Pesaro

Pesaro (Pesaro lehçesi: Pésaro veya Pès're), merkezî İtalya'nın Marche bölgesinde kısmen kendi adını taşıyan Pesaro ve Urbino ili'nin Urbino ile ortaklaşa merkezi bir yerleşim merkezi ve bir komündür. Pesaro'nun yüzölçümü 126.77 km²; nüfusu (1/1/2016 itibarıyla) 94.582 kişidir. Pesaro şehrinin yerel ekonomisinin en önemli sektörleri balıkçılık, mobilya imalat sanayi ve turizmdir. == Tarihçe == Şehir MÖ 104'te Antik Romalılar tarafından o zamanlar İtalya'nın kuzeybatısı sahillerinde yaşayan "Picentes" kabilesinin arazileri içinde bir Romalı kolonisi olarak Pisaurum adı ile kuruldu. Picentes kabilesine ait arazilerin kuzeyi önce Etrüskler ve sonra MÖ 4. yüzyılda Galyalı "Senones" kabilesi tarafından işgal edilmiş ve kabile halkı arazi Romalıların eline geçtiği zaman etnik olarak bu işgalciler ile karışmıştı. Fakat bazı işgalci Galyalılar Romalılar tarafından teşhis edilerek bu arazilerden atıldılar. Antik Romalılara idaresi altında Pesaro Romalılra tarafından yapılan "Via Flaminia" yolu üzerinde önemli bir menzil mevki oldu ve sanatkarlar ve tüccarların yaşadığı önemli bir şehir haline geçti. Batı Roma İmparatorluğu barbar göçleri ile sona erdiği zaman Pesaro Ostrogotlar eline geçmiş bulunmaktaydı. Bu kabile kralı "Vitigis" 539'da Gotlar Savaşı sırasında şehri yakıp yıktı. Fakat 5 yıl sonra Bizanslıların İtalya'yı tekrar ellerine geçirdikten sonra şehir tekrar hızla yapıldı. Bizans Ravenna Eksarhlığı içinde "pentapolis" adı verilen şehirler grubu parçası oldu. Sonra şehir Lombardlar ve Franklar tarafından işgal edildi. Bundan sonra da Papalık Devleti'ne bağlandı. Rönesans dönemi içinde idaresi birkaç İtalya'da önemli olan sullaleden idarecilerin eline geçti. 1285-1445 arasında Malatesta'lar; 1445-1512 Sforzalar; ve 1512-1631 arasında Della Rovereler tarafından idare edildi. Della Rovere'ler idaresi altında iken onların Düklük başkenti oldu. Bu dönemde Pesaro çok refahli bir dönem yaşadı ve şehir imar edilerek önemli kamusal ve özel kişiler için binalar yapıldı. Aynı dönemde şehrin surlarına "Mura Roveresche" adı verilen ekler yapıldı. 11 Eylül 1860'ta Piyemonte Krallığı askerlerinin şehre girişleri ile Pesaro İtalya Krallığı'na bağlandı. == Demografi == Belediye sınırları içinde Pesaro şehri nüfusu (31.3.2010 itibarıyla) 94.902 kişi olup nüfus yoğunluğu 749,9 kişi/km² olur. Pesaro'nun nüfusunun 19. ve 20. yüzyıllarda nüfus sayımları verilerine göre gelişmesi şu gösterimden izlenebilir:Fransizca ve Italyanca Wikipedia'lara Kişi Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:373 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:95000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from:0 till: 26496 bar:1871 from:0 till: 27573 bar:1881 from:0 till: 28904 bar:1901 from:0 till: 33309 bar:1911 from:0 till: 36620 bar:1921 from:0 till: 38984 bar:1931 from:0 till: 42412 bar:1936 from:0 till: 44589 bar:1951 from:0 till: 54113 bar:1961 from:0 till: 65973 bar:1971 from:0 till: 84719 bar:1981 from:0 till: 90412 bar:1991 from:0 till: 88713 bar:2001 from:0 till: 91086 PlotData= bar:1861 at: 26496 fontsize:S text: 26.496 shift:(-8,5) bar:1871 at: 27573 fontsize:S text: 27.573 shift:(-10,5) bar:1881 at: 28904 fontsize:S text: 28.904 shift:(-10,5) bar:1901 at: 33309 fontsize:S text: 33.309 shift:(-10,5) bar:1911 at: 36620 fontsize:S text: 36.620 shift:(-10,5) bar:1921 at: 38984 fontsize:S text: 38.984 shift:(-10,5) bar:1931 at: 42412 fontsize:S text: 42.412 shift:(-10,5) bar:1936 at: 44589 fontsize:S text: 44.589 shift:(-10,5) bar:1951 at: 54113 fontsize:S text: 54.113 shift:(-10,5) bar:1961 at: 65973 fontsize:S text: 65.973 shift:(-10,5) bar:1971 at: 84719 fontsize:S text: 84.719 shift:(-10,5) bar:1981 at: 90412 fontsize:S text: 90.412 shift:(-10,5) bar:1991 at: 88713 fontsize:S text: 88.713 shift:(-10,5) bar:2001 at: 91086 fontsize:S text: 91.086 shift:(-10,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Kaynak - ISTAT == Görülebilecek yerler == *Düklük Sarayı: Yapımı 15. yüzyıl ikinci yarısında. Dük Alessandro Sfroza için yapıldı. Cephesinin zemin katında altı kemer bulunur ve bunun üstündeki birinci katta çok süslü olan 5 pencere vardır. Bunun üzerinde mazgallar görünür. *Katedral bazilika: Yapımı 5. yüzyıl. Eski bir Romalı tapınağı üzerine Romanesk mimarı stilde yapılmıştır. Orta çağlarda "San Terenzio Bazilikası" adıyla anılmakla beraber şimdi "Santa Maria Assunta Katedrali" olarak isimlendirilir. Cephesi Gotik-Romanesk mimarı usulde yapılmaya başlanmış ama yapımı bitirilmemiştir. Basit etrafında küçük kemerler bulunan bir ogiv şeklinde kemerli girişi bulunur. 2006'da bitirilen restorasyon çalışmaları bu yapının çeşitli niteliklerini, özellikle çok değerli yer mozaiklerini, yeniden ortaya çıkartmıştır. *Beata Vergine del Carmelo Sığınak Kilisesi: Yapımı 18. yüzyılda barok mimarı stilinde. *San. Augustine Kilisesi: Gotik mimarı stilinde muhteşem bir giriş kapısı bulunur. *Rocca Costanza kalesi: Masif bir şekilde 15. yüzyılda I. Costanzo Sforza tarafından yaptırılmıştır. Planı bir kare şeklinde olup her bir köşesinde masif silindirik kule var olup etrafı geniş bir hendekle çevrilidir. Sonradan biz zamanlar hapishane olarak da kullanılmıştır. *Opera bestecisi Gioacchino Rossini'nin doğum yeri: Bestecinin hayatını gösteren bir müzeye dönüştürülüştür. Hayatına ait birçok evrak, basılmış belge, portreler ve şahsi tuşlu "spinetta" çalgısı da burada sergilenmektedir. *Villa Imperiale: Yapımı 15.-16. yüzyıl. San Bartoli tepesi üzerinde yapılmıştır. Birçok tanınmış İtalyan ressam tarafından yapılmış duvar tabloları bulunur. *Porta del Ponte, Porta Rimini ve sür parçası: 20. yüzyılda yıkılmış olan 17. yüzyılda Della Rovere tarafından yaptırılmış ek surlar "Mura Roveresche"'dan kalan parçalardır. *Şehir Müzesi resimler ve Olivieriani Müzesi arkeolojik kalıntılar sergilerler. *Adriatic Arena: Roma ve Milano'da bulunan kapalı salondan sonra İtalya da en büyük spor arenasıdır. == Kültürel etkinlikler == *Pesaro film festivali (Mostra Internazionale del Nuovo Cinema): 1965'ten itibaren her yıl Pesaro'da yapılan uluslararası film festivalidir. *Rossini Opera Festiuvali: Opera bestecisi Gioacchino Rossini 1792'de Pesaro'da doğmuştu ve onun anısına 1980'den itibaren her yaz bir festival yapılmaktadır. Şehirde Rossini'nin mirasından kalma para ile kurulmuş yüksek muzik eğitimi sağlayan Devlet "Gioachino Rossini" Konservatuvarı da bulunmaktadır. *Scavolini Pesaro sdi ile Avrupa'da tanınan ve resmi adi "Victoria Libertas Pesaro" olan basketbol takımı kendi sahası oyunları Pesato'da oynamaktadır. == Komşu komünler == Pesaro'nin şu komünlerle sınırları bulunur: Fano, Gabicce Mare, Gradara, Mombaroccio, Monteciccardo, Montelabbate, Sant'Angelo in Lizzola ve Tavullia == Kardeş şehirler == Pesaro şu kentlerle kardeş şehir bağlantısı kurmuştur: * * * * * * * == Resimler == sol|20pxPesaro Dosya:Palazzo Ducale di giorno.jpg|Pesaro Düklük Sarayı Dosya:2005 0728Image0027.JPG|Pesaro - Rocca Costanza kalesi gece Dosya:La Fontana di Piazza del Popolo.jpg|Pesaro - Piazza del Popolo'da fizkiyeli havuz Dosya:Palazzo Lazzarini, sede arcivescovile.jpg|Palazzo Lazzarini Dosya:Palazzo Olivieri Machirelli, sede del Conservatorio Musicale.jpg|Palazzo Olivieri Machirelli, Konservatuvar Dosya: == Ayrıca bakınız == *Marche *Pesaro ve Urbino ili == Kaynakça == * Italyanca Wikipedia "Pesaro" maddesi == Dış bağlantılar == * belediyesi resmi websitesi