Türkiye'deki herbaryumlar listesi

Herbaryumlar, genellikle üniversitelere bağlı fakülte ve enstitüler bünyesinde kurulurlar. Botanik, ekoloji, biyocoğrafya ve iklim bilimi gibi doğa bilimlerinin bir parçası olan bölümlerde oluşturulanlar, daha çok bitkinin genetiğini araştırma, belirli bir coğrafya üzerindeki dağılış ve yayılışını inceleme ve gelecek nesiller adına koruma altına alma amacıyla kullanılırken eczacılık gibi daha çok uygulamaya dayalı bölümlerde ilaç üretim teknikleri ve aşamaları konusunda kaynaklık etmesi için yararlanılır. Türkiye'deki ilk herbaryum; Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi bünyesinde 1933 yılında açılmıştır. Kuruculuğunu Kurt Krause ve Hikmet Birand'ın üstlendiği bu herbaryum, ülkedeki muadilleri arasında en eskisi ve 200 bin parçalık koleksiyonuyla en çok örneğe sahip olanıdır. Bu yüzden Herbarium Turcicum (Türk Herbaryumu) olarak da anılır. Şeker Enstitüsü Herbaryumu, Atatürk Üniversitesi Fen Fakültesi Herbaryumu ve Ege Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Herbaryumu fiili olarak ziyarete ve bilimsel araştırmalarda kullanmaya kapalıdır. Fakat özel olarak oluşturulan internet sitesi sayesinde EÜEF bünyesindeki herbaryuma ait tüm verilere interaktif olarak erişim sağlamak mümkündür. 2018 yılında açılan Altınbaş Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Herbaryumu ise bir vakıf üniversitesi tarafından kurulan ilk herbaryum olma özelliği taşımaktadır. Ayrıca; Anadolu, Ankara, Ege, Marmara, Onsekiz Mart ve Siirt Üniversiteleri ikişer herbaryuma sahipken Hacettepe, İstanbul ve Yüzüncü Yıl Üniversiteleri bünyesinde üçer adet herbaryum bulunmaktadır. 2020 yılı itibarıyla ülkenin 34 farklı ilinde, toplamda 55 adet herbaryum bulunmaktadır. == İsimlendirme ve kısaltma == Bir herbaryum oluşturmak için; ciddi bir araştırma, arşivleme ve muhafaza tekniğine sahip olunması gerekir. Herbaryumlar genellikle üniversitelerin fen ve eczacılık fakülteleri bünyesinde kurulsalar da botanik bahçeleri ya da doğa tarihi müzeleri gibi kurumlar da kendi koleksiyonlarını oluşturabilirler. Fakat yapılan bilimsel çalışmaların ve tutulan kayıtların korunması kadar bunların evrensel bilim camiasıyla paylaşılması da önem arz etmektedir. Bu yüzden; kayıt altına alınan bir bitki örneğinin bilgi etiketi oluşturulur ve saklandığı herbaryumun kısaltması not edilir. Resmi herbaryumların isimleri ve kısaltmaları, 1935 yılından beri faaliyette olan Index Herbariorum adındaki uluslararası bir veri sisteminde kayıt altına alınır. Uluslararası kodlar tayin edilirken genellikle herbaryumun bulunduğu şehrin adı baz alınsa da bağlı olduğu kurumdan gelen teklifler de göz önünde bulundurulur. Herbaryum kısaltmaları daima büyük harfle yazılır, en az bir en çok sekiz harften oluşur ve sonuna nokta konmaz. Bu sistem sayesinde, dünya üzerinde etkin olan bütün herbaryumlar sadece kendilerine ait olan bir tanımlayıcı koda sahip olurlar ve barındırdıkları koleksiyonlar da ortak bir bilgi havuzuna aktarılır. 1952-1974 yılları arasında Uluslararası Bitki Taksonomisi Derneği tarafından idare edilen sistem, bu yıldan beri New York Botanik Bahçesi tarafından işletilmektedir. 2020 yılı itibarıyla dünyanın çeşitli ülkelerinden 3 bin 100 kadar herbaryum ve bunların barındırdıkları toplamda 390 milyondan fazla örnek bu sistemde kayıt altına alınmıştır. == Liste == Adı Örnek sayısı Kodu Bağlı olduğu kurum Bulunduğu il Açılışı Durumu Kırıkkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Herbaryumu 10.000 ADO Kırıkkale Üniversitesi Kırıkkale 2000 Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Herbaryumu 25.000 AEF Ankara Üniversitesi Ankara 1978 Abant İzzet Baysal Üniversitesi Herbaryumu 14.300 AIBU Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolu 1994 Aksaray Üniversitesi Herbaryumu 5.000 AKSU Aksaray Üniversitesi Aksaray 2006 Anadolu Üniversitesi Fen Fakültesi Herbaryumu 19.525 ANES Anadolu Üniversitesi Eskişehir 1994 Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Herbaryumu 200.000 ANK Ankara Üniversitesi Ankara 1933 İç Anadolu Ormancılık Araştırma Enstitüsü Herbaryumu 5.830 ANKO Orman Genel Müdürlüğü Ankara 1959 Artvin Çoruh Üniversitesi Herbaryumu 30.000 ARTH Çoruh Üniversitesi Artvin 2013 Atatürk Üniversitesi Fen Fakültesi Herbaryumu 3.000 ATA Atatürk Üniversitesi Erzurum 1969 Adnan Menderes Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Uygulama ve Araştırma Merkezi 10.120 AYDN Adnan Menderes Üniversitesi Aydın 1998 Ankara İngiliz Arkeoloji Enstitüsü Herbaryumu 6.000 BIA Ankara İngiliz Arkeoloji Enstitüsü Ankara 1970 Uludağ Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Herbaryumu 55.000 BULU Uludağ Üniversitesi Bursa 1984 Çanakkale Botanik Bahçesi Herbaryumu 25.000 CBB Onsekiz Mart Üniversitesi Çanakkale 2015 Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Herbaryumu 5.468 CNH Onsekiz Mart Üniversitesi Çanakkale 1999 Çukurova Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Herbaryumu 2.000 CUEF Çukurova Üniversitesi Adana 2015 Cumhuriyet Üniversitesi Herbaryumu 25.000 CUFH Cumhuriyet Üniversitesi Sivas 1983 Dicle Üniversitesi Herbaryumu 4.804 DUF Dicle Üniversitesi Diyarbakır 1974 Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Herbaryumu 5.400 DUOF Düzce Üniversitesi Düzce 2009 Dumlupınar Üniversitesi Herbaryumu 11.000 DUP Dumlupınar Üniversitesi Kütahya 1992 Trakya Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Herbaryumu 5.790 EDTU Trakya Üniversitesi Edirne 1983 Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Herbaryumu 35.000 EGE Ege Üniversitesi İzmir 1964 Erciyes Üniversitesi Herbaryumu 7.308 ERCH Erciyes Üniversitesi Kayseri 1996 Şeker Enstitüsü Herbaryumu 725 ESK Ankara Şeker Fabrikası Ankara 1956 Anadolu Üniversitesi Herbaryumu 13.983 ESSE Anadolu Üniversitesi Eskişehir 1979 Fırat Üniversitesi Fen Fakültesi Herbaryumu 6.750 FUH Fırat Üniversitesi Elazığ 1987 Gazi Üniversitesi Herbaryumu 30.929 GAZI Gazi Üniversitesi Ankara 1985 Gaziosmanpaşa Üniversitesi Herbaryumu 8.300 GOPU Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tokat Gül Herbaryumu 25.000 GUL Süleyman Demirel Üniversitesi Isparta 2009 Harran Üniversitesi Herbaryumu 7.000 HARRAN Harran Üniversitesi Şanlıurfa 2017 Hacettepe Üniversitesi Biyolojik Çeşitlilik Araştırma ve Uygulama Merkezi Herbaryumu 5.000 HBH Hacettepe Üniversitesi BIOM Ankara 2008 Altınbaş Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Herbaryumu 500 HERA Altınbaş Üniversitesi İstanbul 2018 Hacettepe Üniversitesi Herbaryumu 42.000 HUB Hacettepe Üniversitesi Ankara 1977 Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Herbaryumu 6.000 HUEF Hacettepe Üniversitesi Ankara 1975 İnönü Üniversitesi Herbaryumu 8.000 INU İnönü Üniversitesi Malatya 2008 İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Herbaryumu 90.000 ISTE İstanbul Üniversitesi İstanbul 1956 İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Herbaryumu 40.000 ISTF İstanbul Üniversitesi İstanbul 1956 İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Herbaryumu 41.500 ISTO İstanbul Üniversitesi İstanbul 1956 Aegean Agricultural Research Institute Herbaryumu 21.500 IZ Ege Tarımsal Araştırmalar Enstitüsü İzmir 1964 Ege Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Herbaryumu 6.051 IZEF Ege Üniversitesi İzmir 1990 Karadeniz Teknik Üniversitesi Herbaryumu 23.240 KATO Karadeniz Teknik Üniversitesi Trabzon 1973 Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Herbaryumu 24.000 KNYA Selçuk Üniversitesi Konya 1975 Marmara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Herbaryumu 16.575 MARE Marmara Üniversitesi İstanbul 1985 Mersin Üniversitesi Herbaryumu 7.810 MERA Mersin Üniversitesi Mersin 1996 Bitki Sağlığı Kliniği Uygulama ve Araştırma Merkezi Herbaryumu 250 MKUBK Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Hatay 2020 Marmara Üniversitesi Herbaryumu 19.984 MUFE Marmara Üniversitesi İstanbul 1984 Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Herbaryumu 6.000 NAKU Namık Kemal Üniversitesi Tekirdağ 2012 Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Herbaryumu 8.500 NGBB Ali Nihat Gökyiğit Vakfı İstanbul 2010 Ondokuz Mayıs Üniversitesi Herbaryumu 7.500 OMUB Ondokuz Mayıs Üniversitesi Samsun 1985 Pamukkale Üniversitesi Herbaryumu 5.000 PAMUH Pamukkale Üniversitesi Denizli 2008 Siirt Üniversitesi Herbaryumu 2.000 SIIRT Siirt Üniversitesi Siirt 2015 Siirt Üniversitesi Flora ve Fauna Merkezi Herbaryumu 2.000 SUFAF Siirt Üniversitesi Siirt 2015 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Herbaryumu 23.500 VANF Yüzüncü Yıl Üniversitesi Van 1982 Van Gölü Havzası Sanal Herbaryumu 22.996 VHLV Yüzüncü Yıl Üniversitesi Van 1982 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Herbaryumu 1.200 VPH Yüzüncü Yıl Üniversitesi Van 2015 Bülent Ecevit Üniversitesi Bryofit Herbaryumu 10.500 ZNG Bülent Ecevit Üniversitesi Zonguldak 2009 == Notlar == == Harita == alt=|orta|çerçevesiz|1000x1000pik == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Uluslararası Herbaryum İndeksi - Index Herbarium Kategori:Türkiye listeleri Kategori:Biyoloji listeleri Kategori:Doğa listeleri Herbaryum