25 Ağustos

== Olaylar == * 1499 - Küçük Davut Paşa komutasındaki Osmanlı Donanması ile Venedik Cumhuriyeti Donanması arasında meydana gelen Sapienza Deniz Muharebesi, Osmanlı'nın zaferiyle sonuçlandı. * 1554 - Osmanlı ve Portekiz arasında Maskat Deniz Muharebesi gerçekleşti. * 1758 - Yedi Yıl Savaşları: Prusya Kralı II. Frederick, Rus ordusunu yendi. * 1768 - James Cook, ilk yolculuğuna başladı. * 1825 - Uruguay, Brezilya'dan bağımsızlığını ilan etti. * 1830 - Belçika Devrimi başladı. * 1925 - Mustafa Kemal Paşa, sivil elbisesi ve "panama şapka" ile İnebolu Türkocağı'nda ünlü Şapka Nutku'nu verdi. "Şapka Giyilmesine İlişkin Kanun" da 25 Kasım 1925'te kabul edildi. * 1933 - İtalya ile Sovyetler Birliği saldırmazlık antlaşması imzaladı. * 1933 - Sichuan- Çin'de deprem: 9000 kişi öldü. * 1936 - Aralarında Stalin'in eski arkadaşları Grigori Zinovyev ve Lev Kamenev'in de bulunduğu Sovyetler Birliği'nin önde gelen yöneticilerinden 16 kişi kurşuna dizildi. * 1940 - Nazi Almanyası'na ait savaş uçakları, Londra'yı bombalamaya başladı. * 1941 - Guderian'ın 2. Panzer Grubu, Desna Nehri'ni geçerek Kiev yönünde taarruzu sonucunda, Kiev Muharebesi başlamış oldu. * 1944 - Paris, Alman işgalinden kurtuldu. * 1954 - Bir askeri uçak Eskişehir üzerinde düştü; pilotla birlikte 10 kişi öldü. * 1954 - Volkan dergisi yazarı Nihat Yazar, Atatürk'e hakaretten 2 yıl 2 ay hapis cezasına çarptırıldı. * 1965 - Türk Sinematek Derneği kuruldu. * 1967 - Türkiye Öğretmenler Sendikası'nın (TÖS) 3 gün süren 1. Olağanüstü Kongresi'nde, Fakir Baykurt Genel Başkan seçildi. * 1968 - Koç Grubu, 'Diners Club' kredi kartı ile alışverişi Türkiye'ye getirdi. * 1970 - 18 şeker fabrikasında 21 bin işçi grevde. * 1971 - İstanbul'da, Fransızca yayımlanan Le Journal d'Orient gazetesi kapandı. Gazete, 54 yıldan beri yayımlanıyordu. * 1971 - Özel yüksek okulların devletleştirilmesini öngören tasarı yasalaştı. * 1974 - Sakarya'da Sabri Altay adında bir kişi, başka bir kadınla evlenmek için karısını başına dört kurşun sıkarak öldürdü. 12 Eylül döneminde idam edildi. * 1981 - Voyager 2, Satürn'ün yakınından geçti. * 1991 - Belarus, SSCB'den bağımsızlığını ilan etti. * 1991 - Linus Torvalds, Linux'un ilk sürümünü duyurdu. * 1997 - Kasparov, IBM tarafından geliştirilen ve satranç oynayabilen Deep Blue adlı bilgisayara karşı 2-1 yenildi. Bu bir dünya satranç şampiyonunun, bilgisayara yenildiği ilk karşılaşma oldu. * 1999 - Kadınların 58, erkeklerin 60 yaşında ve 7000 gün prim ödeme koşuluyla emekli olabilecekleri yasalaştı. * 2000 - UEFA Kupası şampiyonu Galatasaray, Şampiyonlar Ligi Şampiyonu Real Madrid'i 2-1 yenerek UEFA Süper Kupası'nı kazandı. * 2010 - Çin'de, içinde 91 kişinin bulunduğu Henan Havayolları'na ait Brezilya yapımı Ebmraer 190 tipi yolcu uçağı, ülkenin kuzeydoğusunda düştü. 43 yolcunun yaşamını yitirdiği kazada, 53 yolcu kurtuldu. == Doğumlar == * 1530 - IV. İvan, Rus Çarı (Korkunç İvan adıyla tanınan) (ö. 1584) * 1707 - I. Luis, 15 Ocak 1724'ten aynı yıl Ağustos ayında ölümüne kadar İspanya kralı (ö. 1724) * 1744 - Johann Gottfried Herder, Alman filozof, dinbilimci, şair ve edebiyatçı (ö. 1803) * 1767 - Louis de Saint-Just, Fransız siyasetçi ve Fransız İhtilali'nin liderlerinden (ö. 1794) * 1785 - Adam Wilhelm Moltke, Danimarka Başbakanı (ö. 1864) * 1786 - I. Ludwig, Bavyera Kralı (ö. 1868) * 1793 - Martin Rathke, Alman embriyolog ve anatomici (ö. 1860) * 1819 - Allan Pinkerton, Amerikalı özel dedektif (ö. 1884) * 1837 - Bret Harte, Amerikalı yazar ve şair (ö. 1902) * 1841 - Emil Theodor Kocher, İsviçreli doktor ve tıbbi araştırmacı (ö. 1917) * 1845 - II. Ludwig, 10 Mart 1864 - 13 Haziran 1886 yılları arasında Bavyera Krallığını yöneten 4. Hükümdarı (ö. 1886) * 1850 - Charles Robert Richet, Fransız fizyoloji (ö. 1935) * 1862 - Louis Barthou, Fransız siyasetçi (ö. 1934) * 1882 - Seán T. O'Kelly, İrlandalı siyasetçi (ö. 1966) * 1898 - Helmut Hasse, Alman matematikçi (ö. 1979) * 1900 - Hans Adolf Krebs, Alman tıbbi ve biyokimyacı (ö. 1981) * 1905 - Faustina Kowalska, Polonyalı Latin Katolik rahibe, mistik ve aziz (ö. 1938) * 1911 - Võ Nguyên Giáp, Vietnamlı asker ve Vietnam Savaşı'nda komünist Kuzey Vietnam Birlikleri'nin Komutanı (ö. 2013) * 1912 - Erich Honecker, Alman politikacı (ö. 1994) * 1913 - Walt Kelly, Amerikalı animatör ve karikatürist (ö. 1973) * 1916 - Frederick Chapman Robbins, Amerikalı mikrobiyolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 2003) * 1916 - Van Johnson, Amerikalı oyuncu (ö. 2008) * 1918 - Leonard Bernstein, Amerikalı besteci ve orkestra şefi ("West Side Story", Batı Yakasının Hikâyesi filminin de müziğini yapan) (ö. 1990) * 1919 - George Corley Wallace, ABD'de dört dönem Alabama eyalet valiliği yapan Demokrat Partili siyaset adamı (ö. 1998) * 1921 - Monty Hall, Kanada doğumlu yapımcı, oyuncu, şarkıcı ve spor yorumcusu (ö. 2017) * 1923 - Álvaro Mutis, Kolombiyalı yazar, şair, köşe yazarı, yayıncı ve film yapımcısı (ö. 2013) * 1928 - Kayo Dottley, Eski Amerikan futbolu oyuncusu (ö. 2018) * 1928 - Herbert Kroemer, Alman fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi * 1929 - Bernard Dorin, Fransız diplomat (ö. 2019) * 1929 - Salleh Abas, Malezyalı siyasetçi ve hukukçu * 1930 - Sean Connery, İskoç sinema oyuncusu ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 2020) * 1931 - Mustafa Kayabek, Türk şair ve yazar (ö. 2015) * 1933 - Tom Skerritt, Emmy Ödüllü, Amerikalı karakter oyuncusu * 1934 - Haşimi Rafsancani, İranlı devlet adamı ve İran'ın 4. Cumhurbaşkanı (ö. 2017) * 1936 - Hugh Hudson, İngiliz yönetmen ve En İyi Film Akademi Ödülü sahibi (ö. 2023) * 1938 - David Canary, Amerikalı oyuncu (ö. 2015) * 1938 - Frederick Forsyth, İngiliz yazar * 1940 - Wilhelm von Homburg, Alman güreşçi, boksör ve aktör (ö. 2004) * 1941 - Ali Eşref Dervişyan, İranlı hikâye yazarı, eğitimci ve akademisyen * 1944 - Jacques Demers, Kanadalı senatör ve buz hokeyi koçu * 1944 - Pat Martino, Amerikalı caz müzisyeni * 1949 - Martin Amis, İngiliz yazar * 1949 - John Savage, Amerikalı oyuncu * 1950 - Ayhan Sicimoğlu, Türk müzisyen ve gezgin * 1951 - Rob Halford, İngiliz şarkıcı ve söz yazarı * 1952 - Kurban Berdiyev, Türkmen futbolcu ve FK Rostov teknik direktör * 1954 - Elvis Costello, İngiliz şarkı sözü yazarı * 1956 - Takeshi Okada, Japon eski millî futbolcu * 1958 - Tim Burton, Amerikalı film yönetmeni * 1961 - Billy Ray Cyrus, Amerikalı aktör ve şarkıcı * 1961 - Joanne Whalley, İngiliz oyuncu ve şarkıcı * 1962 - Vivian Campbell, İrlandalı gitarist * 1962 - Teslime Nesrin, Bangladeşli yazar ve eski doktor * 1963 - Miro Cerar, Sloven avukat ve siyasetçi * 1966 - Derek Sherinian, Amerikalı müzisyen * 1967 - Giovanni Perricelli, İtalyan atlet * 1967 - Mireya Luis, Kübalı voleybolcu * 1967 - Jeff Tweedy, En İyi Grammy ödüllü şarkı yazarı, müzisyen ve plak yapımcısı * 1968 - Rafet El Roman, Türk şarkıcı, besteci, söz yazarı ve oyuncu * 1969 - Esin Moralıoğlu, Türk manken, fotomodel, sinema ve dizi oyuncusu * 1970 - Claudia Schiffer, Alman model ve oyuncu * 1972 - Gülben Ergen, Türk şarkıcı, sunucu ve dizi oyuncusu * 1972 - Tuncay Güney, Türk casus, gazeteci ve televizyoncu * 1973 - Fatih Akın, Türk film yönetmeni * 1974 - Ege Göktuna, Türk müzisyen, hukukçu ve akademisyen * 1976 - Alexander Skarsgård, İsveçli aktör * 1977 - Jonathan Togo, Amerikalı aktör * 1979 - Şebnem Bozoklu, Türk oyuncu * 1979 - Hüseyin el-Casmi, Birleşik Arap Emirlikleri doğumlu Arap şarkıcı * 1979 - Marlon Harewood, İngiliz futbolcu * 1981 - Rachel Bilson, Amerikalı aktris * 1981 - Seçkin Özdemir, Türk oyuncu, sunucu ve DJ * 1987 - Seray Altay, Türk voleybolcu * 1987 - Blake Lively, Amerikalı kadın sinema oyuncusu * 1987 - Amy Macdonald, İskoç şarkıcı ve söz yazarı * 1989 - Hiram Mier, Meksikalı millî futbolcu * 1990 - Aras Bulut İynemli, Türk dizi oyuncusu * 1991 - Luke Ayling, İngiliz futbolcu * 1992 - Ricardo Rodríguez, İsviçreli millî futbolcu * 1993 - Büşra Develi, Türk oyuncu * 1994 - Cenk Şeker, Türk futbolcu * 1995 - Shinnosuke Hatanaka, Japon futbolcu * 1996 - Rikiya Uehara, Japon futbolcu * 1998 - China Anne McClain, Amerikalı genç şarkıcı ve söz yazarı == Ölümler == * MÖ 79 - Gaius Plinius Secundus, Naturalis Historia'yı yazmasıyla tanınan yazar, doğa bilimci, Roma İmparatorluğu komutanı ve filozof (d. MÖ 23) * 383 - Gratian, Batı Roma İmparatoru (d. 359) * 1258 - Georgios Mouzalon, II. Theodoros (h. 1254-1258) döneminde İznik İmparatorluğu'nun yüksek kademeli yöneticisi (d. 1220) * 1270 - IX. Louis, Capet Hanedanı üyesi olan 9. Fransa Kralı (d. 1214) * 1603 - Ahmed el-Mansur, 1578 ile 1603 yılları arasında Fas'ı yöneten altıncı ve Saadi yöneticisi (d. 1549) * 1688 - Henry Morgan, Galli denizci (d. 1635) * 1699 - V. Christian, 1670-1699 yılları arasında Danimarka ve Norveç Kralı olarak hüküm sürdü (d. 1646) * 1774 - Niccolò Jommelli, İtalyan besteci (d. 1714) * 1776 - David Hume, İskoç filozof ve tarihçi (d. 1711) * 1794 - Leopold August Abel, Alman kemancı ve besteci (d. 1718) * 1819 - James Watt, Modern buhar makinesinin geliştiricisi olan İskoç mucit ve mühendis (d. 1736) * 1822 - William Herschel, Almanya doğumlu İngiliz astronom (d. 1738) * 1836 - William Elford Leach, İngiliz etnomolog, zoolog ve ansiklopedist (d. 1791) * 1845 - Antoine Risso, Nissart doğa bilimci (d. 1777) * 1867 - Michael Faraday, İngiliz bilim insanı (d. 1791) * 1900 - Friedrich Nietzsche, Alman filozof (d. 1844) * 1904 - Henri Fantin-Latour, Fransız ressam (d. 1836) * 1908 - Henri Becquerel, Fransız fizikçi (d. 1852) * 1921 - Nikolay Gumilyov, Rus şair (d. 1886) * 1925 - Franz Conrad von Hötzendorf, Avusturyalı feldmareşal (d. 1852) * 1935 - Mack Swain, Amerikalı tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1876) * 1936 - Grigori Zinoviyev, Ukraynalı devrimci ve Sovyet komünist lider (d. 1883) * 1936 - Lev Kamenev, Sovyet komünist lider (d. 1883) * 1942 - George, Kral V. George ve Kraliçe Mary'nin dördüncü oğlu Britanya kraliyet ailesinin üyesi (d. 1902) * 1943 - Paul Freiherr von Eltz-Rübenach, Nazi Almanyasında Ulaştırma Bakanı (d. 1875) * 1956 - Alfred Kinsey, Amerikalı biyolog, entomoloji ve zooloji profesörü (d. 1894) * 1963 - Suphi Kaner, Türk sinema oyuncusu, yönetmen, senarist ve yapımcı (intihar) (d. 1933) * 1965 - Zihni Derin, Türk ziraatçı ve eğitimci (d. 1880) * 1967 - Paul Muni, Amerikalı aktör ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1895) * 1967 - George Lincoln Rockwell, Amerikan Nazi Partisi'nin kurucusu (d. 1918) * 1973 - Dezső Pattantyús-Ábrahám, Macar politikacı (d. 1875) * 1976 - Eyvind Johnson, İsveçli yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1900) * 1977 - Károly Kós, Macar mimar, yazar, çizer ve politikacı (d. 1883) * 1979 - Stan Kenton, Amerikalı caz müzisyeni, besteci ve orkestra şefi (d. 1911) * 1982 - Abdülbaki Gölpınarlı, Türk edebiyat tarihçisi ve çevirmen (d. 1900) * 1984 - Truman Capote, Amerikalı yazar (d. 1924) * 1984 - Viktor Çukarin, Sovyet jimnastikçi (d. 1921) * 1992 - Nisa Serezli, Türk sinema, tiyatro oyuncusu ve seslendirme sanatçısı (d. 1924) * 1993 - Ali Avni Çelebi, Türk ressam (d. 1904) * 1998 - Lewis F. Powell Jr., 1971'den 1987'ye kadar ABD Yüksek Mahkeme Yargıcı olarak görev yapmış olan Amerikalı hukukçu (d. 1907) * 2001 - Aaliyah, Amerikalı şarkıcı ve oyuncu (d. 1979) * 2001 - Üzeyir Garih, Türk iş insanı ve yazar (d. 1929) * 2006 - Silva Gabudikyan, Ermeni şair (d. 1919) * 2008 - Kevin Duckworth, Amerikalı basketbol oyuncusu (d. 1964) * 2009 - Edward Kennedy, Amerikalı siyasetçi ve Başkan John F. Kennedy'nin kardeşi (d. 1932) * 2010 - Deniz Gönenç Sümer, Türk tiyatro sanatçısı (d. 1984) * 2011 - Sevinç Aktansel, Türk oyuncu (d. 1937) * 2012 - Neil Armstrong, Amerikalı astronot (Ay'a ayak basan ilk insan) (d. 1930) * 2013 - Gilmar, Brezilyalı eski millî futbolcu (d. 1930) * 2016 - James Cronin, Amerikalı nükleer fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1931) * 2016 - Maria Eugénia, Portekizli dizi ve sinema oyuncusu (d. 1927) * 2016 - Marvin Kaplan, Amerikalı oyuncu (d. 1927) * 2016 - Sonia Rykiel, Fransız moda tasarımcısı (d. 1930) * 2017 - Mesut Mertcan, Türk sunucu ve haberci (d. 1946) * 2018 - Dieudonné Bogmis, Kamerunlu katolik piskopos ve din adamı (d. 1955) * 2018 - John McCain, Amerikalı asker ve siyasetçi (d. 1936) * 2018 - Lindsay Kemp, İngiliz dansçı, aktör, dans hocası, mim sanatçısı ve koreograf (d. 1938) * 2019 - Gül Çiray Akbaş, Türk orta mesafe koşucusu (d. 1939) * 2019 - Mona Lisa, Filipinli oyuncu (d. 1922) * 2019 - Ferdinand Piëch, Otomobil mühendisi ve otomotiv yöneticisi (d. 1937) * 2020 - Mónica Jiménez, Şilili kadın siyasetçi (d. 1940) * 2021 - Metin Çekmez, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1945) == Tatiller ve özel günler == *0825 25