Avrupa Konseyi

Avrupa Konseyi (İngilizce: Council of Europe, Fransızca: Conseil de l'Europe), Avrupa çapında insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğünü savunmak amacıyla 1949'da kurulmuş hükûmetlerarası bir kuruluştur. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Avrupa Konseyi'ne bağlıdır. Avrupa Konseyi'ne Rusya, Belarus, Kosova, Kazakistan ve gözlemci Vatikan hariç tüm Avrupa ülkeleri üyedir. 25 Şubat 2022 tarihinde Rusya Federasyonu'nun Ukrayna'yı istilası sebebiyle Avrupa Konseyi Tüzüğü uyarınca Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi; Rusya Federasyonu'nun, Bakanlar Komitesi ve Parlamenterler Meclisindeki temsil haklarını askıya almaya karar vermiştir. 16 Mart 2022'de Rusya, Ukrayna'yı istila etmesi nedeniyle Avrupa Konseyi'nden çıkarılan ilk devlet oldu. Örgüt, Avrupa Birliği'nden (AB) farklıdır, ancak kısmen AB'nin 1955'te Avrupa Konseyi için oluşturulan orijinal Avrupa bayrağını ve Avrupa marşını benimsemiş olması nedeniyle bazen AB ile karıştırılmaktadır. Daha önce Avrupa Konseyine üye olmayan hiçbir ülke AB'ye katılmamıştır. Avrupa Konseyi resmi bir Birleşmiş Milletler gözlemcisidir. == Kuruluşu == 5 Mayıs 1949’da 10 ülke - Belçika, Birleşik Krallık, Danimarka, Fransa, Hollanda, İrlanda, İsveç, İtalya, Lüksemburg, ve Norveç - merkezi Strazburg olmak üzere Avrupa Konseyi’ni kuran antlaşmayı imzalamıştır. Şu an Avrupa Konseyi'nde 46 üye ülke bulunmaktadır. Türkiye, anlaşmayı 1949 yılında imzalamıştır. Konsey'in çalışma alanları insan hakları, medya, hukukî iş birliği, sosyal dayanışma, sağlık, eğitim, kültür, spor, gençlik, yerel demokrasiler, sınırötesi iş birliği çevre ve bölgesel plânlamadır. Türkiye, Yunanistan ile birlikte Avrupa Konseyi kurulduktan sonra konseye ilk giren üyeler oldukları için "kurucu üye" statüsündedirler.* (10 Ocak 2012). == İlgi alanı == Kurum, Avrupa Birliği ile herhangi bir organik bağı bulunmayan ayrı bir uluslararası teşkilattır. Ancak günümüzde Avrupa Birliği'nin Avrupa Konseyi'ne ait bayrağı kullanıyor olmasının yanı sıra Avrupa Konseyi ile AB'nin yakın iş birliği söz konusudur. Birçok ülkede Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi'nin müşterek projeler gerçekleştirilmektedir. Avrupa Konseyi, AB Bakanlar Konseyi ile de karıştırılmamalıdır. Konsey'in bütçesi üye ülkelerin nüfus ve GSMH'sine göre hesaplanan katkılarından oluşmaktadır. 2002 yılı bütçesi yaklaşık olarak €169 milyondur. Konsey'in resmî dilleri İngilizce ve Fransızcadır. Konsey Genel Sekreterliği'ni 2019 yılında beş yıllığına seçilen Marija Pejčinović Burić yürütmektedir. === Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi === AİHM Avrupa Konseyi'ne bağlı bir kurumdur. İnsan hakları kavramı, genel olarak, kişilerin insan olmaları nedeniyle insanlık onuruna uygun olarak sahip oldukları hakların bütünüdür. Geniş anlamıyla iç hukukta temel haklar ve kamu özgürlüklerin tümünü ve uluslararası hukukta öngörülen ve korunan hakları kapsar. Bu haklar tüm insanları ilgilendirdiğinden, bu hakların uluslararası alanda koruma altına alınmaları gerekmiştir. İnsan haklarının korunmasına dair ilk uygulamalar daha çok ulusal düzeydedir. İnsan haklarının uluslararası düzeyde korunması çalışmalarına 19. yüzyıl sonları ve 20. yüzyılda rastlanmaktadır. Uluslararası hukukun insan haklarını genel bir biçimde ele alması Birleşmiş Milletler antlaşması ile gerçekleşir. Bu antlaşma, insan haklarından çokça söz etmesine rağmen bu hakların neler olduğuna dair bir açıklama içermez. Bu nedenle Ekonomik ve Sosyal Konsey'e bağlı olarak bir İnsan Hakları Komisyonu kurulmuş ve bu konuda çalışma yapmakla görevlendirilmiştir. Komisyon, bu amaçla hazırladığı tasarıyı 12.12.1948 günü Genel Kurul’un bir kararı ile İnsan Hakları Evrensel Bildirisi olarak kabul etmiştir. Bu bildirinin B.M. Genel Kurul kararı olarak kendiliğinden bağlayıcı niteliği bulunmaması ve herhangi bir güvence mekanizmasını düzenlememesi nedeniyle bildiriden sonraki gelişmeler, bu eksikleri gidermeye yönelik olmuştur. Bu çerçevede iki düzeyde yeni düzenlemelere rastlanmaktadır. Bu düzenlemeler: Evrensel düzeyde “Kişisel ve Siyasal Haklara İlişkin Sözleşme” ve “Ekonomik, Toplumsal ve Kültürel Haklara İlişkin Sözleşme”, bölgesel düzeyde “Amerika-Afrika İnsan Hakları Sözleşmesi” ve “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi” ile gerçekleştirilmiştir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi diğer antlaşmalardan farklıdır. O yüzden de insan haklarının anayasası olarak ele alınan da diğer sözleşmeler değil, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'dir. Bu farklılığı sağlayan özellikler; metindeki maddelerin açıklığa sahip olması, kesin, ayrıntılı, doğrudan uygulanabilir kurallar olmasıdır. === Avrupa Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi === Avrupa Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi Avrupa Konseyi'nin danışman organıdır ve Avrupa Konseyi içinde mahalli yönetimleri temsil ederek yerel demokrasiyi destekler. Biri yerel yönetimler odası, diğeri de bölgesel yönetimler odası olmak üzere iki meclise bölünmüştür, bir sekreterlik ve kongre tarafından 5 yılda bir seçilen bir genel sekretere sahiptir. == Üye ülkeler == 5 Mayıs 1949'daki kuruluşta 10 üye vardı: Belçika Birleşik Krallık Danimarka Fransa Hollanda İrlanda İsveç İtalya Lüksemburg Norveç Katılım tarihine göre ülkeler: {| style="background:transparent;" Türkiyea 9 Ağustos 1949 Yunanistana 9 Ağustos 1949 İzlanda 7 Mart 1950 Almanyab 13 Temmuz 1950 Avusturya 16 Nisan 1956 Kıbrıs 24 Mayıs 1961 İsviçre 6 Mayıs 1963 Malta 29 Nisan 1965 Portekiz 22 Eylül 1976 İspanya 24 Kasım 1977 Lihtenştayn 23 Kasım 1978 San Marino 16 Kasım 1988 Finlandiya 5 Mayıs 1989 Macaristan 6 Kasım 1990 Polonya 26 Kasım 1991 Bulgaristan 7 Mayıs 1992 Estonya 14 Mayıs 1993 Litvanya 14 Mayıs 1993 Slovenya 14 Mayıs 1993 Çekya 30 Haziran 1993 Slovakya 30 Haziran 1993 Romanya 7 Ekim 1993 Andorra 10 Kasım 1994 Letonya 10 Şubat 1995 Arnavutluk 13 Temmuz 1995 Moldova 13 Temmuz 1995 Kuzey Makedonya 9 Kasım 1995 Ukrayna 9 Kasım 1995 Hırvatistan 6 Kasım 1996 Gürcistan 27 Nisan 1999 Azerbaycan 25 Ocak 2001 Ermenistan 25 Ocak 2001 Bosna-Hersek 24 Nisan 2002 Sırbistand 3 Nisan 2003 Monako 5 Ekim 2004 Karadağ 11 Mayıs 2007 a Avrupa Konseyi kurucu üyesi sayılır. b 1950'de Batı Almanya ve Fransız işgalindeki Saarland, ortak üyeler oldular. 1951'de (Batı) Almanya tam üye olurken Saarland, Federal Cumhuriyet'e 1955'te bir referandumdan sonra katılınca 1956'da ortak üyelikten çekildi. Sovyet işgalindeki Doğu Almanya, daha sonra Doğu Almanya, hiçbir zaman Avrupa Konseyi'ne üye olmadı. 1990'daki Alman Yeniden Birleşmesi'nden sonra, Doğu Almanya'daki beş eyalet, Almanya Federal Cumhuriyeti'ne katıldı ve Avrupa Konseyi'nde temsil edilmeye başlandı. Çoğu ülke, ülkeyi anayasal ismiyle tanır. d Başlangıçta Sırbistan-Karadağ olarak katıldı. Eski üyeler: Rusya 28 Şubat 1996 - 16 Mart 2022 Avrupa Konseyi'ne Aday Ülkeler: Belarus Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Nezdinde Gözlemci SIfatını Taşıyan Ülkeler: Vatikan 7 Mart 1970 Birleşik Devletler 10 Ocak 1996 Japonya 20 Kasım 1996 Meksika 1 Aralık 1999 Kanada Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi Nezdinde Gözlemci Sıfatını Taşıyan Ülkeler: İsrail 2 Aralık 1957 Kanada 28 Mayıs 1997 Meksika 4 Kasım 1999 == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Kategori:1949'da kurulan kuruluşlar