13 Eylül

== Olaylar == * MÖ 490 - Maraton Savaşı gerçekleşti. * 1521 - Aztek başkenti Tenochtitlan'ın, Cortes komutasındaki İspanyollar'ca işgali. * 1647 - İtalyan matematikçi ve fizikçi Evangelista Torricelli, barometreyi icat etti. * 1788 - Danimarka, İsveç'i işgal etti. * 1921 - Sakarya Meydan Muharebesi, Türk zaferi ile sona erdi. * 1922 - Soma'nın Yunan işgalinden kurtuluşu. Aynı gün Yunanlarca 17 Eylül'e kadar sürecek olan İzmir Yangını başlatıldı. * 1923 - İspanya'da General Miguel Primo de Rivera, darbeyle yönetime el koydu. * 1937 - Dersim Harekâtı tamamlandı. * 1940 - Libya'daki İtalyan birlikleri, Mareşal Graziani komutasında Mısır'daki İngilizlere saldırdı. * 1943 - Çan Kay Şek, Çin Cumhuriyeti'nin ilk Başkanı oldu. * 1959 - Sovyetlerin insansız uzay roketi Luna 2, Ay’a ulaşan ilk insan yapımı cisimdi ancak Ay'ın zeminine çakıldı. * 1968 - Arnavutluk, Varşova Paktı'ndan ayrıldı. == Doğumlar == * 1087 - II. İoannis, 1118 ile 1143 yılları arasında Bizans imparatoru (ö. 1143) * 1475 - Cesare Borgia, Papa VI. Alexander'ın gayrimeşru oğlu ve Borgia Hanedanı mensubu (ö. 1507) * 1583 - Girolamo Frescobaldi, İtalyan müzisyen ve besteci (ö. 1643) * 1739 - Grigoriy Potyomkin, Rus general ve devlet adamı (ö. 1791) * 1755 - Oliver Evans, Amerikalı mucit (ö. 1819) * 1802 - Arnold Ruge, Alman filozof ve politik yazar (ö. 1880) * 1818 - Gustave Aimard, Fransız yazar (ö. 1883) * 1819 - Clara Schumann, Alman piyanist ve besteci (ö. 1896) * 1842 - John Hollis Bankhead, Amerikalı politikacı ve Senatör (ö. 1920) * 1851 - Walter Reed, Amerikalı bakteriyolog (ö. 1902) * 1857 - Milton S. Hershey, Amerikalı çikolata imalatçısı (ö. 1945) * 1860 - John J. Pershing, Amerikalı asker (ö. 1948) * 1873 - Konstantin Karatodori, Rum asıllı Alman matematikçi (ö. 1950) * 1874 - Arnold Schoenberg, Avusturyalı besteci (müzikteki 12 ton yöntemini geliştiren) (ö. 1951) * 1876 - Sherwood Anderson, Amerikalı yazar (ö. 1941) * 1886 - Robert Robinson, İngiliz kimyager (ö. 1975) * 1887 **Ramón Grau, Kübalı doktor ve siyasetçi (ö. 1969) **Lavoslav Ružička, Hırvat bilim insanı (ö. 1976) * 1903 - Claudette Colbert, Amerikalı aktris (ö. 1996) * 1908 - Karolos Koun, Osmanlı İmparatorluğu'nda doğmuş Yunan tiyatro yönetmeni (ö. 1987) * 1911 - Bill Monroe, Amerikalı mandolist, şarkıcı ve şarkı sözü yazarı (ö. 1996) * 1912 - Reta Shaw, Amerikalı oyuncu (ö. 1982) * 1916 - Roald Dahl, Galli roman ve kısa öykü yazarı (ö. 1990) * 1922 - Yma Sumac, Peru asıllı Amerikalı soprano (ö. 2008) * 1924 - Maurice Jarre, Fransız besteci (ö. 2009) * 1927 - Laura Cardoso, Brezilyalı oyuncu * 1928 - Diane Foster, Kanadalı atlet * 1931 - Barbara Bain, Amerikalı oyuncu, dansçı ve manken * 1932 - Anton Nanut, Slovenyalı orkestra şefi ve klasik müzik eğitimcisi profesör * 1936 **Stefano Delle Chiaie, İtalyan neo-faşist (ö. 2019) **Coral Atkins, İngiliz oyuncu * 1937 - Metin Türel, Türk futbolcu * 1938 - Gaia Servadio, İtalyan kadın yazar * 1939 - Richard Kiel, Amerikalı oyuncu, komedyen, yazar, yapımcı ve sunucu (ö. 2014) * 1940 - Óscar Arias, Kosta Rikalı siyaset adamı * 1941 **Tadao Andō, Japon mimar **Ahmet Necdet Sezer, Türk hukukçu ve Türkiye'nin 10. Cumhurbaşkanı * 1942 - Sait Sökmen, Gine asıllı Türk balet (Türkiye’nin ilk bale koreografı) * 1943 **Christiane Nord, Alman çeviribilim araştırmacısı **Luis Eduardo Aute, İspanyol şarkıcı, söz yazarı, film yönetmeni, aktör, heykeltıraş, yazar ve ressam (ö. 2020) **Adolfo Zaldívar, Şilili politikacı * 1944 - Jacqueline Bisset, İngiliz aktris * 1948 - Nell Carter, Amerikalı şarkıcı ve oyuncu (ö. 2003) * 1951 **Salva Kiir Mayardit, Güney Sudanlı asker, gerilla lideri ve siyasetçi **Jean Smart, Amerikalı aktris * 1954 - Serra Yılmaz, Türk tiyatro, sinema, dizi oyuncusu ve çevirmen * 1956 - Joni Sledge, Amerikalı pop-dans müziği şarkıcısı, yapımcı ve söz yazarı (ö. 2017) * 1958 - Ayşenur Yazıcı, Türk sunucu ve yazar * 1959 - Alfonso Freeman, Amerikalı oyuncu * 1960 **Abdülkerim Durmaz, Türk futbolcu ve teknik direktör **Kevin Carter, Güney Afrikalı fotoğrafçı ve Pulitzer Ödülü sahibi (intihar) (ö. 1994) * 1961 - Dave Mustaine, Amerikalı müzisyen * 1963 - Yuri Aleksandrov, Rus hafif siklet boksör (ö. 2013) * 1965 - Fikri Işık, Türk siyasetçi ve hukukçu * 1966 - Maria Furtwängler, Alman oyuncu * 1967 **Michael Johnson, Amerikalı atlet **Tim S. Owens, Amerikalı heavy metal vokalisti * 1968 **Santi Millán, İspanyol oyuncu ve televizyon sunucusu **Yutaka Matsushita, Japon eski futbolcu * 1969 - Tyler Perry, Amerikalı oyuncu, yapımcı * 1970 **Martín Herrera, Arjantinli eski kaleci **Louise Lombard, İngiliz oyuncu * 1971 - Stella McCartney, İngiliz moda tasarımcısı * 1973 **Christine Arron, Fransız eski atlet **Fabio Cannavaro, İtalyan futbolcu * 1974 - Edi Andradina, Brezilyalı eski futbolcu * 1975 - Serkan Ercan, Türk sinema, tiyatro oyuncusu ve TV programcısı * 1976 - Puma Swede, İsveçli pornografik film oyuncusu ve striptizci * 1977 - Fiona Apple, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen * 1978 - Swizz Beatz, Amerikalı hip hop müzik yapımcısı ve rapçi * 1979 **Manuel Friedrich, Alman eski futbolcu **Mesut Kumcuoğlu, Türk futbolcu * 1980 **Han Chae-young, Güney Koreli aktris **Nicky Salapu, Amerikan Samoalı futbolcu **Tomáš Zápotočný, Çek futbolcu * 1981 - Lauren Williams, Kanadalı profesyonel güreşçi * 1982 - Nenê, Brezilyalı profesyonel basketbolcu * 1984 **Baron Corbin, Amerikalı profesyonel güreşçi * 1985 - Nikola Mikić, Sırp futbolcu * 1986 **Kamui Kobayashi, Japon yarış pilotu **Sean Williams, Amerikalı profesyonel basketbolcu * 1987 **Jonathan de Guzmán, Kanada doğumlu Hollandalı futbolcu **Tsvetana Pironkova, Bulgar profesyonel tenisçi * 1988 - Eva-Maria Brem, Avusturyalı Alp disiplini kayakçısı * 1989 - Thomas Müller, Alman futbolcu * 1990 **Luciano Narsingh, Hollandalı millî futbolcu **Atsutaka Nakamura, Japon futbolcu * 1991 - Kseniya Afanasyeva, Rus artistik jimnastikçi * 1992 - Alexander David González, Venezuelalı futbolcu * 1993 **Niall Horan, İrlandalı şarkıcı ve söz yazarı **Alice Merton, Alman kökenli Kanada-İngiltere vatandaşlığı bulunan pop şarkıcısı * 1994 **Sepp Kuss, Amerikalı bisikletçi **Joel Pohjanpalo, Fin futbolcu **Layton Williams, İngiliz aktör, şarkıcı ve dansçı **Leonar Andrade, Portekizli şarkıcı * 1995 **Robbie Kay, İngiliz oyuncu **Jerry Tollbring, İsveçli hentbolcu * 1996 **Alara Turan, Türk oyuncu **Lili Reinhart, Amerikalı oyuncu * 1997 - Abdinur Mohamud, Somalili futbolcu * 1999 - Şevval Şahin, Türk model ve Miss Turkey 2018 birincisi * 2000 - Sacha Boey, Kamerun asıllı Fransız futbolcu == Ölümler == * 81 - Titus Flavius Vespasianus, Roma İmparatoru (d. 39) * 531 - I. Kubâd, I. Fîrûz'un oğlu, 488-531 yılları arasında Sasani İmparatorluğu'nun hükümdarı (d. 473) * 1506 - Andrea Mantegna, İtalyan ressam (d. yaklaşık 1431) * 1592 - Michel de Montaigne, Fransız yazar ve düşünür (d. 1533) * 1598 - II. Felipe, İspanya Kralı (d. 1527) * 1705 - Tökeli İmre, Macar Kralı (Osmanlı Devleti'ne sığınan) (d. 1657) * 1759 - James Wolfe, Britanya Ordusu'na bağlı subay (d. 1727) * 1848 - Nicolas Charles Oudinot, Fransız asker ve Napolyon Savaşları'nda yer alan I. Napolyon'un 26 mareşal'inden biri (d. 1767) * 1871 - Şinasi, Osmanlı gazeteci, yayımcı, şair ve oyun yazarı (d. 1826) * 1872 - Ludwig Andreas Feuerbach, Alman filozof (d. 1804) * 1894 - Emmanuel Chabrier, Fransız besteci ve piyanist (d. 1841) * 1905 - René Goblet, Fransız siyasetçi (d. 1828) * 1912 - Nogi Maresuke, Japon İmparatorluk Ordusunda general (d. 1849) * 1928 - Italo Svevo, İtalyan yazar (d. 1861) * 1931 - Lili Elbe, Danimarkalı transseksüel kadın ve cinsiyet değiştirme ameliyatı olduğu bilinen ilk kişilerden biri (d. 1882) * 1946 - Amon Leopold Göth, Alman SS subayı ve II. Dünya Savaşı sırasında Polonya'daki Kraków-Płaszów toplama kampı'nın kumandanı (idam) (d. 1908) * 1949 - August Krogh, Danimarkalı zoolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1874) * 1959 - Israel Rokah, Tel Aviv Belediye başkanı (d. 1896) * 1967 - Muhammed bin Ladin, Suudi Arabistanlı iş insanı (d. 1906) * 1967 - Şerif Muhittin Targan, Türk besteci, ud ve çello virtüözü ve portre ressamı (d. 1892) * 1968 - Joseph Pholien, Belçikalı Katolik siyasetçi (d. 1884) * 1971 - Lin Biao, Çinli asker ve siyaset adamı (uçak kazasında) (d. 1907) * 1987 - Mervyn LeRoy, Amerikalı film yönetmeni, film yapımcısı, yazar ve oyuncu (d. 1900) * 1989 - İsmail Rüştü Aksal, Türk siyasetçi (d. 1911) * 1991 - Metin Oktay, Türk futbolcu (d. 1936) * 1996 - Tupac Amaru Shakur, Amerikalı rap müzik ve Hip-Hop sanatçısı (d. 1971) * 1998 - Necdet Calp, Türk bürokrat ve siyasetçi (Halkçı Parti'nin kurucu Genel Başkanı (d. 1922) * 2001 - Dorothy McGuire, Amerikalı aktris (d. 1916) * 2008 - Kemal Kafalı, Türk mühendis, bilim insanı ve eğitimci (d. 1921) * 2011 - Walter Bonatti, İtalyan dağcı, gezgin ve gazeteci (d. 1930) * 2011 - Richard Hamilton, İngiliz ressam ve kolaj sanatçısı (d. 1922) * 2011 - DJ Mehdi, Fransız hip hop müzisyeni ve DJ (d. 1977) * 2012 - Dilhan Eryurt, Türk astrofizikçi (d. 1926) * 2014 - Milan Galic, Yugoslav futbolcu (d. 1938) * 2015 - Moses Malone, Eski Amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu (d. 1955) * 2017 - Grant Hart, Amerikalı rock müzisyeni ve şarkcısı (d. 1961) * 2017 - Saby Kamalich, Perulu-Meksikalı dizi ve sinema oyuncusu (d. 1939) * 2017 - Frank Vincent, Amerikalı oyuncu, müzisyen ve yazar (d. 1937) * 2018 - Roman Baskin, Eston oyuncu ve film yönetmeni (d. 1954) * 2018 - Roxana Darín, Arjantilni aktris (d. 1931) * 2018 - Marin Mazzie, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1960) * 2018 - John Wilcock, İngiliz gazeteci ve yazar (d.1927) * 2019 - Cynthia Cockburn, İngiliz akademisyen, feminist ve aktivist (d. 1934) * 2019 - Paul Cronin, Avustralyalı oyuncu (d. 1938) * 2019 - Bruno Grandi, Eski İtalyan jimnatikçi ve spor yöneticisi (d. 1934) * 2019 - Györg Konrád, Macar filozof, roman ve deneme yazarı (d. 1933) * 2019 - Eddie Money, Amerikalı rock, pop müziği sanatçısı ve söz yazarı (d. 1949) * 2020 - Bernard Debré, Fransız sağ siyasetçi ve ürolog (d. 1944) * 2020 - Said Ali Kemal, Komorlu siyasetçi (d. 1938) * 2020 - Raghuvansh Prasad Singh, Hint politikacı (d. 1946) *2021 - George Wein, Amerikalı yapımcı ve müzisyen (d. 1925) *2022 - Jean-Luc Godard, Fransız film yönetmeni (d. 1930) == Tatiller ve özel günler == *0913 13