I. Hantili

I. Hantili yaklaşık olarak MÖ 1590-1560 Bu tarihler takribidir ve "orta" kronolojiye dayanmaktadır: Bryce, T (2005) The Kingdom of the Hittites 2nd. ed. Hitit krallarının 'uzun', 'orta' ve 'kısa' kronolojiye göre karşılaştırmalı bir listesi için: Alpaslan, M. (2009) Hititolojiye Giriş, s. 155. yıllarında hüküm sürmüş Hitit kralıdır. == Hükümdarlığı == I. Hantili'nin tahta halefi I. Murşili'yi devirerek çıktığı bilinmektedir. Hükümdarlığı ile ilgili en önemli kaynak Telipinu Fermanı olarak bilinen dokümandır. Bu dokümanda tahta çıkışı ile ilgi şöyle denmektedir: > "Hantili Murşili'nin yanında bir sâkiydi.Sâki bazı üst düzey saray > görevlileri için kullanılan bir unvandı. Murşili'nin kızkardeşi Harapsili'yi > eş olarak aldı. Zidanta [...] Hantili'nin kızı [...] ile evlendi ve Hantili > ile iş birliği yapıp çok kötü bir günah işlediler. Murşili'yi öldürdüler, > kan döktüler." Telipinu Fermanı §10-11, bakınız: Telipinu Proclamation Hitit tahtını kan akıtarak ele geçirmesine rağmen Hantili'nin ilk dönemlerinde ülkede çok büyük bir sıkıntı olmadığı anlaşılmaktadır. Kısmen hasarlı olan yazılarda hepsi kuzey Suriye'de bulunan Astata, Sukziya, Hurpana, ve Karkamış şehirlerinin ismi geçmektedir Telipinu Fermanı §12 ki bu da Hititlerin bu bölge üzerinde I. Hattuşili ve I. Murşili zamanında başlayan ilgilerinin halen devam ettiğini göstermektedir. Ayrıca I. Murşili ile çarpışmış olan Hurriler'in Hantili'ye karşı da düşmanlıkları devam etmektedir.Telipinu Fermanı §14 Gene kısmen korunmuş olan paragraflarda önce Tegarama Günümüzdeki Gürün şehri. şehrindeyken Hantili'yi tanrıların Murşili'nin intikamını alacağına dair bir korku sardığı, daha sonra ise Sukziya şehrindeyken eşi kraliçe Harapsili'nin hastalandığı belirtilmiştir. Harapsili burada bazı çocuklarıyla birlikte ölmüş olabilir.Telipinu Fermanı §13 ve §15; çok hasarlı olduğu için yoruma açıktır; Bryce, p. 101; Soysal, O. (1990) "Noch einmal zur Sukziya-Episode im Erlass Telipinus", Orientalia 59: 271–9. Yeni Hitit dönemine ait dokümanlarda Hattuşa'nın kuzeyindeki şehirler Nerik ve Tiliura'nın Hantili zamanında Kaşkalar tarafından alındığından bahsedilir ancak ismi geçen kişinin II. Hantili olma ihtimali daha yüksektir.Klengel, s. 71 Hantili yaşlanana kadar tahtta kalmıştır. Ancak ölümüne yakın bir zamanda büyük bir ihtimalle taht varisi olan oğlu Piseni de Hantili'nin eski suç ortağı ve damadı Zidanta tarafından öldürülür: > "Hantili yaşlandığı zaman ve neredeyse tanrı olmak üzereyken ‘Tanrı olmak’ > Hititçe'de ‘ölmek’ manasına gelen ancak sadece krallar için kullanılan bir > deyimdir. Zidanta, Hantili'nin oğlu Piseni'yi ve oğullarını öldürdü, ve > belli başlı adamlarını da öldürdü." Telipinu Fermanı §18 Böylece taht varisini öldürerek Hantili'nin ardından I. Zidanta tahta çıkmıştır. == Kaynakça == * Brandau, B. & Schickert, H. (2003) Hititler, Ankara: Arkadaş Yayınları. * Bryce, T. (2005) Kingdom of the Hittites, 2nd Edition, Oxford; Oxford University Press. * Klengel, H. (1999) Geschichte des hethitischen Reichs, Leiden: Brill. == Notlar == == Ayrıca bakınız == * Hitit kralları listesi * Hitit İmparatorluğu == Dış bağlantılar == * I. Hantili'nin hükümdarlığı Kategori:MÖ 16. yüzyılda ölenler Kategori:Hitit kralları Kategori:Hattuşaş Kategori:MÖ 16. yüzyıl liderleri