İoannis (aziz)

Şamlı İoannis veya Şamlı Yuhanna (, İoannis o Damaskinos; ; ), Doğu dünyasında tanınan adıyla Yuhannâ ed-Dımaşkî (; ALA-LC: Yūḥannā ad-Dimashqī) (Şam, 675/676 – Mar Saba, Kudüs, 4 Aralık 749), Suriyeli Hristiyan aziz, teolog, Kilise Babası ve Kilise Doktoru. Şamlı Yuhanna, Bizans döneminin en büyük teologlarından biri olarak kabul edilir. Yortusu Katolik ve Ortodoks Kiliselerinde aynı günde, öldüğü gün olan 4 Aralık’tadır. == Hayatı == Şamlı Yuhanna, 7.yy’da Şam’da varlıklı bir Süryani Hristiyan ailesinde doğmuştur. Büyükbabası, Mansur, bölgede İmparator Heraklius için vergi toplayıcılığı yapmaktaydı. 635 yılında şehir Müslüman Araplar tarafından ele geçirildiğinde birçok diğer Hristiyan memur gibi o da yeni yönetimde görevini korumuştur. Yuhanna, Kudüs’te bir keşiş olmadan önce Emevîler Hilâfeti’nin sarayında kıdemli bir memur olarak çalışmıştır. == Eserleri == Muhtemelen Arapça ve Süryaniceye hakim olmasına rağmen, eserlerini Yunanca yazmıştır. Kendisine atfedilen 150’ye yakın eser vardır. Teoloji, ahlak, riyazet ile ilgili eserler yazmıştır. Vaazlar ve çok şiirler de bırakmıştır. === Dogmatik kitapları === 743’te yazdığı Bilginin Kaynağı, başyapıtıdır. Dogmatik bir eser olup üç bölüme ayrılmıştır: * “Felsefi Bölümler” çoğunlukla “Diyalektik” olarak da bilinirler. Çoğunlukla mantık ile ilgilidir, temel amacı okuyucuyu kitabın geri kalanına hazırlamak içindir. * “Sapkınlıklar” bölümünde İslam birkaç sayfada bir Hristiyan sapkınlığı olarak yer almaktadır. İslam hakkında Hristiyan yazınındaki ilk kaynaklardan birisidir. * “Ortodoks inancının tam anlatımı” Kilise Babaları’nın dogmatik yazılarının bir sentezidir (Özellikle de; İskenderiyeli Athanasius, Nazianzlı Gregorius, Kayserili Basilius, Nissalı Gregorius, Altın Ağızlı Yuhanna, Salamisli Epifanes, İskenderiyeli Kiril, Büyük Leo, Bizanslı Leonce, Areopagiteli Diyonisyus ve İtirafçı Maksimus). Kitabın üçüncü bölümü Yunan teolojisinin bir sentezidir. Bu bölüm Doğu kiliselerini büyük oranda etkilemiştir. === İnanç savunması kitapları === * Kutsal resimleri kötüleyenlere karşı üç inceleme (İkonların savunası olarak da bilinir). İkonaların sunulması ve hürmet gösterilmesini yasaklayan İmparator III. Leo’ya verilen ilk cevaplardan birisidir. * Yakubîlere Karşı * Nestoryanlara Karşı * Maniheizm ile Diyalog === Münzevilik ve yorumlama kitapları === * Kutsal Oruç Üzerine * Kötülüğün Sekiz Ruhu * Erdemler ve Kusurlar * Pavlus’un Mektupları Üzerine Notlar Bu incelemeler manastırdakiler için yazılmıştır. === Meryem üzerine === Kendisinin dört söylevinin Bakire Meryem üzerine olması, döneminde de Meryem’e sıkı bir adanmanın olduğunun kanıtıdır. == Teolojisi == Bizans İmparatorluğu'nda 8. yüzyılda gerçekleşen ilk ikonoklazm döneminde ikona kültünün savunucusu olarak çağının en önemli Hristiyan din bilginlerinden biri olarak öne çıkmış, yazdığı eserler ile ikona taraftarı teolojik argümanlara önemli katkılarda bulunmuştur. == Kaynakça == ;Özel ;Genel * * * Kategori:676 doğumlular Kategori:749 yılında ölenler Kategori:7. yüzyıl müzisyenleri Kategori:8. yüzyıl müzisyenleri Kategori:Kilise Babaları Kategori:Şam doğumlular Kategori:Bizanslı besteciler Kategori:Bizanslı ilahiyatçılar Kategori:9. yüzyıl Hristiyan aziz ve azizeleri Kategori:Arap Hristiyanlar Kategori:Hristiyan Antignostisizm Kategori:Bizans ikonoklazmı Kategori:İslam eleştirmenleri Kategori:Hristiyan aziz ve azizeleri Kategori:Doğu Ortodoks aziz ve azizeler Kategori:Katolik aziz ve azizeleri Kategori:Hristiyan ilahiyatçılar Kategori:7. yüzyılda Araplar Kategori:7. yüzyıl Bizans yazarları Kategori:8. yüzyılda Araplar Kategori:8. yüzyıl Hristiyan aziz ve azizeleri Kategori:8. yüzyıl filozofları Kategori:Anglikan azizler Kategori:Bizanslı filozoflar Kategori:Bizanslı aziz ve azizeler Kategori:Hristiyan apolojistler Kategori:Kilise Doktoru Kategori:Yeni Platoncu filozoflar