2 Eylül

== Olaylar == * 1595 - Osmanlı Devleti, bir aydır kuşatma altında olan Estergon Kalesi'ni teslim etmek zorunda kaldı. * 1633 - Büyük İstanbul yangını başladı. Cibali'de çıkan yangında 20 binden fazla bina kül oldu. Kâtip Çelebi'ye göre, şehrin beşte biri yandı. * 1666 - Büyük Londra Yangını başladı ve üç gün sürdü; 13.200 ev ve 87 kilise kül oldu. * 1826 - Osmanlı İmparatorluğu'nda Zabıta Teşkilâtı kuruldu. * 1872 - Ünlü Lahey Kongresi başladı. Kongrede, Mikhail Bakunin ve Karl Marx arasında şiddetli tartışmalar yaşanacaktır. * 1885 - Rock Springs-Wyoming'de sendikalaşmaya çalışan 150 beyaz madenci, Çinli maden işçilerine saldırdı; 28'ini öldürdü, 15'ini yaraladı ve diğer birkaç yüz kadarını da kentten ayrılmaya zorladı. * 1922 - Türk Kurtuluş Savaşı: Türk Silahlı Kuvvetleri, Yunanistan hakimiyeti altındaki Eskişehir'i aldı. * 1922 - Yunan Orduları Başkomutanı General Trikupis, Türkler tarafından esir alındı. * 1925 - Tekke ve zaviyelerin kapatılmasına ve memurların şapka giymesine karar verildi. * 1929 - Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği ilk güzellik yarışmasında Feriha Tevfik Hanım, "Türkiye Güzeli" seçildi. Feriha Tevfik, sinema ve tiyatro oyuncusu oldu. * 1935 - Florida Keys'te kasırga; 423 kişi öldü. * 1938 - Hatay Millet Meclisi açıldı. Tayfur Sökmen Devlet Başkanı seçildi. * 1941 - Alman ve Sovyet birlikleri, Leningrad yakınında savaşmaya başladı. * 1945 - Missouri Zırhlısında, Japonya'nın teslim antlaşması imzalandı. * 1945 - Vietnam, Fransa'dan bağımsızlığını ilan etti. * 1947 - İstanbul Emniyeti Kaçakçılık Bürosu Şefi, işkence suçundan mahkûm oldu. * 1954 - Ho Chi Minh yeni kurulan Kuzey Vietnam Cumhuriyeti'nin Başkanlığına seçildi. * 1968 - İran'da deprem: 11 bin kişi öldü. * 1969 - ABD'deki ilk ATM cihazı Rockville Centre-New York'ta kuruldu. * 1993 - Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) kuruldu. * 1994 - Uluslararası Olimpiyat Komitesi, halterci Naim Süleymanoğlu'na "Yüzyılın En Güçlü Sporcusu Ödülü" verdi. * 1998 - İsviçre Hava Yolları'na ait bir yolcu uçağı, Peggy's Cove-Yeni İskoçya'da düştü; 229 kişi öldü. * 2011 - Türkiye, BM'nin Mavi Marmara Raporunu açıklaması üzerine, İsrail'e karşı 5 maddelik yaptırım kararı aldı. == Doğumlar == * 1753 - John Borlase Warren, İngiliz Kraliyet Donanması subayı, diplomat ve politikacı (ö. 1822) * 1778 - Louis Bonaparte, I. Napolyon'un hayatta kalan üçüncü erkek kardeşi, 1806-1810 arasında Hollanda kralı (ö. 1846) * 1812 - William Fox, Yeni Zelandalı siyasetçi ve Yeni Zelanda'da dört dönem Başbakanlık yapan devlet adamı (ö. 1893) * 1840 - Giovanni Verga, İtalyan yazar (ö. 1922) * 1853 - Wilhelm Ostwald, Alman kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1932) * 1862 - Stanisław Narutowicz, Leh avukat ve politikacı (ö. 1932) * 1863 - Lars Edvard Phragmén, İsveçli matematikçi (ö. 1937) * 1866 - Pekka Aakula, Fin siyasetçi (ö. 1928) * 1877 - Frederick Soddy, İngiliz kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1956) * 1878 - Werner von Blomberg, Alman general (ö. 1946) * 1892 - Edmund Herring, Avustralyalı asker (ö. 1982) * 1894 - Joseph Roth, Avusturyalı romancı (ö 1939) * 1898 - Alfons Gorbach, Avusturya Şansölyesi (ö. 1972) * 1901 - Andreas Embirikos, Yunan şair ve psikanalist (ö. 1975) * 1907 - Pertev Naili Boratav, Türk yazar ve halk edebiyatı araştırmacısı (ö. 1998) * 1910 - Donald Watson, İngiliz aktivist (ö. 2005) * 1913 **Israel Gelfand, Sovyet matematikçi (ö. 2009) **Bill Shankly, İskoç futbolcu ve teknik direktör (ö. 1981) * 1916 - Lütfi Ömer Akad, Türk yönetmen (ö. 2011) * 1918 - Tarık Buğra, Türk roman, hikâye, oyun yazarı ve gazeteci (ö. 1994) * 1919 - Marge Champion, Amerikalı dansçı, koreograf ve aktris (ö. 2020) * 1920 - Mónica Echeverría, Şilili gazeteci, yazar, oyuncu ve akademisyen (ö. 2020) * 1922 - Arthur Ashkin, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 2020) * 1924 - Daniel arap Moi, Kenyalı siyasetçi (ö. 2020) * 1927 - İshak Alaton, Türk iş insanı ve Alarko Holding'in kurucusu (ö. 2016) * 1929 - Hal Ashby, Amerikalı sinema yönetmeni (ö. 1988) * 1931 - Wim Anderiesen Jr., Hollandalı eski futbolcu (ö. 2016) * 1933 - Mathieu Kérékou, Beninli siyasetçi (ö. 2015) * 1934 **Chuck McCann, Amerikalı oyuncu, seslendirme sanatçısı, kukla sanatçısı ve komedyen (ö. 2018) **Cengiz Topel, Türk pilot yüzbaşı (ö. 1964) * 1935 - Carlotta Barilli, İtalyan aktris (ö. 2020) * 1936 - Andrew Grove, Macaristan doğumlu Amerikalı mühendis, iş insanı ve yazar (ö. 2016) * 1937 - Derek Fowlds, İngiliz oyuncu ve sunucu * 1943 - Glen Sather, Kanadalı buz hokeyi oyuncusu, koç ve yönetici * 1945 **Erika Wallner, Arjantinli ünlü, tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (ö. 2016) **Nedim Doğan, Türk tiyatro, sinema, dizi oyuncusu ve senarist (ö. 2010) * 1946 - Billy Preston, Amerikalı müzisyen (ö. 2006) * 1947 - Louis Michel, Belçikalı liberal siyasetçi * 1948 **Nate Archibald, Amerikalı eski profesyonel basketbol oyuncusu **Christa McAuliffe, Amerikalı öğretmen ve astronot (ö. 1986) * 1949 - Hans-Hermann Hoppe, Alman asıllı Amerikalı akademisyen, liberteryen, anarko kapitalist teorisyen ve Avusturya Okulu ekonomisti * 1952 - Salih Memecan, Türk karikatürist * 1953 **Ahmed Şah Mesud, Afgan komutan (ö. 2001) **Christina Crosby, Amerikalı eğitimci, aktivist ve yazar (ö. 2021) **John Zorn, Avant-garde sanatçısı, bestekâr, aranjör, yapımcı, saksafoncu ve multienstrümentalist * 1954 - Antonio Topa, Portekizli mühendis ve siyasetçi (ö. 2021) * 1960 - Kristin Halvorsen, Norveçli politikacı * 1961 - Carlos Valderrama, Kolombiyalı millî futbolcu * 1962 **Keir Starmer, Britanyalı siyasetçi ve eski avukat **Tracy Smothers, Amerikalı profesyonel güreşçi (ö. 2020) * 1964 - Keanu Reeves, Kanadalı sinema oyuncusu * 1965 - Lennox Lewis, Jamaika asıllı İngiliz-Kanadalı profesyonel boksör * 1966 **Salma Hayek, Meksikalı sinema oyuncusu **Olivier Panis, Fransız araba yarışçısı * 1967 - Andreas Möller, Emekli Alman futbolcu * 1968 - Cynthia Watros, Amerikalı sinema oyuncusu * 1971 ** César Sánchez, İspanyol futbolcu **Katt Williams, Amerikalı seslendirme sanatçısı * 1973 — Hande Ataizi, Türk sinema oyuncusu * 1974 — Pınar Altuğ, Türk dizi film oyuncusu ve model * 1975 **Defne Joy Foster, Türk oyuncu, sunucu ve DJ (ö. 2011) **Jill Janus, Amerikalı rock şarkıcısı (ö. 2018) * 1976 - Syleena Johnson, Amerikalı R&B; şarkıcısı, söz yazarı ve oyuncu * 1977 **Erhan Çelik, Türk haber sunucusu **Felipe Loureiro, Brezilyalı futbolcu **Frédéric Kanouté, Malili futbolcu * 1980 - Danny Shittu, Nijeryalı futbolcu * 1981 - Ferhat Çerçi, Türk-Alman futbolcu * 1982 - Joey Barton, İngiliz futbolcu * 1986 - Gonca Vuslateri, Türk dizi oyuncusu * 1987 **Scott Moir, Kanadalı patenci **Tuğba Yurt, Türk pop müzik şarkıcısı * 1988 - Javi Martínez, İspanyol millî futbolcu * 1989 - Zedd, Rus-Alman müzik yapımcısı ve DJ * 1990 **Yuya Hikichi, Japon futbolcu **Darren Mattocks, Jamaikalı futbolcu * 1992 - Emiliano Martínez, Arjantinli milli futbolcu * 1993 - Keita Fujimura, Japon futbolcu * 1995 **Ömer Yıldız, Türk futbolcu **İbrahim Demir, Türk futbolcu * 1996 **Ege Arar, Türk basketbolcu **Reece Burke, İngiliz futbolcu * 1997 - Kemal İşlemek, Türk futbolcu * 1998 - Devrim Özkan, Türk oyuncu == Ölümler == * 421 - III. Constantius, Roma İmparatoru (d. ?) * 449 - Simeon Stylites, Hristiyan Süryani asketik aziz (d. 390) * 1106 - Yusuf bin Taşfin, Murabıt hükümdarı (d. 1009) * 1274 - Prens Munetaka, Kamakura şogunluğunun altıncı şogunu (d. 1242) * 1651 - Kösem Sultan, Osmanlı Saltanat Naibesi ve Valide Sultan (d. 1590) * 1652 - Jusepe de Ribera, İspanyol ressam ve gravürcü (d. 1591) * 1686 - Arnavut Abdurrahman Abdi Paşa, Osmanlı asker ve devlet adamı (d. 1616) * 1793 - William Hill Brown, Amerikalı roman yazarı (d. 1765) * 1813 - Jean Victor Marie Moreau, Fransız general (d. 1763) * 1820 - Jiaqing, Çin'in Qing Hanedanı'nın yedinci imparatoru (d. 1760) * 1834 - Thomas Telford, İskoç kökenli mühendis, mimar ve taş ustası (d. 1757) * 1840 - Franz Meyen, Prusyalı bir doktor ve botanikçiydi (d. 1804) * 1844 - Vincenzo Camuccini, İtalyan ressam (d. 1771) * 1862 - Afanasiy Yakovleviç Uvarovskay, Saha Türkü yazar (d. 1800) * 1865 - William Rowan Hamilton, İrlandalı matematikçi (d. 1805) * 1865 - John Macadam, İskoç - Avustralyalı bir kimyager, tıp öğretmeni, Avustralyalı politikacı (d. 1827) * 1872 - N. F. S. Grundtvig, Danimarkalı filozof, din bilgini, öğretmen, tarihçi ve şair (d. 1783) * 1877 - Konstantínos Kanáris, Yunan denizci ve siyasetçi (d. 1793) * 1898 - Wilford Woodruff, İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi'nin 4. başkanı (d. 1807) * 1910 - Henri Rousseau, Fransız ressam (d. 1844) * 1933 - Leonardo Bistolfi, İtalyan heykeltıraş (d. 1859) * 1937 - Pierre de Coubertin, Fransız pedagog, tarihçi ve sporcu (d. 1863) * 1943 - Marsden Hartley, Amerikalı ressam (d. 1877) * 1949 - Cemil Bilsel, Türk hukukçu, siyasetçi ve akademisyen (d. 1879) * 1963 - Fazlullah Zahidi, İranlı eski general ve devlet adamı (d. 1897) * 1968 - Sabiha Sertel, Türk gazeteci ve yazar (d. 1895) * 1969 - Ho Chi Minh, Vietnam Devlet Başkanı (d. 1890) * 1973 - J.R.R. Tolkien, İngiliz yazar (d. 1892) * 1973 - Şirali Müslümov, Azeri çiftçi, dünyanın en yaşlı insanı olduğu iddia edilmekte (d. 1805) * 1983 - Feri Cansel, Türk sinema oyuncusu (d. 1944) * 1991 - Alfonso García Robles, Meksikalı politikacı ve Nobel Barış Ödülü sahibi (d. 1911) * 1992 - Barbara McClintock, 1983 yılı Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi Amerikalı bilim insanı (d. 1902) * 1995 - Hıfzı Oğuz Bekata, Türk siyasetçi, avukat ve gazeteci (d. 1911) * 1997 - Viktor Emil Frankl, Holokost'tan kurtulan Avusturyalı nörolog ve psikiyatr (d. 1905) * 2001 - Christiaan Barnard, Güney Afrikalı kalp cerrahı (d. 1922) * 2011 - Felipe Camiroaga, Şilili radyo ve televizyon sunucusu (d. 1966) * 2013 - Valérie Benguigui, Fransız oyuncu ve tiyatro yönetmeni (d. 1965) * 2013 - Ronald Coase, Büyük Britanya asıllı Amerikalı ekonomist ve Nobel Ekonomi Ödülü sahibi (d. 1910) * 2013 - Frederik Pohl, Amerikalı bilimkurgu yazarı (d. 1919) * 2013 - Paul Scoon, Grenadalı siyasetçi (d. 1935) * 2013 - Alain Testart, Fransız sosyal antropolog (d. 1945) * 2014 - Thierry Bianquis, Fransız akademisyen, doğubilimci ve Arap kültürü uzmanı (d. 1935) * 2014 - Steven Joel Sotloff, İsrail asıllı Amerikalı gazeteci (d. 1983) * 2015 - Brianna Lea Pruett, Amerikalı şarkıcı, şarkı sözü yazarı, müzisyen, ressam, şair ve fotoğrafçı (d. 1983) * 2015 - Simo Salminen, Fin televizyon sanatçısı ve aktör (d. 1932) * 2016 - Gary D, Alman elektronik müzisyeni ve DJ (d. 1964) * 2016 - Jerry Heller, Amerikalı müzik yapımcısı (d. 1940) * 2016 - İslam Kerimov, Özbekistan Devlet Başkanı (d. 1938) * 2016 - İhsan Sıtkı Yener, Türk öğretmen ve eğitimci (F klavyenin mucidi) (d. 1925) * 2017 - Marge Calhoun, Amerikalı sörfçü (d. 1926) * 2017 - Xiang Shouzhi, Çinli general ve devrimci (d. 1917) * 2018 - Elsa Bloise, Arjantinli tiyatro oyuncusu (d. 1926) * 2018 - Giovanni Battista Urbani, İtalyan siyasetçi (d. 1923) * 2018 - Claire Wineland, Amerikalı aktivist, hayırsever ve yazar (d. 1997) * 2019 - Atli Eðvaldsson, İzlandalı eski millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1957) * 2019 - Gyoji Matsumoto, Japon eski millî futbolcu (d. 1934) * 2019 - Frederic Pryor, Amerikalı ekonomist (d. 1933) * 2020 - Philippe Daverio, Fransız asıllı İtalyan sanat eleştirmeni, eğitimci, yazar, siyasetçi ve televizyon sunucusu (d. 1949) * 2020 - MJ Appaji Gowda, Janata Dal (Laik) siyasi aktivist ve Karnataka Yasama Konseyi üyesi (d. 1951) * 2020 - Irving Kanarek, Amerikalı ceza savunma avukatı (d. 1920) * 2020 - Celeste Nardini, İtalyan siyasetçi (d. 1942) * 2020 - Agustín Roberto Radrizzani, Arjantinli Roma Katolik Kilisesi başpiskoposu (d. 1944) * 2020 - Wanda Seux, Paraguay doğumlu Meksikalı kabare sanatçısı, aktris ve dansçı (d. 1948) * 2020 - Dave Zeller, Amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu (d. 1939) * 2021 - Alemayehu Eshete, Etiyopyalı caz şarkıcısı (d. 1941) * 2021 - Aydın İbrahimov, Azerbaycan güreşçisi (d. 1938) * 2021 - Sidharth Shukla, Hint aktör, sunucu ve model (d. 1980) * 2021 - Hashibur Rahman Swapon, Pakistan doğumlu Bangladeşli siyasetçi (d. 1954) * 2021 - Mikis Theodorakis, Yunan söz yazarı, besteci, aktivist ve siyasetçi (d. 1925) * 2022 - Mišo Cebalo, Hırvat satranç oyuncusu (d. 1945) * 2022 - Jordi Cervelló, Katalan kökenli İspanyol besteci (d. 1935) * 2022 - Frank Drake, Amerikalı astronom ve astrofizikçi (d. 1930) * 2022 - Angus Gaye, Grenada asıllı İngiliz müzisyen, şarkıcı ve albüm yapımcısı (d. 1959) == Tatiller ve özel günler == * Fırtına: Mihrican Fırtınası * Vietnam Millî Günü == Kaynakça == *0902 02