Yalova (il)

Yalova, Türkiye Cumhuriyeti'nin Marmara Bölgesi'nde yer alan bir ildir. Marmara Denizi kıyısındaki il, İstanbul'a bağlı iken 6 Haziran 1995'te il olmuştur. Yalova ili nüfusu: 276.050'dir. Bu nüfusun %89,9'u şehirlerde yaşamaktadır (2020 sonu). İlin yüzölçümü 799 km2'dir. İlde km2'ye 345 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkezde 1074’dür.) İlde yıllık nüfus artışı %1,87 olmuştur. İlin yüzölçümü 799 km2'dir. Şubat 2021 TÜİK verilerine göre 6 ilçe, 14 belediye, bu belediyelerde 51 mahalle, ayrıca 43 köy bulunmaktadır. == Köken bilim == küçükresim|Yalova merkezinde bulunan Umuttur Yalova yazısı aynı zamanda kentin sloganlarındandır == Tarihçe == Bölgedeki ilk yerleşimler prehistorik çağlarda MÖ 3000 yıllarındadır. Bitinya adıyla bilinen antik bölgede MÖ 2000'lerde Hititler, MÖ 1200'lerde Frigler hakimiyet kurdular. Pers egemenliği altında kalan bölge de MÖ 5. yüzyılın ortalarından itibaren Bitinyalı hanedanlar hakimiyet kurmaya başlamış ve MÖ 3. yüzyılda bağımsız Bitinya Krallığı' nı kurmuşlardır. Yalova' da bu krallığın topraklarında kalmıştır. Yalova' nın da içerisinde olduğu bölge MÖ 74'te Romalılar'ın denetimine girdi. Roma İmparatorluğu'nun 395 yılındaki bölünmesinden sonra Yalova Bizans İmparatorluğu'nun yönetimine geçti. 1302'de Yalova civarında Bafeus Muharebesi gerçekleşti. Yalova ve çevresi 1326 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun kontrolüne geçti. 7 Ağustos 1920 yılında başlayan Yunan hakimiyeti 19 Temmuz 1921 tarihine kadar sürdü. Bu dönemde Yalova ilindeki köylerde Yalova Katliamı olarak adlandırılan olaylar yaşandı. Mustafa Kemal Atatürk yaşamının ilk kez 19 Ağustos 1929 tarihinde geldiği Yalova'da belirli dönemlerde ikamet etmiş, Yalova'da yaptırdığı, bugün merkez ilçe sınırları içindeki Atatürk Araştırma Enstitüsü içinde bulunan Yürüyen Köşk ve Termal ilçesinde bulunan evi müze olarak halkın yoğun ilgisiyle ziyaret edilmektedir. Bir konuşmasında "Yalova benim kentimdir." şeklinde şehre olan sevgisini dile getirmiştir. Yalova; 6 Haziran 1995 tarihinde Bursa ili Gemlik ilçesine bağlı Armutlu beldesi ile Kocaeli ili Karamürsel ilçesine bağlı Altınova, Subaşı ve Kaytazdere beldelerini sınırları içine alınarak il olmuştur. 17 Ağustos 1999 yılında meydana gelen 1999 Gölcük depremi nde Yalova ilinde büyük tahribat ve can kayıpları meydana geldi. == Coğrafya == === Konum === küçükresim|Yalova Meydanı'nda bulunan Atatürk Heykeli Armutlu Yarımadası’nın kuzey kıyısı ile Samanlı Dağları’nın kuzey eteklerine kurulmuş olan Yalova, Türkiye’nin Kuzeybatısında ve Marmara Bölgesi’nin güneydoğu kesiminde yer almaktadır. Kuzeyinde ve batısında Marmara Denizi, doğusunda Kocaeli, güneyinde Bursa ile Gemlik Körfezi yer almaktadır. İlin denizden yüksekliği 2 metre, ve yüzölçümü 847 km2’dir. Yalova ilinin kıyıları girintili ve çıkıntılı bir özellik göstermez. Sahil şeridi dar olmakla birlikte, doğal plaj özellikleri göstermektedir. Yalova, doğu kıyılarındaki düzlükler dışında dağlık bir araziye sahiptir. Bölgenin güneyi; batıdan doğuya doğru İzmit-Sapanca arasında Kocaeli Sıradağları ile birleşen Samanlı Dağları’yla kaplanmış durumdadır ve ilin başlıca dağları da Samanlı Dağları’dır. Bu dağlar Yalova’nın güneyinde bulunmaktadır. Birçok tepenin bulunduğu bu dağlık arazide Samanlı Dağları’nın en yüksek noktası Beşpınar Tepesi’dir. (926 m) Armutlu, Taz Dağı’nın (867 m) batıya doğru devam eden eteklerinde kurulmuştur. İlin en önemli yaylası, Kocadere ve Teşvikiye beldelerinin güneyinde yer alan Delmece Yaylası’dır. Bu yayla çam ormanlarıyla geniş bir alanı kaplamaktadır. Yalova ili verimli ve bereketli ovalara sahiptir. Ovalar, akarsular boyunca uzanmakta ve kıyıdan 1–2 km içeriye doğru sokulmaktadır. Çınarcık, Gökçedere, Kirazlı, Kılıç ve Taşköprü ile deniz arasında birbirinden alçak tepeciklerle ayrılan büyüklü- küçüklü ovalar oluşmuştur. Bunlardan başlıcaları; Kocadere Ovası, Liman Ovası, Samanlı-Kadıköy Ovaları, Kazımiye Ovası ve Taşköprü Ovası’dır. === Bitki örtüsü === küçükresim|Delmece Yaylası şehrin en önemli trekking alanlarından birisidir. İlin bitki örtüsünü makiler ve ormanlar oluşturmaktadır. Yalova’nın güneyindeki dik yamaçlar tümüyle gür bir orman örtüsüyle kaplıdır. Geniş yapraklı ağaçların hakim olduğu bu kısımda, iğne yapraklı ağaçlar oldukça azdır. Bu ormanlar il yüzölçümünün % 55’ini kaplamaktadır. Armutlu Yarımadası’nın orta kısımları daha çok meşe ağaçlarının hakim olduğu bir ormanlık alana sahiptir. Orman örtüsünün bileşimine giren unsurların büyük bir kısmı Karadeniz kıyı silsilesinin florasına dahildir. Bir kısmı ise Akdeniz florasının türleri olarak bu kısma sokulmuştur. Karakteristik türlerin bir araya geldiği kısımlardaki maki topluluğu da buna eklenebilir. Ormanlık alanlarda genellikle kayın, meşe, gürgen, kızılcık, kestane ve ıhlamur ağaçları görülmektedir. Yalova’daki ormanlardan, çevrenin odun ve kereste ihtiyacı da karşılanmaktadır. === İklim === Yalova ilinin iklimi, makro-klima tipi olarak, Akdeniz ve Karadeniz iklimleri arasında bir geçiş niteliği taşır. Kimi dönemlerde de karasal iklim özelliklerini yansıtmaktadır. İlde yazlar kurak ve sıcak, kışlar ılık ve bol yağışlıdır. 30 yıllık rasat bilgilerine göre, Yalova’da yıllık ortalama sıcaklık 14,6 °C'dir. En soğuk ay ortalama sıcaklığı 6,5 °C, en sıcak ay ortalama sıcaklığı 23,7 °C, yıllık ortalama yağış miktarı da 727,5 mm’dir. Kar yağışlı günlerin ortalama sayısı, 10,6, karla örtülü günlerin ortalama sayısı da 5,2’dir. İlde deniz suyu sıcaklığı, en yüksek olduğu Ağustos ayında 22,9 °C, en düşük olduğu Şubat ayında da 7,4 °C'dir. == Ekonomi == == Yalova'da siyaset == İllerde protokolde ilk sırada yer alan Vali, merkezi yönetimi temsil eder ve Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, şehirler düzeyindedir. Belediye Başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Ayni seçmen İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanarak ilçelerin belediye meclislerini oluşturur. İldeki bütün seçmenler ayrıca il genel meclisi için de oy kullanarak, İl Genel Meclisinin oluşumunu sağlarlar. İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23) İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organıdır, başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca, İl Genel Meclisi kendi içinden gizli oyla bir yıl görev yapacak 5 kişilik İl Encümenini seçer. Merkezi yönetim, Vali ve İl Müdürlerinden oluşur. İl Özel İdaresi (İl Genel Meclisi ve İl Encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak Vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur. Yalova Valisi, 1962-Bünyan doğumlu Muammer EROL’dur. 05 Kasım 2018 tarihinde Konya-Merkez Valisi iken atanmıştır. Yalova Belediye Başkanı, Vefa Salman, İçişleri Bakanlığı tarafından 27 Şubat 2020 tarihinde görevden uzaklaştırılınca, yerine AK Partili Meclis Üyesi Mustafa Tutuk Geçici Olarak "Belediye Başkan Vekili" seçildi. 2019 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Yalova İl Genel Meclisi üye sayısı, 11 AK PARTİ, 6 CHP ve 1 MHP olmak üzere 18’dir.Yalova Belediye Meclisi ise 17 AK Parti ve 14 CHP olmak üzere 31 üyeden oluşur. 2018 Genel seçimleri sonucu, Yalova'yı temsilen TBMM'e AK Parti'den 2 milletvekili (Ahmet Büyükgümüş, Meliha Akyol), CHP'den 1 milletvekili (Özcan Özel) seçilmiştir. === Yerel Seçimler === Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yalova Belediye Başkanları Yıl Belediye Başkanı Parti Oy Oranı 1973 Mehmet Duman CHP %47,10 1977 Rahmi Üstel AP %58,50 1984 Cengiz Koçal ANAVATAN %35,08 1989 Cengiz Koçal SHP %32,32 1994 İbrahim Uzun DYP %43,95 1999 Yakup Bilgin Koçal ANAP %24,90 2004 Barbaros Binicioğlu AK Parti %30,25 2009 Yakup Bilgin Koçal DP %35,60 2014 Vefa Salman CHP %43,41 2019 Vefa Salman Y-CHP %45,80 2020 Mustafa Tutuk AK Parti === Genel Seçimler === Yıl Parti Oy Oranı 1983 ANAVATAN %40,00 1987 ANAP %34,00 1991 DYP %28,00 1995 ANAP %24,45 1999 DSP %24,00 2002 AK Parti ℅34,57 2007 AK Parti %40,77 2011 AK Parti %47,23 Haziran 2015 AK Parti %39,70 Kasım 2015 AK Parti %49,20 2018 AK Parti %44,10 2023 AK Parti %34,25 == Nüfus == Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 6 Şubat 2023 verileri ) Yalova ili nüfusu: 296.333'dür. Bu nüfusun % 89,72'si şehirlerde yaşamaktadır (2022 sonu). İlin yüzölçümü 799 km2'dir. İlde km2'ye 371 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkezde 1128’dür.) İlde yıllık nüfus artışı % 1,83 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Çiftlikköy (% 5,25)- Merkez ilçe (% 0,07) 06 Şubat 2023 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 6 İlçe, 14 belediye, bu belediyelerde 51 mahalle ve ayrıca 43 köy vardır. 2022 yılı sonunda Yalova ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileri İlçe Nüfus 2021 Nüfus 2022 Nüfus Artışı % Belediye Sayısı Mahalle Sayısı Köy Sayısı Köy Nüfusu Şehir nüfusu Şehirde oturan % Alanı km2 km2'ye düşen kişi Altınova 31.279 32.207 2,92 4 9 12 3.893 28.314 87,91 113 285 Armutlu 10.349 10.843 4,66 1 3 5 2.616 8.227 75,87 166 65 Çınarcık 37.490 38.600 2,92 4 8 4 3.151 35.449 91,84 178 217 Çiftlikköy 48.368 50.974 5,25 2 13 9 3.156 47.818 93,81 136 375 Merkez 156.838 156.732 2 16 11 14.080 142.652 91,02 139 1128 Termal 6.677 6.977 4,40 1 2 2 3.568 3.409 48,86 67 104 Yalova 291.001 296.333 1,83 14 51 43 30.464 265.869 89,72 799 371 === İlin yıllara göre nüfusları === == Altyapı == == Konum == Konum Bilgileri İlçe Kuruluş Yılıİçişleri Bakanlığı- İller İdaresi Genel Müdürlüğü Alanı km2 Rakım mt. Merkeze kmKarayolları Genel Müdürlüğü Ulaşan Yollar Yalova Merkez 1929 139 6 /-01, Altınova 1995 113 15 22 /-01, -K2 Armutlu 1995 166 11 53 Çınarcık 1995 178 29 15 Çiftlikköy 1995 136 13 4 /-01, -K3 Termal 1995 67 146 12 YALOVA 1995 798 == Kültür ve sanat == == Eğitim == == Medya == ; Yerel gazeteler * Yalova Yaşam * Yalova Gazetesi * Yalova Haberci Gazetesi * Yalova Çizgi Gazetesi * Yalova Çevre Gazetesi * Yalova Bölge Gazetesi * Yalova Atakent Gazete *Yalova'da Bugün ;Yerel radyo kanalları * Gözde FM (92.2) == Spor == 2018-2019 Sezonu sonunda, Yalova’nın futbol BAL’daki 2 takımından Altınova Belediyespor grup 10.su, Yalova Kadıköyspor grup 9.su olmuştur. Türkiye Basketbol Ligi'nde Yalova Belediyesi küme düşmüştür. Basketbol kadınlar 1.liginde Yalova VİP Gençlik, 2.liginde Çiftlıkköy Belediye yer almıştır. Ziraat Türkiye Kupası'nda Altınova Bld.spor ilk turda elenmiştir. 2020-2021 Sezonunda Türkiye Basketbol Ligi'ni 4.Sırada tamamlayan Semt 77 Yalovaspor Basketbol Takımı, play-off oynamaya hak kazanmıştır. Play-off turunu şampiyon olarak tamamlayan Semt77 Yalovaspor 2021-2022 Sezonunda ING Basketbol Süper Ligi'nde oynamaya hak kazanmıştır. Takım şu anda ING Basketbol Süper Ligi'nde mücadele etmektedir. Maçlarını Yalova 90. Yıl Spor Salonu'nda oynamaktadır. Önemli spor tesisleri: Yalova Atatürk Stadı (8.980), Yalova 90. Yıl Spor Salonu (2.500), Yalova Olimpik Yüzme Havuzu (500) == Görüntüler == == Coğrafi konum == == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Yalova Valiliği * Yalova Belediyesi *Yalova Yaşam - Güncel Yalova Haberleri