Rusya'daki Türk halkları

Rusya Federasyonu Özerk Türk Devletleri veya Rusya Türkleri Rusya dahilinde yaşayan Türk halkları. Rusya içerisinde yaşayan pek çok Türk kökenli halk bulunmaktadır. Bu halkların birçoğu özerk statüye sahiptir. Bunların yanında Rusya'nın çeşitli şehirlerinde dağınık halde de yaşarlar. Rusya Federasyonu içinde yaşayan Türk kökenli halkların dört bölge yoğunlaştığı görülmektedir. küçükresim|175px|Tatar, Kazak Türklerinin yoğun olduğu Orenburg oblastı #Volga çevresi #Kafkas bölgesi #Sibirya #Altay çevresi == Rusya Federasyonu içinde yaşayan Türk halkları ve sıralaması == Rusya Federasyonu'nda yaşayan toplam nüfusun %8,6'sını Türk halkları oluşturmaktadır. Bu oran 12,2 milyon insana tekabül etmektedir. Bu nüfusun yaklaşık %50'sini Tatarlar oluşturmaktadır. Sıra Halk Nüfus Tüm Rusya'ya göre oranı 1- Tatarlar 5.554.601 %3,83 2- Başkırtlar 1.673.389 %1,15 3- Çuvaşlar 1.637.094 %1,13 4- Kazaklar 653.962 %0,45 5- Azeriler 621.840 %0,43 7- Yakutlar 443.852 %0,31 8- Kumıklar 422.409 %0,29 9- Tuvalar 243.442 %0,17 10- Karaçaylar 192.182 %0,13 11- Özbekler 122.916 %0,08 12- Balkarlar 108.426 %0,07 13- Kafkas Türkmenleri ve Türkler 95.672 %0,06 14- Nogaylar 90.666 %0,06 15- Hakaslar 75.622 %0,05 16- Altaylar 67.239 %0,02 17- Yaka Türkmenleri 33.053 %0,02 18- Kırgızlar 31.808 %0,05 19- Şorlar 13.975 %0,01 20- Gagavuzlar 12.210 %0,01 21- Dolganlar 7.261 %0,01 22- Kırım Tatarları 4.131 %0,00 23- Tofalar 837 %0,00 == Rusya Federasyonu içerisindeki yönetim birimlerinde Türk halkları == === Özerk Cumhuriyetlerde Türk halkları === Rusya Federasyonuna bağlı özerk cumhuriyetlerdeki Türk halklarının oranı listelenmiştir: Bayrak Cumhuriyet Konumu Türk halkları oran Türk nüfusu En çok bulunan grup Diğerleri 20px Adige Kafkasya %0,7 ~5.000 Tatar - 20px Altay Cumhuriyeti Altaylar %41,2 ~85.000 Altaylı Kazak, Teleüt, Tuba, Telengit 20px Başkurdistan Volga %56,3 ~2.300.000 Başkırt Tatar, Çuvaş 20px Buryatya Altaylar %0,8 ~9.000 Tatar - 20px Çeçenistan Kafkasya %0,9 ~9.000 Kumık - 20px Çuvaşistan Volga %70,2 ~930.000 Çuvaş Tatar 20px Dağıstan Kafkasya %20,3 ~520.000 Avarlar(Kafkasya halkı) Nogay, Azeri, Kumık 20px İnguşetya Kafkasya %0,1 ~1.000 Kumık Nogay, Balkar 20px Kabardin-Balkar Kafkasya %12,3 ~110.000 Balkar Karaçay 20px Kalmuk Kafkasya %2,8 ~9.000 Kazak Türkmen, Nogay 20px Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti Kafkasya %42,4 ~180.000 Karaçay Nogay, Tatar 20px Karelya Baltık %0,1 - Tatar - 20px Hakasya Altay %14,3 ~75.000 Hakas Tatar 20px Komi Cumhuriyeti Ural %2,8 ~30.000 Tatar Çuvaş, Azeri 20px Mari El Volga %7,2 ~50.000 Tatar Çuvaş 20px Mordovya Volga %5,2 ~50.000 Tatar - 20px Kuzey Osetya Kafkasya %1,8 ~ 13.000 Kumık - 20px Yakutistan Sibirya %48,3 ~450.000 Yakut Dolgan, Tatar, Başkırt, Azeri, Çuvaş, Özbek 20px Tataristan Volga %56,4 ~2.300.000 Tatar Çuvaş, Başkırt, Azeri, Özbek, Kazak 20px Tuva Altay %78,1 ~235,.000 Tuva Hakas 20px Udmurtya Volga %7,1 ~110.000 Tatar - === Kraylardaki Türk halkları === Rusya Federasyonunu oluşturan kraylardaki (Türkçesi; bölge veya eyalet) Türk halklarının oranı listelenmiştir: Bayrak Kray=Eyalet Konumu Türk halkları oran Türk nüfusu En çok bulunan grup Diğerleri 20px Altay Kray Altay %1,1 ~23.000 Tatar Kazak 20px Kamçatka Kray Uzakdoğu %0,9 ~3.000 Tatar - 20px Khabarovsk Kray Uzakdoğu %0,6 ~9.000 Tatar - 20px Krasnodar Kray Kafkasya %1,1 ~55.000 Tatar Türkmen, Azeri, Çuvaş, Özbek, Kırım Tatarı 20px Krosnajarski Kray Sibirya %3,8 ~105.000 Tatar Dolgan, Azeri, Çuvaş, Hakas, Kırgız, Başkırt, Yakut, Özbek, Kazak, Tuva. 20px Perm Ural 20px Primorsky Kray Uzakdoğu %1,5 ~35.000 Tatar Azeri, Çuvaş, Başkırt, Özbek, Kazak. 20px Stavropol Kray Kafkas %4 ~95.000 Nogay Karaçay, Azeri, Türkmen, Tatar. 20px Zabaykalsky Kray Altay %2,7 ~25.000 Tuva Tuva, Tatar. === Oblastlardaki Türk halkları === Rusya Federasyonu içinde Türklerin yoğun olarak yaşadığı oblastlar şunlardır: Astrahan, Orenburg, Samara, Ulyanovsk, Çelyabinsk, Omsk, Tümen, Kurgan ve Amur olarak sayılabilir. Örneğin; Astrahan Oblastı'nın %27'si, Ulyanaovsk Oblastı'nın %22'si Türk halklarından oluşmaktadır. Rusya Federasyonunu oluşturan oblastlardaki (Türkçesi; yöre veya il) Türk halklarının oranı listelenmiştir: Bayrak Oblast=İl Konumu Türk halkları oran Türk nüfusu En çok bulunan grup Diğerleri - 20px Amur Uzakdoğu %6,2 ~7.000 Tatar Tuva 20px Arkhangelsk Baltık %0,08 ~1.000 Tatar - 20px Astrahan Hazar %27,3 ~270.000 Kazak Tatar, Azeri, Nogay, Türkmen, Kumuk, Özbek, Astrahan Tatarı, Kafkas Türkmenleri 20px Belgorod Batı %0,8 ~13.000 Azeri Kafkas Türkmeni, Tatar. 20px Bryansk Batı %0,3 ~5.000 Azeri Tatar 20px Çelyabinsk Volga %12,3 ~390.000 Tatar Başkırt, Kazak, Çuvaş, Azeri, Özbek 20px Irkutsk Altay %0,01 ~850 Tofa 20px Ivanovo Merkez %1,1 ~13.000 Tatar Azeri, Çuvaş 20px Kaliningrad Batı %0,8 ~10.000 Tatar Azeri, Çuvaş, Kazak, Özbek 20px Kaluga Batı %1 ~11.000 Tatar Çuvaş, Azeri, Kemerovo Altay %1,4 ~25.000 Tatar Çuvaş 20px Kirov Merkez %2,4 ~30.000 Tatar - Kostroma Merkez %0,6 ~4.200 Tatar Azeri 20px Kurgan Volga %5,7 ~60.000 Tatar Başkırt, Kazak 20px Kursk Batı %0,4 ~4.700 Azeri Tatar, Türk 20px Leningrad Baltık %0,9 ~14.000 Tatar Azeri, Özbek, Kazak 20px Lipetsk Merkezi %0,4 ~5.200 Azeri Tatar 20px Magadan Uzakdoğu %2,1 ~3.600 Tatar Azeri, Yakut, Çuvaş, Başkırt 20px Moskova Oblast Merkez %1,2 ~130.000 Tatar Çuvaş, Kazak, Özbek. 20px Murmansk Baltık %1,4 ~12.000 Tatar Azeri Nijni Novgorod Merkez %2,3 ~62.000 Tatar Çuvaş 20px Novgorod Merkez %0,5 ~4.000 Tatar Azeri 20px Novosibirsk Altay %1,2 ~30.000 Tatar Kazak, Azeri, Çuvaş 20px Omsk Altay %7,1 ~142.000 Kazak Tatar, Azeri, Çuvaş 20px Orenburg Volga %19,1 ~400.000 Tatar Kazak, Başkırt, Çuvaş, Azeri, Özbek 20px Oryol Batı %0,4 ~3.500 Tatar Azeri 20px Penza Volga %2,1 Tatar 20px Pskov Baltık %0,3 ~2.300 Tatar Azeri, Çuvaş 20px Rostov Kafkasya %1,5 ~75.000 Kafkas Türkmenleri (Türk) Tatar, Azeri, Kazak, Çuvaş 20px Ryazan Merkez %1,2 ~10.000 Tatar Azeri, Çuvaş 20px Sakhalin Uzakdoğu %1,6 ~6.000 Tatar Azeri 20px Samara Ural %10,8 ~310.000 Tatar Çuvaş, Azeri,Kazak, Başkırt, Özbek 20px Saratov Volga %6,5 ~170.000 Kazak Tatar, Çuvaş, Azeri, Başkırt, Özbek. 20px Smolensk Batı %0,4 ~4.000 Tatar Azeri 20px Sverdlovsk Ural %5,5 ~240.000 Tatar Başkırt, Azeri, Çuvaş, Özbek, Kazak 20px Tambov Volga %0,7 ~8.000 Çuvaş Tatar, Azeri 20px Tomsk Sibirya %2,3 ~24.000 Tatar Azeri 20px Tula Merkez %0,9 ~14.000 Tatar Azeri, Çuvaş 20px Tver Merkez %1 ~13.000 Tatar Azeri, Çuvaş 20px Tümen Ural %12,3 ~390.000 Tatar Başkırt, Azeri, Çuvaş, Kazak, Kumık, Sibirya Tatarı, Özbek, Nogay, Kırgız, Gagavuz 20px Ulyanovsk Volga %22,3 ~320.000 Tatar Başkırt, Azeri. Vladimir Merkez %0,9 ~14.000 Tatar Azeri, Çuvaş 20px Volgograd Volga %4,1 ~95.000 Kazak Tatar, Azeri, Çuvaş 20px Vologda Merkez %0,3 ~3.600 Azeri Tatar 20px Voronezh Batı %0,7 ~18.000 Azeri Tatar, (Kafkas Türkmeni) Türk, Çuvaş 20px Yaroslavl Merkez %1,1 ~12.000 Tatar Azeri === Federal Şehirlerdeki Türk Halkları === Rusya Federasyonunu oluşturan iki federal şehirde yaşayan (Türkçesi; yöre veya il) Türk halklarının oranı listelenmiştir: Bayrak Federal şehir Konumu Türk halkları oran Türk nüfusu En çok bulunan grup Diğerleri 20px Moskova Merkez %3,1 ~310.000 Tatar Azeri, Özbek, Çuvaş, Kazak, Başkırt... 20px Sankt-Peterburg Baltık %1,3 ~63.000 Tatar Azeri, Çuvaş === Özerk Oblastlardaki Türk Halkları === Rusya Federasyonunu oluşturan özerk oblastlardaki (Türkçesi; özerk yöre veya özerk il) Türk halklarının oranı listelenmiştir: Bayrak Özerk İl Konumu Türk halkları oran Türk nüfusu En çok bulunan grup Diğerleri 20px Yahudi Özerk İli Uzakdoğu %1,3 ~2.500 Tatar Azeri, Çuvaş, Başkırt, Özbek === Özerk Okruglardaki Türk Halkları === Rusya Federasyonunu oluşturan özerk okruglardaki (Türkçesi; özerk yöre veya özerk ilçe) Türk halklarının oranı listelenmiştir: Bayrak Özerk Okrug Konumu Türk halkları oran Türk nüfusu En çok bulunan grup Diğerleri 20px Çukotka Sibirya %3,6 ~2.200 Çuvaş Tatar, Başkırt, Azeri 20px Nenets Ural %0,7 ~250 Tatar - Rusya Federasyonunun yeni oluşturulmuş olan kraylardan (Eyaletlerinden) biri olan Krasnoyarsk Kray'ın özerk bölümlerinde yaşayan Türk halkları listelenmiştir: Bayrak Bölümleri Konumu Türk halkları oran Türk nüfusu En çok bulunan grup Diğerleri 20px Taymir Sibirya %15,2 ~7.250 Dolgan Tatar, Azeri 20px Evenk Sibirya %7,3 ~1.200 Yakut Tatar, Hakas 20px Krasnoyarsk Sibirya %3,3 ~95.000 Tatar Özbek, Kazak, Hakas Rusya Federasyonunun oblastlarından biri olan Tümen Oblastının özerk bölümlerinde yaşayan Türk halkları listelenmiştir: Bayrak Bölümleri Konumu Türk halkları oran Türk nüfusu En çok bulunan grup Diğerleri 20px Khanty-Mansi Ural %15,1 ~250.000 Tatar Başkırt, Azeri, Çuvaş, Kumık, Özbek, Kazak, Nogay, Kırgız, Gagavuz, Türk. 20px Yamalia Ural %8,6 ~45.000 Tatar Azeri, Başkırt 20px Tümen Ural %8,4 ~100.000 Tatar Başkırt, Azeri, Çuvaş, Kumık, Özbek, Kazak, Nogay, Kırgız, Gagavuz, Türk. == Ayrıca bakınız == * Rusya'nın Federal Yapılanması * Türk halkları == Kaynakça == * Tablolardaki veriler İngilizce Wikipedia'nın Rusya'nın idari bölümleri ile ilgili maddelerinden derlenmiştir. Söz konusu veriler aynı zamanda Rusya devleti'nin 2002 tarihli resmi verileridir. !Rusya Türk halkları Kategori:Etnik azınlıklar