IOC ülke kodları listesi

sağ|küçükresim|200px|Uluslararası Olimpik hareketin resmi bayrağı küçükresim|200px|Paralimpik hareketin resmi bayrağı Uluslararası Olimpiyat Komitesi, (UOK) Olimpiyat Oyunları’na katılan ülkelerin kafilelerini ve sporcu gruplarını işaret edebilmek için üç harften oluşan ülke kodları kullanıyor. Her kod ise bir Ulusal Olimpiyat Komitesi’ni belirliyor. Geçmiş Oyunlar’da ise belirli ülkeler ve durumlar için de bu tip kodlar kullanıldı; mesela farklı ülkeden oluşturulan sporcu kafileleri veya hiçbir ülkeyi temsil etmeyen atlet grupları gibi. UOK’nın bazı kullandığı kodlar ise standartlaşmış ISO 3166-1alpha-3 kod listesinden çok daha farklı. FIFA, FIBA ya da İngiliz Milletler Topluluğu Oyunları gibi daha başka uluslararası spor organizasyonları da, katılımcı ülke kafilelerini isimlendirebilmek için aynı kodları kullanıyorlar. == Tarihçe == 1956 Kış Olimpiyatları ve 1960 Yaz Olimpiyatları’nda ilk defa UOK tarafından Olimpiyatlara katılan ülkeleri işaretleyebilmek için “ülkelerin başlangıç kısaltmaları” sistemi kullanılmıştır. İngilizce erişilmiştir Bu tarihlerden sonraki oyunlarda kodlar Olimpiyatları organize eden ev sahibi ülkenin lisanında yazılıyordu. Mesela 1956 Kış Olimpiyatları ve 1960 Yaz Olimpiyatları’nda Japonya için GIA kullanılmıştır, çünkü İtalyaca Japonya’ya Giappone söyleniyordu ya da bir ülkenin Fransızca isimlendirmesinden yola çıkarak bu kısaltmalar yapılırdı. Örnek olarak Kore için COR kullanılırdı, çünkü Fransızca Corée yazıldığı için. 1972 Yaz Olimpiyatları’na gelindiğinde tüm ülke kodları şimdiki standart hallerine getirildiler, ama özellikle bazı kısaltmalar son 20 yıl içinde de önemli değişikliklere tâbi tutuldular. Sovyetler Birliği'nin dağılması, Yugoslavya’nın Dağılması, Çekoslovakya'nın dağılması, Almanya’nın yeniden birleşmesi ve bazı durumlarda da oluşan jeografik yeni isimlendirmelerin hepsi kod değişikliklerine yol açmışlardır. 200 üzerinde bulunan Ulusal Olimpiyat Komitesi olunca, bu komitelerin de Paralimpik Oyunları’na katılmalarıyla birlikte standartlaşmış IOC kodlarına ihtiyaç duyuldu. En son örnekleri vermekle birlikte Makao için MAC ve Faroe Adaları için de FRO kısaltmaları kullanılmıştır. == Mevcut Ulusal Olimpiyat Komitleri == Şu an Olimpik Hareketin içinde 205 adet UOK’lar, Ulusal Olimpiyat Komiteleri vardır. Alttaki tablolar her UOK için şimdiki kısaltmaları sıralamaktadır. Gerekli bulunduğu yerde ise geçmiş oyunlarda her türlü eski farklı kodlamaları yıllarına göre de sunmaktadır. Bazı eski kod kullanımları ise sonraki alt başlıklarda açıklanmışlardır. Eğer bir kod kısaltması özellikle aynı yıl içinde hem Yaz Oyunları hem de Kış Oyunları için kullanıldı ise o zaman sırasıyla "'S'" (summer, yani yaz) ve "'W'" (winter, yani kış) harflerle işaretlenmişlerdir. İçerik: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V Y Z === A === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar AFG 1936 ALB ALB}} 1972 ALG 1964 AGR (1964), AGL (1968 S) AND 1976 ANG 1980 ANT 1964 ARG Arjantin 1920 ARM Ermenistan 1994 ARU Aruba 1988 ASA Amerikan Samoası 1988 AUS Avustralya 1896 AUT 1896 AZE 1996 === B === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar BAH 1952 BAN 1984 BAR Barbados 1968 BAD (1964) BDI Burundi 1996 BEL Belçika 1900 BEN Benin 1972 DAY (1964), DAH (1968-1976) BER Bermuda 1936 BHU Bhutan 1984 BIH Bosna-Hersek 1992 (1992 S) BIZ Belize 1968 HBR (1968-1972) BLR Belarus 1992 BOL Bolivya 1936 BOT Botsvana 1980 BRA Brezilya 1920 BRN Bahreyn 1984 BRU Brunei 1988 BUL Bulgaristan 1996 BUR Burkina Faso 1972 VOL (1972-1984) === C === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar CAF Orta Afrika Cumhuriyeti 1968 AFC (1968) CAM Kamboçya 1956 CAB (1964), KHM (1972-1976) CAN Kanada 1900 CAY Cayman Adaları 1976 CGO Kongo 1964 CHA Çad 1964 CHD (1964), TCH CHI Şili 1896 CIL (1956 W, 1960 S) CHN Çin 1932 CIV Fildişi Sahili 1964 IVC (1964), CML (1968) CMR Kamerun 1964 COD Kongo Demokratik Cumhuriyeti 1968 COK (1968), ZAI (1972-1996) COK Cook Adaları 1988 COL Kolombiya 1932 COM Komorlar 1996 CPV Yeşil Burun Adaları 1996 CRC Kosta Rika 1936 COS (1964), CTC (1984 W) CRO Hırvatistan 1992 CUB Küba 1900 CYP Kıbrıs Cumhuriyeti 1980 CZE Çekya 1994 === D === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar DEN Danimarka 1896 DAN (1960 S, 1968 W), DIN (1968 S) DJI Cibuti 1984 DMA Dominika 1996 DOM Dominik Cumhuriyeti 1964 === E === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar ECU Ekvador 1924 EGY Mısır 1912 RAU (1960, 1968), UAR (1964) ERI Eritre 2000 ESA El Salvador 1968 SAL (1964-1976) ESP İspanya 1900 SPA (1956-1964, 1968 W) EST Estonya 1920 ETH Etiyopya 1956 ETI (1960, 1968) === F === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar FIJ Fiji 1956 FIG (1960) FIN Finlandiya 1908 FRA Fransa 1896 FSM Mikronezya 2000 === G === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar GAB Gabon 1972 GAM Gambiya 1984 GBR Birleşik Krallık 1896 (1956 W-1960), GBI (1964) GBS Gine-Bissau 1996 GEO Gürcistan 1994 GEQ Ekvator Ginesi 1984 GER Almanya 1896 ALL (1968 W), ALE (1968 S), FRG (1980-1988) GHA Gana 1952 GRE Yunanistan 1896 GRN Grenada 1984 GUA Guatemala 1952 GUT (1964) GUI Gine 1968 GUM Guam 1988 GUY Guyana 1948 GUA (1960), GUI (1964) === H === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar HAI Haiti 1924 HKG Hong Kong 1952 HOK (1960-1968) HON Honduras 1968 HUN Macaristan 1896 UNG (1956 W, 1960 S) === I === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar INA Endonezya 1952 INS (1960) IND Hindistan 1900 IRI İran 1948 IRN (1956-1988), IRA (1968 W) IRL İrlanda 1924 IRQ Irak 1948 IRK (1960, 1968) ISL İzlanda 1908 ICE (1960 W, 1964 S) ISR İsrail 1952 ISV ABD Virgin Adaları 1968 ITA İtalya 1908 IVB Britanya Virjin Adaları 1984 === J === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar JAM Jamaika 1948 JOR Ürdün 1968 JPN Japonya 1912 GIA (1956 W, 1960 S), JAP (1960 W) === K === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar KAZ Kazakistan 1994 KEN Kenya 1956 KGZ Kırgızistan 1994 KIR Kiribati 2004 KOR Güney Kore 1948 COR (1956 W, 1960 S, 1968 S, 1972 S) KOS Kosova 2014 KSA Suudi Arabistan 1972 ARS (1968-1976), SAU (1980-1984) KUW Kuveyt 1968 === L === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar LAO Laos 1980 LAT Letonya 1924 LBA Libya 1964 (1964), LBY (1968 W) LBR Liberya 1956 LCA Saint Lucia 1996 LES Lesotho 1972 LIB Lübnan 1948 LEB (1960 W, 1964 S) LIE Lihtenştayn 1936 LIC (1956 W, 1964 S, 1968 W) LTU Litvanya 1924 LIT (1992 W) LUX Lüksemburg 1908 === M === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar MAD Madagaskar 1964 MAG (1964) MAR Fas 1960 MRC (1964) MAS Malezya 1956 MAL (1964-1988) MAW Malavi 1972 MDA Moldova 1994 MLD (1994) MDV Maldivler 1988 MEX Meksika 1924 MGL Moğolistan 1964 MON (1968 W) MHL Marşal Adaları 2008 MKD Kuzey Makedonya 1996 MLI Mali 1964 MLT Malta 1928 MAT (1960-1964) MNE Karadağ 2006 MON Monako 1920 MOZ Mozambik 1980 MRI Mauritius 1984 MTN Moritanya 1984 MYA Myanmar 1992 BIR (1960, 1968-1988), BUR (1964) === N === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar NAM Namibya 1992 NCA Nikaragua 1968 NCG (1964), NIC (1968) NED Hollanda 1900 OLA (1956 W), NET (1960 W), PBA (1960 S), NLD (1964 S), HOL ('68-'88) NEP Nepal 1964 NGR Nijerya 1952 NGA (1964) NIG Nijer 1968 NGR (1964) NOR Norveç 1900 NRU Nauru 1996 NZL Yeni Zelanda 1920 NZE (1960, 1968 W) === O === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar OMA Umman 1984 === P === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar PAK Pakistan 1948 PAN Panama 1928 PAR Paraguay 1964 PER Peru 1936 PHI Filipinler 1924 FIL (1960, 1968) PLE Filistin 1996 PLW Palau 2000 PNG Papua Yeni Gine 1976 NGY (1976-1980), NGU (1984-1988) POL Polonya 1924 POR Portekiz 1912 PRK Kuzey Kore 1972 NKO (1964 S, 1968 W), CDN (1968) PUR Porto Riko 1948 PRI (1960), PRO (1968) === Q === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar QAT Katar 1984 === R === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar ROU Romanya 1924 ROM (1956-1960, 1972-2006), RUM (1964-1968) RSA Güney Afrika 1904 SAF (1960-1972) RUS Rusya 1900 RWA Ruanda 1984 === S === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar SAM Samoa 1984 SEN Senegal 1964 SGL (1964) SEY Seyşeller 1980 SIN Singapur 1948 SKN Saint Kitts ve Nevis 1996 SLE Sierra Leone 1968 SLA (1968) SLO Slovenya 1992 SMR San Marino 1960 SMA (1960-1964) SOL Solomon Adaları 1984 SOM Somali 1972 SRB Sırbistan 2006 SRI Sri Lanka 1948 CEY (1960-1972) STP São Tomé ve Príncipe 1996 SUD Sudan 1960 SUI İsviçre 1900 SVI (1956 W, 1960 S), SWI (1960 W, 1964 S) SUR Surinam 1968 SVK Slovakya 1994 SWE İsveç 1896 SVE (1956 W, 1960 S), SUE (1968 S) SWZ Esvatini 1972 SYR Suriye 1948 RAU (1960), SIR (1968) === T === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar TAN Tanzanya 1964 TGA Tonga 1984 TON (1984) THA Tayland 1952 TAI (1960, 1968) TJK Tacikistan 1994 TKM Türkmenistan 1994 TLS Doğu Timor 2004 TOG Togo 1972 TPE Chinese TaipeiOlimpik müsabakalar için Çin Cumhuriyeti'ne verilen resmi isim 1984 RCF (1960), TWN (1964-1968), ROC (1972-1976) TTO Trinidad ve Tobago 1948 TRT (1964-1968) TRI (1972-2010) TUN Tunus 1960 TUR Türkiye 1908 TUV Tuvalu 2007 === U === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar UAE Birleşik Arap Emirlikleri 1984 UGA Uganda 1956 UKR Ukrayna 1994 URU Uruguay 1924 URG (1968) USA ABD 1896 SUA (1960 S), EUA (1968 S) UZB Özbekistan 1994 === V === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar VAN Vanuatu 1988 VEN Venezuela 1948 VIE Vietnam 1952 VET (1964), VNM (1968-1976) VIN Saint Vincent ve Grenadinler 1988 === Y === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar YEM Yemen 1992 === Z === Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar ZAM Zambiya 1968 NRH (1964) ZIM Zimbabve 1980 RHO (1960-1972) == Tarih olmuş Ulusal Komiteler ve takımlar == === Kullanılan geçmiş kodlar === Tarihte madalya kazanmış ve bu sebepten dolayı da dereceler elde etmiş 12 ülkenin UOK'ların kısaltmaları IOC'nin veri bankasında hâlâ kullanılmaktadır. Bu 12 takım alttaki tabloda sıralanmışlardır. Kod Ülke/Takım Katılım Kullanılan diğer kodlar AHO Hollanda Antilleri 1960 ATO (1960), NAN (1964) ANZ Avustralasya 1908-1912 BOH Bohemya 1900-1912 BWI Britanik Batı Hint Adaları 1960-1964 ANT (1960, 1968), WID (1964) EUA Birleşik Almanya Takımı 1896-1954 GER (1956-1964) EUN Birleşik Takım 1992-1992 FRG Batı Almanya 1968-1988 ALL (1968 W), ALE (1968 S), GER (1972-1976) GDR Doğu Almanya 1968-1988 ADE (1968) SCG Sırbistan-Karadağ 2004-2006 YUG (1996 S-2002 W) TCH Çekya 1920-1992 CSL (1956 W), CZE (1960 W), CSV (1960 S), CZS (1964 S), CHE (1968 S) URS Sovyetler Birliği 1952-1988 SOV (1968 W) YUG Yugoslavya 1920-2002 JUG (1956-1960, 1968 W), YUS (1964 S) ZZX Karma takımlar 1896-1904 === Güncelliğini yitirmiş kodlar === KOD Ülke (UOK) Katılım Yılları Notlar BIR Myanmar 1948-1988 Şimdi Myanmar (MYA) CEY Ceylon 1948-1972 Şimdi Sri Lanka (SRI) DAH Dahomey 1964-1976 Şimdi Benin (BEN) HBR Britanya Hondurası 1968-1972 Şimdi Belize (BIZ) KHM Khmer Cumhuriyeti 1972-1976 Şimdi Kamboçya (CAM) MAL Malaya 1956-1960 1963’te Malezya kurulana kadar bağımsız yarışmıştır. Şimdi Malezya (MAS) — Kuzey Borneo 1956 1963’te Malezya kurulana kadar bağımsız yarışmıştır. Şimdi Malezya (MAS) NRH Kuzey Rodezya 1964 Şimdi Zambiya (ZAM) RAU Birleşik Arap Cumhuriyeti 1960 Şimdi Mısır (EGY) ve Suriye (SYR) Şimdi Mısır (EGY) ve Suriye (SYR) RHO Rodezya 1960-1972 Şimdi Zimbabve (ZIM) ROC Çin Cumhuriyeti 1932-1976 Şimdi (bayrak sonra eklenecektir) Chinese Taipei UAR Birleşik Arap Cumhuriyeti 1964 Şimdi Mısır (EGY) VOL Yukarı Volta 1972-1984 Şimdi Burkina Faso (BUR) YAR Kuzey Yemen 1984-1988 1990’da Yemen Birleşmesine kadar bağımsız yarışmışlardır Şimdi Yemen (YEM) YMD Güney Yemen 1988 1990’da Yemen Birleşmesine kadar bağımsız yarışmışlardır Şimdi Yemen (YEM) ZAI Zaire 1972-1996 Şimdi Kongo Demokratik Cumhuriyeti (COD) — Britanya Guyanası 1948-1964 Şimdi Guyana (GUY) — Altın Sahili 1952 Şimdi Gana (GHA) — Saar 1952 1957’ye kadar Batı Almanya ile birleşene kadar bağımsız yarışmıştır. Çok önemli iki değişiklik yapıldı Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından. Bu değişiklikler IOC’nın iki ülke ismini kendi bünyesinde değiştirmesiyle birlikte oluşturulmuştur. * HOL isimli ülke kodu NED olarak 1992 oyunlarında değiştirilmiştir, çünkü Holland ismi Netherlands olarak değişikliğe uğramıştır. * IRN isimli ülke kodu IRI olarak 1992 oyunlarında değiştirilmiştir, çünkü Iran ismi Islamic Republic of Iran olarak değişikliğe uğramıştır. İsimlendirmenin Türkçesi İran İslam Cumhuriyeti’dir. === Özel kodlar === * ANZ kısaltaması artık sadece IOC’nin madalya veri bankasında kullanılmaktadır. Bu kısaltma Avustralasya’yı işaret etmek için kullanılmış olup, Avustralya ve Yeni Zelanda isimli ülkelerin 1908 ve 1912’de ortaklaşa oluşturdukları kafileleri için oluşturulmuştur. 1920 yılı Olimpiyatlarından itibaren bu iki ülke ayrı yarışmışlardır. * EUA kısaltaması artık sadece IOC’nin madalya veri bankasında Birleşik Almanya Takımı’nı (İngilizcesi; Unified Team of Germany) işaret etmek için kullanılmaktadır. 1956’dan 1964’e kadarki Olimpiyatlarda hem Doğu Almanya hem de Batı Almanya’nın Ulusal Olimpiyat Komiteleri temsil eden atletlerin oluşturdukları kafile için kullanılmıştır. Bu iki tarih arasında organize edilen altı Olimpiyat da ise bu kafile resmi raporlarda Almanya olarak isimlendirilirdi. * AUN kısaltaması 1992’de (hem yaz ve kış oyunlarında) Birleşik Takım (İngilizcesi; Unified Team) için kullanılmıştır. Bu kısaltama Sovyetler Birliği cumhuriyetleri’nden gelen atletlere ve bu isimlendirme altındaki kafile için oluşturulmuştur. Sadece Baltık devletleri 1992 yılında bağımsız devletler olarak yarışabildiler. Geri kalan on iki ülke ancak 1994’te ya da 1996’da bağımsız devletler olarak yarışabilmişlerdi. * IOP kısaltaması ise 1992’de Bağımsız Olimpiyat Katılımcıları (İngilizcesi; Independent Olympic Participants) için kullanılmıştır. O yıl Yugoslavya’nın Birleşmiş Milletler tarafından cezalandırımasıyla beraber bu ülke adına yarışamayan sporcular için oluşturulmuş kısaltmadır. * IOA kısaltaması ise 2000 oyunlarında Bireysel Olimpiyat Atletleri (İngilizcesi; Independent Olympic Athletes) için oluşturulmuştur. O yıl bu kısaltma Doğu Timor’un Ulusal Olimpiyat Komitesi oluşmadığı için o ülkeden gelen atletler isimlendirmek için kullanılmıştır. * ZZX kısaltaması ise farklı ülke sporcuların bir araya gelip oluşturdukları karma takımlar (İngilizcesi; Mixed Teams) tarafından kazanılan madalyaları işaretlendirebilmek için belirlenmiştir. Bu durum 1896, 1900 ve 1904 Olimpiyatlarında ve bir de 2010 yılında Singapur’da organize edilen Olimpiyat tarihinin ilk 2010 Gençlik Olimpiyatları’nda vuku bulmuştur. == Ayrıca bakınız == * Kıtalara göre Ulusal Olimpiyat Komiteleri: *** Avrupa Olimpiyat Komiteleri *** Asya Olimpiyat Konseyi ** FIFA ülke kodları listesi == Kaynakça == Kategori:Ülke kodları