Ahtnaca

küçükresim|260px|Ahtna coğrafyası Ahtnaca ya da Ahtna dili (kendilerince ‘Atnakenaege’ (dil) ‘Atnahwt’aene (halk); İngilizce Ahtna, Ahtena, Atna), Alaska'da Copper River (Ahtnaca ʻAtnaʼtuu) yöresinde Ahtnalar tarafından konuşulan Na-Dene dilleri ailesinden Atabask dilleri grubundan bir Kızılderili dili. Eskiden İngilizcede Copper River ya da Mednovskiy (< медновский) adlarıyla da bilinirdi. Alaska Yerli Dil Merkezine göre 650 kişilik nüfustan 25 kadarı anadillerini konuşabiliyor. Bu dildeki Rusça alıntılar, Alaska'nın Rus döneminden kalmadır. Örnek vermek gerekirse tsaey (< чай) 'çay', tseiniic (Merkezî) tsiniic (Aşağı) (< ча́йник) 'çaydanlık', sdagaan (< стака́н) 'bardak', beldih (< пальто́) 'palto', giliba’ (< коро́ва) 'inek'. == Diyalektler ve kabileler == * Aşağı Ahtnaca [kendilerince ‘Atnahwt’aene; İngilizce Lower Ahtna]. Chitina ve kısmen Copper Center yöresinde konuşulur. ** Chitina/Taral Band kabilesi. Chitina (Tsedi Na’) ile Taral (Taghaelden) yörelerinde yaşarlar. ** Tonsina/Klutina Band kabilesi. Tonsina River (Kentsii Na’) ile Klutina River (Tl’atii Na’) ve Klutina Lake (Tl’atibene’) yörelerinde yaşarlar. * Merkezî Ahtnaca [kendilerince ‘Atnahwt’aene; İngilizce Central Ahtna, Middle Ahtna]. Copper Center (Tl’aticae’e), Tazlina (Tezdlen Na’), Glennallen (Ciisk’e Na’), Gulkana (C’ulc’e Na’) ve Gakona (Ggax Kuna’) yörelerinde konuşulur. ** Gulkona/Gakona Band kabilesi * Batı Ahtnacası [kendilerince Tsaay Hwt’aene; İngilizce Western Ahtna]. Cantwell (Yidateni Na’) yöresinde konuşulur. ** Tyone/Mendeltna Band kabilesi. Tyone (...) ile Mendeltna (Bendilna’) yörelerinde yaşarlar. ** Cantwell/Denali Band kabilesi. Cantwell (Yidateni Na’) ile Denali (Dghelaayce’e) yörelerinde yaşarlar. * Yukarı Ahtnaca [kendilerince Tatl’ahwt’aene; İngilizce Upper Ahtna]. Mentasta yöresinde konuşulur. ** Sanford River/Chistochina Band kabilesi. Sanford River (K’ełt’aeni) ile Chistochina (Tsiistl’edze Na’) yörelerinde yaşarlar. ** Slana/Batzulnetas Band kabilesi. Slana (Stl’ana’) ile Batzulnetas (Nataełde) yörelerinde yaşarlar. ** Mentasta Band Band kabilesi. Mentasta (Mendaesde) yöresinde yaşarlar. == Karşılaştırma == Ahtnacanın iki komşu Atabask diliyle karşılaştırması :"Ahtna Noun Dictionary" by John E. Smelcer (2009) Ahtnaca Tanakrosça Aşağı Tananaca Anlamı udzih wudzih bedzeyh rengeyiği ggax gah gwx tavşan tsa’ tsá’ tso’ kunduz dzen dzenh dzenh misk sıçanı niduuyi niidûuy niduuy vaşak debae demee deba Dall yaban koyunu sos shos sresr ayı dliigi dlêg dlega sincap łuk’ae łuk’a łuk’a Pasifik som balığı == Örnekler == * kenaege’ dil, lisan * c’eghaeze’ yumurta * del kırmızı * łic’ae köpek * c’eyene’ balık kılçığı * c’esten’ et * natu’ tuz * ggaał tuzak, kapan * gguux böcek, kurt * snaan annem * ne’aan annemiz * ben göl * ten buz * yes kar * ts’es kaya * yaa gök * son’ yıldız * xos diken * nadaeggi iki * ałts’eni beş * hwlazaan on * ts’ełk’ey kole uk’edi on dokuz == Ayrıca bakınız == * Alaska Yerli Dil Merkezi * Yukon Yerli Dil Merkezi == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * "Ahtna Noun Dictionary" by John E. Smelcer (2009) * Nay’dina’aa Na’ Chickaloon Village Traditional Council Kategori:Ahtnalar Kategori:Kızılderili dilleri Kategori:Denesey dilleri Kategori:Na-Dene dilleri Kategori:Atabask dilleri Kategori:Kuzey Atabask dilleri Kategori:Alaska yerli dilleri