Polyksena Lahdi

küçükresim|250px|Polyksena Lahdi Polyksena Lahdi, Çanakkale merkeze 110 km. uzaklıktaki Kızöldün Tümülüsü'nde, bulunan ve M.Ö. 520-500 yıllarına tarihlenen mermer lahit. Anadolu'da bulunan figür bezemeli lahitlerin en erken örneğidir. Lahit, 1994 yılında bir kaçak kazı ihbarı üzerine yapılan kurtarma kazısında bulunmuştur.Polyksena Lahdi, Figen Çevirici , Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Arkeoloji Anabilim Dalı Doktora Tezi, İzmir 2006 Anadolu’dan ele geçen az sayıdaki Geç Arkaik Devir heykeltıraslık eserlerinden birisi olması açısından önemlidir. Lahdin dört yüzünde, kabartma olarak şekillendirilmiş sahneler bulunur. Uzun kenarlarından birinde, birçok vazo resmi üzerinde de betimlenen, Troya savaşı'nın sonundaki hikâyenin baş karakterinden biri olan Troia kralı Priamos ile kraliçe Hekabe’nin küçük kızları olan Polyksena'nın kurban edilmesi olayı betimlenmektedir. Eser, bu nedenle Polyksena Lahdi adıyla anılmaktadır. Aynı kenarın kapak kısmında açılan bir delik, lahdin antik dönemde bir soygun geçirdiğini gösterir. Lahit, Çanakkale Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmekteykenPolyksena Lahiti , Manisa Haber Gazetesi 2018'de kurulan Troya Müzesi'ne nakledilmiştir. == Özellikleri == Prokonnesos (Marmara Adası) mermerinden yapılmış olan lahit, 3,32 m uzunluğunda, 1,6 m genişliğinde ve 1,78 m yüksekliğindedir. Lahit teknesi dikdörtgen sanduka şeklindedir. Lahit kapağı ise iki yöne eğimli üçgen alınlıklı çatı formundadır. Lahit açığa çıkarıldığında, çevresinin kiremitlerle örtülü olduğu, bu kiremit örtünün altında, lahde dayalı olarak gömülmüş, iki araba tekerleği ve koşum takımlarına ait bronz aksam bulunmuştur. == Betimlemeler== Lahdin yan yüzlerindeki kabartmalarda 37 figür bulunmaktadır. Polyksena Lahdi figürleri Yüzü Resim nosu Figür adı Betimlemesi Birinci uzun yüz (Levha 11-12) 1 Elinde Lyra Tutan kadın Birinci uzun yüz (Levha 11-12) 2 Elinde Kurdele (taenia) Tutan kadın Birinci uzun yüz (Levha 11-12) 3 Ayakta Duran kadın Figürü Birinci uzun yüz (Levha 11-12) 4 Elinde Yelpaze taşıyan kadın Birinci uzun yüz (Levha 11-12) 5 Tahtta Oturan kadın Birinci uzun yüz (Levha 11-12) 6 Elinde Ayna ve Yumurta taşıyan kadın Birinci uzun yüz (Levha 11-12) 7 Elinde alabastron taşıyan kadın Birinci uzun yüz (Levha 11-12) 8 Aulos Çalan kadın Müzisyen Birinci uzun yüz (Levha 11-12) 9 Kithara Çalan kadın Müzisyen Birinci uzun yüz (Levha 11-12) 10 Silah Dansı Yapan kadın Birinci uzun yüz (Levha 11-12) 11 Silah Dansı Yapan kadın Birinci uzun yüz (Levha 11-12) 12 Silah Dansı Yapan kadın Birinci uzun yüz (Levha 11-12) 13 Silah Dansı Yapan kadın Birinci uzun yüz (Levha 11-12) 14 Kastanyetle Dans Eden kadın Birinci uzun yüz (Levha 11-12) 15 Dans Eden kadın Birinci uzun yüz (Levha 11-12) 16 Dans Eden kadın Birinci uzun yüz (Levha 11-12) 17 Dans Eden kadın Birinci Kısa Yüz (Levha 13) 18 Ayakta Duran kadın Birinci Kısa Yüz (Levha 13) 19 Klinede Oturan kadın Birinci Kısa Yüz (Levha 13) 20 Klinede Oturan kadın Birinci Kısa Yüz (Levha 13) 21 Elinde Yiyecek taşıyan kadın Birinci Kısa Yüz (Levha 13) 22 Elinde Sürahi (oinochoe) ve Ayna taşıyan kadın İkinci Uzun Yüz (Levha 14-15) Akhilleus’un mezarı önünde Priamos’un kızı Polyksena’nın kurbanı betimlenmiştir. Sağ tarafta, genç kızın Yunan savaşçılar tarafından kurban edilmesi işlenirken, sol tarafında ise, ölen kız için yas tutan Troialılar betimlenir 23 Ayakta Yas Tutan erkek İkinci Uzun Yüz (Levha 14-15) Akhilleus’un mezarı önünde Priamos’un kızı Polyksena’nın kurbanı betimlenmiştir. Sağ tarafta, genç kızın Yunan savaşçılar tarafından kurban edilmesi işlenirken, sol tarafında ise, ölen kız için yas tutan Troialılar betimlenir 24 Diz Çökerek Yas Tutan kadın İkinci Uzun Yüz (Levha 14-15) Akhilleus’un mezarı önünde Priamos’un kızı Polyksena’nın kurbanı betimlenmiştir. Sağ tarafta, genç kızın Yunan savaşçılar tarafından kurban edilmesi işlenirken, sol tarafında ise, ölen kız için yas tutan Troialılar betimlenir 25 Ayakta Yas Tutan kadın İkinci Uzun Yüz (Levha 14-15) Akhilleus’un mezarı önünde Priamos’un kızı Polyksena’nın kurbanı betimlenmiştir. Sağ tarafta, genç kızın Yunan savaşçılar tarafından kurban edilmesi işlenirken, sol tarafında ise, ölen kız için yas tutan Troialılar betimlenir 26 Çömelerek Yas Tutan kadın İkinci Uzun Yüz (Levha 14-15) Akhilleus’un mezarı önünde Priamos’un kızı Polyksena’nın kurbanı betimlenmiştir. Sağ tarafta, genç kızın Yunan savaşçılar tarafından kurban edilmesi işlenirken, sol tarafında ise, ölen kız için yas tutan Troialılar betimlenir 27 Ayakta Yas Tutan kadın İkinci Uzun Yüz (Levha 14-15) Akhilleus’un mezarı önünde Priamos’un kızı Polyksena’nın kurbanı betimlenmiştir. Sağ tarafta, genç kızın Yunan savaşçılar tarafından kurban edilmesi işlenirken, sol tarafında ise, ölen kız için yas tutan Troialılar betimlenir 28 Ayakta Yas Tutan kadın İkinci Uzun Yüz (Levha 14-15) Akhilleus’un mezarı önünde Priamos’un kızı Polyksena’nın kurbanı betimlenmiştir. Sağ tarafta, genç kızın Yunan savaşçılar tarafından kurban edilmesi işlenirken, sol tarafında ise, ölen kız için yas tutan Troialılar betimlenir 29 Ayakta Yas Tutan kadın İkinci Uzun Yüz (Levha 14-15) Akhilleus’un mezarı önünde Priamos’un kızı Polyksena’nın kurbanı betimlenmiştir. Sağ tarafta, genç kızın Yunan savaşçılar tarafından kurban edilmesi işlenirken, sol tarafında ise, ölen kız için yas tutan Troialılar betimlenir 30 Polyksena’ yı taşıyan erkek Figürü (Aias ) İkinci Uzun Yüz (Levha 14-15) Akhilleus’un mezarı önünde Priamos’un kızı Polyksena’nın kurbanı betimlenmiştir. Sağ tarafta, genç kızın Yunan savaşçılar tarafından kurban edilmesi işlenirken, sol tarafında ise, ölen kız için yas tutan Troialılar betimlenir 31 Polyksena’ yı taşıyan erkek Figürü (Antiphates ) İkinci Uzun Yüz (Levha 14-15) Akhilleus’un mezarı önünde Priamos’un kızı Polyksena’nın kurbanı betimlenmiştir. Sağ tarafta, genç kızın Yunan savaşçılar tarafından kurban edilmesi işlenirken, sol tarafında ise, ölen kız için yas tutan Troialılar betimlenir 32 Polyksena’ yı taşıyan erkek Figürü (Amphilokhos ) İkinci Uzun Yüz (Levha 14-15) Akhilleus’un mezarı önünde Priamos’un kızı Polyksena’nın kurbanı betimlenmiştir. Sağ tarafta, genç kızın Yunan savaşçılar tarafından kurban edilmesi işlenirken, sol tarafında ise, ölen kız için yas tutan Troialılar betimlenir 33 Neoptolemos İkinci Uzun Yüz (Levha 14-15) Akhilleus’un mezarı önünde Priamos’un kızı Polyksena’nın kurbanı betimlenmiştir. Sağ tarafta, genç kızın Yunan savaşçılar tarafından kurban edilmesi işlenirken, sol tarafında ise, ölen kız için yas tutan Troialılar betimlenir 34 Polyksena İkinci Kısa Yüz (Levha 16) 35 Hekabe İkinci Kısa Yüz (Levha 16) 36 Ayakta Yas Tutan kadın İkinci Kısa Yüz (Levha 16) 37 Ayakta Yas Tutan kadın == Lahit hakkında yayınlar == Polyksena Lahdi, bilinen en eski lahit olduğu için bulunuşundan itibaren beri araştırmacıların ilgisini çekmiş ve hakkında pek çok yayın yapılmıştır. Bu yayınların bazıları şunlardır *N. Sevinç, "Çanakkale-Gümüsçay Tümülüsleri 1994 Yılı Kurtarma Kazıları Ön Raporu", 6. Müze Kurtarma Kazıları Semineri, 24-26 Nisan 1995, Didim (Ankara, 1996) *M. Karaosmanoglu, Baslangıcından Klasik Dönem Sonuna Kadar Lotus-Palmetçik ve Yumurta Boncuk Dizisinin Gelisimi (Erzurum, 2006) *F. Gilotta, "Gümüsçay e L’Etruria: Due Ambienti a Confronto, RdA 22 (1998) *B. F. Weber, "Die Bauteile des Athenatempels in Milet", AA (1999) *Ramazan. Özgan, "Zur Ikonographie des Bostoner Throns", F. Krinzinger (ed.), Akten des Symposions die Ägäis und das westlische Mittelmeer Beziehungen und Wechselwirkungen 8. bis 5. Jh. v. Chr., Archäologische Forschungen 4, (2000) *C. Reinsberg, "Der Polyxena-Sarkophag in Çanakkale", OLBA 10 (2001) *N. Sevinç-R. Körpe- M. Tombul- B. C. Rose- D. Strahan- H. Kiesewetter-J. Wallrodt, "A New Painted Graeco-Persian Sarcophagus from Çan", Studia Troica 11 (2001) *S. Ateslier, "Observations on an Early Classical Building of the Satrapal Period at Daskyleion", T. Bakır (ed.), Proocedings of the First International Symposium on Anatolia in the Achaemenid Period, Bandırma 15-18 August, 1997, Achaemenid Anatolia XCII (Leiden, 2001) *Gerda Schwarz, "Der Tod und das Mädchen, Frühe Polyxena-Bilder", AM 116 (2001) *J. G. Pedley, Greek Art and Archaeology (London, 2002) *Tomris Bakır, "Hellespontine Phrygia. Das hellespontische Phrygien in der Zeit des achämenidischen Reiches", L’archéologie de l’empire achéménide, Collège de France, 21- 22 novembre (Paris, 2003) *S. Ateslier, & E. Öncü, "Gümüsçay Polyksena Lahiti Üzerine Yeni Gözlemler", Olba 10 (2004) *C. B. Rose, “Ilion”, Byzans 3, Stadtgrabungen und Stadtforschung im westlichen Kleinasien (İstanbul, 2006) == Kaynakça == Kategori:Antik lahitler Kategori:Çanakkale tarihi