Müfessirler ve tefsir kitapları listesi

Bu liste, Kur'an'ın indirilmeye başladığı 7. yüzyıl'dan (hicri 1. yüzyıl) günümüze kadar (hicri 13. yüzyıl) literatürdeki müfessirleri ve varsa eserlerini toplu halde içermektedir. Müfessirin yaşadığı yüzyıl için, ölüm tarihi esas alınmıştır. Not: Liste tamamlanmamıştır. == 7. yüzyıl == * Abdullah bin Abbas (619 - 687) * Abdullah bin Mesud (? - 653) * Abdullah bin Ömer (613 - 692) * Abdullah bin Zübeyr (624 - 692) * Ali bin Ebu Talib (599 - 661) * Amr bin el-Âs (583 - 664) * Câbir bin Abdullah (601 - 694) * Ebu Bekir (573 - 634) * Ebu Hureyre (? - 676) * Ebu Musa el-Eş'arî (? - 662) * Osman bin Affan (580 - 656) * Ömer bin Hattab (581 - 644) * Übeyy bin Kâb (? - 656) * Zeyd bin Sabit (610 - 676) == 8. yüzyıl == * Abdullah bin Mübarek 736 - 795 — Vadıh fi Tefsiril-Kur'an * Ali bin Ebu Talha(? - 760) * Amir bin Şerahil (641 - 727) * Atâ bin Ebu Rebah (647 - 732) — Tefsiru's Suddi el-Kebir * Atiyye el- Avfî (? - 729) * Ca'fer es-Sâdık (699 - 765) — Nakil yoluyla tefsiri vardır * Dahhâk bin Müzâhim (? - 767) — Tefsir-i Dehhak * Ebu Abdullah Cabir (? - 744) * Ebu Hanife (699 - 767) * Enes bin Mâlik (612 - 709) * Hasan-ı Basri (642 - 728) — Adı belirsiz tefsiri vardır. * İbn Ebu Necih(? - 749) * İbn-i Cureyh (? - 767)Hadis tasnifine başlayan ilk kişidir. * İbn Said el-Kelbî (? - ?)Şii olduğu için, Ehl-i Sünnet tarafından adı fazla anılmaz. * İbn-i Sirin (653 - 729) * İbrahim en-Nehaî (668 - 713) * İkrime (? - 725) * Katade bin Diame (680 - 735) - Kitabü't-Tefsir * Mâlik bin Enes 712 - 795 * Mukatil bin Süleyman (702 - 767) — Tefsir-i Kebir * Mücâhid (645 - 722)İlk müfessir sayılır * Rebi bin Enes (? - 757) * Sabit bin Dinar (? - 767) * Said bin Cübeyr (665 - 713) * Suddi-i Kebir (671 - 744) * Süfyân es-Sevrî (715 - 778) — et-Tefsîr * Şu'be ibn el-Verd (713 - 777) * Tavus bin Keysan (653 - 723) * Yunus bin Habib (713 - 799) * Zeyd bin Eslem(? - 753) == 9. yüzyıl == * Abdullah bin Muhammed bin Humeyd * Abdullah bin Vehb (? – 812) — Camî adlı kitabının tefsir bölümü * Abdulrezzak Sanânî * Adem bin Ebu İyâs * Ahmed bin Hanbel * Baki bin Mahled (? - 889) * Darimî * Ebu Bekir bin Ebu Şeybe * Ebu Davud * Ebu'l Hasan el-Kisaî * Ebu'l Hasan el-Mervezî * Dinaverî * Ebu Hatim er-Razî * Ebu Mansur Herevi * Ebu Muhammed Kasım Kurtubi — Tefsir-i İbn-i Seyyar * Ebu Said Abdullah Kindî * İbn Mâce — Kitabu't Tefsir * İbn Rahûye * Muhammed bin Hâlim * Muhammed bin S'ad Avfî * Muhammed el-Buharî * Muhammed er-Rüvasî * Müslim bin Haccac * Osman bin Ebu Şeybe * Ravh bin Ubade (? – 820) * Süfyân bin Uyeyne — Tefsir-u Sufyan bin Uyeyne * Vâkidî (747 – 823) — Kitab-ı Tefsiri'l Kur'an كتاب تفسير القرآن * Veki' bin Cerrah — Tefsiru'l-Kur'anisamveri.org * Yezid bin Harun (? – 821) * Sehl et-Tüsterî — Adı belirsiz tefsir * Şafii (767 – 820) * Tirmizî * Yahya bin Ziyad el-Ferra == 10. yüzyıl == * Ebu Yahya er-Razî * İbrahim bin Ma'kıl Nesefi * Cüneyd-i Bağdâdî (822 - 911) * Ebu Cafer Taberî (838 - 923) — Câmi'u'l-beyân * Zeccâc (844 - 923) * İbnü'l Münzir en-Nisaburî (855 - 930) — et-Tefsîr * İbn Kuteybe * Muhammed bin Münzir Nişaburi * Ebu Kasım Abdullah bin Ahmed-i Belhi * Ebü'l Hasan Eş'arî (873 - 935) * İbn-i Ebi Hatim Abdurrahman Razi * Ebu Bekir Muhammed — Tefsir-i Sayrefi * Ebu Bekir Muhammed bin Aziz Sicistani — Garib'ul Kur'an * el-Vasiti * Ebu Mansur el-Matüridî — Tevilat-ı Kuraniyye * Ömer bin Ebi Ali — Tefsir-i Hırki * Ebu Bekir Abdullah bin Muhammed — Tefsir-i İbn-i Ebi Şiybe * Ebû Cafer en-Nehhâs — Tefsîru‟l-Kur‟âni‟l-Kerim * Abdullah ibn-i Amine * Ahmed bin Muhammed Nişaburi — El Muvaddah fi'l Kur'an * Ebu Bekir Muhammed Nakkaş — Şifa'us Sudur * Ebu Said Hüseyin İsbahani — Tefsir-i Za'ferani * Cessâs — Ahkam'ul Kur'an * Ebu'l Leys es-Semerkandî — Bahr'ül Ulûm'Semerkandî Tefsiri' olarak da bilinir. * Abdullah ibn-i Atiyye * Ali bin İsa Rummani * Ebu Hafs Ömer — Tefsir-i Şahin * Ebu Kasım Abdullah — Tefsir-i İbn-i Cezv * Muhammed bin Ali Mukri Edfuvi * Ebu Bekir — El İstiğna == 11. yüzyıl == * Ebu Hilal Hasan (? - 1004) — Tefsir-i Askeri * Halef bin Ahmed Sicistani (? - 1008) * Mevlana Ebu'l Abbas (? - 1012) — Tefdilu'l Cami Li Ulu mit Tenzil * Nizâmeddîn en-Nişaburî (? - 1015) — Garabib'ul Kur'an Regaib'ul Furkan * Muhammed ibn-i Fevrek Nişaburi (? - 1015) * Ahmed bin Musa İsfahani (? - 1019) * Abdurrahman Muhammed Sülemi (936 - 1021) — Hakaik * Kadı Abdulcabbar bin Ahmed (? - 1024) — Tenzih'ul Kur'an an'il Metain * Ahmed bin Muhammed Sa'lebi (? - 1035) — El Keşf-u ve'l Beyan fi Tefsir'ul Kur'an * Ebu Ali İbn-i Sina (? - 1036) * Ebu Mensur Abdulkahir Bağdadi (? - 1037) * Ali İbn-i İbrahim Hui (? - 1038) — El Burhan fi Tefsir'ul Kur'an * Ebu Abdullah İsmail Nişaburi (? - 1038) — El Kifaye * Ebu'l Abbas Ahmed Mehdevi (? - 1038) — El Cami'li Ulumi't Tenzil * Ebuzer Hezevi (? - 1044) * Ebu Muhammed Abdullah C. Nişaburi (? - 1063) * Mekki İbn-i Ebi Talib (? - 1046) * Ebu'l Feth Selim Razi (? - 1055) — Ziya-ul Kulub * Abdusselam Kazvini (? - 1056) * Ebu'l Hasan Ali Maverdi (? - 1058) * Muhammed bin Abdurrahman Buhari (? - 1063) * Ebu Muslim Muhammed İsfahani (? - 1066) * Ebu'l Kasım Abdurrahim Kuşeyri (? - 1072) — Letaif'ul İşarat Teysir fi Tefsir * Ebul Hasan Ali Nişaburi (? - 1074) — El Havi * Ali bin Ahmed Vahidi (? - 1075) — El Veciz Fi't Tefsir * Ebu Muzaffer Şahfur İsfahani (? - 1078) * Abdulkahir Curcani (? - 1081) * Süleyman Baci (? - 1081) — Tefsir Ebi Velid * İmam'ül Harameyn Abdülmelik (? - 998) — Medarik'ül Ukul * Abdulkerim bin Abdussamed (? - 1085) * Abdullah bin Ensari (? - 1088) — Tefsir-i Herevi * Abduselim Bani Muhammed (? - 1095) * El Hulvani (? - 1088) == 12. yüzyıl == 1101 ile 1200 arası 1101 ile 1200 arası 1101 ile 1200 arası 1101 ile 1200 arası 1101 ile 1200 arası 1101 ile 1200 arası 1101 ile 1200 arası 1101 ile 1200 arası 1101 ile 1200 arası Müfessir Doğum t. Ölüm t. Tefsir kitabı Abdulmelik ed-Deylemî ? - 1106 Futuh'ur Rahman fi İşaret'il Kur'an Ebu Muzaffer Mensur bin Muhammed (- 1106) Tefsir-i Sem'ani Ebu Muhammed Abdulvahhab (?- 1106) Tefsir-i Şirazi Mahmud bin Hamza Kirmani (? - 1106) Acaib'ul Kur'an Hatib Tebrizi (? - 1108) Tefsir'ul Kur'an Gazzâlî 1058 - 1111 Yakut'ut Tevil fi Tefsir'it Tevil Ferrâ Begavî ? - 1122 Mealim'ut TenzilŞeyh Taceddin Ebu Nasır tarafından kısaltılarak yayınlandı Ebu Cemre Abdullah bin Said Endulisi (? - 1131) Ebu Kasım İsmail İsfahani (? - 1140) El Mutemed el Muvazzah fi't Tefsir Zemahşerî 1074 - 1143 el-Keşşâf an- HakâikTürkçede 'Keşşaf Tefsiri' olarak bilinmektedir. Abdullah bin Hüseyin Akberi (? - 1143) Ebu'l Baka Tefsiri Ebu Hafs Ömer Nesefi (? - 1038) Et Teysir Ebu'l Hasan Ali Harezmi (? - 1144) Ragıb el İsfahani (? - 1145) El Mufredat Ebu'l Mehasin Beyhaki (? - 1149) Fafru'z Zeman (? - ?) Aleaddin Muhammed Buhari (? - 1151) Ebubekir İbn'ul Arabi (? - 1151) Ahkam'ul Kur'an Abdurrahman Bağdadi (? - 1151) Tefsir-i Hulvani Abdulhak İbn-i Atiyye Cimati (? - 1151) El Muharrer'ul Veciz fi Tefsir'il Kitab'il Aziz Ebu Ali Fadl bin Hasan Taberi (? - 1153) Cevami'ul Cem'i, Mecma'ul Beyan Ebu'l Hafs Ömer bin Osman (? - 1155) Ebu Cafer Muhammed Tusi (? - 1164) Mecma'ul Beyan li Ulum'il Kur'an Ebu'l Fadl Mehmed Harzemi (? - 1166) Miftah'ut Tenzil İbn-i Ebi Meryem Nas Şirazi (? - 1169) Şemseddin Ebu Muh İbn-i Zafer (? - 1169) Yenbu'ul Hayat Mevlana Şerafeddin (? - 1169) Ebu'l Hasan Ali bin Abdullah Ensari (? - 1171) İbn-i Hakim Muh ibn-i Esad (? - 1173) Tefsir-i İbn-i Hakim İbn-i Dahhan Said bin Mübarek (? - 1173) Zahuriddin Muhammed Nişaburi (? - 1181) Besair Abdulgani Hicazi (? - 1186) Ebu Nasr Ahmed bin Muhammed (? - 1190) Tefsir-i Attabi Şihabeddin Sühreverdî 1155 - 1191 Ebu Fahir Muhammmed (? - 1199) Tefsir-i Bennan İbnü'l Cevzî (? - 1200) Zad'ul Mesir, El Muğni Zahuriddin Hasan Numani (? - 1200) == 13. yüzyıl == * Ebu Ali el-Fârisî (901 - 987) * Ebu'l Kasım el- Kazvinî * Muafâ el-Mavsılî * İbn Berrecân (? - 1142) * Muhyiddin İbnü'l-Arabî (1165 - 1240) * Sehavî * Sibt İbn'ül-Cevzî * Ebu Abdullah el-Mürsî (1186 - 1257) * İbn Abdüsselam (? - 1262) * İzzeddin er-Rüstağfenî (?- 1263) * Sadreddin Konevî (1210 - 1274) — İ'câz'ül Beyân * Muvaffaküddin el-Mavsîlî(? - 1281) * Ebu'l Abbas el-İskenderî (? - 1284) * Burhaneddîn el-Hanefî (? - 1290) * Abdülaziz ed-Dirinî (1216 - 1294) — El-Misbâh-ül-Münîr, Et-Teysîr-ü fî İlm- it-Tefsîr * Hibetullah el-Kıftî (? - 1297) == 14. yüzyıl == 1301 ile 1400 arası 1301 ile 1400 arası 1301 ile 1400 arası 1301 ile 1400 arası 1301 ile 1400 arası 1301 ile 1400 arası 1301 ile 1400 arası 1301 ile 1400 arası 1301 ile 1400 arası Müfessir Doğum t. Ölüm t. Tefsir kitabı Ali ibn-i Ahmed - 1304 Tefsir'ur Rahman Ebu Cafer Muhammed Gımati - 1308 Melek'ut Te'vil Nesefî ? - 1310 Medâriku't Tenzil ve Hakaiku't Te'vil Kutbeddin Şirazî 1236 - 1310 Feth'ül Mennân , Müşkilat-ı Tefasir Necmeddin el-Bağdadî ? - 1310 İşârât'ül İlâhiyye İksir fi İlm'it Tefsir Hoca Reşidudin Fazlullah ? - 1318 İmâdüddin el-Mâlikî - 1320 El Kefil bi Maani't Tenzil Nizameddin Hasan Nişaburi ? - 1327 Şehabettin Ahmed ? - 1327 Feth'ul Kadir İbn Teymiyye 1263 - 1328 Tefsir-i Kur'an Abdürrezzak Kaşanî ? - 1329 Te'vîlâtü'l-Kur'an Abdulvahid ibn'ul Münir ? - 1332 Alauddevle Ahmed ? - 1336 Şerefüddin İbn'ül Barizî ? - 1337 er-Ravza fi Tefsir'il Kur'an Hüseyin ibn-i Ebubekir İskenderi ? - 1340 Alaeddin Ali bin Muhammed ? - 1340 Elke fi'l Bi Maanit Tenz'ul Lubab'ut Te'vil fi Maan'it Tenzil İbrahim bin Muhammed Sefasifi ? - 1349 İrab-ı Kur'an Hasan bin Muhammed Tıybi - 1342 Ebu Hayyan el-Endülüsi - 1344) Bahr'ul Muhit Nehr'ul Mad minel Bahr Muhammed bin Ebubekir İbn Nakib - 1344) Tefsir-i İbn-i Nakib İbn Mektum Abdulkadir - 1346 Durr'ul Lekit Bahr'ul Muhit Şemseddin Muhammed İsfehani - 1348 Alaaddin Türkmeni - 1349 \- 1350 Takiyuddin Sübki - 1355 ed Durr'un Nazim Tefsir'il Kuran'il Azim Kadı Adudiddni - 1355 Tefsir-i Tahkik \- 1361 Taftazani - 1365 Keşf'ul Esrar Abdullah ibn-i Akil Mısri - 1369 Zahire, Veciz İbn Kesir 1301 - 1373 Tefsir'ül Kur'an'il Azim Mevlana Mehmed Hızır ? - 1371 Tibyan El Haddâdî - 1397 Keşf'üt Tenzil fi Tahkik'it Tevil Aydınlı Hacı Paşa - 1397 Mecme'ül Envar Muhammed ibn Arefe - 1400 Şihâbeddin Sivasî ? - 1456 Uyun'ut Tefâsir == 15. yüzyıl == * İbn Tayfur Secavendi — İber'ul Meani * Abdülkerim el-Cili * Demirî * Seyid Şerif Curcânî * Aydınlı Hacı Paşa — Mecma'ül Envâr * Muhammed Firuzabadî — Besair * Kutbeddin İznikî * Muhammed bin Mahmud Hocapansa — Melak'ut Tev'il * Bedreddin Simavî * Celaleddin Abdurrahman Bulkini — Ulum'ul Kur'an * Muhammed bin Yunus * Molla Fenârî — Ayn'ül A'yân * Ali el-Hindî — Tefsir'ur Rahman Tesyir'ul Mennan * Şemseddin Muhammed — Tefsir-i ibni Zühre * Takiyuddin Ahmed ibn-i Şehbe Dımışkî * Mevlana Alaeddin Mehmed * İbni Arabşah — Ebu'l Leys Tefsiri Tercümesi * İbn'uz Ziya Muhammed ibn-i Ahmed * Yazıcızâde Mehmed Bicân — Fatiha Tefsiri * Ali Semerkandi — Bahr'ul Ulum * Celaleddin Muhammed ibni Ahmed — Celaleyn Tefsiri * Salih el-Bülkînî — Nehr'ul Hayat * Musannifek (1409 - 1470) — Multeka'l-bahreyn, Haşiye ale'l-Keşşâf * Alaeddin Ali Kuşçu — Tefsir-i Zehraveyn * Muhyiddîn Kâfiyeci — Tefsir-i Ayet'ul Müteşabihat * Nasıruddin Muhammed bin Abdullah — Feth'ur Rahman fi Tefsir'il Kur'an * Şemseddin Muhammed bin Zühre * Burhaneddin el-Bikâî — Nazm'üd Dürer * Molla Gürani — Gâyet'ül Emânî * İbni Cemaa Burhaneddin Kinani * Molla Câmî * Cemal Halveti * Muhammed Karahisârî — Revnak'üt Tefasir * Hüsameddîn Bitlisî — el-İşare == 16. yüzyıl == * Hakimşâh el-Kazvinî (? - 1502) — Tefsir-i Hakimşâh * Celaleddin Devvanî (? - 1512) * Nimetullah Nehcuvanî (? - 1514) — Fevâtih'ül İlâhiyye == 17. yüzyıl == * Ali el-Kârî — Envar'ül Kur'an * Şeyhülislam Muhammed Efendi — Hulâsat'üt Tebyin * Bahaeddin el-Âmilî * İsmail Rusuhî — Fütuhat-i Ayniye * Abdülmecid Sivasî * Fereciullah el-Hüveyzî * Abdurrahman el-İmadî — Tahrir'üt Te'vil * Beypazarlı Muslihiddin — Tefsir-i Bekbazârî * Manastırlı Şâh Muhammed — Nehr'üd Dekâik * Tireli Mehmed Efendi * Abdülhakim es-Siyelkutî * Şihabeddin el-Hafacî — İnâyet'ül-Kâdî * Manisalı Abdurrahman Efendi * Şeyhülislam Yahya Efendi * Ahmed Nâsıh — Zübdet'ül Âsâr * Antakyalı Remzi Efendi — Lem'at'ül Envar * Abdülbaki et-Tebrizî * İznikli Ali Çelebî — Keşf'ül Esrar * Usturumcalı Şeyh İsmail == 18. yüzyıl == * Feyzullah Efendi * Debbağzade Mehmet Efendi — Tibyan Tefsiri * Abdülhayy Celvetî — Tefsîr-i Ba'z-ı Süver-i Kur'aniyye * Şeyhülislam Abdurrahim Efendi (? - 1715) * Ahmed el-Hindî (? - 1717) — Tefsirat'ül Ahmediye * Saçaklızâde Mehmed Efendi (1650 - 1732) * Mescizâde Abdullah Efendi (? - 1735) — Hâşiye ale'l-Beydâvî * Kazâbâdlı Ahmed Efendi * İzmirli Mehmed Efendi * Lübbî Mehmed Efendi — Lebbü’l-Tefâsir fî Mağfiret-i Esbâb’en-Nüzûl * Amasyalı Abdullah Efendi * Hadimli Mehmed Efendi * Şah Veliyullah ed-Dehlevî — Feth-ür-Rahmân fî Tefsîr-il-Kur’ân * Abdülgafur el-Amidî * Konyalı İsmail Efendi — Tefsir-i Konevî * Erzurumlu Lutfullah Efendi * Bursalı Abdülkadir Efendi * Müstakimzâde Süleyman Sadeddin — Tefsîru sûreti’l-Fâtiha * Süleyman el-Ezherî == 19. yüzyıl == * Senâullah-i Dehlevi (1730 - 1810) — Tefsir'ül Mazherî * İsmail Müfid Efendi (? - 1802) — Kadı Beydavî Tefsiri haşiyesi * Bursalı Abdüllatif Efendi (1776 - 1831) — Fütuhât-i Kenz-i Kur'an, Zübdet'ül Beyân * Giritli Sırrı Paşa (1844 - 1895) == 20. yüzyıl == * Musa Kazım Efendi (1858 - 1911) — Safvet'ül Beyân fi Tefsir'il Kur'anBu eser tamamlanmamıştır. * Muhammed Hamdi Yazır (1878 - 1942) — Hak Dini Kur'an Dili * Mehmet Vehbi Çelik (1862 - 1949) — Hülâsat'ül Beyân fi Tefsir'il Kur'an * Abdurrahmân b. Nâsır es-Sa'dî 1885 - 1957 — Teysîru'l-Kerîmu'r-Rahmân fî Tefsîri Kelâmi'l-Mennân * Said Nursi (1876 - 1963) — Nur Risaleleri, İşaret'ül İ'câz * Seyyid Kutub (1906 - 1966) — Fî Zılâl'il Kur'an * Ömer Nasuhi Bilmen (1884 - 1971) — Büyük Tefsîr Tarihi, Kur'an'ı Kerim'in Türkçe Meal-i Âlîsi ve Tefsiri * Ebu'l A'lâ el-Mevdudî (1903 - 1979) — Tefhim'ül Kur'an * Muhammed Hüseyin Tabatabaî (1902 - 1981) — El Mizan fi Tefsir'ul Kur'anTürkçeye 'Mîzan Tefsiri' olarak çevrilmiştir. * İzzet Derveze (1888 - 1984) — Tefsirü'l Hadîs * Muhammed Esed (1900 - 1992) — The Message of the Qur'an (Kur'an Mesajı) == Kaynaklar ve dipnotlar == Kategori:Tefsir