En yaşlı ağaçların listesi

Bu liste, güvenilir kaynaklar tarafından teyit edilen, bilinen en yaşlı ağaçların bir listesidir. Tek bir ağacı neyin oluşturduğuna ilişkin tanımlar değişir. Ek olarak, ağaç yaşları, belgelenmiş "ağaç halkası" (dendrokronolojik) sayım çekirdek numuneleri ve tahminler dahil olmak üzere çeşitli kaynaklardan elde edilir. Bu nedenlerle, bu makale, her biri farklı kriterler kullanan üç "en yaşlı ağaç" listesi sunmaktadır. Aşağıda yaş ve türlere göre sıralanmış üç ağaç tablosu bulunmaktadır. İlk tablo, ağaç halkalarının sayılması veya çapraz referanslandırılması veya radyokarbon tarihlemesi yoluyla, minimum yaşı doğrudan belirlenen ağaçları içerir. Bu ağaçların çoğu, listelenen yaşlardan bile daha yaşlı olabilir, ancak ağaçtaki en eski odun kısmı çürümüş durumdadır. Bazı yaşlı ağaçlar için, iç kısım o kadar çok yok olmuştur ki ağaçların yaşları doğrudan tespit edilememektedir. Bu gibi durumlarda, ağacın boyutuna ve varsayılan büyüme hızına dayalı olarak tahminler yapılır. İkinci tablo, bu tahmini yaşlara sahip ağaçları kapsar. Son tablo, hiçbir tek ağaç gövdesinin dikkate değer ölçüde yaşlı olmadığı ancak organizmanın bir bütün olarak çok yaşlı olduğu düşünülen klonal kolonileri listeler. Bireysel, klonal olmayan ağaçlar için bilinen rekor sahipleri, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki California ve Nevada'daki Büyük Havza bristlecone çam ağaçlarıdır. Ağaç halkalı çapraz referanslama yoluyla, bu bölgedeki ağaçların neredeyse beş bin yaşında oldukları ortaya konulmuştur. Klonal bir koloni, tek bir ağaçtan çok daha uzun süre hayatta kalabilir. Utah'ın Fishlake Ulusal Ormanı'nda 106 dönümlük (43 hektar) alanı kaplayan 48.000 titrek kavak ağacından (Pando lakaplı) oluşan bir koloni, dünyanın en eski ve en büyük organizmalarından biri olarak kabul edilir. Son tahminler koloninin yaşını birkaç bin (14.000'e kadar) yıl olarak belirledi, ancak ağaç halkası örnekleri tek tek incelendiğinde gövdelerin nadiren 130 yıldan yaşlı olduğunu göstermektedir. Read Dağı'nda (Tazmanya) 2.5 dönümlük (1.0 hektar) alanı kaplayan bir Huon çam ağacı kolonisinin, yakındaki bir gölün tortusundan toplanan polenlerden alınan DNA örnekleriyle belirlendiği üzere yaklaşık 10.000 yaşında olduğu tahmin edilmektedir. Bu gruptaki ağaçlar ağaç halkası örnekleriyle tek tek incelendiğinde 4.000 yıldan daha yaşlı değildir. == Doğrulanmış yaşlara sahip ağaçlar == Adı Yaşı (yıl) Tür Konum Ülke Notlar Prometheus (WPN-114) Büyük Havza bristlecone çamı Pinus longaeva Wheeler Peak, Nevada Amerika Birleşik Devletleri Donald Rusk Currey tarafından 1964 kesildi. Methuselah Büyük Havza bristlecone çamı Pinus longaeva White Mountains (California) Amerika Birleşik Devletleri Dünyanın bilinen en eski yaşayan (klonal olmayan) ağacıdır.. Gran Abuelo Patagonian cypress Fitzroya cupressoides Cordillera Pelada, Los Ríos Chile Canlı. Alerce Costero Millî Parkı'nda yaşıyor. CBR26 Giant sequoia Sequoiadendron giganteum Sierra Nevada, California Amerika Birleşik Devletleri Ölü. D-21 Giant sequoia Sequoiadendron giganteum Sierra Nevada, California Amerika Birleşik Devletleri Ölü. D-23 Giant sequoia Sequoiadendron giganteum Sierra Nevada, California Amerika Birleşik Devletleri Ölü. CMC 3 Giant sequoia Sequoiadendron giganteum Sierra Nevada, California Amerika Birleşik Devletleri Ölü. Scofield Juniper Sierra juniper Juniperus grandis Sierra Nevada, California Amerika Birleşik Devletleri Ölü. BLK227 Bald cypress Taxodium distichum Three Sisters Cove, Black River (North Carolina) Amerika Birleşik Devletleri CB-90-11 Rocky Mountain bristlecone pine Pinus aristata Central Colorado Amerika Birleşik Devletleri Panke Baobab African baobab Adansonia digitata Matabeleland North Zimbabwe 2011'de öldü; belgelenen en yaşlı kolonal olmayan kapalı tohumlu. Jaya Sri Maha Bodhi Sacred fig Ficus religiosa Anuradhapura, North Central Province Sri Lanka Buda'nın aydınlandığı söylenen efsanevi ağaç olan Bodhi ağacından olduğu iddia edilen bir fidan. M.Ö. 288 civarında bugünkü yerine getirildi ve İmparator Asoka'nın kızı Sanghamitra tarafından dikildi. Bilinen bir dikim tarihine sahip, dünyanın yaşayan en eski insan dikili ağacıdır. ? Qilian juniper Juniperus przewalskii Delingha, Qinghai Province China ? Coast redwood Sequoia sempervirens Northern California Amerika Birleşik Devletleri Ölü. Bennett Juniper Sierra juniper Juniperus grandis Sierra Nevada, California Amerika Birleşik Devletleri SHP 7 Foxtail pine Pinus balfouriana Sierra Nevada California Amerika Birleşik Devletleri BLK232 Bald cypress Taxodium distichum Three Sisters Cove, Black River (North Carolina) Amerika Birleşik Devletleri ? Subalpine larch Larix lyallii Kananaskis, Alberta Canada CRE 175 Rocky Mountain juniper Juniperus scopulorum Kuzey New Mexico Amerika Birleşik Devletleri Miles Juniper Sierra juniper Juniperus grandis Sierra Nevada, California Amerika Birleşik Devletleri Jōmon Sugi Sugi Cryptomeria japonica Yakushima Island Japan KET 3996 Limber pine Pinus flexilis Ketchum, Idaho Amerika Birleşik Devletleri BFR-46 Limber pine Pinus flexilis Wasatch Mountains, Utah Amerika Birleşik Devletleri FL117 Northern whitecedar Thuja occidentalis Ontario Canada ERE Limber pine Pinus flexilis Northern New Mexico Amerika Birleşik Devletleri RCR 1 Foxtail pine Pinus balfouriana Sierra Nevada, California Amerika Birleşik Devletleri ? Limber pine Pinus flexilis South Park (Park County, Colorado) Amerika Birleşik Devletleri BBL 2 Foxtail pine Pinus balfouriana Sierra Nevada, California Amerika Birleşik Devletleri BCK 69 Bald cypress Taxodium distichum Bladen County, North Carolina Amerika Birleşik Devletleri ? Nootka cypress Callitropsis nootkatensis Vancouver Island Canada FL101 Northern whitecedar Thuja occidentalis Ontario Canada ? Limber pine Pinus flexilis Central Colorado Amerika Birleşik Devletleri Italus Heldreich’s pine Pinus heldreichii Pollino National Park Italy Canlı. Yaşı doğrulanmış Avrupa'nın en eski ağacı (radyokarbon kalibre edilmiş ağaç halkası prosedürü). == Tahmini yaşları olan ağaçlar == Not: Bu listedeki ağaçların yaşları spekülatiftir ve muhtemelen güvenilmezdir. Adı Yaşı (yıl) Tür Konum Ülke Notlar "Kız Kardeşler" ya da "Nuh'un Kız Kardeşleri Zeytin Ağaçları" 6,000 Zeytin Olea europaea Bchaaleh, North Governorate Lebanon Efsanede, Kız Kardeşleri, Nuh Tufanı'nın etkisini kaybetmesiyle Nuh'un Gemisi'nden alınıp dikildiği üzerine söylentiler bulunmaktadır. Ağaç günümüzde de zeytin vermektedir. ? Great Basin bristlecone pine Pinus longaeva Ak Dağlar (Kaliforniya) Amerika Birleşik Devletleri Ağacın içi kayıptır ve yaşı kesin olarak belirlenememiştir. Llangernyw Yew 4,000–5,000 Common yew Taxus baccata Llangernyw, Conwy Wales Çevresi 10.75 metredir. Llangernyw köyündeki St. Dygain Kilisesi'nin kilise bahçesinde yer almaktadır. 50 Büyük İngiliz Ağacından birisidir. Aberkuh Servisi 4,500 Mediterranean cypress Cupressus sempervirens Abarkuh, Yazd Iran Ayrıca"Zoroastrian Sarv" olarak da bilinir. Gümeli Porsuğu 4,115 Yew Taxus baccata Zonguldak Turkey Canlı, 2016'da keşfedildi. The Ancient Yew 4,000 Yew Taxus baccata Tisbury, Wiltshire United Kingdom Çevresi 37 feet. Tisbury, St. John's Kilisesi'nde yer almaktadır. Karbon tarihlendirilmesi David Bellamy tarafından yapılmıştır. Hundred Horse Chestnut 2,000–4,000 chestnut Castanea sativa Sant'Alfio Italy Canlı. The Senator 3,500 Pond cypress Taxodium ascendens Longwood, Florida Amerika Birleşik Devletleri İnsan kaynaklı bir yangından sonra 2012 yılının Ocak ayında öldü.. Oliveira do Mouchão (KNJ1/601) 3,350 European olive tree Olea europea L. var. europaea Mouriscas, Abrantes Portugal Canlı. The President Giant sequoia Sequoiadendron giganteum Sierra Nevada, California Amerika Birleşik Devletleri Canlı Fortingall Yew 3,000 Common yew Taxus baccata Fortingall, Perthshire United Kingdom Canlı. Muhtemelen Britanya'daki en yaşlı ağaç. Alishan Sacred Tree 3,000 Formosan cypress Chamaecyparis formosensis Alishan National Scenic Area, Chiayi Taiwan Şiddetli fırtınalara dayanamayarak 1 Temmuz 1997'de yıkıldı. S'Ozzastru 3,000–4,000 Olive Olea europaea Luras, Sardinia Italy 3,020 Jequitibá-rosa Cariniana legalis Santa Rita do Passa Quatro, São Paulo Brazil Canlı. Muhtemelen Brezilya'daki en eski kozalaklı-olmayan ağaçtır. Adı "Ormanın Atası" olarak tercüme edilir. Vassununga Eyalet Parkı'nda yer almaktadır. Raintree 3,000 Great Basin bristlecone pine Spring Mountains, Nevada Amerika Birleşik Devletleri Büyük Havza bristlecone çamı, Güney Nevada, ABD'deki Spring Sıradağları'ndaki Kyle Kanyonu'nun yakınında yer almaktadır. Tahmini yaşı 3000 civarındadır ancak ilgi görmemiştir. 2,850 Olive Olea europaea , Loures, Lisbon Portugal Muhteşem Zeytin ağacı, muhtemelen büyük bir zeytinlikten geriye kalan son ağaç. Üzerindeki çalışmalar UTAD Üniversitesi tarafından gerçekleştirildi ve günümüzde Portuguese National Forest Authority; Tree ID tarafından "kamu yararına ağaç" olarak tanımlanmaktadır. Mother of the Forest Giant sequoia Sequoiadendron giganteum Calaveras Big Trees State Park, California Amerika Birleşik Devletleri Ölü. Sarv Zibad 2,500 Mediterranean cypress Cupressus sempervirens Sarv Zibad, Khorasan Iran "Kutsal Sarv" olarak da adlandırılır. General Sherman 2,300–2,700 Giant sequoia Sequoiadendron giganteum Giant Forest, Sequoia National Park, California Amerika Birleşik Devletleri 83.8 metre (275 ft) yüksekliği, tabanında 11 m (36 ft) çapı ve 1.487m³ (52.513 cu ft) tahmini gövde hacmi ile yaşayan, bilinen en büyük yaşayan tek gövdeli ağaçtır ve gezegendeki tüm ağaçların en uzun, en geniş ve en uzun ömürlüleri arasındadır.. Kayano Ōsugi 2,300 Japanese cedar Cryptomeria japonica Yamanaka Onsen, Ishikawa Japan Girth of 9.6 m. One of the four trees believed to be sacred in the precincts in a Shinto shrine. Its name translates as "Great Sugi of Kayano". Oliveira de Santa Luzia 2,210 Olive Olea europaea Santa Luzia, Tavira, Algarve Portugal Canlı. Jōmon Sugi 2,170–7,200 Japanese cedar Cryptomeria japonica Yakushima Japan Çevresi 16.4 metredir. Gövdenin çürümüş çekirdeği tarafından kesin tarihlendirme zordur. Adı, Japon tarihöncesinin Jōmon dönemine bir referanstır. Koca Katran Lebanon cedar Cedrus libani Antalya Turkey Canlı. Ballyconnell Yew 2,000–5,000 Yew Taxus baccata Ballyconnell, Annagh Ireland İrlanda'daki en yaşlı ağaç. Elia Vouvon 2,000–5,000 Olive Olea europaea Kolymvari, Crete Greece Adı "Vouves'in Zeytin Ağacı" olarak tercüme edilir. Castagnu dê Centu Cavaddi 2,000–4,000 Sweet chestnut Castanea sativa Sicily Italy Adı "Yüz At Kestanesi" olarak tercüme edilir. Ulleungdo Hyangnamu 2,000–3,000 Chinese juniper Juniperus chinensis Ulleung-gun, Gyeongbuk South Korea Çevresi 4.5 metredir. Ana dallarından biri 1985 yılındaki "Brenda" kasırgası tarafından kırıldı. Lady Liberty 2,000 Bald cypress Taxodium distichum Longwood, Florida Amerika Birleşik Devletleri Bazen "Senatör"e "Eşlik Ağacı" denir. Tnjri 2,000 Oriental plane Platanus orientalis Martuni Region Artsakh (de facto) / Azerbaijan (de jure) Gövdesinin içi boştur. "Sose'nin Ağacı" olarak da bilinir. Stara Maslina 2,000 Olive Olea europaea Stari Bar, Bar Montenegro The Pechanga Great Oak Tree 2,000 Coast live oak Quercus agrifolia Temecula, California Amerika Birleşik Devletleri Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ve muhtemelen dünyadaki en eski meşe ağacı. Tejo Milenario 2,000+ Yew Taxus baccata Cazorla, Jaén Spain İspanya'daki en yaşlı ağaç. ? 2,000 Olive Olea europaea Exo Hora, Zakynthos Greece ? 2,000 Yew Taxus Sochi, Krasnodar Krai Russia 2000 yıllık birkaç örneğe sahip olduğu bilinen bir koruda yer alır. Houkisugi at Nakagawa 2,000 Japanese cedar Cryptomeria japonica Nakagawa Settlement, Yamakita town, Ashigarakami District, Kanagawa Prefecture Japan Methuselah 1,800 Coast redwood Sequoia sempervirens Woodside, California Amerika Birleşik Devletleri Araucaria Madre 1,800 Araucaria araucana Araucanía Chile Parque Nacional Conguillío'da yer almaktadır. 1.800 halkası göz önüne alındığında en az 1.800 yaşındadır. Granit oak 1,700 Pedunculate oak Quercus robur Granit Bulgaria Kongeegen 1,500–2,000 Pedunculate oak Quercus robur Jægerspris Nordskov, Zealand Denmark Stelmužė Oak 1,500–2,000 Pedunculate oak Quercus robur Stelmužė, Zarasai Lithuania Baltık ülkelerindeki en eski ağaç. Avrupa'da muhtemelen en yaşlı meşedir. Aubépines 1,500 Common hawthorn Crataegus monogyna Saint-Mars-sur-la-Futaie, Mayenne France Fransa'daki en yaşlı ağaç. Jardine Juniper 1,500 Rocky Mountain juniper Juniperus scopulorum Logan Canyon, Utah Amerika Birleşik Devletleri Árbol del Tule 1,433–1,600 Montezuma cypress Taxodium mucronatum Santa María del Tule, Oaxaca Mexico Dünyanın en sağlam ağaç gövdesi. Adı "Tule Ağacı" olarak çevrilir. Te Matua Ngahere 1,200–4,000 Kauri Agathis australis Waipoua Forest, Northland New Zealand Yeni Zelanda'daki en eski ağaç. Adı "Ormanın Babası" olarak tercüme edilir. == Klonal ağaçlar == Tüm uzun ömürlü bitki ve mantar türlerinde olduğu gibi, klonal koloninin hiçbir parçası (aktif metabolizma anlamında) tüm klonun ömrünün çok küçük bir bölümünden daha uzun süre canlı değildir. Bazı klonal koloniler, kök sistemleri aracılığıyla birbirlerine tamamen bağlı olabilir, ancak çoğu aslında birbirine bağlı değildir, ancak vejetatif üreme yoluyla bir alanı dolduran genetik olarak özdeş klonlardır. Klonal kolonilerin yaşları, genellikle mevcut büyüme oranlarına dayanan tahminlerdir. Ad Yaş (yıl) Tür Konum Ülke Notlar bilinmiyor 43,600–130,000 King's lomatia Lomatia tasmanica Southwest National Park, Tasmania Avustralya Lomatia tazmanica, birkaç yüz genetik olarak özdeş bireyden oluşan, yalnızca bir nüfusu olan nesli tükenmekte olan bir türdür. Ara sıra çiçek açmasına rağmen, meyve üretimi hiç gözlenmemiştir ve vejetatif olarak çoğalır. Fosilleşmiş yapraklar en az 43.600 yaşında olup, maksimum yaşı 130.000 olan çökellerde bulunur. Pando less than 14,000–80,000 (outdated) Quaking aspen Populus tremuloides Fishlake National Forest, Utah Amerika Birleşik Devletleri 107 akre (0,43 km²) kapsar ve sürekli olarak ölen ve kökleri tarafından yenilenen yaklaşık 47.000 gövdeye (130 yaşına kadar) sahiptir. Aynı zamanda 6.000 ton ağırlığı ile bilinen en ağır organizmadır. Jurupa Oak 13,000 Palmer oak Quercus palmeri Jurupa Mountains, California Amerika Birleşik Devletleri Quercus palmeri Engelm. = Quercus dunnii Kellogg. Old Tjikko 9,550 Norway spruce Picea abies Fulufjället National Park, Dalarna İsveç Ağacın sapları 600 yıldan fazla yaşamaz, ancak kök sisteminin yaşı karbon tarihleme ve genetik eşleştirme kullanılarak belirlenmiştir. Fulu dağları'nın başka yerlerinde, 8.000 yıldan daha eski 20 ladin bulundu. Old Rasmus 9,500 Norway spruce Picea abies Sonfjället, Härjedalen İsveç Mongarlowe mallee 3,000–13,000 Mongarlowe mallee Eucalyptus recurva Mongarlowe, New South Wales Avustralya Canlı. Sadece 6 vahşi bireyden bilinen kritik tehlike altındaki bir tür, ilk olarak 1980'lerde tanımlanmıştır. Lignotuberinin büyüklüğüne ve büyüme hızına dayanarak, en büyük tek numunenin 3.000 yaşında olduğu tahmin edilmektedir. Bununla birlikte, diğer iki örneğin aslında orijinal anaçtaki bir bölünmenin sonucu olması ve 26m yayılımlarına dayanarak, potansiyel olarak dünyadaki en yaşlı tek ağaç olan yaklaşık 13.000 yaşında olduğu tahmin edilebilir. unknown 3,000–10,000 Huon pine Lagarostrobos franklinii Mount Read, Tasmania Avustralya Vejetatif olarak çoğalan genetik olarak özdeş birkaç erkek. Bu bölgedeki tek ağaçlar 3-4 bin yaş civarında olabilse de koloninin kendisi tek bir organizma olarak 10.000 yıldır varlığını sürdürmektedir. == Ayrıca bakınız == == Notlar == == Kaynakça ==