Varşova

Varşova ( ), Polonya’nın başkenti olup, aynı zamanda bu ülkenin en büyük şehridir. Vistül Nehri üzerinde yer alan şehir Baltık Denizi’nden yaklaşık 360 kilometre; Karpatlar’dan ise 300 kilometre uzaklıktadır. Tarihi itibarı ile 1,764,615 (2017) kişilik bir nüfusa sahip olan şehrin Varşova Metropol Bölgesi sınırları içindeki nüfusu ise yaklaşık 3,350,000’dir. Şehir 516.9 kilometrekarelik bir alana yayılmıştır. Varşova Metropolitan Bölgesi () ise 6,100.43 kilometrekarelik bir alana yayılmıştır. Avrupa Birliği’ne üye ülkelerin şehirleri arasında Varşova nüfusu bağlamından en büyük 9. şehirdir. Warszawianka (1831) Varşova şehrinin gayriresmî marşı olarak kabul görmektedir. 9 Kasım 1940 yılında şehir Varşova Kuşatması’daki kahramanca direnişi nedeniyle Polonya’daki en önemli askeri madalya olan Virtuti Militari ile onurlandırılmıştır. Varşova aynı zamanda bir Feniks şehri olarak bilinmektedir. Mitoloji’deki feniks kuşunda olduğu gibi II. Dünya Savaşı’nda %80’i harap olan bu şehirde hem Polonyalıların hem de Sovyetler Birliği’nin yardımıyla yeniden inşa edilmiştir. Şehir ismini Varşova Konfederasyonu, Varşova Paktı, Varşova Düklüğü, Varşova Konvansiyonu, Varşova Anlaşması ve Varşova Ayaklanması gibi ünlü oluşumlara veya olaylara ismini vermiştir. == Demografi == * 1700: 30.000 * 1792: 120.000 * 1800: 63.400 * 1830: 139.700 * 1850: 163.600 * 1882: 383.000 * 1900: 686.000 * 1925: 1.003.000 * 1939: 1.300.000 * 1945: 422.000 * 1956: 1.000.000 * 1960: 1.139.200 * 1970: 1.315.600 * 1975: 1.436.100 * 1980: 1.596.100 * 1990: 1.611.800 * 2002: 1.707.100 * 2004: 1.676.600 * 2005: 1.694.825 * 2010: 1.710.398 * 2017: 1.764.615 ImageSize = width:750 height:250 PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = late Colors = id:linegrey2 value:gray(0.9) id:linegrey value:gray(0.7) id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8) id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6) DateFormat = yyyy Period = from:0 till:1750 ScaleMajor = unit:year increment:100 start:0 gridcolor:linegrey ScaleMinor = unit:year increment:50 start:0 gridcolor:linegrey2 PlotData = color:cobar width:19 align:left bar:1700 from:0 till:30 bar:1800 from:0 till:63 bar:1830 from:0 till:140 bar:1850 from:0 till:164 bar:1882 from:0 till:383 bar:1900 from:0 till:686 bar:1925 from:0 till:1003 bar:1939 from:0 till:1289 bar:1946 from:0 till:479 bar:1955 from:0 till:1001 bar:1965 from:0 till:1253 bar:1975 from:0 till:1436 bar:1985 from:0 till:1659 bar:1995 from:0 till:1653 bar:2000 from:0 till:1676 bar:2005 from:0 till:1697 bar:2009 color:cobar2 from:0 till:1711 PlotData= textcolor:black fontsize:S bar:1700 at: 30 text: 30,0 shift:(-8,5) bar:1800 at: 63 text: 63,4 shift:(-8,5) bar:1830 at: 140 text: 139,7 shift:(-11,5) bar:1850 at: 164 text: 163,6 shift:(-11,5) bar:1882 at: 383 text: 383,0 shift:(-11,5) bar:1900 at: 686 text: 686,0 shift:(-11,5) bar:1925 at: 1003 text: 1003,0 shift:(-14,5) bar:1939 at: 1289 text: 1289,0 shift:(-14,5) bar:1946 at: 479 text: 478,8 shift:(-11,5) bar:1955 at: 1001 text: 1000,6 shift:(-14,5) bar:1965 at: 1253 text: 1252,6 shift:(-14,5) bar:1975 at: 1436 text: 1436,4 shift:(-14,5) bar:1985 at: 1659 text: 1659,4 shift:(-14,5) bar:1995 at: 1653 text: 1653,1 shift:(-14,5) bar:2000 at: 1676 text: 1675,9 shift:(-14,5) bar:2005 at: 1697 text: 1697,5 shift:(-14,5) bar:2009 at: 1712 text: 1714,5 shift:(-14,5) == Yönetim == === İdari yapılanma === Semt Nüfus Alan Mokotów 226,911 Praga Południe 185,077 Ursynów 143,935 Wola 142,025 Bielany 135,307 Śródmieście 134,306 Targówek 122,872 Bemowo 107,197 Ochota 91,643 Białołęka 76,999 Praga Północ 73,207 Wawer 66,094 Żoliborz 49,275 Ursus 47,285 Włochy 39,778 Rembertów 22,688 Wesoła 20,749 Wilanów 15,188 Total 1,700,536 450px Varşova bir şehir ilidir (Lehçe: Powiat grodzki) ve 18 semte bölünmüştür. Lehçe’de dzielnica adı verilen bu semtlerin her birisini bir bölge yönetim oluşumu yönetir. Bu bölgelerin her birisi de kendi içlerinde mahalleler gruplarına ayrılmışlardır ama bu grupların yasal veya yönetimsel bir statüsü yoktur. Varşova’da iki tarihi bölge vardır; bunlar Śródmieście bölgesinde yer alan Eski Şehir () ve Yeni Şehir’dir (). == Kültür == * Varşova Eski Şehir * Polonya Açık Üniversitesi * Varşova Üniversitesi * Varşova Ulusal Müzesi == Uluslararası ilişkiler == === Kardeş kentler === Varşova'nın 56 tane kardeş şehri vardır. ;Amerika * (1997'den beri) * (1990'den beri) * (1960'tan beri) ;Asya * (2002'den beri) * (2010'den beri) * (1990'dan beri) * (2000'den beri) * (1993'ten beri) * (1996'den beri) * (1995'ten beri) * (1992'den beri) ;Avrupa * (1991'den beri) * (2005'ten beri) * (1957'den beri) * (1989'dan beri) * (1997'den beri) 1997 yılında kardeş şehir olduğunda border|22x20px Çeçen İçkerya Cumhuriyeti'nin kontrolündeydi. * (1991'den beri) * (1990'dan beri) * (1991'den beri) * (1994'ten beri) * (1981'den beri) * (1993'ten beri) * (2002'den beri) * (1999'dan beri) * (2002'den beri) * (1995'ten beri) * (1960'tan beri) * (1997'den beri) * (2001'den beri) * (1998'den beri) Kaynaklar - şehrin resmi websitesi == Ayrıca bakınız == küçükresim|Łazienki Park küçükresim|Devlet Sarayı, Varşova *Polonya'daki şehirler listesi ;Şehir ile ilgili maddeler *Varşova metropol alanı ;Diğer maddeler == Kaynakça == === Dipnot === == Dış bağlantılar == * ; Genel bağlantılar * Miasto Stołeczne – oficjalny serwis stolicy Polski * Official web page of Warsaw includes 360° panoramas of the UNESCO listed region * Interactive city map in Polish * District Police Headquarters – Warsaw II (part of Warsaw Metropolitan Police) * Skyscrapers Diagram of Warsaw * Skyscrapers in Warsaw (pictures, map, future projects, 3d models) * Jews in Warsaw (from Encyclopaedia Judaica 1971) * Warsaw Expat's Guide - information for foreigners/expatriates relocating to and living in Warsaw * Warsaw message board - information and advice for foreigners living in Warsaw * Portal Warszawa City *Portal Warszawa Lokalnie ; Haritalar * Interaktywny plan miasta * Ortofotomapa Warszawy * Komunikacyjna Mapa Aglomeracji Warszawskiej * Archiwalne plany Warszawy i sieci komunikacji miejskiej