Santiago de Compostela

Santiago de Compostela, İspanya'nın özerk bölgelerinden biri olan Galiçya'nın başkentidir. Kuzeybatıdaki A Coruña ili'ne bağlıdır ve 1997'ye kadar Galiçya bölgesi merkezi A Coruña şehri idi. Santiago de Compostela 2000 yılının Avrupa Kültür Başkenti seçilmiştir. Şehrin katedrali önemli bir Orta Çağ hac yolu olan Camino de Santiago'nun sona erdiği yerdir. Bu yol günümüzde hâlen yürünmeye devam edilmektedir. Santiago de Compostela'nin Orta Çağ döneminden kalan merkezi (İspanyolca ve Galiçyaca: ciudad vieja) UNESCO Dünya Mirasları İspanya listesine 1985'ten itibaren dâhil edilmiştir. == Şehir == Katedral eski ve iyi korunmuş şehrin ana meydanına bakar. Meydanın karşısında Galiçya Xunta'sı ve belediye binası olan Pazo de Raxoi (Raxoi'nin Sarayı) bulunur, katedral merdivenlerinin sağında ise 1492 yılında Katolik krallar Isabela ve Fernando tarafından hacılara misafirhane olarak yapılmış, şimdi ise otel olarak kullanılmak üzere restore edilmiş bir yapı olan Hostal de Los Reyes Católicos yer alır. Katedralin ünlü cephesi İspanyol euro bozuk paralarından 1 cent, 2 cent ve 5 cent'in (€0.01, €0.02, and €0.05) önyüzüne işlenmiştir. Satiago'da, şehrin merkezindeki parkta bulunan cumbalardan bakıldığında etraflıca görülebilen University of Santiago de Compostela adlı bir üniversite bulunur. Üniversite gençliği sayesinde dinamik bir gece hayatı oluşmuştur. Eski şehrin etrafını saran dar sokaklarda çok sayıda tarihi bina vardır. Bu sokakları çevreleyen yeni şehir bu karakteristik ruhtan yoksundur, ancak kimi eski inşa edilmiş büyük apartmanları bu sokaklara kadar girebilmiştir. Santiago adını İspanya'nın dört askeri birliğinin birine vermiştir: Compostela, Calatrava, Alcantara ve Montesa. Atlantik'ten gelen güçlü rüzgârlar ve onu çevreleyen dağlar ile Santiago de Compostela Avrupa'nın en çok yağış alan yerlerinden biridir. (Yılda yaklaşık olarak 66 inç.) === Compostela isminin etimolojisi === Popüler görüş "Compostela" isminin Latince campus stellae (yıldız tarlası, sahası)'dan geldiği yönündedir, bu da Santiago de Compostela'yı "Yıldızların arasındaki Aziz James" yapar. İnanışa göre Zebedi oğlu Yakup'un (St. James) Ortadoğu'dan getirilen kemikleri İspanya'da bulunmaktadır, bir çoban tarafından yıldızla işaretlenen kabir üzerine bir kilise yapılmış, daha sonra kilisenin yerini Cathedral de Santiago de Compostela almıştır. Diğer bir görüş Compositum (iyi inşa edilmiş) ya da Composita Tella (gömü yeri) kelimelerinden geldiğidir. Ayrıca "San Jacome Apostol"'den geldiğine dair bir başka teori de mevcuttur. == Demografi == Santiago de Compostela belediye sınırları içinde nüfusu (2010 tahmini itibarıyla) 246.056 kişidir ve nüfus yoğunluğu 6.680,86 kişi/km² olur. Şehrin etrafında şehirleşmiş varoşları ile metropoliten büyük A Coruña nüfusunun 419.800 kişi olduğu tahmin edilmektedir. Santiago de Compostela belediye sınırları içinde nüfusun gelişmesi şu gösterimde izlenebilir: 1.000 Kişi Colors= id:a value:gray(0.9) id:b value:gray(0.7) id:c value:rgb(1,1,1) id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:500 height:373 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:120 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:b increment:15 start:0 ScaleMinor = gridcolor:a increment:3 start:0 BackgroundColors = canvas:c BarData= bar:1842 text:1842 bar:1857 text:1857 bar:1860 text:1860 bar:1877 text:1877 bar:1887 text:1887 bar:1897 text:1897 bar:1900 text:1900 bar:1910 text:1910 bar:1920 text:1920 bar:1930 text:1930 bar:1940 text:1940 bar:1950 text:1950 bar:1960 text:1960 bar:1970 text:1970 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 bar:2010 text:2010 PlotData= color:d width:15 align:left bar:1842 from:0 till: 23 bar:1857 from:0 till: 27 bar:1860 from:0 till: 24 bar:1877 from:0 till: 24 bar:1887 from:0 till: 24 bar:1897 from:0 till: 24 bar:1900 from:0 till: 24 bar:1910 from:0 till: 25 bar:1920 from:0 till: 26 bar:1930 from:0 till: 38 bar:1940 from:0 till: 49 bar:1950 from:0 till: 56 bar:1960 from:0 till: 57 bar:1970 from:0 till: 71 bar:1981 from:0 till: 94 bar:1991 from:0 till: 106 bar:2001 from:0 till: 90 bar:2010 from:0 till: 95 PlotData= bar:1842 at: 23 fontsize:s text: 23 shift:(-5,5) bar:1857 at: 27 fontsize:s text: 27 shift:(-5,5) bar:1860 at: 24 fontsize:s text: 24 shift:(-5,5) bar:1877 at: 24 fontsize:s text: 24 shift:(-5,5) bar:1887 at: 24 fontsize:s text: 24 shift:(-5,5) bar:1897 at: 24 fontsize:s text: 24 shift:(-5,5) bar:1900 at: 24 fontsize:s text: 24 shift:(-5,5) bar:1910 at: 25 fontsize:s text: 25 shift:(-5,5) bar:1920 at: 26 fontsize:s text: 26 shift:(-5,5) bar:1930 at: 38 fontsize:S text: 38 shift:(-5,5) bar:1940 at: 49 fontsize:S text: 49 shift:(-5,5) bar:1950 at: 56 fontsize:S text: 56 shift:(-5,5) bar:1960 at: 57 fontsize:S text: 57 shift:(-5,5) bar:1970 at: 71 fontsize:S text: 71 shift:(-10,5) bar:1981 at: 94 fontsize:S text: 94 shift:(-10,5) bar:1991 at: 106 fontsize:S text: 106 shift:(-10,5) bar:2001 at: 90 fontsize:S text: 90 shift:(-5,5) bar:2010 at: 95 fontsize:S text: 95 shift:(-5,5) :Kaynak: INE - Instituto Nacional de Estadística, İspanya :de Compostela Kaynak:Hollandaca Wikipedia "Santiago de Compostela" maddesi == Türbe ve hac yolculuğunun tarihi == === Havari Zebedi oğlu Yakup'un mezarı === "Santiago" (Sant Iago, St. James) (Zebedi oğlu) "Yakup" anlamına gelir ve şehir iddiaya göre Yuhanna'ın kardeşi olan Havari Yakup'un son istirahat yeridir. Kemiklerinin katedral'in türbesindeki sunağın altına gömülü olduğu söylenmektedir. Diğer bir teoriye göre kemikler aslında Priscillian'a, İsa'dan sonra 385 yılında Treves, Fransa'da kafirlikle suçlanarak kafası kesilen, ancak günümüzde Galiçya ve Kuzey İspanya'da bir şehit olarak anılarak hürmet gösterilen Ávila'lı sofuya aittir. Yakup'un İber Yarımadası'na geldiği ve burada vaazlar verdiği hikâyesi, İsa'nın Havarileri, onların misyonerlik faaliyetleri ve türbeleri hakkındaki efsanelerden biridir. 1884 Yılında Papa Leo XIII Compostela'da bulunan kutsal kalıntıların orijinalliğini açıkladıysada, Katolik Kilisesi'ne bağlı ilahiyatçılar 19. yüzyıldan beri bu konuda kararsızlık içindeler. Kudüs'te 44 yılındaki ölümü İncil tarafından tasdik edilen (bknz. İncil, 12:1-2) Yakup'un vücudunun İber Yarımadası'na mucizevi gelişi, geleneksel inanışla ilgili tek problem değildir. Compostela'daki katedralin yetkilileri, kemiklerin Aziz James'e ait olduğu konusunda kesin bir açıklama yapmasalar da hacıların bölgeye gelişini ve bunun sağladığı katkıları desteklemektedirler. 12\. Yüzyıldan öncesi takip edilemeyen bir hikâyeye göre, kalıntılar 835 yılında Iria Flavia piskoposu Theodomir tarafından Asturias yakınlarında keşfedildi. Theodomir bölgeye bir yıldız tarafından yönlendirilmişti, böylece "Campus Stellae" (Latince: yıldızlar bölgesi) zamanla bozularak Compostela'ya dönüştü. === Türbenin yapılışı === küçükresim|sol|100px|Aziz James'in deniz kabuğu (shell) Daha önce de söylendiği gibi, kimin kemiklerinin, ne zaman ve nasıl bulunduğunun kesinleşmesi imkânsız görünmektedir. Bu aziz ile ilgili Galiçya'ya ait kültün nasıl uluslararası bir külte dönüştüğü ve Hristiyanlık dünyasının uzak köşelerinden hacıları bölgeye çekebildiğini açıklamak için, eldeki zayıf kaynaklarla olayın aydınlatılmaya çalışılmasına gerek yok gibi görünüyor. Santiago'da bulunan ilk türbeden daha görkemli bir binanın yapımına 868 yılında başlandı. Yapı 997 yılında Morolar tarafından tahrip edildi, ancak kutsal emanetlere saygı gösterildi. Bermudo III of Leon'un şehri yeniden fethetmesi ile birlikte hacıların Kuzey İspanya'dan bölgeye çeken yollar düzeltilmiş ve türbenin ünü yayılmaya başlamıştır. === Santiago de Compostela'ya yapılan hac yolculuğu === :Bu bölümün ana maddesi: Zebedi oğlu Yakup'un yolu. 1000 yıldır Santiago de Compostela katedralindeki Zebedi oğlu Yakup'un türbesine yapılan hac yolculuğu, İspanyolca Camino de Santiago olarak anılır. Her yıl 100,000'in üzerinde hacı Avrupa'dan bölgeye gelmektedir. === Hristiyanlık öncesi efsaneler === Sahil şeridinde yer alan en alçak alana kurulu olması, şehrin görünümünü daha dikkat çekici kılar. Kelt mitolojisine ait bazı efsanelere göre şehir, denizin ötesindeki güneşe doğru yola çıkacak olan ölülerin ruhlarının toplandığı yerdir. Ölülerin ülkesine gitmeye layık olmayanlar ise Galiçya'yı Santa Compaña olarak lanetlemişlerdir. == Katedral == :Bu bölümün ana maddesi: Santiago de Compostela Katedrali. Orijinal Roma tarzı katedralin barok cephesinin önünde, altın bir deniz kabuğu sunağı süsler. Orada sıralanan hacılar, biatın bir işareti olarak kabuğu öpmek için kuyrukta bekler. Katedralin orijinal Romanesque iç tasarımı korunmuştur. Ancak muhtemelen katedralin en güzel yeri, geç barok cephenin arkasında bulunan 12. yüzyıl'da yapılmış "Portico de la Gloria" adlı anıtsal giriş kapısıdır. == Kardeş şehirler == Santiago de Compostela'nin şu kardeş şehirleri bulunmaktadır: * * * * * * * *Hispaniola adası "Dominikan" ve "Alcantara" keşiş tarikatları idaresi altındaydı ve onun için bu adada kurulan ilk şehre Santo Domingo adi verilmiş ve Santiago Dominik Cumhuriyeti'nin ikinci şehrinin ismi olmuştur. * * * 1514'te Diego Velázquez de Cuéllar tarafından kurulmuştur. == Resimler == sol|20pxSantiago de Compostela küçükresim|300px|orta|Santiago de Compostela panoraması Dosya:Catedral santiago compostela.jpg|Santiago de Compostela Katedrali'nin ön cephesi Dosya:Hostal_de_los_Reyes_Catolicos.JPG|Hostal de los Reyes Catolicos Dosya:Santiago Estación tren 2005 gfdl.jpg|küçükresim|Santiago de Compostela Tren Garı == Kaynakça == * İngilizce Vikipedi "Santiago de Compostela" maddesi (Erişim: 29 Eylül 2006) == Ayrıca bakınız == * Galiçya (İspanya) * Luar na Lubre == Kitaplar == * Natalino Russo, La via di Santiago, CDA & Vivalda 2006 * Sharpe's Rifles (İngilizce) == Dış bağlantılar == * Santiago de Compostela belediyesi resmî websitesi * Santiago de Compostela'dan turistler ve turizmle ilgili haberler * Santiago de Compostela hac için haılık forumu * Santiago de Compostela'ya hac için Pilgirim-Wiki sitesi * Santiago de Compostela dahil tüm Galiçya için resmî turizm rehberi * Santiago Hac Yolu için Rehber