Tütünlü, Ardanuç

Tütünlü, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür. == Tarihçe == Tütünlü köyünün eski adı, Bice'dir. Gürcüce kaynaklarda Bice (ბიჯე) ve Bica (ბიჯა) olarak geçer.Klarceti (Gürcüce), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, 34 ISBN 978-9941-0-8969-5 Osmanlıların Gürcülerden ele geçirdiği bu yerleşme, Türkçe kaynaklarda da Bica / Bice (بیجه) biçiminde geçi.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 77, ISBN 978-605-5708-85-6. Köyde bugün de kullanılan Vake (ვაკე), Dubati (დუბათი), Borbiçala (ბორბიჭალა), Guniateri (გუნიათერი), İmahe (იმახე), Sazele (საზელე), Paraki (ფარაქი) gibi mevki adları Bica’nın tarihsel olarak bir Gürcü yerleşmesi olduğuna işaret etmektedir.2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2016, s. 182 ISBN 978-9941-9123-9-9 Bice, orta çağda Gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Osmanlılar bölgeyi ve Bice köyünü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirdi. 1574 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre köyün nüfusu 41 haneden (yaklaşık 205 kişi) oluşuyordu. Nüfusun tamamı Hristiyan olarak kaydedilmişti. Sonraki yirmi yıl içinde köyün nüfusu iyice azalmış ve 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Liva-i Ardanuç adlı Osmanlı tahrir defterindeki kayda göre 14 haneye (yaklaşık 70 kişi) düşmüştür. Bu tarihte de nüfusun tamamı Hristiyanlardan oluşuyordu. Bice'nin daha sonra Müslümanlaştığı anlaşılmaktadır. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi tahsil etme amacıyla 1835 yılında gerçekleştirdiği nüfus tespiti sırasında Bice'de 89 hanede 251 erkek yaşıyordu. Osmanlı idaresi sadece erkek nüfus tespit ettiğinden köyün toplam nüfusunu bulmak için erkek sayısı kadar kadın eklemek gerekir. Bunun sonucunda Bice köyünün toplam nüfusunun 502 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Klarceti (Gürcüce), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 34, 38 ISBN 978-9941-0-8969-5 Bice, uzun süre Osmanlı idaresinde kaldıktan sonra, 93 Harbi'nde Rusların eline geçti. Rus idaresinin Bica (Биджа) olarak kaydettiği köy, Artvin Okrugu'nun Ardanuç kazasına (uçastok) bağlıydı. Bice aynı zaman da bu kaza sınırları içinde bir nahiyeydi. Bica nahiyesinin (сельское общество: kırsal topluluk), Batsa, Bice, Cuğo, Matsalaheti ve Suagara olmak üzere beş köyden oluşuyordu. 1886 yılında yapılan nüfus tespitine göre Bice köyünde 586 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamının "Türk" olarak kaydedilmiş olması, Bice'nin Hristiyan nüfusunun Müslüman olduktan sonra asimile olduğunu göstermektedir. Bica nahiyesinin nüfusu ise, tamamı "Türk" olarak kaydedilmiş 1.208 kişiden oluşuyordu. Bica, nahiyenin nüfus açısından en büyük köyüydü. Bice, Rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcistan hükûmeti Artvin ve Ardahan bölgelerinden çekildi. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Bice köyü Türkiye'ye bırakıldı.Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, İstanbul, 1934, 3 cilt; 2. cilt, s. 41. Gürcistan tarafından Türkiye'ye bırakılmasından bir yıl sonra, 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespiti sırasında "Bice Karyesi" adıyla kaydedilmiş olan köy, bu livanın Ardanuç nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu 69 hanede yaşayan 261 kişiden oluşuyordu. Bu tespitte de nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. Bice veya Bica Türkçe olmadığı için 1925 yılında köyün adı Tütünlü olarak değiştirildi.Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, İstanbul, 2010 (Birinci basım 1927), s. 141, ISBN 978-9944-197-52-6. 1935 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan Tütünlü köyünün nüfusu 446 kişiye yükselmişti. Adının değişmesine karşın eski adı yeni adıyla birlikte "Tütünlü (Bica)" biçiminde geç döneme kadar resmi yayınlarda kullanılmıştır. Bica köyünde varlığı bilinen tek tarihsel yapı, "Dakogil" olarak bilinen mahallenin 300 metre kuzeydoğusunda, kayalık bir tepede inşa edilmiş olan Bica Kalesi'dir. Bugün yıkık durumda olan kaleden (60 x 15 m) günümüze duvar bölümleri, su sarnıcı ve toprağa gömülü kırık iki şarap küpü (kvevri / ქვევრი) kalmıştır.2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2016, s. 166 ISBN 978-9941-9123-9-9 == Coğrafya == Tütünlü köyü, Artvin il merkeziine 48 km, Ardanuç ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır. == Nüfus == Yıllara göre köy nüfus verileri Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 101 2020 101 2019 105 2018 117 2017 114 2016 113 2015 118 2014 116 2013 116 2012 137 2011 142 2010 143 2009 140 2008 143 2007 142 2000 210 1990 335 1985 389 == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Kategori:Ardanuç belde ve köyleri