Morgan Freeman

Morgan Freeman (d. 1 Haziran 1937), Amerikalı oyuncu, yapımcı ve seslendirme sanatçısı. Freeman 2005 yılında Milyonluk Bebek filmiyle En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü'nü kazandı. Street Smart, Bayan Daisy'nin Şoförü, Esaretin Bedeli ve Yenilmez filmleriyle Akademi adaylığı elde etti. Freeman kendine has düzgün, derin sesiyle ve anlatımdaki becerisi ile tanınır. == Hayatının erken dönemi == Morgan Freeman, 1 Haziran 1937'de Memphis, Tennessee'de doğdu. Berber Morgan Porterfield FreemanInterview (archived via Google Books) , The New Yorker, July 3, 1978. ve öğretmen"Morgan Freeman profile" . African American Lives 2. PBS. Retrieved July 13, 2011. Mayme Edna'nın oğlu olarak dünyaya geldi. Freeman'ın kendinden büyük üç kardeşi vardır. DNA tahlillerine göre atalarının bir kısmı Nijer'dendir."Growing Interest in DNA-Based Genetic Testing Among African American with Historic Election of President Elect Barack Obama" . PRWeb. November 27, 2008. Retrieved August 23, 2015. Freeman dokuz yaşındayken okuldaki bir oyunda başrolde oynayarak oyunculuk hayatına başlamış oldu."Morgan Freeman: Full Biography," All Movie Guide, via The New York Times.. Retrieved October 9, 2012. 12 yaşındayken eyalet çapında bir drama yarışması kazandı. 1955'te Broad Street Lisesi'nden mezun oldu ve Jackson State Üniversitesi'nden gelen kısmi drama bursunu reddederek Birleşik Devletler Hava Kuvvetleri'ne katılmayı tercih etti.Fuchs, Sabrina (January 1, 2006). "Freeman, Morgan" . Encyclopedia of African-American Culture and History – via HighBeam Research (subscription required). Thomson Gale. Retrieved September 8, 2012. Orduya katıldıktan dört yıl sonra Los Angeles, Kaliforniya'ya taşındı. 1960'ların başında Pasadena Playhouse'da oyunculuk dersleri ve San Francisco'da dans dersleri aldı. Bu dönemde New York'ta da yaşadı ve 1964 Dünya Fuarı'nda dansçı olarak çalıştı. Aynı sene The Pawnbroker filminde figüran olarak oynayarak sinema hayatına başlamış oldu. == Meslek hayatı == === Oyunculuk === İlk itibarlı filmi 1971’de çekilen Who Says I Can’t Ride a Rainbow? olmasına rağmen, Amerikan medyası tarafından daha önceleri pembe dizi Another World ve daha sonraları çok daha önce ayrılması gerektiğini söylediği PBS’in çocuklar için çektiği The Electric Company’deki rolleri sayesinde tanındı.Inside the Actors Studio. Original air date: January 2, 2005 (Season 11, Episode 10) 1980 yılının ortalarında Freeman kendisine babacan karakteri kazandıran önemli sinema filmlerinde rol almaya başladı. 1994 yılında The Shawshank Redemption filminde oynadığı rolle alkış topladı. Aynı yıl 44. Berlin Uluslararası Film Festivalinde jüri üyesi olarak görev aldı. Aynı zamanda Robin Hood: Prince Of Thieves, Unforgiven, Seven ve Deep Impact gibi filmlerde baş rolleri oynadı. 1997 yılında Lori McCreary ile birlikte Revelations Entertainment adlı prodüksiyon şirketini ve kız kardeşi ile birlikte eş başkan oldukları ClickStar adlı online film dağıtım şirketini kurdu. Aday olarak gösterildiği üç ödülden sonra (En iyi yardımcı oyuncu olarak Street Smart ve en iyi oyuncu olarak Driving Miss Daisy ve The Shawshank Redemption) Million Dollar Baby filmindeki rolüyle 77. Akademi Ödül Töreninde En Yardımcı oyuncu Ödülünü kazandı. Freeman belirgin ses tonuyla aranan bir seslendirme sanatçısı haline geldi. 2005 yılında tek başına iki filmin, War of the Worlds ve Akademi Ödülü sahibi belgesel film olan March of the Penguins’in seslendirmesini gerçekleştirdi. Freeman Bruce Almighty adlı filmde Tanrı olarak karşımıza çıktı ve eleştirmenlerden tam not alan ve gişede büyük başarı sağlayan Batman Begins ve 2008 yapımı The Dark Knight filmindeki Lucius Fox rolü kadar başarılı bir performans sergiledi. 2007 yılında Rob Reiner’ın yönettiği The Bucket List filminde Jack Nicholson ile birlikte kamera karşısına geçti. 2008 yılında Freeman, Frances McDormand ve Peter Gallagher ile birlikte başrolü paylaştığı, Mike Nichols tarafında yönetilen Country Girl ile Broadway’e döndü. Zaman zaman Nelson Mandela’yı konu alan bir film yapmak istedi. İlk girişiminde Mandela’nın otobiyografisi olan Long Walk To Freedom eserini senaryolaştırmak istedi fakat neticelendiremedi.Gumbel, Andrew. "The Independent: Morgan Freeman to play Mandela in new film". The Independent. September 26, 2007. 2008 yılında piyasaya sürülen John Carlin'in Düşmanla Oynamak: Nelson Mandela ve Bir Ulusu Meydana Getiren Oyun isimli kitabının haklarını satın aldı."Morgan Freeman to Star as Nelson Mandela". New York Times. June 25, 2007. Clint Eastwood yönetmenliğinde Matt Damon ile birlikte kamera karşısına geçti. Filmde Freeman Nelson Mandela'yı canlandırırken Matt Damon ise rugby takımı kaptanı Francois Pienaar'ıKeller, Bill. "Entering the Scrum". The New York Times Book Review. August 17, 2008. Keller canlandırdı. === Diğer Çalışmaları === 2009 yılının temmuz ayında New York'taki Radio City Music Hall’deki Nelson Mandela anısına düzenlenen konserinin sunucularından biriydi. Freeman 65 yaşında özel pilot lisansı elde etti.Morgan Freeman: The Bucket List video interview Aralarında Cessna Citation 501 ve çift motorlu Cessna 414 uçaklarının bulunduğu üç adet özel uçağı vardır. 2007 yılında uzun mesafeli Emivest SJ30 satın aldı ve 2009 Aralık ayında siparişini teslim aldı. Sahip olduğu tüm uçakları uçuracak lisans yeterliliğine sahiptir. 4 Ocak 2004'ten itibaren Freeman Walter Cronkiye’ın yerine CBS Evening Newste tanıtımını üstlendi. 2010 yılında Freeman Discovery Channel’ın Through the Wormhole isimli televizyon şovunun sunucusu oldu. == Özel hayatı == küçükresim|Freeman ve karısı Myrna Colley-Lee, 1990 Akademi Ödülleri töreninde === Ailesi === Freeman 22 Ekim 1967’den 1979 yılına kadar Jeanette Adair Bradshaw ile evli kaldı. Myrna Colley-Lee ile 16 Haziran 1984'te evlendi. Freeman’ın iş ortağı ve avukatı olan Bill Luckett 2008 yılının Ağustos ayında ikilinin boşanmak üzeri olduğunu açıkladı. 15 Eylül 2010'da ikili Mississippi’de boşandı.The Detroit Free Press, September 18, 2010, p. 6D İlk eşinin kızını evlatlık edindi ve aynı zamanda ikilinin 4 çocuğu daha oldu. 2008 yılında African American Live 2 adlı Tv dizisi Freeman’ın büyük büyük atalarının köle olduklarını ve Kuzey Carolina’dan Mississippi’ye göç ettiklerini ortaya çıkardı. Freeman aynı zamanda anne tarafından Kafkas kökenli büyük büyük babasının yakıldığını ve ayrıca African-American kökenli büyük büyük annesiyle beraber yaşadığını öğrendi.(İkisi o zamanlar Güney'de yasal olarak evlenemezlerdi.) === Özel işleri === Freeman Charleston, Mississippi’de ve New York’da hayatını sürdürmektedir. Ortağı olduğu ve yönettiği Madidi isimli bir restoranı ve Ground Zero isimli blues kulübü vardır ve ikisi de Clarksdale, Mississippi’de bulunmaktadır. === Araba kazası === 3 Ağustos 2008'de Ruleville, Mississippi yakınlarında bir trafik kazasında yaralandı. Seyahat ettiği araba (1997 model Nissan Maxima) otoyoldan çıkarak birkaç takla attı. Kendisi ve yanındaki arkadaşı, Demaris Meyer, Jaws of Life adlı hidrolik kurtarma aleti yardımıyla araçtan çıkarıldı ve helikopter ambulans ile Memphis’deki The Regional Medical Center (The Med) hastanesine kaldırıldı. Polis kazada alkolün etkisinin olmadığına hüküm getirdi. Kazada omzunu, kolunu ve dirseğini kırdı ve 5 Ağustos günü ameliyata alındı. Doktorlar 4 saatlik bir operasyon sonucunda omzunda ve kolundaki sinir hücrelerinde oluşan hasarı onardılar. CNN kanalında yayınlanan, Piers Morgan Tonight şovunda solak olduğunu fakat henüz sol elindeki parmakları oynatamadığını belirtti. Sol elindeki kasları kıpırdatamamasından dolayı oluşabilecek kan akışının durmasını engellemek için özel bir eldiven giyiyordu. Basın sözcüsü Freeman'ın tam olarak iyileşmeyi beklediğini açıkladı. Meyer, kazada yanındaki yolcu, Freeman’ı kazadaki ihmalinden dolayı dava etti. Meyer Morgan Freeman’ın olay gecesi içki içtiğini iddia etmişti. === İnançları === CNN ile yapılan bir röportajında kendisi hakkındaki "Tanrının adamı" olduğu iddialarını yalandı ve inancın üzerinde bilimsel bir pozisyon varsayımı oluşturdu. Freeman "inanç konusundaki soru aslında gerçekte neye inandığınızdır, biz bilimde ortaya bir teori atarız ve aksi ispatlanana kadar onun doğru olduğuna inanırız." dedi. == Aktivizm == === Hayırseverlik çalışmaları === 2004 yılında Grenada Relief Fund üyeleri ile beraber Grenada adasında Hurricane Kasırgasından etkilenen insanlara yardım etti. One Earth gibi ulusal organizasyonların kliplerinde seslendirmelerde bulundu (Grubun amacı çevresel farkındalık gibi konularda bilinci arttırmaktır). One Earth’s İnternet sitesinden izlenebilen "Why Are We Here (Niçin Buradayız)" adlı klibin seslendirmesinde bulundu. Freeman Starville, Mississippi'de bulunan Mississippi Horse Park’a bağışta bulundu. The Horse Park Mississippi Eyalet Üniversitesinin bir parçasıdır ve Freeman’nın orada bulunan birden fazla atı vardır. === Irk üzerine yorumları === Freeman açıkça Black History Month kutlamalarını eleştirmiş ve buna benzer herhangi bir aktiviteye katılmamıştır. Freeman "Ben Black History Month istemiyorum çünkü o Amerikan tarihidir" demiştir.Freeman calls Black History Month ‘ridiculous’ . MSNBC.msn.com. December 15, 2005. Kendisine göre ırkçılığa son vermenin tek yolunun onun hakkında konuşmamak olduğunu ve "white history month" olmadığına dikkat çekmiştir. Freeman Mike Wallace ile 60 dakika programında yapılan bir röportajda "ben size beyaz adam demekten vazgeçeceğim ve sizden de bana siyah adam demekten vazgeçmenizi istiyorum" demiştir. Freeman aynı zamanda Mississippi Eyalet bayrağının Konfederasyon savaş bayrağını içerdiği gerekçesiyle değiştirilmesini desteklemiştir. === Siyasi Görüşü === Freeman 2008 yılındaki başkanlık seçimleri için Obama’nın kampanyasına katılmayacağını belirtmesine rağmen Barack Obama’nın adaylığını desteklemiştir. Freeman 1 Aralık 2010’da Zürih’te 2022 FIFA WORLD CUP organizasyonun son sunumu için Başkan Clinton’a, USA Bid Committee Başkanı Sunil Gulati ve USMNT futbolcusu Landon Donovan’a katılmıştır. == Aldığı Ödüller == 28 Ekim 2006’da Freeman Mississippi'nin En İyileri ödülleri Töreninde Ömür Boyu Başarı Ödülü kazandı. Delata Eyalet Üniversitesinden Sanat ve Edebiyat Dalında Doktoraya layık görüldü.Morgan Freeman biography . http://www.superstarbiography.com/ . 2008 yılında aile tarihi PBS şovu olan African American Lives 2’ de yayınlandı ve DNA testleri sonucunda Nijer’deki Songhai ve Tuareg insanlarından geldiğini öğrendi. 1978 yılında The Mighty Cents filmindeki rolüyle Tony Ödüllerine aday gösterildi. 1997 yılında Rhodes College’inde fahri mezun unvanı verildi.Wood, Bennett. Rhodes 150: A Sesquicentennial Yearbook, p. 214. 2003 yılında Karlovy Vary Uluslararası Film Festivalinde dünya sinemasına yaptığı katkılardan dolayı Kristal Küre Ödülüne aday gösterildi. 2006 yılında Cairo Uluslararası Film Festivaline onur konuğu olarak katıldı. 2007 yılında kendisi ve eşi Mississippi Edebiyat ve Sanat Enstitüsü’nden ömür boyu başarı ödülü kazandı. 2007 yılında Screen Nation Film and TV ödül töreninde film ve televizyona yaptığı katkılardan dolayı onur nişanı aldı. 2008 Kennedy Center Honnors 2010 yılında Brown Üniversitesinden fahri doktora aldı. 2011 yılında Amerikan Film Enstitüsü tarafından Yaşam Boyu Ödülüne layık görüldü. 2012 yılında People’s Choice Awards tarafından En Gözde Film İkonu ödülüne layık görüldü. 2012 Cecil Bç Demille Ödülü. == Filmografi == === Filmler === Yıl Film Rol Notlar 1964 The Pawnbroker Sokaktaki adam 1966 A Man Called Adam Parti misafiri 1968 Where Were You When the Lights Went Out? Yolcu 1971 Who Says I Can't Ride a Rainbow! Siyahi 1980 Brubaker Walter Attica Hap Richards 1984 Teachers Al Lewis Harry & Son Siemanowski 1985 Marie Charles Traughber That Was Then... This Is Now Charlie Woods S.E. Hinton kitabında Emilio Estevezin senaryosu ile uyarlama 1987 Street Smart Fast Black Aday - En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü; Aday - Altın Küre 1988 Clean and Sober Craig 1989 Glory Çavuş John Rawlins Bayan Daisy'nin Şoförü Hoke Colburn Altın Küre; aday - En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü Lean on Me Joe Louis Clark Johnny Handsome Teğmen Drones 1990 Şenlik Ateşi Yargıç Leonard White Tom Hanks ve Bruce Willis ile The Civil War Frederick Douglass (ses) 1991 Robin Hood: Hırsızlar Prensi Azeem 1992 Affedilmeyen Ned Logan The Power of One Geel Piet 1993 Bopha! sadece yönetmen 1994 Esaretin Bedeli Ellis Boyd "Red" Redding, Anlatıcı Aday - En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü; aday - Altın Küre 1995 Yedi Detektif Teğmen William Somerset Outbreak Gen. Billy Ford 1996 Chain Reaction Paul Shannon Moll Flanders Hibble 1997 Amistad Theodore Joadson Kızları Öp Dr. Alex Cross 1998 Derin Darbe Başkan Tom Beck Hard Rain Jim 2000 Hemşire Betty Charlie Under Suspicion Victor Benzet 2001 Along Came a Spider Dr. Alex Cross 2002 En Büyük Korku DCI William Cabot High Crimes Charlie Grimes 2003 Aman Tanrım! Tanrı Dreamcatcher Abraham Kurtz Levity Miles Evans 2004 Milyonluk Bebek Eddie "Scrap Iron" Dupris En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü; Kazandı - Altın Küre The Hunting of the President anlatıcı sınırlı sayı The Big Bounce Walter Crewes 2005 An Unfinished Life Mitch Bradley Dünyalar Savaşı (anlatıcı) March of the Penguins (anlatıcı) Batman Başlıyor Lucius Fox Kır Zincirlerini Sam Edison Ashford Magnificent Desolation: Walking on the Moon 3D Neil Armstrong Belgesel 2006 Kontrat Frank Carden Şanslı Slevin Patron Ekspres Kasa Kendisi 2007 Aman Tanrım 2 Tanrı Feast of Love Harry Scott Kızımı Kurtarın Jack Doyle Şimdi ya da Asla Carter Chambers 2008 Kara Şövalye Lucius Fox Wanted Sloan Aşkın Gurusu Anlatıcı 2009 Prom Night in Mississippi Kendisi Thick as Thieves Keith Ripley Charlie Yenilmez Nelson Mandela 2010 RED Joe 2011 Born to Be Wild Anlatıcı Conan Anlatıcı Breaking the Taboo Anlatıcı Bir Yunusun Hikâyesi Dr. Cameron McCarthy 2012 Adanın Büyüsü Monte Wildhorn Kara Şövalye Yükseliyor Lucius Fox 2013 Kod Adı: Olympus Allan Trumbull Oblivion Malcolm Beech Sihirbazlar Çetesi Thaddeus Bradley Last Vegas Archie 2014 Lego Filmi Vitruvius (seslendirme) Evrim Joseph Tagger Lucy Profesör Norman Dolphin Tale 2 Dr. McCarthy 5 Flights Up Alex Ayrıca yönetici yapımcı Lennon or McCartney Kendisi Kısa belgesel 2015 Last Knights Bartok Ted 2 Patrick Meighan Momentum Senatör 2016 Kod Adı: Londra Başkan yardımcısı Allan Trumbull Sihirbazlar Çetesi 2 Thaddeus Bradley Ben-Hur Şeyh Ilderim 2017 Going in Style Willie Just Getting Started Duke Diver 2018 Alfa Kurt Anlatıcı Fındıkkıran ve Dört Diyar Drosselmeyer Brian Banks Jerome Johnson 2019 Princess of the Row Yönetici yapımcı The Poison Rose Doc Kod Adı: Angel Başkan Allan Trumbull 2020 The Killing of Kenneth Chamberlain Yönetici yapımcı 2021 The Comeback Trail Reggie Fontaine Coming 2 America Kendisi Vanquish Damon Hitman's Wife's Bodyguard === Televizyon filmleri === Yıl İsim Rol Diğer notlar 1971 The Electric Company Dizi (1971-77) 1978 Roll of Thunder, Hear My Cry Hammer amca TV Filmi 1981 The Marva Collins Story Clarence Collins TV Filmi 1986 Resting Place Luther Johnson TV Filmi 1987 Fight For Life Dr. Sherard TV Filmi === Tiyatro === Yıl Başlık Rol 1964–70 Hello, Dolly! Rudolph 1967 The Niggerlovers Creampuff 1969 The Dozens Kgaravu Exhibition David 1970–71 Purlie Purlie 1978 The Mighty Gents Zeke White Pelicans Winston 1979 Coriolanus Caius Martius/Coriolanus Julius Caesar Casca 1980 Cesaret Ana ve Çocukları Chaplain 1983 Buck Fred Milly 1984 Medea and the Doll Dr. Winston Crews 1987–90 Driving Miss Daisy Hoke Coleburn 1988 The Gospel at Colonus Elçi 1990 Hırçın Kız Petruchio 2008 The Country Girl Frank Elgin 2011 8 David Boies == Oscar ödülleri == * 1987 Street Smart filmiyle Oscar adaylığı-En iyi yardımcı erkek oyuncu * 1989 Driving Miss Daisy filmiyle Oscar adaylığı-En iyi erkek oyuncu * 1994 Esaretin bedeli filmiyle Oscar Adaylığı-En İyi erkek oyuncu * 2004 Million Dollar Baby filmiyle Oscar kazandı-En iyi yardımcı erkek oyuncu == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * * ClickStar headed by Morgan Freeman and Lori McCreary * Revelations Entertainment Production company co-founded by Freeman * A detailed biography of his history as an actor Kategori:Yaşayan insanlar Kategori:1937 doğumlular Kategori:Tennessee doğumlu erkek oyuncular Kategori:20. yüzyılda Amerikalı erkek oyuncular Kategori:21. yüzyılda Amerikalı erkek oyuncular Kategori:Afrikalı Amerikalı erkek oyuncular Kategori:Afrikalı Amerikalı film yönetmenleri Kategori:Afrikalı Amerikalı film yapımcıları Kategori:Afrikalı Amerikalı televizyon yapımcıları Kategori:Amerikalı erkek dizi oyuncuları Kategori:Amerikalı erkek sinema oyuncuları Kategori:Amerikalı erkek tiyatro oyuncuları Kategori:Amerikalı skeç oyuncuları Kategori:Amerikalı erkek seslendirme sanatçıları Kategori:Amerikalı film yönetmenleri Kategori:Amerikalı film yapımcıları Kategori:Amerikalı hayırseverler Kategori:Amerikalı savaş pilotları Kategori:En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahipleri Kategori:En İyi Erkek Müzikal veya Komedi Filmi Oyuncusu Altın Küre Ödülü sahipleri Kategori:En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Bağımsız Ruh Ödülü sahipleri Kategori:Cecil B. DeMille Onur Ödülü sahipleri Kategori:En İyi Erkek Oyuncu National Board of Review Ödülü sahipleri Kategori:Ekran Oyuncuları Derneği Yaşam Başarı Ödülü sahipleri Kategori:New York Film Eleştirmenleri Birliği En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Ödülü sahipleri Kategori:Yardımcı Rolde Erkek Oyuncu Tarafından Üstün Performans Ekran Oyuncuları Derneği Ödülü sahipleri Kategori:Kennedy Center Onur Ödülü sahipleri Kategori:Afrikalı Amerikalı agnostikler Kategori:İnsani yardımlarda bulunan Amerikalılar