Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakı

Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakı (; veya kısaca СНСД / SNSD), Bosna Hersek'te faaliyet yürüten bir ayrılıkçı ve milliyetçi Sırp siyasi partisi. 1996 yılında Sırp Cumhuriyeti'nde Milorad Dodik önderliğinde kuruldu. Dodik günümüzde Bosna-Hersek cumhurbaşkanlığının Sırp üyesi olarak görev yapmaktadır. SNSD'nin kökeni, sonunda Bağımsız Sosyal Demokratlar Partisi hâline gelecek olan Parlamento Grubu Üyeleri'ne kadar uzanır. Parti, bu süre zarfında Radovan Karadžić'in 1990’ların çoğunluğu tarafından yönetilen ultra milliyetçi Sırp Demokrat Partisi’nin egemenliğine karşı çıkan tek muhalefet partisi görevi gördü. SNSD, Sırp Demokrat Partisi'ne karşı milliyetçi olmayan ve çok etnik gruplu Yugoslavya Reform Kuvvetleri Birliği'nin bir parçası oldu. SNSD'nin ilk gerçek seçim başarısı 2006'da kaydedildi. Oylarının %44.95'ini alarak Sırp Cumhuriyeti Ulusal Meclisi'ndeki 83 sandalyenin 41'inin kazandı. O dönemdem bu yana parti reformcu ideolojisini kademeli olarak bıraktı Sırp millyetçiliğine sarıldı ve Sırp Cumhuriyeti'nin ayrılması yolunu benimsedi. Bu durum partinin 2012 yılında "milliyetçi ve aşırılık yanlısı" çizgisine girdiği gerekçesiyle Sosyalist Enternasyonal'den kovulmasına yol açtı. == Tarihçe == Parti, 1996 yılında Sırp Cumhuriyeti'nde Sırp Demokrat Partisi'ne (SDS) muhalefet eden ve "kulüp" olarak bilinen Bağımsız Parlamento Meclisi Üyeleri'nin (IMPC) girişimiyle Bosna Savaşı devam ederken (1992-96) kuruldu. IMPC, 1990’da Yugoslavya Reform Kuvvetleri Birliği'nin seçim listesinden seçilen Bosna Hersek Sosyalist Cumhuriyeti Parlamentosu'nun Sırp üyelerinden oluştu. IMPC üyeleri de dahil olmak üzere, Sırp Demokrat Partisi'nin çoğunluğu olan parlamentonun Sırp üyeleri, 24 Ekim 1991'de Bosna Hersek Sırp Halkları Meclisi'ni kurdular. Ardından 15 Ekim 1991'de "Egemenlik Mutabakatı" nın onaylamasının ardından parlamento Sırp Cumhuriyeti Ulusal Meclisi adıyla yeniden adlandırıldı. 1992'de Bosna Parlamentosu Bosna-Hersek Cumhuriyeti'nin ilanına yol açan bağımsızlık referandumu düzenledi. Yeni kurulan parlamentonun mutlak çoğunluğu SDS'dendi. IMPC, Eylül 1996'da yapılan savaş sonrası ilk seçimlerde Ulusal Meclis'in kurulmasından tek muhalefet partisiydi. Bağımsız Sosyal Demokratlar Partisi (SNSD), Sosyalist Parti ve diğer küçük gruplarla birlikte "Barış ve İlerleme Birliği" koalisyonu ile birlikte seçimlere katıldı. Kulüp ve ardından kurulan Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakı'na Milorad Dodik liderlik etti. === 1997-günümüz === Aralık 1999'da Sosyal Liberal Partisi, SNSD'ye katıldı. Ardından 2000'de yapılan yerel seçimlerden sonrasında Nikola Špirić liderliğindeki Demokratik Sosyalist Parti, 2001 yılında SNSD birleşti. Ağustos 2002'de ise Sırp Cumhuriyeti Yeni İşçi Partisi, SNSD ile birleşti. 2011'de "milliyetçi ve aşırılık yanlısı bir tavır sergilemeye" devam ettiği için partinin Sosyalist Enternasyonal üyeliği askıya alındı. Daha sonra 4 Eylül 2012'de ihraç edildi. == İdeoloji == Parti ilk kurulduğunda sosyalist ilkeler üzerine inşa edildi. Ancak 1990'lardan bu yana büyük değişiklikler geçirdi. Sosyal ve kültürel alanlarda muhafazakâr tutuma girdi, ekonomi alanında önceleri merkez sola yakın olduysa da günümüzde milliyetçi ve ayrılıkçı görüşlere sahip oldu. == Uluslararası işbirliği == Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakı, Doğu Avrupa'daki birçok parti ile ve Rusya'da iktidarda bulunan Birleşik Rusya ile işbirliği içerisindedir. Parti temsilcileri, Birleşik Rusya'nın temsilcileriyle çeşitli işbirliği anlaşmaları imzaladılar. 2016 yılında parti temsilcileri bölgedeki askeri tarafsızlık fikrini destekleyen Balkan partilerinin düzenlediği toplantıya katıldı. 2018'de parti temsilcileri, Güney Osetya'daki iktidar partisi Birleşik Osetya ile işbirliği anlaşması imzaladı. == Başkanlar == Portre Portre İsim Görev Başlangıcı Görev Bitişi 1 90px Milorad Dodik 10 Mart 1996 Görevde == Seçim sonuçları == Sırp Cumhuriyeti Ulusal Meclisi Yıl # Oy % Sandalye ± Koalisyon Hükûmet 1996 3. 125,372 11.53% 2 NSSM 1997 Bilinmiyor Bilinmiyor 2.41% - 1998 6. 53,802 7.29% 4 - 2000 2. 81,467 13.00% 5 - 2002 2. 111,226 21.79% 8 - 2006 1. 244,251 43.31% 22 - 2010 1. 240,727 38.00% 4 - 2014 1. 213,665 32.28% 8 - 2018 1. 218,203 31.87% 1 - 2022 1. 221,554 34.63% 1 — === Cumhurbaşkanlığı seçimleri === Bosna-Hersek Cumhurbaşkanlığı Seçim # Aday Oy % Sonuç 1998 1. Živko Radišić 359,937 51.3% 2002 2 Nebojša Radmanović 101,119 19.9% 2006 1. Nebojša Radmanović 287,675 53.3% 2010 1. Nebojša Radmanović 295,629 48.9% 2014 2. Željka Cvijanović 310,658 47.5% 2018 1. Milorad Dodik 368,210 53.9% 2022 1. Željka Cvijanović 327,720 51.6% Sırp Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Seçim # Aday Oy % Sonuç 2000 2. Milorad Dodik 161,942 25.7% 2002 2. Milan Jelić 112,612 22.1% 2006 1. Milan Jelić 271,022 48.87% 2007 1. Rajko Kuzmanović 169,863 41.33% 2010 1. Milorad Dodik 319,618 50.52% 2014 1. Milorad Dodik 303,496 45.39% 2018 1. Jeljka Cvijanović 319,187 47.04% 2022 1. Milorad Dodik 300,180 47.06% == Makamlar == Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakı üyelerinin görevde olduğu makamlar: Bosna Hersek Cumhurbaşkanlığı Üyesi Yıl Nebojša Radmanović 2006-2014 Milorad Dodik 2018-2022 Željka Cvijanović 2022- Bakanlar Kurulu Başkanı Yıl Nikola Špirić 2007-2012 Sırp Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yıl Milan Jelić 2006-2007 Rajko Kuzmanović 2007-2010 Milorad Dodik 2010-2018 2022- Jeljka Cvijanović 2018-2022 Sırp Cumhuriyeti Başbakanı Yıl Milorad Dodik 1998-2001 2006-2010 Aleksandar Džombić 2010-2013 Jeljka Cvijanović 2013-2018 Radovan Višković 2018- Sırp Cumhuriyeti Ulusal Meclisi Başkanı Yıl Igor Radojičić 2006-2014 == Kaynakça == Kategori:1996'da kurulan siyasi partiler Kategori:1996'da Avrupa'da kurulan oluşumlar Kategori:Bosna-Hersek'teki siyasi partiler Kategori:Sırp Cumhuriyeti'ndeki siyasi partiler Kategori:Bosna- Hersek'teki Sırp siyasi partileri Kategori:Milliyetçi partiler Kategori:Ayrılıkçılık