Yaşar Miraç

Yaşar Miraç (d. 1953, Trabzon), Türk şair, yazar, çevirmen, yayıncı, öğretmen. 1970'li yıllarda Karadeniz yöresinin halk kültürünü şiire dönüştüren eserler verdi. Şiirleri Rusça, Yunanca, Almanca gibi dillere çevrilmiş; yüze yakın şiiri, isim babası olduğu Yeni Türkü grubu başta olmak üzere çeşitli müzisyenlerce bestelenmiştir. == Yaşamı == 1953 yılında Trabzon'da doğdu. Asıl adı Miraç Çolak'tır. Annesi Behice Çolak, babası kamyon şoförü Dursun Çolak'tır. İlk, orta ve lise öğrenimini Trabzon'da tamamladı. İlk şiir denemelerini ilkokul yıllarında yaptı. Ortaokul öğrencisi iken şiirleri Trabzon'un yerel gazetelerinden Bayraktar, Hizmet ve Son Haber'de yayımlandı. Yayımlanan ilk şiiri 8 Ağustos 1968’de Bayraktar gazetesinde çıkan "Trabzonspor” adlı şiirdir. Lise yıllarında kendi yaşantısını, Trabzon'un türkülerini, şarkılarını masallarını yansıtan, Karadeniz deyişlerine, söyleyiş tekniklerine yer veren şiirler yazdı. 1971'de Trabzon Lisesi'nden mezun oldu; çalışmak ve öğrenim görmek için Almanya’ya gitti. 1972-1973 yıllarında on beş ay Almanya'da kaldıktan sonra yurda döndü ve Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümüne girdi. 1981 yılında üniversiteden mezun oldu. Öğrenciliği sırasında şiirleri Militan, Türk Dili gibi dergilerde yayımlandı. “Kemençenin Türküsü” adlı senaryosu ile 1978 Kültür ve Turizm Bakanlığı Yarı Belgesel Kısa Film Senaryosu Ödülü'ne değer bulundu. 1978 yılının Nisan-Mayıs-Haziran aylarında aylık Yeni Türkü Sanat Gazetesini çıkardı. Sendikalar yoluyla işçilere dağıtılan derginin yayımını üçüncü sayıdan sonra durdurdu. "Yeni Türkü" adını, arkadaşları Selim Atakan, Zerrin Atakan ve Derya Köroğlu'nun kurduğu müzik grubuna veren sanatçı, Yeni Türkü müzik grubunun isim babası kabul edilir. Grup, ilk albümlerindeki Bekçi Kâzım Türküsü, Özgürlük Türküsü ve Bir Ölü Daha Geçti adlı şarkıları Yaşar Miraç'ın şiirlerinden oluşturmuştur. Yaşar Miraç'ın ilk şiir kitabı olan Trabzonlu Delikanlı, 1979'da yayımlandı. Bu kitap ile Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü'ne değer görüldü. Hemen ardından Şili ile Söyleşi (1979), Gül Ekmek (1980) ve Taliplerin Ağıdı (1980) adlı kitapları yayımladı. Türkiye'de 12 Eylül 1980'de gerçekleşen askeri darbeden sonra şairin Gül Ekmek ve Taliplerin Ağıdı ve Trabzonlu Delikanlı kitapları Aralık 1980’de toplanan Sıkıyönetim Koordinasyon Kurulu tarafından yasaklandı. Taliplerin Ağıdı, Kasım 1979'da öğretmenlik yaptığı okulun çıkışında uğradığı saldırıda öldürülen Türkiye Komünitst Partili öğretmen Talip Öztürk ve başkaları için yakılmış ağtıları içeriyordu. Şair, bu kitapta yer alan Sinan Cemgil için yazılmış şiiri nedeniyle suçlandı. Kimi basın organları ve 12 Eylül Darbesi'ni gerçekleştiren general Kenan Evren tarafından Türk Dil Kurumu da “teröristi öven şaire ödül vermekle" suçlandı. Miraç, açılan davada aklandı ancak kitapların yasağı sürdü; üç kitabının yasağı yedi yıl sürdü. Şair, 1981'de üç şiir kitabı (Trabzon'dan Çıktım Yola, İçli Şarkılar, Can Deresi Türküleri) daha yayımladı. Aynı yıl, şairlerin ilk şiir kitaplarını basmak üzere Yeni Türkü Şiir Yayınevi'ni kurdu. Yayınevinin "İlk Yapıtlar" dizisinde Adnan Azar, Adnan Özer, Adnan Satıcı, Ahmet Erhan, Barış Pirhasan, Behçet Aysan, Haydar Ergülen, Hüseyin Ferhad, Kemal Erdoğan, Mehmet Yaşin, Muzaffer Özdemir, Oktay Akıncı, Ozan Telli, Turgay Fişekçi, Suat Vardal’ın ilk şiir kitaplarını yayımladı. 1981'de davetli olduğu Balkan Ülkeleri Şiir Şenliği nedeniyle Selanik'e gitti ve dönüşte yayımladığı "Barış Güllerinin Gümüş Denizi" adlı kitabındaki "Dilsiz Sevdalar" başlıklı bölümle Abdi İpekçi Barış ve Dostluk Ödülü'ne layık görüldü. Şair, 1982-2001 arasında Almanya'nın madenci kenti Gelsenkirchen’de yaşadı. Bu kentte evlendi ve iki çocuk sahibi oldu.. 1988-2001 arasında Türkçe öğretmenliği yaptı. Madencilerin yaşamına dair gözlemlerini içeren şiirleri ile Soma Faciası ile ilgili şiirlerini 2015'te yayımladığı Kömürkirchen (2015) adlı kitabında yayımladı. Miraç, 1999 yılında Türkiye'ye döndü. Trabzon Gazeteciler Cemiyeti tarafından 1999 Yılın Sanatçısı Ödülü'ne değer bulundu. 1999'dan itibaren Lazcaz, Deli Dumrul Sarı Yıldız, Pembe Aşk, Trabzonaşk, Sevgili Mutsuzluğum adlı şiir kitaplarını yayımladı. İlk şiirlerinden dergilerde kalmış şiirlerine dek pek çok şiirini 2002 yılında yayımlanan 1001 Şiir adlı kitapta bir araya getirdi. Yaşar Miraç'ın şiirleri Rusça, Yunanca, Almanca ve daha birçok dile çevrilmiş; yüze yakın şiiri Yeni Türkü grubu başta olmak üzere çeşitli müzisyenlerce bestelenmiştir. Çeşitli dünya yazarlarından Türkçe'ye çocuk kitapları çeviren yazar, Türkçe'ye çevirdiği yapıtlarında Lacivert Ozan adını kullanmıştır.Muşmula, Kemençecik gibi yayımlanmamış çocuk oyunları ve masalları ile Horoncu, İçi Kalaylı Kazan (Evde Kalmış Kız) adlı senaryoları vardır. == Ödülleri == * 1980, Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü, Trabzonlu Delikanlı * 1982, Abdi İpekçi Dostluk ve Barış Ödülü, Dilsiz Sevdalılar * 1999, Trabzon Gazeteciler Cemiyeti 1999 Yılın Sanatçısı Ödülü == Eserleri == === Şiir kitapları === * Trabzonlu Delikanlı - 1979 * Şili ile Söyleşi - 1979 * Gül Ekmek -1980 * Taliplerin Ağıdı - 1980 * Çan Deresi Türküleri - 1981 * İçli Şarkılar - 1981 * Trabzon’dan Çıktım Yola - 1981 * İstanbul Bir Kırmızı Gül - 1985 * Yurdumun İşçileri - 1985 * Barış Günlerinin Gümüş Denizi - 1986 * Güleriz Ağlanacak - 1988 * Karadeniz Hırçın Kız - 1988 * Lazcaz - 1999 * 1001 Şiir - 2002 === Şiir dışındaki kitapları === * Nasıl Bir Trabzonspor, 2000. * O Güzel İnsanlar, 2019. === Çocuk kitapları === * Bir Anadolu Masalı Bir Varmış ile Bir Yokmuş, 2009 * Çaykolik Kedi (çeviri), 2011 * Küçük Beyaz Kağıt Kayık, 2017 * Tırtıl Nereye Gidiyordu, 2017 * Kuyrukllu Yıldız'ın Evi, 2022. == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Yeni Türkü için yazdığı şarkı sözleri * Trabzon'dan Konuştuk 1. Bölüm. (Bölüm konuğu: Yaşar Miraç) * Trabzon'dan Konuştuk 2. Bölüm. Kategori:1953 doğumlular Kategori:Yaşayan insanlar Kategori:Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü sahipleri Kategori:20. yüzyıl Türk şairleri Kategori:21. yüzyıl Türk şairleri Kategori:Trabzon doğumlu yazarlar Kategori:Türk çevirmenler Kategori:Türkçeye çeviri yapanlar Kategori:Trabzon doğumlu çevirmenler