Manş Denizi

Manş Denizi (İngilizce English Channel; Fransızca La Manche), Büyük Britanya'yı Fransa'dan ayırıp Atlas Okyanusu ile Kuzey Denizi'ni birleştiren denizdir. Uzunluğu 563 km (350 mil), en geniş yeri ise 240 km'dir (150 mil). Deniz oldukça sığdır. Ortalama derinlik 63 metre kadardır. Dover boğazı (Strait of Dover) kanalın en dar kısmıdır. Dover'den Cap Griz Neze sadece 34 km'dir (21 mil). Manş Denizinin doğu ucunda yer alır ve Kuzey deniziyle karşılaşır. Antik Roma egemenliği döneminde kanal Latince Oceanus Britanucus olarak biliniyordu. Daha sonra British Sea İngiliz Denizi olarak adlandırıldı. Victoria zamanında kanal ayrıca Gümüş Hat olarak da biliniyordu. William Camden, Britannica'da (1586) İngiliz Denizi olarak isimlendirildiğini fakat ayrıca İngiliz denizciler tarafından kanal olarak adlandırıldığını söyler. Yaklaşık 1450'deki haritada kanal, İngiliz Kanalı Canalites Anglie olarak adlandırılır. thumbnail|sağ|180px|Manş deniz uydu görüntüsü Kanal derinliği Dover ve Calais arasında 45 metredir. Buradan doğu tarafına doğru deniz sığlaşmaya devam eder. Broad Fourteens de yaklaşık 26 metredir. Kanalda, Fransa'ya yakın olan kısımda adalar yer alır. Scilly Adaları, Birleşik Krallık ve Ushant Fransa'da kanalın sonunun batı ucunda yer alır. == Geçmiş == Kanal Britanya için doğal bir savunma açkısı, anahtarıdır. Araya girerek ve nadiren tehlikeli bir şekilde göz dağı vererek (Avrupa savaşlarında). Savaşlarda dikkate değer en önemli olaylar; Napolyon'a karşı Napolyon Savaşları süresinde ve Nazi Almanyası'na karşı II. Dünya Savaşı'nda. Buna rağmen kanal birçok istilaya sahne olmuş ve istila akınları denenmiştir. Britanya'nın Romalılarca fethi, Normanlarca fethi 1066'da, İspanyol Armada'sı 1588, Normandiya Çıkarması 1944'te olaylar yaşamıştır. Kanal pek çok deniz savaşına da sahne olmuştur. Goodwin Sands muharebesi (1652), Portland Muharebesi (1653), La Hougue muharebesi (1692). Bu zamanda kanal kültür ve politik yapı bağlantısına ortaklık etti. Ön-Roma Kelt toplumu, Roma kültürü ve Brittany (Fransa'da bağımsız krallık ve düklük) den Norman devletine kadar. == Kıyılarındaki en büyük şehirler == Aşağıdaki liste kanal boyunca yer alan şehir ve kasabalarda yaşayan 20.000 den daha fazla nüfuslu yerlerin azalan bir şekilde sırasını vermektedir. (Fransa nüfus sayımı 1999 yılını, İngiliz nüfus sayımı 2001 verilerini içerir) İngiliz tarafı: * Brighton-Worthing-Littlehampton :461.181 (ikamet eden kimse) * Portsmouth: 442.252 * Bournemouth: 383.713 * Southampton: 304.400 * Plymouth: 243.795 * Torquay: 129.702 * Dover: 39.076 * Seaford: 21.851 Fransız tarafı: * Le Havre: 248.547 (ikamet eden kimse) * Calais: 104.852 * Saint Brieuc: 85.849 * Dieppe: 42.202 * Morlaix: 35.996 * Dinard: 25.006 Kanal adaları: * Saint Helier: 48.997 (ikamet eden kimse) == Tünel == Şimdiye kadar pek çok seyahat eden kimse Manş denizini Manş Tüneli'ni kullanarak geçmektedir. Tünel, ilk defa 19. yüzyılda önerildi ve neticede 1994 yılında gerçekleşti. İngiltere ve Fransa'yı demir yolu ile birbirine bağlar. Şimdi Paris,Brüksel ve Londra arasında düzenli bir şekilde Eurostar treniyle seyahat gerçekleşmektedir. == Görüntüler == resim:Cape Gris Nez%2C France.JPG|Cape Gris (Keyp Giris) resim:Carteroute50.jpg|Yarımada resim:Cap Gris Nez.JPG|Cape Gris Nez'de güneşin batışı == Denize kıyısı olan ülkeler == Kuzeyde: * Büyük Britanya Güneyde: * Fransa == Kaynakça == == Dış bağlantılar ==