Süryani Katliamı

Süryani Katliamı veya Süryani Soykırımı (ayrıca "kılıç" anlamına gelen Sayfo olarak da bilinir; ),Gabriele Yonan, Çev. Erol Sever, Asur soykırımı: Unutulan bir holocaust, Pencele Yay., İstanbul, 1999. I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu ordusunun güneydoğu Anadolu ve İran'ın tarihi Azerbaycan bölgesinde, bazı Kürt aşiretlerinin yardımıyla Süryani Hristiyan azınlıklara karşı işlediği sürgün etme ve katliamdır. Süryanilerin aralarında bölündüğü, birbirlerine düşman olan kiliseler arasında Süryani Ortodoks Kilisesi, Doğu Kilisesi ve Keldani Katolik Kilisesi vardı. I. Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı İmparatorluğu'nun dağlık ve ulaşılması zor olan yerlerinde yaşıyorlardı, ve bu sebeple devletsiz sayılabilecek bölgede Kürt aşireler ve Süryaniler arasında şiddetli çatışma yaygındı. 19. yüzyılda İmparatorluğun merkezleşme çabalarının artması durumun Süryaniler için daha tehlikeli bir hal almasına sebep oldu. Süryani sivillerin toplu katliamı 1915 yılının Ocak ve Mayıs ayları arasında İran Cephesi sırasında başladı. Bu dönemde katliamlar Osmanlı askerleri ve onları destekleyen Kürtler tarafından gerçekleştirilmişti. Bitlis vilayetinde, İran'dan dönen Osmanlı askerleri yerli Kürt aşiretlerle, Süryaniler de dahil Hristiyan toplumunun katliamı için iş birliği yaptı. 1915 yılının ortasında, Osmanlı güçleri ve Kürtler birlikte tarihi Hakkari bölgesinin Süryani toplumuna saldırdı ve Ekim ayı geldiğinde Süryaniler bölgeden atılmıştı. Vali Mehmed Reşid Diyarbekir vilayetinde Süryaniler de dahil bütün Hristiyanları kapsayan bir katliam başlattı. Bugün Suriye ve Irak içinde kalan bölgelerde yaşayan Osmanlı Süryaniler bu katliama dahil değildi. Sayfo daha az sistematik sayılsa da Ermeni Kırımı ile aynı zamanda yaşandı ve ikisinin arasında yakın bir bağlantı vardı. Yerli güçlerin rolü Sayfo'da daha büyüktü, ama Osmanlı ordusu bazı Süryanilere karşı saldırıların emrini direkt olarak verdi. Bu katliamın nedenleri arasında Süryanilerin Osmanlı İmparatorluğu'na sadık olmadıkları düşüncesi ve sahip oldukları topraklara el koyma isteği vardı. Süryani-Keldani delegeleri 1919 Paris Barış Konferansı'nda kayıplarının savaş öncesi popülasyonun yarısı olan 250.000 olduğunu belirtti; bu figürün doğruluğu bilinmiyor. Sayfo Ermeni Kırımı'na nispeten daha az araştırma konusu olmuştur. Sayfo'nun resmi bir soykırım olarak tanımlanması için çalışmalar 1990'lı yıllarda Süryani diasporası tarafından başlatıldı. Türkiye Cumhuriyeti'nin bunu inkâr etmesine rağmen, bazı ülkeler Osmanlı İmparatorluğu'nda Süryanilerin soykırıma uğradığını kabul etmiştir. == Katliam == 1914-1920 yılları arasında Kuzey Mezopotamya ve kısmen Güneydoğu Anadolu'daki Asuri nüfusu Osmanlı birlikleri tarafından zorla göç ettirildi ve öldürüldüler.Khosoreva, Anahit. "The Assyrian/Syriac Genocide in the Ottoman Empire and Adjacent Territories" in The Armenian Genocide: Cultural and Ethical Legacies. Ed. Richard G. Hovannisian. New Brunswick, NJ: Transaction Publishers, 2007, s. 267-274. ISBN 1-4128-0619-4. Toplam ölü sayısı 270 bin ila 300 bin arasındadır.Travis, Hannibal. "Native Christians Massacred: The Ottoman Genocide of the Assyrians During World War I ." Genocide Studies and Prevention, Vol. 1, No. 3, December 2006. Retrieved 2010-02-02. Ermeni ve (Rum) kırımlarıyla benzer kontekst ve döneminde gerçekleştirildi.Schaller, Dominik J. and Zimmerer, Jürgen (2008) "Late Ottoman Genocides: The Dissolution of the Ottoman Empire and Young Turkish population and extermination policies." Journal of Genocide Research, 10:1, s. 7-14. Fakat Süryani Kırımı hakkındaki modern bilim çevresi nispeten yeni oluşturuldu ve büyük ölçüde Ermeni Kırımı araştırmalarının gölgesinde kaldı. 2007 yılında Uluslararası Soykırım Alimler Cemiyeti Osmanlı Devleti'nin 1914 - 1923 yılları arasında vuku bulan Hristiyan azınlıklarına yönelik harekâtının Ermeniler, Süryaniler, Pontuslular ve Rumlara yönelik soykırım olduğu konusunda fikirbirliğine ulaştı."Genocide Scholars Association Officially Recognizes Assyrian Greek Genocides ." 16 December 2007. Retrieved 2010-02-02. Genocide Watch'in başkanı ise Türkiye hükûmetinin 1990'lı yıllarda Osmanlı Devleti'nin Süryaniler, Rumlar ve Ermenileri dahil olmak üzere Hristiyan nüfusuna yönelik soykırımı reddinin dünyanın önde gelen soykırım bilim insanları tarafından tanınmamayışını onayladı. == Demografik değişiklikler == 1915 - 1916 yılında Diyarbakır vilayeti'nde Asur ve Ermeni nüfusuDe Courtois, Sébastien. The Forgotten Genocide: Eastern Christians, the Last Arameans. Piscataway, N.J.: Gorgias Press, s. 194-195. Mezhep I. Dünya Savaşı öncesi Eksilen Nüfus I. Dünya Savaşı sonrası Ermeniler Gregoryen (Apostolik) 60.000 58.000 (97%) 2.000 Ermeni Katolik 12.500 11.500 (92%) 1.000 Asurlar Keldani Katolik 11.120 10.010 (90%) 1.110 Süryani Katolik 5.600 3.450 (62%) 2.150 Süryani Yakubi 84.725 60.725 (72%) 24.000 Protestanlar 725 500 (69%) 225 Toplam 174,670 144,185 (83%) 30,485 1915 - 1916 yılında Mardin Vilayeti'nde Asur ve Ermeni nüfusu Sect I. Dünya Savaşı öncesi Eksilen Nüfus I. Dünya Savaşı sonrası Ermeniler Ermeni Katolik 10.500 10.200 (97.1%) 300 Asurlar Keldani Katolik 7.870 6.800 (86%) 1.070 Süryani Katolik 3.850 700 (18%) 3.150 Süryani Yakubi 51.725 29.725 (58%) 22.000 Protestanlar 525 250 (48%) 275 Toplam 74,470 47,675 (64%) 26,795 == Tarihyazımı == Karşıt görüş, temelde kayıpların var olduğunu ama bahsedilen kadar çok olmadığını, yaşananların devletle ilişkili sistematik bir hareket sonucu ortaya çıkmadığını ve ayrıca kayıpların iki taraftan da gerçekleştiği görüşü üzerinde durur. Balıkesir Üniversitesi Tarih Bölümü'nden Profesör Bülent Özdemir, Osmanlı döneminde Ermeniler için bir göç ettirme kararı olmasına karşın ilgili dönemde özel olarak Süryanileri içeren hiçbir karar alınmamasının, yaşanan kayıpların devlet temelli sistematik bir yaklaşım sonucu olmadığını gösterdiğini iddia eder. O dönemdeki Süryanilerin askeri olarak örgütlendiği ve Osmanlı dışındaki devletlerin yanında çarpıştığına ilişkin çeşitli kaynak vardır. Hakkâri civarında Ruslarca silahlandırılmış olan 25.000 Doğu Asuri savaşçı tespiti bunlardan biridir.Salâhi R. Sonyel, Gizli Belgelerde Osmanlı Devleti'nin Son Dönemi ve Türkiye'yi Bölme Çabaları, İstanbul Aynı kaynaklar, Süryanilerin Müslümanlara yönelik yaptığı katliamlar olduğunu öne sürer. İngiliz İstihbarat Servisininde görevli Binbaşı E.W.C. Noel'in 1916 yılında olaylar hakkında yazdığı rapor şu şekildedir: 2005 yılında, İstanbul da yapılan Süryani Göçü adlı sempozyumda konuşmacı olan İsveç Upsala Üniversitesi Öğretim Üyesi Sait Yıldız, "Biz bu olaylar yaşandı derken, ne Türkleri ne de Kürtleri sorumlu tuttuk. Biz Kürt, Türk halkıyla ve diğer halklarla kardeşçe bir arada ortak bir yaşam istiyoruz. Türkler bizim kardeşimizdir; Kürt'ü de, Çerkes'i, Laz'ı, Ermeni'si, Rum'u da öyle. Bu olayı yapanlar o dönemin İttihatçı liderleridir, o dönemin Kürt feodal ağalarıdır. Bazıları bir yandan bizi öldürürken diğerleri savunmuştur. Türk'ü de Kürt'ü de korumuştur. Bunu kimse inkâr edemez." demiştir. == Soykırım olarak tanınması == İsveç parlamentosu 2010 yılında 130'a karşı 131 oyla aldığı bir kararla Asuri Katliamı'nı Ermeni Kırımı ve Rum Kırımı ile birlikte "soykırım" olarak tanımıştır. Süryani Soykırımı, Avustralya'daki Yeni Güney Galler parlamentosu tarafından soykırım olarak tanınmıştır."Consultation Paper for Proposed Memorial Dedicated to the Victims of the Assyrian Genocide ." Fairfield City Council. Ayrıca New York'un son üç valisi tarafından da soykırım olarak adlandırılmıştır.State of New York, Gov. David Paterson, Proclamation , 24 April 2008. Retrieved 2010-02-02., Proclamation, 05 May, 2004. Retrieved 2010-02-02. Ermeni Cemaati'nin aksine Süryani Cemaati, Süryani soykırımını dünya çapında tanıtma konusunda güçlük çekmektedir. Bunun nedenlerinden biri, katliamlardan pek fazla sağ kalan olmamasıdır ve sağ kalan lideri Mar Benyamin Şimun XXI 1918'de öldürülmüştür. Ayrıca, zaman zaman Süryani Katliamları da Ermeni Soykırımı'na dahil edilmektedir. Aralık 2007'de, Uluslararası Soykırım Araştırmaları Birliği, Rum Kırımı ile birlikte Süryani Kırımını da tanımıştır. Parlamentolararası Ortodoks Meclisi Haziran 2011'de Süryani Soykırımı'nı tanıyan bir karar almıştır. == Görüntüler == Dosya:Assyrian Genocide Memorial Wall and Plaque at St. Mary's Parish in Tarzana CA 17February2007.jpg|Süryani Soykırım Anıtı, California Dosya:Assyrianmonument.JPG|250.000 ölen Süryani kurbanlar için dikelen anıt, Paris == Ayrıca bakınız == * Adday Şer * Mar Benyamin Şimun XXI * Ermeni Kırımı * Rum Kırımı * Müslüman-Türk katliamları * Süryaniler listesi == Kaynakça == Kategori:Süryani Kırımı Kategori:Azınlıklar Sorunu Kategori:İttihat ve Terakki Kategori:1920'de Türkiye Kategori:Türkiye'deki katliamlar Kategori:I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı İmparatorluğu Kategori:VikiProje Tarih kaynak bekleyen maddeler Kategori:Süryani Karşıtlığı