Türk adları

Türk adları, her toplumun olduğu gibi Türk toplumunun hayat tarzını, sosyal yapıyı ve düşünce yapısını yansıtır, toplumun aynası kabul edilir. Toplumların kendilerine özgü ad verme gelenekleri vardır. Eski Türklerde çocukların ergenlik çağına ulaşana kadar başardıkları bir işe göre isim verilirdi. == Ad koyma== Doğan bebeğe göbeği kesilirken bir göbek adı konulur. Asıl adı koyma işi yakın zamana kadar aile büyüklerinin iken günümüzde ebeveynlerin görevidir. Ad koyacak olan kişilerin duygu, düşünce, inanç, izlenim, birikim, özlem, umut ve beklentileri ile tarihten gelen gelenekler ad seçmede temel kaynaklardır. İsim olarak tarihi kahramanlar isimleri (Bumin, İstemi, Bilge, Kültigin), kumandanlar, sanat, siyaset, spor, kültür alanındaki ünlü kişilerin isimleri kullanılır. Ebeveynlerin ölmüş anne-babası varsa bunların isimlerini çocuklarında yaşatmak amacı ile kullanılır. Küçük yaşta ölmüş çocukların isimleri yeni doğan kardeşlere verildiği de olur. Bebeğin doğduğu gün veya ay isim üzerinde etkili olur. Ramazan ayında (Ramazan), Arefe günü (Arif, Arife), bayram günü doğanlar (Bayram), Hac zamanında (Hacı, Hacı Bayram) doğanlara uygun isimler verilir. Doğal çevreden pek çok isim kullanılır; Gül, Sümbül, Lale, Gümüş, Kaya, Nehir, Altın, Mercan, Deniz, Dağ, Gök, Meltem, Doruk gibi. Çocukları yaşamayan aileler; Dursun, Yaşar, Durmuş, Durdu isimlerini kullanır. Artık çocuk istemeyen aileler; Tamam, Yeter, Songül, Soner, Kıyafet, Nihayet gibi isimleri tercih ederler. Bebek özlemi çekenler Murat, Muradiye, İstek, Dilek, erkek çocuk bekleyenler, doğan kızlarına Döndü, Döne isimlerini verir. Kullanılan adlar üzerinde etkili unsurlardan biri de dindir. Allahın isimleri ve sıfatları abd (kul) ön eki ile, İslam peygamberi Muhammed’in isim ve sıfatları, Kur'an’da adı geçen diğer peygamberlerin, halifelerin, peygamberin akraba ve arkadaşlarının, evliyaların isimleri kişi adı yaygın olarak kullanılır. == En çok kullanılan 50 isim == Türkiyede yaşayan insanların en çok kullandığı isimler: En çok kullanılan 50 erkek ismi: Mehmet, Mustafa, Ahmet, Ali, Hüseyin, Hasan, İbrahim, İsmail, Osman, Yusuf, Murat, Ömer, Ramazan, Halil, Süleyman, Abdullah, Mahmut, Recep, Salih, Fatih, Kadir, Emre, Mehmet Ali, Hakan, Adem, Kemal, Yaşar, Bekir, Musa, Metin, Bayram, Serkan, Orhan, Burak, Furkan, Gökhan, Yasin, Uğur, Yakup, Muhammed, Şükrü, Cemal, Enes, Yunus, Arif, Onur, Muhammet, Yılmaz, Şaban, Halil İbrahim. En çok kullanılan 50 kadın ismi: Fatma, Ayşe, Emine, Hatice, Zeynep, Elif, Meryem, Selma, Şerife, Zehra, Sultan, Hanife, Merve, Havva, Zeliha, Esra, Fadime, Özlem, Hacer, Yasemin, Melek, Rabia, Hülya, Cemile, Sevim, Gülsüm, Leyla, Dilek, Büşra, Aysel, Songül, Kübra, Halime, Esma, Aynur, Hayriye, Kadriye, Tuğba, Sevgi, Rukiye, Havva, Sibel, Derya, Asiye, Filiz, Kezban, Ebru, Ayşegül, Döndü, Ayten. Bazı isimler hem erkeklere hem de kadınlar da kullanılmaktadır. Bu isimlerden 36 tanesi şunlardır: Yaşar, Ayhan, Dursun, İsmet, Muzaffer, Ümit, Özgür, İlhan, Hikmet, Yüksel, Özcan, Fikret, Cihan, Şerif, Deniz, Servet, Yücel, Sefa, Hidayet, Sezer, Olcay, Saffet, Güngör, Durdu, Günay, Ömür, İlkay, Kamuran, Kudret, Satı, Şenel, Elvan, Seyhan, Zülfü, Muhterem, Güner. == İsimlerde değişim == 1970-2010 yılları arasında en çok kullanılan 20 erkek adı. Ad 1970-79 1980-89 1990-99 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Abdullah 17 20 – – – – – – – – – – – – Adem 20 19 – – – – – – – – – – – – Ahmet 3 4 3 3 4 4 5 5 6 6 5 5 5 4 Ali 4 5 6 8 8 7 7 8 9 10 10 13 11 12 Alperen – – – – – – – – – – – – 20 – Arda – – – – – – – – 5 1 2 2 2 5 Ayhan 18 – – – – – – – – – – – – – Baran – – – – – – – – 16 – – – – – Batuhan – – – 17 20 – – – – – – – – – Berat – – – – – – – – 20 20 11 10 8 6 Burak – – 12 12 16 18 18 19 – 19 16 16 – – Caner – – – – – – – 18 – – – – – – Efe – – – – – – – – – – 15 9 16 20 Emirhan – – – – 13 11 11 12 2 5 6 6 10 13 Emrah – 15 – – – – – – – – – – – – Emre – – 4 5 5 6 6 6 11 15 17 19 – – Enes – – 17 13 11 10 8 7 8 7 7 8 6 8 Eren – – – – 12 15 15 9 14 14 18 12 13 16 Fatih – 6 16 – – – – – – – – – – – Furkan – – 5 6 6 5 3 4 7 8 9 11 9 10 Gökhan – 10 – – – – – – – – – – – – Hakan – 16 – – – – – – – – – – – – Halil 16 – – – – – – – – – – – – – Hasan 7 9 14 15 15 14 14 15 17 17 19 20 – – Hüseyin 5 8 10 10 10 12 12 13 15 13 13 15 15 17 İbrahim 9 7 7 7 7 9 10 11 12 11 14 17 17 15 İsmail 8 11 18 18 19 20 – – – – – – – – Kerem – – – – – – – – – – – – 18 – Mehmet 1 1 1 1 1 1 2 2 3 3 3 4 4 3 Mert – – – 14 17 17 16 17 19 18 – – – 14 Metin 12 – – – – – – – – – – – – – Muhammed – – 19 – – – 20 16 10 9 8 7 7 7 Murat 6 3 8 11 14 16 19 – – – – – – – Mustafa 2 2 2 2 2 3 4 3 4 4 4 3 3 2 Oğuzhan – – 20 19 – – – – – – – – – – Ömer 13 13 9 9 9 8 9 10 13 12 12 14 12 11 Onur – – 11 20 – – – – – – – – – – Osman 11 18 – – – – – – – – – – – – Ramazan 10 12 15 16 18 – – – – – – – – – Samet – – – – – – – – – 16 – – – – Serhat – – – – – 19 – – – – – – – – Serkan – 14 – – – – – – – – – – – – Süleyman 15 – – – – – – – – – – – – – Umut – – – – – 13 13 20 – – – – – 18 Yaşar 19 – – – – – – – – – – – – – Yiğit – – – – – – – – – – – – 14 9 Yunus Emre – – – – – – 17 14 18 – 20 18 19 19 Yusuf 14 17 13 14 3 2 1 1 1 2 1 1 1 1 Tablo incelendiğinde şu yorumlar çıkarılabilir: Mehmet, Ahmet, Mustafa, Hüseyin, Yusuf, İbrahim, Ömer ve Ali her zaman ilk 20 isim içerisindedir. Bu isimlerden 3'ü Peygamber Muhammed'e ait olmak üzere (Mehmet, Ahmet, Mustafa), 5'i peygamber ismi (İbrahim, Yusuf), 2'si halife (Ömer, Ali), 1 isim ise ehl-i beyttendir (Hüseyin). İsimlerin ortak özelliği dini nitelikli oluşudur. Tabloda 1980-89 arasında bulunan bazı isimler (Adem, Abdullah, Emrah, Gökhan, Serkan, Hakan) daha sonra ilk 20'ye girememiştir. Alperen ilk kez 2009'da listeye girmiştir. Arda ismi 2005'e kadar tabloda yokken, 2005'ten sonra ilk 5 arasına girmiştir. 1970-2010 yılları arasında en çok kullanılan 20 kadın adı: Ad 1970-79 1980-89 1990-99 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Aleyna – – – 15 16 16 15 14 14 – – – – – Aynur 7 – – – – – – – – – – – – – Aysel 8 – – – – – – – – – – – – – Ayşe 2 2 8 7 8 7 10 9 13 14 17 16 – 16 Ayten 18 – – – – – – – – – – – – – Azra – – – – – – – – – – – – – 10 Berfin – – – – – – – – – – – – 18 – Betül – – 20 – – – – – – – – – – – Beyza – – – 16 14 15 13 15 18 20 – – – – Büşra – – 3 5 6 9 14 20 3 4 8 6 10 14 Ceren – – – – – – 19 18 20 13 19 – – – Çiğdem – 18 – – – – – – – – – – – – Derya – 14 – – – – – – – – – – – – Dilara – – – – 17 11 – – – – – – – – Ebru – – 15 20 – – – – – – – – – – Ecrin – – – – – – – – – – – 8 3 4 Ela – – – – – – – – – – – – 19 – Elif – 7 5 4 3 2 3 2 2 1 2 2 2 2 Emine 3 3 9 9 10 8 9 11 12 16 20 – – – Esra – 9 6 6 5 6 7 7 15 – – – – – Eylül – – – – – – – – – – – 15 7 8 Fadime 12 – – – – – – – – – – – – – Fatma 1 1 2 3 4 5 6 6 7 9 9 9 11 13 Filiz 13 19 – – – – – – – – – – – Gamze – – 11 14 18 – – – – – – – – Gizem – – 13 17 20 20 – – – – – – – Hacer 14 – – – – – – – – – – – – – Hanife 19 – – – – – – – – – – – – – Hatice 4 4 10 10 12 12 12 10 11 12 12 12 18 18 Hilal – – 17 – – – – – – – – – – Hiranur – – – – – – – – – – – – – 19 Hülya 5 16 – – – – – – – – – – – – İlayda – – – – – 18 16 19 – 17 – – – – İrem – – – 11 7 4 4 4 5 3 3 4 5 6 Kübra – – 7 8 13 17 17 – – – – – – – Leyla 11 – – – – – – – – – – – – – Medine – – – – – – – – – 8 7 10 16 17 Melek – 20 – – – – – – – – – – 20 – Melike – – – 18 9 14 18 17 16 – – – 13 – Melisa – – – – 19 – – – – – – – – – Merve – 11 1 2 2 3 5 5 4 5 5 5 8 11 Meryem 9 13 – – – – – – 17 15 16 17 – 15 Nehir – – – – – – – – – 18 18 – – 9 Nisa – – – – – – – – – – – – – 12 Nisanur 19 – – – – – – – – – 15 7 6 5 Nuray 20 – – – – – – – – – – – – – Nurcan – 15 – – – – – – – – – – – – Özlem – 6 12 19 – – – – – – – – – – Pınar – 16 – – – – – – – – – – – – Rabia – – 16 12 11 13 8 8 10 11 11 13 14 – Seda – 18 17 – – – – – – – – – – – Selma 16 – – – – – – – – – – – – – Semra – 19 – – – – – – – – – – – – Sevim 10 – – – – – – – – – – – – – Sıla – – – – – – 2 3 8 6 6 – – – Sibel – 12 19 – – – – – – – – – – – Songül 15 14 – – – – – – – – – – – – Sude – – – – – – 20 13 – – – – – – Sudenaz – – – – – – – – 19 – 14 19 12 – Sultan 17 – – – – – – – – – – – – – Sümeyye – – – – – – – – – – – 20 17 – Şevval – – – – – – – – – 19 13 – – – Tuana – – – – – – – – – – – – 15 20 Tuğba – 10 14 – – – – – – – – – – – Yağmur – – – – – 19 16 6 7 4 3 4 3 Yaren – – – – – – – – – – – – 14 – Yasemin – 9 – – – – – – – – – – – – Zehra – – – 13 15 10 11 12 9 10 10 11 9 7 Zeynep 6 5 4 1 1 1 1 1 1 2 1 1 1 1 == 2015 == 2015 yılında doğan erkeklere en çok verilen isimler şunlardır: Yusuf, Eymen, Mustafa, Ömer, Berat. 2015 yılında doğan kızlara en çok verilen isimler şunlardır: Zeynep, Elif, Hiranur, Miray, Ecrin. == Dış bağlantılar == *Türkçe İsimler Sözlüğü *Türkçe İsimler *Behind the Name: Turkish Names == Kaynakça == Ad