Menemen

Menemen, Türkiye'nin İzmir ilinin bir ilçesidir. İlçenin kuzeyinde Aliağa ve Foça, güneyinde Çiğli, Karşıyaka ve Bornova ilçeleri, doğusunda Manisa ili, batısında İzmir Körfezi bulunmaktadır. Nüfusu 2022 yılı itibarıyla 200.904 kişidir. Menemen yemeği, çileği, testileri ve diğer çömlekçilik ürünleri ile ünlüdür. Cumhuriyet tarihinin en önemli olaylarından biri olan ve laik devlet düzenine karşı çıkan Menemen İsyanı burada yaşanmıştır. == Tarihçe == 16 Haziran 1919 günü, işgal esnasında halka itidal telkin etmiş bulunan Menemen Kaymakamı Kemal Bey ve maiyetindeki 6 jandarma şehit edilmiştir. 17 Haziran 1919 günü Bergama baskınında hezimete uğrayarak dönmüş bulunan Yunan birliklerinin Menemen'de gerçekleştirdikleri, muhtemelen 1000'e yakın kişinin bir gün içinde öldürüldüğü katliam Ege Bölgesi'de işgal döneminin en kara sayfalarından birini oluşturmuştur.Celâl Bayar hatıralarında (Ben de yazdım ) Menemen'de yaşanan zor günler yöre tüccarından Çerkes Sefer Efendi'nin ağzından şu şekilde aktarır: Çarşı kahvesinde eşraftan birkaç kişi oturuyorduk. Öğleye doğru Rum mahallesinden silah sesleri gelmeye, herkes dükkânlarını kapayıp evlere doğru koşmaya başladı. Ben de derhal kendimi evime attım. Şehrin üzerine mermi yağıyordu. Saat yarımda başlayan bu ateş öğleden sonra dörde kadar sürdü. Ne olup bittiğini anlamak üzere kendimi dışarıya attım. Sokağa adımımı atar atmaz önümde üç kadının cansız yattığını gördüm. Bir iki adım ilerledim. Bir yanda on yaşında bir erkek çocuk yatıyordu. Biraz daha ilerledim. Dizinden vurulmuş bir kız çocuğu kapı önünde yuvarlanmış, korkudan rengi uçmuş, imdat bekliyordu. Artık daha ileriye gitmeye cesaret edemedim. Komşum İshak Efendi de evinin önünde öldürülmüştü. Tekrar eve döndüm. Bir süre sonra kasaba yakınındaki çiftlik bahçemde çalışan hizmetçim Todori geldi, ağlayarak yardımcısı Ahmet'in öldürüldüğünü, sığırların da Yunanlar tarafından alındığını anlattı. 18 Haziran Çarşamba gününe kadar evimden çıkmadım. O gün asayiş sağlandı. İzmir'den İngiliz ve Fransız mümessilleri geldi dediler. Biraz cesaret alarak çıktım. Mahallemizin İslam mezarlığı yönünde arabalarla Türk ölülerinin götürülerek gömüldüğünü gördüm. İşgale rağmen Menemenli hiçbir zaman Yunan buyruğu altına girmemiş zaman zaman dağlara çıkarak Yunan askeri birliklerine baskınlar yaparak zayiatlar verdirmişlerdir. Menemen, Türk Kurtuluş Savaşı sonrasında zafer kazanan Türk Ordusu'nun 9 Eylül 1922'de şehre girmesiyle tekrar bağımsızlığına kavuşmuştur. 9 Eylül günü Menemen'in kurtuluş günü kabul edilmiştir. 23 Aralık 1930 günü Derviş Mehmet isminde şeriatçı ve kendini Mehdi ilan eden bir kişi ve yandaşları hükûmet konağına gelerek irticai isyan çıkarmıştır ve bu isyan sonucunda Kubilay isimli bir öğretmen, bir bekçi ve bir jandarma ölmüştür. Bu olayın haberi Mustafa Kemal Paşa'ya ulaştıktan sonra Menemen ilçesi için Vilmodit ilan edilmiştir ama Paşanın emri hemen yerine getirilmediği için zamanla unutulup iptal edilmiştir. Bu isyan tarihe "Menemen Olayı" olarak geçmiştir. İsyanın sorumluları idam cezasına çarptırılmıştır. == Coğrafya == İzmir'in kuzeyinde yer alan Menemen, il merkezine 33 km uzaklıktadır. İlçenin kuzeyinde Aliağa ve Foça, güneyinde Çiğli, Karşıyaka ve Bornova ilçeleri, doğusunda Manisa ilinin Yunusemre ilçesi, batısında İzmir Körfezi bulunmaktadır. Yüzölçümü 573 km2'dir. Kıyı bölgesinde Gediz Deltası yer almaktadır. == Nüfus == == Kültür == === Mutfak === Yumurta, biber, domates ve bazen soğan kullanılarak yapılan bir yemek olan menemen, ilk kez mübadele ile ilçeye gelen Girit Türkleri tarafından yapılmıştır ve adını ilçeden almaktadır. == Yönetim == ;Belediye başkanları Belediye başkanları, partileri ve aldıkları oy oranları Belediye başkanları, partileri ve aldıkları oy oranları Belediye başkanları, partileri ve aldıkları oy oranları Belediye başkanları, partileri ve aldıkları oy oranları Yıllar Belediye Başkanı Parti Oy oranı (%) 2021 Aydın Pehlivan Adalet ve Kalkınma Partisi Meclis Oylaması İle Vekâleten 2019 Serdar Aksoy Cumhuriyet Halk Partisi 53,29 2014 Tahir Şahin Cumhuriyet Halk Partisi 43,50 2009 40,80 2004 42,70 1999 23,30 1994 İlhami Gürsoy Doğru Yol Partisi 39,50 1989 Kadir Yıldırım Sosyaldemokrat Halkçı Parti 41,96 1984 İlhami Gürsoy Doğru Yol Partisi 45,59 1977 İlhami Gürsoy Adalet Partisi 59,45 1963 Yücel Dirik Bilinmiyor Bilinmiyor 1950 Bedri Onat Demokrat Parti Bilinmiyor 1946 İdris Tınaz Bilinmiyor Bilinmiyor 1946 Hüsnü Evlioğlu Bilinmiyor Bilinmiyor 1943 Muhittin Çiftçi Bilinmiyor Bilinmiyor 1932 İdris Tınaz Bilinmiyor Bilinmiyor 1931 Fadıl Arat Bilinmiyor Bilinmiyor 1930 Akif Uluözen Bilinmiyor Bilinmiyor 1927 Kenan Ali Gemicigil Bilinmiyor Bilinmiyor 1925 Aziz Bey Bilinmiyor Bilinmiyor 1923 Ahmet Kemal Bey Bilinmiyor Bilinmiyor 1919 Süleyman Bey Hürriyet ve İtilaf Fırkası Bilinmiyor === Kaymakamlar === Kaymakam Yıllar Fatih YILMAZ 2020- Mustafa ÖZKAYNAK 2018-2020 Gülihsan YİĞİT 2015-2018 Mustafa GÜRDAL 2012-2015 Turgut SUBAŞI 2006-2012 Mustafa ERGÜN 2003-2006 Bekir Şahin TÜTÜNCÜ 2000-2003 Nurettin YÜCEL 1997-2000 Mehmet Özcan 1994-1997 Ümit OLTULU 1988-1994 Yıldırım KARTAL 1984-1988 Servet ÇİFTLİKLİ 1980-1983 Ardahan TOTUK 1979-1980 Mehmet ÖZGÜN 1978-1979 Necati DEVELİOĞLU 1975-1978 Cemil AKINÇ 1970-1975 Salim ÇANKIRI 1968-1969 Şerafettin TARHAN 1964-1968 Ahmet Nazım PEŞTEMALCİ 1961-1964 Mehmed Tevfik İMSEL 1960-1961 Hamdi semih IŞIKLI 1958-1960 Muammer DURAK 1955-1958 Azmi BERKER 1954-1955 Nazım BAŞLAMIŞLI 1953-1954 Mesud Sani SALTER 1951-1953 Kani ÖZCAN 1950-1951 İbrahim Nabi ERSAKA 1948-1950 Mustafa Eşref OKUR 1945-1948 Niyazi DALOKAY 1941-1945 Ruhi ÇALIŞIRLAR 1939-1941 Mehmet Emin ERGÜVEN 1936-1939 Rahmi GÖKÇE 1935-1936 Emin BEY 1935-1935 Ali Nihad ŞENMAN 1932-1935 Hasip BEY 1930-1931 Hasan İhsan KAHYAOĞLU 1928-1930 Hasan Bey 1926-1927 Azmi Bey 1924-1925 İbrahim Bey 1923-1923 Kemal Bey 1918-1919 Mustafa Adli Bey 1914-1918 Ali Vefa Bey 1914-1914 Hilmi URAN 1911-1914 Hacı Esad Bey 1909-1911 Ali Rıza Bey 1908-1909 Ali Bey 1908-1908 Emrullah Bey 1906-1908 Feridun Bey 1904-1906 Hasan Refet CANITEZ 1902-1904 Osman Nuri Bey 1902-1902 Mehmet Remzi Bey 1901-1902 Mehmet Arif Bey 1899-1901 Tahir Kenan Bey 1896-1899 Ahmet Reşid Bey 1894-1896 Hüseyin Avni Bey 1890-1894 Hüseyin Halis Bey 1886-1890 Mehmet Naim Bey 1883-1886 Saffet Bey 1881-1882 Hasan Ziya Bey 1880-1881 Ahmet Şeriyi Bey 1879-1880 Cemal Bey 1878-1879 === Eğitim === Bakırçay Üniversitesi ilçede yer almaktadır. == Altyapı == Menemen-Çandarlı Otoyolu ilçeden geçmektedir. İlçede ulaşım İZBAN trenleri ve İZTAŞIT otobüsleri ile sağlanmaktadır. İlçede bir Bisim istasyonu bulunmaktadır. == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Menemen Belediyesi * T.C. Menemen Kaymakamlığı