Yıldız Kenter

Yıldız Kenter, tam adıyla Ayşe Yıldız Kenter Güngör (11 Ekim 1928, İstanbul - 17 Kasım 2019, İstanbul), Türk oyuncudur. Aynı zamanda Devlet Sanatçısı ve UNICEF Türkiye İyi Niyet Elçisi'dir. == Yaşamı == 11 Ekim 1928 tarihinde İstanbul'un Çamlıca semtinde doğdu. Annesi İngiliz asıllı Olga Cynthia (Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığını aldıktan sonra adı Nadide Kenter olarak değişmiştir), babası ise Meclis-i Âyan üyesi Mehmet Galip Bey'in oğlu diplomat Ahmet Naci Kenter'dir. Ankara Devlet Konservatuvarı Yüksek Bölümünü sınıf atlayarak bitirdi. On bir yıl Ankara Devlet Tiyatrosunda çalıştı. "Rockefeller" bursu kazanarak, American Theatre Wing, Neighbourhood Play House ve Actor’s Studio’da oyunculuk ve oyunculuk öğretiminde yeni teknikler üzerine çalışmalar yaptı. Ankara Devlet Konservatuvarı'na hoca olarak atandı. 1959'da Devlet Tiyatrosu’ndan ayrıldı. Muhsin Ertuğrul ile bir yıl çalıştı. Kardeşi Müşfik Kenter ve eşi Şükran Güngör ile Kent Oyuncuları Topluluğunu kurdu. Daha sonraki yıllarda sürekli olarak Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık'ta "Değişen Eğitim Metotları" ve "Oyunculuk Metotları" üzerine çalışmalar yaptı. 1962’de tiyatro hizmetlerinden ötürü “Yılın Kadını” seçildi ve Behzat Butak ile birlikte "İlhan İskender Tiyatro Ödülü"nü kazandı. 1968’de İstanbul’da Kenter Tiyatrosunun binasının inşaatını tamamladı. Sinema oyuncusu olarak üç kez “Altın Portakal” ödülüne layık görüldü. Sovyetler Birliği, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Almanya, Hollanda, Danimarka, Kanada, Yugoslavya ve Kıbrıs’ta İngilizce ve Türkçe oyunlar sergiledi. 100’ün üstünde oyun oynadı. 100’e yakın oyun sergiledi. Shakespeare, Çehov, Bertolt Brecht, Eugène Ionesco, Harold Pinter, Edward Albee, Tennessee Williams, Alan Ayckbourn, Arthur Miller, Tom Stoppard, Brian Friel, Neil Simon, David Mamet, Athol Fugard, Sergey Kokovkin gibi pek çok yazarların yanı sıra Melih Cevdet Anday, Oktay Rıfat, Necati Cumalı, Güner Sümer, Adalet Ağaoğlu, Zeki Özturanlı, Güngör Dilmen, Muzaffer İzgü gibi pek çok Türk yazarının oyunlarını da sahneye koydu, oynadı. 1984'te Roma’daki İtalyan Kültür Birliğince “Adalaide Ristori” ödülüne layık görüldü. Profesör Yıldız Kenter, 37 yıldır sahne hocalığı yapmaktadır. 1989 yılında, Korsika - Bastia Film Festivalinde “Hanım” filmindeki rolüyle “En İyi Kadın Oyuncu” ödülünü aldı. 1991 yılında tiyatro sanatına hizmetlerinden ötürü Uluslararası Lions Kulübünün “The Melvin Jones” ile ödüllendirildi. İki kez Ulvi Uraz “En İyi Kadın Oyuncu”, üç kez de aynı dalda Avni Dilligil ödülüne layık görüldü. 1994'te “Konken Partisi” oyunundaki Fonsla rolü ile “Olağanüstü Yorum” ödülünü aldı. Finlandiya Dünya Kadın Kuruluşu tarafından yüzyılın en başarılı yüz kadınından biri olarak onurlandırıldı. 1995'te Kültür Bakanlığınca, tiyatro sanatına katkılarından ötürü “Onur” ödülüne layık gördü. Profesör Kenter’e aynı yıl tiyatro sanatına katkılarından dolayı “Mevlana Kardeşlik ve Barış Ödülü” verildi. 1996’da Magazin Gazetecileri Derneği tarafından Ramiz ile Jülide’deki Jülide rolü için “En İyi Kadın Oyuncu” ödülü verildi. 19 Mayıs 1997'de Uluslararası İstanbul Festivali tarafından ömür boyu Tiyatro Sanatına katkısından dolayı verilen onur ödülü Yıldız Kenter’e Dame Diana Rigg tarafından takdim edildi. 1998’de Ankara Sanat Kurumu “Yılın Kadın Sanatçısı” ödülü, 1998 Muhsin Ertuğrul yaşam boyu tiyatro sanatına katkılarından dolayı onur ödülü, 1998 Cumhurbaşkanlığı Büyük Kültür ve Sanat Ödülü, “Martı” adlı oyunda Madam Arcadina rolüyle 1999, Afife Tiyatro Ödülleri - En İyi Kadın Oyuncu ödülü. 2019’da uzun zamandır mücadele ettiği akciğer rahatsızlığı sebebi ile İstanbul da hastaneye kaldırılan Yıldız Kenter, yaşa bağlı solunum yetmezliği sebebiyle 17 Kasım 2019 tarihinde 91 yaşında ölmüştür. Cenazesi Kenter Tiyatrosu'nda yapılan törenin ardından getirildiği Levent Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Aşiyan Mezarlığı'na defnedilmiştir. == Sanatı == === Tiyatro oyunları === * 1948: Onikinci Gece : William Shakespeare - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1949: Antigone : Sofokles - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1949: Kıskançlar : Oktay Rıfat / Melih Cevdet Anday - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1949: Peer Gynt : Henrik İbsen - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1949: Scapin'in Dolapları : Molière - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1949: Yalancı : Carlo Goldoni - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1950: Hile ve Sevgi : Schiller - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1951: Miras : Augustus Goetz - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1951: Öteye Doğru : Sutton Vane - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1952: Elektra : Sofokles - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1952: Fatih : Nazım Kurşunlu - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1952: Gölgeler : Ahmet Muhip Dranas - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1952: Ölü Kraliçe : Henry de Montherlant - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1952: Ramak Kaldı : Thornton Wilder - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1952: Sahne Dışındaki Oyun : Refik Ahmet Sevengil - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1952: Yanlış Yanlış Üstüne : Oliver Goldsmith - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1953: Gelin : Emile Zola\Marcelle Maurette - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1953: Lady Frederick : W. Somerset Maugham - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1954-1957: Onikinci Gece : William Shakespeare - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1954: Maria Stuart : Friedrich Schiller - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1954: Şatoya Davet : Jean Anouilh - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1954: Tanrılar ve İnsanlar (Gılgameş) : Orhan Asena - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1956: Finten : Abdülhak Hamit Tarhan - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1956: Misafir : Fritz Schweiger - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1956: Yağmurcu : N. Richard Nash - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1957: Çöl Faresi : Ladislas Fodor - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1957: Ümitsiz Saatler : Joseph Hayes - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1958: Öfke : John Osborne - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1959: Hamlet : William Shakespeare - İstanbul Şehir Tiyatrosu * 1969: Salıncakta iki kişi : William Gibson - Ankara Devlet Tiyatrosu * 1990: Harold ve Maude : Colin Higgıns - Kent Oyuncuları * 1998: Martı : Anton Çehov - Kent Oyuncuları * 2000: Nükte : Marget Edson - Kent Oyuncuları * 2001: Hep Aşk Vardı : Yıldız Kenter - Kent Oyuncuları * 2002: Sırça Kümes : Tennessee Williams - Kent Oyuncuları * 2004: Oscar ve Pembeli Meleği : Éric-Emmanuel Schmitt - Kent Oyuncuları * 2005: Gece Mevsimi : Rebecca Linkievicz - Kent Oyuncuları * 2006: Anna Karenina : Tolstoy/Helen Edmundson - Kent Oyuncuları * 2007: Ben Anadolu : Güngör Dilmen - Kent Oyuncuları * 2013: Miras Kültürel Müzik Ses Nefes Ruh Beden - Neyzen Kerem Tufan - İzmir Adnan Saygun Kültür Merkezi === Filmografisi === * 1951: Vatan İçin (Büyükanne) * 1964: Ağaçlar Ayakta Ölür (Büyükanne) * 1965: İsyancılar * 1966: Pembe Kadın (Pembe) * 1967: Yaşlı Gözler (Ümran) * 1971: Anneler ve Kızları (Fatma) * 1971: Elmacı Kadın (Fatma/Gündoğdu bacı) * 1972: Fatma Bacı (Fatma bacı) * 1973: Ablam * 1974: Bir Ana Bir Kız (Zeynep) * 1974: Kartal Yuvası (Makbule) * 1974: Kızım Ayşe (Huriye Bacı) * 1983: Zulüm (Ayşe) * 1987-1991: Uğurlugiller * 1988: Hanım (Olcay Hanım) * 1999: Güle Güle (Zarife) * 2001: Büyük Adam Küçük Aşk (Müzeyyen Hanım) * 2002: Aşk ve Gurur * 2005: Saklambaç * 2005: Sen Ne Dilersen (Dadı Mimi) * 2007: Beyaz Melek (Melek) * 2008: Mevlana Aşkı Dansı (ses.) == Ödülleri == * xxxx: Finlandiya Dünya Kadın Kuruluşu tarafından yüz yılın en başarılı yüz kadınından biri olarak onurlandırıldı * xxxx: İki kez Ulvi Uraz "En İyi Kadın Oyuncu" Ödülü * 1962: İlhan İskender Armağanı - İlhan İskender Tiyatro Ödülü * 1964: 1. Altın Portakal Film Festivali - "Ağaçlar Ayakta Ölür" filmi ile En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu * 1966: 3. Altın Portakal Film Festivali - "İsyancılar" filmi ile "En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu" * 1974: 11. Altın Portakal Film Festivali - "Kızım Ayşe" filmi ile "En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu" * 1981: Türkiye Cumhuriyeti Devlet Sanatçısı unvanı * 1984: Roma’daki İtalyan Kültür Birliğince "Adalaide Ristori" ödülü * 1989: Korsika - Bastia Film Festivalinde "Hanım" filmindeki rolüyle "En İyi Kadın Oyuncu" ödülü * 1991: Uluslararası Lions Kulübü The Melvin Jones Ödülü * 1993: Avni Dilligil Ödülleri - "Konken Partisi/Olağanüstü Yorum Ödülü" * 1994: "Konken Partisi" oyunundaki Fonsla rolü ile "Olağanüstü Yorum" ödülünü aldı * 1995: "Mevlana Kardeşlik ve Barış" ödülü verildi * 1995: Kültür Bakanlığı, Tiyatro Sanatına katkılarından ötürü Onur ödülüne layık gördü * 1996: Magazin Gazetecileri Derneği tarafından Ramiz ile Jülide’deki Jülide rolü için "En İyi Kadın Oyuncu" ödülü * 1997: Uluslararası İstanbul Festivali tarafından ömür boyu Tiyatro Sanatına katkısından dolayı ödülü * 1998: 2. Afife Tiyatro Ödülleri - Muhsin Ertuğrul Özel Ödülü * 1998: Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü * 1998: Avni Dilligil Ödülleri - "Yaşam Boyu Başarı Ödülü" * 1998: Ankara Sanat Kurumu "Yılın Kadın Sanatçısı" ödülü * 1999: "Martı" adlı oyunda Madam Arcadina rolüyle ve "Maria Callas" adlı oyundaki rolüyle 4. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri - En Başarılı Kadın Oyuncu * 1999: "Martı" adlı oyunda Madam Arcadina rolüyle 3. Afife Tiyatro Ödülleri - Yılın En Başarılı Kadın Oyuncusu * 2000: "Nükte" adlı oyundaki rolüyle 4. Afife Tiyatro Ödülleri - Yılın En Başarılı Kadın Oyuncusu * 2010: "Kraliçe Lear" adlı oyundaki rolüyle 15. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri - Yılın En İyi Kadın Oyuncusu * 2010: 47. Altın Portakal Film Festivali - Yıldırım Önal Anı Ödülü * 2012: Ondokuz Mayıs Üniversitesi 2. Medya Ödülleri'nde Onur ödülünü aldı == Ayrıca bakınız == * Kent Oyuncuları * Tiyatro terimleri listesi * Türk tiyatrosu == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * * * * * TSA'de Yıldız Kenter * Kent Oyuncuları web sitesi * BBC Türkçe ile 2007 yılında yapılan röportaj Kategori:Aşiyan Mezarlığı'na defnedilenler Kategori:1928 doğumlular Kategori:İstanbul doğumlu kadın oyuncular Kategori:2019 yılında ölenler Kategori:İstanbul'da ölenler Kategori:Türk kadın tiyatro oyuncuları Kategori:Türk kadın sinema oyuncuları Kategori:İngiliz asıllı Türkler Kategori:Altın Portakal Ödülü sahibi oyuncular Kategori:Muhsin Ertuğrul Özel Ödülü kazananlar Kategori:Devlet Sanatçıları Kategori:UNICEF iyi niyet elçileri Kategori:21. yüzyılda Türk kadın oyuncular Kategori:20. yüzyılda Türk kadın oyuncular Kategori:İstanbul Şehir Tiyatroları sanatçıları Kategori:Devlet tiyatroları sanatçıları Kategori:Üsküdar doğumlular Kategori:Ankara Lisesi'nde öğrenim görenler