Erivan'ın ilçeleri

küçükresim|250px|sağ|Erivan'ın on iki ilçesi Erivan'ın ilçeleri, Ermenistan'ın başkenti Erivan'ın idari bölümleridir. == İlçeler == Erivan on iki "mahalle topluluğu"na (թաղային համայնքներ) bölünmüştür, diğer dillerde karşılığı olmayan bu tanımı ilçe diyerek çevirmek mümkündür. İlçelerin her birinde seçilmiş bir topluluk lideri vardır. Her ilçe mahallelere (թաղամաս) bölünmüştür. İlçelerin mahallelerinin resmiyeti yoktur (թաղամասեր veya թաղեր). Erivan'ın 12 ilçesinin toplam kapladığı alan 227 km²'dir. İlçe Ermenice Nüfus (2001) Alan (km²) Mahalleleri Acapnyak Աջափնյակ 125,800 25 Ajapnyak, Norashen, Nazarbekyan, Silikyan, Lukashin, Vahagni, Anastasavan, Cheryomushki Arabkir Արաբկիր 150,200 12.35 Nor Arabkir, Aygedzor, Mergelyan, Raykom, Güç Santrali Avan Ավան 50,400 8.37 Avan, Avan-Arinj, Aghi Hank Davtaşen Դավթաշեն 50,500 6.71 Davtashen konutları, Huysi Avan Erebuni Էրեբունի 126,200 48.41 Erebuni, Nor Aresh, Saritagh, Vardashen, Mushavan, Verin Jrashen, Nor Butaniya, Kayaran Kanaker-Zeytun Քանաքեր-Զեյթուն 102,700 8.10 Kanaker, Nor Zeytun, Heykel Kentron Կենտրոն 179,100 14.20 Pokr Kentron, Noragyugh, Nor Kilikia, Aygestan, Kond, Dzoragyugh Malatia-Sebastia Մալաթիա-Սեբաստիա 158,700 25.80 Nor Malatia, Nor Sebastia, Zoravar Andranik, Shahumyan, Araratyan, Haghtanak Nork-Maraş Նորք-Մարաշ 14,600 4.60 Nork, Nor Marash Nor Nork Նոր Նորք 132,100 14.47 Nor Nork, Bagrevand Nubaraşen Նուբարաշեն 9,300 18.11 Nubarashen Şengavit Շենգավիթ 146,100 40.50 Nerkin Shengavit, Verin Shengavit, Nerkin Charbakh, Verin Charbakh, Noragavit, Aeratsia, South-Western == Tarihçe == === Fars ve Rus dönemleri === ==== Ana Bölümler ==== küçükresim|18. yüzyılda Erivan 17\. yüzyıldan itibaren Erivan sur içi ve çevre köyleri (Noragyugh, Dzoragyugh ve Nork) dışında 3 ana mahalleye (mahla ya da mahalle; ) ayrılmıştır. #Şahar (Eski Şehir), #Demir-Bulak (Karahank) #Kond (Tepebaşı). Çarşı (Kantar) Kond ve Şahar arasına yayılmıştır. 1830'da Erivan'ın etnik dağılımı Երևան քաղաքի բնակչության շարժընթացը 1824-1914թթ. Yerevan History Museum Mahalle Ermeniler Tatarlar Poşalar Toplam Yerli Fars Osmanlı Şahar 998 1,111 30 3,199 5,338 Kond 1,176 374 18 2,537 195 4,300 Demirbulak 230 1,595 1,825 ERİVAN 2,174 1,715 48 7,331 195 11,463 3,937 ===== Şahar ===== Şahar (şahar ya da şehir; ) Erivan'ın en büyük ve en eski mahallesidir. Şehrin kuzeydoğusunda Amiryan Sk. ve Khorenatsi Sk. arasında yer alır. Büyük ihtimalle Urartular döneminde yerleşime açılmıştır. Daha sonraki dönemlerde mahalle, birçok kez yıkılsa da hep yerleşim yeri olmuştur. Önceleri, 1631'de Bjnili Piskopos Filipos tarafından Eski Erivan ya da eski Erivan şehri isimleriyle de bahsedilmiştir. H. Tashyan, List of manuscripts (Ձեռագրաց ցուցակ)", p. 260 Handes Amsorya («Հանդէս ամսօրեայ»), 1934, № 329 — 330 ===== Kond ===== Kond (), bölge Türkleri Fars yönetimi altındayken, şehirde yüksek bir bölgede kurulu olduğu için Kond mahallesini Tepebaşı ismiyle adlandırmıştır. Kond Erivan'ın batı yakasını oluşturur. Bir Ermeni tarihçisi olan Hovhannes Shahkhatunyats'a göre Kond, batıya ve aynı isimle anılan güney tepelerine kurulmuştur. Kond'un batı sınırı Hrazdan Nehri'ne ve kuzey sınırı Kozern Mezarlığı'na kadar uzanır. Kond, Şahar'a benzer şekilde Ermenilerce yerleşime açılmıştır. 100 Ermeni Poşası'nın Kond'a taşınmasıyla mahalle çoklu etnik yapıya bürünmüştür. Hovhannes Shahkhutyants, Ստորագրութիւն կաթուղիկէ Էջմիածնի և հինգ գաւառացն Արարատայ, volume II, p. 146 ===== Demirbulak ===== Üçüncü ana bölüm Demirbulak'tır. Türkçe, demir madeni anlamına gelir. Ermenice ismi Karahank'tır (, anlamı, taş ocağıdır. Bölgenin isminin taş ocağı olmasının nedeni mahallenin yakınlarında bulunan Tüf ve Bazalt madenleridir. Demirbulak mahallesi şehrin güneydoğusunda yer alır. Diğer mahallelere göre bu bölgede kimse yaşamıyordu denilebilir, sonradan açılan madenler sayesinde bölge yerleşim yerine dönüştü, Karahank, Azerbaycan'dan gelen Tatarların yerleşimiyle Erivan'ın yeni mahallesi oldu. I. Chopin, Historical monument of the Armenian Oblast (Исторический памятник Армянской области), p. 464 Yervand Shahaziz, The Old Yerevan (Հին Երևանը), pp. 173—174 Demirbulak 17. yüzyılda kalabalıklaştı, Fars istilasından kaçan birçok Nahçivan Türkü, Erivan Kalesi'nin kuzeyindeki arazilere yerleştiler. Demirbulak'ta yaşayanların çoğunluğu Türk ve müslümandı, burada az miktarda Ermeni de yaşamıştır. ===== Kantar (Çarşı) ===== Kantar (), aslında tartmak için kullanılan bir ölçü aletidir, Arapça'dan gelir, () eski dönemlerinde Erivan'ın iş ve eğlence merkezine bu isim verilmiştir. Kantar, şehir idaresine aittir. Sonradan Kantar'ın bulunduğu yere inşa edilen kapalı çarşıya da Kantar adı verilmiştir. 1938'de Kantar'ın yerine (Sovyetler Birliği döneminde Kirov Parkı adıyla bilinen) çocuk parkı inşa edilmiştir. ==== 19. yüzyılın ortalarındaki genişleme ==== küçükresim|249x249pik|Ermeni mimar Boris Mehrabyan tarafında 1906-1911 yıllarında yaratılan Erivan şehir planı 1827'de Erivan Rus askerlerince alındığında Kuzey İran'daki birçok Ermeni Erivanı'da kapsayan Doğu Ermenistan'a geldi. Böylece şehir genişledi, büyüdü. 19\. yüzyılın ortalarında Erivan'ın 6 mahallesi vardı: #Şahar #Kond #Demirbulak #Dzoragyugh (Dara-kent) #Nor tagh (Yeni mahalle) #Shen tagh #Nork (Çömlekçi) Erivan'ın genişlemese yakınındaki Dzoragyugh ve Nork köylerinin şehirle bütünleşmesine sebep olmuştur. === Sovyetler Birliği dönemi === küçükresim|Erivan'ın tarihi mahalleleri yıkılarak yerlerine modern binalar yapılmıştır. :Bu dönemde ilçelere resmen geçerli olmak üzere Rusça isimler verilmiştir Sovyetler döneminde Erivan'daki ilk idari ilçe bölünmesi 1936 yılında iki ilçenin kurulmasıyla başladı. Bu iki ilçe: #Kirovskiy Rayon (Кировский район), Kirov Rayonu ya da ilçesi #Stalinskiy Rayon (Сталинский район), Stalin Rayonu ya da ilçesi 1938'de Spandaryan İlçesi, 1939'da Molotof İlçesi kuruldu Böylece 1940 yılında Erivan'ın 4 ilçesi vardı: #Kirovskiy Rayon (Кировский район), Kirov Rayonu ya da ilçesi #Stalinskiy Rayon (Сталинский район), Stalin Rayonu ya da ilçesi #Molotovskiy Rayon (Молотовский район), Molotof Rayonu ya da ilçesi #Spandaryanskiy Rayon (Спандарянский район), Spandaryan Rayonu ya da ilçesi 1953 yılında Kirov İlçesi, parçalandı ve 1958'de Şahumyan İlçesi kuruldu aynı ilçe 1961 yılında Ordzhonikidze İlçesi adını aldı. 1971 yılına gelindiğinde Erivan'ın 6 ilçesi vardı: #Rayon im.26 Komissarov (Район им.26 Комиссаров), 26. Komiserlik Rayonu ya da ilçesi #Leninskiy Rayon (Ленинский район), Lenin Rayonu ya da ilçesi #Myasnikyanskiy Rayon (Мясникянский район), Myasnikyan Rayonu ya da ilçesi #Orconikidzevskiy Rayon (Орджоникидзевский район), Orconikidze Rayonu ya da ilçesi #Spandaryanskiy Rayon (Спандарянский район), Spandaryan Rayonu ya da ilçesi #Şayumyanskiy Rayon (Шаумянский район), Şayumyan Rayonu ya da ilçesi 1972'de Sovetskiy Rayon (Советский район), Sovyet Rayonu ya da ilçesi kuruldu ve Maştotskiy Rayon (Маштоцкий район), Maştot Rayonu ya da ilçesi 1986'da şekillendirildi. Административно-территориальное деление города Еревана 1989'daki son Sovyet nüfus sayım verilerine göre Erivan'ın ilçeleri ve nüfusları tablosu: Всесоюзная перепись населения 1989 г.: Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу İlçe Rusça Ermenice Nüfus Sovyet Советский район Սովետական շրջան 279,494 Şayumyan Шаумянский район Շահումյանի շրջան 192,899 26\. Komserlik Район имени 26 комиссаров 26 կոմիսարների շրջան 186,754 Lenin Ленинский район Լենինի շրջան 138,926 Orconikidze Орджоникидзевский район Օրջոնիկիձեի շրջան 133,038 Maştots Маштоцкий район Մաշտոցի շրջան 125,620 Spandaryan Спандарянский район Սպանդարյան շրջան 80,580 Myasnikyan Мясникянский район Մյասնիկյանի շրջան 64,228 Erivan Şehri город Ереван քաղաք Երևան 1,201,539 == Kaynakça ==