Saadia Gaon

ImageSize = width:590 height:120 PlotArea = width:570 height:25 left:5 bottom:60 TimeAxis = orientation:horizontal DateFormat = yyyy Period = from:-250 till:2000 AlignBars = early ScaleMajor = unit:year increment:200 start:-200 ScaleMinor = unit:year increment:50 start:-200 Colors = id:turkiz value:rgb(0,0.76,0.76) id:treaty value:rgb(0.6,0.8,0.6) id:lightgrey value:rgb(0.6,0.8,0.4) id:darkgrey value:rgb(0.6,0.8,0) id:Celadon value:rgb(0.67,1,0.68) id:TeaGreen value:rgb(0.81,0.94,0.75) Define $hx = 15 # shift text to right side of bar PlotData = bar:Leaders color:blue width:20 align:left fontsize:s from:-250 till:0 color:treaty shift:(-10,$hx) text:Zugot from:0 till:220 color:turkiz shift:(-20,$hx) text:Tannaim from:220 till:500 color:TeaGreen shift:(-20,$hx) text:Amoraim from:500 till:625 color:darkgrey shift:(-20,$hx) text:Savoraim from:625 till:1050 color:turkiz shift:(-15,$hx) text:Geonim from:1050 till:1500 color:TeaGreen shift:(-20,$hx) text:Risonim from:1500 till:2000 color:treaty shift:(-20,$hx) text:Aharonim LineData = layer:front # all lines in front of bars unless stated otherwise from:882 till:942 atpos:65 color:red width:2 Legend = columns:4 left:125 top:25 columnwidth:150 Colors = id:aaa value:red legend:Saadia Rabbi Se`adiah ben Yosef Gaon (d. Mısır 882/892, ö. Bağdat 942)Bar Ilan CD-ROM (İbranice:סעדיה בן יוסף גאון‎, Arapça: سعيد بن يوسف الفيومي‎, Said bin Yusuf al-Fayyumi) Geonim döneminin ünlü hahamı, Yahudi filozofu ve Tanah yorumcusuydu. İbrani dilbilimi, Halaha ve Yahudi felsefesiyle ilgili çalışmalarıyla tanınır. "Yahudi Kelamı" olarak bilinen okulun en bilgili pratisyenlerindendi. Saadia Gaon'un felsefi bir çalışması olan Emunoth ve- Deoth Yahudi ilahiyatıyla Yunan felsefesini entegre etme girişiminde bulunulmuş ilk sistematik eserdir. Karaizm'e karşı aktif bir şekilde muhalefet etmiştir. == Hayatı == Saadia, "Sefer ha-Galui"da kendi Yahudi aile ağacını vurgular ve asil bir soy olan Yehuda'nın oğlu Şelah'ın soyundan geldiğini savunur (bkz: Chronicles 1 4:21) ve 1. yüzyılın ünlü zahitlerinden olan Hanina Ben Dosa'nın soyundan geldiğini dile getirir. "Al-Fayyumi" lakabı Kutsal Topraklar'a gitmeden evvel yerlisi olduğu yukarı Mısır'daki Feyyum şehrinden gelir. Saadia genç yaşta evini terk edip Tiberya'daki Tora alimlerinin yanında çalışmaya gitti. 20 yaşında, ilk büyük çalışması olan Agron isimli sözlüğünü bitirdi. 23 yaşında, başta Solomon ben Yeruham olmak üzere Karaizm'in kurucusu Anan Ben David'in takipçileri ile polemiğe girdi. Aynı yıl Mısır'dan çıkıp Filistin'e yerleşti. 928 yılında başka bir din adamı olan Ben Meir'in İbrani takviminde düzeltmeler yapılması gereği görüşüne karşı çıkıp yankı uyandırdı. Bu görüşüyle ilgi toplayan Saaida David ben Zakkai tarafından Gaon'luğa (Akademi başkanlığına) getirildi. == Çalışmaları == === Tefsirleri === Saadia, Tanah'ın büyük bir kısmını yorumlarını ekleyerek Arapça'ya tercüme etti. === İbrani dilbilimi === # Agron # Kutub al-Lughah # "Tafsir al-Sabina Lafgah" - Tanah'ta ender olarak geçen 70 ila 90 sözcüğün açıklamalarıdır. === Halaha yazıları === # Kitab al-Mawarith: Problematik Yahudi kanunlarının kısa paragraflar şeklinde açıklamaları. # Kelale ha-Talmud: Rabbi Ishmael'in 13 kuralına dair yorumları. # Responsa: Günün gereklerine uygun Yahudi kanunları. # Sidur - (Saadia Gaon'un Sidur'u). # Azharot: Tevrat'ta geçen 613 emirle ilgili şiirsel metin. === Dini felsefe === # Emunoth ve-Deoth (Kitab al-Amanat wal-I'tkadat): Sistematik olarak Yahudi geleneğiyle felsefi öğretilerin sentez haline getirilmesinin ilk girişimi. # "Tasvir Kitab al-Mabadi": Sefer Yetzirah'in Arapça tercümesi ve yorumları. === Polemik yazıları === # "Kitab al-Radd": Karaizm'i çürütme amaçlı polemik (933). # "Kitab al-Tamyiz": Saadia'nin en geniş polemik çalışması (926). # Ben Zuta'ya karşı polemik. # Rasyonalist Tora yorumcusu Hiwi al-Balkhi'ye karşı polemik. # "Kitab al- Shara'i": Din'in emirleri. # "Kitab al-'Ibbur": Takvim kitabı - Karaizm'e karşı polemik. # "Sefer ha-Moadim": Festivaller kitabı - Ben Meir'e karşı polemik. # "Sefer ha-Galui": David ben Zakkai ve onun takipçilerine karşı özür dileme amaçlı yazılmış eser. == Kaynakça == Kategori:9. yüzyılda doğanlar Kategori:942 yılında ölenler Kategori:9. yüzyıl filozofları Kategori:10. yüzyıl filozofları Kategori:10. yüzyıl dini liderleri Kategori:10. yüzyılda Yahudilik Kategori:Yahudi filozoflar Kategori:Orta Çağ'da dilbilimciler Kategori:Hahamlar Kategori:Yahudilik