Anaçlı, Ardanuç

Anaçlı, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür. ==Tarihçe== Anaçlı köyünün eski adı Ançkora veya Ançgora'dır. 1574 ve 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterlerinde Ançgora olarak geçer.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, 2013, s. 56, ISBN 9786055708856. Ançgora (ანჩგორა) adı Ançisgora'dan (ანჩისგორა) değişime uğramış olabilir. Bu durumda Ançgora "Ança Tepesi" anlamına gelir. Köyde Muhlaneti (მუხლანეთი), Didkana (დიდყანა), Kodishevi (კოდიხევი), Naplati (ნაფლატი), Ahalta (ახალთა), Ortabaği (ორთაბაღი), Dumaskedi (დუმასქედი) ve Zakareti (ზაქარეთი) gibi Gürcüce yer adları, köyün eski bir Gürcü yerleşmesi olduğuna işaret etmektedir.2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2016, s. 181 ISBN 978-9941-9123-9-9 Muvahhid Zeki 1927'de yayımlanan kitabında Anaçlı köyünün eski adını Ançkora (آنچقورا) olarak yazmıştır. Ançgora zaman içinde Türkçe kaynaklarda Anaçkara'ya dönüşmüştür. Ançgora'nın yer aldığı Klarceti, orta çağda Gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan bölgelerden biriydi. Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirdi. Ardanuç livasına bağlı Ardanuç nahiyesinin köylerinden biri olan Ançgora'da 1574 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre 27 hane yaşıyordu. Nüfusun tamamı Hristiyan olarak kaydedilmişti. Her hanede ortalama 5 kişinin yaşadığı kabul edilirse, köyün nüfusunun 135 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Sonraki yirmi yıl içinde köyün nüfusu iyice azalmış ve 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Liva-i Ardanuç adlı Osmanlı tahrir defterine göre 14 haneye düşmüştür. Bu tarihte de köyde henüz Müslüman olmuş hane mevcut değildi. Köyün daha sonra Müslümanlaştığı anlaşılmaktadır.Klarceti (Gürcüce), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 35 ISBN 978-9941-0-8969-5 Ançgora, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sona, 93 Harbi’nde Rusların eline geçti. Rus idaresinde Artvin sancağının (okrug) Ardanuç kazasına (uçastok) bağlıydı. Türkçede aldığı biçime uygun halde Ançkora (Анчкора) olarak kaydedilmiş olan köy, bu kazanın Ança nahiyesindeki dört köyden biriydi. 1886 tarihli tespite göre köyün 298 kişilik nüfusunun tamamı Gürcülerden oluşuyordu. Ançgora, Rus egemenliğinin ardından, 1918-1921 arasıda bağımsız olan Gürcistan'ın sınırları içinde yer aldı. Gürcistan'ı işgal eden Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'yla Türkiye'ye bırakıldı.Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, İstanbul, 1934, 3 cilt; 2. cilt, s. 41. 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespitinde Ançgora, Ardanuç nahiyesinin köylerinden biriydi. Köyün nüfusu 39 hanede yaşayan 380 kişiden oluşuyordu. 1886 tarihinde Gürcü olarak kaydedilmiş olan nüfusu bu sayımda "Türk" olarak yazılmıştır. Köyün adı 1925 yılında Anaçlı olarak değiştirilmiştir.Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, İstanbul, 2010, s. 141, ISBN 9789944197526 Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Anaçlı (Ançkora) biçiminde uzun süre resmi kayıtlarda kullanılmıştır. == Coğrafya == Anaçlı köyü, Artvin il merkezine 53 km, Ardanuç ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır. == Nüfus == Yıllara göre köy nüfus verileri Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 96 2020 108 2019 108 2018 84 2017 62 2016 67 2015 71 2014 73 2013 80 2012 74 2011 74 2010 68 2009 68 2008 68 2007 57 2000 142 1990 190 1985 301 1922 380 == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * * Köy Tanıtım Sitesi Kategori:Ardanuç belde ve köyleri