Türkiye cumhurbaşkanları listesi

Türkiye cumhurbaşkanları listesi, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı olarak görev yapmış kişileri içeren liste. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre Cumhurbaşkanı devlet ve hükûmet başkanıdır. Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türk Silahlı Kuvvetlerinin başkomutanlığını temsil eder. Cumhurbaşkanı, beş yıllığına görev yapar. Bir kimse en fazla iki defa cumhurbaşkanı seçilebilir. Cumhurbaşkanının hastalık, yurt dışına çıkma, ölüm, çekilme veya başka bir nedenle görevini sürdürememesi durumunda yenisi seçilene kadar en yaşlı cumhurbaşkanı yardımcısı, cumhurbaşkanlığına vekâlet eder. Cumhurbaşkanı; kırk yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliğine sahip Türk vatandaşları arasından doğrudan halk tarafından seçilir. Bugüne kadar on kişi ant içerek cumhurbaşkanlığı yaparken beş kişi de cumhurbaşkanlığına vekillik etmiştir. Bu kişilerden ikisi görevleri sırasında doğal nedenlerden hayatlarını kaybetti (Mustafa Kemal Atatürk ve Turgut Özal), biri askerî darbe sonucu devrildi (Celâl Bayar) ve biri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından sağlık sebepleriyle görevden alındı (Cemal Gürsel). İlk Cumhurbaşkanı Atatürk, 1923'te oy birliği ile seçildi. On beş yıl, on iki gün ile bu görevde en çok kalan kişi olan Atatürk, dört dönem cumhurbaşkanlığı yaptı. Özal ise üç yıl, yüz elli dokuz gün Cumhurbaşkanlığı yaparak bu görevde en az kalan kişi oldu. Göreve geldiğinde 42 yaşında olan Atatürk en genç, 69 yaşında olan Fahri Korutürk ise en yaşlı cumhurbaşkanıdır. == Cumhurbaşkanları listesi == Fotoğraf İsim Görev süresi ve yetki Görev süresi ve yetki Görev süresi ve yetki Parti Parti Önceki Görevi 1 100px Mustafa Kemal Atatürk 1923 1938 Cumhuriyet Halk Partisi 1. TBMM Başkanı 1 100px Mustafa Kemal Atatürk 1923 1938 Cumhuriyet Halk Partisi 1. TBMM Başkanı 1 100px Mustafa Kemal Atatürk 1923 1938 Cumhuriyet Halk Partisi 1. TBMM Başkanı 1 100px Mustafa Kemal Atatürk 1923 1938 Cumhuriyet Halk Partisi 1. TBMM Başkanı 1 100px Mustafa Kemal Atatürk Cumhuriyet Halk Partisi 1. TBMM Başkanı 2 100px İsmet İnönü 1938 1950 Cumhuriyet Halk Partisi 1. Türkiye Başbakanı 3 100px Celâl Bayar 1950 1960 Demokrat Parti 3. Türkiye Başbakanı 3 100px Celâl Bayar 1950 1960 Demokrat Parti 3. Türkiye Başbakanı 3 100px Celâl Bayar 1950 1960 Demokrat Parti 3. Türkiye Başbakanı 3 100px Celâl Bayar Demokrat Parti 3. Türkiye Başbakanı 4 100px Cemal Gürsel 1961 1966 Bağımsız Milli Birlik Komitesi Başkanı 5 100px Cevdet Sunay 1966 1973 Bağımsız 12. TSK Genelkurmay Başkanı 5 100px Cevdet Sunay Bağımsız 12. TSK Genelkurmay Başkanı 6 100px Fahri Korutürk 1973 1980 Bağımsız Türkiye Moskova Büyükelçisi 7 100px Kenan Evren 1982 1989 Bağımsız Milli Güvenlik Konseyi Başkanı 8 100px Turgut Özal 1989 1993 Bağımsız 19. Türkiye Başbakanı 8 100px Turgut Özal Bağımsız 19. Türkiye Başbakanı 9 100px Süleyman Demirel 1993 2000 Bağımsız 12. Türkiye Başbakanı 10 100px Ahmet Necdet Sezer 2000 2007 Bağımsız 14. Anayasa Mahkemesi Başkanı 10 100px Ahmet Necdet Sezer Bağımsız 14. Anayasa Mahkemesi Başkanı 11 100px Abdullah Gül 2007 2014 Bağımsız 40. Türkiye Dışişleri Bakanı 11 100px Abdullah Gül Bağımsız 40. Türkiye Dışişleri Bakanı 12 100px Recep Tayyip Erdoğan 2014 görevde Bağımsız 25\. Türkiye Başbakanı Adalet ve Kalkınma Partisi === Vekâleten görev yapmış cumhurbaşkanları listesi === == Zaman çizelgesi == ImageSize = width:800 height:auto barincrement:20 PlotArea = top:10 bottom:50 right:130 left:20 AlignBars = late DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:1923 till:2028 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1923 Colors = id:president value:red legend: Parlamenter_Sistem id:acting value:blue legend: Cumhurbaşkanı_Vekili id:military value:green legend: Askerî_Devlet_Başkanı id:executive value:yellow legend: Başkanlık_Sistemi Legend = columns:1 left:100 top:24 columnwidth:100 TextData = pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M text:"Legend:" BarData = barset:PM bar:mka bar:mar bar:ii bar:cb bar:cg bar:isa bar:cs bar:ta bar:fk bar:isc bar:ke bar:to bar:hc bar:sd bar:ans bar:ag bar:rte PlotData= align:left fontsize:S shift:(3,-4) anchor:from width:15 barset:PM bar:mka from: 29/10/1923 till: 10/11/1938 color:president text:"Mustafa Kemal Atatürk" bar:mar from: 10/11/1938 till: 11/11/1938 color:acting text:"Abdülhalik Renda" bar:ii from: 11/11/1938 till: 22/05/1950 color:president text:"İsmet İnönü" bar:cb from: 22/05/1950 till: 27/05/1960 color:president text:"Celâl Bayar" bar:cg from: 27/05/1960 till: 10/10/1961 color:military text:"Cemal Gürsel" bar:cg from: 10/10/1961 till: 28/03/1966 color:president bar:cs from: 28/03/1966 till: 28/03/1973 color:president text:"Cevdet Sunay" bar:ta from: 28/03/1973 till: 06/04/1973 color:acting text:"Tekin Arıburun" bar:fk from: 06/04/1973 till: 07/04/1980 color:president text:"Fahri Korutürk" bar:isc from: 07/04/1980 till: 12/09/1980 color:acting text:"İhsan Sabri Çağlayangil" bar:ke from: 12/09/1980 till: 09/11/1982 color:military text:"Kenan Evren" bar:ke from: 09/11/1982 till: 09/11/1989 color:president bar:to from: 09/11/1989 till: 17/04/1993 color:president text:"Turgut Özal" bar:hc from: 17/04/1993 till: 16/05/1993 color:acting text:"Hüsamettin Cindoruk" bar:sd from: 16/05/1993 till: 16/05/2000 color:president text:"Süleyman Demirel" bar:ans from: 16/05/2000 till: 28/08/2007 color:president text:"Ahmet Necdet Sezer" bar:ag from: 28/08/2007 till: 28/08/2014 color:president text:"Abdullah Gül" bar:rte from: 28/08/2014 till: 09/07/2018 color:president text:"Recep Tayyip Erdoğan" bar:rte from: 09/07/2018 till: 14/05/2028 color:executive text:" ==Görev sürelerine göre== Kesintisiz en uzun süre Cumhurbaşkanlığı görevi rekoru Mustafa Kemal Atatürk'e aittir. Çok partili dönemde en uzun süre Cumhurbaşkanlığı görevi rekoru ise Celâl Bayar'a aittir. Cumhurbaşkanı Görev süresi Görev başlangıcı Görev sonu Not 1 Mustafa Kemal Atatürk 29 Ekim 1923 1 Kasım 1927 Görev süresinde yaşamını yitirdi 1 Mustafa Kemal Atatürk 1 Kasım 1927 4 Mayıs 1931 Görev süresinde yaşamını yitirdi 1 Mustafa Kemal Atatürk 4 Mayıs 1931 1 Mart 1935 Görev süresinde yaşamını yitirdi 1 Mustafa Kemal Atatürk 1 Mart 1935 10 Kasım 1938 Görev süresinde yaşamını yitirdi 2 İsmet İnönü 11 Kasım 1938 3 Nisan 1939 2 İsmet İnönü 3 Nisan 1939 8 Mart 1943 2 İsmet İnönü 8 Mart 1943 5 Ağustos 1946 2 İsmet İnönü 5 Ağustos 1946 22 Mayıs 1950 3 Celâl Bayar 22 Mayıs 1950 14 Mayıs 1954 Görevden alındı 3 Celâl Bayar 14 Mayıs 1954 1 Kasım 1957 Görevden alındı 3 Celâl Bayar 1 Kasım 1957 27 Mayıs 1960 Görevden alındı 4 Recep Tayyip Erdoğan 28 Ağustos 2014 9 Temmuz 2018 4 Recep Tayyip Erdoğan 9 Temmuz 2018 2 Haziran 2023 4 Recep Tayyip Erdoğan 2 Haziran 2023 Görevde 5 Ahmet Necdet Sezer 16 Mayıs 2000 28 Ağustos 2007 6 Cevdet Sunay 28 Mart 1966 28 Mart 1973 6 Fahri Korutürk 6 Nisan 1973 6 Nisan 1980 6 Kenan Evren 9 Kasım 1982 9 Kasım 1989 1982 referandum ile Cumhurbaşkanlığı oldu 6 Süleyman Demirel 16 Mayıs 1993 16 Mayıs 2000 6 Abdullah Gül 28 Ağustos 2007 28 Ağustos 2014 11 Cemal Gürsel 26 Ekim 1961 28 Mart 1966 TBMM tarafından görevden alındı 12 Turgut Özal 9 Kasım 1989 17 Nisan 1993 Görev süresinde yaşamını yitirdi == Eğitimlerine göre == Mezun olduğu en üst seviye eğitim kurumuna göre Türkiye cumhurbaşkanlarının listesi aşağıdaki gibidir: Öğrenim Cumhurbaşkanları Doktora İstanbul Üniversitesi Abdullah Gül Yüksek Lisans Ankara Üniversitesi Ahmet Necdet Sezer Harp Akademisi Mustafa Kemal Atatürk İsmet İnönü Cemal Gürsel Cevdet Sunay Fahri Korutürk Kenan Evren LisansAnkara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi 1936 yılına kadar Mülkiye Mektebi adıyla İstanbul'da faaliyet göstermiştir. Bu yüzden Ankara Üniversitesi ve Mülkiye Mektebi bazı isimler için ayrı olarak ele alınmıştır. Recep Tayyip Erdoğan'ın diploması olmadığına dair şaibe ve çeşitli iddialar mevcuttur. Ankara Üniversitesi Ahmet Necdet Sezer Deniz Harp Okulu Fahri Korutürk İstanbul Üniversitesi Abdullah Gül İstanbul Teknik Üniversitesi İsmet İnönü Turgut Özal Süleyman Demirel Kara Harp Okulu Mustafa Kemal Atatürk İsmet İnönü Cemal Gürsel Cevdet Sunay Kenan Evren Marmara Üniversitesi Recep Tayyip Erdoğan Ortaokul Celâl Bayar ==Yaşlarına göre== küçükresim|300x300px|Cumhuraşkanların göreve başlama yaşı Türk cumhurbaşkanlarının göreve başlama medyan yaşı 63,5'dir. Göreve en genç başlayan Mustafa Kemal Atatürk idi (42 yaşında). En yaşlısı ise Fahri Korutürk (69). Görev sonu en genç cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk (57), en yaşlısı Celâl Bayar (77) idi. 70 yaşında görevinden ayrıldıktan beş ay sonra hayatını kaybeden Cemal Gürsel tüm cumhurbaşkanları arasında en kısa emeklilik süresine sahipti. Gürsel'in görevini yapmasına engel olacak duruma gelmesi üzerine, TBMM kararıyla cumhurbaşkanlığı görevine son verilmişti. Mustafa Kemal Atatürk ve Turgut Özal, görevde bulunduğu sırada hayatını kaybettikleri için cumhurbaşkanlığı sonrası emeklilik yaşamadılar. Celâl Bayar'ın 26 yıl süren cumhurbaşkanlığı sonrası emekliliği, Türkiye cumhurbaşkanlığı tarihinin en uzun emekliliği. 103 yaşındaki Celâl Bayar, aynı zamanda ülkenin en uzun ömürlü cumhurbaşkanıydı. Aynı zamanda Süleyman Demirel ve Kenan Evren ile birlikte, 90'larına kadar yaşamış üç Türk cumhurbaşkanından biridir. Şu anda yaşayan en genç cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan (). № Cumhurbaşkanı Doğum Cumhurbaşkanlığı Cumhurbaşkanlığı Başkanlık sonrası zaman aralığı Ömrü Ömrü № Cumhurbaşkanı Doğum Göreve başlangıc yaşı Görev sonu yaşı Başkanlık sonrası zaman aralığı Ölüm Yaşı 1 00,0010 gün 2 3 4 5 6 7 8 00,0010 gün 9 10 \--(Yaşamakta) 11 \--(Yaşamakta) 12 (Görevde) (Görevde) \--(Yaşamakta) ===Grafiksel gösterim=== Bu, Türkiye cumhurbaşkanlarının yaşam süresi grafiksel gösteren bir çizelgedir. Görev sırasına göre sıralandırılmıştır. Aşağıdaki çizelge, cumhurbaşkanlarını yaşlarına göre göstermektedir. Başkanlık yılları mavi renkle gösterilmiştir. Yaşayan cumhurbaşkanlar yeşil renkle gösterilmiştir. == Yaşayan eski cumhurbaşkanları == Dosya:Hüsamettin cindoruk.jpg|Hüsamettin Cindoruk (1993) Vekâleten yaşında Dosya:Ahmet Necdet Sezer.jpg|Ahmet Necdet Sezer (2000-2007) yaşında Dosya:Abdullah Gül 2011-06-07.jpg|Abdullah Gül (2007-2014) yaşında === Ölen son eski cumhurbaşkanı === Süleyman Demirel (1924-2015), 17 Haziran 2015'te 90 yaşında hayatını kaybederek en son ölen eski cumhurbaşkanı olmuştur. == Ayrıca bakınız == *Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimleri *Türkiye cumhurbaşkanı yardımcısı *Türkiye cumhurbaşkanı vekili *Türkiye cumhurbaşkanı eşleri listesi *Türkiye cumhurbaşkanlarının gömüldükleri yerler listesi == Kaynakça == == Dış bağlantılar == Kategori:Cumhurbaşkanları listeleri Kategori:Türk listeleri