İspanyolca

İspanyolca ya da Kastilya dili (İspanyolca: español veya castellano), Romen dillerinden biri. Kökeni İspanya'nın Kastilya bölgesine dayanır. 480 milyona yakın kişinin ana dili olarak konuştuğu İspanyolca, ana dil olarak Çinceden sonra en çok konuşulan ikinci dildir. En çok konuşulan diller sıralamasında ise İngilizce, Çince ve Hintçe dilinden sonra dördüncü sıradadır. İnternette ise İngilizce ve Çince'den sonra en çok kullanılan üçüncü dildir. İspanyolca, Portekizce ve Katalanca ile birlikte, Latin dillerinin güneybatı kolunu temsil eden üç dilden biridir. == Konuşulduğu coğrafya == Günümüzde dünyada 470 milyon ila 500 milyon kişinin İspanyolca konuştuğu tahmin edilmektedir. İspanyolca dünyada en çok ülkede resmî dil olarak kabul edilen dildir. Resmî dil olarak İspanyolcayı kullanan ülkeler: İspanya, Küba, Arjantin, Bolivya, Kolombiya, Kosta Rika, Şili, Ekvador, Guatemala, Ekvator Ginesi, Honduras, Meksika, Nikaragua, Panama, Paraguay, Peru, Porto Riko, Dominik Cumhuriyeti, El Salvador, Uruguay ve Venezuela'dır. Amerika Birleşik Devletleri'nin anayasası bir resmî dil tanımlamamakla birlikte, ülkenin genelinde İngilizce'den sonra en çok konuşulan ikinci dil İspanyolcadır. Ülke içinde ana dili İspanyolca olan 41 milyon kişi vardır. Özellikle güney bölgelerinde sadece İspanyolca konuşarak yaşanabilir. İspanyolca; Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği, Amerikan Devletleri Örgütü, İbero-Amerikan Devletleri Örgütü, Afrika Birliği, UNASUR, Antarktika Anlaşması Sekreterliği, Latin Birliği, Karayip Ortak Pazarı ve NAFTA gibi uluslararası ve bölgelerarası organizasyonlarda resmî dil olarak kullanılmaktadır. Ülke Nüfus Ana dili İspanyolca olanlarBritannica Kitapları 2003'ten 2009'a :es:Anexo:Hablantes de español como lengua materna en el 2003 (según el Britannica Book). Encyclopaedia Britannica'da kullanılan kaynaklar (Ethnologue -14th edition, Joshua Project 2000 —People's List, ABD Nüfus Sayım Bürosu.) Çift dilli veya 2. dili İspanyolca olanlar (İspanyolca resmî dil olan ülkelerde)eurobarometer (2006) , :es:Anexo:Hablantes de español en la U.E. según el Eurobarómetro (2006) Avrupa ülkeleri için ya da yabancı dil olarak (dilin resmî dil olmadığında)Instituto Cervantes 06-07 'e göre Avrupa'nın dışındaki İspanyol öğrenciler (Avrupa ve Latin Amerika ülkeleri dışında ikinci dili İspanyolca olan kaç öğrenci var konusunda sağlam kaynaklar bulunmamaktadır). İspanyolca konuşanların nüfusa oranıDemografía de la lengua española (sayfa 28) İspanyolca konuşanların toplam sayısı Meksika 112.336.538 CONAPO (2010). cia.gov : İspanyolca yalnızca 92.7% 98,5% Amerika Birleşik Devletleri 307.006.550 2009 yılında nüfus U.S. Population in 1990, 2000, and 2009 , Amerika Birleşik Devletleri Nüfus Sayım Bürosu 35.468.501 5 yaşından büyük ispanikler dahil (Amerika Birleşik Devletleri Nüfus Sayım Bürosu 2009 ) 14.531.499 % 50.000.000Academia Norteamericana de la Lengua Española: elcastellano.org , José Ma. Ansón: noticias elcastellano.org , Jorge Ramos Avalos: univision.com , Elbio Rodríguez Barilari: congresosdelalengua.es , III Acta Internacional de la Lengua Española , nytimes.com (Amerika Birleşik Devletleri Meksika'dan sonra İspanyolcanın en çok konuşulduğu ülkedir, hatta İspanya'dan bile öndedir.).Census Bureau 2010 'a göre 308 milyon Amerikalı'nın içindeki 50.477.594 İspanik İspanyolca konuşmaktadır. 35.468.501 İspanik 5 yaşın üzerindedir, 15 milyon ikinci dili İspanyolca olan kişi bulunmaktadır . Buna ek olarak 6 (cervantes.es ) veya 7.8 (fundacionsiglo.com ) milyon İspanyolca öğrenen öğrenci bulunmaktadır ki çoğunluğu İspanik değildir. Sonuç olarak ABD'de 9 milyon İspanik, yasal olmayan şekilde bulunmaktadır. (impre.com ). İspanya 47.150.819 %89.0 birinci dili İspanyolca olanlar (eurobarometer (2006) ) 98,8% Kolombiya 46.240.000 500.000 Amerikan yerli dili konuşan insan (Ethnologue ) 130.080 99,2% Arjantin 40.900.496 36.333.605 İlk dili farklı olan 4.566.891 insan bulunmaktadır. (ana dilleri: 1.500.000 İtalyanca, 1.000.000 Arapça, 855.000 Keçuva dili, 400.000 Almanca, 200.000 Paraguay Guaranísi, 200.000 Doğu Yidişi): Ethnologue . İspanyolca tek resmî dildir ve nüfusun tamamına yakınında konuşulur. İtalyanca, Arapça ve Güney Amerika yerli dili olan Keçuva, 1 milyonu aşkın kişi tarafından konuşulmaktadır.spanish.about.com 4.321.488 99,4% Venezuela 29.434.660 İlk dili farklı olan 1.076.953 insan bulunmaktadır. (ana dilleri: Çince 400.000, Portekizce 254.000, Wayuu dili 170.000, Arapça 110.000): Ethnologue . 725.281 98,8% Peru 29.797.694 İspanyolca (resmî) 84.1%, Keçuva dili (resmî) 13%, Aymara 1.7%, Ashaninka 0.3%, diğer ana diller (Çok sayı amazon dilleri) 0.7%, diğer 0.2% (2007 Nüfus sayımı): cia.gov . İlk dili farklı olan 5.782.260 insan bulunmaktadır. (ana dilleri: Keçuva dili (32 çeşit) 4.773.900, Aymara (2 çeşit) 661.000, Çince 100.000). Ethnologue 744.942 86,6% Şili 17.291.300 17.041.797 İlk dili farklı olan 249.503 insan bulunmaktadır. Çoğunluğu Mapudungun'dur. (200.000): Ethnologue 85.914 99,3% Ekvador 14.306.000 11.907.200 İlk dili farklı olan 2.398.800 insan bulunmaktadır. Çoğunluğu Amerikan yerli dilleridir. (2.300.000).: Ethnologue 2.126.986 98,1% Guatemala 14.361.666 İspanyolca (resmî) %60, Amerindian dilleri %40: cia.gov 86,4% Küba 11.235.863 11.235.863 99,4% Dominik Cumhuriyeti 10.225.000 10.006.500 İlk dili farklı olan 218.500 insan bulunmaktadır. (ana dilleri: Haitice 159.000). Ethnologue 177.600 99,6% Bolivya 10.426.154 1992 nüfus sayımına göre, toplam nüfusun %58'i İspanyolca konuşmaktadır. unicef.org 87,9% Honduras 8.215.313 8.007.563 İlk dili farklı olan 207.750 insan bulunmaktadır. Çoğunluğu Garifuna'dır (98.000).: Ethnologue 125.597 %99,0 El Salvador 6.183.002 2010 tahmini nüfus sayımı (page 32) 6.168.902 İlk dili farklı olan 14.100 insan bulunmaktadır. (ana dili, Kekchí olan 12.300 kişi): Ethnologue . 99,7% Fransa 65.821.885 440.106 1% of 44.010.619 (2005'teki 15 yaşından büyük Fransa nüfusu). Kaynak: Eurobarometer 2006. INE (1/1/2011) 'ye göre İspanya'dan gelen göçmenlerin sayısı 189.909. 5.721.380 9,4% 6.161.486 Nikaragua 5.822.000 5.331.876 İlk dili farklı olan 490.124 insan bulunmaktadır. Çoğunluğu Mískito'dur. (154.000).: Ethnologue 315.464 %97,0 Fas 31.759.997 20.000 5.480.000 17,32% 5.500.000 Fas'ta İspanyolca konuşan 4-7 milyon arasında insan bulunmaktadır. (Ammadi, 2002) educacion.es 2005'te CIDOB tarafından yapılan çalışmada, Nüfusun 21.6%'ı İspanyolca konuşmaktadır. (realinstitutoelcano.org , afapredesa.org ). According to the Morocco Census of 2004, the Morocco population is 29.680.069 (hcp.ma ) Brezilya 190.732.694 460.018 Brezilya'da 733.000 yabancının yarısı Mercosur'dan gelmektedir. (Sayfa 32 + 92.260 İspanyol (INE (1/1/2011) ) + 1.258 (in 2000 ). 5.000.0002009 Cervantes Enstitüsü Yıllığı : İspanyolca öğrenen öğrenci sayısı 5 milyonu aşmaktadır. elcastellano.org ,elespectador.com , oei.org.co : Brezilya Cumhurbaşkanı Luiz Inácio Lula da Silva: "9 milyon civarı öğrenci İspanyolca öğreniyor ve 2010 tahminimiz 12 milyon." Instituto Cervantes : 1 milyondan fazla İspanyolca öğrencisi özel okula gidiyor ve yaklaşık 11 milyonu ise devlet okullarına gidiyor. 2,86% 5.460.018 Kosta Rika 4.615.646 4.530.228 [İlk dili farklı olan 85.418 insan bulunmaktadır.: http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=CR Ethnologue] 48.493 99,2% Paraguay 6.460.000 3.682.200 1992 nüfus sayımına göre, nüfusun %50'si hem İspanyolca hem de yerli dili olan Guarani konuşuyor, %37'si ise sadece Guarani konuşuyor, sadece İspanyolca konuşanların oranı ise %7. findarticles.com . Nüfusun %75'i İspanyolca konuşabiliyor.pressreference.com 446.145 69,5% Porto Riko 3.998.000 Nüfusun %95.10'i İspanyolca konuşabiliyor. (Amerika Birleşik Devletleri Nüfus Sayım Bürosu ) 98,8% Birleşik Krallık 62.041.708 184.867 90.000 Kolombiyalı (in 2003 ) + 64.317 İspanyol (in 2011 ) + 10.455 Meksikalı (in 2009 ) + 7.554 Arjantinli (in 2008 ) + 5.131 Şilili (in 2004 ) + 7.410 Perulu (en 2008 ) 3.737.633 6,4% 3.922.500 Uruguay 3.372.000 3.221.800 İlk dili farklı olan 150.200 insan bulunmaktadır. Ethnologue 113.108 98,9% Panama 3.508.000 3.006.957 İlk dili farklı olan 501.043 insan bulunmaktadır.: Ethnologue 258.991 93,1% Filipinler 94.013.200 2.930 'e göre İspanya'dan gelen göçmenlerin sayısı 2.930'dur. 3.013.843 3,2% 3.016.773 1.816.773 İspanyol + 1.200.000 İspanyol kökenli: Antonio Quilis "La lengua española en Filipinas", 1996 sayfa 234 cervantesvirtual.com , mepsyd.es (sayfa 23), mepsyd.es (sayfa 249), spanish-differences.com , aresprensa.com . sispain.org 'a ve "Pluricentric languages: differing norms in different nations" (sayfa 45 by R.W.Thompson)'a göre İspanyolca konuşan 2.900.000 insan bulunmaktadır. "Instituto Cervantes de Manila" (elcastellano.org ) göre ise İspanyolca konuşan 2 milyondan fazla insan ve Chavacano konuşan 3 milyon civarı insan bulunmaktadır. Almanya 81.802.000 178.976 108.469 İspanyol (INE 1/1/2011 ) + 27.108 Perulu (en 2008 ) + 13.313 Kolombiyalı (in 2003 ) + 12.520 Meksikalı ( ) + 7.140 Arjantinli(in 2008 ) + 6.704 Şilili ( ) + 3.724 Ekvadorlu ( ) 2.527.996 3,3% 2.706.972 İtalya 60.605.053 422.249 201.934 Perulu (in 2008 ) + 120.000 Ekvadorlu ( ) + 64.000 Kolombiyalı(en 2003 ) + 18.116 İspanyol (INE 2011 ) + 11.576 Arjantinli (en 2008 ) + 3.485 Meksikalı + 3.138 Şilili 1.968.320 3,5% 1.635.976 Ekvator Ginesi 1.170.308 1.683 INE 2011'e göre İspanyolca 1.057.446 90,5% Nüfusun 13,7%'si İspanyolcayı ana dili olarak kullanıyor ve 74%'ü ise ikinci dili olarak kullanıyor. cvc.cervantes.es . Kanada 33.212.696 909.000 PMB İstatistikleri 2006 mediaincanada.com (12 yaşın üzerinde İspanyolca konuşanlar). Kanada'da 2006 nüfus sayımına göre 345.345 insanın İspanyolca konuştuğu söylense de, İspanik örgütlere göre bu rakam 2001'de 520.260 ve 2006'da 700.000'in üstündedir. (hispanosencanada.ca, dialogos.ca ) Şu anda ise 1 milyona yakındır: (tlntv.com . 92.853 3% 1.001.853 Portekiz 10.636.888 Eurostat 1/1/2010 9.570 İspanyol göçmenler (INE 1/1/2011 ) 727.282 6,9% 737.026 Hollanda 16.665.900 59.578 30.300 Kolombiyalı (in 2003 ), İspanyol vatandaşı (INE 1/1/2011 ) + 7.804 Perulu(en 2008 + 1.206 Meksikalı + 918 Şilili) 622.516 4,1% 682.094 Belçika 10.918.405 85.990 8.598.982'nin %1'i (2005'te Belçika'da 15 yaşından büyüklerin nüfus sayısı). Kaynak: Eurobarometer 2006 515.939 5,5% 601.929 Romanya 22.246.862 544.531 2,4% 544.531 İsveç 9.045.389 101.472 İsveç nüfus sayısı (2002) 442.601 6% 544.073 Avustralya 21.007.310 106.517 "Demogeafía de la lengua española" sayfa 32. 104.000 Britannica 2003 yılı kitabına göre 374.571 Demografía de la lengua española "Demografía de la lengua española" sayfa 32 2,3% 481.088 Polonya 38.500.696 316.104 0,8% 316.104 Avusturya 8.205.533 267.177 3,3% 267.177 Fildişi Sahili 20.179.602 235.806 1,2% 235.806 Cezayir 33.769.669 223.000 Tinduf'ta 150.000-200.000 arasında (aprendemas.com ) + Oran Vilayeti'nde 48.000 ( Demografía de la lengua española sayfa 31 0,7% 223.379 Danimarka 5.484.723 219.003 4% 219.003 İsrail 7.112.359 130.000 50.000 Sefarad (1998 Britannica Kitabı) + 80.000 İberik Amerika 45.231 2,5% 175.231 "Demografía de la lengua española" nın 34 ve 35. sayfaları Japonya 127.288.419 78.952 enlatino.com (2009'da 344.932 Latin Amerika göçmeni - 267.456 Brezilyalı + 1.476 İspanyol - 2010 INE'ye göre) 60.000 0,1% 138.952 İsviçre 7.581.520 123.000 14.420 1,7% 137.420 Bulgaristan 7.262.675 133.910 1,8% 133.910 Belize 301.270 106.795 Demografía de la lengua española nın 32. sayfası 21.848 42,7% 128.643 Hollanda Antilleri 223.652 10.699 114.835 56,1% 125.534 İrlanda 4.156.119 123.591 3% 123.591 Senegal 12.853.259 101.455 0,8% 101.455 Yunanistan 10.722.816 86.742 0,8% 86.742 Finlandiya 5.244.749 85.586 1,6% 85.586 Macaristan 9.930.915 85.034 0,9% 85.034 Aruba 100.018 6.800 68.602 75,3% 75.402 Hırvatistan 4.491.543 73.656 1,6% 73.656 Andorra 84.484 29.907 Nüfusun 35.4%'ünün ana dili İspanyolca. www.iea.ad 25.356 68,7% 58.040 Slovakya 5.455.407 43.164 0,8% 43.164 Norveç 4.644.457 12.573 23.677 0,8% 36.250 Rusya 140.702.094 3.320 20.000 0,01% 23.320 Yeni Zelanda 4.173.460 21.645 Yeni Zelanda nüfus sayımı (2006) 0,5% 21.645 Guam 154.805 19.092 12,3% 19.092 Demografía de la Lengua Española nın 34. sayfası Amerika Birleşik Devletleri Virjin Adaları 108.612 16.788 15,5% 16.788 Çin Halk Cumhuriyeti 1.345.751.000 2.292Çin'deki İspanyol vatandaşları (INE, 2009 ) 12.835 0,001124% 15.127 Litvanya 3.565.205 13.943 0,4% 13.943 Cebelitarık 27.967 13.857 49.5% 13.857 Kıbrıs Cumhuriyeti 792.604 1,4% 11.044 Türkiye 76.892.807 380 8.000 Demografía de la lengua española nın 37. sayfası 0,01% 8.380 Jamaika 2.804.322 8.000 0,3% 8.000 Lüksemburg 486.006 3.000 4.344 1,5% 7.344 Malta 403.532 6.458 1,6% 6.458 Trinidad ve Tobago 1.047.366 4.100 0,4% 4.100 Batı Sahra 513.000 n.a. n.a. n.a. 22.000 Avrupa Birliği'ndeki diğer göçmenler Demografía de la lengua española (sayfa 37) 'a göre, Avrupa Birliği'nde 2.397.380 İspanyol veya Latin Amerikalı göçmen bulunmaktadır, sadece 1.490.564 sayılmıştır. Diğer İspanyolca Öğrencileri Cervantes Enstitüsü'ne göre, İspanyolcayı öğrenen 20.000.000 öğrenci bulunmaktadır. (cervantes.es , elpais.com ). :es:Anexo:Estudiantes de español Ana dili İspanyolca olan + çift dilli ve İspanyolca resmî olarak ikinci dil olanların toplamı: 6.974.970.386 (Toplam Dünya Nüfusu) Demografía de la lengua española (sayfa 38). İspanyolca 359.5 milyon İspanyolcanın resmî dil olduğu yerde, 40.5 milyon resmî olmayan ancak ana dili olarak konuşulan yerlerde ve 40 milyon diğer yerlerde olmak üzere konuşulmaktadır. 29.242.608 % İspanyolca konuşan 450 milyon insan (I ve IV İspanyol dilinin uluslararası dakikaları, ve Instituto Cervantes ). İspanyolca konuşan 460 milyon insan (diariohoy.net , lne.es ) İspanyolcayı yabancı dil olarak öğrenenlerle beraber toplam: 6.974.970.386 (Toplam Dünya Nüfusu) Demografía de la lengua española (sayfa 38). İspanyolca 359.5 milyon İspanyolcanın resmî dil olduğu yerde, 40.5 milyon resmî olmayan ancak ana dili olarak konuşulan yerlerde ve 40 milyon diğer yerlerde olmak üzere konuşulmaktadır. 78.109.665 % 453.430.903 konuşana ek olarak, ABD'de de İspanyolcayı ikinci dil olarak konuşan: 14.531.499. Avrupa Birliği'nde İspanya hariç 18.922.281 İspanyolca konuşan var (:es:Anexo:Hablantes de español en la U.E. según el Eurobarómetro (2006)). == İspanik dünyası == sağ|380 px|küçükresim|İspanyolca öğrenen ülkeler. === Avrupa === Avrupa'da İspanyolca sadece İspanya'da resmî dildir. Cebelitarık'ta resmî dil İngilizce olmasına rağmen İspanyolca yoğun şekilde konuşulur. Benzer şekilde Andorra'da da Katalanca resmî dil olmasına rağmen, İspanyolca büyük halk kesimleri tarafından konuşulan dil olma özelliğini taşır. İspanyolca dünyada 20 ülkede yoğun biçimde konuşulmaktadır. Ayrıca Avrupa'da Birleşik Krallık, Fransa ve Almanya'da küçük topluluklar da bu dili konuşmaktadır. İspanyolca Avrupa Birliği'nin de resmî dillerinden bir tanesidir. İsviçre'de nüfusun %1.7'sinin ilk dili İspanyolcadır ve bu 4 resmî dilin ardından en çok konuşulan dildir. İspanyolca; Avrupa'da İngilizce, Fransızca ve Almancanın ardından en çok konuşulan dördüncü dildir. === Amerika === ==== Latin Amerika ==== İspanyolca konuşulan ülkeler arasında İspanya ve Ekvador Ginesi haricinde, resmî dili İspanyolca olan tüm ülkeler Amerika kıtasında bulunur. İspanyolcanın en çok konuşulduğu ülkelerin başında Meksika gelir. Arjantin, Bolivya (Keçuva dili ve Aymara ile birlikte), Şili, Kolombiya, Kosta Rika, Küba, Dominik Cumhuriyeti, El Salvador, Guatemala, Honduras, Meksika, Nikaragua, Panama, Paraguay (Guarani dili ile birlikte), Ekvador (Keçuva dili ve Aymara), Peru (Keçuva dili ve Aymara), Uruguay, Venezuela ve Porto Riko'da (İngilizce ile birlikte) İspanyolca resmî dildir. İspanyolcanın, eski İngiliz kolonisi Belize'de resmî dil olmamasına rağmen, 2000 yılı nüfus sayımında halkın %43'ü tarafından konuşulan dil olduğu ortaya çıkmıştır. İspanyolca, İspanyol Kolonisi Trinidad ve Tobago'da 1498'de yerli halk olan Karaiplere gösterilmiş, daha sonra Trinidad ve Tobago'da etnik kökenleri Venezuelalı olan işçilerin oluşturduğu bir grup olan Kakao Panyols (İspanyolcada poteis ve español kelimelerinden türetilmiştir) tarafından kullanılmış ve kültürlerine entegre edilmiştir. Parang müziğinin de adada yayılması bu sayede olmuştur. Trinidad ve Tobago'nun Güney Amerika kıyılarına yakın olması nedeni ile ülke İspanyolca konuşan komşularından oldukça etkilenmiştir. Son nüfus sayımları göstermektedir ki İspanyolca konuşan nüfus 1.500 kişidir. Brezilya için İspanyolca, İspanyolca konuşan komşularıyla artan ticareti, Mercosur ticaret bloku ve UNASUR üyelikleri nedeni ile çok önemlidir. 2005 yılında Brezilya Ulusal Kongresi, Cumhurbaşkanı tarafından da imzalanan bir kanun ile İspanyol dilinin ikinci dil olarak kamu ve özel okullarda zorunlu şekilde okutulmasını yasalaştırdı. Brezilya'da çoğu sınır kasabalarında (Uruguay-Brezilya ve Paraguay-Brezilya sınırları) İspanyolca-Portekizce karışımı bir dil konuşulmaktadır ve bu dile Portunyol denmektedir. ==== Birleşik Devletler ==== küçükresim|ABD eyaletlerinde İspanyolca konuşan nüfus durumu 2006 nüfus sayımına göre 44.3 milyon ABD'linin ya İspanik ya da Latin kökenli olduğu ortaya çıkmıştır. Nüfusun %12.2'sini oluşturan 5 yaşından büyük 34 milyon kişi evinde öncelikle İspanyolca konuşmaktadır. İspanyolcanın ABD'de uzun bir geçmişi vardır. Bunun nedeni bazı güneybatı Amerikan eyaletlerinin daha önce Meksika'dan ayrılmış olması ve Florida'nın da geçmişte İspanya'nın bir parçası olmasındandır. İspanyolca, İngilizceden sonra ülkede konuşulan 2. büyük lisandır. İspanyolca, ABD'de resmî olarak federal düzeyde 2. dil olarak kabul edilmese de, nüfusun %40'ının İspanyolca konuştuğu New Mexico eyaletinde resmî dillerden biri olarak tanınmıştır. İspanyolca, ABD'nin büyük şehirleri olan Los Angeles, Miami, San Antonio, New York, Tampa, Las Vegas, San Francisco ve Chicago'da yoğun etkiye sahiptir ve son on yılda Atlanta, Baltimore, Boston, Charlotte, Cleveland, Dallas, Detroit, Houston, Phoenix, Philadelphia, Richmond, Washington, DC ve Missouri gibi yerlerde de giderek genişleyerek ABD Nüfus İdaresi'ne göre 33.701.181 kişinin konuştuğu bir dil olmuştur. Ayrıca ABD toprağı olan Porto Riko'da da İspanyolca en baskın dildir. === Afrika === küçükresim|Afrika'da İspanyolcanın konuşulduğu alanlar İspanyolca, Afrika kıtasında Ekvator Ginesi'nde Fransızca ve Portekizce ile birlikte resmî dil olup, Afrika Birliği'nin de resmî dillerinden biridir. Ekvator Ginesi'nde Fang dilinden sonra en çok konuşulan dil olup, toplam konuşan sayısı 500.000 civarındadır. Bugün eski İspanyol kolonisi olan Batı Sahra'da Sahravilerin önemli bir kısmı İspanyolca yazabilmekte ve konuşabilmekte olup birçoğu Küba ve İspanya gibi ülkelerde üniversite eğitimi almaktadır. 2001'den beri faaliyetine devam eden Batı Sahra Sahravi Arap Demokratik Cumhuriyeti resmî haber ajansı olan Sahravi Basın Bürosu'nun resmî sitesi İspanyolca olup, resmî TV kanalı RASD TV, İspanyolca yayın yapmaktadır. Batı Sahra'nın tek film festivali olan Sahra Film Festivali'nde İspanyolca dili konuşulan filmler ağırlıktadır. Sahravi şiiri ve edebiyatında da İspanyolcanın etkinliği söz konusudur. İspanyolca, Sahraviler tarafından Batı Sahra ve Cezayir'deki Sahravi mülteci kamplarında yoğun olarak kullanılmasına rağmen, Cervantes Enstitüsü'nün desteğinden mahrumdur. "Generación de la Amistad saharaui" olarak da bilinen bir grup Sahravi şairi Sahravi edebiyatına İspanyolca katkılar vermektedir. İspanyolca ayrıca Kuzey Afrika'da Ceuta ve Melilla gibi İspanyol şehirlerinde ve Kanarya Adaları özerk bölgesinde konuşulmaktadır. Bununla birlikte Fas'ın kuzeyinde 200.000 kişi İspanyolcayı ikinci dil olarak konuşmaktadır. Bundan başka Gabon, Kamerun, Nijerya ve Sudan'ın güneyinde de bazı küçük topluluklar bu dili konuşmaktadır."La permanencia de Obiang Nguema es innegociable; debe abandonar el poder" . Manifiesto de la Oposición Democrática. Guía turística de Guinea Ecuatorial, 2007 === Asya === İspanyolca, Filipinler, Guam ve Kuzey Mariana Adaları gibi İspanyol Doğu İndilerinde (1565-1898 yılları arasında Asya-Pasifikteki İspanyol toprakları) eski koloni hükûmetleri ve eğitimli sınıf tarafından kullanılmıştır. Filipinler'de 1565'ten 1973'e kadar resmî dil olarak kalmıştır. 1899'a kadar hükûmet dili, ticaret dili, eğitim dili ve ana dil olarak İspanyollar ve eğitimli Filipinliler tarafından konuşulan bu dil 19. yüzyılın ortalarında koloni hükûmeti tarafından parasız halk okullarına da sokulmuştur. Bu İspanyolcanın yaygınlaşmasını hızlandırmış ve ilustrado adı verilen entelektüel sınıfın adada oluşmasına zemin hazırlamıştır. Her ne kadar İspanyolca, halkın çoğunluğu tarafından en çok konuşulan lisan olmasa da, Filipin edebiyat dünyası ve Filipinler basını 1940'lara kadar bu dili birincil dil olarak kullanmıştır. 1973'teki anayasa değişikliğine kadar dil, resmî dil olarak tanınmıştır. 1899'daki Amerikan işgalinin ardından gelen yönetimle beraber İngilizce özellikle de 1920'lerden sonra adaya empoze edilmiştir. Amerikalı yetkililer okullarda, üniversitelerde ve kamu dairelerinde dilin İngilizce olması için İspanyolcaya yasak getirmişlerdir. Ülke bağımsızlığını 1946'da kazandıktan sonra İspanyolca, İngilizce ve Tagalog bazlı Filipince ile birlikte resmî dil olarak kalmıştır. Ancak 1973'te İspanyolca resmî dil olma özelliğini Ferdinand Marcos rejimi esnasında kaybetmiştir. 2007 yılında Arroyo, İspanyolcanın eğitim dili olabilmesi için gerekli çalışmaların başladığını halka duyurmuştur. 2010 yılında İspanya ve Filipinler hükûmetleri arasında buna ilişkin anlaşma imzalanmıştır. Bugün Radyo Manila günlük İspanyolca yayın yapmaktadır. Filipinler'in yerli dilleri de İspanyolcanın yoğun etkisine maruz kalmış, çok fazla kelime İspanya İspanyolcası ve Meksika İspanyolcasından dile entegre olmuştur. === Okyanusya === Okyanusya'da Şili toprağı olan Paskalya Adası'nda İspanyolca konuşulmaktadır. Amerikan toprağı olan Guam, Kuzey Mariana Adaları, Palau'nun bağımsız eyaletlerinde, Marshall Adaları'nda ve Mikronezya Federal Devletleri'nde 19. yüzyıla kadar İspanyolca yoğun biçimde konuşulmaktaydı. === Antarktika === Antarktika Antlaşması Antarktika ile ilgili uluslararası ilişkileri düzenleyen bir antlaşmadır. Bu antlaşmaya taraf olan Arjantin ve Şili gibi İspanyolca konuşulan ülkeler burada toprak sahibi olma iddiasındadır. 1999'da kışın Arjantin-Antarktik bölgesinde bulunan Arjantinli sayısı 169 olup, Şili-Antarktik bölgesindeki Şilili sayısı ise 2002 nüfus sayımına göre 130'dur. == İspanyol Kraliyet Akademisi == 80px|sol|küçükresim 1713'te kurulan Real Academia Española (İspanyol Kraliyet Akademisi), diğer 21 ulusal dil akademisi (İspanyol Dili Akademileri Birliği'ne bağlı) ile beraber İspanyolcayı standartlaştırma amacı ile sözlükler, gramer kitapları, yazım biçimleri ile ilgili kitaplar yayımlayan düzenleyici kurumdur. Akademi tarafından kabul edilen Standart İspanyolca; edebiyat, medya sektörü ve akademik metinlerde kullanılır. == İspanyol Dili Akademileri Birliği == İspanyol Dili Akademileri Birliği (İspanyolca: Asociación de Academias de la Lengua Española), İspanyol dilinin standartlarını belirlemek için kurulmuş akademileri bir çatı altında toplayan birliğin ismidir. 1951 yılında Meksika'da faaliyetine başlamıştır. Meksika Cumhurbaşkanı Miguel Alemán Valdes'in inisiyatifi ile ilk akademi kongresi, İspanyol dilinin büyümesi ve entegrasyonu amacı ile toplanmıştır. Toplantı 23 Nisan-6 Mayıs 1951 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş, sonucunda birliğin kurulması ve komisyon oluşturulması kararı çıkmıştır. İspanyol Kraliyet Akademisi ilk toplantıda bulunmasa bile Daimi Komisyon'a katılmıştır. 2. kongre 1956 yılında yapılmış ve bu toplantıda İspanyol Kraliyet Akademisi doğal üye olarak bulunmuştur. İspanyol Kraliyet Akademisi ve diğer akademilerin iş birliği, İspanyol Kraliyet Akademisi'nin 2001 yılında çıkardığı sözlük ve 1999 yılında çıkardığı ortografiye de yansımıştır. Birlik 4 yılda bir toplanmaktadır. === Akademi birliğindeki ülkelerin kuruluşları === küçükresim|250px|İspanyol dil akademisi bulunan ülkeler :(İspanya) (1713) :(Kolombiya) (1871) :(Ekvador) (1874) :(Meksika) (1875) :(El Salvador) (1876) :(Venezuela) (1883) :(Şili) (1885) :(Peru) (1887) :(Guatemala) (1887) :(Kosta Rika) (1923) :(Filipinler) (1924) :(Panama) (1926) :(Küba) (1926) :(Paraguay) (1927) :(Dominik Cumhuriyeti) (1927) :(Bolivya) (1927) :(Nikaragua) (1928) :(Arjantin) (1931) :(Uruguay) (1943) :(Honduras) (1949) :(Porto Riko) (1955) :(Amerika Birleşik Devletleri) (1973) === Akademi birliğinin toplantıları === Toplantı numarası Tarihler Şehir Ülke Notlar I 1951 Meksiko Politik nedenlerle İspanyol Kraliyet Akademisi katılmadı. II 22 Nisan - 2 Mayıs 1956 Madrid III 27 Temmuz - 6 Ağustos 1960 Bogotá IV 30 Kasım - 10 Aralık 1964 Buenos Aires Küba delegasyonu katılmadı. V 24 Temmuz- 19 Ağustos 1968 Quito Küba ve Venezuela delegeleri katılmadı. VI 20 - 29 Kasım 1972 Caracas VII 13 - 23 Kasım 1976 Santiago, Şili Küba ve Meksika delegasyonu katılmadı. VIII 20 - 27 Nisan 1980 Lima Küba delegasyonu katılmadı. IX 8 - 15 Ekim 1989 San José Küba, Paraguay ve Honduras delegeleri katılmadı. X 24 - 29 Nisan 1994 Madrid XI 15 - 19 Kasım 1998 Los Ángeles XII 12 - 15 Kasım 2002 San Juan XIII 26 - 29 Mart 2007 Medellín XIV 2010 Valdivia == Kastilyaca == küçükresim|280px|sağ|castellano ("Kastilyaca") ve español ("İspanyolca") terimlerinin kullanıldığı coğrafi bölgeler Kastilyaca (castellano: kasteyano, kastecano ya da kastejano diye okunur), İspanya'da İspanyolcayı ifade etmek için kullanılır. İspanyolcanın konuşulmadığı ülkelerde İspanyolca denen dil, İspanya'da başka dillerin de resmî dil statüsünde olmasından dolayı, karışıklığa meydan vermemek amacı ile castellano olarak adlandırılır. Bunun dışında dilin ismi Arjantin, Bolivya, Ekvador, Paraguay, Peru, Şili, Uruguay ve Venezuela'da da castellano diye anılır. 1492 yılında İspanya Krallığı'nın gemilerle göçe zorladığı ve hiçbir Batı Avrupa ülkesinin kabul etmediği Yahudilere Osmanlı İmparatorluğu kucak açmıştır. Bu dönemde Yahudiler İbranice dışında, Kastilyaca da biliyorlardı. Zaman içinde Museviliğin bazı dinî terimlerini Kastilyacaya katıp bazı Kastilyaca sözcüklerin telaffuzunu da kendi lehçelerinde başkalaştırmış ve Ladino adlı yeni bir dil üretmişlerdir. Günümüzde hâlâ Türkiye'de yaşayan Yahudi kökenli vatandaşlar İspanyolcanın bu türeviyle konuşmaktadır. İspanyol Kraliyet Akademisi, yayınlarında "castellano" yerine "español" kullanmayı teşvik etmektedir. Ancak her iki terimi de eş anlamlı olarak kabul etmektedir.Diccionario Panhispánico de Dudas, 2005, sf. 271-272. == Alfabe == İspanyol alfabesi "a"dan "z"ye kadar 27 harften oluşur. Vurgu ve umlaut işareti bulunan ünlü harfler alfabede yer almaz. Ch ve Ll digraphları eskiden alfabede yer alıp harf olarak kabul görülürken 2008 yılında alfabeden çıkarıldı. A B C D E F G H I J K L M N Ñ O P Q R S T U V W X Y Z a b c d e f g h i j k l m n ñ o p q r s t u v w x y z K ile W harfleri sadece İspanyolcaya geçen yabancı kelimelerde kullanılır * C harfi a, o, u harflerinin önünde bulunduğunda k [kʰ] olarak okunurken, e ve i den önce İngilizcedeki th [θ] şeklinde okunur. * CH harfi Türkçedeki ç [ʧ] gibi okunur. * H harfi okunmaz, sadece anlam ayrımı için kullanılır. * J harfi Latin Amerika ve Güney İspanya'da h olarak okunurken, Kuzey İspanya'da Almancadaki "ch" [x] gibi okunur. * LL harfi Türkçedeki y gibi okunur. (Arjantin ve Uruguay'da ş gibi okunur) * Ñ harfi ny [ŋ] şeklinde okunur. * RR harfi sadece sesli harfler arasında bulunup, normal r harfinden farklı olarak daha vurgulu bir şekilde [r] okunur. * V harfi, kelime başında ve 'm' harfinden sonra b olarak okunur. Diğer türlü Türkçedeki v harfi ve b harfi arasında bi ses olarak okunur. ===Kelimelerde vurgu=== İspanyolcada kelimeler yapısına göre 4 gruba ayrılır; Agudas, Graves, Esdrújulas ve Sobresdrújulas. İspanyolcada bir kelime "n" veya "s" harfi ile bitiyorsa veya son harfi ünlü ise, vurgu sondan bir önceki hecedeyken, diğer durumlarda vurgu son hecededir. Örneğin: * Bueno - İyi * Asturias - Asturias * Español - İspanyolca * Madrid - Madrid Bu kurala uymayan hecelerdeki ünlü harfler vurgu işareti ile yazılır. (á, é, í, ó, ú) Örneğin: * Situación - Durum * Perú - Peru Agudas: Bu kelimeler son hecesinde bir vurgu barındırır. Bir kelime ünlü harfle veya "n" veya "s" harfiyle bitiyorsa ve son hecesi vurguluysa, o hecenin vurgu işareti yazılmalıdır. Örneğin: * Café - Kahve * Menú - Menü * Capitán - Kaptan * Francés - Fransızca Graves: Bu kelimeler sondan bir önceki hecesinde bir vurgu barındırır. Yine de bu kelimelerin hepsinde vurgu işareti bulunmaz. Ünlü harfle veya "n" veya "s" harfleriyle bitiyorsa ve son hecesi vurgulu değilse, o hecenin vurgu işareti yazılmaz. Örneğin: * Árbol - Ağaç * Azúcar - Şeker * Lápiz - Kalem * Difícil - Zor İstisnalar: * Problema - Problem * Zapato - Ayakkabı * Martes - Salı * Joven - Genç Esdrújulas: Bu kelimeler sondan üçüncü hecesinde bir vurgu barındırır. Bütün bu kelimeler vurgu işareti taşır. İstisna yoktur. Örneğin: * América - Amerika * Música - Müzik * Periódico - Gazete * Máquina - Makine Sobresdrújulas: Bu kelimeler sondan dördüncü hecesinde bir vurgu barındırır. Esdrújulas gibi istisnasız hepsi vurgulu harf taşır. Zarflarda ve dolaylı ve dolaysız nesnelerde görülür. Örneğin: * Fácilmente - Kolayca * Rápidamente - Hızlıca * Envíamelo. - (Onu) bana gönder. İspanyolcada gue, gui, que ve qui de "u" okunmaz. Bazı kelimelerde u'nun okunduğunu belirtmek için u harfinde umlaut kullanılır. Ortaya çıkan "ü" harfi u şeklinde okunur. Türkçedeki "ü" harfiyle ilgisi yoktur. Örneğin: * Pingüino * Vergüenza == Dilin yapısı ve dilbilgisi == İspanyolca Hint-Avrupa dil ailesinin Romen dilleri koluna mensup olduğu için bu kategorideki diğer diller olan Fransızca ve İtalyanca'yla benzerlik taşımaktadır. Ama en çok benzerlik Portekizce iledir. Bu dillerden birini bilen, diğer dili de ufak bir pratikle konuşabilir. Farkların daha çok telaffuzda olmasından dolayı yazılı metinlerde bir dili bilen diğerini anlarken, konuşmada anlaşamayabilirler. Güney Amerika'nın bazı bölgelerinde bu iki dilin karışımından oluşan karma dil ile konuşulur. Diğer Romen dilleri gibi, kelimeler dişil (femenino) ve eril (masculino) olarak ayrılır. Dişil tanımlık la, eril tanımlık ise eldir. Genel olarak a ile biten kelimeler dişil, o ile bitenler erildir. Örneğin "el amigo" erkek arkadaş için kullanılırken, "la amiga" kız arkadaş için kullanılır. Sıfatlar birlikte kullanıldıkları adın eril ya da dişil oluşuna göre biçim değiştirirler. Mesela rico; zengin, varlıklı anlamına gelmektedir. Eğer sıfatın önüne eril bir isim gelirse herhangi bir değişikliğe uğramaz ancak dişil bir isim gelirse rica şekline dönüşür. La costa rica (zengin kıyı), el puerto rico (zengin liman). Bunun yanında hem eril hem de dişil isimler için çekimi aynı olan sıfatlar da vardır. Örneğin mutlu anlamına gelen feliz kelimesi nötrdür. İspanyolca öğrenmenin bu matematiksel yapısı, sıfat ve zarfların kısaltma amaçlı olarak yüklem sonuna eklenmesi, tüm zamanlar için ayrı çekim şekli ve dilek kiplerinin (subjuntivo) kullanılması gibi zorlukları vardır. Ayrıca günlük dilde sık kullanılan hemen hemen tüm fiiller, tüm zamanlar için düzensizdir ve bunları düzensiz halleriyle ezberlemek gerekir. Belli kuralları dışında yazıldığı gibi okunan ve okunduğu gibi yazılan bir dildir. Bu belli kuraldan biri İspanyolların merhaba için kullandıkları hola kelimesidir ama İspanyolcada başında H harfi olan kelimeler okunurken H harfi seslendirilmez yani "ola" diye okunur ve söylenir. Diğer dillerde olmayan ve sadece bu dilde bulunan bir özellik ise ters soru işareti "¿" ve ters ünlem işareti "¡"dir. İspanyolcada evet/hayır ile yanıt verilebilecek soru cümleleri ve soru olmayan cümlelerin yapısı -herhangi bir soru eki olmamasından dolayı- aynı olduğu için, bu işaretler bir metni okurken vurgulamayı kolaylaştırmak için kullanılmaktadır. Dilin telaffuzu İspanya ile Güney Amerika arasında farklılık gösterir. Bir örnek olarak 'çift l' (ll) sesi, İspanya'da y gibi okunurken, Güney Amerika'da "ş" (Arjantin), c (Kolombiya) ya da j olarak okunur. Orta ve Güney Amerika’nın yaklaşık tamamı ve Endülüs bölgesinin (Andalucía) orta bölümü “seseo” olarak adlandırılan bir yapıyla, z harfini ve e ve i’den önceki c harfini s olarak okurken, İspanya’nın geri kalanında bu yapı diş arasında İngilizcedeki “th” sesine dönüşür (distinción). Sadece Endülüs bölgesinin en güneyindeki birkaç lehçede bu olay “ceceo” olarak adlandırılan yapıyla tersine döner ve orada “s” sesi de “th”ye dönüşür. Örnek olarak caza (av) ve casa (ev) kelimeleri seseo’da kasa diye okunurken, ceceo’da kaθa okunur. İspanya’nın geri kalanında casa, kasa diye okunurken, caza kaθa olarak telaffuz edilir. == İspanyolca bazı ifadeler == * Evet - Sí * Hayır - No * Teşekkür ederim - Gracias * Çok teşekkür ederim - Muchas gracias * Rica ederim - De nada * Lütfen - Por favor * Özür dilerim - Lo siento * Merhaba - Hola * Hoşça kal - Adiós * Görüşürüz - Hasta luego/Hasta la vista/Hasta pronto * Günaydın - Buenos días * İyi akşamlar - Buenas tardes * İyi geceler - Buenas noches * Ben - Yo * Sen - Tú, Vos (Arjantin ve Uruguay başta olmak üzere, Şili, Paraguay, Bolivya, Kolombiya, Venezuela ve Guatemala gibi ülkelerde çeşitli bölgelerde kullanılır, bazı fiiller için çekimi farklı olabilir.), Usted (Türkçedeki "siz" gibi daha saygılı bir hitap şeklidir, çekimi çekimi el/ella ile aynıdır.) * O - Él (e), Ella (d) * Biz - Nosotros (e), Nosotras (d) * Siz - Vosotros (e), Vosotras (d) (Sadece İspanya'da kullanılır), Ustedes (Latin Amerika'da kullanılır, çekimi ellos/ellas ile aynıdır). * Onlar - Ellos (e), Ellas (d) * Nasılsın? - ¿Cómo estás? ¿Qué pasa? * Nasılsınız? - ¿Cómo está usted? * Ne var ne yok? - ¿Qué tal? * İyi - Bien * Kötü - Mal * Ne - ¿Qué? * Kız çocuk - La hija * Erkek çocuk - El hijo * Anne - La madre * Baba - El padre * Arkadaş - El amigo (e), La amiga (d) * Biraz - Un poco * Çok - Mucho * Hepsi - Todo * Tamam - ¡De acuerdo!, ¡Vale!, ¡Está bien! * Hoş geldiniz - Bienvenidos * Para - Dinero; plata (Arjantin ve Uruguay) == Sayılar == * 1 - Uno * 2 - Dos * 3 - Tres * 4 - Cuatro * 5 - Cinco * 6 - Seis * 7 - Siete * 8 - Ocho * 9 - Nueve * 10 - Diez * 11 - Once * 12 - Doce * 13 - Trece * 14 - Catorce * 15 - Quince * 16 - Dieciséis * 17 - Diecisiete * 18 - Dieciocho * 19 - Diecinueve * 20 - Veinte * 21 - Veintiuno * 30 - Treinta * 31 - Treinta y uno * 40 - Cuarenta * 50 - Cincuenta * 60 - Sesenta * 70 - Setenta * 80 - Ochenta * 90 - Noventa * 100 - Cien * 101 - Ciento uno * 200 - Doscientos * 300 - Trescientos * 400 - Cuatrocientos * 500 - Quinientos * 600 - Seiscientos * 700 - Setecientos * 800 - Ochocientos * 900 - Novecientos * 976 - Novecientos setenta y seis * 1000 - Mil * 1985 - Mil novecientos ochenta y cinco * 2008 - Dos Mil Ocho * 2011 - Dos Mil Once * 10000 - Diez mil * 100000 - Cien mil * 1000000 - Millón * 1000000000 - Millardo * 1000000000000 - Billón * 1000000000000000 - Trillón * 1000000000000000000 - Cuatrillón == Günler == * Pazartesi - Lunes * Salı - Martes * Çarşamba - Miércoles * Perşembe - Jueves * Cuma - Viernes * Cumartesi - Sábado * Pazar - Domingo == Aylar == * Ocak - Enero * Şubat - Febrero * Mart - Marzo * Nisan - Abril * Mayıs - Mayo * Haziran - Junio * Temmuz - Julio * Ağustos - Agosto * Eylül - Septiembre * Ekim - Octubre * Kasım - Noviembre * Aralık - Diciembre == Mevsimler == * Kış - Invierno * İlkbahar - Primavera * Sonbahar - Otoño * Yaz - Verano == Meyveler == * Kabak - La calabaza * Hindistan Cevizi - El coco * Kiraz - La cereza * Kayısı - albaricoque; damasco (Arjantin, Şili, Uruguay) * Çilek - La fresa; frutilla (Arjantin, Şili Uruguay) * Limon - El limón * Elma - La manzana * Portakal - La naranja * Armut - La pera * Avokado - aguacate; palta (Arjantin, Şili, Uruguay) * Ananas - La piña; ananá (Arjantin ve Uruguay) * Muz - El plátano; banana (Arjantin ve Uruguay) * Karpuz - La sandía * Erik - La ciruela * Üzüm - La uva * Şeftali - Melocotón; durazno (Arjantin, Şili Uruguay) * Kivi - Kiwi == Kaynakça == Kategori:Doğal diller Kategori:Arjantin'deki diller Kategori:Bolivya'daki diller Kategori:Şili'deki diller Kategori:Kolombiya'daki diller Kategori:Küba'daki diller Kategori:Dominik Cumhuriyeti'ndeki diller Kategori:Ekvador'daki diller Kategori:El Salvador'daki diller Kategori:Ekvator Ginesi'deki diller Kategori:Guatemala'daki diller Kategori:Honduras'taki diller Kategori:Meksika'daki diller Kategori:Nikaragua'daki diller Kategori:Peru'daki diller Kategori:İspanya'daki diller Kategori:Amerika Birleşik Devletleri'ndeki diller Kategori:Uruguay'daki diller Kategori:Özne-fiil-nesne dilleri