Arches Ulusal Parkı

Arches Ulusal Parkı ABD'nin Utah Eyaleti'nde bulunan ulusal park. Bu ulusal parkın yüzölçümü 310 kilometre karedir. Bu alanda 2000'den daha çok sayıda doğal kumtaşı kaya kemer bulunmaktadır. Ayrıca değişik jeolojik kaya formasyonları ve peri bacaları'na benzer kumtaşından sütunlar ve kuleler bulunmaktadır. 1970'ten beri 43 kaya kemeri erozyon dolayısıyla çökmüştür ve bunlardan en iyi bilineni Ağustos 2008'de çöken "Wall Arch (Duvar Kemeri)" olarak bilinmekteydi. Park arazisi ilk defa 12 Nisan 1929'da "Ulusal Anıt" olarak kamu koruması altına alınmıştır. 17 Kasım 1971'de ABD Kongresi'nden geçen bir kanuna uygun olarak "Arches Ulusal Park" olarak "Ulusal Park Hizmetleri" idaresi altına geçmiştir. == Coğrafya == === Konum === küçükresim|sol|180px|Arches Ulusal Parkı fiziksel haritası Bu Amerikan ulusal parkı doğu Utah'da 310 km²lik bir alan kaplamaktadır. Parka girişi Utah'da küçük bir kent olan Moab'dan 8 km uzaktadır. Bu alan coğrafik olarak Batı Amerika'daki Colarado platosunu hemen hemen ortasında bulunmaktadır. Parkın rakımı 1245-1723 metre arasında değişmektedir. Park yarı-çöl karakteri taşıyan bir arazi içindedir. Genel olarak bu yarı-çölde kumtaşıdan nispeten yumuşak ve kırmızımsı renkli kayalıklar bulunmakta bunlar devamlı olarak erozyondan aşınmaktadırlar. Bu ulusal parkın komşusu olan diğer kamu korumalı araziler de bulunmaktadır. Bunlar Canyonlands Ulusal Parkı, Dead Horse Point Eyalet Parkı ve "Colorado Ulusal Anıtı"dır. === İklim === Arches Ulusal Parkı'nda ısı aydan aya çok değişiklikler göstermektedir. En sıcak ay Temmuz'dur ve en soğuk ay Ocak'tır. Yağış da aydan aya çok değişiklikler göstermektedir. Ekim en çok yağış gören aydır. Kış aylarından yağışlar kar olarak da düşmektedir. Şu tablo Arches Ulusal Parkı için ısı ve yağış gözlemlerinin aylık özetlerini vermektedir:Arches Ulusal Parkı – Hava durumu (Erişim: 11 Nisan 2009) 20px Arches Ulusal Parkı gözlemleri Ay Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haz. Tem. Ağus. Eylül Ekim Kasım Ara. Yıl Aylık en yüksek ısılar (°C) 5 11 16 21 28 30 37 36 30 23 12 7 21 Aylık en düşük ısılar (°C) -8 -3 1 6 11 13 18 18 14 6 -2 -6 6 Aylık yağış ortalamaları (mm) 9 12 12 19 14 11 14 23 22 29 17 17 196 == Görülebilecek yerler== Parkta görülebilecek doğal kaya ve kemer formasyonları arasında şunlar çok ilgi çekenlerdir: * "Balanced Rock (Dengeli Kaya)" – nispeten küçük bir BACA-sütun gibi kayanın üzerinde dengelenmiş duran büyük, üç şehir otobüs büyüklüğünde, bir kaya. * "Courthouse Towers (Adliye Sarayı Kuleleri)" – Yüksek kaya baca-sütunları koleksiyonu * "Dark Angel (Karanlık Melek)" – "Devil's Garden (Şeytanın Bahçesi)" adı verilmiş bir yürüyüş patikasının sonunda bulunan 46 metre yüksekliğinde kendi başına duran kule gibi bir kaya. * "Delicate Arch (Zarif Kemer)" – Utah eyaletinin sembolü olan ve parkta en iyi bilinen, ince zarif kayadan kemer. * "Devil's Garden (Şeytanın Bahçesi)" veya "Klondike Yarları" - Bir zirve sırtın üzerinde düzensiz olarak sıralanmış kaya kemerleri ve sütunları. * "Double Arch (Çifte Kemer)" - tek bir sonu paylaşan iki kaya kemer. * "Fiery Furnace (Ateşli Fırın)" – Çok sayıda yüksek kaya baca-sütunlarının birbirine yakın durup aralarında geçitlerin bir labirent gibi olduğu büyükçe bir tepe yamaç. * "Landscape Arch (Manzara Kemeri) – Gayet ince ve 88 metre uzunluğunda bir açıklığı olan kaya kemer. * "Petrified düneş (Taşlaşmış kumullar)" – Bölgede bulunan tarih öncesi bir golden rüzgarın getirip kurduğu kumsalların taşlaşıp fosilleşmesinden ortaya çıkan bir kayalık bölge. * "Wall Arch (Duvar Kemeri)" – "Devil's Garden (Şeytanın Bahçesi)" yürüyüş patikasından bulunan bir kaya kemeri iken Ağustos 2008'de çöken bir kaya formasyonu. == Resimler == Dosya:Double arch.jpg|Arches Ulusal Parkı'nda "Double Arch (Çifte Kemer)" Dosya:Balanced rock at arches national park.jpg|Arches Ulusal Parkı'nda "Balanced Rock (Dengeli Kaya)" Dosya:Skyline Arch at Arches National Park- Unburnsky.jpg|Arches Ulusal Parkı'nda "Skyline Kmeri" Dosya:Double-O-Arch Arches National Park 2.jpg|Arches Ulusal Parkı'nda "Double-O-Arch (Çifte 0 Kemeri)" Dosya:Parque_Nacional_de_los-Arcos-Utah2508.JPG|The Delicate Arch through Frame Arch Dosya:Delicate arch sunset.jpg|Arches Ulusal Parkı'nda "Delicate Arch (Zarif Kemer)" Dosya:LandscapeArchPano.jpg|Arches Ulusal Parkı'nda "Landscape Arch (Manzara Kemeri)" Dosya:Balance Rock Arches.jpg|Arches Ulusal Parkı'nda "Balanced Rock (Dengelenmiş Kaya)" kışın Dosya:Arches Nationalpark Dark Angel.jpg|Arches Ulusal Parkı'nda "Dark Angel" Dosya:Arches Nationalpark La Sal Mountains Viewpoint P4180532.jpg|Arches Ulusal Parkı'na giriş Dosya:ArchesParadeOfElephantsPanorama2ByPhilKonstantin.jpg|Arches Ulusal Parkı'nda "Parade of Elephants Arch (Filler Geçidi Kemeri)" ve etrafı panoraması Dosya:ArchesPhilKonstantin.jpg|Arches Ulusal Parkı'nda "Delicate Arch (Zarif Kemer)" ve civarı panoraması == Ayrıca bakınız == * ABD'deki ulusal parklar listesi == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Ulusal Park Hizmeti: Arches Ulusal Parkı * * Utah Turizm Ofisi websitesinde Arches Ulusal parkı Kategori:Utah coğrafyası‎ Kategori:Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kaya formasyonları Kategori:Grand County, Utah Kategori:Colorado Platosu Kategori:Kolomb-öncesi arkeolojisi Kategori:Utah'taki ulusal parklar