Most Wanted Terrorists

Most Wanted Terrorists (Türkçe karşılığı "En Çok Aranan Teröristler"), Federal Soruşturma Bürosu (Federal Bureau of Investigation, kısaca FBI) tarafından oluşturulan ve Amerika Birleşik Devletleri bölge mahkemeleri büyük jürileri tarafından terörizmle ilgili suçlardan ötürü hakkında soruşturma başlatılan kişilerin yer aldığı liste. Listenin ilk sürümü 2001 yılının sonlarında, 11 Eylül saldırılarının ardından oluşturuldu. Bu liste Amerikan yetkililerince terörist olduğu öne sürülen 22 kişiyi içermekteydi. Liste, FBI'ın Ten Most Wanted Fugitives ("En Çok Aranan Teröristler") listesinin ardından ikinci kapsamlı arananlar listesiydi. Zaman içinde listeye eklemeler yapıldı ve liste genişledi. 2006'da 9, 2009'da 7, 2010 ve 2013 yıllarında ise 1'er kişi listeye eklendi. 1977'de cinayetten suçlu bulunan Assata Shakur ve 2010'da komplodan suçlu bulunan Ahmed Geylani olmak üzere günümüze dek, listede yer alan isimlerden ikisi Amerika Birleşik Devletleri mahkemelerince suçlu bulunarak hüküm giymiştir. == 22 kişilik ilk liste == Amerika Birleşik Devletleri'nin farklı yerlerinde gerçekleşen 11 Eylül saldırıları sonrasında, 10 Ekim 2001'de Başkan George W. Bush, Federal Soruşturma Bürosu (Federal Bureau of Investigation, kısaca FBI) tarafından oluşturulan ve 22 kişinin yer aldığı "Most Wanted Terrorists" ("En Çok Aranan Teröristler") adlı bir liste yayınladı. Liste, 1985 ile 1998 yılları arasında gerçekleştirilen terörizm faaliyetleriyle bağlantısı bulunduğu öne sürülen kişilerden oluşmakta ve yayınlandığı an itibarıyla bunların hiçbiri Amerikalı yetkililer tarafından yakalanmamıştı. Listedeki isimler arasında yalnızca Usame bin Ladin aynı zamanda FBI'ın Ten Most Wanted Fugitives ("En Çok Aranan Kaçaklar") listesinde de yer almaktaydı. Aranan isimler için oluşturulan posterde listedeki isimler herhangi bir sıraya göre yerleştirilmedi. Aşağıdaki liste, kişilerin bağlantısı bulunduğu iddia edilen ve listeye girmesine sebep olan olayların tarihine göre sıralanmıştır. Fotoğraf İsim İddia edilen terörizm faaliyeti Faaliyet tarihi Durumu sol|60px|İmad Muğniye İmad Muğniye Trans World Airlines'ın 847 sefer sayılı uçuşu 14 Haziran 1985 Öldürüldü 12 Şubat 2008 tarihinde Şam'da, bomba yüklü araçla gerçekleştirilen suikast sonucu öldürüldü. sol|60px|Hasan İzzeddin Hasan İzzeddin Trans World Airlines'ın 847 sefer sayılı uçuşu 14 Haziran 1985 Kayıp FBI'ın sitesindeki bilgiye göre Lübnan'da olduğu düşünülmektedir. Ali Atva Trans World Airlines'ın 847 sefer sayılı uçuşu 14 Haziran 1985 Kayıp FBI'ın sitesindeki bilgiye göre Lübnan'da olduğu düşünülmektedir. sol|60px|Abdülrahman Yasin Abdülrahman Yasin 1993 Dünya Ticaret Merkezi saldırısı 26 Şubat 1993 Kayıp 2002 yılında Saddam Hüseyin tarafından mahkûm edildiği öne sürülse de günümüzde yeri bilinmemektedir. Irak Savaşı sırasında da kendisine rastlanılmamıştır. sol|60px|Halid Şeyh Muhammed Halid Şeyh Muhammed Bojinka Planı 1994-1995 Yakalandı 29 Şubat veya 1 Mart 2003'te Pakistan'da tutuklandı. Ahmed İbrahim el-Muğasil Huber Kuleleri saldırısı 25 Haziran 1996 Yakalandı 7 Ağustos 2015'te Lübnan'da yakalandı ve Suudi Arabistan'a iade edildi. Ali Said bin Ali el-Huri Huber Kuleleri saldırısı 25 Haziran 1996 Kayıp sol|60px İbrahim Salih Muhammed el-Yakub Huber Kuleleri saldırısı 25 Haziran 1996 Kayıp Abdülkerim Hüseyin Muhammed el-Nasır Huber Kuleleri saldırısı 25 Haziran 1996 Kayıp sol|60px|Muhammed Atıf Muhammed Atıf 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Öldürüldü 14 Kasım 2001'de, Afganistan'ın başkenti Kâbil yakınlarında gerçekleştirilen hava saldırısıyla öldürüldü. sol|60px|Usame bin Ladin Usame bin Ladin 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Öldürüldü Pakistan'ın Abbottabad şehrindeki kompleksine, Amerikan özel kuvvetlerince 2 Mayıs 2011'de yapılan bir harekât sonucu öldürüldü. sol|60px|Eymen ez-Zevahiri Eymen ez- Zevahiri 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Kayıp Fazıl Abdullah Muhammed 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Öldürüldü 11 Haziran 2011'de basında yer alan haberlere göre Somali'de öldürüldü. Kenya polisi tarafından yapılan açıklamaya göre, yapılan DNA testi sonucunda kendisinin 8 Haziran'da Somali güvenlik birimlerince öldüğü doğrulanmıştı. sol|60px|Mustafa Muhammed Fadıl Mustafa Muhammed Fadıl 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Öldürüldü Afganistan'da öldürüldü. sol|60px|Fahid Mohammed Ally Msalam Fahid Mohammed Ally Msalam 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Öldürüldü 1 Ocak 2009'da, Pakistan'da, insansız hava araçlarıyla yapılan hava saldırısında öldürüldü. sol|60px|Ahmed Geylani Ahmed Geylani 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Yakalandı 25 Temmuz 2004'te Pakistan'da yakalandı ve sonrasında Küba'daki Guantanamo Kampı'nda tutuldu. 2010 yılında, New York'taki sivil bir mahkemede yargılandı ve Amerika Birleşik Devletleri'nin Nairobi ile Darüsselam'daki büyükelçiliklerine yapılan saldırılar sebebiyle komplo suçundan hüküm giydi. Şeyh Ahmed Salim Svedan 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Öldürüldü 1 Ocak 2009'da, Pakistan'da, insansız hava araçlarıyla yapılan hava saldırısında öldürüldü. sol|60px|Abdullah Ahmed Abdullah Abdullah Ahmed Abdullah 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Öldürüldü İran'da öldürüldü. Ebu Enes el-Libi 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Öldü 5 Ekim 2013'te, Delta Force komandoları tarafından Libya'nın Trablus şehrinde yakalandı. 2 Ocak 2015'te, New York'taki bir hastanede, Amerikalı yetkililerce gözaltında tutulurken, hepatit C kaynaklı karaciğer iflasından hayatını kaybetti. Seyfü'l Adil 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Kayıp sol|60px|Ahmed Muhammed Hamid Ali Ahmed Muhammed Hamid Ali 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Öldürüldü Ulusal Terörizmle Mücadele Merkezi'nin 2011 yılında yayınlanan raporunda, 2010'da Pakistan'da gerçekleştirilen insansız hava aracı saldırılarında öldürüldüğü belirtilmişti. sol|60px|Muhsin Musa Matvalli Atvah Muhsin Musa Matvalli Atvah 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Öldürüldü 12 Nisan 2006'da, Pakistan'ın Afganistan sınırı yakınlarındaki Naghar Kalai köyüne Pakistan güçlerince yapılan helikopter baskınında öldürüldü. Amerikalı yetkililerin 24 Ekim 2006'da yaptığı açıklamayla, yapılan DNA testi sonucunda kendisinin öldürüldüğü doğrulandı. == Seeking Information-Terrorism listesi == Most Wanted Terrorists listesinde federal büyük jüriler tarafından terörizmle ilişkisi bulunan kaçaklar listelenirken, halihazırda planlanma aşamasında olabileceği saptanan ve ileride gerçekleştirilmesi muhtemel terörizm faaliyetlerinin önlenmesi konusunda, halkın da yardımını alma amacıyla 17 Ocak 2002'de Most Wanted Terrorists Seeking Information ("En Çok Aranan Teröristlere Ulaşma Bilgileri", günümüzdeki adı "Seeking Information- Terrorism" - "Bilgi Aranıyor-Terörizm") adıyla bir liste yayınladı. Zamanla güncellenen ve değişikliklere uğrayan listede, belirtilen amaç doğrultusunda şüpheli konumda bulunan kişiler yer almaktadır. == Listeye yapılan eklemeler == 2006'da, 22 kişilik ilk listeye birtakım eklemeler yapılmaya başlandı. İlk listedeki kişilerin listeye eklenmesine yol açan olayların en son gerçekleşeni 1998'de olsa da; sonradan yapılan eklemelere konu olan faaliyetlerin bir kısmı, ilk listenin yayınlanma tarihinden önce gerçekleşmişti. 23 Şubat 2006'da iki, 24 Şubat'ta ise altı yeni isim listeye eklenmesiyle başlayan süreç; 2009'da yedi, 2010'da ve 2013'te ise birer ismin eklenmesiyle günümüzdeki durumuna ulaştı. Fotoğraf İsim İddia edilen terörizm faaliyeti Faaliyet tarihi Listeye eklendiği tarih Durumu sol|60px|Cemal Ahmed Muhammed el-Bedevi Cemal Ahmed Muhammed el-Bedevi USS Cole saldırısı 12 Ekim 2000 23 Şubat 2006 Öldürüldü Ocak 2019'da, Yemen'in Ma'rib ilinde yapılan insansız hava aracı saldırısıyla öldürüldü. sol|60px|Jaber A. Elbaneh Jaber A. Elbaneh Lackawanna Altılısı 2002 23 Şubat 2006 Kayıp 20 Mayıs 2007'de Yemenli yetkililere teslim oldu. Ancak Amerikalı yetkililere teslim edilmediğinden hâlâ listede yer almaktadır. sol|60px|Muhammed Ali Hamadi Muhammed Ali Hamadi Trans World Airlines'ın 847 sefer sayılı uçuşu 14 Haziran 1985 24 Şubat 2006 Kayıp FB'ın sitesindeki bilgiye göre Lübnan'da olduğu düşünülmektedir. sol|60px Ramazan Şallah Filistin İslami Cihat Örgütü 1995'ten beri 24 Şubat 2006 Öldü Geçirdiği inme sonrasında iki yıl kadar kaldığı komadan kurtulamayarak 6 Ocak 2020'de Lübnan'da hayatını kaybetti. Abdülaziz Avda Filistin İslami Cihat Örgütü 1995'ten beri 24 Şubat 2006 Kayıp sol|60px|Khadafi Janjalani Khadaffy Janjalani Ebu Seyyaf'ın Filipinler'de gerçekleştirdiği kaçırma ve cinayet eylemleri 1990'ların başı-2000'ler 24 Şubat 2006 Öldürüldü 4 Eylül 2006'da, aldığı kurşun yaraları sebebiyle öldü. Filipinli yetkililer cesedini 27 Aralık 2006'da buldu. 20 Ocak 2007'de, yapılan DNA testi sonucunda cesedin kendisine ait olduğunun kesinleştiği açıklandı. sol|60px|Jainal Antel Sali Jainal Antel Sali Ebu Seyyaf'ın Filipinler'de gerçekleştirdiği kaçırma ve cinayet eylemleri 1990'ların başı-2000'ler 24 Şubat 2006 Öldürüldü Filipinli güvenlik birimleri tarafından 16 Ocak 2007'de öldürüldü. sol|60px|Isnilon Totoni Hapilon Isnilon Hapilon Ebu Seyyaf'ın Filipinler'de gerçekleştirdiği kaçırma ve cinayet eylemleri 1990'ların başı-2000'ler 24 Şubat 2006 Öldürüldü Filipinler Ordusu tarafından 16 Ekim 2017'de öldürüldü. sol|60px|Adam Yahiye Gadahn Adam Yahiye Gadahn İhanet 2003-2015 11 Ekim 2006 Öldürüldü Ocak 2015'te, Pakistan'da gerçekleştirilen insansız hava aracı saldırılarında öldürüldü. sol|60px|Daniel Andreas San Diego Daniel Andreas San Diego Chiron ve Shaklee saldırıları 28 Ağustos 2003 26 Eylül 2003 11 Nisan 2009 Kayıp Fehd el-Kuso USS Cole saldırısı 12 Ekim 2000 2 Kasım 2009 Öldürüldü 6 Mayıs 2012'de, Yemen'deki insansız hava aracı saldırısında öldürüldü. Hüseyin Muhammed el-Umari Pan American World Airways'in 830 sefer sayılı uçuşu 11 Ağustos 1982 2 Kasım 2009 Kayıp Vadud Muhammed Hafız el-Türki Pan American World Airways'in 73 sefer sayılı uçuşu 5 Eylül 1986 3 Aralık 2009 Kayıp Cemal Said Abdülrahim Pan American World Airways'in 73 sefer sayılı uçuşu 5 Eylül 1986 3 Aralık 2009 Kayıp Muhammed Abdullah Halil Hüseyin ar-Rehayal Pan American World Airways'in 73 sefer sayılı uçuşu 5 Eylül 1986 3 Aralık 2009 Kayıp Muhammed Ahmed el-Münevver Pan American World Airways'in 73 sefer sayılı uçuşu 5 Eylül 1986 3 Aralık 2009 Kayıp sol|60px|Adnan el-Şükrü Cuma Adnan el-Şükrü Cuma New York metrosuna intihar saldırısı gerçekleştirme planı Eylül 2009 8 Temmuz 2010 Öldürüldü 6 Aralık 2014'te, Pakistanlı güvenlik birimlerince Güney Veziristan'da gerçekleştirilen harekâtta öldürüldü. sol|60px|Assata Shakur Assata Shakur Werner Foerster cinayeti 2 Mayıs 1973 2 Mayıs 2013 Kayıp 1979'da, New Jersey'deki cezaevinden kaçtı. Günümüzde Küba'da yaşamaktadır. == Ödüller == 1984 yılından beri Amerika Birleşik Devletleri hükûmeti tarafından yürütülen Adalet için Ödül programı kapsamında, listede yer alan isimlerin yakalanması konusunda direkt bilgi sağlayan kişilere para ödülü verilmektedir. Program kapsamında günümüze dek 60'tan fazla kişiye $100 milyonun üzerinde ödeme yapılmıştır. == Ayrıca bakınız == * The World's 10 Most Wanted == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Adalet için Ödül resmî sitesi * FBI'ın sitesindeki güncel Most Wanted Terrorists listesi