Tallinn

Tallinn, Estonya'nın başkenti ve ana liman kentidir. Estonya'nın kuzeyinde, Baltık Denizi'nin Finlandiya Koyu kıyısında, Finlandiya'nın başkenti Helsinki'nin 80 kilometre güneyinde yer alan Tallinn'in nüfusu 2022 itibarı ile 437.811'dir. Tallinn, aynı zamanda Estonya'nın temel finans, sanayi ve kültür merkezidir. Helsinki dışında yakın olduğu önemli şehirler, 300 kilometre güneyindeki Letonya başkenti Riga, 320 kilometre doğusundaki Rus şehri Sankt-Petersburg ve 380 kilometre batısındaki İsveç başkenti Stockholm'dur. 2023 yılının Yeşil Avrupa Başkenti seçilen Tallinn, ülkenin tek teknik üniversitesi olan Tallinn Teknoloji Üniversitesi'ne ev sahipliği yapmaktadır. Sosyal bilimler üzerine eğitim veren Tallinn Üniversitesi de bu şehirde yer almaktadır. Tallinn, Avrupa Birliği içinde kişi başına en fazla şirket kurulan ve Skype, Wise, Bolt gibi birçok uluslararası firmanın temellerinin atıldığı şehirdir. Şehir, Avrupa Birliği'nin IT Genel Merkezi ve NATO'nun Siber Savunma Geliştirme Merkezine ev sahipliği yapmaktadır. Tallinn, dünyanın en iyi 10 dijital şehri arasında gösterilmektedir. == İsmin kökeni == küçükresim Kentin tarihteki diğer isimleri Kolõvan, Lindanise, Lindanisa (Lindanäs) ve "Reval" türevleridir (Revalya, Revel, Revelin). Tallinn kelimesinin tam olarak nereden geldiği bilinmese de kelime kökeni olarak "Taani-linn" (Danimarkalılar'ın Kenti) veya "talu linn" (çiftçi kenti) olduğu muhtemeldir. Tallinn ismi, 1918 yılında Estonya bağımsızlığını kazandıktan sonra resmi olarak kabul edilmiştir. 1918 öncesi ise kentin adı Reval'di. Şehir, Turku ile birlikte 2011 Avrupa Kültür Başkenti seçilmiştir. == Tarihçe == Tallinn'in tarihi yerleri üç bölüme ayrılır: * "Katedral Tepesi", Tallinn tarihinde merkezi otoritenin kurulduğu ilk yerdir. Önceleri piskoposun yönetiminde kalan Tallinn, daha sonraları soylular tarafından yönetilmeye başlamıştır. Günümüzde ise Estonya meclisi burada yer alır. * "Eski Kasaba", eskiden sıradan Estonyalılar'ın yaşadığı bölümdür. 19. yüzyıla kadar Katedral Tepesi'nden bağımsız yönetiliyordu. * "Kırsal alan", Eski Kasaba'nın güneyinde yer alan ve çiftçilerin yaşadığı bölümdür. Tallinn'in tarihi sayısız işgaller ve saldırılarla doludur. En son II. Dünya Savaşı sırasında ağır bombardıman altında kalan kentin tarihi bölümü ayakta durmayı başarmıştır. Nazi Almanyası döneminde Stalag 381 burada inşa edilmiştir. Tallinn 1997'de Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından Dünya Mirası listesine eklenmiştir. 15\. yüzyılda inşa edilen 159 metre yüksekliğindeki gotik mimarisiyle Aziz Olaf Kilisesi, Avrupa'daki uzun yapıydı. Yangınlar yüzünden, kilisenin tekrar restore edilmiş olmasına karşın, yapının bugünkü boyu 123 metreye inmiştir. == İdari bölümleri == Tallinn'in semtleri Tallinn'in semtleri Tallinn'in semtleri Tallinn'in semtleri Semtler Alan Nüfus Mahalleler (asumid) Haabersti 18,6 km² 35,000 Astangu Haabersti Kakumäe Mäeküla Mustjõe Õismäe Pikaliiva Rocca al Mare Tiskre Väike-Õismäe Veskimetsa Vismeistri Kesklinn (merkez) 28.0 km² 34,985 Aegna Juhkentali Kadriorg Kassisaba Keldrimäe Kitseküla Kompassi Luite Maakri Mõigu Raua Sadama Sibulaküla Südalinn Tatari Tõnismäe Torupilli Ülemistejärve Uus Maailm Vanalinn Veerenni Kristiine 9,4 km² 27,531 Järve Lilleküla Tondi Lasnamäe 30,0 km² 108,644 Katleri Kurepõllu Kuristiku Laagna Loopealse Mustakivi Pae Paevälja Priisle Seli Sikupilli Sõjamäe Tondiraba Ülemiste Uuslinn Väo Mustamäe 8,0 km² 62,219 Kadaka Mustamäe Sääse Siili Nõmme 28,0 km² 35,043 Hiiu Kivimäe Laagri Liiva Männiku Nõmme Pääsküla Rahumäe Raudalu Vana-Mustamäe Pirita 18,7 km² 8,507 Iru Kloostrimetsa Kose Laiaküla Lepiku Maarjamäe Mähe Merivälja Pirita Põhja-Tallinn (norte de Tallin) 17,3 km² 52,573 Kalamaja Karjamaa Kelmiküla Kopli Merimetsa Paljassaare Pelgulinn Pelguranna Sitsi Kaynak: Statistics Estonia 01.01.2008 Kaynak: Statistics Estonia 01.01.2008 Kaynak: Statistics Estonia 01.01.2008 Kaynak: Statistics Estonia 01.01.2008 == Eğitim == Tallinn'deki üniversitesiter: * Tallinn Teknoloji Üniversitesi * Tallinn Üniversitesi * Tallinn Müzik Akademisi * Tallinn Sanat Akademisi * Tallinn Devlet Savunma Akademisi * Tallinn Protestan Luteran Kilisesi Teoloji Enstitüsü * Tallinn The International University Concordia Audentes == Spor == 1980 Olimpiyatları yelkenli kayık yarışmaları Tallinn'de yapıldı. Kent merkezinde birçok bina, olimpik otel, postane ve yelkencilik merkezi olimpiyatlar zamanında yapıldı. == Nüfus == küçükresim|Tallinn belediye binası (Raekoda) Tallinn nüfusu 2005 yılı sayımına göre 401.694'tür. Nüfus değişimi * 1816 12.000 * 1834 15.300 * 1851 24.000 * 1881 45.900 * 1897 58.800 * 1925 119.800 * 1989 500.000+ * 2000 500.400 * 2005 401.694 Avrupa Birliği'nin istatistik ajansı Eurostat'ın verilerine göre, Avrupa Birliği içinde Tallinn %27,8 ile A.B. harici yabancı nüfusun en çok yaşadığı kenttir. == Ulaşım == === Kara Ulaşımı === Tallinn garından Tartu, Pärnu, Narva, Riga, Moskova ve St. Petersburg'a tren hatları mevcuttur. Ayrıca otobüs ile ülkedeki diğer kentlere de ulaşım mümkündür. Tallinn, Baltica otobanı ile Polonya'ya bağlanmıştır. === Deniz ulaşımı === Tallinn'den yapılan başlıca feribot seferleri: * Helsinki (Finlandiya) * Stokholm (İsveç) * Åland (Finlandiya) * Sankt-Peterburg (Rusya) * Rostock (Almanya) == Coğrafya == Tallinn Estonya'nın Harjumaa bölgesinde yer alır. Tallinn'in en büyük gölü Ülemiste'dir. Bu göl aynı zamanda kentin içme suyu ihtiyacını karşılar. === Kardeş şehirler === * Annapolis, ABD * Białystok, Polonya * Dartford, Birleşik Krallık * Gdańsk, Polonya * Gdynia, Polonya * Elazığ, Türkiye * Gent, Belçika * Göteborg, İsveç * Groningen, Hollanda * Kiel, Almanya * Kotka, Finlandiya (1955) * Łomża, Polonya * Los Gatos, ABD * Malmö, İsveç * Portland, ABD * Riga, Letonya<ref name='"Riga"> * Moskova, Rusya * Sankt-Peterburg, Rusya * Schwerin, Almanya * Venedik, İtalya * Vilnüs, Litvanya == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Tallinn kent resmî sitesi Kategori:Hansa Birliği üyeleri