Türkiye futbol şampiyonları listesi

Türkiye futbol şampiyonları, Türkiye'nin her yıl düzenlenen en üst düzey futbol şampiyonalarını kazanan takımlardır. Ülke çapında düzenlenen ilk futbol turnuvası, Türkiye Futbol Şampiyonası ya da diğer adıyla Türkiye Futbol Birinciliği'dir. İlk kez 1924 yılında Türkiye Futbol Federasyonu (eski adıyla Futbol Hey'et-i Müttehidesi) tarafından düzenlenen bu organizasyonda bölge (mıntıka) liglerinde şampiyon olan takımlar eleme usulüne göre karşılaşıp Türkiye şampiyonunu belirlemişlerdir. İlk şampiyonada askerî mıntıkasında birinci olup katılan Harbiye İdman Yurdu yenilgisiz ve tek bir gol yemeden Türk futbol tarihindeki ilk ülke şampiyonu olmuştur. 1937'de ise ülkenin ilk deplasmanlı millî futbol ligi olan Millî Küme hayata geçirilmiştir. Lig 1950'de son kez icra edilip sonlandırılmıştır. Ertesi yıl Türkiye Futbol Şampiyonası da son kez birinci seviye ulusal şampiyona olarak düzenlenmiştir. Federasyon Kupası, TFF tarafından 1956-57 ve 1957-58 sezonlarında Şampiyon Kulüpler Kupası'na katılacak takımı belirlemek için düzenlenen üçüncü ulusal futbol şampiyonası olmuştur. Sadece iki sezon süren bu turnuvadan sonra 1959'da profesyonel Millî Lig kurulmuştur. Bugünkü adı Süper Lig olan organizasyon 1959 yılından bu yana ülkenin futbol şampiyonunu belirleyen en üst düzey ligdir. TFF'nin kurulmasından itibaren, 1959'a kadar olan şampiyonluklarla birlikte, tüm şampiyonaların toplamında en çok şampiyon olan takım, 28 şampiyonlukla Fenerbahçe'dir. Fenerbahçe, Süper Lig'de 19, Millî Küme'de 6 ve Türkiye Futbol Şampiyonası'nda 3 şampiyonluk yaşarken, Fenerbahçe'yi takiben Galatasaray ise 23'ü Süper Lig şampiyonluğu olmak üzere, toplam 24 şampiyonluk kazanmıştır. Bu iki takımı 21 şampiyonlukla Beşiktaş izlemektedir. Türkiye Futbol Federasyonu, Türkiye 1. Ligi'nin başladığı tarihi 1959 olarak kabul ettiği için, şampiyonluk sayıları da bu tarihten itibaren alınmış şampiyonluklara göre hesaplanmaktadır. Bu hesaba göre; Galatasaray'ın 23, Fenerbahçe'nin 19, Beşiktaş'ın 16, Trabzonspor'un 7, Bursaspor ile Başakşehir'in ise birer şampiyonluğu bulunmaktadır. Kulüplerin armalarına eklediği yıldızlar da bu şampiyonluk sayılarına göre belirlenmektedir. == Tarihçe == === İlk yıllar ve 1959 öncesi millî şampiyonalar === Türkiye'deki ilk futbol ligi İstanbul Futbol Ligi'dir. İlk kez 1904-05 sezonunda düzenlenen lig Süper Lig'in 1959'da kurulmasına dek birinci seviye yarışma olarak devam etmiştir. İstanbul Ligi'nin yanında özellikle Türkiye Cumhuriyeti ile beraber birçok farklı şehirde ligler kurulmaya başlamıştr. 1922'de Ankara, 1923'te Trabzon, 1924'te İzmir, Eskişehir, Bursa ve Adana gibi şehirlerde ligler oluşturulmuştur. Türkiye'de ilk ülke çapındaki şampiyona Türkiye Futbol Şampiyonası ya da Türkiye Futbol Birinciliği adı altında vücuda getirilmiştir. 1924 yılında ilk kez düzenlenen bu turnuvada kendi bölge liglerinde birinci olan farklı şehir takımları eliminasyon usulüyle karşılaşıp Türkiye şampiyonunu belirlemişlerdir. Turnuva ilk yıllarında kimileyin maddî imkânsızlıktan düzenlenememiştir. 1937'de ülkenin ilk deplasmanlı ligi olan Millî Küme kurulmuştur. İstanbul, Ankara ve İzmir liglerinde derece yapan takımların katıldığı bu lig 1950 yılına dek tertip edilmiştir. 1940 yılında Millî Küme ülkenin tek ulusal şampiyonası olarak devam ederken Türkiye Futbol Federasyonu 1935'te kesintiye uğrayan Türkiye Futbol Şampiyonası'nı yeniden düzenlemeye karar vermiştir. O yıldan itibaren 1950'ye dek iki şampiyona aynı anda var olup o dönem içerisindeki kimi yıllarda iki ülke şampiyonu birden olmuştur. 1944'te iki organizasyonun şampiyonu Ankara'da iken dönemin Başbakanı Şükrü Saracoğlu'nun fikriyle Başbakanlık Kupası hayata geçirilmiştir. İki şampiyon takımın karşılaştığı bu kupa Avrupa'daki ilk süper kupalardan biridir. === Profesyonel dönem ve Süper Lig === Millî Küme ile Türkiye Futbol Şampiyonası'nın sona ermelerinden sonra 1952-1955 yılları arasında Türk futbolunda birinci seviyede bir ulusal şampiyona olmadığından, TFF 1956'da Şampiyon Kulüpler Kupası'nda Türkiye'yi temsil edecek takımı belirlemek için Federasyon Kupası'nı düzenlemiştir. Üç büyük ligin takımlarına açık olan bu turnuvayı iki kez Beşiktaş kazanıp Avrupa Kupası'na katılma hakkını elde etmiştir. 1959'da profesyonel Millî Lig kurulmuştur. 1959'daki ilk sezonu grup sistemiyle yapılan lig ikinci sezondan itibaren deplasmanlı iki maç üzerinden oynanmaya başlamıştır. Ligde puan sistemi olarak 1987-88 sezonuna kadar galibiyete iki, beraberliğe bir puan veren sistem uygulanırken bu sezondan itibaren galibiyete üç, beraberliğe bir puan veren üç puanlı sisteme geçilmiştir. Zaman içinde Millî Lig (1959 yılından 1963 yılına kadar), 1. Lig (1963 yılından 2001 yılına kadar) gibi adlarla anılan ligin adı 2001-02 sezonundan itibaren Süper Lig olmuştur. Süper Lig'de bugüne dek yalnızca altı takım şampiyonluğa ulaşmıştır. Bu takımlar Galatasaray, Beşiktaş, Fenerbahçe, Trabzonspor, Bursaspor ve Başakşehir'dir. 2013 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisine, Süper Lig'in ilk sezonuna denk gelen 1959'dan önceki şampiyonlukların neden yıldız kriterine dahil edilmediğini soran Milliyetçi Hareket Partisi Ankara Milletvekili Özcan Yeniçeri'ye Türkiye Futbol Federasyonu, tahkim kurulunun şampiyonların tespitini yaparken yalnızca millî olan ligleri göz önünde bulundurduğunu bunun sonucu olarak yerel olarak oynanan ve Türkiye'nin tamamını kapsamayan liglerin millî olarak kabul edilmediği bildirmiştir. == Şampiyonlar == === Türkiye Futbol Birinciliği (1924-1956) === Sezon Şampiyon İkinci Gol kralı Gol sayısı 1924 Harbiye İY (1) Bahriye kayıt yok 1925-26 Maddî imkânsızlıktan yapılamadı Maddî imkânsızlıktan yapılamadı Maddî imkânsızlıktan yapılamadı Maddî imkânsızlıktan yapılamadı 1927 Muhafızgücü (1) Altınordu kayıt yok 1928-31 Maddî imkânsızlıktan yapılamadı Maddî imkânsızlıktan yapılamadı Maddî imkânsızlıktan yapılamadı Maddî imkânsızlıktan yapılamadı 1932 İstanbulspor (1) Altınordu kayıt yok 1933 Fenerbahçe (1) İzmirspor Zeki Rıza (Fenerbahçe) 10 1934 Beşiktaş (1) Altay kayıt yok 1935 Fenerbahçe (2) Altınordu kayıt yok 1936-39 Millî Küme'nin başlatılmasından dolayı yapılmadı Millî Küme'nin başlatılmasından dolayı yapılmadı Millî Küme'nin başlatılmasından dolayı yapılmadı Millî Küme'nin başlatılmasından dolayı yapılmadı 1940 Eskişehir Demirspor (1) Fenerbahçe kayıt yok 1941 Gençlerbirliği (1) Beşiktaş kayıt yok 1942 Harbiye İY (2) Göztepe kayıt yok 1943 Yapılmadı Yapılmadı Yapılmadı Yapılmadı 1944 Fenerbahçe (6) Harbiye İY kayıt yok 1945 Harbiye İY (3) İzmit Harp Filosu kayıt yok 1946 Gençlerbirliği (2) Beşiktaş kayıt yok 1947 Ankara Demirspor (1) Fenerbahçe kayıt yok 1948 1948 Yaz Olimpiyatları nedeniyle yapılmadı 1948 Yaz Olimpiyatları nedeniyle yapılmadı 1948 Yaz Olimpiyatları nedeniyle yapılmadı 1948 Yaz Olimpiyatları nedeniyle yapılmadı 1949 Ankaragücü (1) Galatasaray kayıt yok 1950 Göztepe (1) Gençlerbirliği kayıt yok 1951 Beşiktaş (5) Altay kayıt yok === Millî Küme (1937-1950) === Sezon Şampiyon İkinci Üçüncü Gol kralı Gol sayısı 1937 Fenerbahçe (3) Galatasaray Beşiktaş Sait Altınordu (Üçok) 13 1938 Güneş SK (1) Beşiktaş Galatasaray Şeref Görkey (Beşiktaş) 13 1939 Galatasaray (1) Ankara Demirspor Ankaragücü Cemil Erlertürk (Galatasaray) Hakkı Yeten (Beşiktaş) 13 1940 Fenerbahçe (4) Galatasaray Muhafızgücü Melih Kotanca (Fenerbahçe) 23 1941 Beşiktaş (2) Galatasaray Fenerbahçe Hakkı Yeten (Beşiktaş) 18 1942 Olumsuz hava koşulları ve bölge liglerinin geç sonlanmasından dolayı yapılamadı. Olumsuz hava koşulları ve bölge liglerinin geç sonlanmasından dolayı yapılamadı. Olumsuz hava koşulları ve bölge liglerinin geç sonlanmasından dolayı yapılamadı. Olumsuz hava koşulları ve bölge liglerinin geç sonlanmasından dolayı yapılamadı. Olumsuz hava koşulları ve bölge liglerinin geç sonlanmasından dolayı yapılamadı. 1943 Fenerbahçe (5) Galatasaray Beşiktaş Şeref Görkey (Beşiktaş) 13 1944 Beşiktaş (3) Fenerbahçe Göztepe Kemal Gülçelik (Beşiktaş) Hakkı Yeten (Beşiktaş) 15 1945 Fenerbahçe (7) Beşiktaş Galatasaray Melih Kotanca (Fenerbahçe) 17 1946 Fenerbahçe (8) Beşiktaş Kayagücü Melih Kotanca (Fenerbahçe) 12 1947 Beşiktaş (4) Fenerbahçe Galatasaray İsmet Artun (Vefa) Şükrü Gülesin (Beşiktaş) 12 1948 1948 Yaz Olimpiyatları nedeniyle yapılmadı. 1948 Yaz Olimpiyatları nedeniyle yapılmadı. 1948 Yaz Olimpiyatları nedeniyle yapılmadı. 1948 Yaz Olimpiyatları nedeniyle yapılmadı. 1948 Yaz Olimpiyatları nedeniyle yapılmadı. 1949 1949 Akdeniz Kupası nedeniyle yapılmadı. 1949 Akdeniz Kupası nedeniyle yapılmadı. 1949 Akdeniz Kupası nedeniyle yapılmadı. 1949 Akdeniz Kupası nedeniyle yapılmadı. 1949 Akdeniz Kupası nedeniyle yapılmadı. 1950 Fenerbahçe (9) Galatasaray Beşiktaş Lefter Küçükandonyadis (Fenerbahçe) 14 === İstanbul Profesyonel Ligi (1955-1956)1=== Sezon Şampiyon İkinci Üçüncü Gol kralı Gol sayısı 1955-56 Galatasaray (2) Fenerbahçe Beşiktaş Metin Oktay (Galatasaray) 19 1 === Federasyon Kupası (1956-1958) === Sezon Şampiyon İkinci Üçüncü Gol kralı Gol sayısı 1956-57 Beşiktaş (6) Galatasaray Altay Nazmi Bilge (Beşiktaş) 8 1957-58 Beşiktaş (7) Galatasaray - Lefter Küçükandonyadis (Fenerbahçe) Metin Oktay (Galatasaray) 10 ===Süper Lig (1959'dan beri)=== Anahtar Şampiyon ayrıca bu sezon Türkiye Kupası'nı kazandı. Şampiyon ayrıca bu sezon UEFA Avrupa Ligi'ni kazandı. Sezon Şampiyon İkinci Üçüncü Gol kralı Gol sayısı 1959 Fenerbahçe (10) Galatasaray - Metin Oktay (Galatasaray) 11 1959-60 Beşiktaş (8) Fenerbahçe Galatasaray Metin Oktay (Galatasaray) 33 1960-61 Fenerbahçe (11) Galatasaray Beşiktaş Metin Oktay (Galatasaray) 36 1961-62 Galatasaray (3) Fenerbahçe Beşiktaş Fikri Elma (Ankara Demirspor) 21 1962-63 Galatasaray (4) Beşiktaş Fenerbahçe Metin Oktay (Galatasaray) 38 1963-64 Fenerbahçe (12) Beşiktaş Galatasaray Güven Önüt (Beşiktaş) 19 1964-65 Fenerbahçe (13) Beşiktaş Galatasaray Metin Oktay (Galatasaray) 17 1965-66 Beşiktaş (9) Galatasaray Gençlerbirliği Ertan Adatepe (Ankaragücü) 20 1966-67 Beşiktaş (10) Fenerbahçe Galatasaray Ertan Adatepe (Ankaragücü) 18 1967-68 Fenerbahçe (14) Beşiktaş Galatasaray Fevzi Zemzem (Göztepe) 19 1968-69 Galatasaray (5) Eskişehirspor Beşiktaş Metin Oktay (Galatasaray) 17 1969-70 Fenerbahçe (15) Eskişehirspor Altay Fethi Heper (Eskişehirspor) 13 1970-71 Galatasaray (6) Fenerbahçe Göztepe Ogün Altıparmak (Fenerbahçe) 16 1971-72 Galatasaray (7) Eskişehirspor Fenerbahçe Fethi Heper (Eskişehirspor) 20 1972-73 Galatasaray (8) Fenerbahçe Eskişehirspor Osman Arpacıoğlu (Fenerbahçe) 16 1973-74 Fenerbahçe (16) Beşiktaş Boluspor Cemil Turan (Fenerbahçe) 14 1974-75 Fenerbahçe (17) Galatasaray Eskişehirspor Ömer Kaner (Eskişehirspor) 14 1975-76 Trabzonspor (1) Fenerbahçe Galatasaray Cemil Turan (Fenerbahçe) Ali Osman Renklibay (Ankaragücü) 17 1976-77 Trabzonspor (2) Fenerbahçe Altay Necmi Perekli (Trabzonspor) 18 1977-78 Fenerbahçe (18) Trabzonspor Galatasaray Cemil Turan (Fenerbahçe) 17 1978-79 Trabzonspor (3) Galatasaray Fenerbahçe Özer Umdu (Adanaspor) 15 1979-80 Trabzonspor (4) Fenerbahçe Zonguldakspor Mustafa Denizli (Altay) Bahtiyar Yorulmaz (Bursaspor) 12 1980-81 Trabzonspor (5) Adanaspor Galatasaray Bora Öztürk (Adanaspor) 15 1981-82 Beşiktaş (11) Trabzonspor Fenerbahçe Selçuk Yula (Fenerbahçe) 16 1982-83 Fenerbahçe (19) Trabzonspor Galatasaray Selçuk Yula (Fenerbahçe) 19 1983-84 Trabzonspor (6) Fenerbahçe Galatasaray Tarik Hodžić (Galatasaray) 16 1984-85 Fenerbahçe (20) Beşiktaş Trabzonspor Aykut Yiğit (Sakaryaspor) 20 1985-86 Beşiktaş (12) Galatasaray Samsunspor Tanju Çolak (Samsunspor) 33 1986-87 Galatasaray (9) Beşiktaş Samsunspor Tanju Çolak (Samsunspor) 25 1987-88 Galatasaray (10) Beşiktaş Malatyaspor Tanju Çolak (Galatasaray) 39 1988-89 Fenerbahçe (21) Beşiktaş Galatasaray Aykut Kocaman (Fenerbahçe) 29 1989-90 Beşiktaş (13) Fenerbahçe Trabzonspor Feyyaz Uçar (Beşiktaş) 28 1990-91 Beşiktaş (14) Galatasaray Trabzonspor Tanju Çolak (Galatasaray) 31 1991-92 Beşiktaş (15) Fenerbahçe Galatasaray Aykut Kocaman (Fenerbahçe) 25 1992-93 Galatasaray (11) Beşiktaş Trabzonspor Tanju Çolak (Fenerbahçe) 27 1993-94 Galatasaray (12) Fenerbahçe Trabzonspor Bülent Uygun (Fenerbahçe) 22 1994-95 Beşiktaş (16) Trabzonspor Galatasaray Aykut Kocaman (Fenerbahçe) 27 1995-96 Fenerbahçe (22) Trabzonspor Beşiktaş Şota Arveladze (Trabzonspor) 25 1996-97 Galatasaray (13) Beşiktaş Fenerbahçe Hakan Şükür (Galatasaray) 38 1997-98 Galatasaray (14) Fenerbahçe Trabzonspor Hakan Şükür (Galatasaray) 33 1998-99 Galatasaray (15) Beşiktaş Fenerbahçe Hakan Şükür (Galatasaray) 19 1999-00 Galatasaray (16) Beşiktaş Gaziantepspor Serkan Aykut (Samsunspor) 30 2000-01 Fenerbahçe (23) Galatasaray Gaziantepspor Okan Yılmaz (Bursaspor) 23 2001-02 Galatasaray (17) Fenerbahçe Beşiktaş Arif Erdem (Galatasaray) İlhan Mansız (Beşiktaş) 21 2002-03 Beşiktaş (17) Galatasaray Gençlerbirliği Okan Yılmaz (Bursaspor) 24 2003-04 Fenerbahçe (24) Trabzonspor Beşiktaş Zafer Biryol (Konyaspor) 25 2004-05 Fenerbahçe (25) Trabzonspor Galatasaray Fatih Tekke (Trabzonspor) 31 2005-06 Galatasaray (18) Fenerbahçe Beşiktaş Gökhan Ünal (Kayserispor) 25 2006-07 Fenerbahçe (26) Beşiktaş Galatasaray Alex (Fenerbahçe) 19 2007-08 Galatasaray (19) Fenerbahçe Beşiktaş Semih Şentürk (Fenerbahçe) 17 2008-09 Beşiktaş (18) Sivasspor Trabzonspor Milan Baroš (Galatasaray) 20 2009-10 Bursaspor (1) Fenerbahçe Galatasaray Ariza Makukula (Kayserispor) 21 2010-11 Fenerbahçe (27) Trabzonspor Bursaspor Alex (Fenerbahçe) 28 2011-12 Galatasaray (20) Fenerbahçe Trabzonspor Burak Yılmaz (Trabzonspor) 33 2012-13 Galatasaray (21) Fenerbahçe Beşiktaş Burak Yılmaz (Galatasaray) 24 2013-14 Fenerbahçe (28) Galatasaray Beşiktaş Aatif Chahechouhe (Sivasspor) 17 2014-15 Galatasaray (22) Fenerbahçe Beşiktaş Fernandão (Bursaspor) 22 2015-16 Beşiktaş (19) Fenerbahçe Konyaspor Mario Gómez (Beşiktaş) 26 2016-17 Beşiktaş (20) Başakşehir Fenerbahçe Vágner Love (Alanyaspor) 23 2017-18 Galatasaray (23) Fenerbahçe Başakşehir Bafétimbi Gomis (Galatasaray) 29 2018-19 Galatasaray (24) Başakşehir Beşiktaş Mbaye Diagne (Galatasaray) 30 2019-20 Başakşehir (1) Trabzonspor Beşiktaş Alexander Sørloth (Trabzonspor) 24 2020-21 Beşiktaş (21) Galatasaray Fenerbahçe Aaron Boupendza (Hatayspor) 24 2021-22 Trabzonspor (7) Fenerbahçe Konyaspor Umut Bozok (Kasımpaşa) 20 2022-23 Galatasaray (25) Fenerbahçe Beşiktaş Enner Valencia (Fenerbahçe) 29 == Milli Küme ve Ulusal Lig Şampiyonluk sayıları (1959 öncesi dahil) == Takım Şampiyonluk İkincilik Şampiyonluk yılları İkincilik yılları Fenerbahçe 28 29 1933, 1935, 1937, 1940, 1943, 1944, 1945, 1946, 1950, 1959, 1961, 1964, 1965, 1968, 1970, 1974, 1975, 1978, 1983, 1985, 1989, 1996, 2001, 2004, 2005, 2007, 2011, 2014 1940, 1944, 1947, 1947, 1956, 1960, 1962, 1967, 1971, 1973, 1976, 1977, 1980, 1984, 1990, 1992, 1994, 1998, 2002, 2006, 2008, 2010, 2012, 2013, 2015, 2016, 2018, 2022, 2023 Galatasaray 25 19 1939, 1956, 1962, 1963, 1969, 1971, 1972, 1973, 1987, 1988, 1993, 1994, 1997, 1998, 1999, 2000, 2002, 2006, 2008, 2012, 2013, 2015, 2018, 2019, 2023 1937, 1940, 1941, 1943, 1949, 1950, 1957, 1958, 1959, 1961, 1966, 1975, 1979, 1986, 1991, 2001, 2003, 2014, 2021 Beşiktaş 21 19 1934, 1941, 1944, 1947, 1951, 1957, 1958, 1960, 1966, 1967, 1982, 1986, 1990, 1991, 1992, 1995, 2003, 2009, 2016, 2017, 2021 1938, 1941, 1945, 1946, 1946, 1963, 1964, 1965, 1968, 1974, 1985, 1987, 1988, 1989, 1993, 1997, 1999, 2000, 2007 Trabzonspor 7 9 1976, 1977, 1979, 1980, 1981, 1984, 2022 1978, 1982, 1983, 1995, 1996, 2004, 2005, 2011, 2020 Harbiye İY 3 1 1924, 1942, 1945 1944 Gençlerbirliği 2 1 1941, 1946 1950 Başakşehir 1 2 2020 2017, 2019 Ankara Demirspor 1 1 1947 1939 Göztepe 1 1 1950 1942 Muhafızgücü 1 - 1927 İstanbulspor 1 - 1932 Güneş SK 1 - 1938 Eskişehir Demirspor 1 - 1940 Ankaragücü 1 - 1949 Bursaspor 1 - 2010 == Şehirlere göre şampiyonluk sayıları == Şehir Şampiyonluk sayısı Takım(lar) İstanbul 75 Fenerbahçe (28), Galatasaray (23), Beşiktaş (21), İstanbulspor (1), Güneş SK (1), Başakşehir (1) Ankara 8 Harbiye İY1 (3), Gençlerbirliği (2), Muhafızgücü (1), Ankara Demirspor (1), MKE Ankaragücü (1) Trabzon 7 Trabzonspor (7) Bursa 1 Bursaspor (1) Eskişehir 1 Eskişehir Demirspor (1) İzmir 1 Göztepe (1) * 1 Harbiye İY 1936 yılına dek İstanbul merkezli olup, 1936'da Ankara'ya taşınıp Ankara merkezli bir kulüp olarak faaliyetine devam etmiştir. == Kaynakça == == Dış bağlantılar == Kategori:Türkiye'de futbol listeleri Kategori:Süper Lig Kategori:Türkiye Futbol Şampiyonası Kategori:Millî Küme