Teoman

küçükresim|300px|sağ|Hun Devleti Teoman zamanında Teoman (Çince: 頭曼單于 Touman; taht MÖ 220 - MÖ 209), Asya Hun İmparatorluğu'nun kurucusu ve ilk hükümdarı olan Hun devlet adamı Tuvu Tanhu'nun (Tuvu Bey) oğlu ve Mete Han'nin babası. MÖ 3. yüzyıl dolaylarında yaşayan Teoman, bilinen ilk Hun (Hiung-nu) hükümdarıdır. Oğuz Han'ın babası Kara Han ile aynı kişi olduğu düşünülmektedir. == Hayatı == Asya Hun İmparatorluğu ile üstünlük için rekabet eden Tunguzlar (東胡) veya 'Doğu Barbarları' ve Yüeçiler idi . MÖ 215'te Çin'in ilk imparatoru Qin Shi Huang , General Meng Tian liderliğindeki 300.000 kişilik bir orduyu Ordos bölgesine gönderdi ve Asya Hun İmparatorluğu'nu 1.000 li (yaklaşık 416 km) boyunca kuzeye sürdü. > "Qin güçlerine dayanamayan Teoman, on yıldan fazla bir süredir dayandığı > uzak kuzeye çekildi." Çinli general Meng Tian'ın MÖ 210'da ölümünden sonra Touman, Xiongnu halkını önceki topraklarını geri kazanmak için Sarı Nehir'i geçmeye yönlendirdi . Efsane, Teoman'ın başka bir cariyeden küçük bir oğlu tercih ettiğini söylüyor. Teoman, en büyük oğlu Mete'den (冒 頓) kurtulmak için onu rehin olarak Yüeçiler'e gönderdi ve ardından onlara ani bir saldırı yaptı. Misilleme olarak Yüeçiler, Mete'yi öldürmeye hazırlandı, ancak bir at çalıp Asya Hun İmparatorluğu'na kaçmayı başardı. Teoman, cesaretinden etkilendi ve Mete'yi 10.000 atlıdan oluşan bir kuvvetin komutasına verdi. Mete, adamlarını ona kesinlikle itaat etmeleri için eğitmekte çok başarılıydı. MÖ 209'da Mete, adamlarına öz babasını, üvey annesini, küçük erkek kardeşini ve ondan emir almayı reddeden üst düzey yetkilileri öldürmelerini emretti. Bundan sonra Mete, kağan oldu. Han Kitabı ( juan 94'ün "üst" bölümü), Teoman'ın hayatının sonunu canlı bir dille şu şekilde anlatır: [ kaynak belirtilmeli ] > ... Chanyu'nun (Touman) Modu adında bir oğlu ve varisi vardı. Daha sonra, > küçük bir erkek çocuk doğuran sevgili bir kraliçesi oldu. Touman, küçük oğlu > yerleştirmek için Modu'yu bir kenara bırakmak istedi. Modu'yu rehin olarak > Yuezhi'ye göndermeyi başardı. Modun rehin alınması üzerine Touman, hızla > Yuezhi'ye saldırdı. Yuezhi, Modu'yu öldürmek istedi. Modu onların iyi > atlarını çaldı, sürdü, gitti ve eve döndü. Touman bunu bir güç gösterisi > olarak aldı ve 10.000 biniciye komuta etmesini emretti. Modu ıslık çalan ok > uçları yapmayı başardı ve bunları binicilerini ateş etmeleri için eğitmek > için kullandı. Emir verdi ve şöyle dedi: " Her zaman yapmayanlar" Bunun > üzerine Modu, solunun ve sağının [görev için] kullanılabileceğini anladı. > Babası chanyu Touman'ın peşine düştü ve ıslık çalan bir ok ucuyla Touman'a > ateş etti. Sağındaki ve solundakiler, ıslık çalan ok ucunu takip ederek > Touman'ı vurup öldürdüler. Hem üvey annesini hem de küçük erkek kardeşini ve > hatta itaat etmeyen ve devam eden bazı önemli hizmetlileri öldürdüler. Bunun > üzerine Modu kendini kurdu ve chanyu oldu. == Ayrıca bakınız == * Mete * Orta Asya Hunları * Hiung-nu * Ön Türkler * Oğuz Han * Kara Han == Kaynakça == ;Dipnotlar ;Kitaplar * Rehber Ansiklopedisi * Watson, Burton. (1993). Records of the Grand Historian by Sima Qian. Translated by Burton Watson. Revised Edition. Columbia University Press. ISBN 0-231-08167-7. * Beckwith, Christopher I. (2009): Empires of the Silk Road: A History of Central Eurasia from the Bronze Age to the Present. Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-13589-2. * Yap, Joseph P. (2009). Wars With The Xiongnu, A Translation from Zizhi tongjian. AuthorHouse, Bloomington, Indiana, U.S.A. ISBN 978-1-4490-0604-4. Introduction and Chapter 2. == Dış bağlantılar == * All Empires: The Xiongnu Empire Kategori:Doğum tarihi bilinmeyenler Kategori:MÖ 209 yılında ölenler Kategori:Hiung-nu şanyuları Kategori:Orta Asya tarihi Kategori:Hiung-nu Kategori:MÖ 3. yüzyıl kişileri Kategori:Kurucu hükümdarlar