Hayastani Ankahutyan Gavat

Hayastani Ankahutyan Gavat, Ermenistan Kupası ya da resmî adıyla Ermenistan Bağımsızlık Kupası (), Sovyet Döneminde Ermenistan SSC Kupası olmuş; günümüzde Ermenistan Futbol Federasyonu tarafından 1992 yılından beri düzenlenen ulusal kupa organizasyonudur. Ülkesinde düzenlenen futbol turnuvaları arasında Bardzraguyn humb'ın ardından Ermenistan'daki en önemli ikinci futbol turnuvası konumundadır. Kupayı kazanan takım 1999 yılına kadar UEFA Kupa Galipleri Kupası'na, 2021 yılına kadar UEFA Avrupa Ligi'ne, 2021'den itibaren UEFA Avrupa Konferans Ligi'ne birinci ön eleme turundan itibaren katılmaya hak kazanır. Şimdiye kadar düzenlenmiş 30 sezonda Kupayı en fazla Pyunik (8) kez kazanmıştır. == Tarihçe == Hayastani Ankahutyan Gavatnın tarihi 2 döneme ayrılır: :1. dönem: Sovyet Dönemi (1939 - 1991) :2. dönem: Bağımsızlık Dönemi (1992 - devam ediyor) === Sovyet Dönemi === Hayastani Ankahutyan Gavat, 1939 - 1991 yılları arasında Sovyetler Birliği'nde bölgesel bir turnuva şeklindeydi ve Kubok SSSR elemeleri olarak kabul edilirdi. Sovyet Dönemindeki Kupa Ermenistan SSC Kupası ismiyle ilk kez 1939 yılında, son kez ise 1989 yılında düzenlenmiştir. II. Dünya Savaşı sebebiyle 4 yıl - 1941 - 1947 yılları arasında bu turnuva düzenlenmedi. 1947, 1990 - 1991 yılları arasında ise oynanmadı. 1939 yılında düzenlenmiş ilk Hayastani Ankahutyan Gavatnda Dinamo Leninakan şampiyon olarak tarihe geçmiştir. 1989 yılında ise Sovyet Dönemi Hayastani Ankahutyan Gavatnın sonuncusu düzenlenmiş ve Almast Erivan son şampiyon olarak tarihe geçmiştir. Sovyet Döneminde Hayastani Ankahutyan Gavat toplam 46 kez düzenlenmiştir. Çempionat SSSR Po Futbolu'da yarışan takımlar bu turnuvaya katılmamıştır. Örneğin, Ararat katıldığı Kubok SSSR'nda 1973 yılındaki finalde Dinamo Kyiv takımını yenerek şampiyonu olup; 1975 yılında da bu başarısını yineleyerek finalde diğer bir Ukrayna ekibi, Zorya Luhansk takımını yenmiş ve yeniden SSCB Kupası'nı kazanmıştı. === Bağımsızlık Dönemi === Sovyet Dönemi bitdikden sonra ülkenin bağımsızlığını kazanması ile Hayastani Ankahutyan Gavat bölgesel bir turnuva şeklinden tam bir ülke turnuvası şekline dönüştü. 18 Ocak 1992 tarihinde Ermenistan Futbol Federasyonu kuruldu ve aynı yılda da Ermenistan Futbol Federasyonu tarafından bu turnuvanın ilki düzenlendi ve Ermenistan'ın başkenti Erivan'daki Hrazdan Stadyumunda yapılan final maçında Banants (Kotayk) AOSS (Erivan) ile karşılaştı. 3,347 seyircinin izlediği maçta AOSS (Erivan) takımını Banants (Kotayk) 2 - 0'lık sonuçla yenerek, ilk Bağımsız Hayastani Ankahutyan Gavatnı kazanan takım olarak tarihe gecti. 1992 yılında yapılmış ilk turnuva 4 Nisanda başlanmış ve 28 Mayıs günü oynanan Final maçı ile sona yetmiştir. ==== 2012-13 sezonu takımları ==== Şu an devam eden 2012-2013 sezonunda Kupaya beşi Erivan temsilcisi olmakla, toplam dokuz takım katılmaktatır. # Kulüp Şehir 2011-12 sezonu 1 20px Ararat Erivan Çeyrek finalist 2 20px Banants Erivan Çeyrek finalist 3 20px Gandzasar Kapan Kapan Çeyrek finalist 4 20px Impuls FC Dilijan Dilican Finalist 5 Mika Erivan Yarı finalist 6 20px Pyunik Erivan Çeyrek finalist 7 20px Şirak Gümrü Şampiyon 8 20px Ulis Erivan Yarı finalist 9 20px Alashkert Martuni Katılmadı == Format == Bu kupada adeta bir sezon ilkbahardan sonbahara kadar sürmektedir. Ama 1995-1996, 1996-1997 ve 2011-2012 sezonları sonbahardan ilkbahara kadar düzenlenmiştir. Şu an devam eden 2012-2013 sezonunun da sonbahardan ilkbahara kadar düzenlenmesi planlanmıştır. Elemeli kupa statüsünde oynanır. Takımlar birbirleriyle rastgele eşleşir. Her eşleşme için ilk olarak seçilen takım ilk maçta ev sahibi olur. Finaller geleneksel olarak Erivan'da yapılır. Şimdiye kadar düzenlenmiş 21 final maçından 18 maç Erivan'da yapılmıştır. Gerektiği durumlarda uzatmalar ve penaltı atışlarına geçilir. 2001 ve 2004 finallerinde kazananı penaltı atışları belirlemiştir. Ayrıca, 1997 yılından itibaren Hayastani Ankahutyan Gavat şampiyonu ile Bardzraguyn humb şampiyonu arasında her sene Ermenistan Süper Kupası oynanmaktadır. İki kupayı da aynı takımın kazanması durumunda Hayastani Ankahutyan Gavat şampiyonu olan takım maçı Bardzraguyn humb'ı ikinci sırada bitiren takım ile oynar. Bunun ilk örneği 1997 yılında görülmüştür. == Avrupa Kupalarına katılım == UEFA ülkelerinin kupa şampiyonlarının tamamında olduğu gibi, Hayastani Ankahutyan Gavat şampiyonları bir sonraki sezon UEFA Avrupa Konferans Ligi'ne (daha önce UEFA Avrupa Ligi) katılmaya hak kazanır. Eğer kupa şampiyonu Bardzraguyn humb'daki başarısından dolayı UEFA Şampiyonlar Ligi'ne katılacaksa, kupa finalisti UEFA Avrupa Konferans Ligi biletini alan takım olur. Özellikle çifte kupa ile sezonu tamamladığından bu durum yaşanır. Pyunik (Erivan) 1996, 2002, 2004, 2009, 2010 sezonlarını, Tsement (Ararat) 1998 sezonunu çifte kupayla kapatmışlardır. == İstatistikler == === Sovyet Dönemindeki Kupa === ==== Şampiyonlar ==== * 1939 Dinamo Leninakan * 1940 FC Dinamo Erivan * 1941 Düzenlenmedi * 1942 Düzenlenmedi * 1943 Düzenlenmedi * 1944 Düzenlenmedi * 1945 Spartak Erivan * 1946 Spartak Erivan * 1947 Oynanmadı * 1948 DO Erivan * 1949 DO Erivan * 1950 Krasnoe Znamya Leninakan * 1951 Krasnoe Znamya Leninakan * 1952 Stroitel Erivan * 1953 Himik Kirovokan * 1954 Himik Kirovokan * 1955 Krasnoe Znamya Leninakan * 1956 SKİF Erivan * 1957 SKİF Erivan * 1958 Tekstilshik Leninakan * 1959 Tekstilshik Leninakan * 1960 Stroitel Erivan * 1961 Himik Kirovokan * 1962 Motor Erivan * 1963 Lernagorts Kapan * 1964 Aeroflot Erivan * 1965 Motor Erivan * 1966 Himik Kirovokan * 1967 Elektrotehnik Erivan * 1968 Araks Erivan * 1969 Motor Erivan * 1970 Motor Erivan * 1971 SKİF Erivan * 1972 SKİF Erivan * 1973 Aragats Leninakan * 1974 SKİF Erivan * 1975 FC Kotayk Abovian * 1976 FC Kotayk Abovian * 1977 FC Kotayk Abovian * 1978 KanAZ Erivan * 1979 SKİF Erivan * 1980 Metroşin Erivan * 1981 MBVD Erivan * 1982 Metroşin Erivan * 1983 SKİF Erivan * 1984 Motor Erivan * 1985 Impuls FC Dilijan * 1986 Şveynik Spitak * 1987 İskra Erivan * 1988 Kumayri Leninakan * 1989 Almast Erivan * 1990-91 Oynanmadı === Bağımsızlık Dönemindeki Kupa === ==== Finaller ==== # Sezon Şampiyon Skor İkinci Stadyum Seyirci sayısı Kaynak 1 1992 Banants (Kotayk) 2 - 0 AOSS (Erivan) Hrazdan Stadyumu, Erivan 3,347 2 1993 Ararat (Erivan) 3 - 1 Şirak (Gümrü) Hrazdan Stadyumu, Erivan 7,000 3 1994 Ararat (Erivan) 1 - 0 Şirak (Gümrü) Hrazdan Stadyumu, Erivan 10,000 4 1995 Ararat (Erivan) 4 - 2 Kotayk (Abovyan) Hrazdan Stadyumu, Erivan 1,000 5 1995-96 Pyunik (Erivan) 3 - 2 Kotayk (Abovyan) Hrazdan Stadyumu, Erivan 3,000 6 1996-97 Ararat (Erivan) 1 - 0 Pyunik (Erivan) Hrazdan Stadyumu, Erivan 4,500 7 1998 Tsement (Ararat) 3 - 1 FC Erivan Hrazdan Stadyumu, Erivan 4,000 8 1999 Tsement (Ararat) 3 - 2 Şirak (Gümrü) Hrazdan Stadyumu, Erivan 4,000 9 2000 Mika (Aştarak) 2 - 1 Zvartnots- AAL (Erivan) Abovyan Şehir Stadyumu 4,500 10 2001 Mika (Aştarak) 1 - 1 (4:3 p) Ararat (Erivan) Vazgen Sarkisyan Cumhuriyet Stadyumu, Erivan 7,500 11 2002 Pyunik (Erivan) 2 - 0 Zvartnots-AAL (Erivan) Vazgen Sarkisyan Cumhuriyet Stadyumu, Erivan 8,000 12 2003 Mika (Aştarak) 1 - 0 Banants (Erivan) Vazgen Sarkisyan Cumhuriyet Stadyumu, Erivan 5,000 13 2004 Pyunik (Erivan) 0 - 0 (6:5 p) Banants (Erivan) Vazgen Sarkisyan Cumhuriyet Stadyumu, Erivan 10,000 14 2005 Mika (Aştarak) 2 - 0 Kilikia (Erivan) Vazgen Sarkisyan Cumhuriyet Stadyumu, Erivan 6,000 15 2006 Mika (Aştarak) 1 - 0 Pyunik (Erivan) Vazgen Sarkisyan Cumhuriyet Stadyumu, Erivan 1,400 16 2007 Banants (Erivan) 3 - 1 Ararat (Erivan) Vazgen Sarkisyan Cumhuriyet Stadyumu, Erivan 6,000 17 2008 Ararat (Erivan) 2 - 1 Banants (Erivan) Arnar Stadyumu, İcevan 3,000 18 2009 Pyunik (Erivan) 1 - 0 Banants (Erivan) Vazgen Sarkisyan Cumhuriyet Stadyumu, Erivan 7,500 19 2010 Pyunik (Erivan) 4 - 0 Banants (Erivan) Vazgen Sarkisyan Cumhuriyet Stadyumu, Erivan 8,000 20 2011 Mika (Erivan) 4 - 1 Şirak (Gümrü) Vazgen Sarkisyan Cumhuriyet Stadyumu, Erivan 6,000 21 2011-12 Şirak (Gümrü) 1 - 0 İmpuls (Dilican) Gümrü Şehir Stadyumu 3,500 22 2012-13 Pyunik 1 - 0 Şirak (Gümrü) Hrazdan Stadyumu, Erivan 2,500 23 2013-14 Pyunik 2-1 Gandzasar Kapan Hrazdan Stadyumu 24 2014-15 Pyunik 3-1 Mika Republican Stadium 25 2015-16 Banants 2-0 Mika Republican Stadium 26 2016-17 Şirak FA 3-0 Pyunik Republican Stadium 27 2017-18 Gandzasar Kapan 1-1 (pen. 4-3) FA Alaşkyert Republican Stadium 28 2018-19 FA Alaşkyert 1-0 Lori FC Bananats Stadium 4,000 29 2019-20 FA Noa 5-5 (pen. 7-6) FA Ararat-Armyenia Football Academy Stadium Covid-19 nedeniyle seyircisiz 30 2020-21 Ararat 1-0 FA Alaşkyert Republican Stadyumu 31 2021-22 SC Noravank 2-0 Banants Vazgen Sarkisyan Cumhuriyet Stadyumu, Erivan 3,500 32 2022-23 Banants 2-1 Şirak Vazgen Sarkisyan Cumhuriyet Stadyumu, Erivan ==== Kulüp performansları ==== Takım Şampiyonluk Şampiyonluk sezonu İkincilik İkincilik sezonu Pyunik (Erivan) 8 2002, 2004, 2009, 2010, 2013, 2014, 2015 W 2006, 2017 Mika (Erivan)İlk 5 şampiyonluğu kazandığı sezonlarda bu takım Aştarak temsilcisi olmuştur. 6 2000, 2001, 2003, 2005, 2006, 2011 2 2015, 2016 Ararat (Erivan) 6 1993, 1994, 1995, 1996-97, 2008, 2021 3 2001, 2007, 2020 Banants (Erivan) 4 1992, 2007, 2016, 2023 6 2003, 2004, 2008, 2009, 2010, 2022 Şirak (Gümrü) 2 2011-12, 2017 6 1993, 1994, 1999, 2011, 2013, 2023 Spartak (Erivan)Şampiyonluk kazandığı 1998 ve 1999 sezonlarında bu takımın ismi FC Tsement olmuştur. 2 1998, 1999 Gandzasar Kapan 1 2018 1 2014 FA Alaşkyert 1 2019 2 2018, 2021 FA Noa 1 2020 Kilikia (Erivan)Şampiyonluk kazandığı 1995-96 ve ikincilik kazandığı 1996-97 sezonlarında bu takımın ismi Pyunik Erivan olmuştur. İkincilik kazandığı 1992 sezonunda ise takım AOSS ismi ile yarışmıştır. 1 1995-96 3 1992, 1996-97, 2005 Kotayk (Abovyan) 2 1995, 1995-96 Zvartnots-AAL (Erivan) 2 2000, 2002 İmpuls (Dilican) 1 2011-12 FA Lori 1 2019 FC Erivan 1 1998 SC Noravank 1 2022 ;Notlar === Rekorlar === * En çok kazanan takım: 6 kez ** Mika (2000, 2001, 2003, 2005, 2006, 2011) * Art arda en çok kazanan takım: 3 kez ** Ararat (1993, 1994, 1995) ==== Final maçları ==== * 90 dakika sonunda biten final maçı sayısı: 17 kez * Art arda en çok final oynayan takım: 3 kez ** Ararat (1993, 1994, 1995 - hepsini kazandı) ** Banants (2008, 2009, 2010 - hepsini kaybetdi) * En çok final oynayan takım: 7 kez ** Ararat (1993, 1994, 1995, 1996-97, 2001, 2007, 2008) ** Banants (1992, 2003, 2004, 2007, 2008, 2009, 2010) * En farklı skor: ** Pyunik 4 - 0 Banants (2010) * En gollü maç: 6 gol ** Ararat 4 - 2 FC Kotayk Abovian (1995) * Finalde en çok kaybeden: 5 kez ** Banants (2003, 2004, 2008, 2009, 2010) * Final maçında en çok karşılaşan takımlar: 2 kez ** Ararat - Şirak ** Pyunik - Banants * Final maçının en çok seyirci sayısı: 10,000 kişi ** Ararat 1 - 0 Şirak (1994) ** Pyunik 0 - 0 (6:5 p) Banants (2004) * Final maçının en çok oynandığı stad: 10 kez ** Vazgen Sarkisyan Cumhuriyet Stadyumu, Erivan (2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2009, 2010, 2011) Dosya:Republican Stadium, Yerevan.jpg|Final maçının en çok - 10 kez oynandığı stad: Vazgen Sarkisyan Cumhuriyet Stadyumu Dosya:Hrazdan Stadium.JPG|Final maçının 8 kez oynandığı stad: Hrazdan Stadyumu Dosya:Arnar Stadium, Ijevan.jpg|Final maçının 1 kez oynandığı stad: Arnar Stadyumu Dosya:Gyumri City Stadium.jpg|Final maçının 1 kez oynandığı stad: Gümrü Şehir Stadyumu == Ayrıca bakınız == * Bardzraguyn humb * Ermenistan Birinci Ligi * Ermenistan Süper Kupası == Kaynakça == ;Özel ;Genel * * * * * Kategori:Ulusal futbol kupaları Kategori:Ermenistan'da futbol Kategori:Ermenistan futbol ligleri