Lozi dili

siLozi ve Rozi olarak da bilinen Lozi, S Bölgesi'nin (S.30) Sotho-Tswana şubesi içindeki Nijer-Kongo dil ailesinin bir Bantu dilidir ve Lozi halkı tarafından başta güneybatı Zambiya ve çevresinde konuşulur. Bu dil, Kuzey Sotho (Sesotho sa Leboa), Tswana (Setswana), Kgalagari (SheKgalagari) ve Sotho (Sesotho / Güney Sotho) ile yakından ilişkilidir. Bazen Rotse olarak yazılan Lozi ve lehçeleri Zambiya nüfusunun yaklaşık yüzde altısı tarafından konuşulmakta ve anlaşılmaktadır. Silozi, Birleşmiş Milletler tarafından tanımlandığı şekliyle endonym'dir (anadili tarafından kullanılan dilin adı). Lozi, exonym'dir . Lozi dili iki dilin karışımından gelişmiştir: Luyana ve Kololo. Luyana halkı aslen 17. yüzyılın sonlarında veya 18. yüzyılın başlarında, Kongo Nehri havzasının Katanga bölgesindeki Luba Krallığı ve Lunda Krallığı'ndan güneye göç etti. Bu nedenle konuştukları dil, Luba ve Lunda ile yakından ilişkiliydi. Şu anda batı Zambiya'da bulunan yukarı Zambezi'nin taşkın yataklarına yerleştiler ve Barotseland adında bir krallık geliştirdiler ve ayrıca Barotse Floodplain veya Bulozi'ye de isimlerini verdiler. Kololo, şu anda Güney Afrika'nın Özgür Devlet eyaleti olan yerde yaşayan bir Sotho halkıydı. Kololo, 1830'larda Shaka Zulu'nun Mfecane'sinden kaçmak zorunda kaldı. Kololo, Zulu ordularından kopyaladıkları taktikleri kullanarak Zambezi taşkın yataklarında Luyana'yı fethetti ve kurallarını ve dilini dayattı. Ancak, 1864'te yerli halk ayaklandı ve Kololo'yu devirdi. O zamana kadar Luyana dili büyük ölçüde unutulmuştu; yeni melez dil Lozi veya Silozi olarak adlandırılır ve Sesotho'ya Zambiya'daki diğer tüm komşu dillerden daha yakındır. Lozi ayrıca Zimbabve, Botsvana ve Namibya'da (Zambezi Bölgesi) konuşulmaktadır. == Fonoloji == Lozi'nin 5 sesli harfi vardır: Ön Merkez Arka Yüksek i Merkez Düşük Lozi'de 20 ünsüz vardır: Dudaksıl Dişyuvasıl Damak / Artdişyuvasıl Artdamaksıl Gırtlaksıl Burun Plosive sessiz sesli Sürtünmeli sessiz sesli Yaklaşık Ton, yüksek veya düşük olarak ayarlanır. == Yazım == Lozi dili, misyonerler tarafından tanıtılan Latin alfabesini kullanır. 1977'de Zambiya, dilin imlasını standartlaştırdı. Harfler (büyük harf) A B C CH D E F G H I J K L M N Ñ O P S SH T U W Y Z Harfler (küçük harf) a b c ch d e f g h i j k l m n ñ o p s sh t u w y z UFA , , , , == Sözcük bilgisi == Yılın ayları Lozi dili Türkçe Sope Ocak Yowa Şubat Liatamanyi Mart Lungu Nisan Kandao Mayıs Mbuwana Haziran Sikulu Temmuz Muyana Ağustos Muimunene Eylül Yenda Ekim Njimwana Kasım Ñulule Aralık == Örnek yazı == Aşağıda, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin (Birleşmiş Milletler tarafından) 1. Maddesinin Lozi dilindeki örnek bir metni yer almaktadır: == Kaynakça == == Harici bağlantılar == * Omniglot'ta Lozi alfabesi ve telaffuz * Lozi'de örnek bir paragraf * Silozi-İngilizce sözlük, sözlükler, başlangıç kılavuzu, diğer bilgiler * Webster'ın Çevrimiçi Sözlüğünden Lozi ingilizce sözlük - Rosetta Sürümü * Lozi dilindeki PanAfrican L10n sayfası * Lozi dilinde ve hakkında OLAC kaynakları * Lozi dilindeki tıbbi ifadeler === Lozi dili hikayeleri === * Sibetta, O.Kwibisa, Ze Patezwi ba Banca , Lubuto Library Special Collections, erişim tarihi 3 Mayıs 2014 * Silozi dili hikayeleri , Lubuto Kütüphanesi Özel Koleksiyonları, 3 Mayıs 2014'te erişildi