Cinsiyet Gelişim Endeksi

Cinsiyet Gelişim Endeksi (CGE)(GDI), cinsiyet eşitliğini ölçmek için tasarlanmış bir endekstir. GDI, Gender Empowerment Measure (GEM) ile birlikte 1995 yılında Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından yazılan İnsani Gelişme Raporunda tanıtıldı. Bu ölçümlerin amacı, İnsani Gelişme Endeksi'ne (İGE) toplumsal cinsiyete duyarlı bir boyut eklemekti. Sonuç olarak oluşturdukları ilk ölçüm GDI idi. GDI, "İGE'nin üç bileşenindeki mevcut cinsiyet farklarının insani gelişme etkisini açıklayan, dağılıma duyarlı bir ölçü" olarak tanımlanır (Klasen 243). Dağılım duyarlılığı, GDI'nin yalnızca belirli bir ülkedeki huzur ve refahın ortalama veya genel seviyesini dikkate almadığı, aynı zamanda bu huzur ve refahın toplum içindeki farklı gruplar arasında nasıl dağıldığına da odaklandığı anlamına gelir. İGE ve GDI (ayrıca GEM), gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH) ve gayri safi milli hasıla (GSMH) gibi daha geleneksel genel gelire dayalı kalkınma ölçütlerine rakip olacak şekilde oluşturuldu.Klasen S. UNDP's Gender-Related Measures: Some Conceptual Problems and Possible Solutions. Journal of Human Development [serial online]. July 2006;7(2):243-274. Available from: EconLit with Full Text, Ipswich, MA. Accessed September 26, 2011. == Tanım ve hesaplama == GDI genellikle "İGE'nin toplumsal cinsiyete duyarlı bir uzantısı" olarak kabul edilir (Klasen 245). Yaşam beklentisi, eğitim ve gelirlerdeki cinsiyet farklarını ele alıyor. Yaşam beklentisi, yetişkin okuryazarlığı, okula kayıt ve kişi başına düşen gelirin logaritmik dönüşümlerini içeren İnsani Gelişme Endeksinin (İGE) herhangi bir kategorisindeki cinsiyet farkları için bir gelişme puanı cezası oluşturan bir "eşitsizlikten kaçınma" cezası kullanır. . Yaşam beklentisi açısından GDI, kadınların erkeklerden ortalama beş yıl daha uzun yaşayacağını varsayar. Ek olarak, gelir açısından, GDI gelir boşluklarını gerçek kazanılan gelir açısından dikkate alır. GDI, İGE puanından bağımsız olarak kullanılamaz ve bu nedenle tek başına cinsiyet eşitsizliğinin bir göstergesi olarak kullanılamaz. Yalnızca İGE ile GDI arasındaki boşluk gerçekten doğru bir şekilde değerlendirilebilir; GDI tek başına cinsiyet eşitsizliğinin bağımsız bir ölçüsü değildir.Klasen, Stephan1; Schuler, Dana. Reforming the Gender-Related Development Index and the Gender Empowerment Measure: Implementing Some Specific Proposals. Feminist Economics. January 2011 (1) 1 - 30 == Cinsiyet Gelişim Endeksi (2018) == bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Countries_by_Gender_Development_Index_(2019).png|küçükresim|430x430pik|Cinsiyet Gelişim Endeksi'nin 1 ila 5. grubundaki ülkeleri gösteren dünya haritası (2019'da yayınlanan 2018 verilerine dayanmaktadır). Grup 1'deki ülkeler cinsiyet eşitliğine en yakın ülkelerken, Grup 5'tekiler en uzaktadır (yani, en büyük cinsiyet eşitsizliğine sahiptir). {| cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" style="width:100%; background:none;" | valign="top" | | valign="top" | |} Aşağıda, 2018'de toplanan ve 2019'da yayınlanan verilere dayanan Cinsiyet Gelişim Endeksi'ne göre ülkelerin bir listesi bulunmaktadır. Ülkeler, İGE değerlerinde cinsiyet eşitliğinden mutlak sapmaya göre 1'den (cinsiyet eşitliğine en yakın) beş gruba ayrılmıştır. 5'e (cinsiyet eşitliğinden en uzak). Bu, gruplandırmanın, kadınları tercih edenlerin yanı sıra erkekleri destekleyen cinsiyet farklarını eşit şekilde dikkate aldığı anlamına gelir. 2018 rank Country Gender Development Index Group Human Development Index (women) Human Development Index (men) 1 0.999271313598908 1 0.802241545091312 0.802826553883562 2 0.998616111258415 1 0.814121946939387 0.815250162460792 3 1.00211774602851 1 0.797989701033099 0.796303332812547 4 1.00257442927832 1 0.901787072451453 0.899471446823739 5 1.00272297523169 1 0.693389879484458 0.691506923259876 6 1.00324890931813 1 0.421654103634997 0.420288624008154 7 1.00339001174288 1 0.744042111285307 0.741528321567516 8 1.00369597615498 1 0.712223593546365 0.709600925446362 9 0.995480861692473 1 0.762715746885023 0.766178212194142 10 1.00461251995559 1 0.793862458409325 0.790217564125534 11 0.995122669191676 1 0.745224174704749 0.748876694076404 12 0.995109362655928 1 0.757109191363106 0.760830135636948 13 1.00705674095832 1 0.713558080174709 0.70855797012558 14 0.992621622836447 1 0.811903568014688 0.817938627706547 15 0.992371676979385 1 0.852080306845641 0.858630215484618 16 1.00854973881397 1 0.874194924380356 0.86678414632122 17 0.99144743381844 1 0.914844606387427 0.922736370262227 18 1.0094706476123 1 0.647427874518634 0.641353838321097 19 0.990437581014824 1 0.94564679665501 0.954776772187986 20 0.989817373600636 1 0.919751993696064 0.929213830982077 21 1.01032361432783 1 0.816388101546477 0.808046144788592 22 1.010339927488 1 0.819686875325532 0.811298111679611 23 0.989531869461814 1 0.723041706146159 0.730690671478228 24 0.989058149729888 1 0.915888363975847 0.926020744307072 25 0.98859213038971 1 0.832316431348996 0.841920955835336 26 0.98814794506132 1 0.929356109430028 0.940503002687878 27 0.987919014775328 1 0.817640023795134 0.827638714880978 28 1.01272311153934 1 0.728475070383083 0.719323043073244 29 0.986891147195856 1 0.836720430865344 0.847834569438376 30 1.01321583363332 1 0.654849103183038 0.646307609342023 31 0.986296673191879 1 0.754714364824177 0.765200152588724 32 0.986261546538915 1 0.809420161886165 0.820695245319724 33 0.986030910048998 1 0.718965693897112 0.729151273626285 34 1.01499805083001 1 0.828317933961805 0.816078349396287 35 0.98439750467821 1 0.883037148032378 0.897033102822659 36 1.01574985871536 1 0.885869263158098 0.872133287105225 37 0.984153359434317 1 0.698296318804934 0.709540146473014 38 0.984006569463407 1 0.842559344988258 0.856253780345916 39 1.01607193850868 1 0.809691228698831 0.79688376187934 40 0.983855072217788 1 0.836374771060734 0.850099567180554 41 0.98384439453558 1 0.644164225448235 0.654741978534431 42 0.983090727880394 1 0.864740933228215 0.879614575444782 43 0.983021479607738 1 0.881578351276749 0.896804769340881 44 0.982811514946144 1 0.712983445231243 0.725452881237674 45 0.981817713523961 1 0.927549412691099 0.944726704269694 46 0.98068365758681 1 0.881897607495364 0.899268179573288 47 0.980461996197969 1 0.920118047343707 0.938453556498605 48 0.979876022499264 1 0.747701339556282 0.763057083128946 49 0.978843828928938 1 0.774556381501532 0.791297200442139 50 0.977136852016496 1 0.781504112645575 0.799789825788274 51 0.976487130681848 1 0.901210670433948 0.92291095511383 52 0.976372480770375 1 0.789117394155053 0.808213473542829 53 0.975113503181452 1 0.925664958786577 0.949289447604262 54 0.974930720274505 2 0.928842297989999 0.9527264642235 55 0.974776845288729 2 0.734104181262105 0.753099732323518 56 1.02554956311433 2 0.522151801801454 0.50914341011059 57 0.973598560971563 2 0.781958849986583 0.803163522762666 58 0.973439493655793 2 0.655984723050024 0.673883407572098 59 0.972097105538784 2 0.745713315885668 0.767118132166803 60 1.02801557456846 2 0.880350319739633 0.856358932216745 61 0.971637285832976 2 0.904498199776896 0.93090108105668 62 0.971619589838185 2 0.710079630808469 0.730820619751736 63 0.971565636624078 2 0.89085212219952 0.916924280375936 64 0.971535181068249 2 0.791500865872141 0.814690894674394 65 0.971302380112087 2 0.778864159321813 0.801876094684266 66 0.970407383075693 2 0.611426703399936 0.630072188303048 67 0.970263947573514 2 0.893206480322808 0.920580922909261 68 1.03040141727652 2 0.86528356437401 0.839753856959034 69 1.03051247212425 2 0.745684609993285 0.723605613871095 70 0.969303900072772 2 0.65414310778579 0.67485863591045 71 0.968046731183915 2 0.922788125514936 0.953247499102003 72 0.968014313475195 2 0.710081665159304 0.733544592548527 73 0.967274986133354 2 0.865859235918938 0.895153134663575 74 0.96671693364499 2 0.903526469774669 0.934633953672392 75 0.966586563190941 2 0.915682504422063 0.94733626484437 76 0.966035360302579 2 0.921422694662473 0.953818806771077 77 0.965505839872185 2 0.800863981950797 0.829476062057601 78 0.965148016786254 2 0.831679159131191 0.861711514364929 79 0.964573668396 2 0.867003905508653 0.898846748481537 80 0.963450079812055 2 0.901877659315533 0.936091737613916 81 0.963384994370094 2 0.924302891740428 0.959432518818482 82 0.96331458591632 2 0.91883629861405 0.953827868951074 83 0.962992625875126 2 0.894949094941461 0.929341586731435 84 0.96272210220035 2 0.854140900297802 0.887214387563783 85 0.962280698092814 2 0.594969468404531 0.618290972253447 86 0.961896022109213 2 0.827637034592205 0.860422556668226 87 0.960737178700119 2 0.7411723134053 0.771462091649362 88 0.959354156976191 2 0.655758696158308 0.683541830084114 89 0.957251775460597 2 0.747167434728433 0.780533871947035 90 1.04338023447896 2 0.87328373892252 0.836975543588494 91 0.953281245175706 2 0.566167394183869 0.593914332259327 92 0.951068629111926 2 0.73835574021778 0.776343281249042 93 0.949346763894446 3 0.575199531528163 0.60588981118823 94 0.94847909440168 3 0.752740766990656 0.793629265456294 95 0.946858477421388 3 0.736774749145141 0.778125524261687 96 0.946436637249011 3 0.504225253132795 0.532761764800671 97 0.944301733548051 3 0.691914784976437 0.732726373779583 98 0.943001743676744 3 0.628457412659945 0.666443531917134 99 0.942983702163843 3 0.519691032216798 0.551113482687214 100 0.942644918586126 3 0.792879654368817 0.841122291899752 – World average 0.941430799701876 – 0.706980962068851 0.750964343096414 101 0.94043401604125 3 0.728006586417231 0.774117666948894 102 0.938974186367784 3 0.689217295551526 0.734010908454909 103 0.938530667537194 3 0.685437015702195 0.730329907599989 104 0.937501402709405 3 0.749425007262443 0.799385478354042 105 0.937278216882204 3 0.681319036769408 0.726912270548411 106 0.936580181665306 3 0.799753662146286 0.853908376242029 107 0.936071128421922 3 0.677681643411889 0.723963834408994 108 0.93556520183438 3 0.509116716427692 0.54418090308346 109 0.933514804909621 3 0.869859990274136 0.931811671008637 110 0.93334124890745 3 0.553446092043308 0.592972926773739 111 0.930834633256552 3 0.670350699455828 0.720160891640427 112 0.930508381323755 3 0.590608226344738 0.63471564383389 113 0.929979500928547 3 0.466256425669024 0.501362046371437 114 0.929388949637999 3 0.580896379268115 0.625030434775856 115 0.924865126473049 4 0.540217146902477 0.584103704896499 116 0.923845887665176 4 0.770530112179602 0.834046156904971 117 0.92376150833791 4 0.735305564655512 0.795990694587958 118 0.919132552991075 4 0.556669111249323 0.605646170879042 119 0.917044836281997 4 0.668897563298245 0.72940551741197 120 0.912066262295093 4 0.567120060412223 0.621796994206474 121 0.901852522177659 4 0.545524138209497 0.60489284533157 122 0.901399241057088 4 0.42171001631638 0.467839329243092 123 0.899721720272795 5 0.571432940029916 0.635121868411333 124 0.899338643290567 5 0.589475390655512 0.655454310846352 125 0.898619930984625 5 0.437938141035413 0.487345234548226 126 0.898516211947261 5 0.68930089658175 0.767154657218593 127 0.897374748629354 5 0.548886325033576 0.611657867431575 128 0.895463713494037 5 0.574538067712771 0.64160954715961 129 0.893345815434905 5 0.580503137357053 0.649807865361129 130 0.890577064263023 5 0.678454800871403 0.761814814344947 131 0.890365827551326 5 0.477397671690552 0.536181485090781 132 0.888069540927266 5 0.504017390629825 0.567542706288025 133 0.883486835760026 5 0.485715005319931 0.549770506656267 134 0.882483208929897 5 0.410599830153055 0.465277782056556 135 0.879136805709795 5 0.784333088515893 0.892162725325372 136 0.878316588012583 5 0.64266778257163 0.731704024884503 137 0.874690316250611 5 0.403149171515835 0.460905035789063 138 0.873999741121421 5 0.726849370286313 0.831635681440477 139 0.87347139391351 5 0.475960252557682 0.544906514253643 140 0.871346924588787 5 0.623519218495938 0.71558090227976 141 0.86892158600649 5 0.522007757584777 0.600753584663367 142 0.868301159101109 5 0.654288917853024 0.753527633811249 143 0.867675972564795 5 0.491676192340555 0.566658761896094 144 0.864588565403417 5 0.684971930096163 0.792251895879002 145 0.86268775649487 5 0.48376445336274 0.56076425070444 146 0.852934961025278 5 0.479113168207732 0.561722980181056 147 0.844045244422387 5 0.418857464866842 0.496250014599019 148 0.843899175273984 5 0.42770052294657 0.506814718485429 149 0.838915228792041 5 0.368735499184939 0.439538449809623 150 0.836500123073206 5 0.456500034277483 0.545726200972158 151 0.832807050749792 5 0.602993983556629 0.724050046182658 152 0.832110339375305 5 0.415697194375194 0.499569798264101 153 0.828659271423645 5 0.573650381208353 0.692263275136976 154 0.817890855118709 5 0.458991965749326 0.561189751513615 155 0.807099598839839 5 0.380140424771307 0.470995680480746 156 0.80606657004618 5 0.41342656240414 0.512893820147453 157 0.798555909314393 5 0.561341006774011 0.702945154154523 158 0.796251100904936 5 0.445376820642565 0.559342172508641 159 0.795444752528615 5 0.335149259100481 0.421335684263534 160 0.79532319946114 5 0.457372222910504 0.57507718022106 161 0.789324230426714 5 0.587352897134761 0.744121204561571 162 0.774452360811538 5 0.347398235861034 0.448572763723 163 0.746878273640409 5 0.464284284133844 0.621633136911112 164 0.722861973965333 5 0.410756365978411 0.568236234263597 165 0.457536126892644 5 0.244873082377673 0.5351994476168 166 0.298179843688684 5 0.129771161871938 0.435211046684383 == Tartışmalar == === Genel tartışmalar === 1995'te oluşturulmasından bu yana, Cinsiyet Gelişim Endeksinin (GDI) farklı ülkeler arasında yeterli karşılaştırmalar yapma ve cinsiyete duyarlı kalkınmayı teşvik etme konusundaki güvenilirliği ve kullanışlılığı hakkında birçok tartışma ortaya çıktı. GDI, yalnızca İnsani Gelişme Endeksi puanlarıyla birlikte kullanılabileceğinden, aslında bu şekilde yorumlanması amaçlanmadığında, genellikle yanlışlıkla cinsiyet eşitsizliklerinin bağımsız bir ölçüsü olarak yorumlandığı için özellikle eleştirilir. Ek olarak, GDI'yi hesaplamak için gerekli olan veriler çoğu ülkede her zaman hazır bulunmayabilir ve bu da ölçünün tekdüze ve uluslararası olarak hesaplanmasını çok zorlaştırır. Ayrıca, bir ölçümde bu kadar çok farklı gelişimsel etkinin birleşiminin karışık sonuçlara yol açabileceği ve belki de GDI'nin (ve GEM'in) aslında ortaya koyduğundan daha fazlasını sakladığına dair endişeler var. === Yaşam beklentisi ayarlamasını çevreleyen tartışmalar === Daha spesifik olarak, GDI'nın yaşam beklentisi bileşeni hakkında pek çok tartışma olmuştur. Daha önce belirtildiği gibi, GDI yaşam beklentisi bölümü, kadınların erkeklerden normalde beş yıl daha uzun yaşayacağını varsaymak için ayarlanmıştır. Bu hüküm tartışıldı ve GDI'nin gerçekten gerçek eşitliği teşvik etmek isteseydi, biyolojik bir avantaj olarak kabul edilip edilmemesine rağmen, kadınlar ve erkekler için aynı yaşam beklentisini elde etmeye çalışacağı iddia edildi. Bununla birlikte, bu, politika sonuçları açısından paradoksal görünebilir, çünkü teorik olarak, bu ancak erkeklere ayrıcalıklı muamele sağlayarak, kadınlara karşı etkili bir şekilde ayrımcılık yaparak başarılabilir. Yine de BM, kadınlara ve kız çocuklarına yalnızca sağlık sorunları için değil, aynı zamanda eğitim veya iş fırsatları için de ayrıcalıklı muamele sağlayan bir dizi strateji ve plan sunmaktadır. Ayrıca, GDI'nin cinsiyete dayalı kürtajı hesaba katmadığı, yani bir ülkeye cinsiyet eşitsizliği nedeniyle verilen cezanın, nüfusun daha azını etkilediği için daha az olduğu iddia edildi (bkz. Sen, Missing Women). === Gelir uçurumlarını çevreleyen tartışmalar === GDI'yi çevreleyen bir başka tartışma alanı da gelir uçurumları alanıdır. GDI, gelir boşluklarını gerçek kazanılan gelir açısından ele alır. Bunun sorunlu olduğu söyleniyor çünkü genellikle erkekler kadınlardan daha fazla para kazanıyor olabilir ama gelirleri paylaşılıyor. Ek olarak, GDI, bakım işinin yanı sıra kayıt dışı sektörde yapılan diğer işlerin (temizlik, yemek pişirme, ev işleri ve çocuk bakımı gibi) değerini dikkate almadığı için eleştirilmiştir. GDI'ye yönelik bir başka eleştiri de, cinsiyeti yalnızca eşitsizlik faktörü olarak dikkate almasıdır; bununla birlikte, çok önemli olabilecek sınıf, bölge veya ırk arasındaki eşitsizliği dikkate almaz. GDI'nin gelir açığı kısmına yönelik bir başka eleştiri de, büyük ölçüde gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH) ve gayri safi milli hasılaya (GSMH) bağımlı olmasıdır. Çoğu ülke için, kazanılan gelir farkı, cinsiyete ilişkin cezanın %90'ından fazlasını oluşturmaktadır. == Önerilen alternatifler == Halis Akder tarafından 1994 yılında önerildiği gibi, Cinsiyet Gelişim Endeksi'ne (GDI) alternatif olarak erkek ve kadın İnsani Gelişme Endeksi'nin (İGE) ayrı ayrı hesaplanması olabilir. Önerilen başka bir alternatif de, GDI ile olduğu gibi İGE ile karşılaştırılmak yerine, doğrudan cinsiyet eşitsizliğinin bir ölçüsü olarak yorumlanabilecek Cinsiyet Uçurumu Ölçüsüdür. İnsani gelişmedeki kadın-erkek farklarının ortalamasını alır ve kazanılan gelir yerine işgücüne katılımda cinsiyet farkını kullanır. 2010 İnsani Gelişme Raporu'nda, GDI'nın bazı eksikliklerini gidermek için GDI'ya bir başka alternatif, yani Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi (CEE) önerildi. Bu yeni deneysel önlem üç boyut içerir: Üreme Sağlığı, Güçlendirme ve İşgücü Piyasasına Katılım. == Ayrıca bakınız == === Endeksler === * American Human Development Report * Bhutan GNH Index * Broad measures of economic progress * Disability-adjusted life year * Economics * Full cost accounting * Gender Parity Index * Genuine Progress Indicator (GPI) * Global Peace Index * Green gross domestic product (Green GDP) * Green national product * Gross National Happiness * Gross National Well-being (GNW) * Happiness economics * Happy Planet Index (HPI) * Human Development Index (HDI) * Human Poverty Index * ISEW (Index of sustainable economic welfare) * Legatum Prosperity Index * Leisure satisfaction * Living planet index * Millennium Development Goals (MDGs) * Money-rich, time-poor * National Human Development Report * OECD Better Life Index BLI * Post-materialism * Progress (history) * Progressive utilization theory * Psychometrics * Subjective life satisfaction * Where-to- be-born Index * Wikiprogress * World Happiness Report (WHR) * World Values Survey (WVS) == Dış bağlantılar == * UNDP page on the Gender Development Index == Kaynakça == Kategori:Cinsiyet eşitliği Kategori:Uluslararası sıralamalar Kategori:Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Kategori:1995 tanıtımları