Safevî Şahları Listesi

Safevi şahı unvanı, 1501 sonbaharında I. İsmail'in Çabani ve Şerur savaşlarını kazandıktan sonra Tebriz'i ele geçirmesi ve kendisini Şah ilan etmesiyle kabul edilmiş ve 1736 yılında Nadir Şah olduktan sonra bu hanedandan alınmıştır. 250px|küçükresim|sağ|Safevi hanedanının kronolojisi Bu listede Safevi hanedanına mensup Şahların isimleri kronolojik olarak sıralanmıştır. Liste ayrıca şahın adını, babasının adını, portresini, ulusal bayrağını, saltanatının başlangıcını ve bitişini, taç giyme tarihini ve bilgilerin kaynağını gösterir. ==Köken== Safevî Hanedanı'nın kökeni, 13. yüzyılın sonunda Şah İsmâil'in altncı dereceden dedesi olan Safiyüddin İshak'ın Erdebil'de kurmuş olduğu Safevî tarikatı’ndan gelmektedir. Gilan'da büyük Alevî Türkmen mürşidi Şeyh Zahid-i Gilanî'nin müridi olmuş Safiyüddin, şeyhin kızı ile evlenerek Zahidiyye tarikatının başına gelmiş ve Zahid'in ölümünden sonra tarikat Safevîyye olarak tanınmıştır. Şeyh Cüneyt'in tarikat başkanlığı döneminde, Akkoyunlular koruması altında olan Safevîler, büyük sayıda Azeri ve Anadolu Türk'ünü Şiîliğe çevirmeye başladılar. Bu Şiî [Alevî-Bektâşî] Türkmenler genelde başlarına kırmızı sarık giydikleri için, tarihde kızılbaş adını aldılar. == Safevi Şahlarının listesi == Şah Arma Varis Titul Tahta Geçişi Tahttan İnişi Taç giyme töreni I. İsmail.Streusand, Douglas E., Islamic Gunpowder Empires: Ottomans, Safavids, and Mughals (Boulder, Col : Westview Press, 2011) ("Streusand"), s. 135. 150px (1501–1524) 229x229px I. Tahmasb Şah 1494 (1494–1524 — Safevi tarikatının başçısı) 23 Mayıs 1524 22 Aralık 1501 I. Tahmasb 150px (1524-1576) 229x229px II. İsmail Şah 23 Mayıs 1524 25 Mayıs 1576 23 Mayıs 1524 II. İsmail 150px (1576-1577) 229x229px Muhammed Hüdabende Şah Mayıs 1576 Kasım 1577 22 Ağustos 1576 Muhammed Hüdabende 150px (1578-1587) 229x229px I. Abbas Şah Kasım 1577 Ekim 1587 11 Şubat 1578 I. Abbas 150px(1587-1629) 229x229px Safî Şah Ekim 1587 19 Ocak 1629 16 Ekim 1587 Safî 150px(1629-1642) 229x229px II. Abbas Şah 19 Ocak 1629 12 Mayıs 1642 29 Ocak 1629 II. Abbas 150px(1642-1666) 229x229px I. Süleyman (Safevi) Şah 12 Mayıs 1642 26 Ekim 1666 15 Mayıs 1642 I. Süleyman (Safevi) 150px(1666-1694) 229x229px Hüseyin Mirza Şah 26 Ekim 1666 29 Temmuz 1694 İlk taç giyme töreni: 1 Kasım 1666; . İkinci taç giyme töreni: Mart 1668.; . Hüseyin Mirza 150px(1694-1722) 229x229px II. Tahmasb Şah 6 Ağustos 1694 21 Ekim 1722 7 Ağustos 1694 II. Tahmasb 150px(1722-1732) 229x229px III. Abbas Şah 1722 (kuşatılmış İsfahan'dan kaçtı ve kendini Şah ilan etti) Eylül 1732 1729 (İsfahan Afganlardan geri alındıktan sonra tahta çıkmayı başardı.) III. Abbas 150px(1722-1736) 229x229px Hanedanlığın saltanatı sona erdi. Şah 7 Eylül 1732 8 Mart 1736 (Nadir tarafından hanedanın saltanatı sona erdi. O bu tarihte kendini şah ilan etti ve Safevi hanedanı yerini Afşar hanedanına bıraktı.) 7 Eylül 1732 == Hanedanın sonrakı temsilcileri == II. Tahmasb'ın 1732'de Nadir Han tarafından tahttan indirilmesinden sonra Safevi hanedanının gücü fiilen sona erdi. Ancak en azından yasal olarak 1736'ya kadar iktidarda kalan Safevi hanedanı, 1736'da tamamen iktidardan uzaklaştırıldı ve Nadir Han kendini Şah ilan etti. Ancak 1747'de Nadir Şah'ın ölümünden sonra imparatorluktaki iç savaşlar yoğunlaştı ve Afşar hanedanından olan Şahlar birbirinin yerini almaya başladı. Ekim 1748'de Nadir Şah'ın genç torunu Şahruk iktidara getirildi. İki ay sonra Nadir'in yeğeni İbrahim kendini şah ilan etti. Ancak yenildikten sonra kaçmak zorunda kaldı. Şehirde bulunan Seyyid Muhammed, Meşhed şehrine girmeye çalışan İbrahim'in şehre girmesine izin vermedi. Seyyid Muhammed sadece anne tarafından Safevi kökenliydi ve annesi Safevi şahı I. Süleyman'ın kızıydı. Böylece taraftarlarının yardımıyla tahta çıktı ve II. Süleyman adıyla kendisini Şah ilan etti. Afşarların bir diğer temsilcisi Şahruk ise kör edildi. Ancak iki ay sonra II. Süleyman tahttan indirildi ve yerine Şahruk geçti. Bu dönemde Şah ilan edilen bir diğer kişi de Abuturab Mirza'dır. II. Süleyman gibi o da anne tarafından Safevi hanedanından olup annesi Meryem Beyim de Sultan Hüseyin'in kızıdır. Feodal hükümdarlardan ikisi olan Karim han Zand ve Alimardan han Bahtiari, İsfahan'a saldırdı ve onu ele geçirdi. Karara istinaden Safevi hanedanının yeniden iktidara geldiği ve Abuturab Mirza'nın III. İsmail adıyla tahta çıktığı açıklandı. Ama sadece onun adı Şah'dı ve asıl güç Kerim Han ve Alimerdan Han'ın elinde toplanmıştı. Abuturab Mirza'nın saltanatı 1773'e kadar sürdü. Safevi hanedanının bir diğer kukla hükümdarı II. Muhammed'dir. Devleti onun adına yöneten kişi Ağa Muhammed Han Kaçar'dı. Şah Arma Varis Titul Tahta Geçişi Tahttan İnişi Taç giyme töreni Şah II. Süleyman 150px 229x229px III. İsmail Şah 17 Aralık 1749 14 Ocak 1750 17 Aralık 1749 III. İsmail 150px 229x229px III. İsmail Şah 1750 1773 29 Haziran 1750 II. Muhammed 229x229px Yok Şah 1773 1796 1773 == Ayrıca bakınız == *Safevî Hanedanı *Safevi İmparatorluğu'nun Bağdat hakimleri'nin listesi == Kaynakça == == Konuyla ilgili yayınlar == * * * * * * * * * * * * * * Kategori:Safevî şahları Kategori:Safevîler Kategori:Safevî Devleti'nde kişiler Kategori:Hanedanlar