Bartın (il)

küçükresim|249x249px|Bartın Bartın, Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi'nde Batı Karadeniz Bölümündeki bir ildir. 1991 yılında Zonguldak ilinden ayrılarak Türkiye'nin 74. ili olmuştur. Doğusunda Kastamonu, güneyinde Karabük, batısında Zonguldak illeri, kuzeyinde Karadeniz bulunur. Orman bakımından zengin olan ilin büyük bir kısmı Küre Dağları Millî Parkı sınırları içerisinde yer almaktadır. Bartın Çayı Türkiye'de üzerinde taşımacılık yapılan tek akarsudur. == Etimoloji == "Parthenia"dan Bartın’a dönüşen adın kaynağı "Parthenios"dur. Bartın Irmağının antik çağdaki adı olan Parthenios; Yunan mitolojisinde,Tanrıların Babası Okeanos’ un çocukları olan yüzlerce tanrıdan birisi ve “Sular Tanrısı “ dır. ”Sular İlahı veya Muhteşem Akan Su “anlamlarına gelir. Romalılar devrinde Bartın Çayına Parthenius deniliyordu. Çayın kıyısında kurulan şehre ise Parthenia adı verildi. Bu isim zamanla Bartın’a dönüşmüştür.Bartın ili, tarihi Paphlagonia antik kentlerinden Sesamos (Amasra), Kromna (Kurucaşile) ve Erythinoi (Çakraz)'ı sınırları içerisinde bulundurmaktadır == Coğrafya == Batı Karadeniz Bölgesinin, 41° 53' kuzey enlemi ile 32° 45' doğu boylamı arasında yer alır. Kuzeyini 59 km'lik sahil şeridiyle Karadeniz çevrelerken, doğuda Kastamonu, doğu ve güneyde Karabük, batıda ise Zonguldak illeriyle komşudur. Yüzölçümü 2143 km²’dir. İl merkezinin rakımı 25 m'dir. === Yüzey şekilleri dağları === Bartın; doğu, batı ve kuzeyden yüksekliği 2000 m.yi geçmeyen dağlarla çevrilidir. Dağlar, yüksek olmamakla birlikte oldukça dik, sahillere doğru sarp ve kayalıktır. En önemli dağları; Aladağ, Kocadağ, Karadağ, Kayaardı, Karasu ve Arıt Dağlarıdır. Kent merkezini batıdan Aladağ, kuzeyden Karasu dağları ve doğudan Arıt Dağları kuşatmaktadır. Halatçıyaması, Orduyeri, Kırtepe ve Ömertepesi kentin üzerine kurulduğu dört önemli tepedir. == İlçeler == küçükresim|220px|Amasra-Bartın Bartın 4 ilçeden oluşur, * Bartın (merkez) * Amasra * Kurucaşile * Ulus == Yönetim == İllerde protokolde ilk sırada yer alan Vali, merkezi yönetimi temsil eder ve Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, şehirler düzeyindedir. Belediye Başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Ayni seçmen İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanarak ilçelerin belediye meclisleri oluşturur. İldeki bütün seçmenler ayrıca il genel meclisi için de oy kullanarak, İl Genel Meclisinin oluşumunu sağlarlar. İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23) İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organıdır, başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca, İl Genel Meclisi kendi içinden gizli oyla bir yıl görev yapacak 5 kişilik İl Encümenini seçer. Merkezi yönetim, Vali ve İl Müdürlerinden oluşur. İl Özel İdaresi (İl Genel Meclisi ve İl Encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak Vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur. Bartın Valisi, 1976-Amasya doğumlu Nurtaç Arslan’dır. 12.5.2022/209 kararla İller İdaresi Genel Müdür Yardımcısı iken atanmıştır.https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/05/202205121-1.pdf Bartın Belediye Başkanı, 1959-Bartın doğumlu Cemal Akın(MHP), 31 Mart 2019 seçimlerinde %35,74 oy oranıyla seçilmiştir. 2019 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Bartın İl Genel Meclisi üye sayısı, 8 AK PARTİ, 3 CHP ve 1 MHP olmak üzere 12’dir. Bartın Belediye meclisi ise 12 AK PARTİ, 7 MHP ve 6 CHP olmak üzere 25 üyeden oluşur. 2018 Türkiye genel seçimleri sonucuna göre Bartın'ın Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki üyelerinin siyasi partilere dağılımı: 1 CHP (Aysu Bankoğlu) ve 1 AK Parti (Yılmaz Tunç)'dir == Siyaset == == Nüfus == Güncel Nüfus Değerleri(TÜİK 6 Şubat 2023 verileri ) Bartın ili nüfusu: 203.351. Bu nüfusun %54,32'i şehirlerde yaşamaktadır (2022 sonu). İlin yüzölçümü 2.330 km2'dir. İlde km2'ye 87 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkez ilçede 148’dir.) İlde yıllık nüfus artış oranı % 0,81 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Merkez ilçe(% 1,26)- Amasra (-% 1,68) 06 Şubat 2023 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 4 İlçe, 8 belediye, bu belediyelerde 50 mahalle ve ayrıca 263 köy vardır. 2022 yılı sonunda Bartın ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileri''' İlçe Nüfus 2021 Nüfus 2022 Nüfus Artışı % Belediye Sayısı Mahalle Sayısı Köy Sayısı Köy Nüfusu Şehir nüfusu Şehirde oturan % Alanı km2 km2'ye düşen kişi Amasra 14.086 13.852 1 5 30 7.864 5.988 43,23 178 78 Kurucaşile 6.424 6.337 -1,36 1 4 28 4.414 1.923 30,35 152 42 Merkez 159.811 161.830 1,26 3 28 137 67.781 94.049 58,12 1091 148 Ulus 21.390 21.332 -0,27 3 13 68 12.841 8.491 39,80 909 23 Bartın 201.711 203.351 0,81 8 50 263 92.900 110.451 54,32 2.330 87 === İlin yıllara göre nüfusları === == Konum == Konum Bilgileri İlçe Kuruluş Yılıİçişleri Bakanlığı- İller İdaresi Genel Müdürlüğü Alanı km² Rakım mt. Merkeze Uzaklık kmKarayolları Genel Müdürlüğü Ulaşan Yollar Bartın Merkez 1.091 12 Amasra 1987 178 12 19 Kurucaşile 1957 152 13 64 Ulus 1944 909 179 37 BARTIN 1991 2.330 == Spor == 2018-2019 Sezonu sonunda, Futbol takımı Bartınspor BAL (Bölgesel Amatör Lig) grubunda 6. olmuştur. Bartın'ın liglerdeki diğer takımı Bartın Gençlik Hizmetleri, Voleybol Erkekler bölgesel ligde final grubunda 2. olmuştur. Ziraat Türkiye Kupası'nda Bartınspor, 3.turda Sarıyer 'e elenmiştir. Bartın'ın önemli spor tesisleri: Bartın Atatürk Stadyumu (5.000), Ömer Tepesi Spor Salonu (750), Bartın Kapalı Yüzme Havuzu-Y.Olimpik (500). == Müzeler == * Bartın Kent Müzesi * Kemal Samancıoğlu Etnografya Müzesi * Amasra Müzesi == Ayrıca bakınız == * Bartın ilindeki yerleşim yerleri listesi * Bartın Üniversitesi * Küre Dağları Millî Parkı * Kirazlıköprü Barajı ve Hidroelektrik Santrali == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Bartın Valiliği * Bartın İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü