Hollanda hükümdarları listesi

Bu madde Hollanda Krallığına ait hükümdarların listesidir. (Felemenkçe: Koningen der Nederlanden). Pratik nedenlerden dolayı, bu liste 1556 yılından itibaren Hollanda'da stadhouder olarak atanmış Orange Nassau Hanedanı mensuplarına da yer verilmiştir. Ancak bu kişiler Hollanda Cumhuriyeti'nde bulunan özerk eyaletlere temsilci olarak seçimle getirilen sivil görevlilerdir ve teknik açıdan hükümdar sayılmazlar. 1813'ten itibaren VI. William'ın doğrudan soyundan gelme yöneticiler (önce Bağımsız Prenslik, 1815'ten itibaren Krallık olarak) Hollanda monarşisisini teşkil etmektedirler. == Hollanda Cumhuriyeti == Hollanda monarşisinin kökeni Oranj Prensi Sessiz Willem'in 1559 yılında İspanya kralı II. Filip tarafından Hollanda, Zeeland ve Utrecht vilayetlerine stadhouder olarak tayin edilmesine dayanmaktadır. Sonraları Sessiz Willem makamından azledilmiş ve Hollanda İsyanı'nın lideri haline gelmiştir. İsyan sırasında Hollanda Meclisi tarafından isyana katılmış olan Hollanda ve Zeeland vilayetlerinin koruyuculuğuna (stadhouder) atandı. Hollanda İsyanı sırasında 26 Temmuz 1581'de Lahey'de imzalanan ve Hollanda Meclisi tarafından yürürlüğe sokulan Feragat Yasası ile çoğu Hollanda vilayeti bağımsızlıklarını ilan etmiş ve stadhouder makamı isyanın sembolü haline gelmiştir. Bu yasa aynı zamanda isyan halindeki Kuzey Hollanda'nın yedi vilayetini bir araya getirerek Hollanda Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla sonuçlanmıştır. Bu dönemde Kuzey Hollanda bugünkü Hollanda Krallığı, Güney Hollanda ise bugünkü Belçika Krallığı'nın topraklarını tarif etmekteydi. Sessiz Willem'den sonra gelen tüm stdtholder'lar onun ya da varisleri arasından seçilmiştir. 1795 yılında Cumhuriyet Napolyon tarafından lağvedilmiş, yerine kukla devlet olan Batavya Cumhuriyeti kurulmuştur. 1806 yılında Napolyon yeni kurduğu cumhuriyeti lağvederek kendi kardeşini Hollanda Kralı ilan etmiştir. Ancak 1810 yılında Napolyon Hollanda kırallığını fiilen işgal ederek Fransa'ya ilhak etmiştir. 1813 yılında Fransızlar ülkeden kovulmuş ve Hollandalılar işgalden önceki son stadtholder'ın varisi olan Willem Fredrik'e, yeni hükûmetin başı olmayı teklif etmişler ve kendisini "hükümdar prens" ilan etmişlerdir. 1815 yılında Willem Fredrik, Hollanda'yı krallık statüsüne yükseltmiş, kendisini de I. Willem adıyla kral ilan etmiştir. Kısa süre sonra krallık topraklarına, bugün Belçika ve Lüksemburg olarak bilinen, Güney Hollanda da dahil edilmiştir. === Orange-Nassau Hanedanına mensup Stadhouder'lar === Adı Doğumu - Ölümü Hükümdarlık Başlangıcı Hükümdarlık Sonu Selefleri ile ilişkileri Hanedan Görsel I. Willem * Sessiz * (de Zwijger) 24 Nisan 1533 – 10 Temmuz 1584 (51 yaşında) 26 Temmuz 1581 10 Temmuz 1584 Stadhouder (Vekilharç, E.Tü. İlteber) Oranje-Nassau 138x138pik Morris * Maurits 14 Kasım 1567 – 23 Nisan 1625 (57 yaşında) 1585 23 Nisan 1625 Stadhouder, Sessiz Willem'in oğlu Oranje-Nassau Fredrik Henri * Frederik Hendrik 29 Ocak 1584 – 14 Mart 1647 (63 yaşında) 23 Nisan 1625 14 Mart 1647 Stadhouder, Sessiz Willem'in oğlu Oranje-Nassau II. Willem * Willem II 27 Mayıs 1626 – 6 Kasım 1650 (24 yaşında) 14 Mart 1647 6 Kasım 1650 Stadhouder, Fredrik Henri'nin oğlu Oranje-Nassau III. Willem * Willem III 4 Kasım 1650 – 8 Mart 1702 (51 yaşında) 4 Temmuz 1672 8 Mart 1702 Stadhouder, II. Willem'in oğlu, İngiltere Kralı III. William, İskoç Kralı II. William Oranje-Nassau 127x127pik IV. Willem * Willem IV 1 Eylül 1711 – 22 Ekim 1751 (40 yaşında) 1 Eylül 1711 22 Ekim 1751 Birleşmiş Hollanda'nın Stadhouder makamına veraseti getirdi. Yohan Willem Friso'nun oğlu Oranje-Nassau V. Willem * Willem V 8 Mart 1748 – 9 Nisan 1806 (58 yaşında) 22 Ekim 1751 19 Ocak 1795 Birleşmiş Hollanda'nın verasetle gelen ilk Stadhouder'ıIV. Willem'in oğlu, Batavya Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla görevinden ihraç edilmiştir. Oranje-Nassau III. Willem'in erkek varis bırakmadan ölmesiyle, Oranje-Nassau hanedanının erkek soyu tükenmiştir. Diğer vilayetlerin aksine, Frizya, Groningen ve Drente vilayetleri stadhouder'larını çoğunlukla Nassau hanedanından veya Oranje- Nassau hanedanının kadın soyundan gelen varisler arasından seçmişlerdir. === Nassau Hanedanına mensup Stadhouder'lar === Adı Doğumu - Ölümü Hükümdarlık Başlangıcı Hükümdarlık Sonu Selefleri İle İlişkileri Hanedan Görsel VI. Yan * Yaşlı * (de Oude) * Jan VI 22 Kasım 1536 – 8 Ekim 1606 (69 Yaşında) 1578 1581 Stadhouder, I. Willem'in kardeşi Nassau Willem Ludvik * Babamız * (Us Heit) * Willem Lodewijk 13 Mart 1560 – 31 Mayıs 1620 (60 Yaşında) 1584 1620 Stadhouder, VI. Yan'ın oğlu Nassau I. Ernst Kasimir * Ernst Casimir I 22 Aralık 1573 – 2 Haziran 1632 (58 Yaşında) 1620 1632 Stadhouder, VI. Yan'ın oğlu Nassau I. Henri Kasimir * Hendrik Casimir I 21 Ocak 1612 – 13 Temmuz 1640 (28 Yaşında) 1632 1640 Stadhouder, I. Ernst Kasimir'in oğlu Nassau Willem Fredrik * Willem Frederik 7 Ağustos 1613 – 31 Ekim 1664 (51 Yaşında) 1640 1664 Stadhouder, I. Ernst Kasimir'in oğlu Nassau II. Henri Kasimir * Hendrik Casimir II 18 Ocak 1657 – 25 Mart 1696 (39 Yaşında) 18 Ocak 1664 25 Mart 1696 Verasetle gelen Stadhouder, Willem Fredrik'in oğlu ve Fredrik Henri'nin kızı tarafından torunu Nassau Yuhan Willem Friso * Johan Willem Friso 4 Ağustos 1687 – 14 Temmuz 1711 (23 Yaşında) 25 Mart 1696 14 Temmuz 1711 Verasetle gelen Stadhouder, II. Henri Kasimir'in oğlu, ardından oğlu IV. Willem gelmiştir, Birleşmiş Hollanda'nın verasetle gelen Stadhouder'ı Nassau == Hollanda Krallığı (Koningrijk Holland) (1806–1810) == Adı Doğumu - Ölümü Hükümdarlık Başlangıcı Hükumdarlık Sonu Selefleri İle İlişkileri Hanedan Görsel I. Ludvik * İyi (de Goed) * Lodewijk I * Louis I (fr.) 2 Eylül 1778 – 25 Temmuz 1846 (67 Yaşında) 5 Haziran 1806 1 Temmuz 1810 Napolyon'un kardeşi Bonapart 124x124pik II. Ludvik * Lodewijk II * Louis II (fr.) 11 Ekim 1804 – 17 Mart 1831 (26 Yaşında) 1 Temmuz 1810 9 Temmuz 1810 I. Ludvik in oğlu Bonapart 129x129pik == Hollanda Prensliği (Prinsdom van Oranje) (1813–1815) == Adı Doğumu - Ölümü Hükümdarlık Başlangıcı Hükümdarlık Sonu Selefleri ile İlişkileri Hanedan Görsel Willem Fredrik * Willem Frederik 24 Ağustos 1772 – 12 Aralık 1843 (71 Yaşında) 6 Aralık 1813 16 Mart 1815 Sonuncu Stadhouder V. Willem'in oğlu, Hollanda'yı krallık mertebesine yükseltti (1815) Sonraları I. Willem olarak tarihe geçmiştir. Oranje-Nassau 125x125pik == Hollanda Krallığı (Koningrijk der Nederlanden) (1815–günümüz) == 1830 yılına kadar bugünkü Hollanda ve Belçika, sonrasında sadece bugünkü Hollanda toprakları. Bu döneme Hollanda Birleşik Krallığı (Felemenkçe: Verenigd Koningrijk der Nederlanden) denmektedir. Adı Doğumu - Ölümü Hükümdarlık Başlangıcı Hükümdarlık Sonu Selefleri ile İlişkileri Hanedan Görsel I. Willem * Willem I 24 Ağustos 1772 – 12 Aralık 1843 (71 Yaşında) 16 Mart 1815 7 Ekim 1840 Son Stadhouder V. willem'in oğlu Tahttan feragat etti Oranje-Nassau 129x129pik II. Willem * Willem II 6 Aralık 1792 – 17 Mart 1849 (56 Yaşında) 7 Ekim 1840 17 Mart 1849 I. Willem'in oğlu Oranje-Nassau 123x123pik III. Willem * Willem III 19 Şubat 1817 – 23 Kasım 1890 (73 Yaşında) 17 Mart 1849 23 Kasım 1890 II. Willem'in oğlu Oranje-Nassau 159x159pik Wilhelmina 31 Ağustos 1880 – 28 Kasım 1962 (82 Yaşında) 23 Kasım 1890 4 Eylül 1948 III. Willem'in kızı Tahttan feragat etti Oranje-Nassau 146x146pik Juliana 30 Nisan 1909 – 20 Mart 2004 (94 Yaşında) 4 Eylül 1948 30 Nisan 1980 Wilhelmina'nın kızı Tahttan feragat etti Oranje- Nassau (Mecklenburg) 129x129pik Beatrix 31 Ocak 1938 (84 Yaşında) 30 Nisan 1980 30 Nisan 2013 Juliana'nın kızı Tahttan feragat etti Oranje-Nassau (Lippe) 141x141pik Willem-Alexander * Willem-Alexander 27 Nisan 1967 (55 Yaşında) 30 Nisan 2013 Hala Tahtta Beatrix'in oğlu Oranje-Nassau (Amsberg) 100px == Hollanda Hükümdarlarının Çizelgesi == ImageSize = width:480 height:250 PlotArea = left:25 right:10 top:10 bottom:25 TimeAxis = orientation:horizontal AlignBars = justify DateFormat = yyyy Period = from:1800 till:2075 ScaleMajor = unit:year increment:50 start:1850 ScaleMinor = unit:year increment:10 start:1810 PlotData = width:25 fontsize:m color:orange anchor:from shift:(4,-4) bar:1 from:1815 till:1840 text:I Willem bar:2 from:1840 till:1849 text:II Willem bar:3 from:1849 till:1890 text:III Willem bar:4 from:1890 till:1898 color:yelloworange text:Emma (Naip) bar:5 from:1890 till:1948 text:Wilhelmina bar:6 from:1948 till:1980 text:Juliana bar:7 from:1980 till:2013 text:Beatrix bar:8 from:2013 till:2020 text:Willem-Alexander == Ayrıca bakınız == == Kaynakça == Kategori:Hükümdar listeleri Kategori:Hollanda hükümdarları