Mimar Sinan tarafından tasarlanan ulu camiler listesi

Bu liste, Osmanlı mimarı Mimar Sinan'ın özgeçmişinde yapımını üstlendiği ulu camilerin bir listesidir. Listedeki 77 camiden 39'u İstanbul'da yer almaktadır. == Arka plan == Mimar Sinan, 1539'da sadrazam Ayas Mehmed Paşa tarafından Osmanlı baş mimarı görevine atandı. Sinan, 1588'deki ölümüne kadar görevde kaldı ve üç padişah döneminde görev yaptı: I. Süleyman (1520-66), II. Selim (1566–74) ve III. Murad (1574–95). Otobiyografisi Biyografik Yapı Anıları'nda (Teẕkiretü'l-bünyān) Sinan, 80 Cuma camisi (ulu cami) ve 400'den fazla küçük cemaat camisi (mescit) dahil olmak üzere 698 bina tasarladığını ifade etti. Gerçekte, imparatorluk mimarlarından oluşan bir ekibe liderlik etti ve binalar toplu işler olurdu. Sinan'ın kendisi padişah için üstlenilen büyük inşaat projelerinde yer aldı. Bunlar Şehzade Camii (1543–48), Süleymaniye Camii (1548–59), Kırkçeşme su işleri (1561–65), Büyükçekmece Köprüsü (1565–67) ve Edirne'deki Selimiye Camii (1568–74) idi. Bu tarihten sonra III. Murad döneminde büyük inşaat projeleri gerçekleştirmedi ve yaşlı bir insan olarak çalışmaları diğer mimarlara emanet etti. Aşağıdaki 77 Cuma camisinin listesi tarihçi Gülru Necipoğlu tarafından derlendi. Sinan'ın Mimarların Hediyesi (Tufetü'l-miʿmārīn) ve Biyografik Yapı Anıları (Teẕkiretü'l-ebniye) otobiyografilerine ekli listelere dayanmaktadır. Liste, Sinan'ın restore ettiği eski camileri ve eski cemaat camilerinden Cuma camisine dönüştürülenleri içermemektedir. == Cuma camilerin kronolojik listesi == Tarih Ad Konum Kubbe çapı Listelenen ekleri c. 1537 Şah Sultan Camii Eyüp, İstanbul Kırma çatı günümüze ulaşmayan derviş odaları 1538/39–1540 Haseki Sultan Camii Haseki, İstanbul medrese, bimarhane, sıbyan mektebi 1538–39 Çavuşbaşı ya da Sütlüce Camii (kapsamlı bir şekilde yeniden inşa edildi) Sütlüce, İstanbul kırma çatı yok 1541–42 Tercüman Yunus Bey Camii (kapsamlı bir şekilde yeniden inşa edildi) Balat, İstanbul kırma çatı medrese c. 1541–44 Hadım Ali Paşa Camii Diyarbakır, Turkey medrese c. 1542–47 Çukurcuma Camii (tamamen yeniden inşa edildi) Tophane, İstanbul kırma çatı yok c. 1543 Nişanca Mustafa Çelebi Camii (tamamen yeniden inşa edildi) Eyüp, İstanbul muhtemelen kırma çatı günümüze ulaşmayan hamam 1543–44 Osmanşah'ın annesi (mevcut değil) Aksaray, İstanbul kırma çatı günümüze ulaşmayan medrese c. 1543/44–1548 Mihrimah Sultan Camii Üsküdar, İstanbul medrese, günümüze ulaşmayan darülaceze 1543–1548 Şehzade Camii Şehzadebası, İstanbul türbe, medrese, darülaceze, sıbyan mektebi, kervansaray c. 1546–47 Hüsreviyye Camii (iç savaşta ağır hasar gördü) Halep, Suriye yaklaşık medrese 1547–48 Kara Camii şimdiki Sveti Sedmochislenitsi Kilisesi (20. yüzyılın başlarında kiliseye dönüştürüldü) Sofya, Bulgaristan yok 1548–59 Süleymaniye Camii Süleymaniye, İstanbul dört medrese, darülhadis, tıp fakültesi, darülkurra, bimarhane, darülaceze, kervansaray, hamam, sıban mektebi 1550–1552/53 Rüstem Paşa Camii Tekirdağ, Türkiye darülaceze, medrese, günümüze ulaşmayan kervansaray c. 1550–57 Takiyya el-Haseki Sultan Camii (kısmen mevcut) (bkz.Haseki Sultan İmareti) Kudüs darülaceze, günümüze ulaşmayan kervansaray 1551 Hadim İbrahim Paşa Camii Silivrikapı, İstanbul türbe, günümüze ulaşmayan hamam 1551–65 Çerkes İskender Paşa Camii Diyarbakır, Türkiye yaklaşık yok c. 1552–57 Rüstem Paşa Camii (tamamen yeniden yapıldı) Sapanca, Türkiye kırma çatı darülaceze, hamam, günümüze ulaşmayan kervansaray c. 1552 Merkez Efendi Camii (tamamen yeniden yapılmış) Yenikapı, İstanbul kırma çatı hamam c. 1552 Tatar Han ya da Cuma Han Camii Gözleve, Ukrayna günümüze ulaşmayan türbe 1553–54 Kapıağası Mahmud Ağa Camii (büyük ölçüde yeniden inşa edildi) Ahırkapı, İstanbul muhtemelen kırma çatı günümüze ulaşmayan türbe ve medrese 1553–54 Defterdar Ebulfaz Mehmed Efendi Camii (mevcut değil) Tophane, İstanbul kırma çatı günümüze ulaşmayan türbe 1554–58/59 Et-Tekiyyetü's-Süleymaniye Şam, Suriye darülaceze, medrese 1554–55 Kazasker Abdurrahman Çelebi Camii (mevcut değil) Çapa, İstanbul kırma çatı günümüze ulaşmayan türbe 1554–55/56 Sinan Paşa Camii Beşiktaş, İstanbul medrese, günümüze ulaşmayan hamam 1555 (planned), c. 1565–71/72 Gazi Ahmed Paşa Camii Topkapı, İstanbul medrese, türbe 1556–65/66 Adliye Camii Halep, Suriye bilinmiyor yok c. 1557–60 Rüstem Paşa Camii (mevcut değil) Samanlı (günümüzde Yalova) muhtemelen kırma çatı günümüze ulaşmayan kervansaray c. 1557–60 Rüstem Paşa Camii (mevcut değil) Bolu, Türkiye muhtemelen kırma çatı günümüze ulaşmayan iki kervansaray 1558 Selimiye Camii Konya (Mimarı muhtemelen Sinan'dır) 1557–58 Karagöz Bey Camii Mostar, Bosna Hersek yok 1559–60 Haseki Sultan Camii (mevcut değil) Svilengrad, Bulgaristan kırma çatı günümüze ulaşmayan darülaceze 1559–60 Cihangir Camii (tamamen yeniden yapıldı) Cihangir, İstanbul kırma çatı yok 1559–60 İskender Paşa Camii (kapsamlı yeniden inşa edildi) Kanlıca, İstanbul kırma çatı türbe, günümüze ulaşmayan medrese ve hamam 1559–60 Ferhat Paşa Camii (kapsamlı olarak yeniden inşa edildi) Kastamonu, Türkiye kırma çatı yok c. 1560/61–1562/63 Hürrem Çavuş Camii Karagümrük, İstanbul kırma çatı yok 1560–63/64 Sultaniye Camii Karapınar, Türkiye darülaceze, hamam, kervansaray c. 1661–65 Semiz Ali Paşa Camii Marmaraereğlisi kırma çatı yok c. 1561 Rüstem Paşa Camii (kapsamlı tadilattan geçmiş) Bolvadin, Türkiye yok c. 1561–63 Rüstem Paşa Camii Tahtakale, İstanbul yok c. 1563–70 Mihrimah Sultan Camii Edirnekapı, İstanbul medrese, hamam 1562–63 Ferruh Kethüda Camii Balat, İstanbul kırma çatı yok 1562–63 Odabaşı Behruz Ağa Camii (büyük ölçüde yeniden inşa edildi) Şehremini, İstanbul kırma çatı günümüze ulaşmayan hamam c. 1562–63 Binaemini Sinan Ağa Camii Yenibahçe, İstanbul kırma çatı yok 1562–63 Lala Mustafa Paşa Camii Erzurum, Türkiye yok 1565–69/70 Sokollu Mehmed Paşa Camii Lüleburgaz, Türkiye medrese, günümüze ulaşmayan darülaceze, kervansaray c. 1565–73 Piyale Paşa Camii Kasımpaşa, İstanbul 6 × yok 1565–66 Cenâbî Ahmet Paşa Camii Ankara, Türkiye yok c. 1565–69/70 Firdevs Bey Cami Isparta, Türkiye yok c. 1564/65–1572/73 Behram Paşa Camii Diyarbakır, Türkiye yok c. 1566–70 Lala Hüseyin Paşa Camii Kütahya, Türkiye yok c. 1566–78 Sokollu Mustafa Paşa Camii (mevcut değil) Budapeşte, Macaristan bilinmiyor günümüze ulaşmayan türbe c. 1566/67–70 Osman Şah Camii Tırhala, Yunanistan yok 1567–68 Köse Hüsrev Paşa Camii Van, Türkiye günümüze ulaşmayan medrese 1567–68 Mevlana Efendi Camii (tamamen yeniden yapıldı) Üsküdar, İstanbul kırma çatı yok c. 1567/68–1571/72 Sokollu Mehmed Paşa Camii Kadırgalimanı, İstanbul medrese, derviş odaları 1567–74 Sokollu Mehmed Paşa Külliyesi Payas, Türkiye yaklaşık darülaceze, kervansaray 1568–74 Selimiye Camii Edirne, Türkiye medrese, darülhadis, darülkurra c. 1569–74 Defterdar Mustafa Çelebi Camii (kubbe yeniden yapıldı) Edirne, Türkiye yok c. 1569–75 (1585–86 portico and courtyard) Semiz Ali Paşa Camii Babaeski, Türkiye günümüze ulaşmayan medrese 1571–83 (expanded 1584–85/86) Atik Valide Camii Üsküdar, İstanbul medrese, darülkurra, bimarhane, derviş odaları, kervansaray, hamam c. 1570–84 Molla Çelebi Camii Beyoğlu, İstanbul günümüze ulaşmayan hamam 1570–71 Murad Paşa Camii (kapsamlı tadilattan geçmiş) Bağdat, Irak bilinmiyor yok 1572–79/80 Pertev Paşa Camii İzmit, Türkiye yok 1573–77 Sokollu Kasım Bey Camii (kemeraltı kayıp) Havsa, Türkiye yaklaşık darülaceze, hamam, günümüze ulaşmayan kervansaray c. 1573–77/78 Sokollu Mehmed Paşa Camii Azapkapı, İstanbul hamam c. 1575–88 Ferhad Paşa Camii Çatalca, İstanbul yok c. 1576–85/86 Hacı Ahmed Paşa Camii Kayseri, Türkiye yok 1577–90 Zal Mahmud Paşa Camii Eyüp, İstanbul türbe, çifte medrese 1578–80/81 Kılıç Ali Paşa Camii Tophane, İstanbul türbe, hamam 1580–81 Şemsi Paşa Camii Üsküdar, İstanbul türbe, medrese, günümüze ulaşmayan derviş odaları 1583–86/87 Muradiye Camii Manisa, Türkiye darülaceze 1584–85 Mehmed Ağa Camii Çarşamba, Istanbul türbe 1584–85/86 Mesih Mehmed Paşa Camii Hırka-i Şerif, Istanbul türbe 1584/85–88/89 Nişancı Mehmed Paşa Camii Karagümrük, İstanbul türbe 1585 Hacı Evhad Camii Yedikule, İstanbul kırma çatı yok 1585–86 Ramazan Efendi Camii Kocamustafapaşa, İstanbul kırma çatı yok c. 1587–91 Melek Ahmed Paşa Camii Diyarbakır, Türkiye yok == Ayrıca bakınız == * Osmanlı hanedanının yaptırdığı camiler == Kaynakça == == Kaynakça == * == Konuyla ilgili yayınlar == * Kategori:Mimar Sinan'ın eserleri