Simenit Gölü

Simenit Gölü, Yeşilırmak deltasının doğu kısmında bulunan, idari olarak Samsun'un Terme ilçesinde yer alan, sazlık ve bataklıkların geniş yer kapladığı bir kıyı set gölüdür. 1-2 metre yer yer de 5 metre derinliğe ulaşmaktadır. Geçmiş yıllarda göl için; Semenlik, Simenlik, Karasu ve Arapsazı isimleri de kullanılmıştır. Simenit gölünde drenaj kanalları açılması ve taşınan alüvyal malzemeler sulak alanları daraltmış, iki ayrı göl oluşmuştur.http://cografya.bilecik.edu.tr/Dosya/Arsiv/Levent%20Uncu%20Makaleler/Simenit%20G%C3%B6l%C3%BC.pdf Diğer Gölün ismi Akgöl'dür. Göl çevresinde 3355 hektarlık Yaban Hayatı Geliştirme Sahası oluşturulmuştur. Simenit ve Akgöl çevresi Yaban Hayatı Geliştirme Sahası ve Doğal Sit Alanı olarak koruma altında olup 15 Mart 2023 tarihinde "kesin korunacak hassas alan" ilan edilmiştir. == Oluşumu == Deltadaki eski koyların önlerinin kıyı okları tarafından kapatılması ve bol miktarda alüvyon taşıyan Terme Çayı'nın, deltanın bu kesimindeki eski bataklık alanları ve kısmen de Simenit Gölü'nü doldurması sonucunda oluşmuştur. == Coğrafya == === Coğrafi Konum === Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi'ndeki Orta Karadeniz Bölümünde yer alan Yeşilırmak Deltasının doğu yarısındaki Çaltı Burnu'nun batısında bulunmaktadır. Gölün Tamamı İdari olarak Samsun'un Terme ilçesindedir. Matematiksel Konumu: 'dır. Gölün Kuzeyinde Karadeniz, doğusunda Çoban yatağı mevkisi ve güney doğusunda Gölyazı mahallesi, Güneyinde Aybeder mahallesi, Batısında ise Sancaklı mahallesi bulunur. Terme ilçe merkezine 8km uzaklıktadır. === Alanı === Gölün çevresinde sazlık ve bataklık alan oldukça geniş yer tutar. Simenit ile Akgöl'ün toplam göl alanı 200 hektar, sazlık ve bataklık alanla beraber sulak alan 1900 hektar, yüz ölçümü 19 km²'dir. == Fiziksel Özellikler == Göl sularının kimyasal analiziAnkara Üniversitesi Türkiye Coğrafyası Uygulama Merkezi Dergisi Say16,1997 Levent Uncu Simenlik Gölü Ekosistemi (fiziksel özellikler bölümü) Yıl Parametreler Simenit Gölü Akgöl 1997 pH 8.1 8.2 Na+ 9.56 16.52 SO4 \- 1.93 Cl- 13.50 16.70 == Doğal Yaşam == === Hayvan Çeşitliliği === Simenit Gölü ve çevresi faunistik açıdan son derece zengindir. Gölde çeşitli balık türleri, göl çevresindeki sazlık- bataklık ve ormanlık alanlarda ise çeşitli memeli ve sürüngen türleri yaşamaktadır. ayrıca, göl ve çevresi ornitolojik bakımdan da deltadaki en önemli alan durumundadır. Gölde, özellikle drenaj kanallarının göle döküldüğü yerlerin yakınlarında tatlı su balıkları yaşamaktadır. Gölde karşılaşılabilecek bazı balık türleri # Yaygın adı Bilimsel adı 1 Sazan Cyprinus carpio 2 Turna-İftana Esox lucius 3 Kızılkanat scardinus erythrophthalmus 4 İsrail sazanı-Gümüş sazan Carassius gibelio 5 Has Kefal Mugil cephalus 6 Tüp Burunlu Kaya Balığı Proterorhinus marmoratus 7 Deniz iğnesi Syngnathusa baster 8 Çapak Balığı Abramis brama 9 Dere Pisisi Platichthys flesus 10 Kadife Balığı Tinca tinca 11 İlarya Liza saliens 12 Gümüş balığı Atherina boyeri 13 Dikence Balığı Gasterosteus aculeatus 14 Benekli Kaya Balığı Neogobius melanostomus Terme civarında göllerde ve su kanallarında yakalanan Carassius gibelio yani İsrail sazanı türü ülkemiz sularında gözlenmekte olan, oldukça ciddi istilacı türlerden birisidir. balıklandırma amaçlı olarak sularımıza sokulduğu düşünülen bu tür, bulunduğu habitatı kısa sürede istila etmekle birlikte diğer türlerin yumurtaları ile beslenmektedir. Ayrıca yılda beş kez döl verebilen Carassius gibelio kısa sürede habitatta baskın hale gelmektedir.TERME FAUNASINDAKİ BALIK TÜRLERİ ve TEHDİT KATEGORİLERİ, Savaş YILMAZ Melek ZENGİN Nazmi POLAT Bataklık-Sazlık alanda karşılaşılabilecek bazı hayvan türleri # 1 2 3 4 5 Resmi 161x161pik 147x147pik 114x114pik 142x142pik 126x126pik Bilimsel Adı Natrix tesellata Natrix natrix Emys orbicularis Bufo bufo Arvicola terrestris Yaygın Adı Su Yılanı yarısucul yılan Su kaplumbağası Siğili kurbağa Su sıçanı Ormanlık alanlarda karşılaşılabilecek bazı hayvan türleri # 1 2 3 4 5 Resmi 133x133pik 142x142pik 105x105pik 122x122pik 129x129pik 203x203pik Bilimsel Adı Sus scrofa Canis aureus Sciurus anomalus Mustella nivalis Erinaceus europaeus Equus ferus Yaygın Adı Yaban Domuzu Çakal Sincap Gelincik Kirpi Yılkı Atları, yabani atlar Göl çevresindeki sazlık ve çalılıklarda karşılaşılabilecek bazı hayvan türleri # 1 2 Resmi 219x219pik çerçevesiz Bilimsel Adı Felis chaus Felis silvestris Yaygın Adı Sazlık Kedisi - Bataklık Vaşağı Yaban Kedisi üstteki soyu tehlike altında olan türlerin de yaşadığı kaydedilmiştir. Su kuşları ve kemirgenlerle beslenen bu türlerin avlanılması Merkez Av Komisyonu kararı ile yasaklanmıştır. ==== Simenit Gölü Kuş Varlığı ==== Türkiye'deki diğer önemli kus alanlarının aksine Simenit Gölü ve çevresinde düzenli gözlem yapılmadığı için yörede tam olarak kaç kuş türünün yaşadığı ve bunların sayılarının ne kadar olduğu kesin olarak bilinmemektedir. Kimi kaynaklarda 243 kuş türü, Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı kimi kaynaklarda ise 203 kuş türü olduğu söyleniyor. Yeşilırmak Deltası, BirdLife International tarafından önemli kuş alanı olarak tanımlanmıştır.Murat YARAR Türkiye'nin önemli kuş alanları, DHKD/ WWFTR Birdlife intenational,1997 https://wwftr.awsassets.panda.org/downloads/turkiye_nin_onemli_kus_alanlari.pdf?7040/onemlikusalanlari Simenit Ekosisteminde karşılaşılabilecek bazı kuş türleri # Yaygın adı Bilimsel adı 1 Tepeli Batağan Podiceps cristatus 2 Bayağı balaban Botaurus stellaris 3 Gece balıkçılı Nycticorax nycticorax 4 Alaca Balıkçıl Ardea ralloides) 5 Külrengi Balıkçıl Ardea cinerea 6 Erguvani Balıkçıl Ardea purpurea 7 Büyük Ak Balıkçıl Egretta alba 8 Küçük Ak Balıkçıl Egretta garzetta 9 Küçük Batağan Ixobrychus minitus 10 Sakarmeke Fulica atra 11 Saztavuğu Gallinula chloropus 12 Su kılavuzu Rallus aquaticus 13 Yeşilbaş Anas platyrhynchos 14 Fiyu Anas penelope 15 Çamurcun Anas crecca 16 Bayağı kaşıkgaga Anas clypeata 17 Kadife Ördek Melanitta fusca 18 Elmabaş patka Aythya ferina 19 Bayağı uzunbacak Himantopus himantopus 20 Kızkuşu Vanellus vanellus 21 Bayağı Sumru Sterna hirundo 22 Bayağı Turna Grus grus 23 Ak Leylek Cicconia Cicconia 24 Üveyik Streptopelia turtur 25 Bataklık Düdükçünü Tringa stagnatilis 26 Avrasya Çulluğu Scolopax rusticola 27 Su Çulluğu Gallinago gallinago 28 Kum kuşu Calidris alpina 29 Çeltikçi Plegadis falcinellus 30 Bataklık Kamışçını Locustella luscinoides 31 Öküz Balıkçılı Bulbulcus ibis 32 Bayağı Sülün Phasanius colchicus 33 Tepeli Dalağan Aythya fuligula 34 Macar Ördeği Netta rufina 35 Karabatak Phalacrocorax carbo 36 Kılkuyruk anas acuta 37 Karaboyunlu Batağan Podiceps nigricollis 38 Sessiz Kuğu Cygnus olor 39 Saz Delicesi Circus aeruginosus 40 AltınGöz Bucephula clangula 41 Şahin Buteo buteo 42 Gezginci Doğan Falco peregrinus 43 karaboyunlu dalgıç Gavia arctica 44 Gökçe Tuygun Circus cyaneus 45 Atmaca Accipiter gentilis 46 Küçük gümüş martıKılıç ve Eken (2004) revizyon Önemli Kuş Alanları BirdLife International Larus canus 47 Pasbaş patka Aythya nyroca 48 Bıyıklı kamışçın Acrocephalus melanopogon 49 Küçük balaban Ixobrychus minutus 50 Kızıl sırtlı örümcek kuşu Lanius collurio 51 Kara alınlı örümcek kuşu Lanius minor 52 Elmabaş patka Aythya ferina 53 Küçük karabatak Microcarbo pygmeus 54 Gümüş Martı Larus michahellis 55 Karabaş Martı Chroicocephalus ridibundus) 56 Altıngöz Bucephala clangula 57 Tarakdiş Mergus serrator 58 Dikkuyruk Oxyura leucocephala 59 Yelkovan Puffinus griseus 60 Kız kuşu Vanellus Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) tarafından kabul edilen kriterlere göre bir defada 25.000'den fazla su kuşu barındıran alanlar A sınıfı sulak alan, bu sayının altındakiler ise B sınıfı sulak alan olarak kabul edilmektedir. Buna göre, bir defada yaklaşık olarak 20.000 su kuşunun sayıldığı, Yeşilırmak Deltası ve özellikle de Simenit Gölü ve çevresi B sınıfı sulak alan kapsamına girmektedir. ==== Yaban Hayatı Geliştirme Sahası ==== 16 Ekim 2005 Tarihinde İlan edilmiş olan Gölardı Simenit Yaban Hayatı Geliştirme Sahası 3348,71 hektarlık alanı kapsamakta olup Sülün yetiştirmeye odaklanılmıştır. Şu anlık yetiştirilen sülünlerin adet miktarı 10.044'tür. Yetiştirilen tür ise Phasanius colchicus yani Bayağı Sülün'dür. === Bitki Çeşitliliği === Derinliği fazla olmayan Simenit Gölü'nün tabanı, Ruppia maritima adlı tatlı-tuzlu suya uyum sağlamış olan bir bitki ile kaplıdır. Gölün içinin yer yer suyun üzerine kadar çıkabilen bu bitkiyle kaplanması sonucunda hem ötrofikasyon artmış hem de gölden avlanan balık miktarı azalmıştır. Gölün, bu bitki ile kaplanmasının nedeni, göle ulaşan kimyasal maddelerin sudaki azot miktarını arttırarak ekolojik dengeyi bozmasıdır. Simenit Gölünün güney ve batısındaki nemli düzlükler, Leucojum aestivum (gol soğanı) bitkisinin yurdumuzdaki birkaç doğal yetişme ortamından birisi durumundadır. Soğanlarının son yıllarda aşırı sökülmesi nedeniyle doğal yetişme ortamı büyük ölçüde ortadan kalkan bu bitki de kum zambağı gibi koruma altına alınmıştır. Aşağıda Simenit coğrafyasında, kıyıdan itibaren 5-100 metre arasındaki hareketli kumulların bulunduğu alanlarda yetişen otsu türlerin bazıları aşağıda verilmiştir: # Resim Bilimsel Adı Yaygın Adı 1 160x160px Euphorbia paralias * Kum sütleğeni 2 160x160px Eryngium maritimum * Boğadikeni * Kum boğadikeni * Deniz boğadikeni 3 161x161px Centaurea solstitialis * Çakır Dikeni 4 215x215px Elymus elongatus 5 161x161px Cakile maritima * Deniz Teresi * Kumteresi 6 160x160px Ammophila Arenaria * Kum Sazı 7 160x160px Vites agnus-castus * Hayıt 8 215x215px Leucojum aestivum * Göl soğanı 9 162x162px Leucojum aestivum * Kum zambağı 9 162x162pik Cladium Bunların haricinde; `Juncus littoralis, Carex arenaria, Scirpus holoschoenus, Artemisia santonicum, Pulicaria dysenterica, Teucrium chamaedrys, Plantago scabra, Anthemis tinctoria, Clematis vitalba, Xanthium spinosum, Echium italicum, Stachys annua, Ruscus aculeatus, Hippophae rhamnoides...` Gibi otsu türler de bulunur Aşağıda Simenit ekosisteminde görülebilecek bazı ağaç türleri gösterilmiştir: # Resim Bilimsel Adı Yaygın Adı 1 170x170pik Salix alba * Söğüt 2 170x170pik Alnus glutinosa * Yabani Kızılağaç 3 171x171pik Paliurus spinachristi * Karaçalı Bunların haricinde; Bazı meşe türleri de görülmektedir(ve daha fazlası) Aşağıda, Simenit çevresindeki sazlık-bataklık alanlarda görülebilecek bazı türler gösterilmiştir: # Tür Resmi Bilimsel Adı Yaygın Adı 1 173x173pik Phragmites communis * Yaban Kamışı * Kamış * Adi Kamış 2 175x175pik Schoenoplectus lacustris * Göl sazı 3 175x175pik Zizania latifolia * Yabani Çeltik 4 176x176pik Ranunculus trichophyllus * Düğün çiçeği * Su düğün çiçeği 5 264x264pik Iris pseudacorus * Bataklık süseni 6 176x176pik Stuckenia pectinata * Su sümbülü * sargın su sümbülü 7 175x175pik Nymphaea alba * Nilüfer * Beyaz nilüfer 8 174x174pik Juncus maritimus * Deniz sazı 9 309x309px Typha_angustifolia * Hasır otu * Şeytan mumu 10 175x175pik Salicornia herbacea * Deniz börülecesi 11 175x175pik Ruppia maritima == Çevre Sorunları == * 2004 yazında oksijensizliğe bağlı olarak toplu bir balık ölümü gerçekleşmiştir. * 2022 yazında oksijensizliğe bağlı olarak toplu bir balık ölümü gerçekleşmiştir. == Gölden Yararlanma ve Göle Etkiler == * Deltanın büyük kısmı tarım alanı elde etmek amacıyla geçmiş yıllarda kurutulmuştur. * Gölde balıkçılık yapılmaktadır. * sazlıkların %25i kontrollü olarak köylüler tarafından kesilerek ekonomik fayda sağlanmaktadır. == Galeri == 235x235pik|Simenit Coğrafyasına bakış 235x235pik|Simenit Gölüne bakış 210x210pik|Akgöl bölgesine ait == Ayrıca bakınız == * Oluşumlarına göre Türkiye'nin gölleri listesi * Türkiye'deki göller == Kaynakça == == Dış bağlantılar == *Simenit gölü haritası Kategori:Samsun'daki göller Kategori:Terme Kategori:Yeşilırmak Kategori:Türkiye'deki deniz kulakları