Ödemiş

küçükresim|280x280pik|Ocak 1910 tarihli Resimli Kitab dergisinde Ödemiş Askeri Kulübü Üyeleri Ödemiş, Türkiye'nin İzmir ilinin bir ilçesidir. İlçenin doğusunda Kiraz ve Beydağ, batısında Bayındır ve Tire ilçeleri, kuzeyinde Manisa, güneyinde Aydın illeri bulunmaktadır. 2020 yılı nüfus verilerine göre toplam nüfusu 133.679'dur. == Kökenbilim == Ödemiş ilçesinin ismi hakkında pek çok görüş vardır. Kimi görüşlere göre Ödemiş (Yunanca: Οδεμήσιο) ismi Yunanca Eudaimos (Mutluluk) ya da Adamis (Ana Tanrıça) kelimelerinden gelmektedir. Fransız oryantalist Vital Cuinet'in V.La Turquie d’Asie eserine göre bölgenin ismi Teke Türkmenlerine bağlı Ötemiş oymağından gelmektedir. Ayrıca Refik Ahmet-Anadolu Türkmen Aşiretleri eserinde de bu görüş yer alır.Refik Ahmet- Anadolu Türkmen Aşiretleri, 1930,S.206Vital Cuinet- V.La Turquie d’Asie, cilt:3, Paris-1894,s.515 == Coğrafya == küçükresim|280x280pik|İlçenin kuzeyini çevreleyen Bozdağlar Ödemiş Türkiye'nin batısında Ege Bölgesi'nde İzmir iline bağlı bir ilçedir. Ödemiş'in il merkezine uzaklığı 113 kilometredir. Denizden yüksekliği 123 metre olup en yüksek noktası 2157 metre ile Bozdağlar'dır. Yüzölçümü 1.019 km2'dir. İlçenin doğusunda Kiraz ve Beydağ, batısında Bayındır ve Tire ilçeleri, kuzeyinde Manisa ilinin Turgutlu ve Salihli ilçeleri, güneyinde Aydın ilinin Sultanhisar, Köşk ve Efeler ilçeleri bulunmaktadır. Ödemiş, İzmir ilinin Bergama'dan sonra en geniş yüzölçümüne sahip ilçesidir. Büyük bir kısmı ovalık olan arazinin ortasından Küçük Menderes Nehri akmaktadır. Gölcük Gölü ilçe topraklarında bulunur. Bölge Akdeniz ikliminin etkisi altındadır. İlçede yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağmurlu geçer. Bozdağlar ve Aydın Dağları'na kar yağar, nem oranı %64'tür. Ödemiş bitki örtüsü genelde makidir. Dağlarda meşe ağacı türleri, kestane menengiç ve kızılçam ağaçları yetişmektedir. Ovada ise ceviz, incir, kavak, fıstıkçamı, turunçgiller, zeytin ve meyve ağaçları yer almaktadır. == Nüfus == == Ekonomi == Ödemiş'in ekonomisi tarıma dayalı olup ilçe yüzölçümünün %36'sı tarım arazisidir. 21 binden fazla aile tarımla uğraşmakta ve geçimini böylelikle sağlamaktadır. Başlıca tarım ürünleri patates, incir, zeytin, karpuz, susam, kestane, tütün, üzüm ve yaş sebzelerdir. Yöre verimli topraklara sahip olup, tarım arazilerinde bir yılda üç kere hasat yapılabilmektedir. 2004 verilerine göre Ödemiş'in tarımsal üretim değerinin ülke içindeki payı 0,70675'tir. Bu oranla tarımsal üretim değer sıralamasında ülke içinde 13. sırada yer almıştır. Ayrıca Bademli yöresi meyve fidanı yetiştiriciliği ve kiraz üretimi alanlarında Türkiye ekonomisinde büyük bir paya sahiptir. Ayrıca Ödemiş'te üretilen bir diğer önemli ürün ise Ödemiş Deri Tulum Peyniri'dir. Ege bölgesinde Deri Tulum Peyniri sadece Ödemiş'te yapılmaktadır. İlçenin ilçe halkı tarafından "kompir" olarak nitelendirilen sarı renkli patatesi sadece Ege Bölgesi'nde değil tüm Türkiye pazarlarında görülebilen en meşhur tarım ürünüdür. İlçenin hazır yemek kültürünün en meşhur örnekleri Ödemiş Kebabı, Ödemiş Sandviçi ve Töngül Pidesi'dir. Ev yemek kültüründe ise sebze ve et yemeklerine ilaveten birçok bölgede bilinmeyen ebegümeci, ısırgan, iğnelik, sarmaşık gibi çeşitli otlardan yapılan leziz ot kavurmaları mevcuttur. Ödemiş'in sanayi yapısı da tarımsal hammaddelere dayalıdır. Ayrıca imalat sanayi içinde değerlendirilecek iş makineleri, çelik döküm, elektronik, süt ürünleri, plastik, ağaç ürünleri, zeytinyağı vb. fabrikalar ve işletmeleri bulunmaktadır. Sanayileşme yönünde özellikle son yıllarda önemli adımlar atılmaktadır. == Kültür == === Türküler === # Mezarımın Taşı Bozdağ'a Karşı # Muhabbetler kuruldu # Yeşil Gey Yeşil Kuşan # Ödemiş Kavakları # Bakırlım Da İnip Gelir İnişten # Demirci Mehmet Efe # Eminemin Duvağı # Ödemiş Dedikleri # Ödemiş'in İçinde Camlı Meyhane # Kaymakçı Kahvesi === Turistik yerler === Ödemiş ilçesinde bulunan turistik yerler şöyledir: * Bedia Akartürk Müzesi * Kadın El Sanatları Pazarı * Tarihi Arasta Çarşısı * Yıldız Kent Arşivi ve Müzesi * 125.Yıl Kültür Parkı * Ödemiş Müzesi * İlk Kurşun Anıtı * Gölcük Gölü * Bozdağ Kayak Merkezi * Tarihi Lübbey Köyü * Birgi Mahallesi * Hypaipa Antik Kenti === Tarihî yerler === Ödemiş bölgesine ait tarihi sit alanları şöyledir; Hypaipa (Günlüce), Dios Hieron (Birgi), Digda (Ovakent), Potamia (Bademli), Ayasurat (Türkönü), Torrhebia (Gölcük), Mesotmolos (Bozdağ), BASegümi (Yolüstü), Medeksis (Ortaköy), Adagüme (Konaklı), Bükürgüme (Bademli). === Mutfak === küçükresim|Ödemiş köftesi Ödemiş ilçesine ait yöresel yemekler şöyledir: Ödemiş Kebabı, Töngül Pidesi, Keşkek, Ekmek Dolması, Yağlı Sulu Akıtma, Kestirme Çorbası, Höşmerim, Heybeli Çorba, Yağlı Ekmek, Sinkonta, Isırgan Avukması, Dibile, Kabakaşı Tatlısı, Kalburbastı Tatlısı. == Yönetim == === Belediye başkanları === küçükresim|203x203pik|05.03.1923-31.03.1923 Dönemi Ödemiş Belediye Başkanı Şükrü Saraçoğlu Belediye başkanları, partileri ve aldıkları oy oranları Belediye başkanları, partileri ve aldıkları oy oranları Belediye başkanları, partileri ve aldıkları oy oranları Belediye başkanları, partileri ve aldıkları oy oranları Yıllar Belediye Başkanı Parti Oy oranı (%) 2019 Mehmet Eriş CHP 52,93 2014 Abdurrahman Mahmut Badem AK Parti 39,06 2009 Bekir Keskin CHP 46,47 2004 Abdurrahman Mahmut Badem AK Parti 37,42 1999 Mehmet Eriş CHP 28,92 1994 Münir Bezmez DYP 25,93 1989 Gülen Köymen DYP 39,26 1984 Hüseyin Son ANAP 28,80 1977 Tahir Çaylı CHP 52,09 1973 Fuat Kılcı AP 47,38 === Genel seçimler === Yıl Kazanan Parti Oy Oranı 1973 CHP %48 1977 CHP %52 1983 HP %42 1987 SHP %30 1991 DYP %34 1995 DYP %35 1999 DSP %38 2002 DYP %22 2007 Ak Parti %32 2011 Ak Parti %45 2015 CHP %39 2015 CHP %38 2018 Ak Parti %38,6 == Eğitim == === Liseler === * Ödemiş Ayhan Kökmen Fen Lisesi * Ödemiş Hulusi Uçaçelik Anadolu Lisesi * Ödemiş Anadolu Lisesi * Ödemiş Ticaret Odası Anadolu Lisesi * Prof. Dr. Muzaffer Kula Anadolu Lisesi * Ödemiş Endüstri Meslek Lisesi * Ödemiş İlk Kurşun Mesleki Teknik ve Anadolu Lisesi * Birgi Fazlı Alpay M. T.A.L * Ödemiş Ovakent Çok Programlı Anadolu Lisesi * Kaymakçı Çok Programlı Anadolu Lisesi * Ödemiş Anadolu İmam Hatip Lisesi == Altyapı == Ödemiş'te kurulan katı atık yönetim tesisi Küçük Menderes Havzası'ndaki ilçelere hizmet vermektedir. İlçede herhangi bir altyapı eksikliği yoktur. === Ulaşım === İzmir'den Aydın Otoyoluna girip Torbalı-Ödemiş kavşağından çıkarak Bayındır-Ödemiş yoluna girerek Ödemiş'e varılır. Ankara-İzmir yolundan geliyorsanız Salihli ilçesinden Bozdağ-Ödemiş yönüne sapılır ve Ödemiş'e varılır. Denizli'den geliyorsanız Buldan ilçesinden Alaşehir Yoluna girilir ve Alaşehir'den Kiraz- Ödemiş yönüne sapılarak Ödemiş'e varılır. Demiryolu ile İzmir (Basmane)-Torbalı-Bayındır-Ödemiş istasyonları arası günde 7 kez karşılıklı 100 dk süren modern tren seferleri düzenlenmektedir. Torbalı (İZBAN) - Ödemiş arasında 795 numaralı düzenli ESHOT seferleri düzenlenmektedir. İzmir, Balıkesir, Bursa, İstanbul, Uşak, Afyon, Ankara ve Antalya otogarından karşılıklı otobüs seferleri de düzenlenmektedir. Ayrıca ilçe merkezinden Tire, Bayındır, Kiraz, Aydın, Nazilli, Beydağ, Alaşehir, Salihli ve Kuşadası’na karşılıklı minibüs seferleri vardır. == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Ödemiş Belediyesi * T.C. Ödemiş Kaymakamlığı