Taipei

Taipei (; "Kuzey Tayvan Şehri"), Tayvan'ın başkenti ve özel şehirlerinden biridir. Şehir ülkenin kuzeyinde yer almakta olup çevresinde Yeni Taipei şehri bulunmaktadır. Şehrin nüfusu 31 Mart 2016 tarihi itibarı ile 2,7 milyonun üzerinde olup Yeni Taipei ile Keelung şehirleri ile birlikte 7.047.167 milyon nüfuslu Taipei-Keelung metropol alanını oluşturmaktadır. Taipei, Tayvan'ın siyasi, ekonomik, eğitim ve kültür merkezidir ve önemli bir yüksek teknoloji endüstrisi bölgesidir. Aynı zamanda yapıldığı dönemde dünyanın en yüksek binası olan Taipei 101'e de ev sahipliği yapmaktadır. Şehre Songshan ve Taoyuan havaalanları hizmet vermektedir. Taipei'de Taipei 101, Çan Kay Şek Anıt Mezarı, Dalongdong Baoan Tapınağı, Hsing Tian Kong, Lungshan Manka Tapınağı, Ulusal Saray Müzesi, Başkanlık Ofisi Binası, Taipei Konuk Evi gibi dünyaca ünlü binalara da ev sahipliği yapmaktadır. Ximending ve Shilin başta olmak üzere ülkedeki gece pazarları da dünyaca ünlüdür. == Tarihçe == Başlangıçta Taipei bölgesinde Ketagalab kabilesinden insanlar yaşamaktaydı. Daha sonra 1709 yılında bölgeye Çinliler yerleşmiştir. 1895 yılında Birinci Çin Japon Savaşı'ndan sonra Şimonoseki Antlaşması ile Tayvan Japonya'nın hakimiyetine geçti. II. Dünya Savaşı'ndan sonra 1945 yılında tekrar Çin yönetimine geçti. 1949 yılında Çin İç Savaşı'nı komünistlerin kazanması sonucu milliyetçiler ile yaklaşık iki milyon kişi Tayvan'a kaçtı ve Taipei Çin Cumhuriyeti'nin geçici başkenti ilan edildi. == İklim == == Coğrafya == Taipei, kuzey Tayvan'da Taipei Havzası'nda yer almaktadır. Güneyde Xindian ve batıda Tamsui nehirleri ile sınırlanmıştır. Şehrin kuzeydoğusunda ise Qixing Dağları ile Datung Dağı yer almaktadır. Şehrin yüzölçümü ise 271.80 km²'dir. Taipei musondan etkilenmiş ılıman dönecealtı iklimine (Köppen: Cfa) sahiptir. Yazlar uzun sıcak ve nemli, kışlar ise kısa ılık ve oldukça sisli geçmektedir. Yıllık ortalama sıcaklık 23,3 °C ve ortalama yağış miktarı ise 3027,8 mm'dir. == İdari bölümler == küçükresim|sağ|Taipei'nin semtleri Taipei şehri idari olarak 12 semte ayrılmaktadır. Adı Hanzi Hanyu Pinyin Wade-Giles Pe̍h-ōe-jī Nüfus (2016) Yüzölçümü (km²) Beitou 北投區 Běitóu Pei-t'ou Pak-tâu 257,922 56.8216 Da'an 大安區 Dà'ān Ta-an Tāi-an 312,909 11.3614 Datong 大同區 Dàtóng Ta-t'ung Tāi-tông 131,029 5.6815 Nangang 南港區 Nángǎng Nan-kang Lâm-káng 122,296 21.8424 Neihu 內湖區 Nèihú Nei-hu Lāi-ô͘ 287,726 31.5787 Shilin 士林區 Shìlín Shih- lin Sū-lîm 290,682 62.3682 Songshan 松山區 Sōngshān Sung-shan Siông-san 209,689 9.2878 Wanhua 萬華區 Wànhuá Wan-hua Báng-kah 194,314 8.8522 Wenshan 文山區 Wénshān Wen-shan Bûn-san 275,433 31.5090 Xinyi 信義區 Xìnyì Hsin-yi Sìn-gī 229,139 11.2077 Zhongshan 中山區 Zhōngshān Chung-shan Tiong-san 231,286 13.6821 Zhongzheng 中正區 Zhōngzhèng Chung-cheng Tiong-chèng 162,549 7.6071 == Ekonomi == Tayvan'ın başkenti olarak Taipei ülkedeki hızlı ekonomik gelişmenin merkezinde olmuştur ve günümüzde dünyanın önemli yüksek teknoloji ve bileşenlerinin üretim merkezlerinden biri haline gelmiştir. Şehirde elektronik ürünler ve bileşenler, elektrikli makine ve cihazlar, basılı malzeme, hassas ekipmanlar ve gıda ürünlerinin imalatının yanı sıra ülkenin çoğu önemli tekstil ve konfeksiyon fabrikaları bulunmaktadır. Turizm, yerel ekonominin küçük ancak önemli bir bileşeni olup 2008 yılında şehri yaklaşık 3 milyon yabancı ziyaret etti. == Tarihi ve turistik yerler == küçükresim|Longshan Tapınağı * Taipei 101 Taipei'nin yeni finans merkezi. 2003 yılında Guinness Rekorlar Kitabı tarafından dünyanın en yüksek binası olarak onaylanmıştır. * Çan Kay Şek Anıt Mezarı. * Sun Yat-sen Anıt Mezarı. * Taipei Ulusal Saray Müzesi. * Grand Otel * Longshan Tapınağı ve Huaxi Gece Pazarı (Yılan Pazarı) * Shilin Gece Pazarı * Taipei Hayvanat Bahçesi == Ulaşım == küçükresim|Ximen metro istasyonu Taipei metrosu 1996 yılında açılmıştır. Şehre Taoyuan'da yer alan Taoyuan Uluslararası Havalimanı ile Songshan semtinde yer alan Taipei Songshan Havalimanı hizmet vermektedir. == Kardeş şehirler == Taipei'nin aşağıdaki şehirler ile kardeş şehir antlaşması bulunmaktadır:Taipei Sister city list Taipei City Council * Houston, ABD (1961) * Lomé, Togo (1966) * Manila, Filipinler (1966) * Cotonou, Benin (1967) * Quezon City, Filipinler (1968) * Seul, Güney Kore (1968) * San Francisco, ABD (1970) * Santo Domingo, Dominik Cumhuriyeti (1970) * Guam, ABD (1973) * Cleveland, ABD (1975) * Tegucigalpa, Honduras (1975) * Cidde, Suudi Arabistan (1978) * Indianapolis, ABD (1978) * Marshall, ABD (1978) * Atlanta, ABD (1979) * Los Angeles, ABD (1979) * Phoenix, ABD (1979) * Oklahoma City, ABD (1981) * Gold Coast, Avustralya (1982) * Johannesburg, Güney Afrika (1982) * Pretoria, Güney Afrika (1983) * Lilongwe, Malavi (1984) * San José, Kosta Rika (1984) * Versay, Fransa (1986) * Asunción, Paraguay (1987) * Panama, Panama (1989) * Managua, Nikaragua (1992) * San Salvador, El Salvador (1993) * Varşova, Polonya (1995) * Ulan- Ude, Rusya (1996) * Anchorage, ABD (1997) * Banjul, Gambiya (1997) * Bissau, Gine-Bissau (1997) * Boston, ABD (1997) * Dakar, Senegal (1997) * Dallas, ABD (1997) * La Paz, Bolivya (1997) * Mbabane, Esvatini (1997) * San Nicolás, Meksika (1997) * Ulan Batur, Moğolistan (1997) * Guatemala, Guatemala (1998) * Majuro, Marshall Adaları (1998) * Monrovia, Liberya (1998) * Vilnius, Litvanya (1998) * Perth, Avustralya (1999) * Orange County, ABD (2000) * Riga, Letonya (2001) * Malabon, Filipinler (2005) * Yokohama, Japonya (2006) * Ouagadougou, Burkina Faso (2008) * George Town, Malezya (2009) * Daegu, Güney Kore (2010) * Bangalore, Hindistan * Prag, Çekya == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * * * Flickr Taipei Fotoğrafları