14 Ocak

== Olaylar == * 1539 - Küba, İspanya'nın sömürgesi oldu. * 1897 - İsviçreli Matthias Zurbriggen, Aconcagua zirvesine tırmanan ilk kişi oldu. * 1900 - Giacomo Puccini'nin Tosca operası, Roma'da ilk kez icra edildi. * 1903 - Makedonya'daki Osmanlı yönetimine karşı gelişen şiddet olayları nedeniyle Sadrazam Mehmed Said Paşa azledildi, yerine Rumeli Islahat Komisyonu Başkanı Avlonyalı Mehmed Ferid Paşa getirildi. * 1907 - Jamaika'da deprem: 1000'den fazla kişi öldü. * 1915 - Swakopmund, Güney Afrika birlikleri tarafından işgal edildi. * 1923 - Mustafa Kemal, Batı Anadolu'da geziye çıktı. * 1923 - Londra - New York arası ilk telefon görüşmesi yapıldı. * 1923 - Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım, İzmir'de öldü. * 1932 - Amerika Birleşik Devletleri'nde işsizlerin sayısının 8,2 milyona ulaştığı açıklandı. * 1938 - Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı kuruluş kanunu kabul edildi. * 1938 - Türkiye- Irak-İran-Afganistan arasında akdedilen Sadabat Paktı, TBMM'de onaylandı. * 1938 - Norveç, Antarktika'nın Kraliçe Maud Toprakları olarak anılan bölgesi üzerinde hak iddia etti. * 1941 - İstanbul Valiliği, Üniversite Talebe Birliği tüzüğünü onayladı; Talebe Birliği faaliyete geçti. * 1943 - Sir Winston Churchill, Franklin Roosevelt ve Charles de Gaulle Kazablanka Konferansı'nda bir araya geldiler. * 1950 - Sovyetler Birliği'nde MiG-17 jet uçağının ilk prototipi uçuş denemesini tamamladı. * 1953 - Josip Broz Tito, Yugoslavya Devlet Başkanı oldu. * 1954 - Amerikalı sinema oyuncusu Marilyn Monroe, beyzbol oyuncusu Joe Dimaggio ile evlendi. * 1963 - Fransa Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle, Birleşik Krallık'ın Avrupa Ekonomik Topluluğuna (AET) girmesine karşı çıktı. * 1964 - Meclis, 12 Eylül 1963 tarihinde imzalanan Ortak Pazar anlaşmasını onayladı. * 1969 - Amerika Birleşik Devletleri'ne ait uçak gemisi USS Enterprise (CVN-65)'da, Hawaii açıklarında patlama meydana geldi: 25 ölü. * 1970 - Türk lirası, 1211 sayılı kanuna göre çıkarıldı. * 1985 - Martina Navratilova, kendisinin 100. tenis turnuvasını kazandı. * 1987 - Uluslararası Ticaret Odası Vehbi Koç'u "Dünyada Yılın İş insanı" seçti. * 1990 - Yugoslavya Komünistler Birliği’nin olağanüstü toplantısında yayınlanan "Yugoslavya için Demokratik Sosyalizm Deklarasyonu" şiddetli tartışmalara sebep oldu. * 1993 - Nubar Terziyan, Ankara Uluslararası Film Festivali'nde "Emek Ödülü"ne değer bulundu. * 1994 - Bill Clinton ile Boris Yeltsin, füzelerin herhangi bir ülkeye hedeflenmesine son verilmesi ve Ukrayna'nın nükleer silah stokunun yok edilmesi üzerinde anlaştılar. * 1995 - İlk kez verilen Uluslararası Nâzım Hikmet Şiir Ödülü, İstanbul'da yapılan bir törenle Lübnan'lı şair Adonis'e verildi. * 1998 - Afganistan'a ait bir kargo uçağı güneybatı Pakistan'da bir dağa düştü: 50 kişi öldü. * 2000 - Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, beş Bosnalı Hırvat'ı, 1993 yılında Ahmiçi köyünde en az 103 Müslüman'ın katledilmesiyle ilgili olarak 25 yıl hapse mahkûm etti. * 2005 - Avrupa Uzay Ajansına (ESA) ait Huygens adlı uzay sondası Satürn'ün uydusu Titan'ın yüzeyine indi. * 2005 - Afganistan'daki Uluslararası Güvenlik Yardım Kuvveti harekâtına katılarak, Kabil Çok Uluslu Tugay Komutanlığı görevini 27 Ocak'ta 6 ay süreyle üstelenecek olan, 28'inci Mekanize Piyade Tugayı için uğurlama töreni düzenlendi. * 2007 - Venezuela'ya ait, Panama- Karakas seferini yapan çift motorlu bir yolcu uçağı, Kolombiya'nın kuzey doğusunda düştü: 14 kişi öldü. * 2011 - Tunus'ta bir kişinin kendini yakmasıyla başlayan gösterilerin ardından, Devlet Başkanı Zeynel Abidin Bin Ali ülkeden kaçtı, geçiş hükûmeti kuruldu. * 2020 - Türkiye'de Vikipedi erişime tekrar açıldı. == Doğumlar == * MÖ 83 - Marcus Antonius, Romalı general ve politikacı (ö. MÖ 30) * 1702 - Nakamikado, Japonya'nın 114. imparatoru (ö. 1737) * 1770 - Adam Czartoryski, Polonyalı devlet adamı ve siyasetçi (ö. 1861) * 1787 - Semyon Korsakov, Rus mucit (ö.1853) * 1798 - Johan Rudolph Thorbecke, Hollandalı politikacı ve liberal devlet adamı (ö. 1872) * 1800 - Ludwig von Köchel, Avusturyalı müzikolojist (ö. 1877) * 1801 - Jane Welsh Carlyle, İskoç yazar (ö. 1866) * 1806 - Matthew Fontaine Maury, Amerikalı astronom, deniz subayı, oşinograf, meteorolog, haritacı, jeolog ve eğitimci (ö. 1873) * 1818 - Zachris Topelius, Fin yazar (ö. 1898) * 1818 - Ole Jacob Broch, Norveçli matematikçi, fizikçi, ekonomist ve politikacı (ö. 1889) * 1824 - Vladimir Stasov, Rus eleştirmen (ö. 1906) * 1834 - Todor Burmov, Bulgaristan'ın ilk Başbakanı (ö. 1906) * 1836 - Henri Fantin-Latour, Fransız ressam (ö. 1904) * 1841 - Berthe Morisot, Fransız ressam (ö. 1895) * 1850 - Pierre Loti, Fransız romancı (ö. 1923) * 1851 - Ernst Hartwig, Alman astronom (ö. 1923) * 1863 - Lyubomir Miletiç, Bulgar dilbilimci, etnograf ve tarihçi (ö. 1937) * 1863 - Paul Horn, Alman filolog (ö. 1908) * 1868 - Noe Jordania, Gürcü siyaset adamı, gazeteci (ö. 1953) * 1870 - George Pearce, Avustralyalı politikacı (ö. 1952) * 1870 - Ali Ekber Tufan, Türk siyasetçi (ö. 1970) * 1875 - Albert Schweitzer, Alman din bilgini, filozof, misyoner, doktor ve 1952 Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 1965) * 1875 - Felix Hamrin, İsveçli siyasetçi (ö. 1937) * 1886 - Franz Josef Popp, BMW AG'nin kurucu (ö. 1954) * 1887 - Hugo Steinhaus, Polonyalı matematikçi ve eğitimci (ö. 1972) * 1892 - Emil Gustav Friedrich Martin Niemöller, Alman Nazi karşıtı din bilgini, vaiz ve Bekennende Kirche'nin kurucusu (ö. 1984) * 1894 - Ecaterina Teodoroiu, Romanya'nın bir kahramanı olarak kabul edilen bir Rumen kadındı (ö. 1917) * 1896 - John Rodrigo Dos Passos, Amerikalı yazar (ö. 1970) * 1897 - Hasso von Manteuffel, Batı Almanyalı siyaset adamı (ö. 1978) * 1899 - Fritz Bayerlein, Alman Panzer generali (ö. 1970) * 1901 - Alfred Tarski, bir Polonyalı-Amerikalı, mantıkçı ve matematikçi (ö. 1983) * 1902 - Nâzım Hikmet, Türk şair (ö. 1963) * 1905 - Takeo Fukuda, Japon siyasetçi (ö. 1995) * 1914 - Harold Russell, Kanadalı bir oyuncu (ö. 2002) * 1914 - Selahattin Ülkümen, Türk diplomat (ö. 2003) * 1919 - Giulio Andreotti, İtalyan Hristiyan demokrat siyasetçi ve 1972-1992 arasında pek çok kez İtalya Başbakanı (ö. 2013) * 1921 - Murray Bookchin, Amerikalı sosyal teorisyen, yazar, tarihçi ve siyaset felsefecisi (ö. 2006) * 1924 - Carole Cook, Amerikalı aktris (ö. 2023) * 1924 - Renate Lasker-Harpprecht, Alman yazar ve gazeteci (ö. 2021) * 1925 - Yukio Mishima, Japon yazar (ö. 1970) * 1932 - Carlos Borges, Uruguaylı futbolcu (ö. 2014) * 1936 - Clarence Carter, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı, müzisyen ve plak yapımcısıdır * 1938 - Morihiro Hosokawa, Japan siyasetçi * 1940 - Bilge Olgaç, Türk sinema yönetmeni ve senarist (ö. 1994) * 1940 - John Castle, İngiliz oyuncu * 1941 - Faye Dunaway, Amerikalı sinema oyuncusu * 1941 - Milan Kučan, Sloven bir siyasetçi * 1943 - Mariss Jansons, Leton kökenli Sovyet-Rus orkestra şefi (ö. 2019) * 1943 - Shannon Lucid, Amerikalı bir biyokimyacı ve emekli bir NASA astronotudur * 1943 - Ralph Steinman, Kanadalı immünolog, hücre biyoloğu ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 2011) * 1943 - Holland Taylor, Amerikalı aktris, oyun yazarı ve dublaj sanatçısı * 1944 - Jan Aas, Norveçli eski futbolcu ve çalıştırıcı (ö. 2016) * 1944 - Nina Totenberg, bir Amerikan hukuk işleri muhabiridir * 1947 - José Pacheco, İspanyol profesyonel futbolcu (ö. 2022) * 1948 - Carl Weathers, Amerikalı oyuncudur * 1949 - Lawrence Kasdan, Amerikalı film yapımcısı, yönetmeni ve senaristidir * 1949 - Tarık Papuççuoğlu, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu * 1949 - İlyas Salman, Türk sinema, tiyatro, dizi oyuncusu, yönetmen ve köşe yazarı * 1952 - Călin Popescu-Tăriceanu, Rumen siyasetçi ve inşaat mühendisi * 1953 - Denzil Douglas, Saint Kitts ve Nevisli tıp doktoru ve siyasetçi * 1955 - Dominique Rocheteau, Fransız futbolcu * 1959 - Rasim Öztekin, Türk oyuncu (ö. 2021) * 1963 - Steven Soderbergh, Amerikalı yapımcı ve senarist * 1964 - Mark Addy, İngiliz aktör * 1964 - Yılmaz Morgül, Türk şarkıcı * 1965 - Şamil Basayev, Çeçen lider (ö. 2006) * 1965 - Jemima Redgrave, İngiliz oyuncu * 1965 - Jill Saward; cinsel istismarlara karşı mücadelesiyle bilinen İngiliz girişimci, aktivist ve siyasetçi (ö. 2017) * 1966 - Marco Hietala, Fin müzisyen * 1966 - Dan Schneider, Amerikalı söz yazarı, oyuncu, yazar ve yapımcı * 1967 - Leo Ortolani, İtalyan karikatürist * 1967 - Emily Watson, İngiliz oyuncu * 1967 - Zakk Wylde, Amerikalı ünlü müzisyen * 1968 - LL Cool J, Amerikalı rapçi, girişimci ve aktör * 1968 - Ruel Fox, İngiliz millî futbolcu ve teknik direktör * 1969 - Jason Bateman, Altın Küre Ödülü kazanmış Amerikalı oyuncu * 1969 - Dave Grohl, Amerikalı müzisyen ve Foo Fighters grubunun kurucusu * 1970 - Fazıl Say, Türk piyanist ve besteci * 1971 - Lasse Kjus, Norveçli sporcu * 1971 - Antonios Nikopolidis, Yunan eski millî futbolcudur * 1973 - Giancarlo Fisichella, İtalyan Formula 1 pilotu * 1981 - Abdelmalek Cherrad, Cezayirli millî futbolcudur * 1981 - Jadranka Đokić, Hırvat oyuncu * 1982 - Víctor Valdés, İspanyol eski kaleci * 1983 - Cesare Bovo, İtalyan eski futbolcudur * 1986 - Yohan Cabaye, Fransız eski millî futbolcudur * 1990 - Grant Gustin, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı * 1993 - Damla Colbay, Türk oyuncu * 1994 - Kai, Güney Koreli şarkıcı, oyuncu, dansçı ve modeldir * 1999 - Declan Rice, orta saha mevkiinde oynayan İngiliz millî futbolcudur == Ölümler == * 1585 - Malûlzade Mehmed Efendi, Osmanlı şeyhülislamı (d. 1533) * 1676 - Francesco Cavalli, İtalyan besteci (d. 1602) * 1742 - Edmond Halley, İngiliz bilim insanı (d. 1656) * 1753 - George Berkeley, İngiliz düşünür (d. 1685) * 1766 - V. Frederik, Danimarka-Norveç ve Schleswig-Holstein dükü (d. 1723) * 1824 - Atanasios Kanakaris, Yunanistan'ın ikinci başbakanı (d. 1760) * 1866 - Giovanni Gussone, İtalyan akademisyen ve botanikçi (d. 1787) * 1867 - Jean Auguste Dominique Ingres, Fransız ressam (d. 1780) * 1883 - William Alexander Forbes, İngiliz zoolog (d. 1855) * 1891 - Aimé Millet, Fransız heykeltıraş (d. 1819) * 1892 - Albert Victor, Galler Prensi (d. 1864) * 1898 - Lewis Carroll, İngiliz yazar, matematikçi ve mantıkçı ("Alice Harikalar Diyarında" adlı fantastik romanıyla ünlü) (d. 1832) * 1899 - Nubar Paşa, Mısırlı-Amerikalı devlet adamı (d. 1825) * 1905 - Ernst Abbe, Alman fizikçi ve sanayici (d. 1840) * 1923 - Zübeyde Hanım, Atatürk’ün annesi (d. 1857) * 1925 - Harry Furniss, İngiliz sanatçı ve illüstratör (d. 1854) * 1927 - Mario Bezzi, İtalyan zooloji profesörüydü (d. 1868) * 1940 - Heinrich August Meissner, Alman mühendis (Hicaz Demiryolu'nun başmühendisi) (d. 1862) * 1944 - Mehmet Emin Yurdakul, Türk şair ve milletvekili ("Millî Şair" olarak anılır) (d. 1869) * 1957 - Humphrey Bogart, Amerikalı sinema oyuncusu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1899) * 1961 - Barry Fitzgerald, İrlandalı aktör (d. 1888) * 1970 - Asım Gündüz, Türk asker ve siyasetçi, Millî Mücadele komutanlarından (d. 1880) * 1972 - IX. Frederik, Danimarka Kralı (d. 1899) * 1974 - Seyfi Demirsoy, Türk sendikacı ve Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-İş) Genel Başkanı (d. 1920) * 1977 - Anais Nin, Fransız yazar (d. 1903) * 1977 - Anthony Eden, Britanyalı siyasetçi (d. 1897) * 1977 - Peter Finch, Birleşik Krallık doğumlu Avustralyalı oyuncu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1916) * 1986 - Daniel Balavoine, Fransız şarkıcı (d. 1952) * 1986 - Donna Reed, Amerikalı oyuncu (d. 1921) * 1986 - Rikkat Kunt, Türk tezhip sanatçısı (d. 1903) * 1987 - Douglas Sirk, Alman asıllı Amerikalı sinema yönetmeni (d. 1897) * 1987 - Turgut Demirağ, Türk yapımcı ve film yönetmeni (d. 1921) * 1988 - Georgi Malenkov, Sovyet devlet adamı, Josef Stalin'in yakın mesai arkadaşı ve Stalin'in ölümünden sonra SSCB Başbakanı (d. 1902) * 1990 - Sabri Dino, Türk millî futbol takımı kalecisi ve iş insanı (Boğaziçi Köprüsü’nden atlayarak intihar etti) (d. 1942) * 1994 - Behçet Cantürk, Kürt asıllı Türk uyuşturucu kaçakçısı (d. 1950) * 1994 - Nubar Terziyan, Türk sinemasının karakter oyuncusu (d. 1909) * 1996 - Onno Tunç, Ermeni asıllı Türk vatandaşı müzisyen ve besteci (tek motorlu uçağının Armutlu'da düşmesi sonucu) (d. 1948) * 1998 - Safiye Ayla, Türk sanat müziği sanatçısı (d. 1907) * 2006 - Shelley Winters, Amerikalı sinema oyuncusu ve En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1920) * 2007 - Darlene Conley, Amerikalı oyuncu (d. 1934) * 2009 - Ricardo Montalbán, Meksika asıllı Amerikalı oyuncu (d. 1920) * 2012 - Rosy Varte, Fransız oyuncu (d. 1923) * 2012 - Abamüslüm Güven, Türk Akademisyen, Kars Kafkas Üniversitesi eski rektörü * 2014 - Mae Young, Amerikalı profesyonel güreşçi (d. 1923) * 2015 - Mordechai Shmuel Ashkenazi, İsrailli Ortodoks haham ve yazar (d. 1943) * 2015 - Lotte Hass, Avusturyalı natüralist, oyuncu ve dalış sporcusu (d. 1928) * 2015 - Nélida Romero, Arjantinli aktris (d. 1926) * 2015 - Darren Shahlavi, İngiliz aktör, dövüş sanatçısı ve dublör idi (d. 1972) * 2015 - Zhang Wannian, Çinli general (d. 1928) * 2016 - René Angelil, kanadalı Müzisyen, menajer, direktör ve prodüktör (d. 1942) * 2016 - Franco Citti, İtalyan oyuncu (d. 1935) * 2016 - Şefik Döğen, Türk oyuncu (d. 1947) * 2016 - Alan Rickman, İngiliz oyuncu ve yönetmen (d. 1946) * 2016 - Rajesh Vivek, Hint oyuncu (d. 1949) * 2016 - Shaolin, Brezilyalı çizgi film yapımcısı, çizer, komedyen, oyuncu ve televizyon programcısı (d. 1971) * 2017 - Surjit Singh Barnala, Hint politikacı ve bürokrat (d. 1925) * 2017 - Barry Cassin, İrlandalı tiyatro, sinema ve dizi oyuncusudur (d. 1924) * 2017 - Eldar Kuliev, Sovyet film yönetmeni ve senarist (d. 1951) * 2017 - Yama Buddha, Nepalli rap şarkıcısı ve müzisyeni (d. 1987) * 2017 - Zhou Youguang, Çinli ekonomist, bankacı ve dilbilimci (d. 1906) * 2018 - Dan Gurney, Amerikalı eski Formula 1 pilotu (d. 1931) * 2018 - Max Labovitch, Kanadalı buz hokeyi oyuncusu (d. 1924) * 2018 - Erling Mandelmann, Danimarkalı fotoğrafçıdır (d. 1935) * 2018 - Pablo Garcia Baena, İspanyol şair ve yazar (d. 1923) * 2019 - Paweł Adamowicz, Polonyalı siyasetçi ve avukattır (d. 1965) * 2019 - Eli Grba, Amerikan beyzbolcu (d. 1934) * 2019 - Lenin Rajendran, Hint film yönetmeni ve senaristtir (d. 1951) * 2019 - Wilf Rosenberg, Güney Afrikalı ragbi oyuncusudur (d. 1934) * 2019 - Gavin Smith, Kanadalı profesyonel poker oyuncusu (d. 1968) * 2019 - Julio Vallejo-Ruiloba, İspanyol psikiyatr, yazar ve akademisyen (d. 1945) * 2020 - John N. Brandenburg, Amerikalı rütbeli askerdir (d. 1929) * 2020 - Chamín Correa, Meksikalı gitarist ve müzik yapımcısı (d. 1929) * 2021 - Mehmet Necmettin Ahrazoğlu, Türk siyasetçi (d. 1955) * 2021 - Vincent Logan, İskoç Roma Katolik piskopos (d. 1941) * 2021 - Elijah Moshinsky, Avustralyalı yönetmen (d. 1946) * 2021 - Leonidas Pelekanakis, Yunan yelkenci (d. 1962) * 2021 - Jan de Vries, Hollandalı motosiklet yarışçısı (d. 1944) * 2022 - Ricardo Bofill, İspanyol mimar (d. 1939) * 2022 - Boris Brojovskiy, Sovyet-Rus görüntü yönetmeni (d. 1935) * 2022 - Aykut Edibali, Türk siyasetçi, yazar ve Millet Partisi Genel Başkanı (d. 1942) * 2022 - Anastasiya Voznesenskaya, Rus oyuncudur (d. 1943) * 2023 - Wally Campo, Amerikalı aktör (d. 1923) * 2023 - İnna Çurikova, Rus aktris (d. 1943) == Tatiller ve özel günler == * Tamil takvimine göre yeni yıl * Doğu ortodokslarına göre yeni yıl * Venezuela, Divina Pastora festivali. * Hindistan'da Sankranti Bayramı * Aziz Büyük Basil günü * Fırtına: Karakancalos Fırtınası *0114 14