Atira asteroitleri

Atira asteroitleri veya Apohale asteroitleri, aynı zamanda Dünyasal iç nesneler (IEOs) olarak da bilinen, enötesi Dünya'nın enberi mesafesi olan 0,983 AU'dan daha küçük olan ve Dünya'nın yörüngesiyle sınırlı olan yörüngelere sahip asteroit grubudur. Atiralar diğer Dünya'ya yakın cisim grupları olan Aten, Apollo ve Amor asteroitlerine göre açık arayla en az üyeye sahip olan gruptur. == Tarihçe == === Adlandırma === Genellikle Atira asteroitleri olarak adlandırılan sınıf için resmi bir isim bulunmamaktadır. "Apohele asteroitleri" terimi Hawaii dilinde yörünge anlamına gelen apo [ˈɐpo] 'daire' ve hele [ˈhɛlɛ] 'gitmek' sözcüklerinden türetilmiş olup, 'yı keşfeden bilim insanları tarafından önerilmiştir. Bu terim kısmen aphelion (apoapsis) ve helios sözcüklerine benzerliği nedeniyle teklif edilmiştir. Diğer araştırmacılar "İç Dünya Nesneleri" (IEOs) tanımlamasını benimsemişlerdir. Yeni bir asteroit sınıfının, o sınıfın tanınan ilk üyesi olan 163693 Atira ile adlandırılmasına yönelik genel uygulamayı takiben, "Atira asteroitleri" tanımlaması NASA da dahil olmak üzere bilim camiası tarafından büyük ölçüde benimsenmiştir. === Keşif ve gözlem === Dünya'nın yörüngesindeki konumları nedeniyle Atiralar'ın gözlemlenmesi oldukça güçtür, çünkü Dünyadan bakıldığında Güneş'e yakın konumdadırlar ve bu nedenle Güneş'in aşırı güçlü ışığı tarafından "gölgede bırakılırlar". Bu da Atiralar'ın genellikle yalnızca alacakaranlıkta görülebileceği anlamına gelmektedir. Dünya'nın yörüngesindeki asteroitler için ilk belgelenmiş alacakaranlık araştırmaları 20. yüzyılın başlarında astronom Robert Trumpler tarafından gerçekleştirilmiş, ancak Trumpler herhangi bir asteroit tespit edememiştir. Şüphelenilen ilk Atira asteroidi Mauna Kea Gözlemevi'nden David J. Tholen tarafından keşfedilen 'dır, ancak ilk olarak 2003 yılında Arecibo Gözlemevinde keşfedilen 163693 Atira teyit edilmiştir. Şubat 2023 itibarıyla, ikisi isimlendirilmiş, sekizi numaralandırılmış ve altısı potansiyel olarak tehlikeli nesne olan 28 adet Atira olduğu bilinmektedir. Ayrıca 127 nesne Dünya'nın enötesinden (Q = 1,017 AU) daha küçük bir enöteye sahiptir. == Köken == Atira asteroitlerinin çoğu, asteroit kuşağı kaynaklı olup, yerçekimi bozukluğunun yanı sıra Yarkovsky etkisi gibi diğer nedenlerin bir sonucu olarak mevcut konumlarına sürüklenmişlerdir. == Yörüngeleri == Atiralar Dünya'nın yörüngesiyle kesişmezler ve ani çarpışma tehdidi oluşturmazlar, ancak yörüngeleri Merkür veya Venüs'e yakın bir yaklaşımla dışa doğru tedirgin olabilir ve gelecekte Dünyayla kesişen asteroitler haline gelebilirler. Birçok Atira asteroitinin dinamiği Kozai-Lidov mekanizmasının neden olduğu dinamiğe benzemektedir, bu da enberide librasyon olmadığı için uzun vadeli yörünge istikrarının artmasına katkıda bulunur. == İleri keşifler == Advances in Space Research dergisinde yayınlanan 2017 tarihli bir çalışma, Atira asteroitlerini incelemek üzere düşük maliyetli bir uzay sondası gönderilmesini önermiş ve bu görevi üstlenmek için grubu Dünya'dan gözlemlemenin zorluğunu gerekçe göstermiştir. Bu çalışmaya göre, görevin uzay aracının elektrikli itiş gücüyle desteklenmesi ve mümkün olduğunca çok sayıda Atira asteroitinin yanından geçecek şekilde tasarlanmış bir yol izlemesi önerilmiştir. Sonda ayrıca Dünya için tehdit oluşturabilecek yeni NEO'lar keşfetmeye de çalışacaktır. == Bağlantılı asteroit grupları == === ꞌAylóꞌchaxnim asteroitleri === İlki keşfedilmeden önce geçici olarak "Vatira" asteroitleri olarak adlandırılan ꞌAylóꞌchaxnim asteroitleri, Venüs'ün yörüngesinin tamamen içinde, yani 0,718 AU yörüngesinde dönen bir Atira alt sınıfıdır. Yörüngeleri onları Dünya'dan önemli bir uzaklığa yerleştirmesine rağmen, yine de Dünya'ya yakın nesneler olarak sınıflandırılırlar. Gözlemler, ꞌAylóꞌchaxnim asteroitlerinin yörüngelerinin sıklıkla Atira asteroitlerine dönüştüğünü veya tam tersi olduğunu göstermektedir. İlk olarak 2012 yılında Sarah Greenstreet, Henry Ngo ve Brett Gladman tarafından varlığı resmi olarak teorileştirilen bu türden ilk ve bugüne kadar bulunan tek asteroit, 4 Ocak 2020'de Zwicky Geçici Tesisi tarafından keşfedilen 594913 ꞌAylóꞌchaxnim'dir. Arketip olarak, daha sonra sınıfa adını vermiştir. Sadece 0,656 AU'luk bir enöteye sahiptir, bu da onu bilinen en küçük enöteye sahip asteroit yapar. === Vulkanoidler === Henüz tamamen Merkür yörüngesinde (q = 0,307 AU) dolanan bir asteroit keşfedilmemiştir. Bu tür varsayımsal asteroitler muhtemelen vulkanoidler olarak adlandırılacaktır, ancak bu terim genellikle Güneş Sistemi'nin yaşı boyunca daha spesifik olarak Merkür içi bölgelerinde kalan asteroitlere atıfta bulunmaktadır. == Üyeler == Aşağıdaki tabloda Nisan 2023 itibarıyla JPL verilerine göre kabul edilen Atiralar listelenmektedir, 594913 ꞌAylóꞌchaxnim, benzersiz sınıflandırması nedeniyle pembe renkle vurgulanmıştır, İç gezegenler Merkür ve Venüs karşılaştırma için gri sıralar olarak tabloya dahil edilmiştir, List of known and suspected Atiras as of February 2021 (Q < 0,983 AU) Tanım Enberi(AU) Yarı büyük eksen(AU) Enöte(AU) Dışmerkezlik Yörünge eğikliği(°) Dönme süresi(gün) Gözlem yayı (gün) (H) Diameter(A)(m) Keşif yeri Kaynak Merkür 0,307 0,3871 0,467 0,2056 7,01 88 NA -0,6 NA Venüs 0,718 0,7233 0,728 0,0068 3,39 225 NA -4,5 NA 0,404 0,6923 0,980 0,4160 2,02 210 1 25,0 David J. Tholen 163693 Atira 0,502 0,7410 0,980 0,3222 25,62 233 6601 16,3 LINEAR 0,337 0,6176 0,898 0,4546 2,95 177 3564 20,4 David J, Tholen 0,298 0,6353 0,973 0,5311 18,94 185 6227 18,5 LONEOS 0,428 0,6814 0,935 0,3722 23,33 205 5814 17,6 Catalina Sky Survey 0,262 0,6008 0,940 0,5641 10,76 170 5110 20,1 Mount Lemmon SurvePan-STARRS 0,641 0,7848 0,928 0,1829 24,77 254 4995 18,9 Mount Lemmon Survey 0,428 0,6159 0,804 0,3050 28,26 177 4794 16,5 Catalina Sky Survey 0,431 0,6951 0,959 0,3798 24,31 212 4496 18,6 Mount Lemmon Survey 0,288 0,6180 0,948 0,5339 29,89 177 1811 19,9 Mount Lemmon Survey 0,455 0,7131 0,971 0,3613 6,67 220 2225 20,2 Pan-STARRS 0,653 0,7737 0,894 0,1557 16,40 249 2269 19,8 Mount Lemmon Survey 0,548 0,7522 0,956 0,2712 19,20 238 2779 20,3 Mount Lemmon Survey 0,352 0,6665 0,981 0,4716 4,08 199 2156 20,4 Pan-STARRS 0,646 0,8095 0,973 0,2017 17,18 266 1084 21,3 Pan-STARRS 2017 YH 0,328 0,6343 0,940 0,4825 19,85 185 1127 18,4 SpacewatchATLAS 0,485 0,6832 0,882 0,2904 40,39 206 2037 17,7 Catalina Sky Survey 0,404 0,5887 0,774 0,3143 47,22 165 2175 17,5 Zwicky Transient Facility 0,317 0,5554 0,794 0,4293 29,51 151 796 17,3 Zwicky Transient Facility 594913 ꞌAylóꞌchaxnim 0,457 0,5554 0,654 0,1770 15,87 151 609 16,2 Zwicky Transient Facility 0,692 0,8196 0,947 0,1552 49,65 271 3248 18,9 Mount Lemmon Survey 0,476 0,6376 0,800 0,2541 32,58 186 1169 18,9 Zwicky Transient Facility 0,396 0,5984 0,800 0,3377 31,73 169 46 18,5 Zwicky Transient Facility 0,416 0,6748 0,933 0,3834 9,83 202 5 20,1 Scott S, Sheppard 0,610 0,7174 0,825 0,1501 24,83 222 3392 18,8 Zwicky Transient Facility 0,133 0,4617 0,790 0,7117 31,93 115 1515 17,7 Scott S, Sheppard 0,313 0,5339 0,755 0,4138 18,06 143 1012 18,0 Zwicky Transient Facility 0,590 0,7852 0,981 0,2487 15,83 254 102 19,6 Kitt Peak-Bok 2023 EL 0,579 0,7676 0,956 0,2453 13,63 246 9 18,9 Scott S. Sheppard 0,398 0,6033 0,809 0,3978 35,55 171 6 19,9 Kitt Peak-Bok : : (A) Tüm çap tahminleri, varsayılan 0,14 albedoya dayanmaktadır (boyutun doğrudan ölçüldüğü 163693 Atira hariç) : (B) İkili asteroit == Ayrıca bakınız == * Küçük gezegen gruplarının listesi * Küçük gezegenlerin listesi == Notlar == == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Aten Küçük Gezegenlerin Listesi , Küçük Gezegen Merkezi Kategori:Asteroit listeleri