1828 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri

1828 Birleşik Devletler başkanlık seçimi, on birinci dört yılda bir yapılan başkanlık seçimiydi. 31 Ekim Cuma ile 2 Aralık 1828 Salı günleri arasında yapılmıştır. Ulusal Cumhuriyetçi Parti Başkanı John Quincy Adams'ın, Demokrat Parti'den Andrew Jackson ile karşı karşıya gelmesi, 1824 seçimlerden sonra adeta bir rövanş maçı gibiydi. İki partide yeni örgütlenmişti ve adayların itiraz ettiği ilk başkanlık seçimiydi. Jackson'ın Adams karşısındaki zaferi, federal politikada Demokratik egemenliğin başlangıcına işaret ediyordu. == Adaylıklar == === Demokrat Parti Adayları === 1828 seçimleri için Demokrat Parti kadrosu Başkanlık için Başkan yardımcılığı için 200x200px 200x200px Eski Senatör (1797-1798 & 1823-1825) Amerika Birleşik Devletleri Başkan yardımcısı (1825-1832) Kampanya Kampanya John Quincy Adams'ın 1825'te göreve başlamasından birkaç ay sonra, Tennessee yasama organı Jackson'ı yeniden başkanlığa aday gösterdi ve böylece üç yıl sonra bu iki çok farklı politikacı arasında yeniden bir rekabet için zemin hazırlanmış oldu. Eski William H. Crawford destekçisi Martin Van Buren de dahil olmak üzere Adams karşıtları, Jackson'ın adaylığını desteklediler. Jackson'ın destekçileri kendilerini Demokratlar olarak adlandırdılar ve onun seçilmesinden kısa bir süre sonra resmen Demokrat Parti adı altında örgütleneceklerdi. Jackson, Adams'a muhalif olanları birleştirme umuduyla, Başkan Yardımcısı John C. Calhoun ile birlikte seçime katılmıştır. Calhoun, Demokrat Parti'ye katılma davetini reddedecek ve bunun yerine seçimden sonra Nullifier Partisi'ni kuracaktı; Nullifierslar önümüzdeki birkaç yıl boyunca büyük ölçüde Demokratlarla aynı çizgide kalacaktı, ancak Jackson'ın ilk döneminde eyalet hakları konusunda anlaşmazlığa düştüler. === Ulusal Cumhuriyetçi Parti Adayları === 1828 Ulusal Cumhuriyetçi Parti kadrosu Başkanlık için Başkan yardımcılığı için 200x200px 200x200px Amerika Birleşik Devletleri başkanı (1825-1829) ABD Hazine Bakanı (1825-1829) Kampanya Kampanya Başkan Adams ve ABD Dışişleri Bakanı Clay ve Massachusetts Senatörü Daniel Webster dahil müttefikleri Ulusal Cumhuriyetçiler olarak biliniyordu. Ulusal Cumhuriyetçiler, Demokratlardan önemli ölçüde daha az örgütlüydü. Adams, eyalet yasama meclislerinin ve partizan mitinglerinin desteğiyle yeniden aday gösterildi. Demokratlarda olduğu gibi, aday gösterme veya ulusal kongre yapılmadı. Adams, korumacı görüşleri ile tanınan bir Pennsylvanyalı olan Hazine Bakanı Richard Rush ile beraber aday olmayı tercih etti. New England'da kişisel olarak popüler olan Adams, Clay'in Batılı seçmenleri cezbettiği, Rush'ın orta eyaletlerdeki seçmenleri cezbettiği ve Webster'ın Federalist Parti'nin eski üyelerini kazandığı bir koalisyon kurmayı umuyordu. == Sonuçlar == Seçim 31 Ekim'de Ohio ve Pennsylvania'da yapılan seçimlerle başladı ve 13 Kasım'da Kuzey Carolina'daki seçimlerle sona erdi. Seçici Kurul 3 Aralık'ta toplandı. Adams, babasının 1800 seçimlerinde kazandığı aynı eyaletleri kazandı, ancak Jackson diğer tüm eyaletleri kazandı ve seçimde büyük bir galibiyet elde eldi. Başkanlık Seçim sonuçları Başkan adayı Parti Ana Eyalet Kazandığı Oy Yüzdesel Miktar Seçim Oyu Andrew Jackson Demokrat Parti Tennessee 642,553 55.97% 178 John Quincy Adams Ulusal Cumhuriyetçiler Massachusetts 500,897 43.63% 83 Diğer 4,568 0,40% — Toplam 1,148,018 100% 261 Kazanmak için gerekli 131 Başkan yardımcılığı Seçim sonuçları Başkan yardımcısı aday Ana Eyalet Seçim oyu John Caldwell Calhoun Güney Karolina 171 William Smith Güney Karolina 7 Richard Rush Pennsylvania 83 Diğer — — Toplam 261 Kazanmak için gerekli 131 == Seçim Sonrası == Rachel Jackson (eşi) kampanya boyunca göğüs ağrısı çekiyordu ve evliliğine yönelik kişisel saldırılar yüzünden travma geçirdi. 22 Aralık 1828'de hastalandı ve öldü. Jackson, Adams kampanyasını ve Henry Clay'i eşinin ölümünün sebebi olarak gördü ve onları suçladı. Andrew Jackson, 4 Mart 1829'da başkan olarak yemin etti. Yemin töreninden sonra beyaz saray'a gelen bir grup mobilyalara ve eşyalara zarar verdi, Jackson arkadan kaçmak zorunda kaldı. Muhafazakarlar ise bu olay karşısında adeta dehşete kapıldı. == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * * Presidential Election of 1828: A Resource Guide from the Library of Congress * Historian James Parton describes election * The 1828 Campaign of Andrew Jackson and the Growth of Party Politics * OurCampaigns overview of the popular vote and electoral vote * Election of 1828 in Counting the Votes