Türkiye'deki millî parklar listesi

Türkiye'deki millî parklar listesi, Türkiye'de bulunan millî parkların derlendiği listedir. Türkiye'de millî park kavramı ilk kez Selahattin İnal tarafından gündeme getirilmiş, "doğa koruma alanlarının millî park statüsü taşıması gerektiği ve doğal güzellik ile turistik potansiyel kıstaslarına göre belirlenmesi gerektiği" savunulmuştur. Kavram, 31 Ağustos 1956 tarihinde kabul edilen Orman Kanunu'nun 25. maddesinde yer bularak ilk kez yasal düzlemde yer almıştır. Milli parkların yönetiminden Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı olarak çalışan Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü sorumludur. Bir bölgenin Milli park ilan edilebilmesi için DKMP, bölgeyi milli parklar yönetmeliğine uygun şekilde tespit eder ve rapor hazırlar ardından bu rapor tescil için Tarım ve Orman bakanlığı tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına gönderilir. Onlar da bu raporu Cumhurbaşkanına sunar. Tarım ve Orman Bakanlığınca Milli Park olarak tespit edilen yerler, Cumhurbaşkanı kararı ile millî park ilan edilir. 1983 yılına kadar yalnızca orman örtüsüne sahip olan yerler millî park dâhilinde değerlendirilirken 9 Ağustos 1983 tarihinde kabul edilen Millî Parklar Kanunu ile ormanlık olmasa bile tarihî, turistik ya da kültürel değere haiz alanların da millî park ilan edilmesi sağlanarak tabiat parkı, tabiat koruma alanı, tabiat anıtı gibi yeni koruma statüleri tesis edilmiştir. Kanunun güncel hâline göre Tarım ve Orman Bakanlığı tasarrufunda olan millî park alanlarının belirlenmesi bu bakanlığın yanı sıra imar konularında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve tarihî ile turistik konularda Kültür ve Turizm Bakanlığının görüşleri alınarak sağlanmaktadır. Millî park arazileri kamuya ait olmakla birlikte kişilere ait alanların millî park şartlarını taşıdığı durumlarda Kamulaştırma Kanunu'na dayanılarak Tarım ve Orman Bakanlığınca kamulaştırma, devir, tahsis ya da bağış gibi formüllerle ilgili alan devletleştirilmekte ve millî park ilan edilmektedir. Tarım ve Orman Bakanlığı millî parkların düzenleme, yönetme, işletme veya işlettirme haklarına sahiptir. Bahsi geçen işlettirme hakkı yalnızca devlet ormanı kapsamında olmayan millî parklar için geçerli olup devlet ormanlarının işletme hakkı anayasanın 169. maddesi gereğince devredilememektedir. Tarım ve Orman Bakanlığının tasarrufunda bulunan millî parkların idaresi daha özelde bakanlığa bağlı Doğa Koruma ve Millî Parklar Genel Müdürlüğü altında teşkilatlandırılan Millî Parklar Dairesi Başkanlığınca yürütülmektedir. İç Anadolu'daki antik çağlardan kalma kalıntı ormanlarından biri olması nedeniyle 5 Şubat 1958 tarihinde millî park ilan edilen Yozgat Çamlığı Millî Parkı Türkiye'nin ilk millî parkıdır. Sınırları içerisinde beş farklı millî parkı bulunduran Antalya bu bakımdan en zengin il olup yüzölçümü olan Ağrı Dağı Millî Parkı Türkiye'nin en geniş, yüksekliği olan Hakkâri Cilo ve Sat Dağları Millî Parkı ise en yüksek millî parkıdır. Sonuncusu 10 Haziran 2022'de millî park ilan edilen Abant Gölü Millî Parkı olmak üzere Türkiye'de 48 millî park bulunmakta olup bunlar toplam alan kaplamaktadır. == Anahtar == == Millî parklar == Millî park Bulunduğu il(ler) İlan tarihi Yüzölçümü Kaynak Görsel Abant Gölü Millî Parkı Bolu 150px|Abant Gölü'nden bir görünüm. Ağrı Dağı Millî Parkı Ağrı, Iğdır 150px|Küçük ve Büyük Ağrı'nın uzaktan görünümü. Aladağlar Millî Parkı Adana, Kayseri, Niğde 150px|Aladağlar Millî Parkı'nın içerisinden bir görünüm. Altınbeşik Mağarası Millî Parkı Antalya 150px|Altınbeşik Mağarası'nın ağzı. Altındere Vadisi Millî Parkı Trabzon 150px|Altındere Vadisi'nin Sümela Manastırı'na bakan kısmından bir görünüm. Başkomutan Tarihî Millî Parkı Afyon, Kütahya, Uşak 150px|Başkomutan Tarihî Millî Parkı içerisindeki Dumlupınar Şehitliği'nde dikili Dumlupınar Anıtı. Beydağları Sahil Millî Parkı Antalya 150px|Beydağları Sahil Millî Parkı'nın içerisindeki Olimpos antik kentinin kalıntıları. Beyşehir Gölü Millî Parkı Konya 150px|Beyşehir Gölü Millî Parkı'nın içerisindeki Eflatunpınar su anıtı ve havuzu. Boğazköy-Alacahöyük Millî Parkı Çorum 150px|Boğazköy-Alacahöyük Millî Parkı'nın içerisindeki Hattuşaş antik kentindeki binaların temel kalıntıları. Botan Vadisi Millî Parkı Siirt 150px|Botan Vadisi Millî Parkı ve vadiyi ayıran Botan Çayı'nın genel görünümü. Derebucak Çamlık Mağaraları Millî Parkı Konya Dilek Yarımadası-Büyük Menderes Deltası Millî Parkı Aydın 150px|Dilek Yarımadası-Büyük Menderes Deltası Millî Parkı'ndan bir görünüm. Gala Gölü Millî Parkı Edirne 150px|Gala Gölü'nün genel görünümü. Güllük Dağı Millî Parkı Antalya 150px|Güllük Dağı Millî Parkı'nın içerisindeki Termessos antik kentinin amfitiyatro kalıntıları. Hakkâri Cilo ve Sat Dağları Millî Parkı Hakkâri Hatila Vadisi Millî Parkı Artvin 150px|Hatila Vadisi ve vadiyi ayıran Hatila Deresi'nden bir görünüm. Honaz Dağı Millî Parkı Denizli 150px|Honaz Dağı'nın uzaktan görünümü. Ilgaz Dağı Millî Parkı Çankırı, Kastamonu 150px|Ilgaz Dağı'nın uzaktan görünümü. İğneada Longoz Ormanları Millî Parkı Kırklareli 150px|İğneada Longoz Ormanları Millî Parkı'nın içerisindeki sulak bir alan. İstiklâl Yolu Tarihî Millî Parkı Ankara, Çankırı, Kastamonu Kaçkar Dağları Millî Parkı Artvin, Erzurum, Rize 150px|Kaçkar Dağları Millî Parkı'ndan bir görünüm. Karagöl-Sahara Millî Parkı Artvin 150px|Karagöl-Sahara Millî Parkı'ndan bir görünüm. Karatepe-Aslantaş Millî Parkı Osmaniye 150px|Karatepe-Aslantaş Millî Parkı'ndaki tarihî kalıntılar. Kazdağı Millî Parkı Balıkesir 150px|Kazdağı Millî Parkı'nın içerisinden bir görünüm. Kızıldağ Millî Parkı Isparta 150px|Kızıldağ Millî Parkı'nın içerisinden bir görünüm. Kop Dağı Müdafaası Tarihî Millî Parkı Bayburt, Erzurum 150px|Kop Dağı Müdafaası Tarihî Millî Parkı'nın içerisindeki Kop Geçidi'nin görünümü. Kovada Gölü Millî Parkı Isparta 150px|Kovada Gölü Millî Parkı'ndan bir görünüm. Köprülü Kanyon Millî Parkı Antalya 150px|Köprülü Kanyon Millî Parkı'ndan bir görünüm. Kuşcenneti Millî Parkı Balıkesir 150px|Kuşcenneti Millî Parkı'ndaki kendileri için düzenlenen platforma tünen flamingolar. Küre Dağları Millî Parkı Bartın, Kastamonu 150px|Küre Dağları Millî Parkı'nın içerisindeki Çatak Kanyonu'nun genel görünümü. Malazgirt Meydan Muharebesi Tarihî Millî Parkı Muş Küre Dağları Millî Parkı'nın içerisindeki Çatak Kanyonu'nun genel görünümü. Marmaris Millî Parkı Muğla 150px|Marmaris Millî Parkı'ndan adacıklara bakış. Munzur Vadisi Millî Parkı Tunceli 150px|Munzur Vadisi'nin yüksek bir noktasından millî parkın genel görünümü. Nemrut Dağı Millî Parkı Adıyaman, Malatya 150px|Nemrut Dağı Millî Parkı'ndaki heykellerin genel görünümü. Nene Hatun Tarihî Millî Parkı Erzurum 150px|Nene Hatun Tarihî Millî Parkı'nın kış mevsiminde görünümü. Sakarya Meydan Muharebesi Tarihî Millî Parkı Ankara 150px|Mustafa Kemal Paşa'nın Sakarya Meydan Muharebesi'ni takip ettiği noktadan millî parkın görünümü. Saklıkent Millî Parkı Antalya, Muğla 150px|Saklıkent Millî Parkı'nın içerisinden akan Karaçay'a bakış. Sarıçalı Dağı Millî Parkı Ankara Sarıkamış- Allahuekber Dağları Millî Parkı Erzurum, Kars 150px|Sarıkamış-Allahuekber Dağları Millî Parkı'nın içerisindeki Batı Kışla Şehitliği'ne bakış. Soğuksu Millî Parkı Ankara 150px|Soğuksu Millî Parkı'nın genel görünümü. Spil Dağı Millî Parkı İzmir, Manisa 150px|Spil Dağı Millî Parkı'nın içerisindeki Ağlayan Kaya. Sultansazlığı Millî Parkı Kayseri 150px|Sultansazlığı'nın akşam saatlerindeki görünümü. Tek Tek Dağları Millî Parkı Şanlıurfa 150px|Tek Tek Dağları Millî Parkı'nın içerisindeki Sumatar kalıntıları. Troya Tarihî Millî Parkı Çanakkale 150px|Schliemann Siperi olarak anılan, kentin farklı yerleşim katmanlarının açıkça görülebildiği kısım. Uludağ Millî Parkı Bursa 150px|Karlar altındaki Uludağ'ın uzaktan görünümü. Yedigöller Millî Parkı Bolu 150px|Yedigöller Millî Park'ından bir görünüm. Yozgat Çamlığı Millî Parkı Yozgat 150px|Yozgat Çamlığı Millî Parkı ve ilerisindeki şehre bakış. Yumurtalık Lagünü Millî Parkı Adana == Bulundukları illere göre millî parklar == İl Sayı Millî parklar Antalya 5 Altınbeşik Mağarası Millî Parkı, Beydağları Sahil Millî Parkı, Güllük Dağı Millî Parkı, Köprülü Kanyon Millî Parkı, Saklıkent Millî Parkı Ankara 4 İstiklâl Yolu Tarihî Millî Parkı, Sakarya Meydan Muharebesi Tarihî Millî Parkı, Sarıçalı Dağı Millî Parkı, Soğuksu Millî Parkı Erzurum 4 Kaçkar Dağları Millî Parkı, Kop Dağı Müdafaası Tarihî Millî Parkı, Nene Hatun Tarihî Millî Parkı, Sarıkamış-Allahuekber Dağları Millî Parkı Artvin 3 Hatila Vadisi Millî Parkı, Kaçkar Dağları Millî Parkı, Karagöl- Sahara Millî Parkı Kastamonu 3 Ilgaz Dağı Millî Parkı, İstiklâl Yolu Tarihî Millî Parkı, Küre Dağları Millî Parkı Adana 2 Aladağlar Millî Parkı, Balıkesir 2 Kazdağı Millî Parkı, Bolu 2 Abant Gölü Millî Parkı, Yedigöller Millî Parkı Çankırı 2 Ilgaz Dağı Millî Parkı, İstiklâl Yolu Tarihî Millî Parkı Isparta 2 Kızıldağ Millî Parkı, Kovada Gölü Millî Parkı Kayseri 2 Aladağlar Millî Parkı, Konya 2 Beyşehir Gölü Millî Parkı, Derebucak Çamlık Mağaraları Millî Parkı Muğla 2 Marmaris Millî Parkı, Saklıkent Millî Parkı Adıyaman 1 Afyon 1 Başkomutan Tarihî Millî Parkı Ağrı 1 Ağrı Dağı Millî Parkı Aydın 1 Dilek Yarımadası-Büyük Menderes Deltası Millî Parkı Bartın 1 Küre Dağları Millî Parkı Bayburt 1 Kop Dağı Müdafaası Tarihî Millî Parkı Bursa 1 Uludağ Millî Parkı Çanakkale 1 Çorum 1 Boğazköy-Alacahöyük Millî Parkı Denizli 1 Honaz Dağı Millî Parkı Edirne 1 Gala Gölü Millî Parkı Hakkâri 1 Hakkâri Cilo ve Sat Dağları Millî Parkı Iğdır 1 Ağrı Dağı Millî Parkı İzmir 1 Spil Dağı Millî Parkı Kars 1 Sarıkamış-Allahuekber Dağları Millî Parkı Kırklareli 1 İğneada Longoz Ormanları Millî Parkı Kütahya 1 Başkomutan Tarihî Millî Parkı Malatya 1 Nemrut Dağı Millî Parkı Manisa 1 Spil Dağı Millî Parkı Muş 1 Malazgirt Meydan Muharebesi Tarihî Millî Parkı Niğde 1 Aladağlar Millî Parkı Osmaniye 1 Karatepe-Aslantaş Millî Parkı Rize 1 Kaçkar Dağları Millî Parkı Siirt 1 Botan Vadisi Millî Parkı Şanlıurfa 1 Tek Tek Dağları Millî Parkı Trabzon 1 Altındere Vadisi Millî Parkı Tunceli 1 Munzur Vadisi Millî Parkı Uşak 1 Başkomutan Tarihî Millî Parkı Yozgat 1 Yozgat Çamlığı Millî Parkı == Eski millî parklar == Millî park Bulunduğu il İlan tarihi İptal tarihi Yüzölçümü Konum Kaynak Gelibolu Yarımadası Tarihî Millî Parkı Çanakkale Göreme Tarihî Millî Parkı Nevşehir == Harita == == Kaynakça == ;Özel ;Genel * * == Dış bağlantılar == * * Millî parklar harita sistemi Millî parklar Kategori:Millî parklar listeleri