Radikal Sol Koalisyon

Radikal Sol Koalisyon - İlerici İttifak (), kısaltılmış adıyla SYRİZA (), Yunanistan'da kurulmuş sosyalist bir partidir. Çok farklı çevrelerden ılımlı veya uç çeşitli sol hareketlerin Synaspismos hareketi önderliğinde birleşmesiyle oluşmuştur. ==Geçmişi== ===Oluşumu=== SYRİZA 2004 seçimlerinden önce resmen kurulmuş olduğu halde kuruluş kökeni Solun Birliği ve Ortak Hareketi için Dialog Alanı (Yunanca: Χώρος Διαλόγου για την Ενότητα και Κοινή Δράση της Αριστεράς) hareketine dayandırılabilir. Bu hareket, farklı ideolojileri ve tarihsel gelişimleri de olsa 1990'ların sonunda Yunanistan'da önem kazanmış birtakım konularda ortak tavır ortaya koyan birtakım Yunan solu hareket örgütlerinin birleşmesiyle ortaya çıktı. Bunlardan bazıları Kosova Savaşı, özelleştirmeler, bireysel ve toplumsal haklardır Yunanistan, SYRİZA göçmen ve eşcinsellere haklar vadediyor. Il grande colibrì, 2012-06-14. Hareket, katılan kesimlere çeşitli konularda ortak hareket etme kolaylığı sağladı: *Maaş ve sosyal güvenlik sistemlerindeki neoliberal törpüleme ve reformlara karşı. *Yeni Terörle Mücadele Yasası'na karşı. *Yunanistan'ın Cenova'daki 27. G8 zirvesine katılımına karşı.Ayrışmayı aşmak ,Georges Mitralias makalesi, June 2001 Bu hareket, siyasi bir oluşum olmaktan ziyade katılımcı parti ve örgütleri birleştirme çabasıydı. Bu birleşim, 2002 yerel seçimlerinde bazı seçim ortaklıklarına gidilmesini sağladı ve bunların en başarılısı da, Manolis Glezos'un liderliğinde, Atina-Pire'deki işbirliğiydi. Hareket, ayrıca Avrupa Sosyal Forumu'nda Yunan Sosyal Forumu'nun oluşmasını sağladı. == 2004 genel seçimi == SYRİZA tam anlamıyla bu seçimlerde doğdu. Önceden hareketin içinde yer almış pek çok örgüt seçim ortaklığı arayışına girdi.Synaspismos basın toplantısı , 17 Aralık 2003 Bu da Ocak 2004'te Radikal Sol Koalisyonu'nun kurulmasını sağladı.15/01/2004 makale BBC'nin Yunanca bölümünden alınmıştır. 2004'te Radikal Sol Koalisyonu'nu oluşturan partiler şunlardı: *Synaspismos (SYN) *Komünist Ekolojik Sol Yenilenme (AKOA) *Uluslararası İşçilerin Solu (DEA) *Aksiyon Solu'nda Birleşme Hareketi (KEDA) (Yunan Komünist Partisi'nden koptu.) *Aktif Yurttaşlar (Manolis Glezos'un hareketi) *Diğer bağımsız sol topluluk ve aydınlar Yunanistan Komünist Örgütü (KOE) ise koalisyona katılmama kararı aldı.KOE basın toplantısı , Şubat 2004 Seçimde koalisyon 241.539 oy (toplam oyların %3,3'ü) aldı ve parlamentoya altı üye gönderdi. Bütün üyelerin koalisyonun en büyük partisi Synaspismos'tan olması ise parti içinde tartışmaları körükledi. === Kriz ve yeniden doğuş === küçükresim|sol|150px|Alekos Alavanos 2004 seçimlerinden sonra daha küçük partiler Synaspismos'u anlaşmalarına uymamakla suçladı ve onların bir üyelerinin istifa etmesini ve onun yerine AKOA'dan Yannis Banias'ın vekil seçilmesini istedi.28/09/2004 makale gazete Epohi Koalisyon içinde tansiyon yükseldi ve Uluslararası İşçilerin Solu'nun bölünmesiyle ve Kokkino'nun kurulmasıyla sonuçlandı; ancak bu partiler koalisyondan ayrılmadılar. Seçimden üç ay sonra Synaspismos, 2004 Avrupa Parlamentosu seçimleri için koalisyondan bağımsız yarışmaya karar verdi ve bazı küçük koalisyon partileri feminist Farklı bir Avrupa için Kadınlar (Yunanca: Γυναίκες για μια Άλλη Ευρώπη) hareketini desteklediler.23/05/2004 makalesi Epohi gazetesi Bu değişim, Koalisyon'un koyu savunucusu Alekos Alevanos'un Synaspismos başkanı seçilmesi Alavanos'un kurultay konuşması kurultayda ve eski başkan Nikos Konstantopulos'un istifasıyla hız kazandı. Koalisyon, Avrupa Sosyal Forumu'nu 2006 Mayısı'nda Atina'da başarıyla toplayarak ve 2006 yerel seçimlerinde Atina ve Pire'de iyi sonuçlar alarak daha da güçlendi. 30 yaşındaki Aleksis Çipras, Atina'dan aday gösterildi ve bu durumu Alavanos, Synaspismos'un "genç nesle açılması" diye niteledi. === 2007 genel seçimleri === Radikal Sol Koalisyon, 16 Eylül 2007 seçimlerinde büyük bir sürpriz yaptı ve oylarını 120.000 arttırarak tüm oyların %5.04'ünü aldı. Anketler de buna yakın sonuçlar gösteriyor ve %4-5 arasında bir sonuç çıkabileceğine işaret ediyordu.İngilizce Wikipedia girdisi Seçimden önce, 22 Haziran'da, partiler ortak bir bildirge yayınladılar. İmzalanan "Radikal Sol Koalisyon Bildirgesi", Koalisyon'un yarışacağı ortak sahayı ve de siyasi ittifakın temelini özetliyordu.Full text Bildirge'nin tümü 2007'deki Koalisyon 2004'ünkinden de büyük oldu. 20 Haziran 2007'de Yunanistan Komünist Örgütü (KOE) Koalisyon'a katılacağını açıkladı. 21 Ağustos'ta çevreci Ekolojik Müdahale (Yunanca: Οικολογική Παρέμβαση) de katılma kararı aldı ve 22 Ağustos'ta, Demokratik Sosyal Hareket (DİKKİ) de katılacağını açıkladı. 2 Eylül'de Kasasyon Mahkemesi (Areios Pagos), DİKKİ'nin iç prosedürlere uymadığına hükmetti ve adını seçimlerde yazmama kararı aldı. SYRİZA ve DİKKİ ise mahkemenin özgür seçimlere müdahale ettiğini iddia ederek kararı sert bir biçimde eleştirdi. == Son gelişmeler == küçükresim|6 parti lideri 2009 seçimleri öncesinde beraber televizyon tartışmasına katıldı. Aleksis Çipras (SİRİZA lideri) ortada. 27 Kasım 2007'de Alavanos, başkanlığa kişisel nedenlerden ötürü yeniden başvurmayacağını açıkladı. 5\. Parti Kongresi'nde Synaspismos, 33 yaşındaki Atina yerel yöneticisi Aleksis Çipras'ı 10 Şubat 2008'de parti başkanı seçti. Alavanos ise SYRİZA'nın meclisteki lideri olma sıfatını Çipras'ın o dönem milletvekili olmamasından ötürü sürdürdü. Çipras, Yunan seçmeni arasında ün kazandı ve anketlerde SYRİZA'nın oyunu %18'e kadar çıkardı.Governing New Democrats Still Lead in Greece , Angus Reid makalesi. Haziran 2008'in sonunda Xekinima, Koalisyon'a katılacağını bildirdi. Avrupa Parlamentosu seçimleri sırasında ise SYRİZA oyları %4,7'ye kadar düştü ve sadece Nikos Hountis parlamentoya seçilebildi. Bu durum iç çekişmeye yol açtı ve Synaspismos başkanı Alekos Alavanos'un Yunan Parlementosu'ndan önce istifa etmesi, ardından istifasını geri çekmesiyle sonuçlandı. Ekim 2009'daki Yunan genel seçimlerinde SYRİZA %4,6 oy aldı (2007'den ufak bir düşüş) ve 13 vekil gönderdi. Bunlardan biri SYRİZA'nın meclis lideri olacak Çipras'tı. Haziran 2010'da Ananeotiki ("Yenilenmiş Kanat") isimli radikal sosyal demokrat kanadı Synapsismos'tan ve SYRİZA'dan ayrıldı. Bu ise SYRİZA'nın vekil sayısını dokuza düşürdü. Ayrılan 4 vekil Demokratik Sol'u kurdu. Lukas Papadimos önderliğindeki koalisyon hükûmetine duyulan tepki sonucu (Kasım, 2011) SYRİZA kitlesel destek kazandı ve Yunanistan Komünist Partisi ve Demokratik Sol gibi anketlerde oyunu arttırdı. Mayıs 2012 seçimlerinden önce desteği %10-12 bandına çıktı.İngilizce Wikipedia,Greek legislative election, 2012 PASOK'tan kopan Üniter Hareket de martta Koalisyon'a katılmıştı. Mayıs 2012 seçimlerinde parti, Yunan Parlementosu'ndaki sandalye sayısını dört katına çıkararak ikinci büyük parti oldu. Seçimden sonra Çipras, Yunan cumhurbaşkanı tarafından hükûmeti kurması için davet edildi; ancak meclisteki sayı yetersizliğinden ötürü sol bir hükûmet kuramadı. Bunun üzerine Çipras başkanın kemer sıkma taraftarı partilerle bir koalisyon hükûmeti kurulması teklifini reddetti. SYRİZA, Avrupa Birliği tarafından külfeti özellikle emekçiler üzerine yıkılan krizi önleyici tasarruf tedbirlerinin kaldırılması taraftarı bir partiydi. Yunanistan siyasetinin tüm dengeleri bu sonuçla değişti ve AB destekçisi partiler hükûmet kuracak çoğunluğu sağlayamadı. Böylece tüm Avrupa ve dünya ekonomisini yakından ilgilendiren "tasarruf tedbirleri" uygulamaları büyük bir çıkmaza girdi, ülkede işleyebilecek bir hükûmet kurulamadığı için seçimlerin yenilenmesi kararı alındı. Haziran seçimlerinde SYRİZA, birinci olan partiye verilen 50 ekstra sandalyeyi alabilmek için tekrar aday oldu ve bu sefer bir sol koalisyon değil, tek bir parti olarak yarıştı. SYRİZA, 17 Haziran 2012 günü yapılan seçimlerde Yeni Demokrasi Partisi'nin hemen gerisinde %26 oy oranıyla ikinci parti oldu ve 71 milletvekili çıkardı. 26 Ocak 2015 Yunanistan genel seçimlerinde %36,29 oy oranıyla birinci parti olup 149 milletvekili çıkardı. Fakat tek başına iktidarı 2 milletvekiliyle kaybetti. 2014 yılında yapılan Avrupa Parlamentosu seçimlerinde ise SYRİZA'dan aday gösterilen Konstantina Kouneva seçilerek Avrupa Parlamentosu milletvekili oldu. ===2023 seçimleri=== Resmi muhalefet olarak dört yıllık tam bir görev süresinin ardından ve anketlerin Syriza ile ND arasında %6-7 gibi küçük bir fark olduğunu göstermesine rağmen, Syriza Mayıs seçimlerini %20,7'lik geniş bir farkla kaybederek ikinci sırayı korudu, ülkeyi ikinci bir erken seçime götürmek için geçici bir hükümet kuruldu. Haziran seçimlerinde Syriza, Mayıs sonuçlarının ardından oyları %2,24 altında, % 17,83'e geriledi ve düşük katılımın gölgelediği bir seçimde ND oylarının yalnızca %0,23 kaybetti. Syriza ikinci sırayı ve resmi muhalefet statüsünü korusa da, Çipras seçimden 4 gün sonra partide yer almaya devam edeceğini belirterek parti liderliğinden istifa etti. == İdeoloji == SYRİZA'nın kurucusu demokratik sosyalist bir parti olan Synaspismos’tur. Bunun dışında SYRİZA'nın içerisinde sosyal demokrasi, ekolojik sosyalizm ve Marksizm-Leninizm başta olmak üzere diğer sol ideolojileri benimseyen birçok grup ve üye bulunmaktadır. Koalisyon, söylem olarak sol popülizme de yakınlık göstermektedir. Düzen karşıtı olarak nitelendirilmekle birlikte, SYRİZA temel amacını sol görüşlerini terk etmeden geniş bir ilerici cephe haline gelmek olarak açıklamıştır. === Avrupa Birliği pozisyonu === SYRİZA, içerisinde düşük derecede Avrupa şüpheciliğini benimseyen gruplar olmakla birlikte, genel olarak Yunanistan'ın Avrupa Birliği'nde yer almasını desteklemekte ve Pro-Avrupacı bir tutum sergilemektedir. Avrupa Parlementosu'nda başkan yardımcılığı yapan ve aynı zamanda bir SYRİZA üyesi olan Dimitrios Papadimoulis, konu hakkında “Yunanistan’ın Avrupa Birliği ve euro bölgesinin saygın bir üyesi olması gerektiğini” söylemiştir. Aleksis Tsipras ise "herhangi bir Avrupa şüpheciliğini desteklemediklerini" açıklamıştır. Koalisyon, Avrupa Solu Partisi'nin bir üyesidir. == Katılan partiler == küçükresim|sağ|250px|2007'de Koalisyon tarafları gösterisi. Synaspismos, AKOA, DIKKI ve Kokkino ile Koalisyon bayrakları görülebilir. Bazı eklentilerle birlikte Koalisyon üyeleri şimdilik aşağıdaki gibidir:List of participants, Koalisyon sitesi * Aktif Yurttaşlar (Ενεργοί Πολίτες): demokratik sosyalizm, vatanseverlik * Antikapitalist Siyasi Grup (ΑΠΟ): Troçkizm, komünizm * Yunanistan Komünist Örgütü (KOE): Maoizm, komünizm * Demokratik Sosyal Hareket (DIKKI): sol milliyetçilik, sosyalizm, Avrupa şüpheciliği * Yunanistan Ekososyalistleri: eko-sosyalizm, sol ekoloji * Uluslararası İşçilerin Solu (DEA): Troçkizm, devrimci sosyalizm, komünizm, * Aksiyon Solu'nda Birleşme Hareketi (KEDA): komünizm * Radikal Sol Grup Roza * Radikaller (Ριζοσπάστες): demokratik sosyalizm, vatanseverlik * Kızıl (Κόκκινο): Troçkizm, komünizm * Komünist Ekolojik Sol Yenılenme (AKOA): Avrupa komünizmi, demokratik sosyalizm, çevrecilik * Synaspismós (SYN): Avrupa komünizmi, demokratik sosyalizm, eko- sosyalizm, çevrecilik, feminizm * Üniter Hareket: demokratik sosyalizm, sosyal demokrasi * Diğer bağımsız sol aydınlar == Seçim sonuçları == === Yunan Parlamentosu === Seçim Yunan Parlamentosu Sıra Hükûmet! rowspan="2"| Lider Oy % ± Sandalye +/- 2004 241.539 %3,3 0,1 ±0 #4 Nikos Konstantopulos 2007 361.211 %5 1,7 8 #4 Alekos Alavanos 2009 315.627 %4,6 0,4 1 #5 Aleksis Çipras 05/2012 1.061.265 %16,8 12,2 39 #2 Aleksis Çipras 06/2012 1.655.022 %26,9 10,1 19 #2 Aleksis Çipras 01/2015 2.246.064 %36,3 8,5 78 #1 Aleksis Çipras 09/2015 1.925.904 %35,5 0,8 4 #1 Aleksis Çipras 2019 1.781.174 %31,5 4 59 #2 Aleksis Çipras === Avrupa Parlamentosu === Avrupa Parlamentosu Seçim Oy % ± Sandalye +/- Sıra Lider 2009 240.898 %4,7 0,5 ±0 #5 Aleksis Çipras 2014 1.518.608 %26,6 21,9 5 #1 Aleksis Çipras 2019 1.204.083 %23,8 2,8 ±0 #2 Aleksis Çipras ==Kaynakça== Kategori:2004'te kurulan oluşumlar Kategori:2012'de kurulan siyasi partiler