4 Eylül

== Olaylar == * 476 - Batı Roma İmparatorluğu'nun son Hükümdarı Romulus Augustus, kendisini İtalya Kralı olarak ilân eden Germen şefi Odoacer tarafından tahttan indirilince, Batı Roma İmparatorluğu sona erdi. * 1521 - İlyaki Kuşatması: Kara Mahmut Reis tarafından gerçekleştirilen kuşatma sonucunda İlyaki adası fethedildi. * 1781 - Los Angeles, İspanyollar tarafından bölgeye yerleştirilen insanlarca kuruldu. * 1870 - Fransa'da, III. Cumhuriyet ilan edildi. * 1885 - Self-servis, ilk defa New York'ta uygulanmaya başlandı. * 1886 - Yaklaşık 30 yıl süren savaşlardan sonra, Apaçi lideri Geronimo, Arizona'da teslim oldu. * 1888 - George Eastman, Kodak adını ticarileştirdi ve makaralı film kullanan kamerasının patentini aldı. * 1919 - Gazi Mustafa Kemal, Sivas Kongresi'ni açtı. * 1922 - Türk Kurtuluş Savaşı: Türk Ordusu, Yunan İşgali altındaki Sarıgöl, Buldan ve Bigadiç'i geri aldı. * 1932 - Dünya Barış Konferansı Viyana'da toplandı. * 1935 - İstanbul telefon şirketi, Hükûmet adına işletilmeye başlandı. * 1936 - Birleşik Krallık Hükümdarı VIII. Edward, İstanbul'da Atatürk'ü ziyaret etti. * 1939 - Tüm gıda maddelerine ihraç yasağı kondu. * 1941 - II. Dünya Savaşı: İlk kez bir ABD gemisi, bir Alman denizaltısının hücumuna uğradı. Geminin adı USS Greer'di. * 1944 - Adolf Hitler, Doğu Prusya'daki Rastenburg yakınlarındaki karargahında Japon büyükelçisi Hiroshi Oshima'yı karşıladı. * 1944 - II. Dünya Savaşı: Müttefikler, Brüksel ve Anvers'i ele geçirdi. * 1950 - Türkiye'de Hasbi Tembeler olarak bilinen Beetle Bailey çizgi dizisi ilk kez çizgi bant olarak yayımlandı. * 1956 - Depolama aygıtı olarak manyetik disk kullanan ilk ticari bilgisayar olan "IBM RAMAC 305" tanıtıldı. * 1957 - Afroamerikan sivil haklar hareketi: -Little Rock Krizi- Arkansas Valisi, siyahi öğrencilerin Merkez Lisesi'ne kayıt yaptırmalarına engel olabilmek için Ulusal Muhafızlar'ı göreve çağırdı. * 1963 - İsviçre Hava Yolları'na ait bir yolcu uçağı, İsviçre'nin Dürrenäsch şehri yakınlarında düştü; 80 kişi öldü. * 1964 - Endonezya Hükûmeti, Beatles tarzı saç kesimini yasakladı. * 1970 - Erdal İnönü, Ortadoğu Teknik Üniversitesi Rektörü oldu. * 1970 - Şili'de, sosyalist lider Salvador Allende Başkan seçildi. * 1971 - Alaska Hava Yolları'na ait Boeing 727 tipi bir yolcu uçağı, Juneau, Alaska yakınlarında düştü: 111 kişi öldü. * 1972 - 1972 Yaz Olimpiyatları: Mark Spitz, yüzmede 7. altın madalyasını aldı, böylelikle tek bir Olimpiyat Oyunları'nda, 7 madalya birden alan ilk sporcu olarak rekor kırdı. * 1975 - Bülent Ecevit'in seçim otobüsü, Elazığ'da taşlandı; 50 yaralı, 57 gözaltı. * 1981 - Millî Güvenlik Konseyi, gözaltı süresinin 90 günden 45 güne inmesini onayladı. * 1988 - Bangladeş'te sel: 300 kişi öldü, 20 milyon insan evsiz kaldı. * 1989 - Türkiye'nin ilk spor gazetesi Fotospor, yayın hayatına başladı. *1990 - İslam Eleştirmeni, Araştırmacı Yazar Turan Dursun öldürüldü. * 1991 - Halkın Emek Partisi (HEP), Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) ile anlaşarak seçimlerde iş birliği kararı aldı. * 1993 - Demokrasi Partisi (DEP) Milletvekili Mehmet Sincar, Batman'da öldürüldü. * 1996 - Abdi İpekçi cinayetinin sanıklarından Oral Çelik, İsviçre tarafından Türkiye'ye iade edildi. Çelik, 16 Eylül'de 17 yıl aradan sonra çıkarıldığı Mahkemece tutuklandı. * 1996 - Kolombiya Devrimci Silahlı Kuvvetleri (FARC) örgütü militanları, Kolombiya'nın Guaviare bölgesindeki askerî bir kampa saldırdı, üç hafta süren çatışmalarda en az 130 kişi öldü. * 1997 - Kudüs'te çarşı merkezinde üç büyük patlamada 7 kişi öldü, 192 kişi yaralandı. Saldırıyı Hamas örgütü üstlendi. * 1998 - Google, Stanford'da doktora yapan iki öğrenci; Larry Page ve Sergey Brin tarafından kuruldu. * 2008 - Emekli Tümgeneral Osman Pamukoğlu önderliğinde, Hak ve Eşitlik Partisi kuruldu. == Doğumlar == * 973 - Birûni, Farsi gök bilimci (ö. 1051) * 1383 - VIII. Amadeus, Savoy Dükü - V. Felice adıyla son anti-papa olarak bilinir (1439-1449) (ö. 1451) * 1563 - Wanli, Ming Hanedanı'nın 13. imparatoru (ö. 1620) * 1768 - François-Auguste- René Chateaubriand, Fransız yazar ve diplomat (ö. 1848) * 1809 - Juliusz Słowacki, Polonyalı şair (ö. 1849) * 1824 - Anton Bruckner, Avusturyalı besteci (ö. 1896) * 1850 - Luigi Cadorna, İtalyan general ve mareşal (ö. 1928) * 1869 - Karl Seitz, Avusturyalı siyasetçi ve devlet adamı (ö. 1950) * 1888 - Oskar Schlemmer, Alman ressam, heykeltıraş, tasarımcı ve Bauhaus okulu koreografı (ö. 1943) * 1891 **Fridolin von Senger und Etterlin, Alman asker (ö. 1963) **Fritz Todt, Alman mühendis, general ve Todt Örgütü'nün kurucusu (ö. 1942) * 1896 - Antonin Artaud, Fransız oyun yazarı, şair ve tiyatro oyuncusu (ö. 1948) * 1901 - Ahmet Kutsi Tecer, Türk şair ve oyun yazarı (ö. 1967) * 1906 - Max Delbrück, Alman biyolog ve Nobel Tıp veya Fizyoloji Ödülü sahibi (ö. 1981) * 1908 - Edward Dmytryk, Amerikalı film yönetmeni (ö. 1999) * 1908 - Richard Wright, Afrikalı-Amerikalı öykü, roman ve makale yazarı ve şair (ö. 1960) * 1913 **Kenzo Tange, Japon mimar (ö. 2005) **Stanford Moore, Amerikalı biyokimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1982) **Kenzō Tange, Japon mimar (ö. 2005) * 1915 - Anselmo Piccoli, Arjantinli soyut sanatçı * 1917 - Henry Ford II, Edsel Ford'un oğlu ve Henry Ford'un torunu iş insanı (ö. 1987) * 1925 - Forrest Carter, Amerikalı yazar (ö. 1979) * 1927 - John McCarthy, Amerikalı bilgisayar bilimci (ö. 2011) * 1928 - Dick York, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1992) * 1934 **Clive Granger, Galli ekonomist (ö. 2009) **Jan Švankmajer, Çek sürrealist sanatçı, animatör, film direktörü ve yönetmen * 1935 - Dorothy Masuka, Kadın caz sanatçısı * 1942 - Raymond Floyd, Amerikalı golfçü * 1944 - Tony Atkinson, Britanyalı akademisyen ve ekonomist (ö. 2017) * 1945 - Kandemir Konduk, Türk oyun yazarı ve senarist * 1946 - Gary Duncan, Amerikalı rock müziği gitaristi ve şarkıcısı (ö. 2019) * 1949 **Tom Watson, Amerikalı golfçü **Daniel Leclercq, Fransız futbolcu ve teknik direktör * 1950 - Aleksandar Berček, Sırp aktör * 1951 - Judith Ivey, Amerikalı oyuncu ve tiyatro yönetmeni * 1953 - Fatih Terim, Türk spor adamı * 1954 - Bülent Bilgiç, Türk oyuncu * 1956 - Blackie Lawless, Amerikalı müzisyen * 1960 - Damon Wayans, Amerikalı komedyen, oyuncu, yazar ve yapımcı * 1961 - Uğur Polat, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu * 1962 - Shinya Yamanaka, Japon doktor ve araştırmacı * 1969 **Giorgi Margvelaşvili, Gürcü akademisyen ve siyasetçi **Alexander Paul Coe, Galler doğumlu DJ ve prodüktör * 1974 - Oğuz Aksaç, Türk halk müziği sanatçısı * 1975 - Mark Ronson, İngiliz DJ, gitarist, şarkıcı ve müzik prodüktörü * 1976 - Iván Massagué, İspanyol bir aktör * 1977 - Lucie Silvas, şarkıcı-şarkı yazarı, besteci ve piyanist * 1978 **Takao Yamauchi, Japon eski futbolcu **Danijel Ljuboja, Sırp eski futbolcu * 1979 - Ankaralı Yasemin, Türk şarkıcı * 1980 - Max Greenfield, Amerikalı oyuncu * 1981 **Beyoncé, Amerikalı şarkıcı ve oyuncu **Lacey Mosley, Amerikalı şarkıcı * 1982 - Whitney Cummings, Amerikalı stand-up komedyeni, oyuncu, film yapımcısı ve podcast yayıncısı * 1983 - Andrew McCollum, Facebook'un kurucu ortağı ve melek yatırımcı * 1984 - Camila Bordonaba, Arjantinli oyuncu ve model * 1985 - Raúl Albiol, İspanyol defans oyuncusu * 1986 **Aaron Hunt, Alman eski futbolcu **Ayumi Kaihori, Japon milli futbolcu **Jaclyn Hales, Amerikalı oyuncu **Xavier Woods, Amerikan profesyonel güreşçi * 1987 - Wesley Blake, Amerikalı profesyonel güreşçi * 1988 **Bilal Göregen, Türk sokak müzisyeni ve "Ievan polkka" yorumuyla ünlenen internet fenomeni **JJ Hickson, Amerikalı profesyonel basketbolcu * 1989 - Barry Douglas, İskoç futbolcu * 1990 **Olha Harlan, Ukraynalı eskrimci **Stefanía Fernández, Venezuelalı model * 1991 - Carter Jenkins, Amerikalı oyuncu * 1992 - Hanna Schwamborn, Alman oyuncu * 1993 - Yannick Carrasco, Belçikalı milli futbolcu * 1994 - Senou Coulibaly, Malili futbolcu * 1995 - Forrest Molinari, Amerikalı güreşçi * 1996 - Mizuki Hayashi, Japon futbolcu * 2000 - Jayden Richardson, İngiliz futbolcu == Ölümler == * 626 - Gaozu, Çin'in Tang Hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatoru (d. 566) * 1063 - Tuğrul Bey, Büyük Selçuklu Devleti'nin kurucusu (d. 990) * 1323 - Kegen Han, 5. Yuan Hanedanı ve Çin İmparatoru (d. 1302) * 1342 - Anna, 17 Temmuz 1341 tarihinden 4 Eylül 1342 tarihine kadar Trabzon İmparatorluğu'nun imparatoriçesi * 1522 - Kara Mahmut Reis, Türk denizci (d. ?) * 1821 - José Miguel Carrera, Güney Amerikalı milli kahraman ve Şilili politikacı (d. 1785) * 1836 - Aaron Burr, Amerikalı siyasetçi ve ABD'nin 3. başkan yardımcısı (d. 1756) * 1907 - Edvard Grieg, Norveçli besteci (d. 1843) * 1944 - Erich Fellgiebel, Alman general (Hitler'e karşı yapılan 20 Temmuz suikast girişiminde yer alan) (idam) (d. 1886) * 1951 - Louis Adamic, Amerikalı gazeteci ve yazar (d. 1899) * 1963 - Robert Schuman, Fransız politikacı (d. 1886) * 1965 - Albert Schweitzer, Fransız tıp doktoru, teolog, filozof, müzisyen ve Nobel Barış Ödülü sahibi d. 1875) * 1965 - Mahmut Moralı, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (Şehir Tiyatroları sanatçısı) (d. 1902) * 1967 - Ali Mümtaz Arolat, Türk şair (d. 1897) * 1985 - Cebrail Allaf, Süryani Kadim Cemaati'nin ruhani lideri * 1985 - George O'Brien, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1899) * 1989 - Georges Simenon, Belçikalı polisiye yazarı (d. 1903) * 1990 - Irene Dunne, Amerikalı oyuncu (d. 1898) * 1990 - Turan Dursun, Türk yazar ve düşünce adamı (d. 1934) * 1991 - Henri de Lubac, Katolik ilahiyatçı (d. 1896) * 1993 - Mehmet Sincar, Türk siyasetçi (d. 1953) * 1993 - Hervé Villechaize, Fransız oyuncu (d. 1943) * 1997 - Aldo Rossi, İtalyan mimar ve tasarımcı (d. 1931) * 2003 - Tibor Varga, Macar kemancı (d. 1921) * 2006 - Giacinto Facchetti, İtalyan futbolcu (d. 1942) * 2006 - Steve Irwin, Avusturyalı belgeselci (d. 1962) * 2011 - Mino Martinazzoli, İtalyan siyasetçi (d. 1931) * 2011 - Hakkı Ögelman, Türk gök bilimci ve profesör (d. 1940) * 2013 - Ferdinand Biwersi, Eski Alman futbol hakem (d. 1934) * 2014 - Gustavo Cerati, Bir şarkıcı, söz yazarı, besteci ve rock müzik yapımcısı (d. 1959) * 2014 - Joan Rivers, Amerikalı oyuncu, komedyen, yazar, yapımcı ve sunucu (d. 1933) * 2015 - Sylvie Joly, Fransız oyuncu ve komedyen (d. 1934) * 2018 - Marijan Beneš, Yugoslav-Bosnalı boksör (d. 1951) * 2018 - István Bethlen, Macar ekonomist ve siyasetçi (d. 1946) * 2018 - Bill Daily, Amerikalı oyuncu (d. 1927) * 2018 - Christopher Lawford, Amerikalı yazar, oyuncu, yapımcı ve siyasi aktivist (d. 1955) * 2019 - Abbas Abdulla, Azeri şair (d. 1940) * 2019 - Edgardo Andrada, Arjantinli eski futbolcu (d. 1939) * 2019 - Roger Etchegaray, Fransız kardinal (d. 1922) * 2019 - Kylie Rae Harris, Amerikalı country şarkıcısı, müzisyen ve söz yazarı (d. 1989) * 2019 - Tevfik Kış, Türk güreşçi ve antrenör (d. 1934) * 2019 - Dan Warner, Amerikalı müzisyen, albüm yapımcısı ve söz yazarı (d. 1970) * 2020 - Lloyd Cadena, Filipinli vlogger, radyo kişiliği ve yazar (d. 1993) * 2020 - Annie Cordy, Belçikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1928) * 2020 - Dmitry Svetushkin, Moldovalı satranç oyuncusu (d. 1980) * 2020 - Joe Williams, 1999'da dört ay boyunca Cook Adaları Başbakanı olarak görev yapmış siyasetçi ve doktor (d. 1934) * 2022 - Peter Straub, Amerikalı yazar (d. 1943) == Tatiller ve özel günler == == Kaynakça == *0904 04