M5 (İstanbul metrosu)

M5 (Üsküdar - Çekmeköy) Metro Hattı, İstanbul'un Anadolu Yakasında, ilk istasyonu Üsküdar, son istasyonu ise Çekmeköy olan 20 km uzunluğunda 16 istasyonlu bir metro hattıdır. Metro hattında çalışan araçlar Türkiye'nin ilk sürücüsüz metro araçları olma özelliğine sahiptir. M4 (Kadıköy - Sabiha Gökçen Havalimanı) Metro Hattı'ndan sonra Anadolu Yakası'nın ikinci metrosu olma özelliğini taşır. Hattın Üsküdar - Yamanevler arasındaki ilk bölümü 15 Aralık 2017'de hizmete girmiştir. == Tarihçe == Başlangıçta hafif metro olarak düşünülen metro, daha sonra tıpkı M4 hattında olduğu gibi ağır metroya dönüştürülmüştür. Birçok kez gündeme gelen metronun ihalesi sık sık ertelenmiştir. Hattın ihalesi için ilk olarak 9 Ağustos 2011 tarihi planlanmış ancak daha sonra 26 Ağustos'a ertelenmiştir. İhaleye ise 15 Eylül 2011 günü çıkılmıştır. İhaleyi en düşük teklifi veren Doğuş Grubu kazanmıştır. 7 Mart 2012 tarihinde sözleşme imzalanmış olup bedeli 563,899,995.32 €'dur. 6 Haziran 2012'de resmî olarak temel atılmıştır. Sözleşmeye göre işin bitim tarihi 4 Mayıs 2015'ti, fakat 15 Aralık 2017 tarihinde ilk etap açıldı. Hattın ikinci etabı ise 21 Ekim 2018 tarihinde Çekmeköy istasyonunda törenle açılmıştır. Hattın üçüncü etabı olan Çekmeköy - Sancaktepe - Sultanbeyli uzatmasının ihalesi Mart 2017'de yapılarak Nisan 2017'de inşaat çalışmalarına başlanmıştır. 2018 yılının ortaasından itibaren ödenek yokluğu ile kredi temin edilememesi sebebiyle inşaat çalışmaları tamamen durdurulmuştur. Ekim 2019'da 110 milyon € kredi temin edilerek Kasım 2019'da inşaat çalışmaları Sancaktepe İstasyonu'nda yapılan törenle tekrar başlamıştır. Aralık 2020'de ise Eurobond ihracı ile hat için 60 milyon € ek finansman sağlanmıştır. Üçüncü etaptaki ana hat TBM tünel kazıları Sancaktepe İstasyonu'ndan Çekmeköy'e doğru Ocak 2021 tarihinde başlamıştır. TBM-1 18 Ocak 2022'de Meclis İstasyonu Şaftına ulaşarak TBM kazısını tamamlamıştır. TBM-1'in kazısı tamamlandığı gün TBM-3 Veysel Karani'ye doğru Sancaktepe'den kazıya başlamıştır. Hattın üçüncü etabındaki Çekmeköy ile Sancaktepe Şehir Hastanesi arasının 2023 yılında, Sancaktepe Şehir Hastanesi ile Sultanbeyli arasının ise 2024 yılında hizmete alınması planlanmaktadır. Sultanbeyli istasyonu'ndan 2 Temmuz 2022 tarihinde şantiye alanına indirilen ve Veysel Karani İstasyonu'na doğru kazacak olan 5. ve 6. TBMler 19 Ağustos 2022 tarihinde TBM Başlama Töreni ile kazıya başlamıştır. TBM kazı optimizasyonu ile çalışma programında 6 ay erken bitirme hedeflenmiştir. 19 Ekim 2022 tarihinde Meclis İstasyonu TBM şaftında hattın 3.etabının ilk ray kaynağı töreni yapılmıştır. Bu törende İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, 3. etap ilerleme oranının %65'e ulaştığını ve ilk üç istasyonun Eylül 2023'te, son altı istasyonun ise 2024 yılının sonuna doğru açılışının planlandığını belirtmiştir. == İşletme bilgileri == * Sahibi: İstanbul Büyükşehir Belediyesi * İşletici: Metro İstanbul * Hat uzunluğu: 36,1 km (İşletmede olan 20,0 km) * Hat açıklığı: Standart (1,435 mm) * Sefer süresi: 32 dk / Tek yön * Sefer sıklığı: 4 dakika 40 saniye (Pik saatlerde), 6 dakika (Normal satlerde) * İstasyon sayısı: 28 (İşletmede olan 16, İnşa hâlinde 8, Proje aşamasında 4) * Araç seti ve vagon sayısı: 150 adet (6’lı vagonlarla işletilen 25 tren seti) * Günlük sefer sayısı: 365 sefer / Tek yön * Günlük yolcu sayısı: Tek yönde 220.000 (kişi/gün) * Depo sahası/Kumanda merkezi: Metro İstanbul Behiç Erkin Yerleşkesi * İşletme saatleri: 06:00 - 00:00 (Cumayı Cumartesiye ve Cumartesiyi Pazara Bağlayan Gecelerde 00:00 - 06:00 arasında çift bilet olacak şekilde) * Araç Marka/Model: CAF - Mitsubishi (Ortak üretim) * Hat voltajı: 750 V DC * Sürüş modu: UTO, ATP * Sinyalizasyon: GOA 4 - PAKS == Teknik bilgiler == * 17 km anahat tünel uzunluğu * 20 km toplam hat tüneli uzunluğu * 16 istasyon * 140 metre platform uzunluğu * Üsküdar istasyonunda 150 metre platform uzunluğu * Her istasyonda 24x2 adet yarım boy peron ayırıcı kapı * 2.750 metre bağlantı tüneli * 21 Sürücüsüz metro treni (126 vagon) * ÇSS etabı kapsamında 4 yeni tren (24 vagon) araç filosuna eklenmiştir. * 128,8 metre tren uzunluğu ile İstanbul metrosu'ndaki en uzun metro treni 6 vagondan oluşan CAF üretimi trenlerde, 1622 yolcu kapasitesi bulunmaktadır. 128.88 m uzunluğundaki trenler, saatte 90 kmh hız yapabilecek şekilde tasarlanmıştır. Hattın işletme hızı 80 kmh olarak tasarlanmıştır. 23 Kasım'da İspanya'da üretilen metro araçları Çakmak istasyonunda raylara indirildi. 15 Aralık tarihinde ise 1. etap olan Üsküdar - Yamanevler hizmete girdi. 2\. etap ise 21 Ekim 2018'de Çekmeköy istasyonunda yapılan törenle hizmete girdi. 3. etabının yapımı sürmektedir. 4. etap ise plan aşamasındadır. Metro hattının 1. ve 2. etap istasyonlarında yarım boy PAKS bulunmaktadır. Üçüncü etapta ise tam boy PAKS bulunacaktır. Bu sayede tren ile peron arasında hem gürültü hem de hava kirliliği önlenmiş olacaktır. == İstasyonlar == Sıra İstasyon İlçe Aktarma Tür Notlar 1 Üsküdar Üsküdar (Üsküdar)・20x20px (ŞH Üsküdar) Yer altı Yeni Valide Camii・Üsküdar Mihrimah Sultan Camii・Üsküdar İETT Peronları 2 Fıstıkağacı İstanbul Üsküdar Lisesi 3 Bağlarbaşı Marmara Üniversitesi Bağlarbaşı Yerleşkesi・Marmara İlahiyat Camii・Capitol AVM 4 Altunizade (Altunizade)・ (Altunizade) İZÜ Altunizade Kampüsü 5 Kısıklı Büyük Çamlıca Tepesi 6 Bulgurlu Bulgurlu Mahallesi 7 Ümraniye Ümraniye (Ümraniye) Santral Meydanı 8 Çarşı (Çarşı) Ümraniye Çarşısı・Ümraniye Belediyesi 9 Yamanevler Canpark AVM・Haldun Alagaş Spor Salonu 10 Çakmak Çakmak Oto Sanayi・Ümraniye İSKİ ve Vergi Dairesi 11 Ihlamurkuyu Buyaka AVM・Meydan İstanbul AVM 12 Altınşehir Ümraniye Nüfus Müdürlüğü 13 İmam Hatip Lisesi Ümraniye Anadolu İmam Hatip Lisesi 14 Dudullu (Dudullu) Metro Corner AVM 15 Necip Fazıl Metrogarden AVM・İdealistPark AVM・Ümraniye Belediyesi Kapalı Yüzme Havuzu 16 Çekmeköy Çekmeköy Madenler Meydanı・Şehit Üsteğmen Arif Kalafat Doğa Parkı ↓↓ İnşa hâlinde ↓↓ 17 Meclis Sancaktepe Yer altı Çamsan Park AVM 18 Sarıgazi (Sarıgazi) Sancaktepe Kaymakamlığı 19 Sancaktepe Şehir Hastanesi Sancaktepe Şehir Hastanesiİstanbul'daki hastaneler listesi・Prof. Dr. Feriha Öz Acil Durum Hastanesi 20 Sancaktepe (Sancaktepe) Sancaktepe Belediyesi 21 Samandıra Merkez Osmangazi Caddesi 22 Veysel Karani Rings AVM・Veysel Karani İlköğretim Okulu・Aydos Ormanı 23 Hasanpaşa Sultanbeyli Sultanbeyli Kaymakamlığı・Sultanbeyli Belediyesi・Atlaspark AVM・Fatih Sultan Mehmet Mezarlığı 24 Sultanbeyli Sultanbeyli Kent Meydanı ↓↓ 2030'a kadar hizmete girmesi planlanan ↓↓ 25 Gölet Sultanbeyli Yer altı Gölet Parkı 26 Akşemsettin 27 Fuar Alanı Pendik Kurtköy Fuar Alanı 28 Kurtköy YHT/ViaPort ・・・ (Kurtköy YHT/ViaPort) Kurtköy Depo Sahası・ViaPort Asia Outlet AVM === İstasyon özellikleri === İstasyonlar 20x20px İstasyon tipi (Turnike katı ve teknik katlar) Platform tipi Derinlik (Metre) Yürüyen merdiven (Cadde seviyesi - Turnike katı) Yürüyen merdiven (Tunike katı - Peron) Asansör (Cadde seviyesi - Turnike katı) Asansör (Tunike katı - Peron) Yürüyen bant Giriş/Çıkış sayısı Üsküdar Aç-Kapa + Top- Down 19 8 6 2 2 4 Fıstıkağacı Aç-Kapa Tünel 31 4 4 3 1 2 Bağlarbaşı Top-Down + Aç-Kapa 33 10 8 3 1 5 Altunizade Aç-Kapa + Tünel 21 22 5 7 2 4 7 Kısıklı Tünel 44 2 2 10 3 1 Bulgurlu Aç-Kapa Aç-Kapa + Tünel 23 8 4 2 1 2 Ümraniye Aç-Kapa + Top-Down Tünel 33 4 4 1 1 2 Çarşı Aç-Kapa Aç-Kapa + Tünel 29 10 9 1 1 3 Yamanevler Tünel 25 4 4 1 1 2 Çakmak Aç-Kapa + Top-Down 25 4 4 2 1 2 Ihlamurkuyu Aç-Kapa 27 4 4 1 1 2 Altınşehir 29 5 8 2 1 2 İmam Hatip Lisesi Aç- Kapa + Tünel 21 5 4 1 1 2 Dudullu Top-Down + Tünel 27 13 5 2 1 2 Necip Fazıl Aç-Kapa 20 6 4 2 2 4 Çekmeköy Aç-Kapa Aç-Kapa + Tünel 30 8 4 4 2 2 Toplam 117 79 44 22 4 49 === İstasyon uzaklıkları === İstasyonların platform ortası baz alınarak ölçüm yapılmıştır. Sıra İstasyon İstasyonlar arası uzaklık İlk istasyona olan uzaklık 1 Üsküdar 0+00 km Başlangıç 2 Fıstıkağacı 1+41 km 1+41 km 3 Bağlarbaşı 1+16 km 2+57 km 4 Altunizade 1+27 km 3+84 km 5 Kısıklı 1+24 km 5+08 km 6 Bulgurlu 1+46 km 6+54 km 7 Ümraniye 1+30 km 7+84 km 8 Çarşı 1+09 km 8+93 km 9 Yamanevler 0+97 km 9+90 km 10 Çakmak 0+86 km 10+76 km 11 Ihlamurkuyu 1+08 km 11+84 km 12 Altınşehir 0+92 km 12+76 km 13 İmam Hatip Lisesi 0+95 km 13+71 km 14 Dudullu 0+93 km 14+64 km 15 Necip Fazıl 1+42 km 16+06 km 16 Çekmeköy 0+87 km 16+93 km 17 Meclis 1+00 km 17+93 km 18 Sarıgazi 1+22 km 19+15 km 19 Sancaktepe Şehir Hastanesi 1+18 km 20+33 km 20 Sancaktepe 1+42 km 21+75 km 21 Samandıra Merkez 1+05 km 22+80 km 22 Veysel Karani 1+93 km 24+73 km 23 Hasanpaşa 1+27 km 26+00 km 24 Sultanbeyli 1+71 km 27+71 km 25 Gölet 1+27 km 28+98 km 26 Akşemsettin 1+37 km 30+35 km 27 Fuar Alanı 1+23 km 31+58 km 28 Kurtköy YHT/ViaPort 1+35 km 32+93 km == Entegrasyonlar == Üsküdar istasyonundan Marmaray'a hizmet veren Üsküdar Tren İstasyonu'na ve Şehir Hatları Üsküdar İskelesi'ne, Altunizade istasyonundan Metrobüslere ve yapımı devam eden M14 (Altunizade - Kâzım Karabekir) Metro Hattı'na, Çarşı istasyonundan yapımı devam eden M12 (60. Yıl Parkı - Kâzım Karabekir) Metro Hattı'na, Dudullu istasyonundan M8 (Bostancı - Parseller) Metro Hattı'na, -hattın 3. etabında yapımı devam eden- Sarıgazi istasyonundan proje aşamasındaki M13 (Yenidoğan - Söğütlüçeşme) Metro Hattı'na entegrasyon sağlanmıştır. Ayrıca yakın gelecekte Ümraniye, Sancaktepe ve Kurtköy YHT/ViaPort istasyonlarından proje aşamasındaki Hızray / M34 (Beylikdüzü - Sabiha Gökçen Havalimanı) Hızlı Metro Hattı'na entegrasyon planlanmaktadır. Hattın 4. etabı için Kurtköy YHT/ViaPort'a uzatılması planlanmıştır. Böylece hattın yapılması planlanan yüksek standartlı demiryolu ile birlikte İstanbul Havalimanı'na entegrasyonu sağlanacaktır. === Metroya Entegre İETT Otobüs Hatları === İETT tarafından işletilen otobüs hatlarından UM ve ÇM kodlu İETT hatları M5 Metro Hattına ücretsiz şekilde tam aktarma yapmaktadır. Alemdağ Caddesi'ni kullanarak Ümraniye'ye giden İETT Hatlarından bazıları Necip Fazıl İstasyonu'nda peron alanı bulunabilmesi sebebiyle Necip Fazıl İstasyonu'na kadar kısaltılmıştır. Bu hatlar da ücretli şekilde metro entegre hat olarak tanımlanabilmektedir. ; Ücretsiz Entegre İETT Hatları * ÇM41 Çekmeköy - Necip Fazıl Metro * ÇM42 Şahinbey - Çekmeköy Metro/Emek Mahallesi * ÇM43 Atatürk Mahallesi - Necip Fazıl Metro * ÇM44 Nişantepe - Çekmeköy Metro/Prof. Dr. Feriha Öz Hastanesi * UM11 Kirazlıtepe - Kısıklı Metro - Esatpaşa * UM13 Küçüksu/Yavuztürk Mahallesi - Ümraniye Metro - Ümraniye EAH * UM30 Adem Yavuz Mahallesi - Ihlamurkuyu Metro * UM36 Esenevler - Bulgurlu Metro * UM40 Atatürk Mahallesi/Taşdelen - Necip Fazıl Metro * UM60 Sancaktepe - Necip Fazıl Metro * UM61 Paşaköy/Yenidoğan - Necip Fazıl Metro * UM62 Yenidoğan/Taşdelen - Necip Fazıl Metro * UM73 Sabiha Gökçen Havalimanı/Sultanbeyli - Necip Fazıl Metro * UM74 Sultanbeyli Devlet Hastanesi/Necip Fazıl Metro - Dudullu ; Ücretli Entegre İETT Hatları * 9KS Ömerli/Kasabaevleri - Necip Fazıl Metro * 11G Yenidoğan - Necip Fazıl Metro * 11R Reşadiye - Necip Fazıl Metro * 11SA Uğur Mumcu/Samandıra - Necip Fazıl Metro == Yolcu sayıları == Metro İstanbul tarafından yayınlanan verilere göre 2022 yılında 80.007.671 yolcu taşınmıştır. == Güzergâh şeması == orta|1000x1000px == Görseller == Dosya:Bağlarbaşı Metro Station Entrance 3.jpg|İstasyonların tipik girişleri (2 yürüyen merdiven, 1 sabit merdiven, 1 asansör ve totem Dosya:Fıstıkağacı Metro Station Ticket Hall.jpg|Bilet Holü Dosya:Yamanevler Station Plan.jpg|İstasyon Şeması örneği Dosya:M5 Necip Fazıl Çıkış Tabelası.jpg|Çıkışların gösterimi Dosya:Kısıklı Metro Station Escalators.jpg|Yürüyen merdivenler Dosya:M5 Metro Train Time Counter.jpg|Tren Zaman Sayacı Dosya:Çekmeköy metro m5 line.jpg|Yön çizgisi Dosya:M5 metro direction arrow.jpg|Yönlendirme okları Dosya:M5 Metro Fire Door and PAKS.jpg|Yangın kapısı ve PAKS Dosya:M5 Station Information Board.jpg|Bilgilendirme Panosu Dosya:M5 Exit Signs.jpg|Çıkış yönlendirmeleri Dosya:M5 Çarşı Metro Platform.jpg|Platform Dosya:Metro İstanbul Behiç Erkin Yerleşkesi trains.jpg|Depo sahasındaki metro trenleri == Ayrıca bakınız == * İstanbul metrosu * İstanbul'da toplu taşıma == Kaynakça == * Üsküdar - Çekmeköy Metrosu geliyor… * Anadolu Yakası Raylı Sistem Müdürlüğü * Üsküdar - Çekmeköy metrosu | Ana Sayfa * Anadolu Yakası'na ikinci metro için ihaleye çıkıldı * Üsküdar - Çekmeköy metrosu için ilk adımlar atılıyor * Üsküdar - Çekmeköy Metrosu için dünya çapında ihale! * Üsküdar - Çekmeköy metro hattı bilgi notu (12.02.2013) * Istanbul awards Asian metro contract - Railway Gazette * Üsküdar - Çekmeköy metrosu inşaat ve elektromekanik işleri * Temeli atılan Üsküdar - Çekmeköy Metrosu 38 ayda tamamlanacak * uskudarumraniyecekmekoymetrosu.com == Dış bağlantılar == * Metro İstanbul resmî sitesi Kategori:Üsküdar'da ulaşım Kategori:Ümraniye'de ulaşım Kategori:Çekmeköy'de ulaşım Kategori:Sancaktepe'de ulaşım Kategori:Sultanbeyli'de ulaşım Kategori:Pendik'te ulaşım Kategori:2017'de tamamlanan ulaşım altyapısı Kategori:2018'de tamamlanan ulaşım altyapısı