Ray of Light

Ray of Light, Amerikalı şarkıcı Madonna'nın yedinci stüdyo albümü. 22 Şubat 1998'de Maverick Records tarafından yayımlandı. İlk çocuğu Lourdes'un doğumundan sonra Madonna, yapımcılar Babyface ve Patrick Leonard ile birlikte albümün çalışmalarına başladı. Bu çalışmalardan sonra İngiliz yapımcı William Orbit ile iş birliği yaparak müzik kariyerinde yeni bir sayfa açtı. Dört ayda tamamlanan kayıtlar sırasında Orbit'in Pro Tools düzenlemelerini yaptığı donanımların bozulması sebebiyle, tamir edilmesine kadar olan süreçte kayıtlar ertelenmek zorunda kaldı. Şarkıcının önceki çalışmalarından farklı olarak Ray of Light; tekno, trip hop, drum and bass, ambient, rock ve klasik müzik dahil olmak üzere çeşitli tarzları birleştiren elektronika tarzında bir albümdü. Madonna, şarkılardaki vokallerinde daha geniş ve daha dolgun bir ton kullandı. Kabbala'ya yönelmesi, Hinduizm ve Budizm'i öğrenmesi, bunun yanı sıra günlük Hatha Yoga yapmasının etkisiyle sözlerde ve bestelerde mistik temalar geniş bir yer tuttu. Albüm yayımlandıktan sonra, şarkıcının yeni müzikal yönünü takdir eden olumlu tepkiler aldı. Madonna'nın "en maceraperest" kaydı olarak tanımlanmasının yanı sıra olgunluğuna ve ölçülü doğallığına dikkat çekilirken, vokalleri de eleştirmenler tarafından övüldü. Ray of Light, 1999 Grammy Ödülleri'nde altı dalda Grammy Ödülü'ne aday gösterildi ve bunlardan dördünü kazandı. Satış rakamları göz önüne alındığında Almanya, Avustralya, Birleşik Krallık ve Kanada gibi birçok ülkedeki ulusal müzik listelerinde bir numaraya yükseldi. Amerika Birleşik Devletleri'nde ise bir kadın sanatçı tarafından o zamana kadar yapılan tüm zamanların en büyük ilk hafta satışını yaparak Billboard 200 listesine ikinci sıradan giriş yaptı, ancak daha yukarı çıkamadı. Toplamda, dünya genelinde 20 milyondan fazla kopya sattı. Albümden, ikisi de dünya genelinde hit olan "Frozen" ve "Ray of Light" dahil olmak üzere beş single yayımlandı. Albümün tanıtımları ise daha sonradan 2001'de Drowned World Tour'da yapıldı. Eleştirmenler ve araştırmacılar, albümün popüler müziği etkilediğinden bahsetti; özellikle yaygın ana akım pop kültürüne elektronika müziğini tanıttığına dikkat çekti. Ayrıca Madonna'nın kendisini yeniden keşfetme yeteneği ve ergen yaştaki sanatçıların yaygın olduğu bu dönemde çağdaş kalmayı başardığı kaydedildi. Tüm bunların dışında Ray of Light, sık sık tüm zamanların en iyi albümleri listelerine dahil edildi. ==Arka plan== Derleme albüm Something to Rememberın (1995) yayımlanmasının ardından Madonna, Evita (1996) filmindeki rolüne hazırlanmak için vokal dersleri almaya başladı. Aynı yıl kızı Lourdes'u doğurdu. Bu olaylar şarkıcıya bir iç gözlem yapma konusunda ilham verdi. 2002'de Q dergisine verdiği röportajda "Bu benim için büyük bir katalizör oldu. Beni, daha önce kendime hiç sormadığım soruların cevabını aramaya yönlendirdi." dedi. Aynı zamanlarda Kabbala'yı benimsedi ve Hinduizm ile yoga derslerine başladı. Tüm bunlar kendisine "dışarı adım atma ve dünyayı farklı bir bakış açısıyla görme" konusunda yardımcı oldu. Madonna, albüm için sesini faydalı hâle getirmeye çalışırken onun kullanılmadan bırakıldığında "bütün bir parça" gibi olduğunu hissetti. Mayıs 1997'de yeni albümü için şarkı yazıp bestelemeye başladı. Önceki albümü Bedtime Storieste ilk kez iş birliğine gittiği Babyface ile tekrar birlikte şarkı yazdı. İkili birlikte iki şarkı ortaya koyduktan sonra Madonna, iş birliğinin istediği müzikal yöne doğru gitmediğine karar verdi. Babyface'e göre "şarkılar 'Take a Bow-vari' bir havadaydı ve Madonna, kendini tekrarlamak istemiyordu ya da buna ihtiyaç duymuyordu". Babyface ile yazdığı şarkıları beğenmeyip çöpe atan Madonna, daha önceden kendisi için Stevie Nicks ve Celine Dion ile birlikte şarkılar yazan müzisyen Rick Nowels ile çalışmaya karar verdi. Bu iş birliğinden ise dokuz gün içinde yedi şarkı ortaya çıktı ancak bunlar da albümün gelecek elektronik müzik yönünü taşıyamadı. Bu şarkılardan "The Power of Good-Bye", "To Have and Not to Hold" ve "Little Star" albüme konuldu. Ardından Madonna, kendisinin 1980'lerin sonlarında çıkardığı birçok şarkısının yapımcısı olan Leonard ile çalışmaya başladı. Şarkıcının önceki albümlerinin aksine, Leonard ile yapılan şarkı yazım iş birliğine küçük bir stüdyo girişi eşlik etti. Madonna'ya göre Leonard'ın yapımları "bir Peter Gabriel şarkısının havasından ödünç alınmış" gibiydi ve şarkıcı albümü için bu tarz şarkılar istemiyordu. Sonuç olarak Maverick Records'un başkanı Guy Oseary, Britanyalı elektronik müzisyeni William Orbit'e telefon ederek ondan Madonna'ya biraz şarkı göndermesini istedi. Orbit, Madonna'ya 13 parçalık bir dijital ses kaseti yolladı. Madonna, albümdeki müzikal isteklerinden ve Orbit'ten şöyle bahsetti: "William'ın ilk kayıtlarının gerçekten büyük bir hayranıydım; Strange Cargo 1, 2 ve diğer hepsi. Ayrıca onun benim için yaptığı remikslere de bayılıyordum. Fütüristik müziğin bir çeşidi olan fusing ile de ilgileniyordum ama Hint ve Fas müziği etkisindeki birçok ögeyi ya da bunun gibi şeyleri de kullanıyordum. Aynı anda hem eski hem de yeni olan bir müzik istiyordum." ==Kayıt== Haziran başlarında kayıtlar başlamadan önce Orbit, New York'taki evinde kendisini karşılayan Madonna ile tanıştı ve şarkıcı kendisine daha önceden diğer yapımcılarla Mayıs 1997'ye kadar hazırladığı şarkıları dinletti. Orbit şarkıları "ustaca" buldu. İkili sonraki hafta Ray of Lightın diğer yapımcılarının da toplandığı Hit Factory'ye katıldı. Ardından Orbit, genellikle sekiz veya on altı ölçülük kalıplarla hazırladığı şarkıların hafifletilmiş hâllerini içeren bir kaseti Madonna'ya yolladı. Bu şarkılar daha sonra albüme eklendi. Madonna ses örneklerini söz yazmak için ilham gelene kadar tekrar tekrar dinledi. Başta şarkı sözlerinin nasıl olacağı konusunda bir fikri yoktu ancak düşüncelerini Orbit'in düşüncelerine yaslayınca birlikte orijinal müzikal fikirler ortaya çıktı. Şarkıların bestelerinin çoğu, Madonna sözler için evinde veya herhangi bir tatilde uğraşırken hâlihazırda bekletiliyordu. Madonna'nın o zamana kadar üzerinde en uzun süre çalıştığı albüm olan Ray of Lightın kayıtları Haziran 1997'nin ortalarından itibaren dört buçuk ay sürdü ve oturumlar North Hollywood, Los Angeles'tergisine Maki Larrabee North Studio'da yapıldı. Kayıtların pek çoğunda yalnızca William Orbit, mühendis Pat McCarthy ve yardımcı mühendis Matt Silva stüdyoda Madonna'yla birlikte bulundu. Kayıtlar Los Angeles'ta başladı ancak cihazlardaki sorunlar sebebiyle bir sorun ortaya çıktı. Çünkü Orbit, canlı müzisyen sesleri olmaksızın yalnızca ses örnekleri, synth sesler ve Pro Tools ile bilgisayarda çalışmayı tercih etmişti. Bilgisayarların bozulması yüzünden kayıt, tamirat yapılana dek ertelenmek zorunda kaldı. Orbit, dört aylık bir sürede albümün orkestrasyonunu topluca kaydetti. Ayrıca gitar çalmayı düşündü ve stüdyoda geçirdiği uzun saatler boyunca parmaklarının kanadığı oldu. Sanskrit şloka "Yoga Taravali"nin "Shanti/Ashtangi" şarkısına uyarlanışında Madonna'nın bazı telaffuz hataları yapmasından sonra BBC, şarkıcıya Sanskrit kelimelerin basit ve doğru telaffuzlarını yapabilmesi için bilgin Vagiş Şastri'dan ders ayarladı. MTV ile yaptığı röportajlardan birinde şarkıcı, albümün kayıt sürecini anımsayarak iş ortağı Guy Oseary'yi yararlı bir arkadaş olarak nitelendirdi. Kendisi ve Orbit, şarkıları Oseary'ye dinlettiğinde korktukları oldu ve Osery hiçbir şey söylemeden stüdyodan ayrıldı. Madonna ayrıca şunları ekledi: "Gerçekten şu buz gibi yaylılardan nefret ediyordu. Şarkıların bittiğini düşündüğüm zaman [Oseary], ileriye doğru bir adım daha atmamız için bizi iterdi. 'Belki de şunu denemeliyiz' veya 'Gerçekten bunu duymak istemiyorum' [derdi]. Ve daha sonra tabii ki, [söyledikleri] kafamda yavaş yavaş belirirdi ve 'belki buraya bir arka vokal yapmalıyım' gibisinden düşünmeye başlardım." Q dergisine verdiği bir röportaj sırasında Orbit, Madonna'nın "Swim" şarkısını arkadaşı ve moda tasarımcısı Gianni Versace'nin Miami, Florida'da öldürüldüğü gün kaydettiğini söyleyerek şarkının muhtemelen bu yüzden duygusal bir etkiye sahip olduğu yorumunu yaptı. ==Başlık ve kapak== Sözcü Liz Rosenberg'e göre Madonna, "gerçekten havalı bir isim" olduğunu düşündüğü Mantra adını albüme verecekti. Ancak daha sonra albümün, daha önceki albümlerinde de olduğu gibi, şarkılardan birisiyle aynı adı taşımasına karar vererek adını Ray of Light (Türkçe: Işığın Işını) olarak değiştirdi. Kapak fotoğrafı, Madonna'nın daha önceden Versace için çektirdiği fotoğraflarda çalıştığı Perulu fotoğrafçı Mario Testino tarafından çekildi. Şarkıcı, çekimlerde Testino'nun doğal görünümlü fotoğraflar yakalanmasından etkilenerek albüm fotoğraflarında da onunla çalışmaya karar verdi. Testino, çekimlerle ilgili şu anısını anlattı: "Saat gece 2'de [Madonna] 'Yeter, yoruldum. İşimiz bitti.' dedi. Ben ise 'Ama henüz fotoğrafımız yok.' dedim. 'Benim için çalışıyorsun ve ne zaman bittiğini ben söylerim.' diye cevap verince 'Hayır, devam edelim.' dedim. Kapakta kullandığı fotoğraf bundan sonra geldi." ==Beste== Ray of Light, Madonna'nın önceki çalışmalarından dikkate değer bir şekilde ayrılır ve şarkıcının en "maceraperest" kaydı olarak tanımlanır. Tekno, trance, drum and bass, trip hop, ambient, rock, new wave, doğu ve klasik dahil olmak üzere müziğin çeşitli tarzlarından ritimler içerir. Madonna'nın 1996 yapımı Evita filmi için vokal eğitimi dersleri almasının sonucunda vokallerinin genişliğinin ve aralığının dolgun bir tını eklenerek artması sayesinde vokal olarak da Madonna'nın önceki albümlerinden belirgin bir şekilde farklıdır. Şarkıcı albümdeki birçok şarkıda, daha önceki çalışmalarında kullandığı vibratodan kaçınmıştır. Eleştirmenler, albümdeki vokallerin Madonna'nın en iyi ve en sağlam vokalleri olduğunu belirtir. Albümün açılış şarkısı ve üçüncü single'ı "Drowned World/Substitute for Love"; jungle, drum and bass ve trip hop music etkileri taşıyan bir downtempo baladıdır. Adını J. G. Ballard'ın post-apokaliptik bilimkurgu romanı Boğulan Dünyanın (1962) İngilizce'deki orijinal adı The Drowned Worldden alır. İkinci şarkı "Swim"in manevi bir tonu vardır ve "Swim to the ocean floor/So that we can begin again/Wash away all our sins/Crash to the other shore" sözlerini içerir. Üçüncü şarkı ve ikinci single "Ray of Light", güçlü tekno eğilimi ve trance müzik etkisiyle yüksek tempolu bir elektronik dans-pop şarkısıdır. "İleriyi gören bir müziğe" sahip olan şarkı, belirgin bir elektro gitar riff'ini de içerir. Müziğinde ayrıca bip sesi ve düdük sesi gibi çeşitli ses efektleri vardır. Grunge bir girişi olan "Candy Perfume Girl", postmodern bip sesleri ve aniden parlayan eski moda elektro gitar vuruşlarının birleşmesiyle devam eder. "Do I know you from somewhere?" sözlerinin geçtiği sonraki şarkı "Skin"de Madonna, özlemli bir sesle arka plandaki elektronik orkestra üzerine şarkı söyler. Altıncı şarkı "Nothing Really Matters" ise tekno etkileri taşıyan yüksek tempolu bir dans şarkısıdır. "Sky Fits Heaven", Madonna'nın manevi araştırmalarına ve kızı Lourdes'a odaklanır. İçerdiği "Sky fits heaven so fly it, that's what the prophet said to me/Child fits mother so hold your baby tight, that's what my future can see" sözleri, şair Max Blagg'in 1993'te bir Gap Inc. reklamında kullanılan What Fits? şiirinden uyarlanmıştır. Yüksek tempolu bir tekno şarkısı olan "Shanti/Ashtangi", aynı zamanda bir Hindu Sanskrit ilahisidir ve itici dans ritimlerinin üzerine Madonna'nın Hint aksanlı sesi eklenerek oluşturulmuştur. Şarkının sözleri baştan sona Sanskrittir ve "Vunde gurunam caranaravinde/Sandarsita svatma sukhavabodhe" gibi sözleri Şankaraçarya'nın Yoga Taravali metninden uyarlanmıştır. Dokuzuncu şarkı ve ilk single "Frozen", gittikçe artan synthesizer'lar ve yaylılar içeren orta tempolu bir elektronik balattır. Ek olarak ambient özellikleri de görülür, nakaratı sırasında ılımlı bir dans ritmi ve sonlarına doğru tekno etkili vuruşlar içerir. Madonna'nın vokalleri şarkı boyunca vibratodan kaçınır ve Orta Çağ müziği ile benzer bir duruş sergiler. Şarkının sözleri ise soğuk ve duygusuz bir adam hakkındadır ancak buna rağmen alt mesajlar fark edilmiştir. Jarman-Ivens'a göre, "You're frozen, when your heart's not open" gibi sözler "farklı müzikal, metinsel ve görsel stilleri çevreleyen" sanatsal bir paleti yansıtır. Sözleri özlem ve kayıp üzerine düşünceye dalmak hakkında olan "The Power Of Good-Bye" duygulu bir balattır ve albümün dördüncü single'ı olarak yayımlanmıştır. On birinci şarkı "To Have and Not to Hold" uzaktaki bir sevgiliden bahsederken sonraki şarkı "Little Star" şarkıcının kızı Lourdes hakkındadır. İkisi de yüzeysel olarak hareketlidir ancak altlarında küçük ayrıntılar ve hüküm süren ölçülü düzenlemeler yatar. Son şarkı "Mer Girl", fanîlik ve Madonna'nın annesinin ölümü üzerine gerçeküstü bir meditasyondur, şarkıda "And I smelled her burning flesh/Her rotting bones, her decay/I ran and I ran/I'm still running away." sözleri geçer. ==Yayımlanma ve tanıtım== Ray of Light, sadece Japonya'da çıkan sürüme eklenen bonus şarkı "Has to Be" eşliğinde 22 Şubat 1998'de Japonya'da yayımlandı. Ardından 3 Mart 1998'de Amerika Birleşik Devletleri'nde piyasaya sürüldü. Yeni Zelanda'da The Immaculate Collection ile birlikte bir set hâlinde satışa sunuldu. Ülkenin albüm listesinde 12 numaraya kadar yükseldi ve 7.500 kopya gönderisi sayesinde Recording Industry Association of New Zealand (RIANZ) tarafından altın sertifika ile ödüllendirildi. 1999'da albümün beş single'ının video kliplerini de içeren Rays of Light adlı bir VHS derlemesi tanıtım amacıyla Birleşik Krallık'ta piyasaya sürüldü. Daha sonradan klipler The Video Collection 93:99 (1999) adlı derlemeye de dahil edildi.Rays of Light (medya notları). Madonna. Maverick, Warner Bros., Warner Music UK. 1999. PRO-RAY-VHS. "Sky Fits Heaven", tanıtım single'ı olarak ABD'de yayımlandı ve Billboard Hot Dance Club Play listesinde 41 numaraya kadar ilerledi. Yine tanıtımlar kapsamında Madonna, çeşitli televizyon programlarına katıldı ve albümün şarkılarının canlı performanslarını sergiledi. 14 Şubat 1998'de "Sky Fits Heaven", "Shanti/Ashtangi" ve "Ray of Light"ı ilk kez gece kulübü Roxy NYC'de söyledi. "Frozen"ı ise 21 Şubat'ta Birleşik Krallık'taki The National Lottery Showda, 24 Şubat'ta İtalya'daki 1998 Sanremo Music Festival'de, 28 Şubat'ta Almanya'daki Wetten, dass..?da ve 13 Mart'ta ABD'deki Rosie O'Donnell Showda seslendirdi. 27 Nisan'da New York City'deki Carnegie Hall'de düzenlenen hayır konseri Rock for the Rainforest'da katılımı duyurulmadan sahneye çıkarak burada da "Frozen"ı söyledi. Ayrıca Sting, Elton John ve Billy Joel dahil olmak üzere konsere katılan diğer şarkıcılarla birlikte "With a Little Help From My Friends" ve "Twist and Shout" performanslarını sergiledi. 29 Mayıs'ta The Oprah Winfrey Showa katılarak burada "Little Star" ve "Ray of Light"ı söyledi. 10 Eylül'de New York City'de düzenlenen 1998 MTV Video Müzik Ödülleri'nin açılışını Lenny Kravitz tarafından çalınan gitar eşliğinde "Shanti/Ashtangi" ve "Ray of Light" şarkılarıyla yaptı. "The Power of Good- bye" şarkısını 12 Kasım'da İtalya'daki 1998 MTV Avrupa Video Müzik Ödülleri'nde ve 19 Kasım'da Birleşik Krallık'taki Top of the Popsta seslendirdi. 24 Şubat 1999'a gelindiğinde, Los Angeles'taki Shrine Auditorium'da yapılan 1999 Grammy Ödülleri'nde "Nothing Really Matters" performansını sergiledi. Madonna, Ray of Light ve peşinden gelen albümünü tanıtmak için çıktığı beşinci konser turnesi Drowned World Tour'da albümdeki "Drowned World/Substitute For Love", "Ray Of Light", "Candy Perfume Girl", "Sky Fits Heaven", "Frozen" ve "Mer Girl" şarkılarını seslendirdi. Turne, Haziran 2001'de başladı ve Madonna'nın sekiz yıl sonra çıktığı ilk turne oldu. Turnenin yeni milenyum öncesinde başlaması planlanıyordu ancak Madonna oğlu Rocco Ritchie'ye hamile kalınca planlar değişti. Ardından 2000'de Music albümünü yayımladı ve yılın son ayında Guy Ritchie ile evlendi. Eleştirmenlerden olumlu eleştiriler toplayan Drowned World Tour; Cyber-Punk, Geisha, Cowgirl, Spanish ve Ghetto adlarını içeren beş bölümden oluştu. Toplamda ABD$75 milyon hasılat elde etti ve 2001'in bir solo sanatçı tarafından düzenlenen en bol hasılatlı konser turnesi oldu. 26 Ağustos 2001'de Auburn Hills, Michigan'daki The Palace of Auburn Hills'te verilen konser HBO'da canlı yayımlandı. Drowned World Tour 2001 adlı turne DVD'si dünya genelinde 13 Kasım 2001'de piyasaya sürüldü. Canlı yayımlanan gösteri gibi DVD de genel anlamda olumlu eleştiriler aldı. DVD'nin tasarımında kullanılan fotoğraflar, Rosie O'Donnell tarafından çekildi. ==Single'lar== "Frozen", albümün çıkış single'ı olarak 23 Şubat 1998'de yayımlandı. Dünya genelindeki birçok müzik markette bir ilk beş hiti olurken Birleşik Krallık, Finlandiya, İspanya ve İtalya'nın single listelerine bir numaradan girerek Madonna'nın bu ülkelerin listelerine bir numaradan giren ilk single'ı oldu. Amerika'da Billboard Hot 100 listesinde iki numaradan yukarı çıkamayarak şarkıcının bu sırada zirve yapan altıncı single oldu ve Madonna'yı liste tarihinin en fazla iki numara hitine sahip sanatçısı yaptı. Şarkı ayrıca eleştirel övgü topladı ve "sinematik" diye nitelendirilen bestesiyle bir başyapıt olarak tanımlandı. Ancak 2005'te bir Belçika mahkemesi şarkının açılışındaki dört ölçülük motifin Salvatore Acquaviva tarafından bestelenen "Ma vie fout le camp" şarkısından çalındığına hükmetti. Bunun üzerine kurallar gereğince single'ın satışı ve dahil olduğu Ray of Light albümü ile diğer derleme albümlerin Belçika'da satışı yasaklandı. Albümün ikinci single'ı "Ray of Light", 6 Mayıs 1998'de yayımlandı. İspanya'da bir numaraya yükselmesinin yanı sıra ABD, Birleşik Krallık, Finlandiya, İtalya ve Kanada'da ilk beşte yer aldı. Hot 100 listesine beş numaradan girerek Madonna'nın o zamana kadar listeye en yüksek sıradan giriş yapan single'ı oldu. Ayrıca Hot Dance Club Play listesinde aralıksız dört hafta bir numarada kalarak 1998'in "Top Hot Dance Club Play Single"ı unvanına kavuştu. Eleştirel anlamda ise bestesi ve güçlü vokalleriyle birlikte dans kulüpleri için mükemmel bir çalışma olduğu belirtilerek olumlu eleştiriler topladı. Üçüncü single "Drowned World/Substitute for Love", 24 Ağustos 1998'de ABD dışında yayımlandı. İspanya'da bir numara oldu ve Birleşik Krallık ile İtalya'da ilk ona girdi. Walter Stern tarafından yönetilen video klibi, 1997'de Prenses Diana'nın ölümüne benzer bir senaryoyla Madonna'nın paparaziler tarafından motosikletlerle takip edildiği sahneler yüzünden tepki aldı. Dördüncü single "The Power of Good-Bye", 22 Eylül 1998'de satışa sunuldu ve Almanya, Avusturya, Birleşik Krallık, Finlandiya, Hollanda, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya ile Kanada listelerinde ilk onda yer aldı. ABD'de Hot 100'da on bir numaradan ileri gidemedi. Şarkının video klibini Matthew Rolston yönetti. "Nothing Really Matters", albümün beşinci ve son single'ı olarak 2 Mart 1999'da yayımlandı. Şarkı Birleşik Krallık, Finlandiya, İtalya, Kanada ve Yeni Zelanda'da bir ilk on hiti oldu. ABD'de ise Madonna'nın Hot 100'da en düşük sırada kalan single'ı oldu ve 93 numaradan yukarısını göremedi. Ancak ülkenin dans listesinde bir numara oldu. Madonna'nın bir geyşa gibi giyindiği şarkının video klibinde Arthur Golden'ın Bir Geyşanın Anıları kitabından ilham alındı ve klibin yönetmenliğini Bo Johan Renck üstlendi. ==Eleştiriler== Ray of Light, birçok müzik eleştirmeni tarafından övüldü. AllMusic'den Stephen Thomas Erlewine, Ray of Lightın Madonna'nın "en maceraperest kaydı" olduğunu söyleyerek şarkıcının "en olgun ve ihtiyatlı albümü" olduğu kanısına vardı. Eleştirisinde albüme beş üzerinden 4,5 yıldız verdi. Billboarddan Paul Verna, "Basit bir şekilde [şarkıcının] bugüne kadarki en olgun ve kişisel çalışması. Ray of Lightta günlük olayları özenli bir samimiyetle ören sözlere rastlanır ve [sözler] ilahi gibi bir tarzı olan melodilerle ve orkestrasyonla yeşilliklere sarılır. Melankoli ortamı; klasik house, trance ve hatta gitar popun içine girer. Tabii ki Madonna, cihazların ciddi tonu ile tarifsiz vokal aralığını esnetmeye izin veren chewy pop parçaları arasında bir denge kurar." yorumunu yaptı ve eleştirisini albümü "enfes bir macera, pop müziğin en ilgi uyandıran şarkıcılarından birinin nihai zafer yakalayan çabası" diye nitelendirerek noktaladı. Slant Magazine'den Sal Cinquemani, albümü "90'ların en büyük pop şaheserlerinden biri" diye tanımlayarak "Sözler karışık değil ama ifade muhteşem." ve "Madonna, Like a Prayerdan beri duygusal olarak hiç bu kadar samimi olmamıştı." ifadelerini kullandı.. Rolling Stoneda eleştirisini paylaşan Rob Sheffield ise albümün "harika" olduğunu yazdı ancak Orbit'in tüm albümü üretebilmek için yeterince numara bilmediğini ve bu yüzden tekrarlayıp durduğunu belirterek yapımcılığı olumsuz bir şekilde eleştirdi. Entertainment Weekly için yazan David Browne, eleştirisinde "Kendi aydınlanmasıyla yaptığı boğuşmalar sonucunda Madonna, özellikle müziğine gelen yeni İtalyan toprak ana çeki düzeniyle birlikte yıllardan beri olduğundan daha rahat ve daha az yapmacık görünüyor. Ray of Light gerçekten bir dua gibi ve bilirsiniz ki Madonna sizi oraya götürecektir." ifadelerine yer verdi. City Pagesteki bir incelemesinde Roni Sarig, Madonna'nın en fazla vokal aralığından, derinliğinden ve netliğinden etkilendiğini yazarak Ray of Lightı şarkıcının "şimdiye kadarki en zengin, en başarılı kaydı" diye adlandırdı. Los Angeles Timestan müzik eleştirmeni Robert Hilburn ise "Ray of Light, hayatının bir noktasından kendisine şaşırtıcı bir samimiyet ve perspektifle bakan bir kadının ruh arayışını yansıttığından dolayı şarkıcının kariyerinin en iyi, en tatmin edici albümü." diye yazdı. Melody Makerda bir yazı paylaşan Mark Roland, şarkılarının en iyi yanının sinisizmden uzak olmaları olduğunun altını çizerek yapıtı St Etienne grubunun müzikleriyle ve Björk'ün Homogenic (1997) albümüyle karşılaştırdı: "Bu kötümser bakan pop manipülasyonu tornasına açık bir albüm değil, daha ziyade ayak gücüyle çalışan bir tekerleğin üstündeki kil bir yumruyu eziyor gibi. Severek hayatı alaya alan Ray of Light, eşleşmeyen ama bu sayede her şeyi daha özel olan bir çamur gibi." The Boston Globedan Joan Anderman, çalışmayı dikkat çekici bularak "derin bir ruhani dans kaydı" tanımını yaptı ve kaydın mutluluktan uçmuş bir dokusu olduğunu belirtti. Ayrıca çöp toplayan görüntüler ve kültürlü kimlikler üzerine inşa edilen bir kariyerden özgürleşen Madonna'ya doğru uzun bir yol gidin şarkılardan oluşan ciddi bir döngünün var olduğunu ifade etti. Playboydan Robert Christgau, Ray of Lightı "büyük bir ses getirici" olarak dikkate aldı ancak her zaman pop şarkıcıları için garip sonuçlar doğuran aydınlanma temaları yüzünden ortalama bir kayıt olduğunu yazdı. Buna rağmen "Skin" ve "Candy Perfume Girl" gibi duygusal şarkıları övdü. ==Başarılar== 41\. Grammy Ödülleri'nda Ray of Light, altı dalda aday gösterildi ve bunlardan dört tanesinden ödül kazandı. Albüm, En İyi Pop Vokal Albüm ile En İyi Kayıt Paketi dallarında ödül alırken Yılın Albümü dalında aday gösterildi. İsim şarkısı ise En İyi Dans Kaydı ve En İyi Video Klip ödüllerini alırken Yılın Kaydı dalında aday gösterildi. Albüm, daha önceden yalnızca video kategorisinde ödül alan Madonna'ya kariyerinin ilk müzikal Grammmy'sini kazandırdı. Şarkıcı ayrıca 1998 MTV Video Müzik Ödülleri'nde aday gösterildiği dokuz kategoriden altısında ödül alarak gecenin en çok kazananı oldu. "Frozen" En İyi Özel Efektler ödülünü alırken "Ray of Light" ise En İyi Düzenleme, En İyi Koreografi, En İyi Yönetmen, En İyi Kadın Videosu ile Yılın Videosu ödüllerini aldı ve En İyi Çıkış Yapan Video Klip, En İyi Dans Video Klibi ile En İyi Sinematografi dallarında aday gösterildi. American Society of Composers, Authors and Publishers (ASCAP) da Madonna'ya albüm için ödüller vermeyi tercih ederek 1999 ASCAP Pop Müzik Ödülleri'nde En Çok Sahnelen Şarkı dalında "Frozen" ve "Ray of Light"a iki ödül verdi. Bunlardan ikincisine 1999 ASCAP Rhythm & Soul Müzik Ödülleri'nden En İyi Dans Şarkısı ödülü de verildi. Ray of Light ayrıca dünya genelindeki ödül törenlerinde de çeşitli ödüller topladı. IFPI Danmark'ın düzenlediği Danimarka Grammy Ödülleri'nde En İyi Uluslararası Albüm ve En İyi Uluslararası Kadın Vokalist dallarında, Polonya'da Związek Producentów Audio Video (ZPAV) tarafından düzenlenen Fryderyk ödüllerinde En İyi Yabancı Albüm dalında ve Macaristan'da Mahasz tarafından düzenlenen Altın Zürafa Ödülleri'nde Yılın En İyi Uluslararası Pop Albümü dalında ödül aldı. Bunlara ek olarak Hırvatistan'da dağıtılan Porin'den de En İyi Uluslararası Albüm ödülünü aldı, aynı törende "Frozen"a da En İyi Uluslararası Video Klip ödülü verildi. İsveç'te düzenlenen Rockbjörnen ise albüme yine En İyi Uluslararası Albüm ödülünü verirken Madonna'yı En İyi Uluslararası Sanatçı seçti. Kanada'da 1999 MuchMusic Video Ödülleri'nde "Ray of Light" şarkısına En İyi Uluslararası Video Klip ödülü verildi ve albüm 1999 Juno Ödülleri'nde En İyi Satan Albüm (Yabancı veya Yerli) dalında aday gösterildi. 1998 MTV Avrupa Müzik Ödülleri'nde Madonna'ya En İyi Kadın ve albüme En İyi Albüm ödülleri verildi. 14\. Uluslararası Dans Müzik Ödülleri'nde ise Madonna, En İyi Dans Solo Sanatçı ve "Ray of Light", En İyi Dans Video Klibi kategorilerinde ödüllendirildi. ==Ticari performans== Amerika Birleşik Devletleri'nde Ray of Light, Billboard 200 listesine 21 Mart 1998 tarihinde iki numaradan giriş yaptı. Bu sırada ilk haftasında 371 bin kopya satarak Madonna'yı Nielsen SoundScan döneminin en yüksek ilk hafta satışını gerçekleştiren kadın sanatçısı yaptı. Ancak Titanikin film müziği albümü yüzünden ülkenin listesinde bir numaraya çıkamadı, Madonna'nın listede iki numaradan yukarı çıkamayan beşinci albümü oldu. İkinci haftasında 225 bin kopya satarak yine film müziği albümünün alt sırasında kaldı. 16 Mart 2000'de Amerika Kayıt Endüstrisi Birliği (RIAA) tarafından aldığı dört milyonluk sipariş sayesinde dört kez platin sertifikayla ödüllendirildi. Nielsen SoundScan'e göre Eylül 2011 itibarıyla ABD'de 3,9 milyon kopya sattı. Bu rakamlar BMG Music gibi kulüpler aracılığıyla yapılan 459 binden fazla sayıdaki gönderileri içermedi. Kanada'da Canadian Albums Chart'a 59.900 kopya satışıyla bir numaradan girdi. Sonradan Canadian Recording Industry Association (CRIA) tarafından 700 bin kopya satması sayesinde yedi kez platin sertifikayla ödüllendirildi. Avustralya ve Yeni Zelanda'nın albüm listelerine bir numaradan dahil oldu. Avustralya Kayıt Endüstrisi Birliği (ARIA) tarafından 210 bin kopya gönderiyle üçlü platin ve Recording Industry Association of New Zealand (RMNZ) tarafından 15 bin kopya gönderiyle platin sertifikaya layık görüldü. Birleşik Krallık'ta yayımlanan UK Albums Chart'a da bir numaradan giren Ray of Light, iki hafta bu sıradaki yerini korudu. Ülkenin müzik kuruluşu British Phonographic Industry (BPI) tarafından 1,8 milyon kopya satmasıyla altı kez platin sertifikayla ödüllendirildi. Arama parametrelerine Ray of Light yazarak aratmalısınız. Fransa'nın albüm listesine iki numaradan giriş yaptı, düşüşe geçmeden önce bu sırada yedi hafta daha kalmaya devam etti. Ulusal Fonografi Yayıncıları Sendikası (SNEP) tarafından 900.000 kopya gönderi rakamıyla üç kez platin sertifikaya layık görüldü. Ülkede albümün tam satış rakamının 925.400 olduğu açıklandı. Almanya'da Media Control Charts'a bir numaradan dahil olan albüm, yedi hafta bu sırada kaldı. Ülkede Madonna'nın en çok satan albümü oldu, Bundesverband Musikindustrie (BVMI) tarafından 1,5 milyon kopya gönderi satmasıyla üç kez platin sertifikayla ödüllendirildi. Diğer Avrupa ülkelerinde de gerçekleşen satışların sonucu olarak European Top 100 Albums listesinde bir numaraya yükseldi ve kıtada yedi milyondan fazla kopya satmasıyla Uluslararası Fonogram Endüstrisi Federasyonundan (IFPI) yedi defa platin sertifika aldı. Ray of Light, dünyanın diğer ülkelerinde de benzer başarılar yakaladı; Belçika, Finlandiya, Hollanda, İspanya, İsrail, İsviçre, Macaristan, Norveç, Singapur ve Yunanistan'da liste başı oldu. Albüm, dünya genelinde ise 20 milyondan fazla sattı.Ray of Light dünya geneli satışlar: * BBC News: * VH1: * Vogue: * Irish Independent: * Zee News: * The National (Birleşik Arap Emirlikleri): * Terra Networks: * EFE Spanish: * EFE Portuguese: * GQ Magazine French: ==Mirası== küçükresim|sol|Madonna'nın "Frozen" video klibindeki Güney Asyalı imajının tasvir edildiği bir çizim. Albüm, Güney Asya kültürünün popülerliğinden etkilendi. Ray of Light, elektronika müziği dünya genelindeki pop kültürüne kazandıran çalışma olarak tanımlandı. Durumla ilgili olarak Los Angeles Times, "Fatboy Slim gibi ara sıra gelişen atılımlar bir kenara konduğunda, Madonna Ray of Lightı yayımladığında elektronika bütünüyle ana akım değildi." yorumunu yaptı. Yazar J. Randy Taraborrelli'ye göre albüm müzik tarzını listelerin başına getirene kadar "tekno ve elektronika, yıllarca, dünya genelinde terk edilmiş depolarda ve şehirlerin dış mahallerindeki ıssız alanlarda yapılan yasa dışı sözde çılgın yeraltı partilerinde son derece popüler bir şekilde çalınmıştı". AllMusic editorü Liana Jonas, albümün isim şarkısının "ana akımın dikkatini 21. yüzyılın başında yeraltı statüsünden çılgınca popülerliğe tırmanan elektronika müziğe çektiğini" yazdı. Music of the 1990s adlı kitabında Thomas Harrison, Ray of Lightın yapım tarzının "dijital örneklemelerin ve elektronik synthesizer'ın önemli kullanımıyla elektronik müzikteki yeni modaların deyimleriyle dolu" olduğunu ifade etti. Taraborrelli'ye göre albüm; Backstreet Boys, 'N Sync, Britney Spears ve Christina Aguilera gibi erkek grupları ya da teenage sanatçıları tarafından kontrol edilen 1990'ların sonundaki çağdaş müziğe cesur ve ferahlatıcı bir şekilde gelip yerleşti. Billboarddan Larry Flick, albüm için "Uluslararası eleştirel başarısıyla birlikte sadece bukalemun gibi olan bir sanatçıyı sunmuyor, ayrıca [Madonna'nın] kederli kararsız genç kitleler arasında hayatî bir figür olarak durduğunu kanıtlıyor." ifadelerini kullanırken müzik eleştirmeni Lucy O'Brien, "1998'deki Ray of Light kesinlikle Madonna'nın imajının iyileşmesini sağladı. Bu noktaya kadar Madonna, hâla şansı olan ortalama cazibede bir pop kızı olarak değerlendiriliyordu ancak bu kayıttan sonra yoğun bir şekilde üretken olan yeteneğiyle birlikte iyi bir şarkı yazarı olduğunu kanıtlayarak yepyeni bir kitleye ulaştı." ifadelerini kullandı. Bunların yanı sıra Stereogum için yazan Mary von Aue ise "Ray of Light, çığır açan bir sanatçı olarak Madonna'yı yeniden inşa etti." şeklinde bir yorum yaptı. New York Üniversitesi'nin American Studies programından Elliott H. Powell, Ray of Lightın Güney Asya kültürünü Amerikan halkına 1990'larda ulaşılabilir kıldığını gözlemledi. Rhonda Hammer ve Douglas Kellner, birlikte yazdıkları Media/cultural Studies: Critical Approaches kitabında "Güney Asya ilhamlı kadınlık olgusunun, Şubat 1998'de pop ikonu Madonna "Frozen" video klibini yayımladığında Batı medyasında gözlemlenebilir bir moda hâline geldiğini" yazdılar. Ayrıca "Madonna, Hint güzellik aksesuarları modasına ön ayak olmamasına rağmen [...] dünya genelinde medyanın dikkatini buna çekerek bunu halkın gözünün önüne getirdi." yorumunu yaptılar. Ray of Light, ana akım müziği etkilemeye Britanyalı şarkıcı ve şarkı yazarı Adele'in üçüncü stüdyo albümü 25ın ana ilham kaynaklarından biri olarak devam etti. Özellikle "Frozen" şarkıcıya bir ilham kaynağı olmasının yanı sıra "gelmek ve tekrar yapmak için güven" verdi. Adele ayrıca Ray of Lightın Madonna'nın en iyi albümü olduğunu ve kendisiyle Madonna'nın hayatı arasında birkaç karşılaştırma bulduğunu ekledi. Madonna'nın "kariyerimin en doyurucu evrimi" diye tanımladığı Ray of Light, popüler müziğe yaptığı etki sayesinde tüm zamanların en iyi albümlerinin sıralandığı çeşitli müzik listelerine dahil oldu. Rolling Stoneun hazırladığı "Tüm Zamanların En Büyük 500 Albümü" listesinde 367. sırada yer aldı. 2001'de 250 bin kişiden oy toplayarak VH1'ın "Tüm Zamanların En İyi 100 Albümü" listesinde onuncu oldu. 2003'te Q dergisinin okuyucu listesi "Şimdiye Kadarki En Büyük 100 Albüm" listesinde 17 numarada yer aldı. Albüm ayrıca Ölmeden Önce Dinlemeniz Gereken 1001 Albüm kitabına dahil edildi. Mojo dergisi ise Ray of Lightı "100 Modern Klasik: Hayatımızın En Büyük Albümleri" listesinde 29 numaraya yerleştirdi. 2013'te NME, hazırladığı "Tüm Zamanların En Büyük 500 Albümü" listesinde albümü 241. sıraya koydu. == Şarkı listesi == Ek notlar:Ray of Light (albüm kitapçığı). Madonna. Maverick Records. 1998. 9362-46847-2. *"Drowned World/Substitute for Love", San Sebastian Strings'in "Why I Follow the Tigers" şarkısından örnekler içerir. *"Shanti/Ashtangi", Şankaraçarya'nın Yoga Taravali metninden uyarlanmıştır. Ek metinler gelenekseldir, Vyass Houston ve Eddie Stern tarafından tercüme edilmiştir. *"Mer Girl", Gábor Szabó'nun "Space" şarkısından örnekler içerir. ==Yapım görevlileri== *Madonna – vokaller, besteci, yapımcı *Craig Armstrong – yaylı düzenlemeleri *Mike Bradford – programlama *David Collins – besteci *Pablo Cook – flüt *Dave Curtis – besteci *Mark Endert – mühendis *Fergus Gerrand – davullar, perküsyon *Kerosene Halo – tasarım *Nikki Harris – geri vokal *Vyass Houston – çeviri *Jon Ingoldsby – mühendis *Ted Jensen – mastering *Suzie Katayama – orkestra şefi *Anita Kerr – besteci *Christine Leach – besteci *Patrick Leonard – aranjör, besteci, yapımcı *Donna De Lory – geri vokaller *Curtiss Maldoon – besteci *Patrick McCarthy – mühendis *Rod McKuen – besteci *Susannah Melvoin – besteci *Marc Moreau – gitar *Rick Nowels – besteci *William Orbit – besteci, yapımcı, ses efektleri *Kevin Reagan – sanat yönetmeni, tasarım *Dave Reitzas – mühendis *Steve Sidelnyk – davul programlama *Matt Silva – mühendis *Eddie Stern – çeviri *Mario Testino – fotoğrafçı *Marius de Vries – klavyeler, yapımcı, programlama Yapım görevlileri, Ray of Light albüm kitapçığından alınmıştır. == Listeler == ===Haftalık listeler=== Liste (1998) Tepe noktası ABD Billboard 200 2 Almanya 1 Avrupa Top 100 1 Avustralya 1 Avusturya 2 Belçika (Flandre) 1 Belçika (Valonya) 2 Birleşik Krallık 1 Danimarka 2 Finlandiya 1 Fransa 2 Hollanda 1 İrlanda 2 İspanya 1 İsrail 1 İsveç 2 İsviçre 1 İtalya 1 Japonya 7 Kanada 1 Macaristan 1 Malezya 4 Norveç 1 Portekiz 6 Singapur 1 Yeni Zelanda 1 Yunanistan 1 Liste (2006) Tepe noktası Liste (2012) Tepe noktası Polonya 37 ===Yıl sonu listeleri=== Liste (1998) Konum ABD Billboard 200 18 Almanya 4 Avustralya 10 Avusturya 7 Belçika (Flandre) 5 Belçika (Valonya) 11 Fransa 10 Hollanda 4 İsviçre 4 Japonya 94 Kanada 10 Liste (1999) Konum ABD Billboard 200 98 Almanya 14 Avustralya 61 Avusturya 21 Belçika (Flandre) 55 Belçika (Valonya) 72 Fransa 58 Hollanda 19 ===Onyıl sonu listeleri=== Liste (1990-1999) Konum Avusturya 30 ==Sertifikalar== ==Yayımlanma tarihleri== Ülke Tarih Format(lar) Sürüm(ler) Japonya 22 Şubat 1998 CD LP Standart Birleşik Krallık 2 Mart 1998 CD LP kaset mini albüm Standart sınırlı sürüm Almanya ABD 3 Mart 1998 CD Standart sınırlı sürüm Japonya 8 Eylül 1998 CD İkili sürüm == Ayrıca bakınız == *En çok satan albümler listesi == Kaynakça == == Bibliyografya == * * * * * * == Dış bağlantılar == *Ray of Light – Discogs *Rock and Roll Hall of Fame'de Ray of Light Kategori:1998 albümleri Kategori:Madonna albümleri Kategori:En İyi Pop Vokal Albüm Grammy Ödülü Kategori:Maverick Records albümleri Kategori:Warner Bros. Records albümleri