Ayetullah Bey

Mehmed Ayetullah Bey (1888 - 16 Mart 1918Tercüman Spor Ansiklopedisi, 1st ed., s.v. “Ayetullah Bey.”), Çerkes asıllı Türk futbolcu ve sekreter. Ziya Songülen, Necip Okaner, Asaf Beşpınar ve Enver Yetiker ile birlikte Fenerbahçe Spor Kulübü'nü kuran 5 kişiden birisidir. Fenerbahçe'nin 2 numaralı üyesi ve 2. Başkanıdır.https://www.fenerbahce.org/kurumsal/detay.asp?ContentID=2 Açıklama: "İçinde bulundukları tarihin de desteğinden güç alan Kadıköy’lü gençlerden, Hariciye Nazırı Asım Paşa ve Server Paşa’ların torunu Londra Sefareti Başkatibi Mehmed Nuri Efendi|Nuri Bey’in oğlu Ziya(Songülen) Bey ile Harekat Ordusu Feriki (tümgeneral) Şevki Paşa’nın oğlu Ayetullah Bey ve de ünlü edebiyatçı Sami Paşazade Sezai Bey’in yeğeni Enver Necip (Okaner) Bey, Necip Bey’in Moda Beşbıyık sokak 3 numaralı evinin selamlık katında yaptıkları bir görüşme sonucunda kuracakları takımın ilk fikir harcını atıyorlardı..." == Yaşamı == sol|küçükresim|164x164pik|Ayetullah Bey 1888 yılında İstanbul'un Boyacıköy semtinde dünyaya gelen Şevkipaşazade Ayetullah Bey, Hareket Ordusu komutanlarından (ferik) Şevki Paşa'nın oğludur. Çerkeslerin Ubıh kolunun Anzork sülalesine mensuptur.Dağlaroğlu Rüştü, "1907-1987 Fenerbahçe Spor Kulübü Tarihi", Ofset Matbaa-Yayıncılık, İstanbul, 1987, sy. 28 Fenerbahçe'nin kurulduğu sırada Osmanlı Bankası'nda memur olan Ayetullah Bey, Fenerbahçe Spor Kulübü'nün ilk genel sekreteri olmuş ve 20 yaşındayken tarihler 1908-1909 yıllarını gösterdiğinde de kulübün başkanlık vazifesini üstlenmiş bir spor adamıdır. Ayrıca tarihteki ilk Fenerbahçe takımında kaleci ve defans oyuncusu olarak da görev almıştır. Kadıköy'ün Moda semtinde bulunan Saint-Joseph Fransız Lisesi'nden Açıklama: "Fenerbahçe'nin üç tane kurucusu var: Necip Okaner, Ayetullah Bey ve Nurizade Ziya Bey. Fenerbahçe'yi bu isimler kurmuştur. Yerleri yurtları her şey bellidir." Açıklama:" Galip Kulaksızoğlu ve Ayetullah Bey, Saint Joseph'lidir... Zaten Fenerbahçe'yi de St. Josephliler kurmuştur.." Açıklama: "Gösteriyi izlerken, Fenerbahçe'nin ilk başkanı ve 1 no’u kurucu üyesi ve ilk futbol takımı oyuncularından Sn. Ziya Songülen , 2 no’lu üye Sn. Ayetullah Bey , 5 no’lu üye Sn. Galip Kulaksızoğlu ve 6 no’lu üye Sn. Mustafa Elkatipzade’nin aynı zamanda dönemin Saint Joseph Lisesi öğrencileri olduğunu ve yine 4 no’lu kurucu üye Sn. Enver Yetiker’in ise dönemin edebiyat ögretmeni olduğunu iftiharla göreceksiniz." mezun olan Ayetullah Bey, mezuniyetinin ardından; ilk etapta İstanbul Su İşleri'nde çalışmış ve daha sonrasında ise Osmanlı Bankası'nda görev yapmıştır. Bu memuriyeti sırasında, Kadıköylü arkadaşları Ziya Songülen ve Necip Okaner ile birlikte; birkaç senedir hedefledikleri futbol takımı kurma arzularını sonuçlandırarak; Fenerbahçe Futbol Takımı'nı, 1907 (1323 Rumi) yılı baharında kurma fiiliyatına girişti. Kulübün kuruluşunda ilk etapta "genel sekreter" görevini üstlendi. 1 numaralı kurucu üye ve ilk başkan olan Nurizade Ziya Songülen'in, görevini çeşitli nedenlerle daha 1. yılını doldurmadan kulüpten ayrılmasının ardından büyük bir cefakarlık örneği göstererek, henüz 20 yaşındayken; tarihler 1908 yılı sonunu gösterdiğinde Fenerbahçe başkanlığını üstlendi. Saygılı, ancak bariz bir otorite ile birlikte Fenerbahçe içerisinde etkinlik göstererek, kapanma eşiğine gelen kulübü çok kısa sürede toparlayıp, ayağa kaldırarak; Fenerbahçe Spor Kulübü'nü tarihe armağan etmeyi başarmıştır. Fenerbahçe'nin kuruluş yıllarında henüz bir lokali yokken; bütün spor malzemeleri, futbolcuların kıyafet ve formaları da 1907 yılından 1910 yılına kadar Ayetullah Bey'in Kadıköy Moda, Devriye Sokak'ta bulunan 43 numaralı evinde korunurdu. 1 numaralı kurucu üye ve ilk başkan Nurizade Ziya Songülen'in istifasından sonra; ekonomik yönden sıkıntı yaşayan ve kapanma aşamasına kadar gelen Fenerbahçe'nin, komşu semt kulüpleriyle birleşerek güçlenmeyi hedeflediği, 11 Eylül 1909 tarihinde Kadıköy Moda'da bulunan "Mühürdar Gazinosu'nda" Anadolu Üsküdar ve Kadıköy Pazaryolu kulüpleriyle yapılan görüşmelerde, ismi geçen bu kulüplerin yöneticilerinin Fenerbahçe'nin adı üzerinde de pazarlığa başlamaları üzerine Ayetullah Bey "Fransa Kralı XIV. Louis; 'L'état, c'est moi, yani Devlet ben'im" demişti. Ben de Fenerbahçe ben'im diyor ve bu pazarlığı kabul etmiyorum!" diyerek kulübün adının ve kimliğinin, kuruluşundan henüz iki yıl sonra tarihe karışmasını engellemiştir. Türkiye'deki 1912-13 yıllarında ortaya çıkan ilk izcilik hareketinde ilk oymak beylerinden olan Ayetullah Bey, I. Dünya Savaşı sonlarında iki yıl ülkeyi kasıp kavuran İspanyol Nezlesi felaketinin kurbanlarından biri olarak, 16 Mart 1918 tarihinde, henüz 30 yaşındayken ölmüştür. Kabri, Karacaahmet Mezarlığı'ndadır. ==Kaynakça== == Dış bağlantılar == * Ayetullah Bey, Spor Ansiklopedisi, Tercüman Futbol, 1. cilt. sf 117-118 Kategori:1888 doğumlular Kategori:1919 yılında ölenler Kategori:Fenerbahçe SK başkanları Kategori:Fenerbahçe SK futbolcuları Kategori:Türk spor yöneticileri Kategori:20. yüzyılda Osmanlılar Kategori:Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilenler Kategori:Kaleci futbolcular Kategori:Saint Joseph Fransız Lisesinde öğrenim görenler Kategori:Ubıh asıllı Türkler Kategori:Ubıhlar Kategori:Kabardey asıllı kişiler Kategori:Kabardey asıllı Türkler Kategori:İspanyol gribinden ölenler