Paul Newman

Paul Leonard Newman (26 Ocak 1925, Cleveland - 26 Eylül 2008, Westport), Amerikalı oyuncudur. Akademi Ödülü, Altın Küre ödülü, Cannes ödülü ve Emmy ödülü sahibi sanatçı, kendi kurduğu "Newman's Own" adlı gıda şirketinin 200 milyon doları aşan gelirlerini binlerce hayır kuruluşlarına bağışlamıştır. Newman, beyaz perdenin sarışın, mavi gözlü, en yakışıklı erkeklerinden biri olarak başarılı oyunculuğuyla da herkesi etkilemeyi başarmıştır. == Hayatı == Macar Yahudisi bir babanın oğlu olarak doğdu. 1943 yılında II. Dünya Savaşı sırasında pilotluk başvuru yapmış ancak renk körlüğü sebebiyle pilot olamamıştır. Fakat uçuş telsizcisi olarak görev almıştır. 1945 yılında Okinawa Muharebesi sırasında şiddetli bir kulak ağrısı nedeniyle göreve katılamadı. Katılamadığı bu görevde 15 asker bir kamikaze saldırısı sonucu hayatını kaybetti. Askerlik öncesi Ohio Üniversitesi'ne devam etmiş, savaş sonrasında ise Yale Üniversitesi'nde oyunculuk dersleri almıştır. == Sinema kariyeri == Yale'de eğitimine devam ettiği sırada, Broadway'e ilk adımını, 1953'te William Inge'nin yapımı olan Picnic ile attı. Daha sonra, The Desperate Hours ve Sweet Bird of Youth gibi orijinal Broadway oyunlarında rol aldı. 1954'te oynadığı ilk filmi The Silver Chalice için "1950'lerde yapılmış en kötü film" ifadesini kullanır. 1956'da Somebody Up There Likes Me ve Cat on a Hot Tin Roof filmlerinde oynadı. === Önemli filmleri === Mavi gözleri ve düzgün fiziği ile romantik bir başrol oyuncusu olabilirdi fakat o hep daha fazlasını istedi. Hollywood'un her yakışıklı oyuncue verebileceği, standart güzel çocuk rollerini değil, büyük filmlerde önemli rolleri almak için mücadele etti. 1950'lerden 60'lara ve hatta 70'lerin sinemasına başarılı geçiş yapabilen nadir oyunculardan biri oldu. Asi kişiliği ondan sonraki nesle de yansıdı. Daha genç oyuncular ondan etkilendiklerini sık sık dile getirdiler. Newman, 1961'de The Hustler, 1963'te Hud, 1964'te Harper, 1967'de Cool Hand Luke, 1977'de Slap Shot ve 1982'de The Verdict gibi sinema klasiklerinde rol aldı. 1969'da Butch Cassidy and the Sundance Kid ve 1973'te çevrilen The Sting filmlerinde Robert Redford ile birlikte oynadı. The Long, Hot Summer (1958), Rally 'Round the Flag, Boys!, (1958), From the Terrace (1960), Paris Blues (1961), A New Kind of Love (1963), Torn Curtain (1966),Winning (1969), WUSA (1970), The Drowning Pool (1975), Harry & Son (1984) ve Mr. and Mrs. Bridge (1990) filmlerinde eşi Joanne Woodward ile birlikte oynadı. Hem yönettiği hem de oynadığı Harry & Son filmine ilaveten, kendisinin rol almadığı ancak eşi Woodward'ın oynadığı üç film daha yönetmiştir: Rachel, Rachel (1968), Pulitzer Ödülü kazanan The Effect of Gamma Rays on Man-in-the-Moon Marigolds (1972) ve The Glass Menagerie (1987). === Son çalışmaları === Newman 2003'te Broadway'de Thornton Wilder'ın Our Town adlı oyununda göründü. Bu oyundaki performansı ile ilk Tony Ödülü adaylığını elde etti. PBS ve kablolu yayın yapan Showtime kanalları yapımı yayınladılar ve Newman, Outstanding Lead Actor in a Miniseries or TV Movie dalında Emmy adayı oldu. == Kişisel yaşamı == === Evlilikleri ve ailesi === Newman iki kere evlendi. 1949'dan 1958'e kadar süren Jackie WittePaul Newman biography . - Tiscali.co.uk.com. ile evliliğinden Scott (1950) adında bir oğlu ve Susan Kendall (1953) ve Stephanie adında iki kızı oldu. Breakheart Pass, The Towering Inferno ve Fraternity Row filmlerinde rol alan Scott Newman 1978 Kasımında aşırı dozda ilaç alımı sonucu 28 yaşında öldü. Olayın intihar olduğu iddia edildi.Clark, Hunter S. People . Time magazine. 17 February 1986. Newman oğlunun ölümünden sonra onun anısına ilaçların kötü kullanımını önlemek için Scott Newman Center'ı kurdu.Welcome . Scott Newman Center.org. Newman'ın kızlarından Susan belgesel film yapımcısı ve hayırseverdir ayrıca 1978 yapımı I Wanna Hold Your Hand filminde dört Beatles hayranından birini oynamıştır. Susan ayrıca ortak yapımcısı olduğu The Shadow Box filmi ile de Emmy adayı oldu. Newman tamamı kızlarından olmak üzere sekiz torun sahibidir. 29 Ocak 1958'de Newman Joanne Woodward ile evlendi. Çiftin bu evlilikten Elinor "Nell" Teresa (1959), Melissa "Lissy" Stewart (1961) ve Claire "Clea" Olivia (1965) adlarında üç kızı vardır. === Hastalığı ve ölümü === Haziran 2008'de eski bir sigara tiryakisi olan Newman'a akciğer kanseri teşhisi konulduğu açıklandı. Newman teşhis sonrasında New York'taki Sloan-Kettering Hastanesi'nde tedavi altına alındı. Mayıs ve haziran aylarında çekilen fotoğraflarında Newman oldukça zayıflamış görünüyordu. Yazar A.E. Hotchner medyaya Newman'ın kendisine on sekiz ay önce hastalıktan bahsettiğini aktardı. Ağustosta Newman resmi olarak kemoterapiyi durdurdu ve ailesine evinde ölmek istediğini söyledi. Paul Newman, 27 Eylül 2008 günü Connecticut'taki evinde hayata gözlerini yummuştur. == Notlar == * Ünlü tiyatrocu Haldun Dormen Sürç-ü Lisan Ettikse... adlı anı kitabında 1950'li yılların başlarında ABD'de Yale Üniversitesi'ne tiyatro eğitimi almak için gittiğinde o zaman hiç tanınmamış bir oyuncu adayı olan, aynı zamanda da bir alt sınıfta okuyan Paul Newman ve eşiyle tanıştıklarını ve arkadaş olduklarını, dostluklarının da hâlâ sürdüğünü anlatmıştır.Sürç-ü Lisan Ettikse...2003, Epsilon Yayınları.s.106. == Filmleri == === Oyuncu olarak === Yıl Film Rol Notlar 1954 The Silver Chalice Basil 1956 Somebody Up There Likes Me Rocky Graziano The Rack Capt. Edward W. Hall Jr. 1957 The Helen Morgan Story Larry Maddux Until They Sail Capt. Jack Harding 1958 The Long, Hot Summer Ben Quick The Left Handed Gun Billy the Kid Cat on a Hot Tin Roof Brick Pollitt En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü adaylığı BAFTA En İyi Erkek Oyuncu Ödülü adaylığı Rally 'Round the Flag, Boys! Harry Bannerman 1959 The Young Philadelphians Anthony Judson Lawrence 1960 From the Terrace David Alfred Eaton Exodus Ari Ben Canaan 1961 The Hustler Eddie Felson BAFTA En İyi Erkek Oyuncu Ödülü adaylık - En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü adaylık - Golden Globe Award for Best Actor - Motion Picture Drama Paris Blues Ram Bowen 1962 Sweet Bird of Youth Chance Wayne Golden Globe Award for Best Actor - Motion Picture Drama adaylığı Hemingway's Adventures of a Young Man Ad Francis, 'The Battler' En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Altın Küre Ödülü - Sinema adaylığı 1963 Hud Hud Bannon En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü adaylığı BAFTA En İyi Erkek Oyuncu Ödülü adaylığı Golden Globe Award for Best Actor - Motion Picture Drama adaylığı A New Kind of Love Steve Sherman The Prize Andrew Craig 1964 What a Way to Go! Larry Flint The Outrage Juan Carrasco 1965 Lady L Armand Denis 191966 Harper Lew Harper Torn Curtain Prof. Michael Armstrong 1967 Hombre John Russell Cool Hand Luke Luke Jackson En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü adaylığı \- Golden Globe Award for Best Actor - Motion Picture Drama adaylığı 1968 The Secret War of Harry Frigg Pvt. Harry Frigg 1969 Winning Frank Capua Butch Cassidy and the Sundance Kid Butch Cassidy BAFTA En İyi Erkek Oyuncu Ödülü adaylığı 1970 WUSA Rheinhardt 1971 Sometimes a Great Notion Hank Stamper Once Upon a Wheel (1971 TV program) Kendisi World Television Festival Award,Best International Sports Documentary 1972 Pocket Money Jim Kane The Life and Times of Judge Roy Bean Judge Roy Bean 1973 The Mackintosh Man Joseph Rearden The Sting Henry Gondorff 1974 The Towering Inferno Doug Roberts 1975 The Drowning Pool Lew Harper 1976 Buffalo Bill and the Indians William F. "Buffalo Bill" Cody 1977 Slap Shot Reggie "Reg" Dunlop 1979 Quintet Essex 1980 When Time Ran Out... Hank Anderson 1981 Fort Apache, The Bronx Murphy Absence of Malice Michael Colin Gallagher En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü adaylığı 1982 Come Along with Me TV The Verdict Frank Galvin En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü adaylığı Golden Globe Award for Best Actor - Motion Picture Drama adaylığı 1981984 Harry & Son Harry Keach 1986 The Color of Money Fast Eddie Felson En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü Golden Globe Award for Best Actor - Motion Picture Drama adaylığı 1989 Fat Man and Little Boy Gen. Leslie R. Groves Blaze Gov. Earl K. Long 1990 Mr. and Mrs. Bridge Walter Bridge 1993 La Classe américaine Dave arşiv görüntüleri 1994 The Hudsucker Proxy Sidney J. Mussburger Nobody's Fool Donald J. "Sully" Sullivan En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü adaylığı Golden Globe Award for Best Actor - Motion Picture Drama adaylığı 1998 Twilight Harry Ross 1999 Message in a Bottle Dodge Blake 2000 Where the Money Is Henry Manning 2002 Road to Perdition John Rooney En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü adaylığı BAFTA Award for Best Actor in a Supporting Role adaylığı En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Altın Küre Ödülü - Sinema adaylığı 2003 Our Town Stage Manager Emmy Award adaylığı 2005 Empire Falls Max Roby Emmy Award; Golden Globe Magnificent Desolation: Walking on the Moon 3D Dave Scott Seslendirme 2006 Cars Doc Hudson Seslendirme 2007 Dale Anlatıcı Ses == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * * Newman/Haas Racing * Newman's Own * The Hole in the Wall Gang Camp * Barretstown Gang Camp, Ireland * Is Paul Newman ready for his swan song? * Newman's Day at Princeton * Traditions at Bates College and a Memory of Newman Day from a 1991 graduate Kategori:1925 doğumlular Kategori:Shaker Heights, Ohio doğumlular Kategori:2008 yılında ölenler Kategori:Amerikalı erkek sinema oyuncuları Kategori:Slovak asıllı Amerikalılar Kategori:Polonya Yahudisi asıllı Amerikalılar Kategori:Macaristan Yahudisi asıllı Amerikalılar Kategori:Gümüş Ayı Ödülü sahibi oyuncular Kategori:Cannes Film Festivali En İyi Erkek Oyuncu Ödülü sahipleri Kategori:En İyi Yönetmen Altın Küre Ödülü sahipleri Kategori:Ekran Oyuncuları Derneği Ödülü sahipleri Kategori:Akademi Onur Ödülü sahipleri Kategori:En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahipleri Kategori:Cecil B. DeMille Onur Ödülü sahipleri Kategori:21. yüzyılda Amerikalı erkek oyuncular Kategori:Amerikalı erkek dizi oyuncuları Kategori:Amerikalı film yapımcıları Kategori:En İyi Yardımcı Erkek Dizi Oyuncusu Altın Küre Ödülü sahipleri Kategori:Yılın Yeni Erkek Yıldızı Altın Küre Ödülü sahipleri Kategori:BAFTA En İyi Yabancı Erkek Oyuncu Ödülü sahipleri Kategori:Gümüş Ayı En İyi Erkek Oyuncu Ödülü sahipleri Kategori:En İyi Erkek Oyuncu National Board of Review Ödülü sahipleri Kategori:National Board of Review Ödülü sahipleri Kategori:Altın Küre Ödülü sahipleri Kategori:Ekran Oyuncuları Derneği Yaşam Başarı Ödülü sahipleri Kategori:New York Film Eleştirmenleri Birliği Ödülü sahipleri Kategori:New York Film Eleştirmenleri Birliği En İyi Erkek Oyuncu Ödülü sahipleri Kategori:New York Film Eleştirmenleri Birliği En İyi Yönetmen Ödülü sahipleri Kategori:Jean Hersholt Yardımseverlik Ödülü sahipleri