Ankara metrosu

Ankara metrosu, Türkiye'nin başkenti Ankara'da hizmet veren metro sistemidir. EGO Genel Müdürlüğü tarafından işletilmektedir. 1996'da açılan ilk hatla birlikte Ankara metrosu, İstanbul'dan sonra Türkiye'de açılan ikinci metro sistemi olmuştur. Hem toplam ağ uzunluğu olarak hem de yıllık yolcu sayısı bakımından Türkiye'nin en büyük ikinci metro sistemidir. İlk olarak 30 Ağustos 1996 tarihinde Ankaray (A1 (AŞTİ - Dikimevi) Hafif Raylı Sistemi) faaliyete geçmiştir. 28 Aralık 1997 tarihinde M1 (Kızılay - Batıkent) Metro Hattı, 12 Şubat 2014 tarihinde M3 (Batıkent - OSB-Törekent) Metro Hattı, 13 Mart 2014 tarihinde M2 (Kızılay - Koru) Metro Hattı, 5 Ocak 2017 tarihinde ise M4 (Atatürk Kültür Merkezi - Şehitler) Metro Hattı ve 12 Nisan 2023'te ise M4 (Atatürk Kültür Merkezi - Kızılay) Metro Hattı hizmete açılmıştır. Sistemde toplam 57 istasyon bulunmaktadır. Ankaray (A1) hattı 8,5 km, M1 hattı 14,6 km, M2 hattı 16,5 km, M3 hattı 15,3 km, M4 hattı ise 12,5 km uzunluğundadır. Ankaray (A1 (AŞTİ - Söğütözü)) uzatması inşa hâlindedir. M4 (Şehitler - Forum) ve Ankaray (A2 (Dikimevi - Natoyolu)) uzatmaları ile M2ᴀ (Koru - Yaşamkent), M2ʙ (Koru - Bağlıca) M5 (Kızılay - Atatürk Sitesi), M6 (Gar - Çubuk) ve M7 (Gar - Ovacık (Forum Ankara)) hatlarının ise yapımı planlanmaktadır. Ankara metrosu, hatların geçtiği halleriyle Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Keçiören, Sincan ve Yenimahalle ilçelerinden geçmektedir. Gelecekte Pursaklar, Akyurt ve Çubuk ilçelerinden de geçecektir. == Tarihçe == Ankara, 1970'lerde; idarî ve siyasî yaşamın yerleşmesiyle birlikte nüfusu hızlıca artan şehirlerden birisi olmuştur. O yıllarda toplu ulaşım otobüslerle ve dolmuşlarla sağlanıyordu. Raylı sistemlere geçiş düşüncesi kamu kuruluşu açısından ilk kez ciddi anlamda 1973 yılında dönemin belediye başkanı Ekrem Barlas'ın döneminde düşünülmüştür. === 1972 Ulaşım Etüdü === 7 Ekim 1969 tarihinde şehrin o dönemki sorunların çözülmesi amacıyla çalışmalar başlatılmıştır. 1972 yılında bir etüt projesi yapılmıştır. M1 hattının inşa ve projelerine kadar toplu taşıma konulu Ankara'da yapılan ilk ve tek ciddi çalışma bu olmuştur. EGO Genel Müdürlüğü'nün Fransız Sofretu firmasıyla birlikte gerçekleştirdiği bu etüt kapsamlı bir toplu taşıma ağının yeniden inşasını, modernizasyonunu ve Ankara'da metro kurulmasını içeriyordu. Bu çalışma sonucunda; Kavaklıdere- Dışkapı ve Dikimevi-Beşevler olmak üzere iki aşamadan oluşan toplamda 14 km'lik iki metro hattının inşa edilmesi kararlaştırıldı. Lakin DPT projenin tamamen Fransız teknolojisine bağımlılık yaratacağı olmasından ve finansman sıkıntılarından dolayı projeyi geri çevirdi.Mutlu Türkmen, KENT İÇİ TOPLU TAŞIMADA RAYLI SİSTEMLERİN YERİ VE ANKARA METROSU İLE ANKARAY ÖRNEKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ (THE IMPORTANCE OF RAIL TRANSIT IN URBAN MASS TRANSPORTATION AND EVALUATION OF ANKARA METROSU AND ANKARAY SAMPLES), Ağustos 2001 Bu etüt projesi, o zaman kadar Ankara için yapılan en detaylı ulaşım projelerinden birisiydi. Daha sonrasında gerek idari sebeplerden gerekse de siyasi sebeplerden dolaylı benzer titizlikte bir ulaşım projesi öne sürülemedi. DPT'nin o dönem ret için sebep sürdüğü yabancı teknolojiye ve yabancı mallarına bağımlılık potansiyeli daha sonra yapılacak olan ulaşım projeleri için bir ders niteliği taşımaktaydı. O zaman belirtilen gerekçelerden sonra yapılan ulaşım projelerinde yerellik ön plana çıkmıştır. Bu çerçevede 1978-1980 yılları arası yapılan çalışmalarda hiçbir yabancı firmanın desteği olmamış; EGO, projelerini yerli firma olan Yapı Merkezi adında bir danışmanlık firmasıyla gerçekleştirmiştir. 1972 tarihindeki etüt çalışmasından sonra benzer bir çalışma yapılmadı. 1978-1980 yılları arasında Yapı Merkezi ile yapılan çalışmalar sonucunda Batıkent - Kızılay arasında 25 km'lik bir metro hattı yapılması planlanmıştır. Planın Ankara kentsel arazi kullanımı ana planı (Nazım Plan) kentsel stratejilerine uygun olmaması, diğer toplu taşıma araçları ile entegre olmaması ve öngörülen ulaşım dinamiklerinin gerçekçi olmaması projenin eleştirilere hedef olmasına sebep olmuştur. Mayıs 1980'de başlanan çalışmalar kısa süre içerisinde merkezi hükûmetçe durdurulmuştur. === İlk metro hattının inşaatı === Daha sonra yönetimlerin değişmesi bir türlü metro çalışmalarını etüt çalışmalarının ötesine gidilememesine sebep olmuş, inşaat konusunda somut bir adım atılamamasına sebep olmuştur. İlk somut adım 6 Şubat 1989'da atılmıştır. O tarihte Ankara Büyükşehir Belediyesi, Türk-Kanada Konsorsiyumu olan UTDC-GAMA-Güriş firmaları arasında proje yapım sözleşmesi imzalanmıştır. O dönemki sözleşme Yap-İşlet-Devret (YİD) modeline göre metronun yapılmasını içeriyordu. Dönemin belediye başkanı Mehmet Altınsoy döneminde ihale edilen metro için Murat Karayalçın döneminde ihale modeli değiştirilerek çalışmalara devam edildi. 13 Mayıs 1991'de Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı, EGO ve yükleniciler arasında imzalanan bir mutabakat muhtırasıyla YİD modelinden vazgeçilerek anahtar teslim yöntemine dönüştürüldü ve 29 Mart 1993'te yapım işine başlandı. 28 Aralık 1997'de inşaatın tamamlanmasıyla Ankara'nın ilk metro hattı hizmete girdi. === M2, M3, M4 hatları === Ankara'da ilk metro hattının faaliyete geçmesinden sonra Ankara'da oluşan yeni yerleşim yerlerine ve halihazırda yoğun nüfuslu yerleşim yerlerine metro hatları tasarlanmaya başlandı. Bu kapsamda Keçiören, Çayyolu ve Sincan bölgelerine giden üç ayrı metro hattı projelendirildi. 2001'de Sincan'a gidecek M3 hattının, 2002'de Koru istikametine gidecek M2 hattının ve 2003'te de Keçiören'e gidecek M4 hattının inşaatları başladı. Söz konusu metro hatları inşaatları başladıktan iki yıl içinde tamamlanması öngörülüyordu. Belediyenin metro inşaatları için yeterli ödenek ayırmaması inşaatların durmasına ve senelerce şantiyelerin atıl bir şekilde durmasına sebep oldu. 7 Mayıs 2011'de Ankara Büyükşehir Belediyesi üç metro hattını da Ulaştırma Bakanlığı'na devretmiştir. Ulaştırma Bakanlığı devredilen metro hatlarının inşaatlarını kısa süre içinde ihale yoluyla devam ettirmiştir. Yeniden başlayan metro inşaatlarının bazılarında istasyonlar güncel yerleşim birimlerine göre güncellenmiştir. İhalelerden sonra metro inşaatları bitmiştir. M3 hattı 12 Şubat 2014'te, M2 hattı 13 Mart 2014'te, M4 hattı da 5 Ocak 2017'de işletimlere alınmıştır. Şubat 2019'da EGO Genel Müdürlüğü, M1, M2 ve M3 hatlarında aktarmasız hizmeti sağlamak adına bu üç hattı M1-2-3 adlı tek bir hatta birleştirmiştir. 12 Nisan 2023'te M4 hattının AKM-Kızılay uzatması hizmete girmiştir. == Altyapı == === Demiryolu === 2023 itibarıyla Ankara metrosu, 57 istasyon ile hizmet vermektedir. Metro hatlarının hepsi Ankara'nın merkez ilçelerinden geçerken, 5 istasyonu Ankara Çevre Yolu'nun dış kısmında bulunmaktadır. küçükresim|250x250px|Ankara Raylı Sistemler Ağ Haritası Ankara metrosu, beş hattıyla toplam 67,4 km'lik bir sistem olarak, uzunluk olarak dünyanın en uzun 79. metro sistemidir. Hatların bir kısmı hem yer altından hem de yer üstünden gitmektedir. M1 ve M3 hatlarının bazı istasyonları yer üstünde bulunmaktadır. Trenler bu istasyonlara varırken yukarıdan gitmektedirler. M2 ve M4 hatlarının tamamı yer altından gitmektedir. M1, M2 ve M3 hatlarının son istasyonları birbirleri ile bağlantılıdır. Her ne kadar farklı hatlar olarak yazılsa da trenlerde aktarma yapmadan M2 hattının son istasyonu olan Koru'dan M3 hattının son istasyonu olan OSB/Törekent'e gidilebilmektedir. Bu şekilde tren Ankara'nın merkezi içinden geçerek büyük bir ters C harfi çizmiş olur. Hattın yaklaşık yüzde otuz biri yer üstünde bulunmaktadır. 17.965 metresi aç- kapa sistemi, 17.795 metrelik kısımda delme yöntemi tünelden oluşmaktadır. Trenlerin tümü trafiğin sağ yönünden gitmektedir. A1, M1, M2, M3 ve M4 hatları 750 Volt doğru akım üçüncü ray sistemi ile elektriklendirilmişlerdir. === Hatlar === 2021 yılında Ankara metrosu 216.261.528 yolcu tarafından kullanılmıştır. Adı Açılış tarihi Uzunluk Son istasyonlar İstasyon sayısı Depo Kullanılan tren Araç sayısı Yıllık yolcu sayısı (2019) 30 Ağustos 1996 AŞTİ Dikimevi 11 Söğütözü AnsaldoBreda 3 36.800.757 28 Aralık 1997 15 Temmuz Kızılay Millî İrade Batıkent 12 Macunköy CSR-MNG 6 45.982.600 13 Mart 2014 15 Temmuz Kızılay Millî İrade Koru Çayyolu 31.659.077 12 Şubat 2014 Batıkent OSB-Törekent Macunköy 18.174.750 5 Ocak 2017 15 Temmuz Kızılay Millî İrade Şehitler 9.068.070 Bunların dışında B1, B21 ve T1 hatları da şehir içi ulaşıma katkı sağlayan diğer raylı ve kablolu hatlardır. === İstasyonlar === Ankara metrosunda kırk iki istasyon bulunmaktadır. 15 Temmuz Kızılay Millî İrade istasyonu, aktif olarak en çok hat geçen istasyondur. === Trenler === M1 hattında kullanılan orijinal araçlar Toronto metrosunda kullanılan Bombardier Transportation tarafından üretilen altıncı nesil H-serisi trenlerin modifiyeli haliydi. Bu trenlerden toplam 108 vagon vardı ve genellikle M1 hattında altılı set halinde 18 tren olarak kullanıldı. Vagonların koltukları sert plastikten imal edilmiştir ve hepsi uzunlamasına vagonlara monte edilmiştir. Sandalyelerin hiçbiri gidiş güzergahlarının önüne ya da arkasına bakacak şekilde monte edilmemiştir ve araçların en ön ve en arkalarında koltuk bulunmamaktaydı. 2012 yılında hem M1 hattındaki trenleri yenileme amacıyla hem de yeni açılan M2, M3 ve M4 hatlarında kullanılmak üzere Çinli CSR-MNG firmasına 324 araçlık sipariş vermiştir. Günümüzde metro hatlarında kullanılan bu siparişler altılı set halinde 54 tren olarak söz konusu dört hatta hizmet vermektedir. 2019 yılında M1, M2 ve M3 hatlarının birleştirilip tek hat olmasıyla beraber Bombardier Transportation tarafından üretilen altıncı nesil H-serisi trenleri eski model oluşu ve çağın teknolojisinden geri kalması nedeniyle kaldırılmıştır. 8 Mart 2022 tarihinde Bombardier marka trenlerden biri, yenilenme çalışmaları tamamlanarak ve yolcu taşıyarak M1-2-3 hattında bir haftalığına test edilmiştir. Bu test ile beraber Bombardier H-serisi tren, 3-4 senenin ardından tekrar yolcu taşımış oldu. Daha sonra ise 23 Nisan 2022 tarihinde M1-2-3 hattında grafitilerle süslenerek, tek günlüğüne yeniden sefere verildi. Bir sene sonra, 19 Nisan 2023 tarihinde aynı kodlu tren, tek seferlik olarak M1 hattında Macunköy ile Kızılay durakları arasına sefere verildi. ==== Tren stok kodları ==== Her sistemde olduğu gibi Ankara metrosunda da trenlerin kodları bulunmaktadır. Ankara metrosu ve Ankaray birbirinden farklı sistemler olduğundan dolayı iki sistemin kendine özel numaralandırmaları bulunmaktadır. ===== Metro ===== Her araçta dört haneli kod ile beraber her üçlü araç setinin birleşmesi ile birleşik kod bulunmaktadır. Her dört haneli kodun ilk hanesi üçlü araç setinin kaçıncı aracı olduğunu, kalan son üç hane ise üçlü araç grubunun numarasını belirtir. Örnek olarak 1022 numaralı araçta, ilk hane olan 1 numarası üçlü gruptaki aracın numarasını, son üç hane olan 022 ise üçlü grubun numarasını belirtir. İlk hane araç grupları üçlü olduğundan 1 ila 3 arasında sayı alırken kalan 3 hane toplam araç sayısına göre artarak gitmektedir. İlk hanesi 1 ve 3 olan araçlar motoru bulunan ve kontrol paneli içeren ön veya arka araç olup 2 olan araç ise ara vagon olup motor ve kontrol kabini içermeyen vagondur. Bombardier araçlar 001 ile 036 grup numaraları ile numaralandırılmış olup CSR-MNG araçları 037-144 arası numaralandırılmıştır. ===== Ankaray ===== Ankaray'da ise numaralandırma bir harf ve onu takip eden iki numaradan oluşan bir numaralandırma ile yapılır. İlk harf A veya B olabilirken iki haneli sayı, bulunduğu harf grubundaki araç numarasını gösterir. Ankara metrosunun aksine araçlar üçerli grup ile numaralandırılmamaktadır. Her aracın kendisine ait bir numarası bulunur ve farklı kombinasyonlarla üçerli gruplar oluşur. Örnek olarak A12 numaralı araçta, ilk harf trenin özelliğini, son iki hane olan 12 ise özellik grubundaki trenin numarasını belirtir. İlk harf sadece A ve B olabilmektedir. A harfli araçlar motoru bulunan ve kontrol paneli içeren ön veya arka araç olup B harfli araç ise ara vagon olup motor ve kontrol kabini içermeyen vagondur. ===== Stok kodunu bulma ===== Bir aracın numarası: * Dışarıdan: ** Bombardier: 1 veya 3 ile başlayan araçların kontrol panelinin bulunduğu yönde bulunan ilk pencerenin yanında, 2 ile başlayan araçta ise aracın 1 numara ile başlayan araca başlanan ucunda, yine ilk pencerenin yanında bulunur. ** CSR: 1 veya 3 ile başlayan araçların kontrol panelinin bulunduğu ucunda, ilk yolcu kapısı ile ön panel kapısı arasında ve trenin ön camın iki yanında, 2 ile başlayan araçta ise aracın 1 numara ile başlayan araca bağlanan ucunda üst köşesinde bulunur. ** Ansaldo Breda (Ankaray): Tüm araçlarda ilk ve son kapının köşesinde, ve araçların ön ve arka taraflarında, sol alt köşesinde bulunur. * İçeriden: ** Bombardier & CSR: Trenin en sol üst köşesinde ve kapıların yanlarında Başkent iletişim çıkartmasında bulunur. ** Ansaldo Breda (Ankaray): Tüm araçlarda birleşim noktalarında bulunan camların üst tarafında kalan acil durum kolunun üzerinde ve kapıların yanlarında Başkent iletişim çıkartmasında bulunur. * Kontrol Panelinde: Bombardier trenlerde dışarı bakan sayaçta iki haneli ve sayacın yanındaki panelde 4 haneli, Ansaldo Breda (Ankaray) trenlerde yine dışarı bakan göstergede iki haneli ve panelin içerisinde orta üstte harf ve iki haneli formatta, CSR araçlarda ise yine panelin sol üst köşesinde 4 haneli olarak bulunmaktadır. Bombardier: Dosya:Ankara Metro Bombardier 1026 Ext.jpg|1026 numaralı aracın kodu, trenin ilk penceresinin yanında Dosya:Ankara Metro Bombardier 3026 Int.jpg|3026 numaralı aracın kodu, trenin en sol üst köşesinde Dosya:Ankara Metro Bombardier 3026 CabInt.jpg|3026 numaralı aracın kodu, sayaçların yanındaki panelde Dosya:Ankara Metro Bombardier 3026 CabExt.jpg|3026 numaralı aracın kodu, sayaçlarda 2 haneli şekilde ve Ankaray'da da aynı sistem kullanılmakta CSR: Dosya:Ankara Metro CSR 1039 Ext.jpg|1039 numaralı aracın kodu ilk kapının hemen yanında Dosya:Ankara Metro CSR 2039 Ext.jpg|2039 numaralı aracın kodu 1039 numaralı aracın bağlantı noktası tarafında, üst köşede Dosya:Ankara Metro CSR 3039 Int.jpg|3039 numaralı aracın kodu, trenin en sol üst köşesinde Dosya:Ankara Metro Front Stock Number.jpg|1059 numaralı aracın kodu, trenin ön tarafında Dosya:Metro Başkent Araç No.jpg|3061 numaralı aracın kodu, trenin kapısının hemen yanındaki çıkartmada Dosya:Ankara Metro CSR 1131 CabInt.jpg|1131 numaralı aracın kodu, kontrol panelinin sol üst köşesinde Ansaldo Breda (Ankaray) Dosya:Ankaray A22 Int.jpg|A22 numaralı aracın kodu, acil durum kolunun hemen üzerinde Dosya:Ankaray A22 Ext Up.jpg|A22 numaralı aracın kodu, en ön kapının hemen yanında Dosya:Ankaray B02 Ext Down.jpg|B02 numaralı aracın kodu, trenin birleşme noktasında en sol alt köşede Dosya:Ankaray Başkent Araç No.jpg|A04 numaralı aracın kodu, tren kapısının hemen yanındaki çıkartmada Dosya:Ankaray A02 Ext CabInr.jpg|A02 numaralı aracın kodu, kontrol panelinin orta üstte === Depolar === Ankara metrosu sistemi için şu anda iki tane depo sahası bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi Macunköy istasyonuna yakın 144 araç kapasiteli saha iken diğeri de Koru istasyonu yakınında 135 araç kapasiteli depodur. Yapılması planlanan hatlarla birlikte Etlik Şehir Hastanesi yakınına bir adet depo sahasının daha yapımı planlanmaktadır. Ankaray araçlarının deposu ise Söğütözü'nde bulunur. === Sinyalizasyon sistemi === Hem Ankara metrosu, hem de Ankaray sinyalizasyon sistemi olarak İletişim Tabanlı Tren Kontrol sistemini kullanmaktadır. Ankaray'da sinyal lambaları sonraki sinyale kadar tren olup olmadığını gösterirken Ankara metrosunda sinyaller belirli kurallara göre yanmaktadır. ==== Metro ==== Diğer metro sistemlerinden farklı olarak Ankara metrosu yeşil sinyal yarı-otomatik seferlerde kullanılmaz. Sistemin çalışma mantığı basitçe kırmızı-yeşil sinyal sistemine benzemektedir ancak bu duruma ek olarak GoA2 Yarı Otomatik Tren Operasyon Sistemi, bu yeşil sinyal aralığının kontrolünü alıp sinyali yanıp sönen sarı sinyale dönüştürmektedir. Güvenlik sebebiyle sistem, sadece bir sonraki sinyal aralığını tarar ve bu sebepten dolayı eğer birden fazla sinyal aralığı boş olduğunda yeşil ışığın yanması gerekirken sadece tek bir aralıkta yeşil veya sarı ışık yanar. Sinyalin yeşil veya sarı yanması basit iki koşulun aynı anda sağlanması gerekmektedir: İstasyona yaklaşan bir trenin olması veya istasyonda zaten bir trenin bulunması, ve bir sonraki sinyal lambasına kadar hattın boş olması. Ayrıca sarı yanması için ek koşul, trenin yarı-otomatik modda olması. Sarı ışık aynı zamanda sadece ileri (daire) sinyallerde yanmakta olup ters yöndeki oluşabilecek tren akışını engellemek üzerine ayarlanmıştır. Eğer ilk iki koşul aynı anda sağlanmaz ise (yarı-otomatik kontrol dışındaki koşullar hariç) sinyal kırmızı yanmaktadır ve trenin otomatik olarak hareketi engellenir. Eğer tren elle kırmızı sinyalden ileri götürülür ise acil durum frenlerini devreye geçirir ve trenin kırmızı sinyalden sonra ilerleyişi tamamen engellenir. Yeşil ışık ayrıca eğer son istasyonlarda metro istasyondan çıkarken ray değişimi yapılacak ise yanıp sönen yeşil sinyal yanabilmektedir (otomasyon durumunda yeşil yerine sarı sinyal yanabilir). Bunun sebebi ise ray değişiminin otomatik sistem tarafından yapılıp, rayların trenin geçişi için hazırlanıp kilitlenmesidir. İstisnai durumlar: Manuel moddaki hizmet dışı bir tren, kontrol merkezi tarafından yakılan yeşil sinyalle, otomatik modda hizmet dışı bir tren ise yanıp sönen sarı sinyalle önündeki hat doluyken bu dolu hatta geçebilir. Sinyal Anlamı 20x40px Tren otomatik modda ileri devam edilebilir veya ray değiştirebilir. 20x40px Tren ileri devam edemez. 20x40px Tren manuel modda ileri devam edebilir. 20x40px Tren manuel modda ray değiştirilebilir. ==== Ankaray ==== Ankaray ise Ankara metrosundaki gibi yeşil, sarı ve kırmızı lamba kullanmaktadır. Yeşil lamba bir sonraki sinyale kadar hattın temiz olduğunu gösterirken kırmızı sinyal ise bir sonraki sinyal lambasına kadar hattın dolu olduğunu gösterir. Ankara metrosunun aksine sarı lamba, ileride ray değişimi yapıldığı zaman yanmaktadır. Ankara metrosunun aksine yeşil sinyaller normal şekilde çalışmaktadır. Şu anda GoA1 seviyesi olan Ankaray, Dikimevi-Natoyolu uzatmasının yapımıyla beraber hem yeni, hem de eski hattın sinyalizasyonu GoA2 seviyesine yükselecek ve tıpkı diğer metro hatlarındaki gibi yarı otomatik işletmeye geçecektir. Sinyal Anlamı 20x60px 20x60px Tren ileri devam edebilir. 20x60px Tren ray değiştirebilir. 20x60px 20x60px Tren ileri devam edemez. ==== Sinyal fotoğrafları ==== Dosya:Ankaray Green Signal.jpg|Kolej istasyonundaki yeşil Ankaray sinyali Dosya:Ankaray Yellow Signal.jpg|Aşti istasyonundaki turuncu Ankaray sinyali Dosya:Ankaray Red Signal.jpg|Kolej istasyonundaki kırmızı Ankaray sinyali Dosya:Ankara Metro Red Signal.jpg|Akköprü istasyonundaki kırmızı Metro sinyali Dosya:Ankara Metro Yellow Signal.jpg|Akköprü istasyonundaki yanıp sönen sarı Metro sinyali Dosya:Ankara Metro Green Signal.jpg|Batıkent istasyonundaki normal yeşil Metro sinyali Dosya:Ankara Metro Forward and Backward Signals.jpg|Sinyaller aynı zamanda yön göstermektedir. Daire sinyaller ileri yönü, kare sinyaller ters yönü gösterir === Park Et Devam Et uygulaması === Ankara Büyükşehir Belediyesi 12 Şubat 2021 tarihinden itibaren Park Et Devam Et (P+R) sistemini metro sistemine dahil etmiştir. Metro kullanımını arttırmak ve şehir içine yönelik araç trafiğini azaltma amaçlı bu sistem 21 Ekim 2022 itibarıyla M2 hattındaki Millî Kütüphane ve M1 hattındaki Macunköy istasyonlarında yer almaktadır. == Gelecekteki genişletmeler == === Planlanan genişletmeler === ==== A1 hattı uzatması ==== Mevcut durumda AŞTİ'de son bulan Ankaray (A1) hattının yaklaşık 800 metre boyunca Söğütözü'ne uzatılması ve böylece M2 hattı ile kolayca aktarma yapılabilmesi hedefleniyor. Bu uzatmanın tünel kazma, ray serim, elektrifikasyon ve istasyon işleri halihazırda Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından zaten inşa edilmiş haldedir. Hattın hâlâ hizmette olmamasının nedeni ise Ankaray'ın oldukça eski olan sinyalizasyon sistemidir. Hattın bu bölümüne kurulacak aynı sinyalizasyon sistemi için parça veya destek bulunmamaktadır. Hattın Natoyolu uzatmasının inşası esnasında tüm hattın sinyalizasyonu baştan sona GoA2 seviyesinde modernize edilerek hem servis sıklığı, seyir hızı, kapasite ve yolculuk güvenliği üst düzeye yükseltilecek, hem de hattın Söğütözü bölümü hizmete alınacaktır. ==== A2 hattı ==== AŞTİ - Dikimevi arasında hizmet veren hafif raylı sistem Ankaray (A1) hattı, Dikimevi istasyonundan itibaren güneydoğu yönüne doğru Natoyolu'na kadar uzatılacaktır. 7,4 km uzunluğunda ve 8 istasyona sahip olacak olan A2 hattı için Ankara Büyükşehir Belediyesi 4 Haziran 2020 tarihinde proje ihalesine çıktı. 13 Ekim 2020 tarihinde ihaleyi kazanan Metro İstanbul A.Ş. ile 6.565.900 TL'lik sözleşme imzalandı, çalışmalar başladı ve hattın projesi 10 Şubat 2022 tarihinde Metro İstanbul tarafından tamamlanarak EGO'ya teslim edildi. Projenin ÇED raporunda hattın inşasına 2022 yılında başlanması ve 3,5 yıllık bir inşa sürecinin ardından 2025 yılında hizmete açılması öngörüldü. Proje Kasım 2022'de Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'ndan onay almıştır ve 2023 yılı Cumhurbaşkanlığı yatırım programında yer almaktadır. Yatırım programında projenin başlangıç tarihi olarak 2022, bitiş yılı olarak 2026 yılı yer almaktadır. Projenin toplam maliyeti 9 milyar 876 milyon 869 bin Türk lirası olup bu maliyetin 8 milyar 602 milyon 729 bin TL'lik bölümü dış kredi ile temin edilecektir. Haziran 2023 itibarıyla Büyükşehir Belediyesinin ilgili proje için yapım ihalesine çıkması beklenmektedir. ==== M2 hattı uzatmaları ==== Ankara Büyükşehir Belediyesi, 8 Haziran 2022 tarihinde M2 (Kızılay - Koru) Metro Hattı'nın uzatılması için "Uygulamaya Esas Kesin Proje Hizmeti Alımı" ihalesine çıktı. Teknik şartnamede yer alan bilgilere göre projelendirilen hattın 7,72 km uzunluğunda olması planlanmaktadır. Uzun vadede Bağlıca kolunun OSB-Törekent istasyonuna bağlanmasıyla M2 ve M3 hatlarının birleşmesi ve tüm hattın kapalı bir çember haline getirilmesi planlanmaktadır. 29 Eylül 2022 tarihinde EGO Genel Müdürlüğü ile ARUP Mühendislik ve Müşavirlik A.Ş. arasında "Uygulamaya Esas Kesin Proje Hizmetleri Danışmanlık Hizmeti" alımı sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşme bedeli 11.200.000 TL'dir. ==== M4 hattı uzatması ==== Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin 9 Haziran 2022 tarihinde proje ihalesine çıktığı uzatma, hattın son istasyonu olan Şehitler'den başlayarak hattı Forum'a kadar 5,5 km boyunca uzatacaktır. Bu uzatmanın projesi için 10.900.000 TL'lik sözleşme 29 Eylül 2022'da ARUP Mühendislik ve Müşavirlik A.Ş. ile imzalanmıştır. ==== M5 hattı ==== Ankara Büyükşehir Belediyesi, 10 Haziran 2022 tarihinde M5 (Kızılay - Atatürk Sitesi) Metro Hattı için proje ihalesine çıktı. 29 Eylül 2022 tarihinde TÜMAŞ ile 30.800.000 TL bedelle proje sözleşme imzalanarak proje hazırlama çalışmalarına başlanmıştır. İlk etapta yaklaşık 13 km uzunluğundaki bu hat 11 istasyona sahip olacaktır. Hat hizmete alındığı zaman M4 hattı ile entegre, aktarmasız bir servis sağlayacaktır. Daha sonraki etaplarda ise hat Yukarı Dikmen, İncek ve Gölbaşı istikametlerine doğru çatallanacaktır. Hattın projesi ile ilgili ÇED raporu Şubat 2023'te yayınlanmıştır. ==== M6 hattı ==== Gar - Kuyubaşı - Esenboğa Havalimanı - Yıldırım Beyazıt Üniversitesi - Çubuk arasında yapılması planlanan M6 hattının yapımı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından gerçekleştirilecektir. Toplam uzunluğu 27 km olup 17 istasyona sahip olacak olan hat, GoA4 Sürücüsüz Tren Operasyon Sistemi ve 120 km/h işletme hızına sahip olarak planlanmıştır. Günlük 700 bin yolcu taşıma kapasitesiyle dizayn edilen hatta çalışması için 102 adet sürücüsüz tren aracının alınması ve 17 adet 6 vagonlu set olarak kullanılması düşünülmüştür. Esenboğa Raylı Sistem Bağlantısı etüt, proje ve mühendislik hizmetleri Kuyubaşı - Esenboğa Havalimanı - Yıldırım Beyazıt Üniversitesi olmak üzere etüt proje çalışmaları 2016 yılında tamamlanmıştır ve ihale hazırlık çalışmaları devam etmektedir. Hattın diğer etaplarının etüt ve proje çalışmaları devam etmektedir. Hat Gar - Kuyubaşı, Kuyubaşı - Esenboğa Havalimanı - Yıldırım Beyazıt Üniversitesi ve Yıldırım Beyazıt Üniversitesi - Çubuk olmak üzere 3 etaptan oluşacaktır. ==== M7 hattı ==== Halk arasında "Etlik Metrosu" olarak da anılan, hattın projesini hazırlayıp etütlerini yapan Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından güzergâhı Forum - Gar olarak planlanan metro hattıdır. Hat, yaklaşık 12 km uzunluğundadır ve 8 istasyondan oluşmaktadır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı bu hattın M6 hattına entegre olarak bu güzergahta aktarmasız ulaşım sağlanacağını belirtmiştir. ==== Karapürçek hattı ==== Otobüs ve dolmuşların yetersiz kalması ve artan yolcu yoğunluğu sebebiyle Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından bölgeye bir 'raylı sistem' planlaması başlamıştır. Proje henüz erken fikir aşamasında olduğundan Ulus - Siteler - Karapürçek güzergâhını takip etmesi planlanan hattın monoray olması dahi ihtimal dahilindedir. Hattın muhtemel istasyonları henüz belli değildir. == Yolculuk == === Biletlendirme === Ankara Büyükşehir Belediyesi, 2014 yılında AnkaraKart'ı tanıttı. Ankara'da toplu taşıma araçlarında kullanılan, ön ödemeli akıllı manyetik karttır. Metro ve raylı sistemlerin dışında AnkaraKart diğer toplu taşıma araçlarında; otobüslerde, teleferikte, özel halk otobüslerinde, merkezden çevre ilçelere giden toplu taşıma araçlarında ve Başkentray'da kullanılabilir ve bu toplu taşıma sistemleri arasında aktarma yapılabilir. Ocak 2019'dan itibaren AnkaraKart'ın yanı sıra temassız kredi ya da banka kartlarıyla da toplu taşımayı kullanmak mümkün olmuştur. Eylül 2019'da NFC özelliğine sahip telefonlarla AnkaraKart uygulaması ile toplu taşıma mümkün olmuştur. Kasım 2022 itibarıyla AnkaraKart kullanılarak merkez ilçelerde yapılan toplu taşım kullanımlarında tam bilet 9.50 TL, tam aktarma 3,50 TL; indirimli bilet 4.75 TL, indirimli aktarma 2.50 TL; öğretmenler için bilet 5.25 TL, öğretmenler için aktarma 2.50 TL'dir. Öğrenci abonmanı 26 yaş altı öğrenci kartlarına tanımlanabilir ve aylık 140 TL karşılığında bir ay geçerli sınırsız biniş hakkı sağlar. Merkez ilçelerde kullan-at biletler, temassız kredi/banka kartı veya NFC kullanılarak yapılan binişler 11.50 TL ile ücretlendirilir. Çevre ilçeler için abonman geçerli olmamakla birlikte uzun mesafe tarifesi uygulanır. Güncel fiyat tarifesine AnkaraKart resmi sitesi 'nden ulaşılabilir. AnkaraKart üç kategoriye ayrılmaktadır: Tam, İndirimli, Serbest. Öğretmenler, öğrenciler ve 62-65 yaş arası yaşlılar sahip oldukları indirimli AnkaraKart ile toplu taşımayı indirimli kullanabilmektedirler. 65 yaş üstü yaşlılar, engelliler, engelli refakatçileri, gaziler ve şehit/gazi yakınları, bazı emniyet görevlileri, zabıtalar, TÜİK çalışanları ve basın mensupları serbest AnkaraKart kullanabilmektedirler. AnkaraKart'ın dışında kullan-at tipli kağıt bilet de mevcuttur. Bu biletler kağıt malzemeden olup, ücret tarifesi normal AnkaraKart'tan pahalıdır. İndirimli veya ücretsiz AnkaraKart sahipleri yılda bir defaya mahsus olmak üzere kartlarının vizelerini yeniletmelidirler. Böylece indirimli veya ücretsiz taşıma kullanma hakları sona eren yolcuların indirimli kart kullanmaya devam etmesi önlenir. Vize yeniletmeyen yolcular bu işlemi gerçekleştirene kadar tam bilet fiyatı üzerinden ücretlendirilirler. Öğrenciler vize yenileme işlemini AnkaraKart İşlem Merkezleri'nden veya Smart Banko ve Mini Banko isimleriyle anılan kiosk cihazlarından ücretsiz bir şekilde gerçekleştirebilirler. Öğretmenler, 62-65 yaş arası yaşlılar ve TÜİK çalışanları vize yenileme işlemini, ücreti karşılığında AnkaraKart İşlem Merkezlerinde yaptırırlar. Güncel vize ve kart ücretlerine AnkaraKart resmi sitesi 'nden ulaşılabilir. Usulsüz kart kullanımının tespiti halinde yolcuya 200 tam bilet parası ceza kesilmektedir. 11 Nisan 2022 tarihinden itibaren EGO tarafından pik saatlerdeki kalabalığı daha erken saatlere yaymak amacıyla toplu ulaşımda "pik saat" tarifesi uygulanmaya başlanmıştır. Bu tarife kapsamında sabah saat 06:00 ile 06:45 arası seferlerde tam bilet fiyatı üzerinden indirim yapılmaktadır. === İşletme programı === Metroda gece hizmet bulunmamaktadır. Günün ilk seferi saat 06:00'da başlar. Son sefer de saat 01:00'da yapılır. Gece genellikle hatların bakımı yapılır. Bu zaman dilimlerinde güzergâhlarda gece otobüsleri ile hizmet verilir. Metroda herhangi bir tatilden dolayı sefer yapılmaması durumu yoktur. Herhangi bir tatil günü metro kullanılabilir. Bayram günleri metro ücretsiz kullanılabilir. == Ayrıca bakınız == * Ankara'da ulaşım == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * * EGO Metro hizmetleri sayfası * EGO Raylı Sistem hizmetleri sayısal veriler Metro Kategori:1997'de Ankara