Tanınmayan veya sınırlı şekilde tanınan devletler listesi

|sağ|küçükresim|400px| |} Bu tanınmayan veya kısmen tanınmayan devletler listesi, çağdaş siyasi ve iktisadi coğrafya üzerindeki yönetimler hakkında genel bir bakış sağlaması için, egemen devletlerin uluslararası teamül hukuku (Montevideo Konvansiyonu prensipleri üzerinden) çerçevesinde tanınma durumunun ve tüm dünya üzerinde diplomatik olarak tanınmayan ülkelerin listelendiği maddedir. Bu devletler çoğunlukla iki kategoride incelenir. İlk kategorideki oluşumlar üzerinde hak iddia ettikleri toprakları tam veya kısmi olarak kontrol ederler, de facto olarak kendi kendilerini yönetirler ve kalıcı nüfusa sahiptirler. İkinci kategorideki oluşumlar ise üzerinde hak iddia ettikleri toprakların tam kontrolüne sahip değildir, ancak bu topraklar için de jure olarak haklı talebe sahip ülke olarak kabul edilirler. Listedeki Kıbrıs Cumhuriyeti, Çin ve Kore Cumhuriyeti gibi bazı ülkeler, Birleşmiş Milletler üyesi olup çoğunluk ülkeler tarafından tanınmasına rağmen az sayıdaki ülke tarafından tanınmadığından bu listede yer almaktadır. Bu maddedeki devletler gibi geçmişte var olmuş yönetimler için tarihteki tanınmayan ülkeler listesine, kontrolünde olmayan toprakları yönettiğini iddia eden tanınmayan kabineler için sürgündeki hükûmetler listesine bakınız. == Arka plan == Birleşmiş Milletler'de (BM) 193 üye ülke vardır. Ayrıca Vatikan (Kutsal Makam) genellikle uluslararası hukukta egemen bir ülke olarak görülür, fakat Birleşmiş Milletlere üye değildir. Bununla birlikte bazı ülkeler, ülke olma kriterlerini yerine getirir, diğer devletlerin büyük çoğunluğu tarafından tanınır ve Birleşmiş Milletler üyesidir, ancak yine de bu listeye dahil edilmişlerdir çünkü bir veya daha fazla başka devlet, toprak iddiaları veya diğer çatışmalar nedeniyle o devletleri tanımamaktadır. Bazı devletler, kendilerini resmen tanımayan devletlerle gayriresmi (resmen diplomatik olmayan) ilişkileri sürdürürler. Çin Cumhuriyeti (yaygın adıyla Tayvan), düzenli konsolosluk hizmetlerine izin veren Ekonomik ve Kültürel Ofisleri aracılığıyla diğer birçok devletle gayriresmi ilişkileri sürdürdüğü için böyle bir devlettir. Bu, Çin Cumhuriyeti'nin kendisini resmen tanımayan devletlerle bile ekonomik ilişkilere sahip olmasına izin verir. Almanya, İtalya, Amerika Birleşik DevletleriU.S. Department of State Websites of U.S. Embassies, Consulates, and Diplomatic Missions Retrieved 3 February 2011 ve Birleşik Krallık dahil olmak üzere toplam 56 devlet, Tayvan'da bir tür gayriresmi misyon yürütür. Kosova, Dağlık Karabağ, Kuzey Kıbrıs, Abhazya, Transdinyester, Sahra Cumhuriyeti, Somaliland ve Filistin de gayriresmi diplomatik misyonlara ev sahipliği yapmakta ve/veya yurt dışında özel heyetler veya diğer gayriresmi misyonlar bulundurmaktadır. ==Hariç tutulan varlıklar== === Hiçbir devlet tarafından tanınmayan === İsim Kuruluş tarihi Tanınma durumu Diğer iddialar Daha fazla bilgi Kaynaklar Harita Somaliland 1991 Somaliland, 1991'de bağımsızlığını ilan etti. 26 Haziran 1960'tan (Britanya Somalisi'nin Birleşik Krallık'tan tam bağımsızlığını kazandığı zaman) 1 Temmuz 1960'a (Somaliland Devleti, Somali Cumhuriyeti'ni oluşturmak için Somali ile birleştiği tarih) kadar var olan kısa ömürlü bir egemen devlet olan Somaliland Devleti'nin halefi olduğunu iddia ediyor. Birkaç BM üyesi ülke ve Çin Cumhuriyeti ile resmi olmayan ilişkileri sürdürmesine rağmen, hiçbir devlet tarafından resmi olarak tanınmamaktadır. Somaliland genellikle Somali'nin bir parçası olarak kabul edilmektedir. Somaliland'ın dış ilişkileri (Somaliland'in temsilcilikleri, Somaliland'deki temsilcilikler) BBC Country Profiles: Regions and territories: Somaliland . Retrieved 14 September 2009. 100px === BM üyesi olmayan devletler tarafından tanınan === İsim Kuruluş tarihi Tanınma durumu Diğer iddialar Daha fazla bilgi Kaynaklar Harita Transdinyester 1990 Transdinyester (resmi olarak Transdinyester Moldova Cumhuriyeti) 1990 yılında bağımsızlığını ilan etti. BM üyesi olmayan üç ülke tarafından tanınmaktadır: Abhazya, Dağlık Karabağ ve Güney Osetya. Transdinyester genellikle Moldova'nın bir parçası olarak kabul edilmektedir. Transdinyester'in dış ilişkileri, (Transdinyester'in temsilcilikleri, Transdinyester'deki temsilcilikler) * * * Statü durumu, Transdinyester sorunu 99x99pik Dağlık Karabağ Cumhuriyeti 1991 Artsah (eski adıyla Dağlık Karabağ Cumhuriyeti) 1991'de bağımsızlığını ilan etti. BM üyesi olmayan üç ülke tarafından tanınmaktadır: Abhazya, Güney Osetya ve Transdinyester. Dağlık Karabağ genellikle Azerbaycan'ın bir parçası olarak kabul edilmektedir. Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin dış ilişkileri, (Dağlık Karabağ'ın temsilcilikleri, Dağlık Karabağ'daki temsilcilikler) * * * Uluslararası tanınma, Siyasi statü BBC Country Profiles: Regions and territories: Nagorno-Karabakh . Retrieved 14 September 2009. 99x99pik === BM tarafından tanınmayan ancak BM üyesi bazı ülkelerce tanınan === İsim Kuruluş tarihi Tanınma durumu Daha fazla bilgi Kaynaklar Harita Çin Cumhuriyeti (Tayvan) 1949 Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) ve Çin Cumhuriyeti'nin (ÇC; "Tayvan" olarak anılır) destekledikleri tek Çin politikası nedeniyle de jure olarak Tayvan ve civarındaki sular Çin Halk Cumhuriyeti'nin egemenliğinde ama de facto olarak ise Çin Cumhuriyeti'nin kontrolündeki topraklardır. Çin Cumhuriyeti'ni Çin'in tek meşru hükûmeti olarak BM üyesi 15 devlet ve BM üyesi olmayan Vatikan tanımakta, Birleşmiş Milletler'de ise gözlemci ülke konumundadır. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 2758 sayılı kararı ile, ÇHC tüm Çin'in yasal tek meşru hükûmetidir, diğer BM üyesi devletler tarafından da böyle tanınmaktadır. Birçok devletin Çin Cumhuriyeti ile gayriresmî ilişkileri vardır. Tayvan'ın siyasi durumu, Çin Cumhuriyeti'nin dış ilişkileri 100x100pik Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti 1976 Batı Sahra üzerinde hak iddiaları vardır: Fas tüm ülkenin kendi hakkı olduğunu iddia ederken, Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti sadece Serbest Bölge'yi kontrol edebilmektedir ama tüm bölge üzerinde hak iddia etmektedir. Batı Sahra'nın SADC'nin kontrolündeki bağımsızlığını 49 BM üyesi ve Afrika Birliği tarafından tanınmaktadır. Batı Sahra'nın de jure olarak Fas'a ait olduğunu 25 BM üyesi ve Arap Birliği kabul etmektedir. Diğer tüm BM üyelerine göre ise de jure olarak sorun bölgeyi kontrol eden hükûmeti ilgilendirmektedir; çünkü 1960'lı yıllarda İspanyol Sahrası olarak Birleşmiş Milletler kendi kendini yönetemeyen bölgeler listesine eklenmişti. Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti'nin dış ilişkileri 100px Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti 1983 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, BM üyesi olan Türkiye tarafından tanınmaktadır. Diğer tüm BM ülkeleri de jure olarak Kıbrıs Cumhuriyeti'ne bağlı bölge kabul etmektedir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti İslam İşbirliği Teşkilatı'nda ve Ekonomik İşbirliği Teşkilatı'nda gözlemci üye olarak yer almaktadır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin dış ilişkileri 100px Filistin Devleti 1988 Filistin Devleti 103 BM üyesi devlet, BM üyesi olmayan Vatikan (Holy See), Arap Birliği ve İslam Konferansı Örgütü tarafından tanınmaktadır. Filistin Bağımsızlık Deklarasyonu, Filistin Kurtuluş Örgütü tarafından ilan edilmiştir. Filistin misyonlukları, diplomatik veya özel durum amaçlı olarak diğer 22 BM üyesi ülkelerde ve Avrupa Birliği'nde bulunmaktadır. İsrail yönetimi Filistin Devleti'ni tanımamaktadır. Bununla birlikte Oslo Anlaşması ve İsrail-Filistin Geçici Anlaşması'nın bir sonucu ile, İsrail hükûmeti bazı yetkileri ve kendi sorumluluklarını kendi kendilerini yönetebilmeleri için Filistin Yönetimi hükûmetine verdi ve günümüzde Batı Şeria ve Gazze Şeridi alanlarında etkisi bulunmaktadır. BM'de üye devlet olarak tanınmayan Filistin, gözlemci üye olarak Birleşmiş Milletler görüşmelerinde yer alır. Filistin'in dış ilişkileri 100px Güney Osetya Cumhuriyeti 1991 Güney Osetya'nın bağımsızlığı BM üyesi olan 5 devlet Rusya, Suriye, Nikaragua, Venezuela ve Nauru ile BM üyesi olmayan üç devlet Abhazya, Dağlık Karabağ ve Transdinyester tarafından tanınmaktadır. Diğer tüm BM üyeleri tarafından de jure olarak Gürcistan'a bağlı bölge kabul edilmektedir. Güney Osetya'nın dış ilişkileri, Abhazya ve Güney Osetya'nın bağımsızlıklarının uluslararası tanınması 100px Abhazya Cumhuriyeti 1992 Abhazya'nın bağımsızlığı BM üyesi olan 6 devlet Rusya, Suriye, Nikaragua, Venezuela, Nauru, Vanuatu ve Tuvalu ile BM üyesi olmayan üç devlet Güney Osetya, Dağlık Karabağ ve Transdinyester tarafından tanınmaktadır. Diğer tüm BM üyeleri tarafından de jure olarak Gürcistan'a bağlı bölge kabul edilmektedir. Abhazya'nın dış ilişkileri, Abhazya ve Güney Osetya'nın bağımsızlıklarının uluslararası tanınması 100x100pik Kosova 2008 Kosova'nın bağımsızlık ilanı 108 BM üyesi, BM üyesi olmayan Çin Cumhuriyeti ve çeşitli uluslararası kuruluş tarafından tanınmaktadır. Diğer tüm BM üyeleri de jure olarak Sırbistan'a bağlı olduğunu kabul etmektedir. Birleşmiş Milletler bölgeyi 1999 tarihinden beri Birleşmiş Milletler Kosova Geçici Yönetimi Misyonu (UNMIK) aracılığıyla kontrol etti. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 1244 sayılı kararına göre "tüm üye ülkeler Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'nin toprak bütünlüğünü ve egemenliğini taahhüt eder" denilmektedir ve Sırbistan onun şu anki ardıl yönetimidir. Kosova'nın dış ilişkileri, Kosova'nın bağımsızlık bildirisine uluslararası tepkiler 100px === BM üyesi olan fakat bazı ülkelerce tanınmayan === İsim Kuruluş tarihi Tanınma durumu Daha fazla bilgi Kaynaklar Harita İsrail 1948 İsrail, 26 BM üyesi ile BM üyesi olmayan Sahra Arap Demokratik Cumhuriyeti tarafından tanınmamaktadır. Bunların yanında Filistin Kurtuluş Örgütü tarafından tanınır. İsrail'in dış ilişkileri 100px Kuzey Kore 1948 Kuzey Kore; ABD, Botsvana, Estonya, Fransa, İsrail, Japonya, Güney Kore, Tayvan, Ukrayna ve Vatikan tarafından tanınmamaktadır. Kuzey Kore'nin dış ilişkileri 100px Güney Kore 1948 Güney Kore, Kuzey Kore tarafından tanınmamaktadır. Güney Kore'nin dış ilişkileri 100px Çin 1949 Çin Halk Cumhuriyeti, BM üyesi olmayan Çin Cumhuriyeti tarafından tanınmamaktadır. Ayrıca tek Çin politikası nedeniyle, ÇHC'yi 15 BM üyesi ve BM üyesi olmayan Vatikan (Holy See) tanımamaktadır. ÇHC'nin diplomatik ilişkileri, Çin'in dış ilişkileri 100px Kıbrıs Cumhuriyeti 1960 Türkiye ve BM üyesi olmayan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti tarafından tanınmamaktadır. Türkiye tarafından Güney Kıbrıs Rum Yönetimi adıyla hitap edilmektedir. Kıbrıs Cumhuriyeti'nin dış ilişkileri 100px Ermenistan 1991 Ermenistan'ın bağımsızlığı Karabağ Savaşı sebebiyle Pakistan tarafından tanınmamaktadır. Ermenistan'ın dış ilişkileri Pakistan Worldview - Report 21 - Visit to Azerbaijan Senate of Pakistan - Senate foreign relations committee, 2008Nilufer Bakhtiyar: "For Azerbaijan Pakistan does not recognize Armenia as a country" 13 September 2006 [14:03] - Today.Az 100px == Ayrıca bakınız == * Diplomatik tanınma * Tanınan veya kısmen tanınan ülkelerin bayrakları * Tarihteki tanınmayan ülkeler listesi * Mikro uluslar listesi * Temsil Edilmeyen Milletler ve Halklar Organizasyonu (UNPO) * Tanınmayan Devletler Topluluğu * Birleşmiş Milletler kendi kendini yönetemeyen bölgeler listesi == Notlar == * Kosova Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını tanıyarak diplomatik ilişki kuran ülkeleri görmek için Kosova'nın bağımsızlık bildirisine uluslararası tepkiler maddesine bakınız. * Tayvan'ın siyasi durumu maddesine bakınız. * İsrail ile sürekli diplomaitk ilişki kurmayan ve İsrail yönetimini tanımayan ülkelerin listesini görmek için İsrail'in dış ilişkileri maddesine bakınız. * Türkiye ve Kuzey Kıbrıs, Kıbrıs adasında bulunan Kıbrıs Cumhuriyeti'ni adanın tüm egemeni olarak tanımamakta, sadece güneyin egemeni olarak tanımaktadır. == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Pridnestrovya'nın Birleşmiş Milletler davası, diğer iki tanınmayan ülke * Uluslararası hukuka göre tanınmayan ülkelerin durumu * Hasan Kahvecioğlu: Tanınmayan devletler ve Kosova (1) * Hasan Kahvecioğlu: Tanınmayan devletler ve Kosova (2) Kategori:Tanınmayan veya sınırlı şekilde tanınan ülkeler Taninmayan devletler listesi