1957 Türkiye genel seçimleri

250px|küçükresim 1957 Türkiye genel seçimleri, 27 Ekim 1957 tarihinde TBMM 11. dönem milletvekillerini belirlemek için yapılan genel seçimlerdir. == Seçim öncesi == 1954 Türkiye genel seçimlerinde yüzde 58,4 oranında oy alan Demokrat Parti (DP) 541 milletvekilliğinin 503'ünü kazanmıştı. DP'nin ikinci iktidar döneminde (1954-57), iktidar ile muhalefet arasındaki ilişkiler gerginleşti; DP iktidarı, gerek gösterdiği otoriterleşme eğilimi, gerek ekonomik durumun ağırlaşması nedeniyle kendisine karşı giderek artan muhalefeti, meclis çoğunluğuna dayanarak aldığı kanuni tedbirlerle susturmayı hedefledi. Başta basın ve muhalif partiler olmak üzere yargı, üniversite, sendika gibi kurumlara karşı alınan kısıtlayıcı tedbirler, muhalif partilerin iktidara karşı iş birliği çalışmaları yapmasına neden oldu. DP'nin bu dönemdeki politikaları yalnızca muhalefetle ilişkilerinin gerilmesinden ibaret olmadı. Parti içinde baş gösteren anlaşmazlıklar partinin bölünmesi ve 20 Aralık 1955'te Hürriyet Partisinin (HP) kurulmasıyla sonuçlandı. Meclis içinde önemli bir muhalefet partisi görünümü çizen Hürriyet Partisi, kendisine daha sonra katılan DP milletvekilleriyle birlikte, meclisteki üye sayısının Cumhuriyet Halk Partisinin (CHP) üye sayısını geçmesi üzerine ana muhalefet partisi konumuna yükseldi. Başta DP'nin muhalefete karşı tutumu olmak üzere birçok konuda CHP'yle birlikte iktidara karşı tavır aldı. Aralarındaki siyasi görüş farklılıklarına rağmen, 1957 yazında muhalefetteki üç partinin (CHP, Cumhuriyetçi Millet Partisi (CMP) ve HP) liderlerinin ortak bir seçim stratejisi belirleme çabalarının sonucu olarak 4 Eylül tarihinde yayınladıkları bildirgede kendilerine verdikleri isimle "Muhalefet Cephesi" Türkiye tarihinin ilk resmi seçim iş birliği platformuydu. Karşısında geniş bir cephenin oluştuğunu gören DP hükûmeti, meclisten seçim ittifakını yasaklayan bir yasa geçirdi. (11 Eylül 1957 tarih ve 7053 Sayılı Kanun) Böylece, siyasi partiler her ilde ayrı listeler çıkarmaya mecbur bırakıldı. Siyasi parti listelerinden müstakil adaylık yasaklandı. Yine, bir partiye mensup bir kişinin başka partiden aday olması da yasaklandı. Mayıs 1958'de yapılması gereken seçimler, 4 Eylül 1957 günü DP tarafından erken seçim kararı alınmasıyla 27 Ekim 1957'de düzenledi. TBMM'nin 11 Eylül’de aldığı seçimleri yenileme kararı, 17 Eylül’de Resmi Gazetede yayınlandı. 9 Eylül’de seçim kanununa konulan ek maddeye göre, seçimde 1955 nüfus sayımı esas alındı, ancak 1957 seçimlerinde seçilecek milletvekili sayısı, 1954 seçimlerinde her seçim çevresi için belirlenmiş olan milletvekili sayısından aşağı olamayacaktı. Bu hesaba göre, 1957 seçimlerinde 67 ilde toplam 610 milletvekili seçilecekti. DP ve CHP 67 ilin tümünde, CMP Hakkâri ve Tunceli hariç 65 ilde, HP 56 ilde seçime katıldı. 1954’de kurulan ve genel başkanlığını Hikmet Kıvılcımlı’nın yaptığı Vatan Partisi sadece İstanbul ve İzmir’de aday gösterdi. Türkiye Köylü Partisi seçimlere katılmadı. 1954 seçimlerinin hemen ardından ilçeye dönüştürülen Kırşehir ili; 9637 sayılı, 19 Haziran 1957 ilan tarihli ve 12 Haziran 1957 kabul tarihli Resmî Gazete'de "Nevşehir Vilayetine Bağlı Kırşehir Kazasında Kırşehir Adı ile Yeniden Bir Vilayet Kurulmasına Dair Kanun" ile tekrar il yapıldı.NEVŞEHİR VİLAYETİ'NE BAĞLI KIRŞEHİR KAZASI'NDA (KIRŞEHİR) ADIYLA YENİDEN BİR VİLAYET KURULMASI HAKKINDA KANUN 12 HAZİRAN 1957 [Resmi Gazete ile neşir ve ilanı: 19 Haziran 1957- Sayı: 9637] 3. T. Düstur, C.38, s.1408 Kanun No: 7001. 1954 seçimlerinin ardından kurulan Adıyaman, Nevşehir ve Sakarya illeriyle il sayısı 67 oldu. Seçim günü radyonun seçim sonuçlarını 14.30’dan itibaren yayınlaması, muhalefetin tepkisine neden olmuş ve bu konuyu CHP çeşitli vesilelerle birkaç kez Meclis gündemine taşımıştır. == Sonuçlar == 1954 seçimlerine göre oyları gerileyen DP, buna rağmen oyların 48,6'sını alarak kazandığı 424 milletvekilliğiyle iktidarını korudu. Bu seçimde muhalefet partilerinin toplam oyları ilk kez DP'nin üzerine çıktı. Tek dereceli liste usulü çoğunluk sisteminin uygulandığı seçimler sonucunda, DP 44 ilde tam liste halinde, 3 ilde karma listeler içinde, CHP 18 ilde tam liste halinde, 3 ilde karma listeler içinde, CMP ve HP de birer ilde tam liste halinde milletvekilliklerini kazandı. 230px|küçükresim|sağ|Cumhuriyet Halk Partisi'nin il bazında oy oranlarını gösteren harita 1957 genel seçimlerinin sonuçları:1950 - 1977 Yılları Arası Seçim Çevresine Göre Milletvekili Genel Seçimi Sonuçları , ysk.gov.tr Toplam Sandık Toplam Seçmen 12.078.623 Toplam Kullanılan Oy 9.250.949 Toplam Geçerli Oy Katılım Oranı (%) 76,6 Milletvekili Sayısı 610 Parti Parti Genel Başkan Oy % +/– Sandalye +/– Demokrat Parti Adnan Menderes 4.497.811 48,6 9,8 424* 79 Cumhuriyet Halk Partisi İsmet İnönü 3.825.267 41,4 6,3 178* 147 Cumhuriyetçi Millet Partisi Osman Bölükbaşı 604.087 6,5 1,2 4 1 Hürriyet Partisi Fevzi Lütfi Karaosmanoğlu 321.471 3,5 4 Bağımsızlar Bağımsızlar 1.850 0 0,6 0 3 Vatan Partisi Hikmet Kıvılcımlı 463 0 0 Toplam Toplam Toplam 9.250.949 100,00 610* 75 (*) İki farklı seçim bölgesinden seçilen adaylar nedeniyle DP'nin milletvekili sayısı 421, CHP'nin 173 ve TBMM 11. dönemi milletvekili sayısı 602 olmuştur. === İllere göre oy dağılımı 1954 TBMM Gen.Seçimleri 13 Mart 2012‎'de erişilmiştir. === İl MV Sayısı % % % % % % Toplam Adana 16 96.197 42,4 125.040 55,1 4.897 2,2 695 0,3 - - - - 226.829 Adıyaman 5 37.868 49,8 28.684 37,7 253 0,3 9.236 12,2 - - - - 76.041 Afyonkarahisar 10 72.811 48,1 45.271 29,9 33.195 21,9 - - - - - - 151.277 Ağrı 5 29.079 50,2 24.028 41,5 4.851 8,4 - - 22 0 - - 57.980 Amasya 6 42.922 46,3 41.877 45,2 6.853 7,4 1.095 1,2 - - - - 92.747 Ankara 22 145.836 37,4 178.844 45,8 52.250 13,4 13.412 3,4 23 0 - - 390.365 Antalya 9 65.698 51,2 52.358 40,7 1.419 1,1 9.065 7,1 - - - - 128.540 Artvin 5 31.180 49,7 25.063 40,0 379 0,6 6.104 9,7 - - - - 62.726 Aydın 10 109.947 60,8 62.981 34,8 3.960 2,2 4.073 2,3 - - - - 180.961 Balıkesir 15 143.724 54,7 92.053 35,1 4.266 1,6 22.561 8,6 - - - - 262.604 Bilecik 4 31.751 48,8 26.686 41,0 2.090 3,2 4.545 7,0 - - - - 65.072 Bingöl 3 13.219 38,5 11.635 33,9 2.209 6,4 1.200 3,5 3.665 17,8 - - 31.928 Bitlis 3 19.750 60,9 12.136 37,4 402 1,2 137 0,4 - - - - 32.425 Bolu 8 70.223 54,1 49.932 38,5 9.598 7,4 - - 14 0 - - 129.767 Burdur 4 20.460 33,4 19.218 30,6 208 0,3 22.438 35,7 - - - - 62.324 Bursa 14 156.590 58,1 78.061 29,0 14.345 5,3 20.296 7,5 194 0 - - 269.486 Çanakkale 8 75.687 55,8 48.298 35,6 5.835 4,3 5.847 4,3 - - - - 135.667 Çankırı 6 28.533 35,5 30.177 37,5 19.786 24,6 1.986 2,5 - - - - 80.482 Çorum 10 71.068 45,5 53.407 34,2 27.786 17,8 3.956 2,5 - - - - 156.217 Denizli 9 78.589 51,1 68.352 44,4 2.095 1,4 4.785 3,1 - - - - 153.821 Diyarbakır 9 56.309 49,2 33.820 30,1 900 0,8 22.466 20,0 - - - - 113.495 Edirne 6 55.269 53,2 38.686 37,3 6.873 6,6 2.992 2,9 - - - - 103.820 Elazığ 6 34.433 41,8 36.630 44,4 3.065 3,7 8.293 10,1 - - - - 82.421 Erzincan 6 19.611 41,8 34.305 48,4 6.593 9,3 401 0,6 - - - - 60.910 Erzurum 13 80.990 50,2 52.090 32,3 22.061 13,7 6.124 3,8 - - - - 161.265 Eskişehir 8 68.676 52,1 48.972 37,1 6.419 4,9 7.875 6,0 - - - - 131.942 Gaziantep 10 70.848 48,0 69.762 47,3 2.294 1,6 4.613 3,1 - - - - 147.517 Giresun 8 55.645 43,9 53.854 42,5 12.548 9,9 4.594 3,6 - - - - 126.641 Gümüşhane 6 38.074 47,8 39.416 49,5 980 1,2 1.151 1,5 - - - - 79.621 Hakkâri 1 13.068 67,8 5.907 30,7 - - 294 1,5 - - - - 19.269 Hatay 9 60.617 45,5 62.562 46,9 2.653 2,0 7.503 5,6 - - - - 133.335 Isparta 5 36.179 44,1 26.050 31,7 575 0,7 19.265 23,5 - - - - 82.069 İçel 9 67.205 47,0 63.075 44,1 2.032 1,4 10.754 7,5 - - - - 143.066 İstanbul 39 315.967 52,7 249.097 40,5 25.779 4,3 15.325 2,5 60 0 130 0 606.358 İzmir 22 217.677 55,8 166.661 40,8 4.814 1,2 8.768 2,3 9 0 69 0 397.998 Kars 12 56.742 36,8 90.368 58,6 1.161 0,8 6.068 3,9 6 0 - - 154.345 Kastamonu 10 69.027 44,7 62.343 40,4 18.326 11,9 4.824 3,1 - - - - 154.520 Kayseri 11 77.790 48,9 68.674 43,2 9.298 5,9 3.581 2,1 - - - - 159.343 Kırklareli 6 49.417 53,2 36.013 38,8 3.319 3,6 4.204 4,5 2 0 - - 92.955 Kırşehir 4 15.460 25,4 6.973 11,3 38.422 63,1 - - - - - - 60.855 Kocaeli 5 49.517 50,7 38.300 39,2 5.727 5,9 4.047 4,2 - - - - 97.591 Konya 21 137.709 44,3 127.132 40,9 32.501 10,4 13.727 4,4 - - - - 311.069 Kütahya 8 73.429 51,7 43.881 30,9 16.484 12,0 7.761 5,5 - - - - 141.555 Malatya 9 39.229 32,8 78.175 65,3 847 0,7 1.483 1,2 - - - - 119.734 Manisa 14 139.896 56,9 81.714 33,2 6.055 2,5 18.422 7,5 - - - - 246.087 Maraş 9 45.890 42,1 49.252 45,2 13.922 12,8 - - - - - - 109.064 Mardin 8 48.379 46,3 55.571 53,1 651 0,6 - - - - - - 104.601 Muğla 7 60.321 58,6 47.305 39,4 1.201 1,2 912 0,9 - - - - 109.739 Muş 4 19.360 44,4 13.500 30,9 3.588 8,2 6.316 14,5 1.726 2,0 - - 44.490 Nevşehir 4 28.878 42,4 19.593 28,7 19.706 28,9 - - - - - - 68.177 Niğde 7 40.373 40,3 40.817 40,7 18.606 18,6 483 0,5 - - - - 100.279 Ordu 10 61.075 43,1 72.837 51,4 6.145 4,3 1.739 1,2 - - - - 141.796 Rize 6 41.070 50,6 24.991 30,8 14.954 18,4 148 0,2 - - - - 81.163 Sakarya 8 70.248 58,9 34.110 28,6 6.144 5,2 8.665 7,3 - - - - 119.167 Samsun 14 102.213 48,3 94.774 44,7 10.452 4,9 4.431 2,1 - - - - 211.870 Siirt 5 27.954 49,5 24.510 43,4 423 0,8 3.620 6,4 - - - - 56.507 Sinop 6 31.716 37,9 31.070 37,1 20.857 24,9 - - - - - - 83.643 Sivas 15 87.126 39,6 116.703 53,0 16.300 7,4 - - - - - - 220.129 Tekirdağ 6 52.440 51,6 42.058 41,4 7.147 7,0 - - 16 0 - - 101.661 Tokat 10 67.282 44,9 73.054 48,8 6.524 4,3 2.963 2,0 - - - - 149.823 Trabzon 12 63.237 47,6 58.833 44,3 8.550 6,4 2.204 1,7 58 0 - - 132.882 Tunceli 3 13.178 34,8 20.266 53,5 - - 4.419 11,7 - - - - 37.863 Urfa 9 57.017 45,4 65.096 51,9 3.136 2,5 225 0,2 - - - - 125.474 Uşak 4 22.613 32,8 28.846 41,9 17.138 24,9 314 0,5 - - - - 68.911 Van 5 22.266 42,1 29.950 56,7 632 1,2 - - - - - - 52.848 Yozgat 9 59.933 43,8 44.756 32,7 31.922 23,3 172 0,1 - - - - 136.783 Zonguldak 12 110.136 53,2 76.683 37 17.202 8,3 3.124 1,5 - - - - 207.145 TOPLAM 602 4.497.811 %48,6 3.825.267 %41,4 604.087 %6,5 321.471 %3,50 1.850 0 463 0 9.250.949 == Ayrıca bakınız == * Güç Birliği Cephesi * Vatan Cephesi == Kaynakça == Türkiye, 1957 Kategori:Türkiye'de genel seçimler