Demirkent, Yusufeli

Demirkent, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir köydür. ==Tarihçe== Demirkent köyünün eski adı Erkinis'tir.Özhan Öztürk, Karadeniz - Ansiklopedik Sözlük, 2005, 2 cilt, s. 356, ISBN 9789756121009. Erkinis adı, Gürcüce Rkinisi'den (რკინისი) gelir. Rkinisi, "demir" anlamındaki Gürcüce "rkina" (რკინა) kelimesinden türemiştir ve "demiri olan yer", "demirli" anlamına gelir. İki sessiz fonemle başladığı için Türkçede başına "e" harfi eklenmiş olmalıdır. Köy üzerine bir çalışmada gündelik dilde, Türk dilli bir halk için telaffuzu zor "çarhala" (ჭარხალა; ç'arh'ala: pancar), "çançur" (ჭანჭური; ç'anç'uri: erik cinsi), "çili" (წილი; ts'ili: bit yumurtası) "çismatı" (წიწმატი; ts'its'mat'i: tere otu) gibi Gürcüce kelimelerin var olması da Erkinis'in eski bir Gürcü yerleşmesi olduğuna işaret etmektedir. Öte yandan, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Rkinis Hevi'nin (რკინის ხევი) geçmesi, tarihsel Gürcü coğrafyasında Gürcüce demir anlamına gelen kelimeden türemiş başka yer adlarının da olduğunu göstermektedir. Buna rağmen Erkinis adı bazı Gürcüce kaynaklara da "Erkinisi" (ერკინისი) biçiminde girmiştir.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2017, s. 59 ISBN 978-9941-9470-8-7 Erkinis, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı bölümünü oluşturan bölgelerden biri olan Tao'nun önemli yerleşmelerinden biridir. Burada kale, kilise, yer altı sığınağı veya deposu gibi tarihsel yapı kalıntıları da köyün eski yerleşme olduğuna işaret etmektedir.Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 138, 295, ISBN 9789941478178. Bu yerleşme, birleşik Gürcistan Krallığı'ndan sonra Tao bölgesine hakim olan ve bir Gürcü devleti olan Samtshe-Saatabago'nun yönetimindeyken, 1549 tarihli Gürcistan seferiyle Osmanlılar ele geçirdi. Hemen ardından Tavusker sancağına bağlandı.Taner Artvinli, Yusufeli Külliyâtı, İstanbul, 2013, 2 cilt, I. cilt, s. 334, ISBN 9786058624818. Osmanlı idaresinin vergi tahsil etme ve askere alma amacıyla 1835 yılında gerçekleştiği nüfus tespitinde Erkunis (ارکونس) olarak kaydedilmiş olan köyde 38 hane ve 101 erkek yazılmıştır. Erkek sayısı kadar kadın da eklenince, Erkinis'te 202 kişinin yaşadığı ortaya çıkar. Bu tarihte hane başına ortalama 5,3 kişinin düştüğü görülmektedir. 1848 tarihinde ise köyün nüfusu 118 haneden (yaklaşık 590 kişi) oluşuyordu. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından Tavusker Rusya’ya bırakılınca, Erkinis de bir nahiye olarak Tortum kazasına bağlandı. Erkinis 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre Artvin vilayetinin Yusufeli ilçesine bağlıydı. Bu ilçesinin aynı adlı nahiyesinin de idari merkeziydi. Köyün adı Erkins / Erkinis (اركنس) olarak kaydedilmiştir. Erkinis nahiyesi, Erkinis köyüyle birlikte 14 köyü kapsıyordu.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 83. 1940 genel nüfusu sayımında Çoruh vilayetinin Yusufeli kazasına bağlı olan köyde 847 kişi, 10 köyü kapsayan Erkinis nahiyesinde ise 5.331 kişi yaşıyordu. Erkinis adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Demirkent olarak değiştirildi. Köyün adının Gürcüce adındaki anlamına uygun biçimde değiştirilmesi dikkat çekicidir. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte bir süre daha "Demirkent (Erkinis)" biçiminde resmî kayıtlarda kullanıldı. Erkinis köyünde kiliseden bozma cami ve İtik mezrasında da bir kilisenin kalıntıları vardır. ==Coğrafya== Demirkent köyü, Artvin il merkezine 50 km, Yusufeli ilçe merkezine 29 km uzaklıktadır. == Nüfus == Yıllara göre köy nüfus verileri Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 277 2020 283 2019 284 2018 296 2017 289 2016 301 2015 332 2014 366 2013 371 2012 356 2011 329 2010 354 2009 358 2008 375 2007 389 2000 458 1990 709 1985 751 == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Kategori:Yusufeli belde ve köyleri