1994 FIFA Dünya Kupası

1994 FIFA Dünya Kupası, 17 Haziran - 17 Temmuz 1994 tarihleri arasında Amerika Birleşik Devletleri'nde düzenlenen ve FIFA Dünya Kupalarının 15.si olan futbol organizasyonu. Normal süresi ve uzatmaları 0-0 biten final maçında penaltılar ile İtalya'yı 3-2 ile yenen Brezilya'nın 4. şampiyonluğu ile tamamlandı. FIFA'nın 1988 yılında turnuvayı düzenlemek için diğer önemli adaylar Brezilya ve Fas'ın önünde ABD'yi tercih etmesi sürpriz olarak nitelendirildi. Özellikle finaller öncesi bu ülkede Latin Amerika'dan göç eden nüfus haricinde halkın futbolla ilgilenmemesi nedeniyle seyirci sıkıntısı olabileceği şeklinde düşünce vardı. Ancak bu düşüncelere rağmen ortalama 69.000 seyirci ortalaması ile 1950'de düzenlenen kupadan beri en yüksek seyirci sayısına ulaşıldı. Toplamda maçları izlemeye giden 3.6 milyona yakın seyirci ile 1998 FIFA Dünya Kupası'ndan itibaren katılımcı ülke sayısı 32'ye çıkmasına rağmen bu sayıya diğer iki turnuvada yaklaşılamadı. Yunanistan, Nijerya ve Suudi Arabistan'ın katıldıkları ilk FIFA Dünya Kupası olan turnuva, format olarak 1990 FIFA Dünya Kupası ile aynı şekilde düzenlendi: Finallere katılma hakkı kazanan 24 takım dörderli 6 gruba ayrılarak tek devreli lig üsulu maçlar yaptı. Bu maçları ilk iki sırada bitiren ülke takımları direkt son 16'ya kalan 12 takımı oluşturdu. Kalan 4 takım ise bu 6 grupta en iyi puan ve averaja sahip 4 takım arasından seçildi. Gruplardan çıkan 16 takım tek maç üzerinden önceden belli fikstür ile eleme usulü ile maçlarını yaptı. Galibiyete 3 puan verilen ilk FIFA Dünya Kupası'dır. == Elemeler == küçükresim|305px| 1994 FIFA Dünya Kupası, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Rusya'nın bağımsız olarak katıldığı ilk dünya kupası oldu. 1938'den beri ilk kez bir birleşik Alman takımı bu dünya kupasına katıldı. Afrika takımlarının 1990 FIFA Dünya Kupası'nda gösterdiği başarı nedeniyle Afrika kıtasının dünya kupasına gönderdiği takım sayısı 3'e yükseltildi. Norveç'in 1938'den, Bolivya'nın 1950'den ve İsviçre'nin 1966'dan beri katıldığı ilk dünya kupasıdır. Çekoslovakya'nın 1993 yılında ikiye bölünmesiyle elemelere Çekoslovakya adıyla başlayan takım Çekler ve Slovakların Temsili olarak elemeleri dünya kupasına gitme hakkını kaybederek tamamladı. Yugoslavya ise, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 31 Mayıs 1992'de aldığı 757 no'lu kararla bu ülkeye yaptırımlar uygulanmasının kararlaştırılması nedeniyle FIFA tarafından elemelerden çıkarıldı. Şili'nin 1990 elemelerinde aldığı ceza 1994 Dünya Kupası için de devam ettiği için bu takım elemelere katılmadı. 1938'den beri ilk kez Birleşik Krallık'ı oluşturan dört ülkenin de (İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda) katılamadığı ilk dünya kupası olmuştur. == Stadyumlar == Pasadena (Los Angeles) Pontiac (Detroit) Stanford (San Francisco) East Rutherford (New York) Orlando Rose Bowl Pontiac Silverdome Stanford Stadium Giants Stadyumu Citrus Bowl Kapasite: 91.794 Kapasite: 77.557 Kapasite: 80.906 Kapasite: 75.338 Kapasite: 61.219 150px 150px 150px 150px 155px Chicago Dallas Foxborough (Boston) Washington DC Soldier Field Cotton Bowl Foxboro Stadium RFK Stadyumu Kapasite: 63.117 Kapasite: 63.998 Kapasite: 53.644 Kapasite: 53.142 140px 150px 150px 150px == Hakemler == ;Afrika * Lim Kee Chong * Neji Jouini ;Asya * Jamal Al Sharif * Ali Bujsaim ;Avrupa * Fabio Baldas * Manuel Díaz Vega * Philip Don * Bo Karlsson * Hellmut Krug * Leslie Mottram * Peter Mikkelsen * Pierluigi Pairetto * Sándor Puhl * Joël Quiniou * Kurt Röthlisberger * Mario van der Ende ;Kuzey ve Orta Amerika * Arturo Angeles * Rodrigo Badilla * Arturo Brizio Carter ;Güney Amerika * José Torres Cadena * Ernesto Filippi * Francisco Lamolina * Renato Marsiglia * Alberto Tejada == Kadrolar == == Torbalar == 1\. Torba (En iyi Top 5 ve Ev sahibi) 2. Torba (Avrupa 1-6) 3. Torba (Avrupa 7-10 + Asya) 4. Torba (Afrika + Amerika) * (Ev Sahibi) * (1990 şampiyonu) * (1990 ikincisi) * * * (1990 üçüncüsü) * * * * * * * * * * * * * * * * * * == Grup aşaması == Renk anahtarı İlk 2 sıra ve en iyi 4 üçüncü Son 16 turuna yükselir === A Grubu === \---- \---- \---- \---- \---- === B Grubu === \---- \---- \---- \---- \---- === C Grubu === \---- \---- \---- \---- \---- === D Grubu === \---- \---- \---- \---- \---- === E Grubu === \---- \---- \---- \---- \---- === F Grubu === \---- \---- \---- \---- \---- === Üçüncüler sıralaması === == Eleme aşaması == {{Round16 |3 Temmuz - Pasadena||3||2 |3 Temmuz - Dallas||1||3 |4 Temmuz - Orlando||2||0 |4 Temmuz - Stanford||1||0 |5 Temmuz - East Rutherford||1 (1)| (|1 (3) |2 Temmuz - Chicago||3||2 |5 Temmuz - Foxborough||1| |2 |2 Temmuz - Washington||3||0 |10 Temmuz - Stanford||2 (4)| (|2 (5) |9 Temmuz - Dallas||2||3 |10 Temmuz - East Rutherford||2||1 |9 Temmuz - Foxborough||2||1 |13 Temmuz - Pasadena||0||1 |13 Temmuz - East Rutherford||1||2 |17 Temmuz - Pasadena| (|0 (3)||0 (2) |16 Temmuz - Pasadena||4||0 |widescore=yes}} === Son 16 === \---- \---- \---- \---- \---- \---- \---- === Çeyrek final === \---- \---- \---- === Yarı final === \---- === Üçüncülük maçı === === Final === == Kazanan == == Ödüller == Altın Ayakkabı Altın Top Yaşin Ödülü FIFA Centilmenlik Ödülü En Eğlendirici Takım Hristo Stoiçkov Oleg Salenko Romário Michel Preud'homme === En İyiler Takımı === Kaleciler Defans Oyuncuları Orta Saha Oyuncuları Hücum Oyuncuları Michel Preud'homme Jorginho Márcio Santos Paolo Maldini Dunga Krassimir Balakov Gheorghe Hagi Tomas Brolin Romário Hristo Stoiçkov Roberto Baggio == İstatistikler == === Gol krallığı === ;6 gol * Hristo Stoiçkov * Oleg Salenko ;5 gol * Romário * Jürgen Klinsmann * Roberto Baggio * Kennet Andersson ;4 gol * Gabriel Batistuta * Florin Răducioiu * Martin Dahlin ;3 gol * Bebeto * Dennis Bergkamp * Gheorghe Hagi * José Luis Caminero * Tomas Brolin ;2 gol * Claudio Caniggia * Philippe Albert * Yordan Letchkov * Adolfo Valencia * Rudi Völler * Dino Baggio * Hong Myung-Bo * Luis García * Wim Jonk * Daniel Amokachi * Emmanuel Amuneke * Ilie Dumitrescu * Fuad Amin * Ion Andoni Goikoetxea * Adrian Knup ;1 gol * Abel Balbo * Diego Maradona * Marc Degryse * Georges Grün * Erwin Sánchez * Branco * Márcio Santos * Raí * Daniel Borimirov * Nasko Sirakov * David Embé * Roger Milla * François Omam-Biyik * Hernán Gaviria * John Harold Lozano * Lothar Matthäus * Karl-Heinz Riedle * John Aldridge * Ray Houghton * Daniele Massaro * Hwang Sun-Hong * Seo Jung-Won * Mohammed Chaouch * Hassan Nader * Marcelino Bernal * Alberto García Aspe * Bryan Roy * Gaston Taument * Aron Winter * Finidi George * Samson Siasia * Rashidi Yekini * Kjetil Rekdal * Dan Petrescu * Dmitri Radçenko * Fahad Al- Ghesheyan * Sami Al-Jaber * Saeed Al-Owairan * Txiki Beguiristáin * Josep Guardiola * Fernando Hierro * Luis Enrique * Julio Salinas * Henrik Larsson * Roger Ljung * Håkan Mild * Georges Bregy * Stéphane Chapuisat * Alain Sutter * Earnie Stewart * Eric Wynalda === Turnuva sıralaması === sağ|küçükresim|400x400pik| == İlkler, notlar == * Rusya ilk turda elenmesine rağmen Oleg Salenko 3 maç oynayarak turnuvanın gol krallığını 6 golle Hristo Stoiçkov ile paylaştı. Salenko, 28 Haziran 1994 günü Kamerun ile oynanan maçta 5 gol atarak Dünya Kupası’nda bir maçta en çok gol atan futbolcu unvanını aldı. * Aynı maçta Kamerunlu futbolcu Roger Milla 42 yaşında iken giydiği millî forması ile gol atarak bu turnuvanın tarihinde gol atan en yaşlı oyuncu unvanını aldı. * Yunanistan, Nijerya, Rusya ve Suudi Arabistan ile defa Dünya Kupası finallerinde oynama hakkı kazandılar. * 1958'den 1990'a kadar SSCB olarak katılan ülke dağılması ile birlikte ilk kez 1994'te Rusya adı ile kupaya iştirak etti. 1938'den itibaren kupa finallerine ve elemelerine Doğu Almanya ve Batı Almanya şeklinde iki ülke olarak katılan Almanya ise birleştikten sonra ilk kez Dünya Kupası'na katıldı. FIFA, Almanya'yı 1954 ile 1990 yılları arasında 10 kez Batı Almanya'nın devamı olarak kabul etti. * Afrika kıtası ilk kez 3 ülke ile kupaya katılma hakkını aldı. * Pontiac Silverdome'da oynanan ABD - İsviçre maçı ilk kez üstü tamamen kapalı bir sahada oynanan Dünya Kupası maçı oldu. * Brezilya bu kupayı dördüncü kez kazanan ilk takım oldu. * İtalyan kaleci Gianluca Pagliuca Norveç maçında ceza sahası dışında topa elle müdahele etmesi sonucu kırmızı kart görerek kupa tarihinde sahadan atılan ilk kaleci oldu. * İngiltere'nin kupaya katılmaya başladığı 1950'den beri ilk kez bir kupaya hiçbir Büyük Britanya ülkesi katılamadı. * Maçın hakemleri ilk kez bu kupada klasikleşmiş siyah formalarını çıkararak, ülke takımlarının forma renklerine bağlı olarak, kırmızı, sarı gibi değişik renklerde forma giymeye başladılar. * 1994 Dünya Kupası grup aşamasında galibiyete 3 puan sistemi ile oynandı. Önceki turnuvalarda galip takıma 2 puan veriliyordu. * Bulgaristan millî takımının ilk 11'indeki tüm futbolcuların adının sonunda "ov" vardır. * Kolombiya'nın sağ beki Escobar, 22 Haziran 1994'teki ABD maçında kendi kalesine gol atarak ülkesinin elenmesine yol açmıştı. Escobar, 2 Temmuz 1994'te Kolombiya'nın Medellin kentindeki bir barda vurularak öldürüldü. Escobar'a 12 kez ateş eden katilin her ateş edişinde gol diye bağırdığı belirtildi. == Ayrıca bakınız == * World Cup USA '94 == Kaynakça == * 1994 FIFA Dünya Kupası Istatistikleri Footbalistic