Hisarlı, Ardanuç

Hisarlı, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür. ==Tarihçe== Hisarlı köyünün eski adı, Petobani'dir. Gürcüce bir yer adı olan Petobani'nin (პეტობანი), Petretubani'den (პეტრეთუბანი) değişime uğradığı tahmin edilmektedir.Klarceti (Gürcüce), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 630 ISBN 978-9941-0-8969-5 Bu haliyle Petobani "Petre'nin köyü" anlamına gelir. Posof ilçesinde Kalkankaya köyünün de eski adı olan Petobani, erken dönem Türkçe kayıtlarda Bedoban (بروبان), yakın dönem kaynaklarda ise Petoban (پتوبان) olarak geçer. Petobani, orta çağda Gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bölgeyi ve Petobani köyünü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirdi. Çalispri (ჭალისპირი), Mindrobi (მინდრობი), Mağlisukani (მაღლისუკანი), Papakana (ფაფაყანა), Tzitelkana (წითელყანა) ve Napudzari (ნაფუძარი) gibi günümde ulaşmış yer adları da buranın eski bir Gürcü yerleşimi olduğunu göstermektedir.2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2016, s. 190 ISBN 978-9941-9123-9-9 Petobani, Osmanlı idaresinin başlarında Ardanuç livasının Ardanuç nahiyesine bağlı bir köydü. 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre köyün nüfusu 20 haneden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Hristiyan olarak kaydedilmiştir. Sonraki yirmi yıl içinde köyün nüfusu azalmış ve 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Liva-i Ardanuç adlı Osmanlı tahrir defterindeki kayda göre 13 haneye düşmüştür. Bu tarihte 7 hane Hristiyan, 6 hane ise Müslüman olarak kaydedilmiştir.Klarceti (Gürcüce), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 35 ISBN 978-9941-0-8969-5 Petobani köyü halkının 16. yüzyılın sonundan itibaren Müslüman olduğu bu kayıttan anlaşılmaktadır. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi tahsil etme amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit ettiği 1835 yılında Petobani Çıldır Eyaleti'ne bağlı Ardanuç sancağının köylerinden biriydi. Bu tarihte köyde 12 hanede 44 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince Petobani köyünün toplam nüfusunun 88 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. 1574 yılıyla kıyaslandığında, Petobani köyünün nüfusunun artmayıp azaldığı görülmektedir.Faruk Taşkın - Ali İrfan Kaya, Ardanuç Nüfus Defterleri (1835), Ankara, 2018, s. 183-184, ISBN 978-605-288-814-8 Petobani, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'ın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin Petoban (Петобанъ) olarak kaydettiği köy, Artvin sancağının Ardanuç kazasına bağlıydı. Bu kazada yer alan Samtzkaro nahiyesinin (сельское общество: kırsal topluluk) dört köyünden biriydi. 1886 tarihli nüfus tespitinde, 64'ü erkek ve 55'i kadın olmak üzere, Petobani köyünde 22 hanede 119 kişi yaşıyordu. Köyün nüfusu Gürcülerden oluşuyordu. Birinci Dünya Savaşı sonlarında Ruslar bölgeden çekilince, Petoban köyünün de yer aldığı Artvin sancağı bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 7 Mayıs 1920 tarihli Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya da Gürcistan'ı Artvin bölgesini de kapsayacak biçimde tanıdı. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgalinin ardından Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'yla Petoban köyü yeniden Türkiye'ye katıldı. Petoban, 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespiti sırasında Ardanuç nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Köyün nüfusu 22 hanede yaşayan 126 kişiden oluşuyordu. Bu tespitte nüfusun tamamının "Türk" olarak kaydedilmiştir. Nüfusun Türk olarak kaydedilmesi, Rus idaresi sırasında köyün demografik yapısının değiştiğini veya Müslüman Gürcülerin bu ad altında kaydedildiğini göstermektedir. Petobani ve Petoban, Türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında Hisarlı olarak değiştirildi.Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, İstanbul, 2010 (Birinci basım 1927), s. 141, ISBN 978-9944-197-52-6. Hisarlı köyü, 1940 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetinin Artvin kazasının Ardanuç nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 170 kişiden oluşuyordu.1940 Gelen Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 166. 1965 genel nüfus sayımında Hisarlı köyünün nüfusu 259 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 93 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 87. == Coğrafya == Hisarlı köyü, Artvin il merkezine 63 km, Ardanuç ilçe merkezine 37 km uzaklıktadır. == Nüfus == Yıllara göre köy nüfus verileri Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 46 2020 49 2019 50 2018 55 2017 42 2016 47 2015 49 2014 50 2013 50 2012 53 2011 60 2010 52 2009 55 2008 55 2007 58 2000 87 1990 128 1985 130 1922 126 == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Kategori:Ardanuç belde ve köyleri