30 Ocak

== Olaylar == * 1517 - Kahire Muharebesi (1517) * 1648 - Hollanda ile İspanya arasında, Münster Antlaşması imzalandı ve Seksen Yıl Savaşı sona erdi. * 1662 - Çinli general Koxinga, dokuz ay süren kuşatmadan sonra Tayvan adasını ele geçirdi. * 1847 - Kaliforniya'nın Yerba Buena şehrinin adı, San Francisco olarak değiştirildi. * 1867 - Mutsuhito, Japonya'nın İmparatoru oldu. * 1919 - Paris Barış Konferansı'nda İtilaf Devletleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun parçalanmasını kararlaştırdılar. * 1925 - Türk Hükûmeti, Piskopos VI. Konstantin'in İstanbul dışına çıkarılmasını kararlaştırdı. * 1923 - Yunanistan ile Ahali Mübadelesi Antlaşması yapıldı. Aralık 1923'te başlayıp 1927 yılına kadar süren uygulamayla, 400 bin Türk ve 1 milyonu aşkın Rum yer değiştirdi. * 1930 - Millî İktisat ve Tasarruf Cemiyeti kuruldu. * 1931 - Boksör Küçük Kemal, Yunanistan şampiyonu Angelidis'i yendi. * 1933 - Adolf Hitler Şansölye oldu. * 1942 - İran'da Tudeh Partisi kuruldu. * 1942 - Türkiye'de pasta yapımı ve ticareti yasaklandı, stokçulara uygulanacak cezalar belirlendi. * 1943 - Churchill Adana’ya gelerek, İsmet İnönü ile "Adana Görüşmesi" olarak bilinen görüşmeyi gerçekleştirdi. * 1946 - Macaristan'da komünist rejim ilan edildi: Macaristan Halk Cumhuriyeti * 1948 - Kış Olimpiyat Oyunları St. Moritz'de (İsviçre) başladı. * 1948 - Hindistan lideri Mahatma Gandi, Yeni Delhi'de öldürüldü. * 1948 - British South American Airways'e ait bir uçak, Atlas Okyanusu'ndaki Bermuda Şeytan Üçgeni'nde kayboldu. * 1950 - Sovyetler Birliği, Kuzey Vietnam rejimini tanıdı. Fransa, Sovyetler Birliği'ni protesto etti. * 1951 - Sağlık Bakanı Ekrem Üstündağ, bakımsızlıktan her yıl 300 bin yurttaşın hayatını kaybettiğini açıkladı. * 1967 - İlk resmi televizyon yayını Ankara'da yapıldı. * 1969 - The Beatles son konserini verdi. (The Beatles Çatı Konseri) * 1969 - Türkiye'de ilk böbrek nakli, Beyoğlu Devlet Hastanesi'nde Yusuf Özer adlı hastaya yapıldı. Ancak Yusuf Özer, kendisine takılan böbreğin bir akıl hastasından alındığını öne sürerek savcılığa başvurdu. * 1971 - İstanbul'da Dev-Genç'liler "Özel Eğitimin Devletleştirilmesi" isteğiyle yürüyüş düzenledi. * 1972 - İngiliz askerleri, Kuzey İrlanda'da gösteri yapanların üzerine ateş açarak, 14 insan hakları savunucusunun ölümüne neden oldu. Bugün Birleşik Krallık tarihine Kanlı Pazar olarak geçti. * 1972 - Pakistan, İngiliz Milletler Topluluğu'ndan ayrıldı. * 1975 - THY'nin İzmir-İstanbul seferini yapan Bursa uçağı Marmara Denizi'ne düştü: 41 kişi öldü. * 1976 - George H. W. Bush, CIA'nin başına getirilen 11. yönetici oldu. * 1979 - İran Hükûmeti, Fransa'da sürgünde bulunan dini lider Ayetullah Humeyni'nin ülkeye geri dönmesine izin verdiklerini açıkladı. * 1980 - Yabancı bankaların Türkiye'de şube açmaları Yabancı Sermaye ile ilgili kanun kapsamına alındı. Banka şubelerine kârlarını transfer etme hakkı tanındı. * 1982 - İlk PC virus kodu, Richard Skrenta tarafından yazıldı. Bu program 400 satır uzunluğundaydı ve kendisini "Elk Cloner" adlı bir Apple boot programı olarak kamufle ediyordu. * 1983 - Nijerya Hükûmeti, 1 milyondan fazla Ganalı ve 700 bine yakın Batı Afrikalı işçiyi sınır dışı etti. * 1983 - 12 Eylül Darbesi'nin 36. idamı: 22 Mayıs 1979'da dükkânında çalışmakta olan sol görüşlü bakkal Battal Türkaslan'ı 6-7 el ateş ederek öldüren sağ görüşlü militan Ahmet Kerse, idam edildi. * 1985 - Ege Denizi'nde düzenlenen "Deniz Kurdu-85" tatbikatı sırasında, bir tank çıkarma gemisi fırtına yüzünden battı: 39 denizci öldü. * 1987 - Bakanlar Kurulu, askerlik yasasındaki yeni düzenlemeyi onayladı. Çağdışı kalma yaşı 46'dan 41'e indirildi, mesleği öğretmen olanlar, askerliğini öğretmen olarak yapacak; her isteyen bedelli askerlikten yararlanacak. * 1989 - Kabil'deki (Afganistan) Amerika Birleşik Devletleri Elçiliği kapatıldı. * 2000 - Kenya Havayolları'na ait bir yolcu uçağı, [[Fildişi Sahili açıklarında okyanusa düştü: 169 kişi öldü. * 2001 - TBMM'deki iç tüzük görüşmeleri sırasında çıkan arbedede DYP Milletvekili Fevzi Şıhanlıoğlu, kalp krizi geçirerek öldü. * 2002 - Slobodan Miloseviç, Birleşmiş Milletler örgütünün uluslararası savaş suçluları mahkemesinin kendisine karşı şeytani ve düşmanca bir tutum içinde olduğunu iddia etti. * 2003 - Belçika'da aynı cinsiyetteki çiftlerin evliliği yasallaştı, böylece Belçika, dünyada Hollanda'dan sonra bu yasayı çıkartan ikinci ülke oldu. * 2005 - Irak'ta 50 yıldır ilk kez çok partili seçimler yapıldı. Sünniler seçimi boykot etti. Seçimin galibi Şiiler oldu. Celal Talabani, ülkenin ilk Kürt asıllı Devlet Başkanı seçildi. Şii İbrahim el- Caferi de Başbakan oldu. * 2020 - Dünya Sağlık Örgütü SARS-CoV-2 virüsünü bir pandemiye neden olabileceği sebebiyle "Küresel Acil Durum" ilan etti. Zaten bundan birkaç ay sonra virüs hala devam eden bir Pandemi ilan edildi. == Doğumlar == * MÖ 58 - Livia, Roma İmparatorluğunun ilk imparatoru Augustus'un karısı (ö. 29) * 133 - Didius Julianus, Roma İmparatoru (ö. 193) * 1621 - II. György Rákóczi, Erdel Prensi (ö. 1660) * 1720 - Bernardo Bellotto, İtalyan veduta ressamı ve resim klişe kalıpcısı (ö. 1780) * 1781 - Adelbert von Chamisso, Alman yazar (ö. 1838) * 1807 - William Henry Leonard Poe, Amerikalı denizci, amatör şair (ö. 1831) * 1828 - Rainilaiarivony, Madagaskarlı siyasetçi (ö. 1896) * 1841 - Félix Faure, Fransa'da Üçüncü Cumhuriyet'in altıncı cumhurbaşkanı (ö. 1899) * 1846 - Francis Bradley, İngiliz idealist filozof (ö. 1924) * 1872 - Eduard Bloch, Avusturya'lı tıp uzmanı (ö. 1945) * 1882 - Franklin D. Roosevelt, Amerikalı siyasetçi ve ABD'nin 32. Başkanı (ö. 1945) * 1894 - III. Boris, Bulgaristan Çarı (ö. 1943) * 1895 - Wilhelm Gustloff, Nasyonal Sosyalist Alman lider (ö. 1936) * 1899 - Max Theiler, Güney Afrikalı virolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1972) * 1912 - Barbara Tuchman, Amerikalı tarihçi, yazar ve Pulitzer Ödülü sahibi (ö. 1989) * 1920 - Delbert Mann, Amerikalı yönetmen ve En İyi Yönetmen Akademi Ödülü sahibi (ö. 2007) * 1927 - Olof Palme, İsveç Başbakanı (ö. 1986) * 1930 - Gene Hackman, Amerikalı sinema oyuncusu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi * 1932 - Leydi Mary Colman, İngiliz soylu ve hayırsever (ö. 2021) * 1935 - Richard Brautigan, Amerikalı yazar (ö. 1984) * 1937 - Boris Spassky, Rus satranç oyuncusu * 1937 - Vanessa Redgrave, İngiliz tiyatro, televizyon ve sinema oyuncusu * 1938 - İslam Kerimov, Özbekistan Devlet Başkanı (ö. 2016) * 1938 - Mohamed Salah Dembri, Cezayirli siyasetçi ve diplomat (ö. 2020) * 1941 - Dick Cheney, Amerikalı siyasetçi ve ABD'nin 46. Başkan Yardımcısı * 1956 - Feridun Sinirlioğlu, Türk diplomat ve siyasetçi * 1962 - II. Abdullah, Ürdün Kralı * 1963 - Thomas Brezina, Avusturyalı çocuk kitapları yazarı * 1965 - Hazım Körmükçü, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu * 1968 - VI. Felipe, mevcut İspanya kralı * 1973 - Hakan Kaygusuz, Türk futbolcu * 1973 - Jalen Rose, emekli Amerikan profesyonel basketbol oyuncusu * 1974 - Abdüzzâhir es-Saka, Mısırlı futbolcu * 1974 - Christian Bale, Galli sinema oyuncu ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahib * 1974 - Olivia Colman, İngiliz oyuncui * 1975 - Juninho Pernambucano, Brezilyalı futbolcu * 1976 - Cristian Brocchi, İtalyan futbolcu * 1984 - Kid Cudi, Amerikalı rapçi * 1984 - Kotoshōgiku Kazuhiro, Japon profesyonel sumo güreşçisi * 1985 - Gisela Dulko, Arjantinli tenisçi * 1987 - Rebecca Quin, İrlandalı profesyonel güreşçi * 1987 - Phil Lester, İngiliz YouTuber * 1987 - Arda Turan, Türk futbolcu * 1989 - Yoon Bo-ra, Güney Koreli şarkıcı ve oyuncudur * 1997 - Meltem Avcı, Türk basketbolcu == Ölümler == * 970 - I. Petr, 927-969 yılları arasında hüküm süren Tuna Bulgar Devleti çarı (d. 927) * 1181 - Takakura, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 80. imparatorudur (d. 1161) * 1649 - I. Charles, 1625'ten 30 ocak 1649'da idam edilmesine kadar İskoçya Krallığı ve İngiltere ile İrlanda krallıkları kralı (d. 1600) * 1730 - II. Petro, Rusya İmparatoru (d. 1715) * 1806 - Vicente Martín y Soler, İspanyol besteci (d. 1754) * 1838 - Osceola, Seminole yerli lideri (d. 1804) * 1847 - Virginia Eliza Clemm Poe, Amerikalı yazar (d. 1822) * 1858 - Coenraad Jacob Temminck, Hollandalı aristokrat, zoolog, ornitolog ve küratör (d. 1778) * 1867 - Kōmei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 121. imparatoru (d. 1831) * 1872 - Francis Rawdon Chesney, İngiliz general ve kaşif (d. 1789) * 1889 - Rudolf, Avusturya veliaht prensi (d. 1858) * 1890 - Tunuslu Hayreddin Paşa, Osmanlı devlet adamı (d. 1823) * 1891 - Charles Joshua Chaplin, Fransız manzara, portre ressamı ve grafiker (d. 1825) * 1893 - Grigori Gagarin, Rus ressam, Tümgeneral ve yönetici (d. 1810) * 1923 - Arthur Kinnaird, Britanyalı futbolcu (d. 1847) * 1928 - ‎Johannes Fibiger‎‎, Danimarkalı doktor, akademisyen‎ ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1867) * 1930 - Georgi Pyatakov, Bolşevik devrimci lider, komünist politikacı. Büyük Temizlik döneminde anti-sovyet eylemleri olduğu iddiasıyla idam edildi. (d. 1890) * 1934 - Frank Nelson Doubleday, Amerikalı yayımcı (d. 1862) * 1940 - Jules Payot, Fransız eğitimci ve pedagog (d. 1859) * 1948 - Mahatma Gandi, Hint politikacı ve özgürlük savaşçısı (suikast) (d. 1869) * 1948 - Orville Wright, Amerikalı öncü havacı (d. 1871) * 1951 - Ferdinand Porsche, Avusturyalı otomotiv mühendisi (d. 1875) * 1955 - Mim Kemal Öke, Türk tıp akademisyeni ve hekim (d. 1884) * 1963 - Francis Poulenc, Fransız besteci (d. 1899) * 1969 - Dominique Pire, Belçikalı Dominikan rahibi (d. 1910) * 1970 - Fritz Bayerlein, Alman Panzer generali (d. 1899) * 1991 - Hulusi Sayın, Türk asker (Ankara'da evinin önünde uğradığı silahlı saldırıda) (d. 1926) * 1991 - John Bardeen, Amerikalı fizikçi ve Nobel Ödülü sahibi (d. 1908) * 1991 - John McIntire, Amerikalı oyuncu (d. 1907) * 1998 - Ali Ulvi Ersoy, Türk karikatürist (d. 1924) * 2001 - Jean-Pierre Aumont, Fransız aktör (d. 1911) * 2007 - Sidney Sheldon, Amerikalı yazar, oyun yazarı ve senarist (d. 1917) * 2010 - Fatma Refet Angın, Türk eğitimci ve Türkiye'nin ilk kadın öğretmenlerinden (d. 1915) * 2013 - Patty Andrews, Amerikalı şarkıcı ve oyuncu (d. 1918) * 2015 - Hakkı Kıvanç, Türk sinema ve dizi oyuncusu (d. 1931) * 2015 - Seyfi Doğanay, Türk halk ve arabesk müzik sanatçısı (d. 1964) * 2016 - Frank Finlay, İngiliz sinema, dizi ve Tv oyuncusu dublör (d. 1926) * 2017 - Dore Ashton, Amerikalı akademisyen, yazar, sanat tarihçisi ve eleştirmeni (d. 1928) * 2017 - Marta Becket, Amerikalı dansçı, koreograf ve ressam (d. 1924) * 2018 - Mark Salling, Amerikalı oyuncu ve müzisyen (d. 1982) * 2018 - Azeglio Vicini, emekli İtalyan futbolcu ve teknik direktör (d. 1933) * 2019 - Per Jorsett, Norveçli spor gazetecisi, yazar, sunucu, tarihçi ve eski atıcılık sporcusudur (d. 1920) * 2019 - Dick Miller, Amerikalı karakter oyuncusudur (d. 1928) * 2019 - Lori Wilson, Amerikalı avukat ve siyasetçidir (d. 1937) * 2020 - John Andretti, Amerikalı otomobil yarışçısıdır (d. 1963) * 2020 - Miguel Arroyo, Meksikalı yol yarışı bisiklet sporcusu (d. 1966) * 2020 - Vidya Bal, Hint yazar, yayıncı, editör ve gazeteci (d. 1937) * 2020 - Lucien Barbarin, Amerikalı caz müzisyeni ve tromboncu (d. 1956) * 2020 - Luboš Dobrovský, Çek gazeteci, aktivist ve siyasetçi (d. 1932) * 2020 - Jörn Donner, Finlandiyalı yazar, film yönetmeni, aktör, eleştirmen, film yapımcısı ve siyasetçi (d. 1933) * 2021 - Michel Le Bris, Fransız yazar (d. 1944) * 2021 - Neelo, Pakistanlı aktris (d. 1940) * 2021 - Pantelei Sandulache, Moldovalı siyasetçi (d. 1956) * 2021 - Alla Yoshpe, Rus pop şarkıcısı (d. 1937) * 2022 - Roberto Digón, Arjantinli siyasetçi ve spor yöneticisi (d. 1935) * 2022 - Cheslie Kryst, Amerikalı manken ve sunucu (d. 1991) * 2022 - Leonid Kuravlyov, Sovyet- Rus aktör (d. 1936) * 2022 - Hermann Rappe, Alman Sosyal Demokrat siyasetçi ve sendikacı (d. 1929) * 2023 - K. V. Tirumalesh, Hintli yazar, şair, eleştirmen ve akademisyen (d. 1940) == Tatiller ve özel günler == Fırtına: Zemherinin Sonu *0130 30