Doğal uydu

Uydu, bir gezegenin ya da başka bir uydunun etrafında belirli bir yörüngede dönen gök cismi. Yapay uydulardan ayırmak amacıyla doğal uydu veya tabii uydu olarak da adlandırılır. Dünya'nın tek doğal uydusu Ay'dır. "Ay" sözcüğü, cins isim olarak doğal uydu anlamında da kullanılır. == Uyduların dönme prensibi == Aslında bir gök cismi diğerinin etrafında dönmez. İki cisim ortak bir merkez etrafında döner. Bu merkez noktası kütlesi daha fazla olan cisme daha yakındır. Dolayısıyla kütlesi az olan cisim daha fazla yol alır. Bu cisme uydu denir. Ay-Dünya örneğinde Ay ve Dünya'nın etrafında döndüğü merkez noktası Dünyanın merkezine çok yakın olduğundan sanki sadece Ay Dünya'nın etrafında dönüyormuş gibi görünür. Eğer iki cismin kütlesi birbirine yakınsa bu durumda cisimlerden birine uydu demek yerine bu iki cisme ikili sistem denir. == Güneş sistemindeki doğal uydular == Güneş sistemi içinde bilinen 240 doğal uydu vardır. Bunların 163'ü gezegenlere, 4'ü küçük gezegenlere ve düzinelercesi de küçük gök cisimlerine (İngilizce: sssb, small solar system bodies) aittir. Diğer yıldız sistemleri de uydulara sahiptir. Büyük gaz devleri, Dünya'nın yörüngesinde dönen ayın boyutlarıyla ölçülebilecek büyüklükte altı adet ay da dahil olmak üzere geniş bir doğal uydular sistemine sahiptir. İç gezegenler olan Merkür ve Venüs'ün hiç doğal uydusu yoktur; Dünya'nın bir büyük ayı (Ay) vardır; ve Mars iki küçük aya sahiptir, Phobos ve Deimos. Cüce gezegenler içinde, Ceres'in (asteroid kuşağındaki birçok nesnenin ayı olmasına karşın) hiçbir ayı yoktur, Eris'in bir tane, Dysnomia ve Plüton'un bilinen üç uydusu Nix, Hydra ve Charon vardır. Bir ikiz gezegen sisteminin özelliği olan kütle merkezinin iki gezegen arasındaki açık uzayda bulunduğu Plüton-Charon sistemi alışılmadık bir durumdur. Çapı (km) Gezegenlerin Uyduları Cüce Gezegenlerin Uyduları Diğer Cüce Gezegenlerin Uyduları Uydu Olmayanlar (karşılaştırma için) Dünya Mars Jüpiter Satürn Uranüs Neptüne Plüton Makemake Haumea Eris 4,000-6,000 Ganymede Callisto Titan Merkür 3,000-4,000 Ay Io Europa 2,000-3,000 Triton Eris Plüton 1,000-2,000 Rhea Iapetus Dione Tethys Titania Oberon Umbrie lAriel Charon Makemake Haumea Gonggong Quaoar 500-1,000 Enceladus Dysnomia Sedna, Ceres, Salacia, Orcus, Pallas, Vesta, 250-500 Mimas Hyperion Miranda Proteus Nereid Hiʻiaka Orcus I Vanth Varda I Ilmarë Salacia I Actaea 10 Hygiea 704 Interamnia 87 Sylvia 100-250 Amalthea Himalia Thebe Phoebe JanusEpimetheus Sycorax Puck Portia Larissa Galatea Despina S/2015 (136472) 1 Namaka S/2005 (82075) 1Sila–Nunam I Ceto I Phorcys Patroclus I Menoetius 3 Juno 15760 Albion 5 Astraea 42355 Typhon 50-100 Elara Pasiphae Prometheus Pandora Caliban Juliet Belinda Cressida Rosalind Desdemona Bianca Thalassa Halimede NesoNaiad Quaoar I Weywot 90 Antiope I Typhon I Echidna Logos I Zoe 90 Antiope 58534 Logos 253 Mathilde 25-50 Carme Metis Sinope Lysithea Ananke Siarnaq Helene Albiorix Atlas Pan Ophelia Cordelia Setebos Prospero Perdita Stephano Sao Laomedeia Psamathe Hippocamp HydraNix Kalliope I Linus 1036 Ganymed 243 Ida 10-25 Phobos Deimos Leda Adrastea Telesto Paaliaq Calypso Ymir Kiviuq Tarvos Ijiraq Erriapus Mab Cupid Francisco Ferdinand Margaret Trinculo KerberosStyx 762 Pulcova I Sylvia I Romulus 624 Hektor I Skamandrios Eugenia I Petit-Prince 121 Hermione I 283 Emma I 1313 Berna I 107 Camilla I 433 Eros 1313 Berna < 10 63 uydu 56 uydu Sylvia II Remus Ida I Dactylve daha birçok birçok Hidrostatik dengeye ulaşacak kadar büyük olan on dokuz cisim, tabloda kalın harflerle gösterilmiştir. Hidrostatik bir dengeye ulaştığından şüphelenilen ancak kanıtlanmamış küçük gezegenler ve uydular tabloda italik olarak gösterilmiştir. == Dönüşlerine göre == Gün sayısı Dünya Mars Jüpiter Satürn Uranüs Neptün Plüton Haumea Eris Orcus Quaoar Salacia Varda Huya 0 Phobos Metis Adrastea Amathea Thebo Pan Daphnis Atlas Promotheus Pandora Epimetheus Janus Aegaon Mimas Cordelia Ophelia Bianca Cressida Desdemona Juliet Portia Rosalind Cupid Belinda Perdita Puck Mab Naiad Thalassa Despina Galatea Larissa S/2004 N1 1 Deimos İo Methone Anthe Pallene Enceladus Tethys Telesto Calypso Miranda Proteus 2 S/2004 S6 Dione Helene S/2009 S1 S/2004 S3 S/2004 S4 Polydeuces Ariel 3 Europa 4 Rhea Umbriel 5 6 Triton Charon 7 Ganymede 8 Titania S/2012 (38628) 1 9 10 Vanth 11 12 13 Oberon Actaea 14 15 Titan Dysnomia 16 Callisto 17 Namaka 18 19 20 Styx 21 Hyperion 22 Weywot 23 24 Nix 25 26 İlmare 27 Ay 28 29 30 31 32 Kerberos 33 34 35 36 37 38 Hydra 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 Hi'aka 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 Lapetus 80'ler 90'lar 100'ler 110'lar 120'ler 130'lar Themisto 140'lar 150'ler 160'lar 170'ler 180'ler 190'lar 200'ler 210'lar 220'ler 230'lar 240'lar Leda 250'ler Himalia Lysithea Elara 260'lar Francisco 270'ler 280'ler S/2000 J11 290'lar 300'ler 310'lar 320'ler 330'lar 340'lar 350'ler 360'lar Nereid 370'ler 380'ler 390'lar 400'ler 410'lar 420'ler 430'lar 440'lar Kiviuq 450'ler Carpo İjiraq 460'lar 470'ler 480'ler 490'lar 500'ler S/2003 J3 510'lar 520'ler 530'lar S/2003 J12 540'lar Phoebe 550'ler Euporie 560'lar 570'ler Caliban 580'ler 590'lar S/2003 J16 600'ler S/2003 J18 610'lar Ananke 620'ler Orthosie Euanthe Thyone Mneme Harpalyke Praxidike Thelxione 630'lar Helike Hermippe İocaste 640'lar 650'ler 660'lar S/2003 J15 670'ler Stephano 680'ler S/2003 J9 690'lar S/2003 J17 Paaliaq 700'ler S/2003 J19 Carme Pasiphae 710'lar Pasithee Eurydome 720'ler Arche Chaldene Kale İsonoe Erinome S/2003 J4 Sinope 730'lar Aitne Taygete Cylenne Megaclite Skathi 740'lar Kalyke Eukelade Sponde Hegemone 750'ler S/2003 J5 S/2003 J23 Callirrhoe Trinculo 760'lar Kallichore S/2003 J10 Autonoe Aoede 770'ler Albiorix 780'ler 790'lar S/2007 S2 800'ler Kore 810'lar 820'ler 830'lar Bebhionn 840'lar Erriapus 850'ler 860'lar Skoll 870'ler S/2011 J2 880'ler Siarnaq 890'lar Tarqeq 900'ler Greip 910'lar Hykorrin 920'ler 930'lar 940'lar Herse Jarnsaka Tarvos 950'ler Mündilfari 960'lar S/2010 J1 970'ler 980'ler S/2003 J2 S/2011 J1 Belgelmr 990'lar 1000'ler Narvi 1010'lar 1020'ler Suttungr 1030'lar Hati 1040'lar S/2004 S12 1050'ler Farbauti 1060'lar 1070'ler Thymr 1080'ler 1090'lar 1100'ler S/2007 S3 1110'lar Aegir 1120'ler 1130'lar Bestla 1140'lar 1150'ler S/2004 S7 1160'lar 1170'ler 1180'ler S/2006 S3 1190'lar 1200'ler 1210'lar Fenrir 1220'ler 1230'lar Surtur 1240'lar Kari 1250'ler 1260'lar Ymir 1270'ler 1280'ler Sycorax 1290'lar 1300'ler Loge 1310'lar 1320'ler Fornjot 1330'lar 1340'lar 1350'ler 1360'lar 1370'ler 1380'ler 1390'lar 1400'ler 1401-1500 1501-1600 1601-1700 Margaret 1701-1800 1801-1900 Halimede 1901-2000 Prospero 2001-2100 2101-2200 2201-2300 Setebos 2301-2400 2401-2500 2501-2600 2601-2700 2701-2800 2801-2900 Ferdinand 2901-3000 Sao 3001-4000 Laomedeia 4001-5000 5001-6000 6001-7000 7001-8000 8001-9000 9001-10000 Psamathe Neso == Ayrıca Bakınız == * Yapay uydu == Kaynakça ==