Bilge Yıldız

Bilge Yıldız, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde Nükleer Bilim, Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Profesörüdür. Dirençli ortamlarda enerji dönüşümü için yeni materyaller geliştiriyor. Bunlar, nükleer enerjinin geri dönüşümü için katı oksit yakıt hücrelerini ve korozyona dayanıklı malzemeleri içerir. == Erken dönem yaşamı ve eğitimi == Yıldız, İzmir'de eğitime ve çalışkanlığa önem vermesini sağlayan iki öğretmenin çocuğu olarak dünyaya geldi. İlkokuldayken fen ve mühendislikle ilgilenmeye başladı ve memleketindeki fen lisesine gitmeyi seçti. Eğitimi sırasında Yıldız, İzmir körfezindeki suları temizleme projesinde yerel bir üniversiteyle çalıştı. Yıldız, Wisconsin'de bir tarım okulunda değişim öğrenciliği yaptı ve Fermilab'ı ziyaret etme fırsatı buldu. Yaz tatillerini Ege Denizi'nde geçirdi. Sonunda Yıldız, özellikle nükleer mühendislik teknolojisiyle ilgilenmeye başladığı Hacettepe Üniversitesi'nde nükleer enerji mühendisliği okudu. O zamanlar Türkiye'de bu mesleği icra edebilmesi ve kariyer yapabilmesi için net bir fırsat yoktu ve Yıldız, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'ne (MIT) geçmeye karar verdi. Yıldız, doktora derecesini 2003 yılında MIT'den aldı ve burada doktora sonrası araştırma görevlisi olarak kaldı. == Araştırmaları ve kariyeri == Yıldız, Argonne Ulusal Laboratuvarı'nda araştırmacı bilim insanı olarak çalışırken elektrokimya ve yüzey bilimi ile ilgilenmeye başladı. 2007 yılında Norman C. Rasmussen Yardımcı Doçenti olarak MIT'ye döndü. Yıldız, MIT'deki Elektrokimyasal Arayüzler Laboratuvarı'na liderlik ediyor. Araştırma alanı, yüksek sıcaklıklar, reaktif gazlar, mekanik stres ve uygulanan alanlar dahil olmak üzere yüzeylerin zorlu koşullara nasıl tepki verdiğini ele alıyor. Yakıt hücreleri ve elektrolizörlerdeki elektrotlara ne olduğunu araştırıyor. Bilge, yakıt hücrelerinde veya su bölmek için tasarlanmış hücrelerde reaksiyon ve taşıma kinetiğini inceleyerek bu malzemelerin korozyonunu bastırmayı umuyor. Elektrotların yüzeyindeki atomları incelemek için yerinde taramalı tünelleme mikroskopi yöntemleri geliştirdi ve bunlar genellikle yığın halindekilerden farklı davranıyor. Taramalı tünelleme mikroskopları (STM'ler), atom tomografisinin yanı sıra elektronik yapıyı da haritalayarak yüzey morfolojisi ve kimyasal reaktivite hakkında bilgi sağlayabilir. Yıldız modifiye STM, STM ucunu kullanarak bir malzemede hassas dislokasyonlar da oluşturabilir. Yıldız grubu, elektrokimyanın yanı sıra, nükleer reaktörlerdeki arızaları tahmin etmeye çalışmak için yapay zekâ ve olasılıksal yöntemler geliştiriyor. Nükleer reaksiyonlarda, güvenlik açısından kritik olan metal yapılar hidrojen penetrasyonu nedeniyle bozulabilir. Hidrojen sızması metalleri mekanik olarak zayıflatabilir. Yıldız, hidrojenin metallerin yüzeyinde oluşan oksitlerle etkileşimini inceledi. Kafes boşluklarının hidrojeni hapsetmek için hareket edebileceğini belirledi. Hidrojenin oksit filmlere girme mekanizmasını belirleyerek, bunu önleyebilecek yeni alaşım bileşimleri tasarladı. Enerji santrallerinde kullanılan malzemelerin bir başka zorluğu da stres korozyonuna maruz kalabilmeleridir. Bu malzemelerin çoğu polikristaldir ve bitişik minik kristaller arasındaki tane sınırları, bir malzemenin strese tepkisini etkileyebilir. Yıldız, parçacık sınırlarının ve dislokasyonların malzemelerin mekanik ve kimyasal özelliklerini nasıl etkilediğini araştırdı. Bir atomik kafesteki dislokasyonların oksijen iyonlarının taşınmasını hızlandırabileceğini, yakıt hücrelerinde ve oksijen ayırma membranlarında difüzyon hızını artırabileceğini göstermiştir. Son çalışması, perovskite oksitlerdeki oksijen azaltma kinetiğinden sorumlu mekanizmaların yanı sıra yüksek güç yoğunluklu katı pillerdeki arayüz kimyalarını araştırdı. Yıldız, stronsiyum kobaltitin küçük bir voltaj kullanarak metalik ve yarı iletken durum arasında geçiş yapabildiğini, yani kalıcı bellekte kullanılabileceğini belirledi. Yıldız, elastik gerinim, oksijen basıncı ve dislokasyonların hibrit malzemelerin bozunması ve reaktivitesi üzerindeki etkilerini belirlemiştir. Grubu, Mars kaynaklarından oksijen çıkarmaya çalışacak olan Mars 2020 Mars OXygen In situ kaynak kullanım Deneyi (MOXIE) aracına katkıda bulunuyor. 2014'te Yıldız, MIT'de görev aldı. === Ödüller ve dereceler === Aldığı ödüller ve dereceleri arasında; * 2006 Argonne Ulusal Laboratuvarı Hız Belirleyici Ödülü * 2011 MISTI Küresel Tohum Fonu * 2012 Ulusal Bilim Vakfı KARİYER Ödülü * 2012 Uluslararası Malzeme Araştırma Dernekleri Birliği Somiya Ödülü * 2012 Charles W. Tobias Genç Araştırmacı Ödülü * 2018 Amerikan Seramik Derneği Ross Coffin Purdy Ödülü * 2021 Amerikan Fizik Derneği Üyesi "elektro-kemo-mekanik olarak birleştirilmiş oksit arayüzleri ve cihazlarında iyonik kusurları ve yük taşınımını anlama ve manipüle etme konusundaki yenilikçi katkılarından dolayı" === Seçilmiş Yayınlar === Yayınları arasında; * * * == Kaynakça == Kategori:Yaşayan insanlar Kategori:İzmir doğumlu bilim insanları Kategori:İzmir doğumlu akademisyenler Kategori:Türk akademisyenler Kategori:Türk malzeme bilimcileri Kategori:İzmir Fen Lisesinde öğrenim görenler Kategori:Hacettepe Üniversitesi Mühendislik Fakültesinde öğrenim görenler Kategori:MIT School of Engineering'de öğrenim görenler Kategori:Amerikan Fizik Topluluğu üyeleri