Memduh Ün

Arif Memduh Ün (14 Mart 1920, İstanbul - 16 Ekim 2015, Muğla), Türk futbolcu, sinema yönetmeni, oyuncu, kurgucu, senarist, yapımcı, öğretim görevlisi ve Onursal Profesör. 1947-2005 yılları arasında yapımcı olarak 124, yönetmen olarak 72, oyuncu olarak ise 48 filme imza atmıştır. == İlk yılları ve eğitimi == 1920’de İstanbul Kasımpaşa'da dünyaya geldi.Kemal Hamamcıoğlu, Memduh Ün Sineması’nda Edebiyat Uyarlamaları, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2010 Babası polis Mustafa Ün, annesi bir deniz yüzbaşısının kızı olan Makbule Ün’dür. 1937’de Vefa Lisesinden mezun oldu. 1938 yılında girdiği İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ndeki eğitimini üçüncü sınıfta bıraktı. Ortaokulda futbolla tanışan ve Langa Genç Takımı’nda futbol oynayan Ün, 1940-1942’de BJK Beşiktaş'ta yer aldı. 1941 yazında Ankara Demirspor’da oynadı. Takımı 1942-43 sezonunda Ankara ligi şampiyonu oldu. Askerliğini 1946’da Ankara’da tamamladıktan sonra İstanbulspor takımının antrenmanlarına katıldı, ardından İETT Futbol Takımı’na geçti. Futbol hayatı devam ederken bir yandan da Eskişehir Şeker Fabrikası'nda, TCDD'de ve Elektrik İdaresinde memurluk yaptı. 1947'de amatör oyuncularla çalışmak isteyen yapımcı Hürrem Erman’ın "Damga" filminde oynaması teklifi üzerine Turhan Ün takma adıyla bu filmde oyuncu olarak yer aldı. 1949’da Cahide Şen ile evlendi. Bu evlilikten bir oğlu, bir kızı dünyaya geldi == Sahne hayatı == İETT’de memurluk yapmayı sürdüren Ün, 1949’da Karadeniz Postası filmi ile ikinci kez oyunculuk yapma fırsatı yakaladı. Ardından arkadaşı Arşavir Alyanak ile birlikte senaryosunu yazdıkları Hayat Acıları (1951) adlı filmi çekerek ilk yapımcılık deneyimini gerçekleştirdi. Arşavir ve Ün, ticari başarı sağlayan bu filmin bütün haklarını Ceylan Film’e satarak kendi yapım şirketleri olan Yakut Film’i (1951) kurdular. 1954’e kadar Yakut Film’in ve başka şirketlerin filmlerinde oyunculuk yapmaya devam eden Ün, 1954'te yönetmenliğe geçti. İlk filmi Düşman Aşıklar’ın uğradığı ticari başarısızlık ile hayal kırıklığı yaşadı. Ertesi yıl melodram kalıbına uygun temalar kullanarak yaptığı Yetim Yavrular ile başarıyı yakaladı ve 1959’a kadar koyu melodram filmleri yapmayı sürdürdü. Bu dönemdeki filmlerinin çoğunda Muhterem Nur başrol oyuncusu olarak rol aldı. Ün, 1958'de Üç Arkadaş filmiyle melodram kalıbının dışına çıkarak sinema dilini değiştirdi. Film, Türkiye sinemasının en iyi filmlerinden biri olarak kabul edildi. Bu filmdeki başarısı sayesinde Film Dostları Derneği’ne davet edilen sanatçı, Türk sinemasının önemli yönetmenleri arasına katıldı. Bu dönemde Fatma Girik’le yaşamaya başladı ve çiftin birlikteliği hayat-boyu devam etti. 1960 yılında çektiği Ayşecik filmi ile Türkiye sinema tarihinin çocuk yıldızlar dönemini başlattı. Ayşecik’le kazandığı başarının ardından Arşavir Alyanak ile Yakut Film’de ortaklığı sona erdi ve Uğur Film'i kurdu. Gişe garantisi olan filmler üretmeye yönelen Memduh Ün, yıldız oyunculara uygun filmler üretti. Ayhan Işık ile polisiye ve komedi filmleri, Fatma Girik ile güçlü erkeksi kadın tipleri üzerinden filmlere çevirdi. 1960'ta Be-ya Film adına çektiği ve Edmond Morris'in Tahta Çanaklar adlı oyunundan uyarladığı Kırık Çanaklar, 2. Türk Film Festivali'nde "En İyi Yönetmen" ve "En İyi Film" ödüllerini aldı. Daha sonra yerli ve yabancı uyarlamalara yönelerek Orhan Kemal, Kerime Nadir, Graham Green, William Irish, Peride Celal gibi edebiyatçıların eserlerini sinemaya uyarladı. Kemal Tahir'in senaryosunu yazdığı Namusum İçin'i yönetti. Film, 3. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Yönetmen ödülünü aldı. 1970’li yıllarda yönetmenlikten çok yapımcı kimliği ile filmler üretti. Ağrı Dağı Efsanesi (1975) filmi ile 13. Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Yapımcı ödülü aldı. 1980’li yıllarda Kemal Sunal filmlerinin yapımcılığını üstlendi. 1990 yılında kendisi finanse ederek çektiği ilk film olan Bütün Kapılar Kapalıydı filmini çekerek daha önceki filmlerinde görülmeyen bir konu ve sinematografiye yöneldi. Bunu Gün Ortasında Karanlık ve pek çok ödül alan Zıkkımın Kökü filmleri izledi. Yönetmenliğini üstlendiği son film Sinema Bir Mucizedir (2005) oldu ancak rahatsızlığı nedeniyle filmi tamamlayamayıp Tunç Başaran’a devretti. Mimar Sinan Üniversitesi Sinema-TV Bölümünde öğretim görevlisi olarak çalıştı. Sinema sanatçısı Memduh Ün 16 Ekim 2015 tarihinde tedavi gördüğü Bodrum'da 95 yaşında öldü. == Filmografisi == Yıl Yapım Diyaloglar Kurgu Oyuncu Senarist Yapımcı Yönetmen Müzik Not(lar) Yıl Yapım Diyaloglar Kurgu Oyuncu Senarist Yapımcı Yönetmen Müzik Not(lar) 1948 Damga 1971 Zehir Hafiye 1949 Karadeniz Postası 1971 Önce Sev Sonra Vur 1951 Hayat Acıları/Gülnaz 1972 Murat İle Nazlı 1952 Onu Ben Öldürdüm 1972 Para 1953 Uç Baba Torik 1972 Sezercik Aslan Parçası 1953 Aşk Izdırabtır 1972 Battal Gazi'nin İntikamı 1954 Yaban Kız 1972 Çöl Kartalı 1955 Öp Babanın Elini 1972 Leyla ile Mecnun 1955 Yetim Yavrular 1972 Namus 1955 Günahkar Baba 1972 Acı Yudum 1955 Düşman Aşıklar 1972 Evlat 1956 Piç / Kahpe Dünya 1972 Feryat 1956 Zeynep'ın İntikamı 1973 Gönülden Yaralılar 1956 Ana Hasreti 1973 Toprak Ana 1957 Yetim Ömer 1973 Kara Orkun 1957 Bir Serseri 1973 Battal Gazi Geliyor 1957 Zeynebin Aşkı/Güllü Fatma 1973 Yanaşma 1958 Çoban Kızı 1973 Ezo Gelin 1958 Sokak Çocuğu 1973 Hazreti Ömer'in Adaleti 1958 Üç Arkadaş 1974 Battal Gazi'nin Oğlu 1958 Ayşe'nin Çilesi 1974 Önce Vatan 1958 Murada Ereceğiz 1974 Talihsiz Yavrum 1958 Ana Hasreti/Dertli Ana 1975 Ağrı Dağı Efsanesi 1960 Mahallenin Sevgilisi 1975 Cellat 1960 Ateşten Damla 1975 Kadınım 1960 Ayşecik 1975 İnsan Avcısı 1960 Ölüm Peşimizde 1975 Çapkın Hırsız 1960 Kırık Çanaklar 1975 Kılıç Aslan 1960 Namus Uğruna 1975 Kokla Beni Melahat 1960 Ölüm Perdesi 1976 Bulunmaz Uşak 1961 Avare Mustafa 1976 Hasip ile Nasip 1961 Güneş Doğmasın 1976 Korkusuz Cengaver 1961 Boş Yuva 1976 İntikam Meleği / Kadın Hamlet 1961 Yasak Aşk 1976 Taksi Şoförü 1961 Seviştiğimiz Günler 1976 Darbe 1962 Belalı Torun 1976 Delicesine 1962 Akasyalar Açarken 1977 Bir Tanem 1962 Kısmetin En Güzeli 1977 Akrep Yuvası 1962 Üç Tekerlekli Bisiklet 1977 Ana Ocağı 1962 Rıfat Diye Biri 1977 Hakanlar Çarpışıyor 1962 Ayşecik Yavru Melek 1977 Altay'dan Gelen Yiğit 1963 Bire On Vardı 1977 Cemil Dönüyor 1963 Çapkın Kız 1977 Yıkılmayan Adam 1963 Yavaş Gel Güzelim 1978 Cevriyem 1963 Aşk Hırsızı 1978 Gelincik 1964 Halk Çocuğu 1978 Yaşam Kavgası 1964 Kanun Karşısında 1978 Derdim Dünyadan Büyük 1964 Öp Annemin Elini 1979 Bekçiler Kralı 1964 Ağaçlar Ayakta Ölür 1979 İstanbul 1979 1964 Dağ Başını Duman Almış 1979 Umudumuz Şaban 1964 Kırk Küçük Anne 1979 Kanun Gücü 1964 Erkek Ali 1979 Köşe Kapmaca 1964 Kalbe Vuran Düşman 1979 Vah Başımıza Gelenler 1964 Keşanlı Ali Destanı 1980 Devlet Kuşu 1964 İstanbul'un Kızları 1980 Gol Kralı 1965 Yıldız Tepe 1980 Zübük 1965 Namusum İçin 1981 Kanlı Nigar 1965 Kırık Hayatlar 1982 Kaçak 1965 Namusum İçin 1982 Gülsüm Ana 1965 Canım Sana Feda 1982 Doktor Civanım 1965 Yasak Sokaklar 1982 Yürek Yarası 1965 Canın Cehenneme 1982 Yaşamak Seninle Güzel 1965 Veda Busesi 1983 Kılıbık 1966 Aslan Pençesi 1983 Çarıklı Milyoner 1966 Fakir Çocuklar 1984 Postacı 1966 Vahşi Sevda 1984 Ortadirek Şaban 1966 Altın Çocuk 1984 Ömrümün Tek Gecesi 1966 Erkek Ve Dişi 1984 Sokaktan Gelen Kadın 1966 Üç Korkusuz Arkadaş 1984 Dağınık Yatak 1966 Karakolda Ayna Var 1985 Gurbetçi Şaban 1966 Kanunsuz Yol 1985 Katma Değer Şaban 1967 Aslan Yürekli Kabadayı 1985 Kahreden Gençlik 1967 Yaprak Dökümü 1985 Paranın Esiri 1967 Zilli Nazife 1986 Garip 1967 Son Gece 1986 Oğlum Oğlum 1967 Son Gece 1986 Deli Deli Küpeli 1967 Kız Kolunda Damga Var 1986 Vazife Uğruna 1967 Serseri 1987 Gönül Dostları 1968 İlk ve Son 1987 Kiracı 1968 Vuruldum Bir Kıza 1987 Yakışıklı 1968 Köroğlu 1987 Yeniden Doğmak 1969 İnsanlar Yaşadıkça 1988 Bıçkın 1969 Büyük Yemin 1988 Bu Devrin Kadını 1969 Ölmüş Bir Kadının Mektupları 1988 Öğretmen 1969 Vatan ve Namık Kemal 1988 Bir yudum insan-Ayhan Işık 1969 Boş Beşik 1989 Zehir Hafiye 1970 Kara Peçe 1989 Polis Dosyası 1970 Dağların Kartalı 1990 Bütün Kapılar Kapalıydı 1970 Meçhul Kadın 1990 Gün Ortasında Karanlık 1970 Şoför Nebahat 1992 Zıkkımın Kökü 1970 Aşk Ve Tabanca 1992 Düş Gezginleri 1970 Beyaz Güller 1995 Yer Çekimli Aşklar 1971 Üç Arkadaş 1995 Ona Sevdiğimi Söyle 1971 Satın Alınan Koca 2005 Sinema Bir Mucizedir 1971 Battal Gazi Destanı 2007 Salih Tozan Belgeseli 1971 Kerem İle Aslı 2008 İzzet Günay Belgeseli 1971 Umutsuzlar == Ödülleri == 1961: Türk Filmleri Yarışması - En İyi Yönetmen - Kırık Çanaklar 1966: 3. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yönetmen - Namusum İçin 1969: 6. Altın Portakal Film Festivali - En İyi 3. Film - İnsanlar Yaşadıkça 1990: 3. Ankara Film Festivali - En İyi İkinci Film - Bütün Kapılar Kapalıydı 1998: 35. Altın Portakal Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü 2007: Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema - Sinema Onur Ödülü == Ayrıca bakınız == * Türk oyuncu film listeleri * Türkiye'deki film festivalleri * Yeşilçam oyuncuları * Yeşilçam Türk Sineması == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * * * * * TSA´de Memduh Ün Kategori:Bodrum'da defnedilenler Kategori:1920 doğumlular Kategori:2015 yılında ölenler Kategori:Muğla'da ölenler Kategori:Türk film yönetmenleri Kategori:Türk erkek sinema oyuncuları Kategori:Türk film yapımcıları Kategori:Türk senaristler Kategori:Vefa Lisesinde öğrenim görenler Kategori:Türk futbolcular Kategori:Resim aranan futbolcular Kategori:Beşiktaş JK futbolcuları Kategori:Altın Portakal En İyi Yönetmen Ödülü sahipleri Kategori:Bodrum'da ölenler Kategori:Ankara Uluslararası Film Festivali Ödülü sahibi kurgucular Kategori:Türk kurgucular Kategori:20. yüzyıl Türk senaristleri Kategori:Torba Mezarlığı'na defnedilenler