1961 Türkiye anayasa referandumu

1961 Türkiye anayasa değişikliği referandumu Türkiye’de yapılan ilk halk oylamasıdır. 27 Mayıs Darbesi'nden sonra hazırlanan 1961 Anayasası için yapıldı. 9 Temmuz 1961’deki halk oylaması ile 1961 Anayasası, yüzde 38.3 'hayır' oyuna karşılık, yüzde 61.7 'evet' oyuyla kabul edildi. == Kampanya == Darbeyle iktidara gelen Millî Birlik Komitesi ve başkanı Cemal Gürsel "evet" oyunu desteklediler. Kampanya süreci "'evet' propagandasının serbest ve meşru, 'hayır' propagandasının hukuken serbest, fiilen yasak" olduğu bir süreç olarak betimlenmiştir. Darbeyi destekleyen Cumhuriyet Halk Partisi ve Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi "evet" propagandası yaptı. Kapatılan Demokrat Parti geleneğini temsil eden partilerden Yeni Türkiye Partisi de "evet" oyunu savundu. Aynı gelenekten gelen Adalet Partisi ise ilk başta çekimser bir tutum sergilese de, maruz kaldığı eleştiriler ve medyada çıkan "komünistlik" de dahil olmak üzere suçlamalar üzerine "evet" propagandası yaptı. Partinin bu tavrının kapatılmaktan kurtulmak için olduğu düşünülür. Referandum sürecinde devlet kaynakları "evet" propagandası için kullanıldı. İstanbul'da vali, belediye başkanı, sıkıyönetim komutanı ve Temsilciler Meclisi üyelerinin de aralarında bulunduğu bir grup "evet" kampanyası planlamasında rol aldı. Benzer faaliyetler muhtarlar, kaymakamlar, öğretmenlerce de yürütüldü. Darbecilerin gençlerle kurduğu yakın ilişki çerçevesinde Türkiye Millî Talebe Federasyonu ve Türkiye Millî Gençlik Teşkilatı da ülke çapında "evet" propagandası yaptı. Öte yandan, kapatılan Demokrat Parti mensupları açık "hayır" kampanyası yapamadıklarından içinde "hayır" geçen "Hayırda hayır vardır" gibi cümlelerin de dahil olduğu üstü kapalı bir propaganda yöntemi kullandılar. == Sonuçlar == İl Sandık sayısı Kayıtlı seçmen Katılım Geçerli oy Geçersiz oy Evet Evet (%) Hayır Hayır (%) Katılım (%) Adana 1.287 291.372 220.550 219.958 592 121.451 55,22 98.507 44,78 75,69 Adıyaman 425 102.408 86.452 86.321 131 57.512 66,63 28.809 33,37 84,42 Afyonkarahisar 905 217.347 180.011 179.492 519 107.039 59,63 72.453 40,37 82,82 Ağrı 595 80.728 71.011 70.642 369 58.543 82,87 12.099 17,13 87,96 Amasya 534 122.780 108.144 107.564 580 60.806 56,53 46.758 43,47 88,08 Ankara 2.382 577.573 469.314 468.127 1.187 320.199 68,40 147.928 31,60 81,26 Antalya 783 191.012 134.013 133.349 664 68.369 51,27 64.980 48,73 70,16 Artvin 388 91.409 57.727 57.612 115 44.809 77,78 12.803 22,22 63,15 Aydın 899 231.863 191.757 190.845 912 83.924 43,97 106.921 56,03 82,70 Balıkesir 1.420 345.132 294.428 293.051 1.377 154.507 52,72 138.544 47,28 85,31 Bilecik 373 79.055 68.596 68.168 428 40.981 60,12 27.187 39,88 86,77 Bingöl 352 51.674 45.639 45.456 183 36.204 79,65 9.252 20,35 88,32 Bitlis 302 45.343 39.491 39.348 143 26.174 66,52 13.174 33,48 87,09 Bolu 883 173.712 143.432 142.970 462 64.246 44,94 78.724 55,06 82,57 Burdur 367 87.370 68.535 68.297 238 48.242 70,64 20.055 29,36 78,44 Bursa 1.455 360.035 306.079 304.584 1.495 143.433 47,09 161.151 52,91 85,01 Çanakkale 764 171.883 147.506 146.769 737 76.580 52,18 70.189 47,82 85,82 Çankırı 584 116.694 98.608 98.182 426 54.802 55,82 43.380 44,18 84,50 Çorum 974 213.812 186.792 185.904 888 88.781 47,76 97.123 52,24 87,36 Denizli 824 210.934 160.522 159.911 611 78.137 48,86 81.774 51,14 76,10 Diyarbakır 880 166.758 138.187 137.896 291 101.757 73,79 36.139 26,21 82,87 Edirne 502 133.255 116.180 115.676 504 73.013 63,12 42.663 36,88 87,19 Elazığ 691 118.946 90.907 90.619 288 57.416 63,36 33.203 36,64 76,43 Erzincan 636 100.363 87.490 87.345 145 66.723 76,39 20.622 23,61 87,17 Erzurum 1.252 240.753 206.407 205.856 551 121.433 58,99 84.423 41,01 85,73 Eskişehir 752 175.240 151.166 150.698 468 98.491 65,36 52.207 34,64 86,26 Gaziantep 885 187.589 162.003 161.263 740 91.531 56,76 69.732 43,24 86,36 Giresun 738 185.179 121.064 120.407 657 74.547 61,91 45.860 38,09 65,38 Gümüşhane 614 115.513 89.139 88.936 203 52.102 58,58 36.834 41,42 77,17 Hakkari 179 25.574 21.705 21.630 75 20.095 92,90 1.535 7,10 84,87 Hatay 697 183.369 144.557 144.334 223 86.173 59,70 58.161 40,30 78,83 Isparta 474 113.559 90.109 89.645 464 58.056 64,76 31.589 35,24 79,35 Mersin 844 193.928 135.945 135.500 445 72.963 53,85 62.537 46,15 70,10 İstanbul 3.192 936.915 706.709 704.752 1.957 545.526 77,41 159.226 22,59 75,43 İzmir 1.945 535.614 436.582 435.030 1.552 216.558 49,78 218.472 50,22 81,51 Kars 981 220.769 189.249 189.082 167 175.394 92,76 13.688 7,24 85,72 Kastamonu 1.237 219.279 187.757 187.169 588 114.778 61,32 72.391 38,68 85,62 Kayseri 889 218.613 175.634 174.884 750 103.076 58,94 71.808 41,06 80,34 Kırklareli 430 115.130 99.166 98.440 726 58.837 59,77 39.603 40,23 86,13 Kırşehir 354 78.118 63.950 63.519 431 58.956 92,82 4.563 7,18 81,86 Kocaeli 571 137.004 110.103 109.472 631 64.247 58,69 45.225 41,31 80,36 Konya 1.763 445.074 352.910 351.739 1.171 218.807 62,21 132.932 37,79 79,29 Kütahya 786 187.251 156.867 156.068 799 65.254 41,81 90.814 58,19 83,77 Malatya 796 173.039 141.832 141.686 146 125.647 88,68 16.039 11,32 81,97 Manisa 1.365 321.399 270.920 269.994 926 118.476 43,88 151.518 56,12 84,29 Kahramanmaraş 718 167.663 120.911 120.522 389 61.697 51,19 58.825 48,81 72,12 Mardin 884 148.328 133.502 133.442 60 130.364 97,69 3.078 2,31 90,00 Muğla 580 151.312 112.510 111.737 773 56.744 50,78 54.993 49,22 74,36 Muş 413 65.558 57.287 56.765 522 44.882 79,07 11.883 20,93 87,38 Nevşehir 354 87.870 70.577 70.369 208 48.905 69,50 21.464 30,50 80,32 Niğde 591 145.859 116.372 115.957 415 68.421 59,01 47.536 40,99 79,78 Ordu 808 206.145 162.430 161.984 446 97.302 60,07 64.682 39,93 78,79 Rize 483 112.923 75.586 75.299 287 45.920 60,98 29.379 39,02 66,94 Sakarya 731 165.376 142.081 141.425 656 66.793 47,23 74.632 52,77 85,91 Samsun 1.232 286.962 249.189 248.193 996 106.667 42,98 141.526 57,02 86,84 Siirt 553 93.509 80.192 80.104 88 73.474 91,72 6.630 8,28 85,76 Sinop 502 120.560 100.904 100.597 307 70.804 70,38 29.793 29,62 83,70 Sivas 1.628 289.754 248.700 247.864 836 185.356 74,78 62.508 25,22 85,83 Tekirdağ 512 131.475 110.839 110.152 687 67.435 61,22 42.717 38,78 84,30 Tokat 924 198.545 177.321 176.550 771 100.712 57,04 75.838 42,96 89,31 Trabzon 930 243.804 134.829 134.448 381 80.155 59,62 54.293 40,38 55,30 Tunceli 437 59.634 45.651 45.615 36 43.367 95,07 2.248 4,93 76,55 Şanlıurfa 867 163.354 132.488 132.254 234 106.106 80,23 26.148 19,77 81,10 Uşak 398 90.732 65.282 65.155 127 49.206 75,52 15.949 24,48 71,95 Van 624 80.327 70.846 70.487 359 56.936 80,78 13.551 19,22 88,20 Yozgat 825 177.598 153.608 152.913 695 103.454 67,66 49.459 32,34 86,49 Zonguldak 1.106 270.246 234.861 232.014 2.847 108.797 46,89 123.217 53,11 86,91 325px 325px Referandum sonuçlarını il bazında gösteren harita Referandum sonuçlarını ilçe bazında gösteren harita == Dış bağlantılar == * Referandum Sonuçları 1961 halk oylaması il ve ilçelere göre seçim sonuçları == Kaynakça == anayasa referandumu Kategori:27 Mayıs Darbesi Kategori:Türkiye'de referandumlar