Trablus Muharebesi (2011)

Trablus Muharabesi (), Libya'nın başkenti Trablus'ta ülkeyi uzun süredir yöneten Muammer Kaddafi ve yandaşları ile Kaddafi'yi devirmek isteyen Ulusal Geçiş Konseyi (UGK) güçleri arasında gerçekleşen bir muharebedir. 2011 Libya İç Savaşı'nın bir parçası olan muharebe, iç savaşın başlangıcından altı ay sonra gerçekleşti. Şehirde başlayan bir isyanın ardından halihazırda şehre kadar ilerlemiş UGK güçleri şehre saldırdı ve en sonunda almayı başardı. Saldırının kod adı "Denizkızı Şafağı Operasyonu"ydu. Trablus'un takma adı "Deniz Kızı"dır. Muharebe sonucu UGK güçlerinin şehri ele geçirmesi üzerinde çok sayıda dünya ülkesi Ulusal Geçiş Konseyi'ni Libya hükümeti olarak tanıdı. 20 Ağustos tarihinde UGK'yi tanıyan ülke sayısı 34 iken 28 Ağustos'ta bu sayı 69'du. == Muharebe kronolojisi == === 20 Ağustos === Zaviye'deki UGK güçleri başkentten 27 km uzakta stratejik bir köprünün kontrolü için savaşmaktaydılar. Ertesi gün Trablus'a yapılacak olan bir hücum planlanmaktaydı.Staff (20 August 2011). "Libya Live Blog: Saturday, August 20, 2011 – 22:17" . Al Jazeera. Retrieved 22 August 2011. ==== Trablus'taki ayaklanma ==== Şehirdeki ayaklanma, akşam saatlerinde iftar vaktini ilan eden ezanın okunmasıyla başladı.Ryan, Missy (22 August 2011). "Gaddafi Tanks Emerge After Rebels Sweep into Tripoli" . Reuters. Retrieved 22 August 2011. Haftalardır bu ayaklanma için şehre deniz yoluyla gizlice silah taşınmaktaydı. Ayaklanmanın merkezi şehir merkezindeki Bin Nabi Camii'ydi. Gençler orada toplandı, namaz iptal edildi ve kadınlar evlerine gönderildi, bunun ardından Kaddafi karşıtı sloganlar hoparlörler kullanılarak atılmaya başlandı. Bölgeye varan Kaddafi güçleri camiye saldırmaya denedi; ama silahlı semt sakinleri tarafından engellendi ve yakınlardaki devlet televizyonu binasına sığındı.Reevell, James. (31 May 2011) "Libya: How 'Operation Mermaid Dawn', The Move To Take Tripoli, Unfolded" . The Daily Telegraph. Retrieved 21 August 2011. Trablus sakinleri araç lastikleri yakarak sokaklara barikatlar kurdu ve diğer isyancılarla bir araya gelmeye başladı.Harding, Luke; Beaumont, Peter (21 August 2011). "Libyan Rebels Close In Amid Reports of Fierce Fighting in Tripoli – Explosions and Gunfire Shake Libyan Capital as Residents Say Anti-Gaddafi Protesters Have Taken to the Streets" . The Guardian. Retrieved 21 August 2011. Ayaklanma şehirde hızlıca yayıldı, özellikle Faşlum, Suk el Cuma, Tacura ve Bin Aşur semtlerinde büyük çapta bir ayaklanma gerçekleşmekteydi.Staff (21 August 2011). "Gadhafi Defiant as Rebels Claim To Take 'Revolution' Inside Tripoli" . CNN. Retrieved 22 August 2011. Suk el Cuma ve Arrada Caddesi'nde çatışmalar yaşandı.Lamloum, Imed (21 August 2011). "Libya Rebels Close In on Tripoli". Agence France-Presse (via The Sydney Morning Herald). Retrieved 22 August 2011. İsyancılar haberlere göre 20 Ağustos gecesi Trablus Uluslararası Havalimanı ve şehrin içindeki bir cephaneliği ele geçirdi.Staff (21 August 2011). "Libyan Rebels Capture Weapons Depot in Capital" . Xinhua News Agency. Retrieved 22 August 2011. Trablus sakinleri Kaddafi hükümetinden sokaklara inip "silahlı ajanları" mağlup etmelerini isteyen mesajlar aldı.Lowe, Christian (20 August 2011). "Anti-Gaddafi Protests in Tripoli Streets:Residents" . Reuters. Retrieved 22 August 2011. Kaddafi hükûmetinin sözcülerinden birinin yaptığı bir açıklamaya göre Kaddafi güçleri şehrin kontrolüne hakimdi ve isyan yarım saat içinde bastırılmıştı.Staff (20 August 2011). "Live Blog: Clashes Reported as Rebels Claim To Take Right into Tripoli" . CNN. Retrieved 22 August 2011.Lopez, Dario (21 August 2011). "Heavy Gunfire in Tripoli as Rebels Close In" Associated Press (via TV3 News). Retrieved 22 August 2011. === 21 Ağustos === UGK güçleri Zaviye'den Trablus'a doğru ilerlemeye başladı. Fazla direnişle karşılaşmayan UGK güçleri Zaviye'nin doğusundaki CudaimStaff (21 August 2011). "Libyan Rebels: 'Colonel Gaddafi's Son Captured'" . Sky News. Retrieved 24 August 2011.Staff (21 August 2011). "Libyan Rebels Only Miles from Tripoli as Mad Dog Gaddafi Is Cornered" . Daily Record. Retrieved 24 August 2011. ve Trablus'un hemen batısındaki El Maya kasabalarını aldı.Staff (21 August 2011). "Libyan Rebels in 'Final Push' for Capital – Gaddafi Pledges To Stay in Tripoli Until the End in New Audio Address, as Opposition Fighters Close In on the City" . Al Jazeera English. Retrieved 24 August 2011. Trablus'un hemen dışında bulunan Hamis Tugayı'nın merkezi fazla bir direnişle karşılaşılmadan alındı.BBC 2146 . BBC News. Retrieved 22 August 2011. Sabah erken saatlerde Misrata ve Zliten'den UGK askerleri taşıyan gemiler Trablus'a vardı şehrin içinde isyancılara katıldı.Staff (21 August 2011). "Libya Live Blog: Sunday, August 21, 2011 – 15:22" . Al Jazeera. Retrieved 24 August 2011. El-Arabiye ve El Cezire'ye göre şehirdeki isyan sabah erken saatlerde devam etmekteydi, Kada semtinde pek çok isyancı öldürülmüştü ve UGK güçleri Mitiga Uluslararası Havalimanı'nı kuşatma altına almışlardı.Staff (21 August 2011). "Qaddafi Scorns Rebel 'Rats' as Fighting Breaks Out in Besieged Tripoli" . El-Arabiye. Retrieved 24 August 2011.Staff (20 August 2011). "Libya Live Blog: Sunday, August 20, 2011 – 01:34" . Al Jazeera. Retrieved 22 August 2011. Bir UGK temsilcisi harekâtın zorluk yaşanmadan yürüdüğünü ve hedeflerinin Kaddafi'nin Bab el Aziziye yerleşkesi olduğunu ifade etti.Staff (21 August 2011). "Gadhafi Defiant as Rebels Claim To Take 'Revolution' Inside Tripoli" . CNN. Retrieved 24 August 2011. Öğleden sonra itibarıyla isyancılar şehrin Tacura, Suk el Cuma, Arada ve el Seba semtlerinin kontrollerini tamamen ele geçirmişlerdi. Çoğunluğu isyancı kontrolünde olan Bin Aşur, Faşlum, Mansura ve Zaviyet el Dahmani semtlerinde ise çatışmalar devam etmekteydi.Staff (21 August 2011). "Libya Live Blog: Sunday, August 21, 2011 – 12:07" . Al Jazeera. Retrieved 24 August 2011. Libya saatiyle 19:04'te BBC'nin verdiği haberlere göre UGK güçleri Trablus'un 12 km batısındaydı.BBC live report 1804 entry . BBC News. Retrieved 22 August 2011. 19:39'da UGK güçlerinin şehre batıdan girdiği bildirildi.BBC live report 1839 entry . BBC News. Retrieved 22 August 2011. 20:02'deyse BBC şehrin Canzur semtine girildiğini bildirdi.BBC live report 1902 entry . BBC News. Retrieved 22 August 2011. Canzur semtine fazla direnişle karşılaşmadan giren UGK güçlerini coşkulu bir kalabalık karşıladı.Staff (21 August 2011). "Libya Live Blog: Sunday, August 21, 2011 – 20:06" . Al Jazeera. Retrieved 24 August 2011. Gece bir basın toplantısı yapan Kaddafi hükûmeti sözcüsü Musa İbrahim muharebede o ana kadarki ölü sayısının 1300, yaralı sayısının ise 5000 olduğunu iddia etti ve ölümlerden dolayı NATO'yu suçladı.Sehgal, Ujala; Simpson, Connor (21 August 2011). "Qaddafi Is Missing as Rebels Gain Control of Most of Tripoli" . The Atlantic Wire. Retrieved 24 August 2011. Muammer Kaddafi'nin en büyük oğlu Muhammed el Kaddafi UGK güçleri tarafından 21 Ağustos'ta ele geçirilse de ertesi gün Kaddafi güçlerinin yardımıyla tutulduğu yerden kaçırıldı.Staff (22 August 2011). "Libya Live Blog: Monday, August 22, 2011 – 01:48" . Al Jazeera. Retrieved 23 August 2011. === 22 Ağustos === Libya saatiyle saat 01:00'de UGK, Yeşil Meydan da dahil olmak üzere şehrin yüzde doksanını ele geçirilmiş olduğunu açıkladı.Malone, Andrew; Slack, Chris (22 August 2011). "'They're Shooting Inside My House, I've Got To Go': What Gaddafi's Eldest Son Said on the Phone as Rebels Stormed His Home – Mohammed Gaddafi Was Speaking with Al Jazeera When He Heard Rebels Open Fire". Daily Mail. Retrieved 23 August 2011. El Cezire ve BBC gibi haber kaynakları UGK güçlerinin Yeşil Meydan'a girdiği yönündeki haberleri doğruladı."As It Happened: Libya Conflict" . BBC News. Retrieved 22 August 2011.Staff (22 August 2011). "Libya Live Blog: Monday, August 22, 2011 – 01:00". Al Jazeera. Retrieved 23 August 2011. Saat 1:15'te ise UGK güçlerinin şehrin güneyindeki Trablus Uluslararası Havalimanı'nı ele geçirdikleri açıklandı. Sabah erken saatlerde bir UGK komutanı şehirde Kaddafi güçlerinin halen direnmekte olduğunu belirterek polislerin devriyelik yaparken dikkatli olmasını istedi. Yine sabah saatlerinde, Agence France-Presse şehrin güneyindeki Kaddafi'nin karargahının yakınlarında da çatışmaların olduğunu bildirdi. Bir UGK komutanı Kaddafi güçlerinin halen şehrin %15-20'sini kontrol altında tuttuğunu söyledi. Kaddafi'nin karargahından ayrılan tanklar şehrin belli bölümlerini vurmaya başladı. Kaddafi güçlerinin kesin olarak kontrol altında bulundurduğu ve yabancı gazetecilerin kaldığı Rixos Al Nasr otelinin etrafında çatışmalar devam etmekteydi. Gazetecilerin otelden ayrılmasına izin verilmedi ve bazı kaynaklara göre "insan kalkanı" olarak kullanıldılar. Öğle saatlerinde Trablus'taki durum karışıktı. Kaddafi güçlerinin kesin olarak kontrol altında bulundurduğu bilinen yerler Bab el Aziziye, Rixos Al Nasr oteli, Tacura'daki bir hastane ve limanın bir bölümüydü. Mitiga Uluslararası Havalimanı'ndaki durum net olmasa da pek çok haber kaynağına göre UGK güçleri havalimanını ele geçirmişti. Öğleden sonra, UGK güçleri Yeşil Meydan yakınlarındaki bir alandan geri çekildi. UGK güçleri tarafından bunun başka bir yerdeki bir hücum için bir hazırlık olduğu iddia edildi. Tacura'daki UGK güçleri hastanedeki Kaddafi güçlerinin teslim olması için müzakere ettiklerini açıkladı.Staff (23 August 2011). "Gadhafi Son Reappears in Tripoli, Claims Father Is Safe" . CNN. Retrieved 23 August 2011. Akşam saatlerinde Kaddafi güçleri şehrin batısında ilerleme kaydetti ve UGK güçleri bazı bölgelerden çekildi.Staff (22 August 2011). "Libya Conflict: Fighting for Tripoli Rages On" . BBC News. Retrieved 23 August 2011. Muhammed Kaddafi'nin kaçtığına yönelik ilk söylentiler de yayılmaya başladı.Staff (22 August 2011). "Libya Live Blog: Monday, August 22, 2011 – 18:22" . Al Jazeera. Retrieved 23 August 2011. 22 Ağustos gecesi bir UGK yetkilisi Muhammed Kaddafi'nin kaçtığını doğruladı, Kaddafi'nin karargahı için büyük bir çatışma beklediklerini söyledi ve UGK güçlerinin şehrin giriş- çıkışlarında kontrol noktaları kurmakta olduğunu belirtti. === 23 Ağustos === Günün erken saatlerinde CNN muhabiri Matthew Chance, Seyfülislam Kaddafi'yle Rixos Al Nasr otelinin yakınlarında konuştuğunu bildirdi. Daha sonra bir UGK yetkilisi ve bunun ardından UGK liderleri Seyfülislam Kaddafi'nin yakalanmasına rağmen o sıradaki kaostan dolayı kaçtığını doğruladı. Liman ve etrafının UGK kontrolüne geçmiş olduğu bildirildi; ama bunun detayları ve tam zamanlaması hakkında net bilgi yoktu.Allen, Paddy (23 August 2011). "Libya Unrest: Rebels Advance into Tripoli – Reports Suggest That the Rebels Have Taken Over Gaddafi's Compound in the Centre of Tripoli" . The Guardian. Retrieved 23 August 2011. Öğleden sonra, El Cezire muhabiri Zeyna Hudr UGK'nin Yeşil Meydan'ın kontrolünü ele geçirmiş olduğunu doğruladı, meydanın "Şehitler Meydanı" olarak yeniden adlandırıldığını, Mansura'da çatışmaların devam ettiğini ve UGK güçlerinin Bab el Aziziye'ye 500 m kadar yaklaştığını bildirdi. . Al Jazeera. Bab el Aziziye'ye yapılan hücum kısa bir süre sonra başladı. The Guardian saldırıdan önce havanlar, roketler ve hafif silah atışından oluşan bir bombardımanın gerçekleştiğini bildirdi.. The Guardian. İlerleyen saatlerde, UGK güçleri Bab el Aziziye'nin bir kapısını ele geçirmeyi başardı. Kaddafi güçleri bir süre yerleşkeyi savunmaya çalıştı; ama direnişleri bir süre sonra sona erdi ve yerleşkeye akan UGK askerleri havaya ateş açarak sevinç gösterisi yaptı. . The Guardian.Staff (23 August 2011). "Libya Live Blog: Tuesday, August 23, 2011 – 16:19". Al Jazeera. Retrieved 23 August 2011. Kaddafi'nin ele geçirilen ikametgâhına UGK bayrağı çekildi.Stanglin, Douglas (23 August 2011). "Rebels Capture Gadhafi Compound" . USA Today. Retrieved 28 August 2011. Kaddafi veya ailesi ele geçirilen yerleşkede bulunamadı ve nerede oldukları bilinmiyordu. Kaddafi daha sonra yaptığı bir açıklamada Bab el Aziziye'nin kaybının sadece "taktiksel bir hareket" olduğunu iddia etti. Akşam saatlerinde bir UGK sözcüsü sakinleri nispeten Kaddafi'ye yakın olan Ebu Selim seminin UGK tarafından ele geçirildiğini iddia etse deStaff (23 August 2011)."Rebels Seize Pro-Gaddafi Tripoli District – Spokesman" . Reuters. Retrieved 23 August 2011. daha sonra bunun doğru olmadığı ortaya çıktı. Bu sırada Kaddafi güçlerinin havanlar ve ateşle bombardıman yapmaya başlamasıyla Bab el Aziziye'de çatışmalar yeniden başladı. Yabancı muhabirler hemen yerleşkeyi terk etti, bu sırada bir El Cezire muhabiri yaralandı.Staff (24 August 2011). "As Libyan Rebels Secure Tripoli, Search for Gadhafi Continues" . CNN. Retrieved 24 August 2011. France24 televizyonu Kaddafi'nin karargahına yapılan saldırının ardından UGK'nin Trablus Tugayı'nın son 48 saat içinde 60 kayıp verdiğini iddia etti. === 24 Ağustos === Öğle saatlerinde Bab el Aziziye yerleşkesinin içinde, avludaki ağaçların arasında saklanan keskin nişancıların varlığı nedeniyle çatışmalar yaşandığı haberleri geldi. Büyük bir direnişle karşılaşan UGK güçleri yerleşkenin merkezindeki korumalı bölgeleri yıkıp Kaddafi güçlerini doğrudan ateşe maruz bırakmak için ağır silahlar kullanmaktaydı. Bunun sonucu olarak UGK güçleri bir süre yerleşkenin merkezinden dış duvarlara kadar çekildi.Staff (25 August 2011). "Rebels Appeal for Gaddafi Capture" . BBC News. Retrieved 25 August 2011. Rixos Al Nasr oteli bölgesinde de çatışmalar olduğu bildirildi. Önceki gün UGK güçlerinin ele geçirdiklerini iddia ettikleri Ebu Selim semtinde de çatışmalar devam etmekteydiWalker, Portia (26 August 2011). "Tripoli in Chaos as Rebels Fight for Control" . USA Today. Retrieved 28 August 2011. ve Ebu Selim ile El Hadba semtlerinde Kaddafi güçlerinin kontrolü elinde tuttuğu bildirildi.Madi, Mohamed (24 August 2011). "Gaddafi Loyalists Face Last Stand in Tripoli" . BBC News. Retrieved 28 August 2011. Saat 17:00 civarlarında Kaddafi güçlerinin kontrolündeki Rixos al Nasr otelindeki yabancı gazetecilerin otelden ayrılmasına izin verildi. Trablus Uluslararası Havalimanı'nın dört gündür UGK kontrolünde olduğu doğrulandı, Kaddafi'nin kişisel uçaklarının havalimanında bulunduğu ve havalimanının yakınlarındaki yolda çatışmaların devam ettiği bildirildi.Staff (24 August 2011). "Rebels Find Gaddafi's 'Palaces on Wings'" . The Times. Retrieved 24 August 2011. UGK Kaddafi'yi öldüren veya yakalayan kişinin affedileceğini ilan etti. Bir iş adamı da Kaddafi'nin yakalanması veya öldürülmesi için 1.67 milyon dolarlık ödül koydu. UGK savaşçıları ve taraftarları şehirde kontrol noktaları kurmaya devam etti. Şehitler Meydanı'ndaysa kutlamalar devam etmekteydi. Sadi el Kaddafi, CNN'e Kaddafi güçleri adına müzakere yapma yetkisine sahip olduğunu ve BM ile NATO'yla ateşkes konusunda görüşmek istediğini söyledi. Bu daha önce yapılan ve UGK güçlerinin eli geçtiği söylenen iddiaları yalanlayan bir görüntüydü.Staff (24 August 2011). "Gadhafi Son Offers To Broker Libya Cease-Fire" . CNN. Retrieved 25 August 2011. === 25 Ağustos === UGK güçleri, Kaddafi güçlerinin elinde bulunan Ebu Selim ve El Hadba el Hadra semtlerini ele geçirmeye çalışmaktaydılar.Staff (25 August 2011). "Purported Gadhafi Message: Don't 'Surrender' Tripoli" . CNN. Retrieved 25 August 2011. "'We have 80% of Tripoli liberated,' said Hisham Abu Hajer, the coordinator of the rebels' brigades in Tripoli."Graff, Peter; Laessing, Ulf (25 August 2011). "Hunted in Tripoli, Gaddafi Hurls Defiance" . Reuters. Retrieved 25 August 2011. Kaddafi güçlerinin Trablus Uluslararası Havalimanı'nda bulunan bir Libya Havayolları uçağını vurduğu bildirildi. UGK güçleri havalimanını şehir merkezine bağlayan yolu almaya çalışırken havalimanında bir cephanelik patlaması meydana geldi. Yerel saatle 2:00 sularında CNN Kaddafi'nin yerleşkesinin bir köşesinde çatışmaların sürdüğünü bildirdi. Reuters NATO'nun düzenlediği bir hava saldırısının ardından UGK güçlerinin Ebu Selim'i ele geçirdiğini bildirdi.Valdmanis, Richard (25 August 2011). "Libya Rebels Storm Tripoli's Abu Salim District" . Reuters. Retrieved 25 August 2011. === 26 Ağustos === sol|küçükresim|Trablus'taki bir UGK kontrol noktası, 26 Ağustos 2011. Trablus'ta Kaddafi güçlerinin kontrolündeki iki askeri kamp olan Halit el Fercan ve Kasr Bin Gaşir'de görgü tanıklarının ifadelerine göre Kaddafi güçleri çok sayıda mahkûmu öldürdü. 160 mahkûmun metal bir hangardan kaçması üzerine mahkûmlara karşı el bombaları ve silah etişi kullanıldı. Muammer Kaddafi, şehirdeki bir karargahta oğlu Hamis ve kızı Ayeşa ile görüştü. Bunun ardından şehirden Saba istikametine giden ve yüksek güvenlik önlemleriyle korunan bir konvoyla üçü de şehri terk etti. === 27 Ağustos === Geceleyin UGK güçleri havalimanı yakınlarındaki Kasr Bin Gaşir'i ele geçirdi.Al-Shalchi, Hadeel; Schemm, Paul (27 August 2011). "Tripoli Faces Severe Shortages of Food, Fuel". Associated Press (via Seattle Post- Intelligencer). Retrieved 27 August 2011. Şehirde Kaddafi güçlerinin kontrolündeki tek bölgenin sadece bir yerleşke olduğu iddia edildi.Staff (27 August 2011). "Greater Tripoli Is 'Almost Under Control'" . Sky News. Retrieved 27 August 2011. Günün karardığı saatlerde Kaddafi güçlerinin tamamen şehirden çekildikleri iddia edilse de medya gece boyunca çatışmaların devam ettiğini bildirdi. === 28 Ağustos === UGK güçleri şehir merkezinin 5 km güneyinde bulunan ve Kaddafi güçlerinin kontrolündeki son bölge olan Salaheddin'e saldırdı ve birkaç saat süren bir çatışmadan sonra ele geçirmeyi başardı.Staff (28 August 2011). "Rebels Claim Capture of Last Army Base in Tripoli" . The News International. Retrieved 28 August 2011. == Kaynakça == Kategori:Libya İç Savaşı Kategori:Trablus ili Kategori:NATO askerî operasyonları