Amon Başrahibi

Amon Baş Rahibi veya Amon'un İlk Kahini, eski Mısır tanrısı Amon'un en yüksek rütbeli rahibiydi. İlk Amon başrahipleri, Onsekizinci Hanedanlığın başlangıcında Yeni Krallıkta ortaya çıktı. == Tarihi == Amon rahipliği, 18.hanedanlığın başlarında, Hatşepsut ve III.Thutmose gibi hükümdarlar tarafından tanrı Amon'a yapılan önemli miktarda bağışlarla güç kazandı. Amon rahipliğinin gücü, Amarna döneminde geçici olarak kısıtlandı. Maya adında bir başrahip, Akhenaton'un 4. yılında kaydedilmiştir. Akhenaton, Amon'un adını hükümdarlığı sırasında anıtlardan ve diğer birkaç tanrının adlarından sildirmiştir. Akhenaton'un ölümünden sonra Amon, Mısır'daki önemini geri kazandı. Genç firavun Tutankhaton, Amon'un eski önemine geri döndüğünü belirtmek için adını Tutankamon olarak değiştirdi. Amon Başrahibi, Firavun tarafından atanırdı. Devlette ileri gelenlerin bu pozisyona atanması nadir değildi. II.Ramses zamanında başrahiplerin birçoğu vezir olarak görev yaptı. Yeni Krallığın sonuna doğru, Yirminci Hanedanın başrahibi genellikle Ramessesnakht'ti. Oğlu Amenhotep, babasının yerini aldı ve kendini Kuş Genel Valisi Panehesy ile çatışmada buldu. Panehesy birliklerini kuzeye gönderdi ve Teb'i kuşattı. Bu dönemden sonra Herihor ve Piankh adındaki generaller Başrahip olarak görev yaptı. Herihor, M.Ö.1080'de XI.Ramses'in saltanatının 19.yılında, firavunun yönetme yetkisini Aşağı Mısırla sınırlayarak Yukarı Mısır'ı Teb kentinden yönetti. Amon rahipleri bu dönemde Mısır'daki tüm tapınak topraklarının üçte ikisine ve gemilerinin %90'ına ve diğer birçok kaynağa sahipti. Kısaca Firavun kadar olmasa da güçlülerdi. Herihor ile başlayarak Amon Başrahipleri M.Ö.943 yılına kadar firavunların ayrıcalıklarını kullandılar. Pratikte Yukarı Mısır'ı yönettiler. Kraliyet mezarlarına gömüldüler ve isimlerini kartotlara yazdılar. Rahiplerden I.Pinedjem'in oğlu I.Psusennes firavun oldu. Amon başrahibi III.Psusennes ise Firavun II.Psusennes olarak tahta geçti. Amon Başrahiplerinin etkileri MÖ 943'ün ardından azaldı. == Başrahiplerin Listesi == === Yeni Krallık Dönemi (18. 19. ve 20. Hanedanlar) === Başrahip Firavun Firavun'un Hanedanı Thuty, Minmontu I.Ahmose 18.Hanedan Hapuseneb Hatşepsut 18.Hanedan I.Menkheperraseneb II.Menkheperraseneb III.Thutmose 18.Hanedan AmenemhatMery II.Amonhotep 18.Hanedan PtahmoseMeryptah III.Amonhotep 18.Hanedan Maya Akenaton 18.Hanedan Wennefer Tutankamon Horemhob 18.Hanedan Nebneteru Tenry I.Seti 19.Hanedan NebwenenefHori Paser Bakenkhonsu II.Ramses 19.Hanedan Roma-Rui II.Ramses Merenptah II.Seti 19.Hanedan Bakenkhons SethnakhtIII.Ramses 20.Hanedan Ramessesnakht IV.Ramses V.Ramses VI.Ramses VII.Ramses VIII.Ramses IX.Ramses 20.Hanedan Amenhotep IX.Ramses X.Ramses XI.Ramses 20.Hanedan === Üçüncü Ara Dönem === === 21.Hanedan Dönemi === Resmi olarak firavun olmasalar da, Teb'deki Amon Başrahipleri, Yirmi birinci hanedanlık döneminde Yukarı Mısır'ın fiili hükümdarlarıydı, isimlerini kartotlara yazıyor ve kraliyet mezarlarına gömülüyorlardı. İsim Resim Notlar Saltanat (MÖ) Herihor orta|çerçevesiz|125x125pik Firavun olduğunu iddia eden ilk Amon Başrahibi. Teb'te güneyde hüküm sürerken, XI.Ramses kuzeyde Pi-Ramses'te hüküm sürdü. 1080–1074 Piankh orta|çerçevesiz|126x126pik Bazı kaynaklar Herihor'dan önce hüküm sürmüş olabileceğini öne sürüyor. 1074–1070 I.Pinedjem orta|çerçevesiz|164x164pik 1070–1032 Masaharta orta|çerçevesiz|150x150pik 1054–1045 Djedkhonsuefankh orta|çerçevesiz|100x100pik 1046–1045 Menkheperre orta|çerçevesiz|201x201pik 1045–992 II.Nesbanebdjed (II.Smendes) orta|çerçevesiz|145x145pik 992–990 II.Pinedjem orta|çerçevesiz|122x122pik 990–976 III.Pasebakhaennuit (III.Psusennes) Muhtemelen II.Psusennes ile aynı kişi. kendisini firavun benzeri bir figür olarak gören son Amon Başrahibi olarak kabul edilir. 976–943 === 22.Hanedan Dönemi === Başrahip Notlar Firavun Firavunun Hanedanı Iuput Firavun I.Shoshenq'in oğlu I.ShoshenqI.Osorkon 22.Hanedan II. Soshhenq I.Osorkon'un oğlu, daha sonra firavun oldu. I.Osorkon 22.Hanedan Iuwlot I.Osorkon'un oğlu I.Osorkon I.Takelot 22.Hanedan III.Nesibanebdjedet I.Osorkon'un oğlu I.Takelot 22.Hanedan I.Harsiese II.Soshhenq'in oğlu II. Osorkon 22.Hanedan Nimlot C II.Osorkon'un oğlu II. OsorkonIII. Shoshenq 22.Hanedan III.Osorkon 22.Hanedan II.Takelot 22.Hanedan === 25. ve 26.Hanedan Dönemi === Başrahip Notlar Firavun Firavunun Hanedanı Haremachet Shebaka'nın oğlu TaharqaTantamani 25.Hanedan Harchebi I. Psamtek 26.Hanedan Anchnesneferibre II.Psamtek 26.Hanedan II.Nitokris II.Ahmose 26.Hanedan Nespautitawi 26.Hanedan Wsirwer 26.Hanedan == Tanis Amon Başrahibi == 21.Hanedan Teb Amon Başrahiplerinin güç kazanması sonucunda sadece Aşağı Mısır'a hakim oldular. Aşağı Mısır'ın başkenti Tanis'te, 21. Hanedanlığın firavunları,kendi Amon-Ra tapınaklarını inşa edip genişleterek Karnak'ı açıkça taklit etmeye karar verdiler. Böylece kendi rahiplerini atadılar. Bu unvanı alan kişilerin sayısı oldukça azdır; * Muhtemelen yardımcısı Wendjebauendjed olan Firavun I.Psusennes * Firavun Amenemope * II.Osorkon'un oğlu Prens Hornakht * III.Shoshenq'in oğlu Prens Padebehenbast * Prens Shoshenq, Pami'nin oğlu, muhtemelen firavun V.Shoshenq == Ayrıca bakınız == * Hâmân (İslam) == Kaynakça == Kategori:Antik Mısır listeleri