Trakça

Trak dili veya Trakça, Antik dönemlerde Güneydoğu Avrupa'da Traklar tarafından kullanılmış olan ve Hint-Avrupa dili grubuna dahil olduğu öne sürülen bir ölü dildir. Avrupa merkezli yayınlarda, Trak dilinin Hint-Avrupa dillerinin satem grubuna ait olduğu veya satem dillerinden kuvvetle etkilenmiş bir centum dili olduğu iddia edilir. Tamamı varsayımlar üzerinden şekillendirilmiş bu iddiaların bir uzantısı olarak, coğrafi komşusu Daçyalı dili‘nin de Trakça ile ilişkili olabileceği öne sürülür. Bununla birlikte, hem Trak dilinin kendi sınıflandırılmasının hem de komşularıyla dilsel akrabalık ilişkisinin doğruluğu gösterebilecek nitelikte yeterli somut kanıtlar yoktur. Trakçanın ne zaman ölü bir dile dönüştüğü de tartışmalı bir konudur, ancak dilin MS 6. yüzyılda hala kullanımda olduğu varsayılır. Piacenzalı Antoninus, 570’de, Sina'da bulunan bir manastırda keşişlerin Yunanca, Latince, Süryanice, Mısırca ve Bessice (Trakçanın lehçesi) konuştuklarını yazmıştır.Bessian, en ünlü Trakya kabilelerinden biri olan Bessi'nin dilidir. Manastırların kökeni, Saint Theodosius'un Ölü Deniz'in kıyısında, her biri farklı bir dilde konuşulan dört kiliseli bir manastır olarak yazdığını yazdığı Vita Sancti Theodosii Coenobiarchae'deki Metafrast Symeon tarafından yazılan ortaçağ bir homografisinde anlatılmıştır aralarında Bessian da bulundu. Manastırların kurulduğu yer, Trakyalı bir isim olabilen "Cutila" olarak adlandırıldı. == Coğrafi dağılım == Trakya dili günümüzdeki Bulgaristan,Encyclopedia of European peoples , Carl Waldman, Catherine Mason, Infobase Publishing, 2006, , p. 205.Archaeology and language: the puzzle of Indo-European origins , Colin Renfrew, CUP Archive, 1990, , p. 71. Romanya, Kuzey Makedonya, Kuzey Yunanistan, Doğu Trakya ve Bitinya bölgelerinde konuşulmaktaydı. == Kaynakça == Trakya dili hakkında kesin olarak pek az şey bilinmektedir. Bunun nedeni uzunluğu birkaç kelimeden fazla bir cümlenin tatmin edici bir şekilde çözülememiş olması ve çözülmüş kısa ifadelerin de doğruluğunun tam olarak kesin olmamasıdır.Olteanu ve diğ. Buna rağmen Trakça dilinin kalıntıları olduğu varsayılan çeşitli sözcükler üzerinden, bu dilin Hint-Avrupa dil ailesinin bir üyesi olduğu ispatlanmaya çalışılmıştır. Bu amaçla, çeşitli yazıt parçalarının yanı sıra, Trakça olabileceği varsayılan bazı kişi adları, toponimler, hidronimler , fitotoniler ve tanrı isimleri kullanılmıştır. Bu şekilde toplanmış ve Trakça kökenli olduğu varsayılarak anlamlandırılmış 23 adet sözcük bulunmaktadır: Sözcük Anlam Geçtiği kaynak asa Tay ayağı Dioskurides bólinthos vahşi boğa, bizon Aristo bria kasaba briza çavdar Galen brynchós gitar brytos bira (Trakça, Paeonca ve Frigce) pek çok kaynakta bulunmakta. dinupula, si / nupyla yabani kavun Pseudoapuleus genton et Herodian., Suid., Hesych. kalamíndar çınar ağacı Hesych. kemos foliküllü bir çeşit meyve Phot. Lex. ktístai keşişler Strabon midne köy Roma kaynakları póltym (bria) tahta çit, tahta kule rhompháia bir mızrak, bir kılıç pek çok kaynakta bulunmakta. skálmē bıçak, kılıç Soph. y Pollux, Marcus Anton., Hesych., Phot. L skárke gümüş para Hesych., Phot. Lex. spínos bir çeşit taş Arist. torélle yas şarkısı Hesych. zalmós Bir giz Porfir. zeirá, zirá üst vücuda giyilen bir çeşit giysi Hdt., Xen., Hesych. zelâs şarap pek çok kaynakta bulunmakta. zetráia bir tencere Pollux zibythides asil, en kutsal Hesych. == Asimilasyon == Skordelis’e göre, Traklar Büyük İskender’in boyundurluğu altında Yunan kültürünü özümsemişler ve Spartalı ve Atinalılar gibi Yunanların arasına karışmışlardır, ancak Skodelis Trakçayı bir Yunan dili olarak saymıştır. Crampton'a (1997) göre, çoğu Trakyalı nihayetinde Helenize veya Romanize olmuş, ancak son kalıntıları 5. yüzyıla kadar uzak bölgelerde hayatta kalmıştır. Marinov'a göre, Traklar muhtemelen 6. yüzyılda, tarihte son kez isimlerinin geçmesinden sonra, tamamen Roma ve Helen kültürlerine asimile olmuştur. == Ayrıca bakınız == * Frig dili * Paleo-Balkan dilleri * Proto- Hint-Avrupa dili == Kaynakça == == Okuma listesi == * V.I. Georgiev, Introduction to the History of the Indo-European Languages, Sofia (1981). * V.I. Georgiev, The Genesis of the Balkan Peoples, in: The Slavonic and East European Review, Vol. 44, No. 103 (Jul., 1966) * I.I. Russu, Limba Traco- Dacilor / Die Sprache der Thrako-Daker, Bucharest (1967, 1969). * Paul Kretschmer, "Glotta", in: Zeitschrift für griechische und lateinische Sprache 7 (1915). * J. H. Holst, "Armenische Studien", Wiesbaden (2009). == Dış bağlantılar == * The Language of the Thracians, an English translation of Ivan Duridanov's 1975 essay Ezikyt na trakite * Sorin Olteanu's Thraco-Daco-Moesian Languages Project (SoLTDM) (sources, thesaurus, textual criticism, phonetics and morphology, substratum, historical geography a.o.) * Thracian glossary * Palaeolexicon – Word study tool of ancient languages (including Thracian dictionary) Kategori:Avrupa kökenli ölü diller Kategori:Ölü diller Kategori:Traklar Kategori:Hint-Avrupa dil ailesi Kategori:İncelenmemiş çeviri içeren sayfalar Kategori:Paleo-Balkan dilleri