Mobil işletim sistemi

Mobil işletim sistemi; akıllı telefon, tablet gibi mobil elektronik aygıtlarda kullanılan sistemlerdir. ==Zaman çizelgesi== Mobil işletim sistemi, cep telefonları ve akıllı telefonların gelişiminde bir dönüm noktasıdır. * 1973–1993 cep telefonları, işlem kontrolünde gömülü sistemler kullandı. * 1994 İlk akıllı telefon IBM Simon, dokunmatik ekran, e-posta ve PDA özelliklerine sahip. * 1996 Palm Pilot 1000 cep bilgisayarı, Palm OS mobil işletim sistemi ile tanıtıldı. * 1996 İlk Windows CE taşınabilir bilgilsayar cihazları tanıtıldı. * 1999 Nokia S40 işletim sistemi resmi olarak Nokia 7110 ile birlikte tanıtıldı. * 2000 Symbian, Ericsson R380 lansmanı ile birlikte akıllı telefonlardaki ilk modern mobil işletim sistemi oldu. * 2001 Kyocera 6035, Palm OS ile çalışan ilk akıllı telefon. * 2002 Microsoft'un ilk Windows CE (Pocket PC) akıllı telefonları tanıtıldı. * 2002 BlackBerry ilk akıllı telefonunu yayınladı. * 2005 Nokia ilk internet tableti N770'deki Maemo işletim sistemini tanıttı. * 2007 Apple iPhone, iOS ile birlikte "cep telefonu" ve "internet aygıtı" iPhone olarak tanıtıldı * 2007 Open Handset Alliance (OHA) Google, HTC, Sony, Dell, Intel, Motorola, Samsung, LG tarafından oluşturuldu. * 2008 OHA tarafından ilk Android (Linux Kernel merkezli) işletim sistemli telefon HTC Dream (T-Mobile G1) yayınlandı. * 2009 Palm, Palm Pre ile birlikte webOS'u tanıttı. 2012'ye kadar webOS cihazları satılmadı. * 2009 Samsung, Samsung S8500 ile birlikte Bada OS'u tanıttı. * 2010 Windows Mobile işletim sistemi ile uyumlu olmayan yeni nesil Windows Phone işletim sistemli telefonlar yayınlandı. * 2010 Xiaomi Inc, Google'ın Android Open Source Project(AOSP) merkezli MIUI işletim sistemini yayınladı. * 2011 İlk Maemo ve Moblin birleşimli mobil Linux olan MeeGo, Nokia N9 ile birlikte Nokia, Intel ve Linux Foundation iş birliğiyle tanıtıldı. * 2011 Eylül 2011'de Samsung, Intel ve Linux Foundation, Bada ve MeeGo'daki çalışmalarını Tizen'e kaydırdığını duyurdu. * 2011 Ekim 2011'de MeeGo'dan türetilmiş, ultra-taşınabilir Linux + HTML5/QML/JavaScript birleşimi olan Mer projesi duyuruldu. * 2012 Temmuz 2012'de Mozilla, "Boot to Gecko" olarak bilinen, şu anki Firefox OS'u duyurdu. * 2013 Canonical, akıllı telefonlar için tasarlanmış Linux dağıtımı Ubuntu Touch'u duyurdu. İşletim sistemi Android Linux Kernel'ı üzerine kuruludur. * 2013 BlackBerry akıllı telefonlar için yeni işletim sistemi BlackBerry 10'u tanıttı. * 2013 Google Android KitKat 4.4'ü tanıttı. * 2014 Microsoft, Şubat 2014'te Windows Phone 8.1'i tanıttı. * 2014 Xiaomi, Ağustos 2014'te MIUI v6 işletim sistemini tanıttı. * 2014 Apple, Eylül 2014'te iOS 8'i tanıttı. * 2014 BlackBerry, Eylül 2014'te Amazon Appstore ile entegre BlackBerry 10.3'ü tanıttı. * 2014 Google, Kasım 2015'te Android 5.0'ı (Lollipop) tanıttı. * 2015 Google, Şubat 2015'te Android 5.1'i (Lollipop) tanıttı. * 2015 Apple, Eylül 2015'te iOS 9'u tanıttı. * 2015 Google, Eylül 2015'te Android 6.0'ı (Marshmallow) tanıttı. * 2016 Apple, Haziran 2016'da iOS 10'u tanıttı. * 2016 Google, Ağustos 2016'da Android 7.x'i (Nougat) tanıttı == Başlıca mobil işletim sistemleri == === Android === küçükresim|Google Android * 1.0 : (API Level 1) * 1.1 – Alpha : (API Level 2) * 1.2 – Beta * 1.5 – Cupcake : (API Level 3) * 1.6 – Donut : (API Level 4) * 2.0 – Eclair : (API Level 5) * 2.0.1 – Eclair : (API Level 6) * 2.1 – Eclair : (API Level 7) * 2.2.x – Frozen Yogurt ("Froyo") : (API Level 8) * 2.3 – Ginger Bread (Minor UI Tweak): (API Level 9) * 2.3.3 – Ginger Bread: (API Level 10) * 3.0 – Honeycomb (Major UI revamp): (API Level 11) * 3.1 – Honeycomb: (API Level 12) * 3.2 – Honeycomb: (API Level 13) * 4.0 – Ice Cream Sandwich (Minor UI Tweak): (API Level 14) * 4.0.3 – Ice Cream Sandwich: (API Level 15) * 4.1 – Jelly Bean: (API Level 16) * 4.2 – Jelly Bean: (API Level 17) * 4.3 – Jelly Bean: (API Level 18) * 4.4.4 – KitKat: (API Level 19) * 5.0, 5.0.1, 5.0.2 – Lollipop (Major UI revamp) : (API Level 21) * 5.1, 5.1.1 – Lollipop : (API Level 22) * 6.0 & 6.0.1 – Marshmallow: (API Level 23) * 7.0 – Nougat: (API Level 24) *7.1.1 – Nougat: (API Level 25) *8.0 – Oreo: (API Level 26) *8.1 – Oreo: (API Level 27) *9.0 – Pie: (API Level 28) *10 *(API level 29) === iOS === * iPhone OS 1.x * iPhone OS 2.x * iPhone OS 3.x * iOS 4.x * iOS 5.x * iOS 6.x * iOS 7.x (Major UI revamp) * iOS 8.x * iOS 9.x * iOS 10.x *iOS 11.x *iOS 12.x *iOS 13.x *iOS 14.x *iOS 15.x *iOS 16.x === Windows Phone === * Windows Phone 7 * Windows Phone 7.5 * Windows Phone 7.8 * Windows Phone 8 * Windows Phone 8.1 * Windows 10 Mobile === BlackBerry OS === * BlackBerry 10.0 * BlackBerry 10.1 * BlackBerry 10.2 * BlackBerry 10.3 (Major UI revamp) * BlackBerry 10.4 (Developing, expected to release by 2016) == Pazar payı == 2015'te 1 milyar akıllı telefon olan Dünyada MOS pazar payının % 80.7'si Android'e, % 17.7'si iOS'a, % 1.1'i Windows Phone'a, % 0.2'si ise BlackBerry OS'a aittir. 600px 600px Gartner: World-wide smartphone sales (thousands of units) Quarter Windows Mobile2010 Q4 contains insignificant part of Windows Phone devices RIM Symbiannot including low cost devices iOS Androidincluding low cost devices Bada Windows Phone2011 Q2 and the more contains insignificant part of Windows Mobile devices Other Total Smartphones Total Phones 2015 Q4 \- 906.9 - 71,526 325,394 - 4,395 887.3 403,109.4 n/a 2015 Q3 \- 977 - 46,062 298,797 - 5,874 1,133.6 352,844 477,898.8 2015 Q2 \- 1,153 - 48,086 271,010 - 8,198 1,229 329,676.4 445,758.8 2015 Q1 \- 1,325 - 60,177 265,012 - 8,271 1,268 336,054 460,261 2014 Q4 \- 1,734 - 74,832 279,058 - 10,425 1,286.9 367,334.4 n/a 2014 Q3 \- 2,420 - 38,187 254,354 - 9,033 1,310.2 305,384 461,064 2014 Q2 \- 2,044 - 35,345 243,484 - 8,095 2,044 290,384.4 444,190.4 2014 Q1 \- 1,714 - 43,062 227,549 - 7,580 1,371 281,637 448,966 2013 Q4 \- 1,807 - 50,224 219,613 - 8,534 1,994 282,171 490,342 2013 Q3 \- 4,401 458 30,330 205,023 633 8,912 475 250,232 455,642 2013 Q2 \- 6,180 631 31,900 177,898 838 7,408 472 225,326 435,158 2013 Q1 \- 6,219 1,349 38,332 156,186 1,371 5,989 600 210,046 425,822 2012 Q4 \- 7,333 2,569 43,457 144,720 2,684 6,186 713 207,662 472,076 2012 Q3 \- 8,947 4,405 23,550 122,480 5,055 4,058 684 169,179 427,730 2012 Q2 \- 7,991 9,072 28,935 98,529 4,209 4,087 863 153,686 419,008 2012 Q1 \- 9,939 12,467 33,121 81,067 3,842 2,713 1,243 144,392 419,108 2011 Q4 \- 13,185 17,458 35,456 75,906 3,111 2,759 1,167 149,042 476,555 2011 Q3 \- 12,701 19,500 17,295 60,490 2,479 1,702 1,018 115,185 440,502 2011 Q2 \- 12,652 23,853 19,629 46,776 2,056 1,724 1,051 107,740 428,661 2011 Q1 982 13,004 27,599 16,883 36,350 1,862 1,600 1,495 99,775 427,846 2010 Q4 3,419 14,762 32,642 16,011 30,801 2,027 0 1,488 101,150 452,037 2010 Q3 2,204 12,508 29,480 13,484 20,544 921 - 1,991 81,133 417,086 2010 Q2 3,059 11,629 25,387 8,743 10,653 577 - 2,011 62,058 367,987 2010 Q1 3,696 10,753 24,068 8,360 5,227 - - 2,403 54,506 359,605 2009 Q4 4,203 10,508 23,857 8,676 4,043 - - 2,517 53,804 347,103 2009 Q3 3,260 8,523 18,315 7,040 1,425 - - 2,531 41,093 308,895 2009 Q2 3,830 7,782 20,881 5,325 756 - - 2,398 40,972 286,122 2009 Q1 3,739 7,534 17,825 3,848 575 - - 2,986 36,507 269,120 2008 Q4 4,714 7,443 17,949 4,079 639 - - 3,319 38,143 314,708 2008 Q3 4,053 5,800 18,179 4,720 0 - - 3,763 36,515 308,532 2008 Q2 3,874 5,594 18,405 893 - - - 3,456 32,221 304,722 2008 Q1 3,858 4,312 18,400 1,726 - - - 4,113 32,408 294,283 2007 Q4 4,374 4,025 22,903 1,928 - - - 3,536 36,766 330,055 2007 Q3 4,180 3,192 20,664 1,104 - - - 3,612 32,752 291,142 2007 Q2 3,212 2,471 18,273 270 - - - 3,628 27,855 272,604 2007 Q1 2,931 2,080 15,844 - - - - 4,087 24,943 259,039 Gartner: World-wide smartphone sales (% of smartphones / % of all phones) Year Windows Mobile RIM Symbian iOS Android Bada Windows Phone Other Smartphones Total Smartphones 2015 H1 - %0,37 / %0,27 - %16,26 / %11,95 %80,52 / %59,16 - %2,47 / %1,82 %0,38 / %0,28 %100,0 / %73,48 2014 \- %0,6 / %0,4 - %15,4 / %10,2 %80,7 / %53,4 - %2,8 / %1,9 %0,5 / %0,3 %100,0 / %66,2 2013 \- %1,9 / %1,0 - %15,6 / %8,3 %78,4 / %42,0 - %3,2 / %1,7 %0,9 / %0,5 %100,0 / %57,6 2012 \- %5,0 / %2,0 - %19,1 / %7,4 %66,4 / %25,9 - %2,5 / %1,0 %6,9 / %2,7 %100,0 / %38,9 2011 colspan="9" 2010 \- %16,0 / %3,0 %37,6 / %7,0 %15,7 / %2,9 %22,7 / %4,2 - %4,2 / %0,8 %3,8 / %0,7 %100,0 / %18,6 2009 %8,7 / %1,2 %19,9 / %2,8 %46,9 / %6,7 %14,4 / %2,1 %3,9 / %0,6 - - %6,1 / %0,9 %100,0 / %14,2 2008 %11,8 / %1,3 %16,6 / %1,9 %52,4 / %6,0 %8,2 / %0,9 %0,5 / %0,1 - - %10,5 / %1,2 %100,0 / %11,4 2007 %12,0 / %1,3 %9,6 / %1,0 %63,5 / %6,7 %2,7 / %0,3 - - - %12,1 / %1,3 %100,0 / %10,6 900px|küçükresim|orta|See table below for source data IDC: World-wide smartphone shipments (millions of units; % of smartphones) Quarter Android Android iOS iOS Symbian Symbian BlackBerry OS BlackBerry Linuxincluding Bada OS Linux Windows Phone Windows Phone Other Other Total 2015 Q2 282.76 %82,80 47.3 %13,9 - %0,00 1.02 %0,30 - %0,00 8.8 %2,60 1.37 %0,40 341.5 2015 Q1 260.8 %78,00 61.2 %18,30 - %0,00 1.00 %0,30 - %0,00 9.03 %2,70 2.34 %0,70 334.4 2014 Q4 289.1 %76,58 74.5 %19,74 - %0,00 1.40 %0,37 - %0,00 10.70 %2,83 1.80 %0,48 377.5 2014 Q3 283.0 %84,48 39.2 %11,70 - %0,00 1.68 %0,50 - %0,00 9.72 %2,90 2.00 %0,60 335.0 2014 Q2 255.3 %84,73 35.2 %11,68 - %0,00 1.5 %0,50 - %0,00 7.4 %2,46 1.9 %0,63 301.3 2014 Q1 234.1 %81,20 43.8 %15,20 - %0,00 1.4 %0,50 - %0,00 7.2 %2,50 2.0 %0,70 288.3 2013 Q4 226.1 %78,07 51.0 %17,61 - %0,00 1.7 %0,59 - %0,00 8.8 %3,04 2.0 %0,69 289.6 2013 Q3 211.6 %81,04 33.8 %12,95 - %0,00 4.5 %1,72 - %0,00 9.5 %3,64 1.7 %0,65 261.1 2013 Q2 187.4 %79,27 31.2 %13,20 0.5 %0,21 6.8 %2,88 1.8 %0,76 8.7 %3,68 0.0 %0,00 236.4 2013 Q1 162.1 %74,98 37.4 %17,30 1.2 %0,56 6.3 %2,91 2.1 %0,97 7.0 %3,24 0.1 %0,05 216.2 2012 Q4 159.8 %70,15 47.8 %20,98 2.7 %1,19 7.4 %3,25 3.8 %1,67 6.0 %2,63 0.3 %0,13 227.8 2012 Q3 136.0 %75,10 26.9 %14,85 4.1 %2,26 7.7 %4,25 2.8 %1,55 3.6 %1,99 0.0 %0,00 181.1 2012 Q2 104.8 %68,05 26.0 %16,88 6.8 %4,42 7.4 %4,81 3.5 %2,27 5.4 %3,51 0.1 %0,06 154.0 2012 Q1Android- and iOS-Powered Smartphones Expand Their Share of the Market in the First Quarter, According to IDC \u2013 prUS23503312 . Idc.com (2012-05-24). Retrieved on 2012-07-03. 89.9 %59,03 35.1 %23,05 10.4 %6,83 9.7 %6,37 3.5 %2,30 3.3 %2,17 0.4 %0,26 152.3 2011 Q4 83.4 %52,85 36.3 %23,00 18.3 %11,60 12.8 %8,11 3.8 %2,41 2.4 %1,52 0.8 %0,51 157.8 2011 Q3 67.7 %57,32 16.3 %13,80 17.3 %14,65 11.3 %9,57 3.9 %3,30 1.4 %1,19 0.1 %0,08 118.1 2011 Q2 50.8 %46,86 20.4 %18,82 18.3 %16,88 12.5 %11,53 3.3 %3,04 2.5 %2,31 0.6 %0,55 108.4 2011 Q1 36.7 %36,12 18.6 %18,31 26.4 %25,98 13.8 %13,58 3.2 %3,15 2.6 %2,56 0.3 %0,30 101.6 == Kaynakça ==