Sarzana

Sarzana, kuzeybatı İtalya'da Ligurya bölgesinde La Spezia ili'ne bağlı bir belde. ==Tarihçe== Sarzana'nın antik Etruriya ve Ligurya arasında bir sınır teşkil eden Magra Nehri vadisinin ağzında bulunan mevkii antik Romalılar döneminde ve Orta Çağlarda stratejik önem taşımıştır. Şehrin ilk defa yazılı belgelerde görülmesi I. Otto'nun imparatorluk döneminde 938'dedir. 1202'de Sarzana'nın 5 km güneydoğusunda bulunan antik kent Lunı'de bir Katolik Kilisesi Piskoposluk merkezi kurulmuştur. Piskoposlar vadiyi koruyan şimdiki "Sarzanello Şatosu" mevkiinde bir kale içinde küçük bir köy olarak Sarzana'yı kurmuşturlar. MS 100 civarlarında köy vadide daha güneye Parma ve Piacenza'dan gelen "Via Francigena" yolu ile "Via Aurelia" yolunun kesişme mevkine nakledilmiştir. Luni şehri Arapların devamlı güçlü hücumlarına hedef olduğu için daha korunaklı olan Sarzana önem kazanmış ve 1203-1204'te piskoposluk Sarzana'ya taşınmıştır. 1397'de Papa V. Nicholas Sarzana'da doğmuştur. Stratejik önemi dolayısıyla daha sonra Sarzana şehri birçok el değiştirmiştir. Sarzana'daki piskoposlara İmparatora karşı savaşlarda önemli roller oynamışlardır. 1343'te şehir Pisa Cumhuriyeti eline geçip önemli bir koruma noktası olmuştur. 1438'de Ceneviz Cumhuriyeti şehri ele geçirmiştir. Medici'ler idaresindeki Floransa orduları 1487'de "Serrezzana Savaşı" adı verilen savaşta şehri kuşatmışlar; şehrinin kalesini ellerine geçirip tümüyle yıktırmışlar; ama sonradan yeniden yaptırmışlardır. 16\. yüzyılda şehir Genevizlerin "Banco si S. Giorgio" idaresi altına geçmiş ve 1572 Ceneviz Cumhuriyeti şehrin doğrudan doğruya idaresini eline almıştır. Fransız Devrimi sırasında 1796'da Ceneviz Cumhuriyeti'nin Fransızlar tarafından yıkılması ve Napolyon Bonapart'ın İtalya Seferi sonucu kurulan Ligurya Cumhuriyeti Sarzana'yı almış ve şehir "Apenin Departmanı"'nın üç kantonundan birinin merkezi olmuştur ve 1805'ten sonra da Ligurya'nın tümü ile Fransa'ya bağlanmıştır. 1814'te Viyana Kongresi'nde Ceneviz Cumhuriyeti yenilenmemiş ve eski Ceneviz topraklarının Savoya Dükalığı'na bağlı olduğu kabul edilmiş ve Savoya dükü olan Sardinya Krallığı'na bağlamıştır. 1861'de bu krallık İtalya Krallığı oldunca Sarzana bu krallığı bağlanmıştır. Sarzana beldesi 1859-1923 döneminde Genova iline bağlı kalmıştır. 1923'te yani La Spezia ili kurulunca ve il merkezi La Spezia olunca Sarzana 'da bulunan birçok kamu idaresi kuruluslari (adalet merkezi, valilik vb..) kapatılıp La Spezia'ya nakledilmiştir. 1929'da Sarzana'da merkezi bulunan "Banca Monte di Sarazana" ve tasarruf bankası ile Katolik Kilisesi piskoposluk merkezi de La Spezia'ya nakledilmiştir. ==Cografi konumu== küçükresim|185px|sağ|Sarzana'nın La Spezia ili içinde konumu Sarzana bağlı olduğu il merkezi olan La Spezia'dan 15 km doğudadır. Pisa'ya giden demiryolu üzerinde olup demiryolu hattının Parma'ya ayrılan kavşağı hemen beldenin kuzeyindedir. ==Nüfus gelişimi== Sarzana'nın nüfusu (31.7.2010 tahminleri itibarıyla) 21.893 kişidir ve nüfus yoğunluğu 638 kişi/km² olur. 19. ve 20. yy/da beldenin nüfusunun gelişimi şu gösterimde izlenebilir: Kişi Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:373 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:25000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from:0 till:9137 bar:1871 from:0 till:9629 bar:1881 from:0 till:9647 bar:1901 from:0 till:11850 bar:1911 from:0 till:12533 bar:1921 from:0 till:13289 bar:1931 from:0 till:13295 bar:1936 from:0 till:13492 bar:1951 from:0 till:16101 bar:1961 from:0 till:16986 bar:1971 from:0 till:18676 bar:1981 from:0 till:19212 bar:1991 from:0 till:19849 bar:2001 from:0 till:20059 PlotData= bar:1861 at: 9137 fontsize:S text:9.137 shift:(-8,5) bar:1871 at: 9629 fontsize:S text:9.629 shift:(-10,5) bar:1881 at: 9647 fontsize:S text:9.647 shift:(-10,5) bar:1901 at: 11850 fontsize:S text:11.850 shift:(-10,5) bar:1911 at: 12533 fontsize:S text:12.533 shift:(-10,5) bar:1921 at: 13289 fontsize:S text:13.289 shift:(-10,5) bar:1931 at: 13295 fontsize:S text:13.295 shift:(-10,5) bar:1936 at: 13492 fontsize:S text:13.492 shift:(-10,5) bar:1951 at: 16101 fontsize:S text:16.101 shift:(-10,5) bar:1961 at: 16986 fontsize:S text:16.986 shift:(-10,5) bar:1971 at: 18676 fontsize:S text:18.676 shift:(-10,5) bar:1981 at: 19212 fontsize:S text:19.212 shift:(-10,5) bar:1991 at: 19849 fontsize:S text:19.849 shift:(-10,5) bar:2001 at: 20059 fontsize:S text:20.059 shift:(-10,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Kaynak - ISTAT ==Görülecek yerler== * Palazzo del Capitano: 1472'de mimar Giuliano da Maiano tasarlanmıştır. Fakat birçok restorasyon dolayısıyla günümüzde orijinalinden tümüyle değişiktir. * Sarzana Kalesi: İlk defa Pisa Cumhuriyeti tarafından ilk defa yapılmıştır ve ama Lorenzo de Medici tarafından eski kale yıkılıp günümüzdeki kale yaptırılmıştır. * Sarzenello Şatosu: Pisa Cumhuriyeti paralı ordu komutanı Castruccio Castracanı tarafından yaptırılmıştır. * Katedral: 1355 yılında yapılmaya başlayan bu Gotik mimarı stilinden beyaz mermerden katedral 1474'te bitirilmiştir. Yapım döneminin son yıllardan kalan iki tane çok süslü ve ayrıntılı yontulmuş taştan mimber ilgi çeker. * San Francesco Kilisesi: Pisalı mimar Giovanni di Balduccio tarafından tasarlanan Pisa Cumhuriyeti paralı ordu komutanı Castruccio Castracanı'nın lahitini ihtiva eder. * Çeşitli saray, konak ve villalar: Sarazana şehri tarihsel merkezinde soylu aileler tarafından yaptırılmış birçok saray, konak ve villa bulunur. Bunlar arasında ilgi çekenler: "Palazzo De Benedetti", "Palazzo del Comune (Belediye Sarayı)" (18-18. yylar); "Palazzo Tusini" (17. yy); "Palazzo Picedi - Benettini" (1720); "Palazzo Magni Griffi" (1783); "Palazzo Podestà Lucciardı" (1819); "Palazzo Neri" (1840); "Villa Ollandını", "Villa Carpena (bir eski müstahkem kule içine yapılmış). ==Komşu beldeler== Sarzana'nin şu komünlerle sınırları bulunur: Ameglia, Arcola, Aulla (MS), Carrara (MS), Castelnuovo Magra, Fosdinovo (MS), Lerici, Ortonovo, Santo Stefano di Magra, Vezzano Ligure ==Kardeş şehirler== Sarzana'nin su kentlerle kardeş şehir baglantisi vardir: * * == Resimler == sol|20pxSarzana Dosya:Sarzana - Municipio.JPG|Sarzana - Belediye Sarayı Dosya:Sarzana - Piazza S.Giorgio.JPG|Sarzana - Piazza S.Giorgio ve eski Laurina Hanı. Dosya:Sarzana - Piazza Calandrini.JPG|Sarzana -Piazza Calandrini. Dosya:Sarzana - Piazza Matteotti notturna.JPG|Sarzana - Piazza Matteotti gece. Dosya:Sarzana - Via Mazzini2.JPG|Sarzana - Via Mazzini sokağı. Dosya:Sarzana - Via del borgo.JPG|Sarzana - tarihsel merkezde eski bir dar sokak Dosya:Sarzana - Porta Parma.jpg|Sarzana - Parma Kapısı Dosya:Sarzana - Torrione S.Giorgio.jpg|Sarzana - S.Giorgio kulesi. Dosya:Sarzana - Villa Carpena ft dalla strada.JPG|Sarzana - Villa Carpena Dosya:Fortezza di Sarzana.jpg|Sarzana Kalesi Dosya:Sarzana - Cittadella3.JPG|Sarzana Kalesi hendeği. Dosya:Sarzana - Cittadella.JPG|Sarzana Kalesi ana hisar. Dosya:Sarzana - Villa Carpena.JPG|Sarzana - Villa Carpena. Dosya:Sarzana - Interno Teatro Impavidi.JPG|Sarzana İmpavidi Tiyatrosu salonu Dosya:Sarzana - Portone S.Andrea.JPG|Chiesa S.Andrea - Merasim kapısı. Dosya:Sarzana - Cattedrale.JPG|Sarzana - Katedral. Dosya:Sarzana - Campanile S.Francesco2.JPG|Chiesa S.Maria - Çan Kulesi. Dosya:Sarzana - Campanile S.Maria.JPG|Oratorio della Misericordia - Çan Kulesi. ==Ayrıca bakınız== *La Spezia ili *Ligurya == Kaynakça == *İtalyanca Wikipedia "Sarzana" maddesi == Dış bağlantılar == *Sarzana resmi websitesi Kategori:Ligurya'daki belediyeler Kategori:La Spezia ili belediyeleri