Laredo, Teksas

Laredo, ABD'nin Teksas eyaletinin Webb ilçesinde bulunup Webb ilçesinin başkentidir. Laredo Güney Teksas'ta Meksika-ABD ülkelerinin sınırı olan Rio Grande Nehri'nin kuzeyindedir ve bu nehrin güneyine bulunan Nuevo Laredo'ya komşu şehirdir. ==Tarih== Laredo 1755'te Don Tomás Sánchez adlı bir papaz tarafından İspanya'nın Orta Amerika'daki Yeni İspanya kolonisinin Nuevo Dantander adı verilen bölgesinde "Villa de San Agustin de Laredo" adı ile İspanya'da Laredo, Cantabria kenti ve Aziz Hoppolu Augustinus anısına kurulmuştur. Bu kent Avrupalı göçmenlerin önce Meksika üzerinden sonra ABD üzerinden gelip yerleşmeleri ile bir köy iken büyümüştür. 1840'ta burada yerleşen ABD'den gelmiş göçmenler Meksika aleyhine isyan edip Bağımsız Rio Grande Cumhuriyeti'ni kurup şehri başkent olarak ilan etmişlerdi. Fakat Meksika cumhurbaşkanı olan Antonio López de Santa Anna getirdiği Meksika ordusu ile bu ayaklanmayı bastırıp Laredo'yu tekrar Meksika'ya bağlamıştır. 1846-1848 Meksika-Amerika Savaşı sırasında Laredo "Teksas Rangers Tümeni" tarafından işgal edilmiştir. Bu savaştan sonra yapılan "Guadalupe-Hidalgo Antlaşması" ile ABD'nin elde ettiği modern New Mexico, Nevada, Arizona ve Kaliforniya eyaletlerini oluşturan topraklar arasında (yapılan bir referandumla halkın çoğunluğunun Meksika'ya yeniden bağlanmak istenmesine rağmen) Laredo'da ABD eline geçmiştir. Bu nedenle Laredo (Rio Grande Cumhuriyeti bayrağı ve Teksas Cumhuriyeti dahil) "Yedi Bayrak Altında Yaşayan" şehir olarak lakap taşımaktadır. 1849'da ABD Ordusu burada Fort Mackintosh adlı bir federal ordu kalesi kurmuştur. 1852'de Laredo'ya verilen bir ile berat ile "Laredo Şehri" olarak yeniden özel şehir yerel idaresi şeklini almıştır. küçükresim|180px|Laredo-Nuevo Laredo Metropoliten Bölgesi uydu fotosu ==Coğrafya== Laredo Şehri'nin sınırları içindeki yüzölçümü 206,0 km² olup bunun 2,8 km² (%1,37) kısmı su ile kaplıdır. Coğrafi konumu şöyle belirtilmektedir: Rio Grande Ovalık arazisinin batı ucunda; Edwards Platosu'nun güneyinde; Meksika Körfezi Sahilsel Ovaları'nın batısında ve Meksika Dağları'nın doğusunda. Laredo şehrin üzerinde bulunduğu arazi doğal olarak çayırlık meralar, meşe çalıları ve "meskuit" adı verilen küçük çöl ağaçları ile kaplı olan (birkaç tepe hariç) ovalık bir arazi olarak tasvir edilmiştir. Ana akarsu (ABD ile Meksika sınırı olan) Rio Grande Nehri'dir. Bu nehre Laredo Şehri civarından 6 büyük dere ("Chacon Creek", "San İldefonso Creek", "San Ygnacio Creek", "Santa Isabel Creek", "Sombrerillito Creek", ve "Zacate Creek") katılmaktadır. Rio Grande Nehri ve "Chacon Creek" baraj ile kesilmiş ve bunların akımı kontrol altına alınmıştır. "Chacon Creek" üzerindeki barajın yaratığı "Casa Blanca Gölü" ve birkaç diğer baraj gölü ("San İldefonso Creek Gölü" ve "Sombrerillito Creek Gölü") Laredo Şehri sınırları içindedir. Laredo'nın iklimi yarı-kuru iklim olup yazları yüksek ısı ve kışları gayet ılımlı geçmektedir. İklim sınıflandırılması "Koppen İklim Sınıfı: BSh" olarak verilmektedir ve bu genellikle "sıcak yarı-kuru iklim" olarak özetlenmektedir. Laredo'nun iklimi batısında bulunan "Sierra Madre Oriental Dağları"; doğusundaki Meksika Körfezi ve Kuzey Meksika ve Batı Teksas'ı kaplayan "Chihuahuan Çölü" tarafından etkilenmektedir. Amerika'nın batısında buluna Büyük Okyanus'tan gelen bulut ve nem kıyaya paralel olan yüksek Meksika sıradağları tarafından onu kesildiği için bu dağların batısında yağış olarak gerçekleşmede ve bu sıradağlar doğusunda bulunan Laredo bu nedenle "kuru iklim" karakteri göstermektedir. Loredo'nun coğrafi konumu dolayısıyla kentte yıllık iklim yıl içinde uzun müddet kurak ve sıcak geçmekte fakat zaman zaman kısa müddet süren gayet şiddetli yağmur fırtınaları ortaya çıkmaktadır. Laredo'da güney ABD ve özellikle güney Teksas standartlarına göre kışlar "soğuk" geçmektedir: kış aylarında ortalama gözlemlemlenen günlük en yüksek dereceler 19 °C ve ortalama gözlemlenen günlük en düşük dereceler 6 °C olmaktadır. Kar yağışı Laredo'da gayet nadirdir ama 2004 Noel günü sabahı ve 2011 Şubat'ta kar yağışı gözlemlenmiştir. Laredo'da yazın ortalama yüksek ısı dereceleri gözlemlenmektedir. Yaz aylarında günlük en yüksek derecelerinin aylık ortalaması 38 °C ve günlük en düşük derecelerinin aylık ortalaması 24 °C olarak gözlemlenmiştir. Loredo'da yağış ortalaması yıllık 560 mm olarak gözlemlenmiştir. Fakat bazı yıllar kuraklık yılı olmaktadır. Örneğin 2003'te kuraklık dolayısıyla şehirde sulama kısıtlamaları uygulanmıştır. Diğer taraftan bazı yıllar ortaya çıkan şiddetli fırtınalar dolayısı ile Rıo Grande Nehri ve yan akarsuları seller getirmektedir. 1954'te hiç beklenmedik şekilde ortaya çıkan Rio Grande Nehri selleri şehre büyük zararlar vermiştir. ==Demografi== Laredo'nun (2010 nüfus sayımı itibarıyla) nüfusu 236.191 kişi olup Teksas eyaletinin 10. büyük şehri; ABD-Meksika ulusal sınırlar üzerinde bulunan şehirler arasında (San Diego, Kaliforniya ve El Paso, Teksas'tan sonra) üçüncü büyük nüfuslu ve Amerika Birleşik Devletleri'nin en büyük nüfuslu 81. şehridir. ABD sınırları içinde Laredo Şehri ile Webb ilçesinin yerel idareleri arazilerini kapsayan şehirleşmiş Laredo Metropoliten Bölgesi'nin nüfusu 250.304. kişidir. Bunun yanında ABD ile Meksika sınırının iki yanına yayılmış bir şehirleşmiş bölge olan "Laredo-Nuevo Laredo Metropoliten Bölgesi"nin nüfusu 636.516 kişidir. Laredo Şehri'ne yakın olan diğer ABD ve Meksika şehirlerinin listesi şöyle verilebilir: Şehir Nüfus Distance (km) Nuevo Laredo, Tamaulipas, Meksika 373.725 0 Monclova, Coahuila, Meksika 198.819 200 Monterrey, Nuevo Leon, Meksika 4.080.329 201 Reynosa, Tamaulipas, Meksika 589.466 210 Corpus Christi, Teksas, ABD 305.215 211 San Antonio, Teksas, ABD 1.327.407 248 Heroica Matamoros, Tamaulipas, Meksika 449.815 269 Brownsville, Teksas, ABD 183.046 270 Saltillo, Coahuila, Meksika 709.671 291 Laredo Şehri'nin ABD'de 10 yılda bir yapılan nüfus sayımlarına göre nüfusunun gelişmesini gösterir zaman grafiği: ImageSize = width:540 height:300 PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = late Colors = id:linegrey2 value:gray(0.9) id:linegrey value:gray(0.7) id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8) id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6) DateFormat = yyyy Period = from:0 till:250000 ScaleMajor = unit:year increment:20000 start:0 gridcolor:linegrey ScaleMinor = unit:year increment:1500 start:0 gridcolor:linegrey2 PlotData = color:cobar width:19 align:left bar:1870 from:0 till:2046 bar:1880 from:0 till:3521 bar:1900 from:0 till:13429 bar:1910 from:0 till:14855 bar:1930 from:0 till:32618 bar:1950 from:0 till:51910 bar:1960 from:0 till:60678 bar:1970 from:0 till:69678 bar:1980 from:0 till:91449 bar:1990 from:0 till:122899 bar:2000 from:0 till:176576 bar:2010 color:cobar2 from:0 till:236091 PlotData= textcolor:black fontsize:S bar:1870 at: 2046 text: 2.046 shift:(-14,5) bar:1880 at: 3521 text: 3.521 shift:(-14,5) bar:1900 at: 13429 text: 13.429 shift:(-14,5) bar:1910 at: 14855 text: 14.855 shift:(-14,5) bar:1930 at: 32618 text: 32.618 shift:(-14,5) bar:1950 at: 51910 text: 51.910 shift:(-14,5) bar:1960 at: 60678 text: 60.678 shift:(-14,5) bar:1970 at: 69678 text: 69.678 shift:(-14,5) bar:1980 at: 91449 text: 91.449 shift:(-14,5) bar:1990 at: 122899 text: 122.899 shift:(-14,5) bar:2000 at: 176576 text: 176.576 shift:(-14,5) bar:2010 at: 236091 text: 236.091 shift:(-14,5) ==Ekonomi ve ulaşım== Laredo'nun ekonomisi Meksika ile ABD ile yapılan uluslararası dış ticarete bağlıdır. ABD'nin en önemli nakliyat firmalarının Laredo'da merkezi nakliyat depoları bulunmaktadır. Laredo ABD ulusal otoyol şebekesinin en önemli otoyollarının başında gelen I-35'in güney ucunda bulunmaktadır. Diğer taraftan ucuz işçi ücretlerine dayanılarak Meksika'da büyük yatırımlarla geliştirilmiş büyük imalat sanayi kurumlarının çoğunluğu için Meksika'da nakliyat yapılması da otoyollar ile olmaktadır ve bu Meksika'daki otoyollar da sınırdaki Laredo'ya (ve böylece ABD otoyol şebekesi sistemine) bağlıdır. Hava yolu ile nakliyatı sağlamak için Laredo Şehri sınırları içinde Laredo Uluslararası Havaalanı ve Meksika içinde yakında bulunan Nuevo Laredo'de Quetzalcoatl Uluslararası Havaalanı bulunmaktadır. ==Kardeş şehirler== Laredo şehrinin şu şehirlerle kardeş şehir anlaşmaları bulunmaktadır: * Acámbaro, Meksika 2004 * Angostura, Meksika * Campeche, Meksika * Cerralvo, Meksika * Chenzhou, Hunan, Çin 2001 * Ciénega de Flores, Meksika 1987 * Ciudad Valles, Meksika * Cuautla, Meksika * Escobedo, Meksika * General Terán, Meksika * Guadalupe, Meksika 2000 * Jalpan de Serra, Meksika * Jerez de García Salinas, Meksika 1987 * Lampazos, Meksika 2000 * Laredo, İspanya 1978 * La Cruz, Kosta Rika * Los Herrera, Meksika * Lower Hutt, Yeni Zelanda * Mexticacán, Meksika 2002 * Monclova, Meksika 2003 * Montemorelos, Meksika * Murray Bridge, Avustralya 1984 * Nuevo Laredo, Meksika 1986 * Papantla, Meksika * San Antonio de Areco, Arjantin 2001 * San Miguel de Allende, Meksika 2001 * Tainan City, Tayvan * Tainan Hsien, Tayvan * Tepatitlán, Meksika * Tijuana, Meksika * Tlahualillo, Meksika 1988 * Tonalá, Meksika * Torreón, Meksika 2004 * Wenzhou, Çin * Wuwei, Çin 2004 * Zixing, Çin 2002 ==Resimler== Dosya:Old_map- Laredo-1892.jpg|Laredo Şehri 1892 haritası Dosya:View_across_the_Rio_Grande_at_Laredo,_Texas.jpg|Laredo, Texas yakındaki sınır olan Rio Grande Nehri (eski foto 1909) Dosya:Historic_district_sign,_Laredo,_TX_IMG_7656.JPG |Laredo, Texas: Tarihi şehir merkezi tabelası Dosya:Revised_Federal_Courthouse,_Laredo,_TX_IMG_3175.JPG|Laredo, Texas: Federal Bölgesel Mahkeme binası Dosya:Webb_County_Building.JPG|Laredo, Teksas: Webb İlçesi idare merkezi, Mahkeme Binası Dosya:Laredo,_TX,_Center_for_the_Arts_IMG_7674.JPG |Laredo, Texas: şehir merkezinde Güzel Sanatlar Merkezi Dosya:Laredo_Federal_Credit_Unon_on_McPherson_Rd._IMG_7355.JPG |Laredo, Texas: Laredo Federal Credit Union (LFCU) Dosya:Laredo_Public_Library.JPG |Laredo, Texas: Laredo halk Kütüphanesi Dosya:Former_Hamilton_Hotel_in_Laredo,_TX_IMG_1766.JPG |Laredo, Texas: Şehrin en yüksek yapısı eski Hamilton Oteli Dosya:Laredo_Entertainment_Center,_Laredo,_TX_IMG_2019.JPG|Laredo, Texas: Laredo Energy Arena (Eski Laredo Eğlence merkezi) Dosya:SAC_Laredo_Entrance.JPG|Laredo, Texas: Bağımsız Okullar Birliği Öğrenci Faaliyetleri Merkezi kompleksi giriş Dosya:KLRD_Terminal.jpg|Laredo Uluslararası Havaalanı terminal binası ==Kaynakça== ==Dış bağlantılar== *Laredo Şehri resmi sitesi *Laredo Ticaret Odası *DMOZ Open Directory Projesi "Laredo" maddesi *Laredo Konvansiyon ve Misafirler Burosu turizm kilavuzu *Laredo gelişme Vakfi *Online Texas Tarih Birligi El Kilavuzu *Laredo Sehri yerel idaresi tarafından verilen Laredo tarihi *Laredo Halk Kütüphesi'ndeki tarihi resimler Kategori:Teksas'taki şehirler