Buzullaşma zaman çizelgesi

Buzullaşmanın zaman çizelgesi son 3 milyar yılda Dünya tarihinde beş veya altı büyük buz çağını içermektedir. Geç Senozoyik Buz Devri en son aşama olan 34 milyon yıl önce başladı Kuvaterner buzullaşma 2580000 yıldan beri sürüyor. Buz çağları içinde, sırasıyla buzul dönemleri ve buzullararası dönemler olarak adlandırılan daha şiddetli buzul koşulları ve daha ılıman koşulların dönemleri vardır. Dünya şu anda Kuaterner buzullaşmasının buzullararası bir dönemindedir ve Kuaterner'ın son buzul dönemi yaklaşık 11.700 yıl önce sona ermiştir. Şu anki buzullararası dönem, Holosen çağı olarak bilinir. İklim vekillerine dayanarak, paleoklimatologlar buzullaşmadan kaynaklanan farklı iklim durumlarını inceler. == Bilinen Buz Çağları == sol|küçükresim|872x872pik Buz Devri Adı Yıllar BP (Ma) Jeolojik dönem çağ Pongola 2900–2780 Mezoarktik Huron 2400–2100 Siderian Rhyacian Paleoproterozoik Sturt Marino Gaskiers Baykonur 715–680 650–635 580 547 Cryogenian Ediacaran Neoproterozoik And-Sahra (Hirnant ve Geç Ordoviyosen) 450–420 Late Ordovician Silurian Paleozoik Karoo 360–260 Carboniferous Permian Paleozoik Geç Senozoik Buz Çağı (Kuvaterner buzullaşması dahil) 34–present Late Paleogene Neogene Quaternary Senozoik == Açıklamalar == Muhtemelen en ağır üçüncü buz devri ve, 720 ila 635 kadar gerçekleşmiş olduğu tahmin edilmektedir Ma önce, (milyon yıl) de Neoproterozoyik Era ve buna bir saniye üretilmiş öne sürülmüştürMiracle Planet: Snowball Earth, (2005) documentary, Canadian Film Board, rebroadcast 25 April 2009 on the Science Channel (HD) " Kartopunun "yani Dünya'nın tamamen buzla kaplı olduğu bir dönemdir. Ayrıca, bu ikinci soğuk dönemin sonu, Kambriyen Dönemi boyunca çok hücreli yaşamın hızlı bir şekilde çeşitlendiği bir zaman olan sonraki Kambriyen Patlamasından sorumlu olduğu öne sürülmüştür. Ancak bu hipotez hala tartışmalıdır,Van Andel, Tjeerd H. 1994. New Wiews On An Old Planet: A History Of Global Change (2nd end) Cambridge University PressRieu, Ruben; et al. (2007). "Climatic cycles during a Neoproterozoic "snowball" glacial epoch". Geology. 35 (4): 299–302. https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2007Geo....35..299R https://doi.org/10.1130%2FG23400A.1 ancak lehine kanıtlar arttıkça, araştırmacılar arasında popülerlik artıyor. 460 milyon ila 430 milyon yıl önce küçük bir dizi buzullaşma meydana geldi. 350 ila 250 milyon yıl arasında geniş buzullaşma vardı. Geç Senozoyik Buz Devri son 34 Ma için Antarktika'da geniş buz tabakaları gördü. Son 3 milyon yıl boyunca kuzey yarımkürede de buz tabakaları gelişmiştir. Bu aşama, Kuvaterner buzullaşması olarak bilinir ve az ya da çok kapsamlı buzullaşma gördü. Bunlar ilk olarak 41.000 yıllık baskın bir dönemsellikle ortaya çıktı, ancak Orta Pleistosen Geçişinden sonra bu, ortalama 100.000 yıllık bir dönemle yüksek genlikli döngülere dönüştü. == Kuvaterner Buzul Döngülerinin İsimlendirilmesi == Geç Senozoik Buz Devri'nin ilk 30 milyon yılı çoğunlukla Antarktika'yı kapsarken, Kuvaterner, şu anda nüfusun yoğun olduğu ve kolayca erişilebilen Avrupa ve Kuzey Amerika'nın bazı kısımlarına yayılan çok sayıda buz tabakası gördü. Bu nedenle ilk jeologlar, karakteristik jeolojik özelliklerden sonra Kuvaterner Buz Devri'nin buzul ve buzullararası dönemlerinin görünen dizilerini adlandırdılar ve bu isimler bölgeden bölgeye değişiyordu. Deniz kayıtları tüm geçmiş buzulları korur; Karaya dayalı kanıtlar daha az eksiksizdir çünkü birbirini izleyen buzullar seleflerinin kanıtlarını ortadan kaldırabilir. Kıtasal buz birikimlerinden elde edilen buz çekirdekleri de tam bir kayıt sağlar, ancak deniz verileri kadar zamanda geriye gitmez. Polen göller ve bataklıklardan elde edilen veriler ile lös profilleri, kara temelli önemli korelasyon verileri sağlamıştır. adları sistemi çoğunlukla uzmanları tarafından aşamalı olmuştur. Araştırmacıların dönemlere deniz izotopik aşama numaralarına göre atıfta bulunmaları artık daha yaygındır. Örneğin, son yarım milyon yıl boyunca deniz çökeltilerinde kaydedilen beş Pleistosen buzul/buzullararası döngü vardır, ancak bu dönemde karada ilk olarak yalnızca üç klasik buzullararası dönem tanınmıştır ( Mindel, Riss ve Würm).Kukla, George (August 2005). "Saalian supercycle, Mindel/Riss interglacial and Milankovitch's dating". Quaternary Science Reviews. 24 (14–15): 1573–83. bipcode: https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2005QSRv...24.1573K doi:https://doi.org/10.1016%2Fj.quascirev.2004.08.023 Karaya dayalı kanıtlar, MIS 6'ya kadar kabul edilebilir derecede iyi işliyor, ancak bundan önce sadece karaya dayalı kanıtları kullanarak aşamaları koordine etmek zordu. Bu nedenle, "adlar" sistemi eksiktir ve buzul çağlarının daha önceki kara temelli tanımlamaları bir şekilde varsayımsaldır. Bununla birlikte, karaya dayalı veriler, yer şekillerinin tartışılmasında ve bilinen deniz izotopik aşamasının bunlarla ilişkilendirilmesinde esasen faydalıdır. === Alplerde Tarih Kronolojisi === * Biber (2.6-1.8 Ma, Gelasian) * Biber-Tuna buzullararası (kullanımda değil) * Tuna (1.8-1.0 Ma, Calabria) * Tuna-Gunz buzullararası (kullanımda değil) * Günz (1.0–0.4 Ma, MIS 21 - MIS 11?) * Günz-Haslach buzullararası (kullanımda değil) * Haslach (nadiren kullanılır) * Haslach- Mindel buzullararası (kullanımda değil) * Mindel (MIS 12 ?, MIS 10) * Mindel- Riss buzullararası (MIS 9) * Riss (MIS 8-6) * Riss-Würm buzullararası (MIS 5e) * Würm (MIS 5d-2) === Büyük Britanya ve İrlanda'da Tarihsel Kronoloji === * Bramertonian Sahnesi * Baventiyen Evresi/Ön Pastoniyen * Paston Sahnesi * Beestonian sahne * Cromerian Aşaması (MIS 21-13?) * Anglian Stage (MIS 12, belki de MIS 10?) * Hoxnian Aşaması (MIS 11, belki de MIS 9?) * Wolstonian Aşaması (MIS 8-6, belki de MIS 10-9?) * Ipswichian buzullararası (MIS 5e) * Devensiyen buzullaşma (MIS 5d-2) * Flandrian buzullararası (MIS 1) === Kuzey Avrupa'da Tarihsel Kronoloji === * Tiglian öncesi * Tiglian buzullararası * Eburoniyen * Waal buzullararası * Menapian buzul evresi * Kromeriyen kompleksi (MIS 21-13?) * Elster buzullaşması (MIS 10, belki de MIS 12?) * Holstein buzullararası (MIS 9?) * Saale buzullaşması (MIS 6 ile sona erdi) * Eem buzullararası (MIS 5e) * Weichsel buzullaşması (MIS 5d-2) === Kuzey Amerika'da Tarihsel Kronoloji === * Afton buzullararası (modern bilimsel literatürde Pre- Illinoian ile değiştirildi) * Kansan buzullaşması (modern bilimsel literatürde Pre-Illinoian ile değiştirildi) * Yarmouthian sahnesi (modern bilimsel literatürde Pre-Illinoian ile değiştirildi) * Illinoian aşaması (MIS 10, bazen de MIS 8?) * Sangamonian (MIS 5e, bazen ayrıca 5d-5a) * Wisconsin buzullaşması (MIS 4-2, bazen ayrıca 5d-5a) === Güney Amerika'da tarihsel Kronoloji === * Caracoles (Río Frío) buzullaşma * Río Llico (Colegual) buzullaşma * Santa María (Casma) buzullaşma * Valdivia buzullararası (MIS 5e) * Llanquihue buzullaşması (en az MIS 4-2) === Belirsiz korelasyonlar === Geleneksel bölgesel isimleri küresel deniz ve buz çekirdeği dizileriyle ilişkilendirmenin zor olduğu kanıtlandı. MIS endeksleri genellikle tek bir geleneksel bölgesel buzullaşma ile zaman içinde örtüşen birkaç farklı buzullaşmayı tanımlar. Bazı modern yazarlar, bu tür bir buzullaşma dizisini tanımlamak için geleneksel bölgesel buzul isimlerini kullanırken diğerleri, daha sıcak aşamaları da içeren sürekli bir zaman dilimini ifade etmek için "buzullaşma" kelimesini "karmaşık" ile değiştirirler. Aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi, sadece son 200-300 bin yıl boyunca, geleneksel terminolojinin zaman çözünürlüğü MIS indeksleri ile net bir yazışmaya izin vermektedir. Özellikle Mindel buzulları MIS 10 ve MIS 12 ile ilgili Avrpa'da çok sayıda tartışma olmuştur. Deniz izotop sahne Zaman önce Bölgesel isimler Küresel yaş/çağ Alp bölgesi Büyük Britanya K. Avrupa E. Avrupa K. Amerika G.Amerika MIS 103-64 2600–1800 Biber Pre-Ludham Ludham Thurnian Bramerton Bavents Paston Pre-TiglianKasse (1993), Periglacial environments and climate development during Early Pleistocene Tiglian stage (Beerse Glacial) in northern Belgium, Geologie en Mijnbouw 72, 107-123, Kluwer Tiglian A Tiglian B Tiglian C3 Tiglian C4 Tiglian C5 Verkhodon Khapry Pre-illinois K Pre-illinois J Gelasiyen MIS 63-23 1800–900 Tuna Bestoon Eburon Waal Menap Bavel Tolucheevka Krinitsa Pre-illinois I Pre-illinois H Pre-illinois G Kalabaryan [en] MIS 22 900–866 Günz Cromer Cromer Pre-illinois F MIS 21 866–814 Günz Cromer Cromer Pre-illinois MIS 20 814–790 Günz Cromer Cromer Pre-illinois E ? MIS 19 790–761 Günz Cromer Cromer Pre-illinois Chibanian MIS 18 761-712 Günz Cromer Cromer Pre-illinois E ? MIS 17 712-676 Günz Cromer Cromer Pre-illinois MIS 16 676–621 Günz Cromer Cromer/Donhttps://www.qpg.geog.cam.ac.uk/research/projects/nweurorivers/donglaciation.html Cambridge Quaternary Palaeoenvironments Group: Don Glaciation Don Pre-illinois D MIS 15 621–563 Günz Cromer Cromer Muchkap Pre-illinois MIS 14 563–533 Günz Cromer Cromer Oka ? Pre-illinois C MIS 13 533–478 Günz Cromer Cromer Oka ? Pre-illinois MIS 12 478–424 Günz / Mindel ? Anglia Elster Cromer ? Oka Pre- illinois B Caracoles Río Frío ? MIS 11 424–374 Günz ? Hoxne Holstein/ Cromer /Rhume ? Likhvin Pre-illinois MIS 10 374–337 Mindel ? Wolston Elster ? Likhvin ? Pre-illinois A ? Río Llico Colegual ? MIS 9 337–300 Mindel -Riss? Wolston/Purfleet Holstein ? Likhvin Pre-illinois MIS 8 300–243 Riss Wolston Saale/Fuhne AC Pre-illinois A ? MIS 7 243–191 Riss Wolston /Aveley Saale/Dömnitz/ Belvedere AC Pre-illinois MIS 6 191–130 Riss Wolston Saale/Drenthe,Warthe Dnieper/Moscow Illinois Santa María Casma ? MIS 5e 123 (peak) Riss-Würm Ipswich Eem Mikulino Sangamonian Valdivia Geç Pleyistosen ('Tarantiyen') MIS 5d 109 (peak) Würm Devens/Erken D. Weichsel/Herning Valdai AC AC MIS 5c 96 (peak) Würm Devens/Erken D. Weichsel/Brørup Valdai AC AC MIS 5b 87 (peak) Würm Devens/Erken D. Weichsel/Rederstall Valdai AC AC MIS 5a 82 (peak) Würm Devens/Erken D. Weichsel/Odderade Valdai AC AC MIS 4 71–57 Würm Devens/Orta D. Weichsel/Middle W. Valdai Wisconsin Llanquihue MIS 3 57–29 Würm Devens/Orta D. Weichsel/Middle W. Valdai Wisconsin Llanquihue MIS 2 29–14 Würm/LGM Devens/Dimlington Weichsel/LGM Valdai Wisconsin/Vashon Llanquihue/LGM MIS 1 14–present Holocene Flandria Flandria (Holosen) (Holocene) (Holocene) Holocene Tablo açıklaması Kapsamlı buzullararası (Holosen'e benzer) Orta buzullararası Ara iklim Orta derecede buzlanma Kapsamlı buzlanma (LGM'ye benzer) AC = Belirsiz korelasyon == Ayrıca bakınız == * Brunhes-Matuyama tersyüzümü - En son jeomanyetik ters dönme olayı (yaklaşık 780.000 yıl önce) * Jeolojik zaman ölçeği - jeolojik tabakaları zamanla ilişkilendiren sistem * Minnesota'nın buzul tarihi * Buzul dönemi - Daha soğuk sıcaklıklar ve buzul ilerlemeleri ile işaretlenen bir buzul çağı içindeki zaman aralığı * Buz devri - Dünya yüzeyi ve atmosfer sıcaklığında uzun vadeli düşüş dönemi == Kaynakça == Kategori:Buzul çağları Kategori:Çağlar Kategori:Buzul bilimi