Cumhuriyet Senatosu (Türkiye)

Cumhuriyet Senatosu ya da eskiden yaygın bir şekilde kullanılan adıyla Okumuşlar Meclisi, Türkiye'de 1961-1980 yılları arasında çift meclisli sistem yürürlükteyken TBMM'nin üst kanadını oluşturan yasama organı. Alt kanadı ise Millet Meclisi idi. Tabii üyeler dışında Cumhuriyet Senatosuna aday olabilmek için 40 yaşını doldurmuş olmak ve yükseköğrenim yapmış olmak gerekiyordu. Hükûmet, Cumhuriyet Senatosuna karşı değil, Millet Meclisine karşı sorumluydu. Güven oylaması sadece Millet Meclisinde yapılıyordu. Cumhuriyet Senatosunun gensorusuyla hükûmeti düşürme yetkisi yoktu. 1980 yılından sonra tekrar tek meclisli sisteme geri dönüldü ve senato kurumu 19 yıllık bir çalışma süresinden sonra Türkiye'de yürürlükten kalktı. Senato salonu, günümüzde iktidar partisinin grup toplantı salonu olarak faaliyet gösteriyor. == Senato üye yapısı == 1961 Anayasası'nda göre Cumhuriyet Senatosu üç çeşit üyeden oluşuyordu. # 150 adet olan birinci grup üyeler halk tarafından seçiliyordu. # 15 adet olan ikinci grup üyeler ise Cumhurbaşkanınca seçiliyordu. Bunlar Kontenjan senatörü olarak bilinmektedir. # "Tabii Senatörlük" kendi içinde iki gruba ayrılıyorlardı. Bunlardan birincisi Millî Birlik Komitesi başkan ve üyeleriydi. İkincisi ise eski cumhurbaşkanlarıydı. Birinci grup üyelerin görev süresi altı yıldı. Ancak seçimler 2 yılda bir yapılıyordu ve her seçimde üyelerinin sadece üçte biri yenileniyordu. 1961 Anayasası'nın geçici 10. maddesine göre 1961 seçimlerinden iki yıl sonra yapılacak seçimlerle yenilenecek üyeler ile dört yıl sonra yapılacak seçimle yenilenecek olan üyeler ad çekilerek belirlenmiştir. Böylece A, B ve C grubu olmak üzere 3 grup oluşmuştur. İkinci grup üyelerin görev süresi de altı yıldı. Üçüncü grup üyeleri ise ömür boyu görev yapıyorlardı. == Senato seçimleri == Seçim tarihi Seçim türühttp://auhf.ankara.edu.tr/dergiler/auhfd- arsiv/AUHF-1981-38-01-04/AUHF-1981-38-01-04-Turk.pdf Açık Parlamento Üyeliklerinin Ara Seçimler Yoluyla Ya da Yedeklerle Doldurulması Doç. Dr. Hikmet Sami Türk 15 Ekim 1961 Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu genel seçimi 7 Haziran 1964 Cumhuriyet Senatosu C Grubu yenileme seçimi. Cumhuriyet Senatosu ara seçimi 5 Haziran 1966 Cumhuriyet Senatosu B Grubu yenileme seçimi. Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi ara seçimi 2 Haziran 1968 Cumhuriyet Senatosu A Grubu yenileme seçimi. Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi ara seçimi 14 Ekim 1973 Millet Meclisi genel ve Cumhuriyet Senatosu C Grubu yenileme seçimi, Cumhuriyet Senatosu ara seçimi 12 Ekim 1975 Cumhuriyet Senatosu B Grubu yenileme seçimi. Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi ara seçimi 5 Haziran 1977 Millet Meclisi genel ve Cumhuriyet Senatosu A Grubu yenileme seçimi 14 Ekim 1979 Cumhuriyet Senatosu C Grubu yenileme seçimi. Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi ara seçimi == Senato başkanları == No. İsim Resim Göreve Başlama Görevden Ayrılma Parti 1 Suat Hayri Ürgüplü 78x78px 28 Ekim 1961 6 Kasım 1963 Adalet Partisi 2 Enver Aka 75x75px 6 Kasım 1963 2 Aralık 1965 3 İbrahim Şevki Atasagun 75x75px 2 Aralık 1965 19 Kasım 1970 4 Tekin Arıburun 83x83pik 19 Kasım 1970 14 Haziran 1977 5 Sırrı Atalay 75x75px 16 Haziran 1977 6 Kasım 1979 Cumhuriyet Halk Partisi 6 İhsan Sabri Çağlayangil 80x80px 6 Kasım 1979 12 Eylül 1980 Adalet Partisi == Cumhuriyet Senatosu Başkanvekilleri listesi == Dönem Başkanvekili Görev başlangıcı Görev bitişi Parti 1.Dönem İbrahim Şevki Atasağun 28 Ekim 1961 25 Ekim 1962 Adalet Partisi Sırrı Atalay 28 Ekim 1961 25 Ekim 1962 Cumhuriyet Halk Partisi İhsan Hamit Tiğrel 28 Ekim 1961 25 Ekim 1962 Yeni Türkiye Partisi 2.Dönem Turhan Kapanlı 2 Kasım 1962 25 Ekim 1963 Adalet Partisi Sırrı Atalay 2 Kasım 1962 25 Ekim 1963 Cumhuriyet Halk Partisi İhsan Hamit Tiğrel 2 Kasım 1962 25 Ekim 1963 Yeni Türkiye Partisi 3.Dönem Hâzım Dağlı 6 Kasım 1963 10 Eylül 1964 Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Sırrı Atalay 6 Kasım 1963 10 Eylül 1964 Cumhuriyet Halk Partisi İhsan Hamit Tiğrel 6 Kasım 1963 10 Eylül 1964 Yeni Türkiye Partisi 4.Dönem Fikret Turhangil 2 Kasım 1964 27 Ekim 1965 Adalet Partisi Muhittin Kılıç 2 Kasım 1964 27 Ekim 1965 Cumhuriyet Halk Partisi İhsan Hamit Tiğrel 2 Kasım 1964 27 Ekim 1965 Yeni Türkiye Partisi 5.Dönem Fikret Turhangil 2 Aralık 1965 4 Ağustos 1966 Adalet Partisi Sırrı Atalay 7 Aralık 1965 4 Ağustos 1966 Cumhuriyet Halk Partisi Kadri Kaplan 7 Aralık 1965 4 Ağustos 1966 Tabii Üye 6.Dönem Fikret Turhangil 1 Kasım 1966 28 Temmuz 1967 Adalet Partisi Sırrı Atalay 1 Kasım 1966 28 Temmuz 1967 Cumhuriyet Halk Partisi Mehmet Ünaldı 1 Kasım 1966 28 Temmuz 1967 Tabii Üye 7.Dönem Fikret Turhangil 1 Kasım 1967 10 Haziran 1968 Adalet Partisi Mehmet Ünaldı 10 Haziran 1968 23 Ekim 1968 Adalet Partisi Sırrı Atalay 1 Kasım 1967 23 Ekim 1968 Cumhuriyet Halk Partisi Macit Zeren 1 Kasım 1967 23 Ekim 1968 Adalet Partisi 8.Dönem Lütfi Tokoğlu 1 Kasım 1968 27 Ekim 1969 Adalet Partisi Mehmet Ünaldı 1 Kasım 1968 27 Ekim 1969 Adalet Partisi Sırrı Atalay 1 Kasım 1968 27 Ekim 1969 Cumhuriyet Halk Partisi 9.Dönem Lütfi Tokoğlu 1 Kasım 1969 3 Ağustos 1970 Adalet Partisi Mehmet Ünaldı 1 Kasım 1969 3 Ağustos 1970 Adalet Partisi Sırrı Atalay 1 Kasım 1969 3 Ağustos 1970 Cumhuriyet Halk Partisi 10.Dönem Macit Zeren 19 Kasım 1970 26 Ekim 1971 Adalet Partisi Mehmet Ünaldı 19 Kasım 1970 26 Ekim 1971 Adalet Partisi Hayri Mumcuoğlu 19 Kasım 1970 26 Ekim 1971 Cumhuriyet Halk Partisi 11.Dönem İskender Cenap Ege 1 Kasım 1971 26 Ekim 1972 Adalet Partisi Mehmet Ünaldı 1 Kasım 1971 26 Ekim 1972 Adalet Partisi Hayri Mumcuoğlu 1 Kasım 1971 26 Ekim 1972 Cumhuriyet Halk Partisi 12.Dönem Macit Zeren 1 Kasım 1972 24 Ekim 1973 Adalet Partisi Mehmet Ünaldı 1 Kasım 1972 24 Ekim 1973 Adalet Partisi Sırrı Atalay 1 Kasım 1972 8 Mayıs 1973 Cumhuriyet Halk Partisi Necip Mirkelâmoğlu 8 Mayıs 1973 24 Ekim 1973 Cumhuriyet Halk Partisi 13.Dönem İskender Cenap Ege 20 Kasım 1973 21 Şubat 1974 Adalet Partisi Necip Mirkelâmoğlu 21 Şubat 1974 20 Temmuz 1974 Cumhuriyet Halk Partisi Mehmet Ünaldı 20 Kasım 1973 20 Temmuz 1974 Adalet Partisi Zihni Betil 19 Şubat 1974 20 Temmuz 1974 Cumhuriyet Halk Partisi 14.Dönem Necip Mirkelâmoğlu 1 Kasım 1974 17 Temmuz 1975 Cumhuriyet Halk Partisi Mehmet Ünaldı 1 Kasım 1974 17 Temmuz 1975 Adalet Partisi Zihni Betil 1 Kasım 1974 17 Temmuz 1975 Cumhuriyet Halk Partisi 15.Dönem Kâzım Kangal 25 Aralık 1975 14 Ekim 1976 Cumhuriyet Halk Partisi Macit Zeren 25 Aralık 1975 14 Ekim 1976 Adalet Partisi Rahmi Erdem 25 Aralık 1975 14 Ekim 1976 Cumhuriyet Halk Partisi 16.Dönem Ergün Ertem 1 Kasım 1976 12 Temmuz 1977 Cumhuriyet Halk Partisi Osman Salihoğlu 12 Temmuz 1977 27 Ekim 1977 Adalet Partisi Mehmet Ünaldı 1 Kasım 1976 27 Ekim 1977 Adalet Partisi Rahmi Erdem 1 Kasım 1976 27 Ekim 1977 Cumhuriyet Halk Partisi 17.Dönem Osman Salihoğlu 8 Kasım 1977 30 Ekim 1978 Adalet Partisi Mehmet Ünaldı 8 Kasım 1977 30 Ekim 1978 Adalet Partisi Rahmi Erdem 1 Kasım 1977 9 Mayıs 1978 Cumhuriyet Halk Partisi Fevzi Hakkı Esatoğlu 9 Mayıs 1978 30 Ekim 1978 Cumhuriyet Halk Partisi 18.Dönem Osman Salihoğlu 1 Kasım 1978 23 Ekim 1979 Adalet Partisi Mehmet Ünaldı 1 Kasım 1978 23 Ekim 1979 Adalet Partisi Cengizhan Yorulmaz 2 Kasım 1978 23 Ekim 1979 Cumhuriyet Halk Partisi 19.Dönem Rahmi Erdem 06 Kasım 1979 12 Eylül 1980 Cumhuriyet Halk Partisi Mehmet Ünaldı 06 Kasım 1979 12 Eylül 1980 Adalet Partisi Cengizhan Yorulmaz 06 Kasım 1979 12 Eylül 1980 Cumhuriyet Halk Partisi == Ayrıca bakınız == * Demokrat Parti * 27 Mayıs Darbesi * Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (1961) * Senato * Cumhuriyet Senatörleri listesi == Kaynakça == Kategori:Cumhuriyet Senatosu