Kur'an mealleri

Meal Arapça kökenli bir kelimedir, "meydana gelen netice", "mana", "anlam", "sonuç" anlamlarına gelir. Kur’an mealleri Kur'an'ı oluşturan sure ve ayetlerin tümünün Arapça dışında bir dile yazarın anladığı mana üzerinden aktarımıdır ve bu açıdan tercüme'den farklıdır. Türkçe meallere ana metinde yer almayan eklemeler (sıklıkla parantez içerisinde) yapılır ve bu eklemelerin esas metinde bulunmadığını okuyucunun anlaması beklenir. Ancak bunun genel kural olmadığı da bilinmelidir. Meal, yazarın kastettiği düşünülen anlam üzerinden yapılan bir çeviri işlemidir ve anlam çeviri yapanın bilgi birikimi veya tercihleri ile de ilgilidir. Mealen sözü dini kullanımda "yani demek istiyor ki..." gibi bir anlama gelir ve asli metne mutlak sadakati dışlayan bir çalışmadır. Dini literatürde, hadis ve Kur'an tercümelerinde sıklıkla başvurulan bir yöntemdir. Kur'an dilinin yer yer arkaik bir dil olması, coğrafya ve bölgenin dönemsel antropolojik verileri bilinmeden ve bitki-hayvan yayılımı hakkında ön bilgiye sahip olunmadan yapılan keyfi tercümeler, mütercimleri Vakıa 28-29 da cennette inananlara vadedilenlerde geçen sdr'i kiraz, tlh' harflerini muz olarak çevirmeye kadar götürmüştür. Tercümelerde verilen anlamlar yabancı dillerde de tamamen tutarsız ve birbirleri ile uyumsuzdur.http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:ppZqJWw- htoJ:islamicstudies.info/reference.php%3Fsura%3D56%26verse%3D27-38+&cd;=27&hl;=tr&ct;=clnk≷=tr Oysaki doğal kaynak olarak bir uzakdoğu Asya meyvesi olan muz İslami metinlerde 9. yy.dan itibaren görülmeye başlanıyor. (pp. 368-370 (Article XLVIII) küçükresim|alt=Wild Ziziphus Tree, Behbahan|300px|Ortadoğu ve Levant bölgesinde Sidr olarak bilinen bir ağaç türü, Arabistan kirazı (Z. spina- christi), İran Orijinal metne sadık kalmadan yapılan meal çalışmalarının bir diğer sebebi orijinal metinde geçen ifadelerin meal yazarı tarafından kabul edilemez bulunmasıdır. Bunun örneğine "O gün يُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ ; bacak açılır ve secdeye çağrılırlar ama güç yetiremezler" (Kalem 42.) ayetinin tercümesinde rastlanabilir. Mealcilerin “paçaların tutuştuğu” şeklinde çevirdiği ifade, bir hadisle birlikte eski tanrı heykelleri gözden geçirildiğinde daha anlamlı hale gelmektedir. Çünkü bu yapılarda, sağ ayağı önde ve bir baldırı açık olan heykel, bu heykelin bir tanrı heykeli olduğunun kanıtı olarak yorumlanmaktadır. Yazar bacak açılır ifadesini paçaların tutuşması olarak çevirmeyi tercih etmiştir. (Ayrıca bkn; İbrahimî dinlerde Tanrı) Meal çalışmalarını günümüzde Namaz, oruç tesettür gibi Müslüman davranışları açısından önemli hale getiren bir konu, ayetlerin yazıldığı dönemde ifade ettikleri anlamların, daha sonra geliştirilen fıkıh mezhepleri çerçevesinde yeniden şekillendirilmiş olmasıdır. Kendilerine Kur'an Müslümanları adını veren dini gruplar kur'anın bu şekilde yapılmış olan tercümelerini şiddetle reddederler. Bu guruplara göre örtünme ve ibadetlerle ilgili tavsiyeler, mealler ve hadislerle ağırlaştırılan dini yükümlülüklere dönüşmüşlerdir. == Tarihçe == Kur'an yazılırken, yakın ulus/kâvimlere tebliğ amaçlı olarak çeviriler hazırlanıyor ve elçiler gönderiliyordu. Aynı zamanda değişik dillere sahip uluslar Müslüman olduklarında Kur'anı kendi dillerine çeviriyordu. Örneğin İranlı Selman Kur'an'ı Farsçaya çevirmişti. İlk tercümeler Farsça ve Türkçe dillerindeydi. Batı'da Latince olarak tercümenin tarihi 1143'tür. Bu tercüme 1543'te basılmıştır. Günümüze ulaşan en eski elyazması Türkçe meâl Şirazlı Hacı Devletşah oğlu Muhammed'in istinsah ettiği (1333) meâlidir ve Türk-İslam Eserleri Müzesi'ndedir. Süleymaniye Kütüphanesi'ndeki bir nüsha Harezm Türkçesinde yapılmıştır. Günümüzde meal çalışmaları bilimsel veya toplumsal anlayışın gelişme ve değişmesi paralelinde de değişikliklere uğramaktadır. Örneğin suresi meallerinde Alak kelimesi ile ilgili olarak verilen mealler. Eski meallerde kan pıhtısı olarak verilen bu kelime insanın gelişim aşamalarından birisinin kan pıhtısı olmadığı bilgisi ile birlikte değişime uğramış ve kelimeye tefsir ve meallerde embriyonun rahim duvarına tutunması ile bağlantılı mucizevi atıflar da yapılmak suretiyle embriyo veya "asılıp tutulan şey" anlamları verilmiştir. Yine suresine ismini veren Tarık kelimesi geleneksel anlamına göre halk arasında Zühre, çoban yıldızı, sabah veya akşam yıldızı olarak da bilinen venüstür. Bazıları ise bu kelimeye mucizevi bir anlam yüklemiş ve onun radyoteleskopların icadı ile 1960'larda keşfedilen nötron yıldızlarını (pulsar) anlattığını ileri sürmüşler ve o şekilde tercüme etmişlerdir. == Mütercim == Kur'an meâli yazarlarına mütercim adı verilir. Kur'an’daki âyetlerin bir kısmı anlamı açık, hüküm ihtivâ eden âyetler olmakla beraber, bazı âyetler ise yoruma açık âyetlerdir. Bu Âl-i İmrân Sûresi’nin yedinci âyetinde belirtilmektedir. Kur'ân meâl veya tercümelerini hazırlayanların belirli dini kaygılardan uzak şekilde, sadece sosyal bilimlerin ve din bilimlerinin ışığında, filoloji, antropoloji, dinler tarihi, mitoloji gibi donanımlara sahip olarak tercüme yapmaları Kur'an’ın anlaşılması konusuna objektif katkılar sunması açısından değerli bilgiler sunabilir. == Tercüme, tefsir ve meal == Tercüme bir metnin hiçbir yorum katmadan diğer dile aktarılmasıdır. Kur'an'ın tercüme edilebilir olup olmadığı uzun tartışmaların konusu olmuştur. Uygulamada ise meal denilen yarı tercüme anlatımlar tercih edilmiştir. Meâl Kur'an ayetlerinin yorumlu tercümesi, tefsir ise ayrıntılı açıklamasıdır. Meal yazarları, birebir tercümedeki metne cümlelerdeki anlatım bozukluklarının giderilmesi, kapalı anlatımlar, cümle düşüklükleri, kelimelerin tam karşılığının meal yapılan dilde bulunmaması, birebir tercümenin sakıncalı bulunması veya kendi anlayışını (mezhep, tarikat, cemaat) dikte etmek, cemaat liderini Mesih veya Mehdi ilan etmek gibi amaçlarla etimolojik anlam kaydırma, ekleme veya öne çıkartma gibi uygulamalar yapar ve yalın tercümeden kaçınırlar. Bu çalışmalarda çok sayıda bir diğerinin anlayışını suçlayan yaklaşımlar görmek olasıdır. Bu çerçevede anlayış ve uygulamalardaki farklılaşmaların dini metinlere, ayrıca şeriat uygulamalarına; abdest, namaz, tesettür, mut'a, hac vb. ibadetlere yansıdığı görülmektedir. Günümüzde ise Kur'andan bilim ve bilimsel mucizeler türetmek amacıyla benzer uygulamaların yapıldığı sıklıkla ileri sürülmektedir. Türkiye’de basılan meâllerin birçoğunda sayfa orta alanı Arapça metin, sayfa kenarları ise sırası ile Arapça metnin okunuşu ve hemen altında anlamı şeklindedir. Tefsirlerde ise ayetlerin tek veya grup olarak meallerinin sonuna eklenen açıklama bölümleri bulunur. Kur'an meallerinde günümüzde orijinal metnin yanında Türkçe metin verilir. Bazıları kelime kelime çeviri yapmakta, bazıları nüzul sebepleri ve tarihsel bilgileri sunmaktadır. Bir kısmı güncel fıkhi ve siyasi meseleleri dipnotlarla vermekte, bir kısmı şiir söyleyişiyle sunmaktadır. Meallerin dili 1900'lerden beri değişen Türkçeye paralel olarak değişmiştir. == Türkçe meâller == Matbû meallerin bazıları sadece meâl, bazıları ise meâl ve tefsirdir. Mütercim Meal adı Yayınevi Yayın yılı A. Adnan Sütmen Kur'ân-ı Kerîm'in Meâlen Manzum Açıklaması 1984 Abdülbaki Gölpınarlı Kur'ân-ı Kerîm'in Anlamı 1955 Abdullah Âtıf Tüzüner Kur'ân-ı Kerîm ve Türkçe Meâli 1970 Abdullah Aydın Kur'ân-ı Kerîm ve Meâl-i Celîlesi 1979 Abdurrahman Abdullahoğlu Âyetlerin iniş sırasına göre meâl Ozan Yayıncılk Adem Uğur Kur'ân Meâli Ahmed Davudoğlu Kur'ân Meâli Ahmet Ağırakca – Beşir Eryarsoy Kur'ân Meâli Buruç Yayınları 1995-1999 Ahmet Ağırakca – Beşir Eryarsoy Nüzul Sebepli Kur'ân Meâli Fikir Yayınları Ahmet Okutan Kur'ân-ı Kerîm'in konularına göre ayrılmış Türkçe anlamı 1967 Ahmet Tekin Kur'ân'ı Anlamaya Doğru -Tefsîrî Meâl- Kelam Yayınları Ali Bulaç Kur'ân-ı Kerîm'in Türkçe anlamı Çıra Yayınları 1983 Ali Fikri Yavuz Kur'ân-ı Kerîm ve Meâli Âlîsi 1967 Ali Özek-Hayreddin Karaman vd. Kur'ân-ı Kerîm Meâli 1982 Ali Rızâ Sağman Lafzen ve Meâlen Kur'ân-ı Kerîm'in Tercemesi 1980 Ali Ünal Kur'ân-ı Kerîm ve Meâli Define Yayınları Bekir Sadak Ahmet Hulusi Kur'ân-ı Kerîm Meâli Çaprı Yayınları 1998 Besim Atalay Kur'ân-ı Kerîm Meâli 1962 Cemil Said Kur'ân-ı Kerîm Tercemesi 1924 Diyanet İşleri Başkanlığı Diyanet İşleri Meâli Diyanet İşleri Başkanlığı 1990 Diyanet Vakfı Kur'ân-ı Kerîm Meâli Diyanet Vakfı 1993 Edip Yüksel Mesaj: Kur'ân Çevirisi Ozan Yayıncılk 2000 Erhan Aktaş Kerim Kur'an 2015https://youtu.be/QsJaWY9HmXk Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır Hak Dini Kur'an Dili 1935 Enver Baytan Kur'ân-ı Kerîm ve Türkçe Meâl-i Âlîsi 1987 Hacı Murad Sertoğlu İslâm'ın mukaddes kitabı Kur'ân-ı Kerîm'in Türkçe tercüme ve tefsîri 1955 Hakkı Yılmaz Nüzul Sırasına Göre Necm, Necm Kur'ân'ın Türkçe Meâli İşaret Yayınları Halil Uysal Kelime Meâli Kitap Kent Hamdi Döndüren Kur'ân-ı Kerîm Evrensel Çağrı / Yüce Meâl ve Tefsiri Çelik Yayınevi Hasan Basri Çantay Kur'ân-ı Kerîm ve Meâl-i Kerîm 1952 Hasan Tahsin Feyizli Feyzü'l Furkan Kur'ân Server İletişim Yayınları Hikmet Taşkın Kur'ân bize ne diyor? Madve Yayınları 1989 Hüseyin Atay-Yaşar Kutluay Kur'ân-ı Kerîm ve Türkçe anlamı Diyanet İşleri Başkanlığı 1961 İmam İskender Ali Mihr Kelime Kelime Kur'ân Meâli Mihr Yayınları 2000 İsmâil Hakkı Baltacıoğlu Kur'ân Meâli 1957 İsmâil Kazdal Kur'ân-ı Kerîm'in Türkçe Meâli Erguvan Yayınevi Mahmud Ustaosmanoglu Kur'ân-i Mecid ve Meâl Tefsir Alisi Ahiska Yayinevi Mahmut Kısa Kısa Açıklamalı Kur'ân-ı Kerîm Meali Armağan Kitaplar 2009 Mahmut Toptaş Kur'ân-ı Kerîm ve Meâli Cantaş Yayıncılık Mehmet Ali EroğluAbout the Author Dr. Eroğlu, yabancılara Türkçe öğretimi konusunda çok sayıda akademik ve bilimsel konferans ve seminere aktif olarak katılmıştır. Dil eğitimi alanını ilerletmeye olan bağlılığı, öğretmenlik sorumluluklarının yanı sıra araştırma ve yayıncılığa katılımında açıkça görülmektedir. "Türk Lehçelerindeki Fiillerin Zamana Göre Karşılaştırılması", "Rus Öğrenciler için Türkçe Ders Kitabı" ve "Türkçe Öğretmenleri İçin Yazılı Anlatım, Sözlü Anlatım Mesleki Alan Kitapları" akademik çalışmalarının yanı sıra tanınmış bir yazardır. "Aşk-ı Kur'an - Siirsel Meal" (Kur'an Aşkı - Şiirsel Tercüme), "Mutluluk Madeni" (Mutluluk Madeni), "99 Maşuki Nida" (Aşığın 99 Bağırışı) gibi birçok kitap yazmıştır. Kur'ân-ı Kerîm'in Şiirsel Türkçe Meâli Zinde Yayıncılık 2018 Mehmet Zeki Duman, Prof.Dr. Beyanu'l Hak - Kur'ân-ı Kerîm'in Nüzul Sırasına Göre Tefsiri Fecr Yayınevi 2006 Mevdûdî Mevdûdî Meâli İnkılâp Yayınları Muhammed Esed Muhammed Esed Meâli İşaret Yayınları Muhammed Fuad Abdulbâkî El-Mu'cem El-Mufehres li Elfaz El-Kur'an El- Kerîm 1938 Muhammed Hamidullah Kitâb-ul Azîz Beyan Yayınları Murtaza Turabi Kur'ân-ı Kerîm Meâli Kevser Yayınları Mustafa Cemil Kılıç Anlamak İçin Türkçe Kur'ân Kamer Yayınları Mustafa İslamoğlu Hayat Kitâbı Kur'ân, Gerekçeli Meâl- Tefsir Düşün Yayınları 2011 Prof. Dr. Mustafa Öztürk Kur'ân-ı Kerîm Meâli & Anlam ve Yorum Merkezli Çeviri Düşün Yayınları 2012 Mustafa Varlı Kur'ân-ı Kerîm'in Açıklamalı Türkçe Anlatımı Esma Yayınları Mustafa Yıldız Son Mesaj Kur'ân-ı Kerîm ve Gerekçeli Türkçe Meâli Çıra Yayınları Osman Nebioğlu Türkçe Kur'ân-ı Kerîm 1957 Ömer Feyzi Mardin Kur'ân-ı Kerîm tefsirli ve fihristli 1950 Ömer Rızâ Doğrul Tanrı Buyruğu 1934, 1980 Prof. Dr. Ömer Özsoy – Prof. Dr. İlhâmi Güler Konularına Göre Kur'ân Meâli Fecr Yayınları Recep İhsan Eliaçık Yaşayan Kur'an Türkçe Meâl İnşa Yayınları 2006 Sadık Türkmen İniş Sırasına Göre Kur'ân; Akıl ve Bilim Işığında Türkçe Çeviri. Sadık Türkmen Yayınları 2006, 2009, 2010 Sadi Irmak Kutsal Kur'ân Türkçe Meâli 1962 Suat Yıldırım Kur'ân-ı Kerîm Meâli Define Yayınları 1998 Süleyman Ateş Kur'ân-ı Kerîm Meâli Yeni Ufuk Yay. 1975 Şaban Piriş Kur'ân-ı Kerîm Türkçe Anlamı Arz Yayınları Talat Koçyiğit Kur'ân-ı Kerîm Meâli Hüner Yayınevi 2004 Yaşar Nuri Öztürk Türkçe Kur'an çevirisi Sesli Ziyâ Kazıcı-Necip Taylan Kur'ân-ı Kerîm Meâli Çağrı Yayınları 1977 == Diğer dillerdeki meâller == == Kaynakça == * Diyanet İşleri Başkanlığı * Kur’ân Mealleri Araştırmaları - 27 farklı meâl * Mekteb-i Suffa Meal