1980

1980 (MCMLXXX) salı günü başlayan yıl. 20. yüzyılın ve 2. milenyumun 80. yılı. Bu sayfada, 1980 yılında dünyadaki uluslararası önemi olan olaylarla, bu yılda doğan ve ölen kişiler yer alır. Türkiye'de yaşanan olaylarla ilgili 1980'de Türkiye sayfasına bakınız. == Olaylar == === Ocak === * 9 Ocak - Suudi Arabistan'da 63 kişi, 1979 Kâbe Baskını'nı gerçekleştirdikleri nedeniyle kafası kesilerek idam edildi. * 16 Ocak - Bilim insanları interferon üretmeyi başardı. === Şubat === === Mart === === Nisan === * 18 Nisan - Rodezya, Zimbabve adı altında bağımsızlığını ilan etti. * 24 Nisan - 25 Nisan - ABD'nin, Tahran'daki Büyükelçiliği'nde bulunan rehineleri kurtarmak için başlattığı operasyon (Operation Eagle Claw), üç askeri helikopterde meydana gelen teknik arıza nedeniyle başarısızlıkla sonuçlandı. Helikopterlerden birinin İran toprakları üzerinde düşmesi sonucu 8 asker öldü. === Mayıs === * 18 Mayıs - ABD'nin Washington eyaletinde bulunan St. Helens Yanardağı infilak etti. Piroklastik akıntı ve lahar yüzünden 57 kişi hayatını kaybetti. === Haziran === * 1 Haziran - CNN yayın hayatına başladı. === Temmuz === * 30 Temmuz - Büyük Okyanus'taki, İngiliz-Fransız ortak yönetimindeki Vanuatu bağımsızlığını ilan etti. === Ağustos === === Eylül === * 12 Eylül - Türk Silahlı Kuvvetleri ülkedeki gelişmelerden dolayı yönetime el koydu. Siyasal partiler, sivil toplum örgütleri ve dernekler kapatıldı; parti başkanları ve aydınlarla birlikte çok sayıda mesleki ve siyasal örgüt yöneticisi tutuklandı. * 22 Eylül - İran-Irak Savaşı başladı. === Ekim === * 4 Kasım - Ronald Reagan Amerika Birleşik Devletleri Başkanı seçildi. == Doğumlar == === Ocak === * 3 Ocak ** Yusuf Demirkol, Türk şarkıcı ve besteci ** Kurt Vile, Amerikalı müzisyen * 4 Ocak - Bobbi Eden, Amerikalı pornografik film oyuncusu * 5 Ocak - Etienne Bito'o, Gabonlu milli futbolcu * 12 Ocak ** Akiko Morigami, Japon tenis oyuncusu ** Amerie, R&B; şarkıcısı, söz yazarı, dansçı, aktris ve model * 20 Ocak ** Karl Anderson, Amerikalı profesyonel güreşçi ** Ertuğrul Arslan, Türk futbolcu ** Felicitas Woll, Alman oyuncu * 25 Ocak ** Xavi, İspanyol futbolcu ** Paulo Assunção, Brezilyalı futbolcu * 27 Ocak ** Marat Safin, Tatar asıllı Rus tenisçi ** Austin O'Riley, Amerikalı çıplak model ve pornografik film oyuncusu === Şubat === * 1 Şubat ** Florin Bratu, Rumen futbolcu ** Liasos Luka, Kıbrıs Rumu futbolcu * 3 Şubat - Ayça Işıldar Ak, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı * 8 Şubat - Bilge Kösebalaban, Direc-t grubu gitarist ve vokalisti * 9 Şubat - Angelos Charisteas, Yunan futbolcu * 11 Şubat - Mark Bresciano, Avustralyalı futbolcu * 20 Şubat - Berk Tokay, Türk grafiker * 29 Şubat - Çağdaş Atan, Türk futbolcu === Mart === * 1 Mart - Burcu Kara, Türk dizi ve sinema oyuncusu * 7 Mart ** Boštjan Nachbar, Sloven millî basketbolcu ** Laura Prepon, Amerikalı oyuncu ** Murat Boz, Türk pop müzik şarkıcısı *8 Mart - Lavinia Wilson, Alman oyuncu * 9 Mart - Burçin Terzioğlu, Türk dizi ve sinema oyuncusu * 16 Mart - Bahri Tanrıkulu, Türk Millî Tekvando sporcusu * 18 Mart - Aleksey Yagudin, Rus buz patenci * 21 Mart - Marit Bjørgen, Norveçli sporcu * 25 Mart - Bartók Eszter, Macar şarkıcı * 21 Mart - Ronaldinho, Brezilyalı futbolcu * 30 Mart - Yalın, Türk pop müzik şarkıcısı === Nisan === * 1 Nisan - Randy Orton, Amerikalı profesyonel güreşçi * 7 Nisan - Alice Blom, Hollandalı voleybolcu * 10 Nisan - John Baker, Amerikalı sinema oyuncusu * 12 Nisan - Arda Kural, Türk oyuncu * 13 Nisan- Jana Cova, Çek porno yıldızı * 28 Nisan - Karolina Goçeva, Makedon şarkıcı === Mayıs === * 3 Mayıs ** Alper Tezcan, Türk futbolcu ** Ayçin İnci, Türk dizi ve sinema oyuncusu * 5 Mayıs - Anastasia Gimazetdinova, Özbek artistik buz patencisi *19 Mayıs - Demet Evgar, Türk oyuncu * 20 Mayıs - Juliana Pasha, Arnavut şarkıcı ve söz yazarı * 21 Mayıs - Aydın Çetin, Türk futbolcu * 29 Mayıs - Petek Dinçöz, Türk şarkıcı, dizi oyuncusu, sinema oyuncusu ve televizyon sunucusu * 30 Mayıs - Steven Gerrard, İngiliz futbolcu === Haziran === * 1 Haziran - Agasi Ağagüloğlu, Türk ve Azeri boksör * 3 Haziran ** Lazaros Papadopulos, Yunan basketbolcu ** Amauri, İtalyan futbolcu * 17 Haziran - Sıla, Türk şarkıcı * 21 Haziran ** Ayşegül Abadan, Türk piyanist ** Barış Özcan, Türk basketbolcu * 23 Haziran - Francesca Schiavone, İtalyan tenisçi * 30 Haziran - Nourdin Boukhari, Fas ve Hollanda vatandaşı futbolcu === Temmuz === * 6 Temmuz - Pau Gasol, İspanyol basketbolcu * 7 Temmuz - Serdar Kulbilge, Türk futbolcu * 15 Temmuz - Bruno Mbanangoyé Zita, Gabonlu defans oyuncusu * 18 Temmuz - Kristen Bell, Amerikalı oyuncu * 19 Temmuz ** Xavier Malisse, Belçikalı tenisçi ** Alice Renavand, Fransız balerin * 20 Temmuz - Gisele Bundchen, Brezilyalı modeli * 21 Temmuz - Özgür Can Öney, maNga isimli müzik grubunun davulcusu * 23 Temmuz - Michelle Williams, gospel ve R&B; şarkıcısı, söz yazarı, oyuncu ve dansçı * 25 Temmuz - Antonella Serra Zanetti, İtalyan tenisçi === Ağustos === * 1 Ağustos - Mancini, Brezilyalı futbolcu * 5 Ağustos - Juliana de Aquino, Brezilyalı şarkıcı (ö. 2009) * 12 Ağustos - Cenk Yüksel, Türk ses sanatçısı * 13 Ağustos - İrina Berejna, Ukraynalı siyasetçi (ö. 2017) *14 Ağustos - Aydın Toscalı, Türk futbolcu *20 Ağustos - Rosalba Pippa (Arisa), İtalyan şarkıcı * 24 Ağustos - Rachael Carpani, Avustralyalı oyuncu * 27 Ağustos - Begüm Kütük Yaşaroğlu, Türk oyuncu === Eylül === * 7 Eylül **Emre Belözoğlu, Türk futbolcu **Emir Sevinç, Türk şarkıcı ve şarkı sözü yazarı **Gabriel Milito, Arjantinli futbolcu **Nigar Cemal, Azerbaycanlı şarkıcı **Javad Nekounam, İranlı eski millî futbolcu ve teknik direktör **Cevad Nekunam, İranlı futbolcu * 8 Eylül **Jun Kokubo, Japon eski futbolcu **Slim Thug, Amerikalı rapçi **Mbulaeni Mulaudzi, Güney Afrikalı koşucu (ö. 2014) * 9 Eylül **Václav Drobný, Çek eski millî futbolcu (ö. 2012) **Michelle Williams, Amerikalı oyuncu * 10 Eylül - Şahin Necefi, İranlı şarkıcı ve söz yazarı * 18 Eylül - Ahmed Al-Bahri, Suudi Arabistanlı futbolcu * 19 Eylül - Ayşe Tezel, Britanyalı oyuncu * 21 Eylül - Henriette Mikkelsen, Danimarkalı hentbolcu * 23 Eylül - Şahin İmranov, Azeri boksör * 25 Eylül ** Betül Demir, Türk pop müzik şarkıcısı ** Nataša Bekvalac, Sırp pop müzik şarkıcısı * 27 Eylül - Anna Artamonova, Rus voleybolcu === Ekim === *6 Ekim **Eser Altın, Türk futbolcu **Zaida Catalán, İsveçli siyasetçi (ö. 2017) * 11 Ekim - Menduh Kızılkula, Türk profesyonel güreşçi * 12 Ekim - Andreas Constantinou, Kıbrıslı futbolcu * 13 Ekim - Ashanti, Amerikan kayıt sanatçısı, albüm yapımcısı, aktris, dansçı ve manken * 14 Ekim **Ben Whishaw, İngiliz sinema ve tiyatro oyuncusu **Cansu Dere, Türk oyuncu, eski manken * 18 Ekim - Birsen Bekgöz, Türk kısa mesafe koşucusu * 21 Ekim - Aslı Altaylar, Türk dizi oyuncusu * 24 Ekim - Matthew Amoah, Ganalı millî futbolcu * 27 Ekim - Ali Aliyev, Kazak futbolcu * 29 Ekim - Ben Foster, Amerikalı faktör === Kasım === * 1 Kasım - Bilgin Defterli, Türk kadın millî futbolcu * 2 Kasım ** Diego Lugano, Uruguaylı futbolcu ** Kennedy Bakırcıoğlu, Süryani asıllı İsveçli futbolcudur ** Mustafa Ceceli, Türk şarkıcı, aranjör, albüm yapımcısı * 5 Kasım ** Christoph Metzelder, Alman futbolcu ** Antonella Del Core, İtalyan voleybolcu * 6 Kasım - Mert Nobre, Brezilya asıllı Türk futbolcu * 12 Kasım **Benoît Pedretti, Fransız futbolcu **Nur Fettahoğlu, oyuncu * 21 Kasım - Angel Long, Britanyalı pornografik oyuncu ve çıplak model * 22 Kasım - Vanessa van Arendonk, Hollandalı manken * 25 Kasım - Aaron Mokoena, Güney Afrikalı futbolcu * 30 Kasım - Cem Adrian, Türk şarkıcı, söz yazarı, yapımcı ve yazar === Aralık === * 2 Aralık - Benjamin Mako Hill, Debian hacker, araştırmacı, aktivist ve yazar * 5 Aralık - Gülden Kayalar, Türk voleybolcu * 12 Aralık - Berkant Göktan, Türk millî futbolcu * 14 Aralık - Didier Zokora, Fildişi Sahilli futbolcu * 15 Aralık - Alexandra Stevenson, Amerikalı profesyonel tenis oyuncusu *18 Aralık - Christina Aguilera, Amerikalı şarkıcı ve güfte yazarı * 20 Aralık- Ashley Cole, İngiliz futbolcu * 24 Aralık - Stephen Appiah, Ganalı futbolcu === Tarihi bilinmeyenler === * Aydın Polatçı - Türk güreşçi * Bahar Yanılmaz - Türk oyuncu * Başak Mireli - Türk yelkenci == Ölümler == === Ocak === * 14 Ocak - Rachel Fuller Brown, Amerikalı mikrobiyolog ve kimyager (d. 1898) * 17 Ocak - Barbara Britton, Amerikalı oyuncu (d. 1920) * 22 Ocak - Eric Burhop, Avustralyalı fizikçi (d. 1911) * 29 Ocak - Jimmy Durante, Amerikalı oyuncu ve komedyen (d. 1893) === Şubat === * 13 Şubat - David Janssen, Amerikalı oyuncu (d. 1931) * 18 Şubat - Gale Robbins, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1921) * 19 Şubat - Bon Scott, Avustralyalı şarkıcı ve söz yazarı (d. 1946) * 22 Şubat - Oskar Kokoschka, Avusturyalı ressam, şair ve oyun yazarı (d. 1886) * 26 Şubat - Ahmed Şukayri, 1. Filistin Kurtuluş Örgütü başkanı (d. 1908) === Mart === * 1 Mart - Dixie Dean, İngiliz futbolcu (d. 1907) * 4 Mart - Manlio Brosio, 4. NATO Genel Sekreteri (d. 1897) * 7 Mart - Sara Christian, Amerikalı motor sporları yarışçısı (d. 1918) * 9 Mart - Heinz Linge, Alman SS subayı (d. 1913) * 13 Mart - Roland Symonette, 1. Bahamalar Başbakanı (d. 1898) * 17 Mart - Rafael Paasio, 31. Finlandiya Başbakanı (d. 1903) * 18 Mart - Erich Fromm, Almanya doğumlu Amerikalı psikanalist, sosyolog ve filozof (d. 1900) * 31 Mart - Jesse Owens, Olimpiyat şampiyonu Amerikalı atlet (d. 1913) === Nisan === * 9 Nisan - Muhammed Bakır es-Sadr, Iraklı din adamı ve siyasetçi (d. 1935) * 14 Nisan - Gianni Rodari, İtalyan Yazar ve gazeteci (d. 1920) * 21 Nisan - Aleksandr Oparin, Sovyet biyokimyacı (d. 1894) * 24 Nisan - Alejo Carpentier, Kübalı gazeteci ve yazar (d. 1904) * 26 Nisan - Cicely Courtneidge, Avustralya doğumlu İngiliz oyuncu (d. 1893) * 29 Nisan - Alfred Hitchcock, İngiliz yönetmen (d. 1899) === Mayıs === * 5 Mayıs - Ferruhru Parsa, İranlı doktor ve siyasetçi (d. 1922) * 9 Mayıs - James Alexander George Smith McCartney, 1. Turks ve Caicos Adaları Başbakanı (d. 1945) * 11 Mayıs - Dyre Vaa, Norveçli heykeltıraş ve ressam (d. 1903) * 14 Mayıs ** Carl Ebert, Alman tiyatro oyuncusu ve yönetmeni (d. 1887) ** Hugh Griffith, Galli oyuncu (d. 1912) * 15 Mayıs - Jóhann Hafstein, 14. İzlanda Başbakanı (d. 1915) * 17 Mayıs - Gündüz Kılıç, Türk futbolcu ve teknik direktör (d. 1918) * 18 Mayıs - Ian Curtis, İngiliz şarkıcı ve söz yazarı (d. 1956) * 27 Mayıs - Gün Sazak, Türk siyasetçi (d. 1932) === Haziran === * 7 Haziran ** Henry Miller, Amerikalı yazar (d. 1891) ** Marian Spychalski, 3. Polonya Halk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı (d. 1906) * 12 Haziran - Masayoshi Ōhira, 43. Japonya Başbakanı (d. 1910) * 16 Haziran - Jacob Talmon, Polonya asıllı İsrailli tarihçi ve siyaset bilimci (d. 1916) * 18 Haziran ** Kazimierz Kuratowski, Polonyalı matematikçi (d. 1896) ** André Leducq, Olimpiyat şampiyonu Fransız bisikletçi (d. 1904) * 21 Haziran ** Feridun Cemal Erkin, 11. Türkiye Dışişleri Bakanı (d. 1899) ** Ahmet Muhip Dıranas, Türk şair ve yazar (d. 1909) * 22 Haziran - Dimitrios Parçalidis, Geçici Yunanistan Başbakanı (d. 1905) * 28 Haziran - Keijo Liinamaa, 35. Finlandiya Başbakanı (d. 1929) === Temmuz === * 19 Temmuz - Hans Morgenthau, Alman asıllı Amerikalı akademisyen (d. 1904) * 22 Temmuz - Kemal Türkler, Türk sendikacı (d. 1926) * 24 Temmuz - Peter Sellers, İngiliz komedyen ve oyuncu (d. 1925) * 27 Temmuz - Muhammed Rızâ Pehlevî, Son İran Şahı (d. 1919) * 29 Temmuz - Filipp Golikov, Sovyet mareşal (d. 1900) === Ağustos === * 9 Ağustos - Jacqueline Cochran, Amerikalı pilot ve iş insanı (d. 1906) * 19 Ağustos - Otto Frank, Alman asıllı Hollandalı tüccar (d. 1889) * 20 Ağustos ** Sadi Gülçelik, Türk iş insanı (d. 1930) ** Joe Dassin, Fransız şarkıcı ve söz yazarı (d. 1938) * 22 Ağustos - Gabriel González Videla, 24. Şili Devlet Başkanı (d. 1898) * 26 Ağustos - Tex Avery, Amerikalı yapımcısı ve animatör (d. 1908) === Eylül === * 3 Eylül - Barbara O'Neil, Amerikalı oyuncu (d. 1910) * 8 Eylül - Willard Libby, Nobel ödüllü Amerikalı fiziksel kimyager (d. 1908) * 12 Eylül - Lillian Randolph, Amerikalı oyuncu ve ses sanatçısı (d. 1898) * 15 Eylül ** Hans Schweitzer, Alman sanatçı (d. 1901) ** Bill Evans, Amerikalı piyanist ve besteci (d. 1929) * 16 Eylül - Jean Piaget, İsviçreli psikolog (d. 1896) * 17 Eylül - Anastasio Somoza Debayle, 25. Nikaragua Devlet Başkanı (d. 1925) * 18 Eylül - Katherine Anne Porter, İngiliz gazeteci ve yazar (d. 1890) * 23 Eylül - Jacobus Johannes Fouché, 3. Güney Afrika Devlet Başkanı (d. 1898) * 25 Eylül ** Marie Under, Estonyalı şair (d. 1883) ** Lewis Milestone, Amerikalı yönetmen (d. 1895) ** John Bonham, İngiliz baterist (d. 1948) === Ekim === * 4 Ekim - Pyotr Maşerov, 19. Beyaz Rusya SSC Başbakanı (d. 1918) * 21 Ekim - Hans Asperger, Avusturyalı pediatrist (d. 1906) * 26 Ekim - Marcelo Caetano, 101. Portekiz Başbakanı (d. 1906) * 27 Ekim - John Van Vleck, Nobel ödüllü Amerikalı fizikçi ve matematikçi (d. 1899) === Kasım === * 4 Kasım - Kenneth Blackburne, 1. Jamaika Genel Valisi (d. 1907) * 19 Kasım - E. J. Bowen, İngiliz fiziksel kimyacı (d. 1898) * 29 Kasım - Dorothy Day, Amerikalı gazeteci ve aktivist (d. 1897) === Aralık === * 2 Aralık - Romain Gary, Fransız yönetmen (d. 1914) * 3 Aralık - Oswald Mosley, İngiliz siyasetçi (d. 1896) * 4 Aralık - Francisco de Sá Carneiro, 109. Portekiz Başbakanı (d. 1934) * 8 Aralık - John Lennon, İngiliz müzisyen (d. 1940) * 10 Aralık - Fatma Gevheri Sultan, Osmanlı prensesi (d. 1904) * 16 Aralık - Colonel Sanders, Amerikalı iş insanı (d. 1890) * 17 Aralık - Şarık Arıyak, Türk diplomat (d. 1930) * 18 Aralık - Aleksey Kosıgin, 8. Sovyetler Birliği Başbakanı (d. 1904) * 24 Aralık - Karl Dönitz, 3. Nazi Almanyası Cumhurbaşkanı (d. 1891) * 25 Aralık - Ahmet Berman, Türk futbolcu (d. 1932) * 26 Aralık - Richard Chase, Amerikalı seri katil (d. 1950) * 31 Aralık - Raoul Walsh, Amerikalı yönetmen, oyuncu ve senarist (d. 1887) == 1980 Nobel ödülünü kazananlar == sağ|küçükresim|80px|Nobel ödülü madalyası * Fizik – * Kimya – * Tıp – * Edebiyat – * Barış – * Ekonomi – \----