'ı boşanmayla sonuçlanmaktadır. Cinsel tatmin konusunda da sorular var; Japonya'da görücü usulü evliliklerde erkeklerin cinsel açıdan daha tatmin oldukları, özerk evliliklerde ise partnerlerin ortada olduğu bildirilmiştir. Hindistan'da görücü usulü evlilikler ile özerk evlilikler arasında eşit miktarda şefkatli sevgi gösterildiği ortaya çıkmıştır. == Ayrıca bakınız == * Başlık parası * Kız kaçırmak * Çocuk evliliği * Kur yapma * Çeyiz * Evlilik * Evlenme yaşı * Şiduh == Kaynakça == Kategori:Gelenekler