Türkiye'deki Dünya Mirasları listesi

Türkiye'de on dokuz tane UNESCO Dünya Mirası bulunmaktadır. İlk olarak 1985'te İstanbul'un Tarihî Alanları, Göreme Millî Parkı ve Kapadokya ile Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, son olarak da 2021'de Arslantepe Höyüğü listeye dâhil edildi. Listedeki varlıklardan on yedisi kültürel, ikisi karma alandır. Türkiye'nin Dünya Mirası Geçici Listesi'nde ise seksen dört tane varlığı bulunmaktadır. 1945'te kurulan Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü'nün (UNESCO) yasaları, bir yıl sonra 26 ülke tarafından kabul edildi. Türkiye, 1972'de imzalanan Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme'ye 1983'te taraf oldu. == Dünya Mirasları == Aşağıdaki tablo her bir Dünya Mirası hakkındaki bilgileri listeler: :Ad; Dünya Miras Komitesi tarafından listelendiği şekliyle :Yer; bulunduğu il ve koordinatlar :Tarih; öneme sahip olduğu veya inşa edildiği zaman dilimi :UNESCO verileri; referans numarası, seçildiği yıl ve sağladığı kriterler :Açıklamalar; alan hakkında kısa açıklama :Renkler; kültürel alan, doğal alan, karma alan Ad Fotoğraf Yer Tarih UNESCO verileri Açıklamalar İstanbul'un Tarihî Alanları 150px 6\. yüzyıl Dört ögesi vardır. Göreme Millî Parkı ve Kapadokya 150px 4\. yüzyıl (Göreme) Yedi ögesi vardır: 1) Göreme Millî Parkı, 2) Karain alanı, 3) Karlık alanı, 4) Yeşilöz alanı, 5) Soğanlı alanı, 6) Kaymaklı Yer Altı Şehri, 7) Derinkuyu Yer Altı Şehri Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası 150px 1228-29 Hattuşaş: Hitit Başkenti 150px MÖ 17. yüzyıl Dört ögesi vardır: 1) Hattuşaş [ve İbikçam Ormanı], 2) Yazılıkaya (kaya tapınağı), 3) Kayalıboğaz (ileri karakol), 4) Osmankayası (kaya mezarlığı) Nemrut Dağı 150x150pik MÖ 1. yüzyıl Ksanthos ve Letoon 150x150pik MÖ 8.-7. yüzyıllar Hierapolis ve Pamukkale 150x150pik MÖ 2. yüzyıl (Hierapolis) Safranbolu Şehri 150px 13\. yüzyıl 1992'deki başvurusu ertelenmişti. Üç ögesi vardır: 1) Çukur, 2) Kıranköy, 3) Bağlar Troya Antik Kenti 150px MÖ 13. yüzyıl Selimiye Camii ve Külliyesi 190x190pik 1574 2000'de geçici listeye girmişti. Neolitik Kenti 150x150pik MÖ 7400 2009'da geçici listeye girmişti. Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğuşu 150px 14\. yüzyıl 2000'de geçici listeye girmişti. Sekiz ögesi vardır: 1) Hanlar Bölgesi ve Orhangazi Külliyesi 2) Orhan Gazi ve Osman Gazi türbeleri, 3) Hüdavendigar Külliyesi, 4) Eski Kaplıca Hamamı (Hüdevandigar Külliyesi'nin hamamı), 5) Yıldırım Külliyesi, 6) Yeşil Külliye, 7) Muradiye Külliyesi, 8) Cumalıkızık Pergamon Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı 150x150pik MÖ 7. yüzyıl 2011'de geçici listeye girmişti. Dokuz ögesi vardır: 1) Akropol, 2) Kybele Kutsal Alanı, 3-9) çevresindeki yedi adet tümülüs Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzaj Alanı 150px MÖ 6. yüzyıl 2000'de geçici listeye girmişti. Efes 150px MÖ 10. yüzyıl 1994'te geçici listeye girmişti. 2001'deki başvurusu ertelenmişti. Dört ögesi vardır: 1) Çukuriçi Höyüğü, 2) Efes Antik Kenti, 3) Ayasuluk Tepesi, Artemis Tapınağı ve Orta Çağ Yerleşimi, 4) Meryem Ana Evi Ani Antik Kenti 150x150pik 5\. yüzyıl 2012'de geçici listeye girmişti. Afrodisias 150x150pik MÖ 2. yüzyıl 2009'da geçici listeye girmişti. İki ögesi vardır: 1) Afrodisias Antik Kenti, 2) Eski Mermer Ocakları Göbeklitepe 150px MÖ 10000 2011'de geçici listeye girmişti. Arslantepe Höyüğü 150px MÖ 6. binyıl 2014'te geçici listeye girmişti. == Geçici Liste == Türkiye'nin Dünya Mirası Geçici Listesi'nde seksen dört tane varlığı bulunmaktadır. Bunlardan yetmiş yedisi kültürel, üçü doğal, dördü karma alandır. Liste en son 15 Nisan 2021'de güncellendi. Ad Fotoğraf Yer Tarih UNESCO verileri Açıklamalar Karain Mağarası 150px Alt Paleolitik Dünya Mirası olarak tescil edilmesi için 2001'de yapılan başvuru, Dünya Miras Komitesi tarafından ertelendi. Sümela Manastırı 150px 4\. yüzyıl Dünya Mirası olarak tescil edilmesi için 1989'da yapılan başvuru, Dünya Miras Komitesi tarafından ertelendi. Alahan Manastırı 150px 5\. yüzyıl Noel Baba Kilisesi 150px 4\. yüzyıl Harran ve Şanlıurfa 150px MÖ 9500 Ahlat Selçuklu Mezarlığı 150px 12.-15. yüzyıllar Denizli-Doğubayazıt Güzergâhındaki Selçuklu Kervansarayları 150px 13. yüzyıl Ağzıkara Han, Akbaş Hanı, Akhan Kervansarayı (Aksaray), Akhan Kervansarayı (Denizli), Altunapa Hanı, Cibci Han, Eğirdir Han, Elikesik Han, Ertokuş Hanı, Gedik Han, Hacı Bekir Han, Han Camisi Hanı, Kantarmış Hanı, Kargı Han, Kavak Hanı, Kireli Hanı, Köprüköyü Hanı, Kuruçeşme Han, Lala Han, Latif Hanı, Mamahatun Kervansarayı, Mugar Hanı, Obruk Hanı, Okla Han, Öresin Han, Pervane Hanı, Pınarbaşı Hanı, Sadettin Hanı, Sikre Han, Sultan Han (Aksaray), Sultan Han (Kayseri), Sünnetli Han, Şahruh Köprüsü Hanı, Zincirli Han Konya: Selçuklu Başkenti 150px 12.-13. yüzyıllar Alanya 150px MÖ 4. yüzyıl Dünya Mirası olarak tescil edilmesi için 2011'de ve 2013'te hazırlanan adaylık dosyaları, Türkiye'nin isteğiyle geri çekildi. Mardin Kültürel Peyzaj Alanı 150px 14\. yüzyıl Dünya Mirası olarak tescil edilmesi için 2003'te yapılan başvuru, Türkiye'nin isteğiyle incelenmedi. St. Paul Kilisesi, St. Paul Kuyusu ve Çevresi 150px 1102 İshak Paşa Sarayı 150px 1784 Kekova 150px MÖ 3. yüzyıl Güllük Dağı Millî Parkı ve Termessos 150px MÖ 2. yüzyıl Likya Uygarlığı Antik Kentleri 150px MÖ 5. yüzyıl Sagalassos Antik Kenti 150px MÖ 3. yüzyıl Perge Antik Kenti 150px MÖ 13. yüzyıl Eşrefoğlu Camii 150px 1299 Saint Pierre Kilisesi 150px 1\. yüzyıl Aizanoi 150px MÖ 2. binyıl Zeugma Arkeolojik Siti 150px MÖ 1. yüzyıl Gordion 150px MÖ 12. yüzyıl Dünya Mirası olarak tescil edilmesi için yapılan başvuru, 2022'de incelenecek. Birgi Tarihî Kenti 150px 13\. yüzyıl Hekatomnos Anıt Mezarı ve Kutsal Alanı 150px MÖ 4. yüzyıl Beçin Orta Çağ Kenti 150px 13\. yüzyıl Niğde'nin Tarihî Anıtları 150px 13\. yüzyıl Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi 150px MÖ 9. yüzyıl Odunpazarı Tarihî Kent Merkezi 150px 13\. yüzyıl Mamure Kalesi 150px 3.-4. yüzyıllar Hacı Bektaş-ı Veli Türbesi 150px 13\. yüzyıl Laodikeia Antik Kenti 150px MÖ 3. yüzyıl Tuz Gölü Özel Çevre Koruma Alanı 150px 2000 Sardis Antik Kenti ve Bintepeler Lidya Tümülüsleri 150px MÖ 8. yüzyıl İznik 150px MÖ 316 Zeynel Abidin Camii ve Mor Yakup Kilisesi 150px 4\. yüzyıl (kilise) 12\. yüzyıl (cami) Ahi Evran Türbesi 150px 1482 Titus Tüneli 150px 2\. yüzyıl Mahmut Bey Camii 150px 1366 Kültepe-Kaniş Arkeolojik Alanı 150px MÖ 3. binyıl Kaunos Antik Kenti 150px MÖ 9. yüzyıl Anadolu Selçuklu Medreseleri 150px 13. yüzyıl Buruciye Medresesi, Cacabey Medresesi, Çifte Medrese, Çifte Minareli Medrese (Erzurum), Çifte Minareli Medrese (Sivas), Gök Medrese, İnce Minareli Medrese, Karatay Medresesi, Sahabiye Medresesi, Yakutiye Medresesi Korikos Antik Kenti 150px MÖ 4. yüzyıl Anavarza Antik Kenti 150px MÖ 1. yüzyıl Çanakkale ve Gelibolu I. Dünya Savaşı Alanları 150px 1915-16 Eflatunpınar: Hitit Su Anıtı 150px MÖ 1620-1200 Akdamar Kilisesi 150px 921 Aspendos Antik Kenti Tiyatrosu ve Su Kemerleri 150px MÖ 5. yüzyıl Ashâb-ı Kehf Külliyesi 150px 446 Mudurnu Tarihî Ahi Kenti 150px 13\. yüzyıl Dünya Mirası olarak tescil edilmesi için 2018'de hazırlanan adaylık dosyası, Türkiye'nin isteğiyle geri çekildi. Harşena Dağı ve Pontus Kral Kaya Mezarları 150px MÖ 3. yüzyıl Dağlık Frigya 150px MÖ 8. yüzyıl Stratonikeia Antik Kenti 150px MÖ 1500 Uzun Köprü 150px 1443 İsmail Fakirullah Türbesi 150px 18\. yüzyıl Yıldız Sarayı Kompleksi 150px 18\. yüzyıl Malabadi Köprüsü 150px 12\. yüzyıl Van Kalesi, Höyüğü ve Tarihî Van Şehri 150px MÖ 8. yüzyıl II. Bayezid Külliyesi 150px 1488 Yivli Minare 150px 1373 Sivrihisar Ulu Camii 150px 1232 Bodrum Kalesi 150px 15\. yüzyıl Nuruosmaniye Camii 150px 1755 Kibira Antik Kenti 150px MÖ 4. yüzyıl Hacı Bayram Camii ve Çevresi 150px 1428 Kızılırmak Deltası ve Kuş Cenneti 150px 1994 Dünya Mirası olarak tescil edilmesi için 2018'de hazırlanan adaylık dosyası, Türkiye'nin isteğiyle geri çekildi. Assos Antik Kenti 150px MÖ 7. yüzyıl Ayvalık Endüstriyel Peyzaj Alanı 150px 19\. yüzyıl İvriz Kültürel Peyzaj Alanı 150px MÖ 8. yüzyıl Anadolu Türk Mirasının Erken Dönemi: Niksar, Danişmendliler Beyliği'nin Başkenti 150px 11\. yüzyıl Gaziantep'teki Yer Altı Su Yapıları: Livaslar ve Kasteller 13\. yüzyıl Altı ögesi vardır. Anadolu'daki Ahşap Çatılı ve Ahşap Direkli Camiler 150px 13.-14. yüzyıllar Afyonkarahisar Ulu Camii, Arslanhane Camii, Eşrefoğlu Camii, Mahmut Bey Camii, Sivrihisar Ulu Camii Justinianus Köprüsü 150px 6\. yüzyıl Priene Antik Kenti 150px MÖ 6. yüzyıl Harput Tarihî Kenti 150px MÖ 8. yüzyıl Kral Kızı Hamamı 2\. yüzyıl Ballıca Mağarası Tabiat Parkı 150px Pliyosen Ceneviz Ticaret Yolu'nda Akdeniz'den Karadeniz'e Kadar Kale ve Surlu Yerleşimleri 150px 13. yüzyıl İlk olarak 2013'te Akçakoca Kalesi, Amasra Kalesi, Çandarlı Kalesi, Foça Kalesi, Galata Kulesi, Sinop Kalesi, Yoros Kalesi ile miras alanı oluşturuldu. Daha sonra 2020'de Çeşme Kalesi, Güvercinada Kalesi ve Kuşadası Surları geçici miras alanına eklendi. Beypazarı Tarihî Kenti 150px 19\. yüzyıl Karatepe-Aslantaş Antik Kenti 150px MÖ 8. yüzyıl İzmir Tarihî Liman Kenti 150px MÖ 4. yüzyıl Zerzevan Kalesi ve Mithraeum 150px 4\. yüzyıl Koramaz Vadisi 11\. yüzyıl Midyat ve Çevresindeki (Tur Abdin) Geç Antik ve Orta Çağ Kilise ve Manastırları 150px 6\. yüzyıl Mor Sobo Kilisesi, Meryem Ana Kilisesi, Deyrüzzaferân Manastırı, Mor Gabriel Manastırı, Mor Abai Manastırı, Mor Loozor Manastırı, Mor Yakup Manastırı, Mor Kuryakos Kilisesi, Mor İzozoel Kilisesi Kemaliye Tarihî Kenti 150px 15\. yüzyıl Kemaliye kent merkezi ve Karanlık Kanyon'dan oluşmaktadır. === Konumlar === == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * UNESCO Türkiye Millî Komisyonu - Dünya Miras Listelerinde Türkiye * Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü - Dünya Miras Geçici Listesi *