Çorum

Çorum, İç Orta Karadeniz Bölgesi'nde Çorum ilinin merkezi ve aynı isim ile merkez ilçesi olan şehir. 2020 yılı itibarıyla 299.315 kişilik nüfusa sahiptir. Yerli halkı Türkmendir. Toprak sanayi ve makine imalat sanayi çok gelişmiştir. Orta Karadeniz Bölümü'nün iç kısmında yer almaktadır. Doğuda Amasya, güneyde Yozgat, batıda Çankırı, kuzeyde Sinop, kuzeydoğuda Samsun, güneybatıda Kırıkkale ile çevrilidir. Enlem ve boylam değerlerine göre ise; 34 derece 04 dk. doğu boylamları ile 39 derece 54 dk. kuzey enlemleri arasında yer almaktadır. Deniz seviyesinden ortalama yüksekliği (rakımı) 820 metredir. Ankara'ya 244, İstanbul'a 608, Amasya'ya 92, Sinop'a 294, Samsun'a 167, Tokat'a ise 188 km mesafededir. İlçelerin il merkezine uzaklıkları ise; Alaca 52, Bayat 83, Boğazkale 87, Dodurga 42, İskilip 56, Kargı 106, Laçin 29, Mecitözü 37, Oğuzlar 68, Ortaköy 57, Osmancık 59, Sungurlu 72 ve Uğurludağ 66 km'dir. == Tarihçe == Yontma taş çağı (Paleolitik) Cilalı Taş Devrinde (Neolitik) Kalkolitik dönemin 4. aşamasında Çorum bölgesinde insan yerleşimlerinin bulunduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu devir eserlerine Alacahöyük, Büyük Güllücek, Boğazköy, Eskiyapar, Kuşsaray höyüklerinde de rastlanmıştır. Yerleşimler bu dönemden itibaren devamlılık göstermiştir. Çorum ve çevresi daha sonra Hitit, Frigler, Kimmer, Medler, Pers, Galat, Roma, Bizans, Selçuklu, Danişmendliler Beyliği, Moğol, Eretna Beyliği, Kadı Burhaneddin Ahmed Devleti ve son olarak Osmanlı egemenliğine girmiştir. Laçin ilçesinde ise Kaplıkaya Kaya Mezarı da bulunmaktadır. === Çorum isminin ortaya çıkışı === Çorum, binlerce yıldır çeşitli uygarlıkların yan yana ve üst üste oluşturduğu, yerli Anadolu kültür geleneğini devam ettiren illerin başında gelmekle birlikte merkez ilçenin tümüyle şehir olarak kurulması 11. yüzyıla kadar inmektedir. Müslüman Türklerce kurulmuş Anadolu şehirlerinden birisidir. Çorum isminin günümüzdeki haline dönüşümü konusunda farklı varsayımlar üzerinde durulmaktadır; # MÖ 3. yüzyılda Avrupa'da Anadolu'ya geçerek şimdiki Çorum, Sivas, Yozgat arasına yerleşen Galat topluluklarının adı olan Trokmu sözcüğünden gelmiştir. Trokmu oymağı, Hitit İmparatorluğu'ndan kalma başkent olan Hattuşaş (Boğazköy) yöresine yerleşmiştir. Trokmu sözcüğü zamanla Torokmu'ya daha sonra da Çorumlu'ya dönüşmüştür. # MÖ 90-80 yıllarında Pontus Krallığı'na bağlı olarak Kapadokya valiliği yapan Gordios'a dayanmaktadır. Gordios'un yönetimi sırasında Gordiana denilen bölge Gordios'un yönetiminden sonra da uzun süre aynı adı taşıdı. Gordiana, önce Gordum'a, zamanla da Çorum'a dönüşmüştür. #Eski Yunan kaynaklarında Çorum'un adı Niconia (Nikonya) olarak geçmektedir. Bizans döneminde de Evkaite diye geçmektedir. 1072 Malazgirt Savaşı ile Çorumlu olan vilayetin ismi 16. yüzyılın sonralarına doğru "lu" ekinin kaldırılması ile Çorum olarak kalmıştır. == Coğrafya ve iklim == Çorum, İç Karadeniz İklimi özelliklerini gösterir. Yazlar sıcak ve az yağışlı, kışlar soğuk ve genelde kar yağışlıdır. İlkbahar ve sonbaharda az da olsa yağmurludur. Özellikle yaz akşamları bile serin bir havaya sahiptir.Ilıman bir havaya sahiptir. === Konum === Kuzey Anadolu Fay Hattı, Çorum'un 20 km kuzeyinden geçmektedir. Önemli dağ ve tepeleri şunlardır: Çağşak köyünde bulunan Kartal (Urlu) Dağı 1670 metre, Çatalkaya Tepesi, Karadağ, Çorum Merkez 1.566 metredir. Ovaları: Çorum Ovası, Bozboğa Ovası, Ovasaray Ovası, Hüseyin Ovası, Dedesli Ovası. Akarsuları: Kızılırmak, Yeşilırmak, Çat Suyu, Mecitözü Çayı,Çekerek Irmağı. Aylar Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara Ort. En Yüksek °C 4,2 6,5 11,5 17,4 21,8 25,6 28,9 39,1 25,6 19,5 12,1 6,0 Ort. En Düşük °C -4,3 -3,8 -1,1 3,7 7,0 9,8 12,1 12 8,7 4,7 0,3 -2,3 Kaynak: www.meteor.gov.tr == Nüfus == == Ekonomi == Çorum 2019 yılında 1 milyar 541 milyon 873 bin dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Türkiye'nin ihracat yapan illeri arasında 15. sırada bulunmaktadır. 2013 yılı işsizlik verilerine göre %5,9 ile işsizlik oranı en düşük 9. il oldu. == Kültür == küçükresim|250px|Çorum parkı ===Yemek kültürü=== İlk önce Çorum'un en meşhur yiyecekleri arasında leblebisi gelir. Madımak bu yörenin günlük yemeklerinden biridir. Düğün ve sünnet gibi özel günlerde düğün çorbası, et yahni, iskilip dolması, keşkek, etli pilav, su böreği, yayla çorbası, tulumba tatlısı ve Çorum baklavası yaygın olarak tüketiliyor. Çorum baklavası kısık ateşte uzun süre pişirildiği için rengi beyaz olmaktadır. Damada olarak bilinen bir tür un helvası nişan ardından gelinin ailesi tarafından hazırlanır. Tel tel tatlısı ise ağda ve leblebi unu ile hazırlanan bir tatlı pişmaniye türüdür. Eski zamanlarda kış aylarında aileler bu tatlıyı birlikte hazırlayıp yemiştir. Kargı tulum peyniri ve sırık kebabı Kargı ilçesine özgüdür. Sabah kahvaltısında sündürme (muhlama, kuymak) yenmesi yaygındır. == Turizm == Sıklık Mesire Yeri ve Tabiat Parkı İl merkezinde yer almaktadır. == Eğitim == Lise, ortaokul, ilkokul, ana sınıfı olmak üzere toplam 520 okul bulunmaktadır. Toplam 94.308 öğrenci mevcuttur. Ayrıca Çorum sınırları içinde Hitit Üniversitesi bulunmaktadır. == Altyapı == === Ulaşım === Çorum'a karayolu ve havayolu ile ulaşım mevcuttur. Türkiye'nin her yerinden karayolu ile ulaşılabilmektedir. Çorum Şehirlerarası Otobüs Terminali 2015 yılında yenilenmiştir. Toplam 7 otobüs firması hizmet vermektedir. İlçelere gidiş ve gelişler bu terminalden yapılmaktadır. Öte yandan, Amasya'nın Merzifon ilçesindeki havalimanı da Çorum il merkezine 1 saat mesafede yer almaktadır. Havalimanından Çorum merkezine ve ilçelere servisler kalkmaktadır. ==== Belediye Otobüsleri ==== Özel Halk Otobüsleri Çorum Belediyesi tarafından düzenlenmektedir. Toplam 17 hatta hizmet vermektedir. Otobüslere binmek için özel halk otobüs kartı veya jeton kullanılmaktadır. Otobüsler genelde 07.00 ile 23.30 arasında halka hizmet vermektedir. == Çorum'da Yerel Medya == Çorum Yerel TV Kanalları * Kanal 19 TV * Çorum Radyo TV (ÇRT) * Leblebi TV *Çorum Web TV * Kızılırmak TV Çorum Yerel Radyoları * Umut Radyo * Radyo 19 * Çorum FM * Osmancık FM * Radyo Melodi * Radyo Gün * Çağrı FM * Dost Radyo * Sungurlu FM Çorum Yerel Gazeteleri \+ Çorum Haber Gazetesi * Kesin Karar Gazetesi * Çorum Hakimiyet * Habercim 19 * Yayla Haber * Sungurlu Gazetesi * Çorum Haber * İskilip'in Sesi * Kızılırmak Haber == Kardeş şehirler == Çorum'un 6 kardeş şehri vardır: ● Fuzuli, Azerbaycan ● Kalkiya, Filistin ● Bace, Tunus ● Tešanj, Bosna Hersek ● Gimhae, Güney Kore ● San Juan Teotihuacan, Meksika == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Çorum Valiliği * Çorum Belediyesi