Behzat Butak

Behzat Hâki Butak (16 Ekim 1889, Bursa - 26 Ekim 1963, İstanbul), Türk oyuncudur. Cumhuriyet Dönemi çağdaş Türk tiyatrosunun en önemli isimlerinden birisi olan sanatçı, tiyatro çevrelerinde “Büyük Behzad” veya “Baba Behzad” olarak tanındı. Darülbedayi Osmani’nin (Şehir Tiyatroları) ilk katılımcılarından biri idi. Bu kurumda oyuncu, yönetmen, yönetici, dekoratör, turne düzenleyicisi, mali koordinatör olarak hizmet verdi. Tansu Bele, Tiyatromuzun Behzad Baba’sını Saygıyla Anıyoruz, Sanathayati.tv 06.10.2014 “Kayseri Gülleri" adlı oyundaki "Bodos Ağa" rolü ile ünlendi. Tiyatroculuğunun yanı sıra 36 filmde çeşitli roller alarak sinema oyunculuğu yaptı. Para koleksiyonerliği yapan sanatçı, Türk nümismatik tarihi açısından önemli isimler arasında yer alır. == Hayatı == 1889 yılında Bursa'da doğdu. Babası Bursa Islahhanesi Başkâtibi Halil Hâki Bey idi. Tiyatro ile ilk karşılaşması Mihaliç'e gelen "Gavril Tiyatro ve Cambaz Kumpanyası"nı seyretmesiyle oldu. 1906'da babasının ölümü üzerine İstanbul'a giderek Mercan İdadisi'ne girdi. Namık Kemal'in yapıtlarını getirdiği için okuldan uzaklaştırılınca ve Ticaret Okulu'na geçti. Resim ve tiyatroya ilgi duyuyordu. Hem ressam, hem orta oyuncusu olan Ressam Muazzez'den resim dersleri aldı. 1908 Temmuz’unda amatör bir orta oyunu temsiline çıkarak tiyatro yaşamına ayak bastı. Hayatının ilk rolü: “Kavuklu arkası” idi. Ardından Muazzez'in kurduğu "Sahne-i heves" adlı toplulukla profesyonel oldu. Aynı yıl Sanayi-i Nefise Mektebi'ne girerek orada bir tiyatro meydana getirdi. Şehzadebaşı'nda Letafet Apartmanı karşısında "Osmanağa" tiyatrosunda Victor Hugo'dan çevrilen "Ancelo Mari Piyer" piyesini oynadılar. Seyirci bulamayan grup dağılmak zorunda kaldı. küçükresim|377x377pik|21 Mart 1933 tarihli Cumhuriyet gazetesinde Behzat Haki Bey. 1909 yılında Hariciye Nezareti Behzat'ın da içinde bulunduğu dört kişilik bir öğrenci grubunu, elektrik mühendisliği eğitimi için İtalya’ya gönderdi. Ancak gittikleri fabrika grevde olduğundan eğitim göremediler. Behzat, iki aylık süre içinde Roma ve Napoli’deki tiyatroları inceledi. İstanbul’a dönüşünde "Darüttemsili Osmani” grubunda yer aldı. Fazıl Reşit ve Aktör Hüseyin Kâni Bey'in yazdıkları "Ramses" piyesinde "Kahin" rolünü oynadı. Ardından Şark Dram Kumpanyası’na girdi. 1910'da Otello Kâmil ve Komik Ali Rıza Efendi'nin de bulunduğu bir toplulukla Karadeniz turnesine çıktı, ancak Giresun'da saldırıya uğradı ve canını kurtarabilmek için gizlice bir gemiye binip İstanbul'a kaçtı. 1912’de çıkan Balkan Harbi’ne gönüllü katıldı. Döndüğünde çeşitli tiyatro topluluklarında kısa süreli çalıştı. 1914'te başlanan Himmet Ağa'nın İzdivacı filminde rol aldı. Aynı yıl Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk konservatuvarı olan Darülbedâyi'nin kurulması üzerine sınavlara girip kazandı. Ancak I. Dünya Savaşı’nın başlaması üzerine savaşa gönüllü katıldı. Çanakkale cephesi’nde savaştı ve kolundan yaralandı. Mütarekeden sonra yeniden Darülbedâyi çalışmalarına katıldı. “Kayseri Gülleri” oyunundaki “Bodos Ağa” rolü ile büyük ün kazandı. 1920 de Raşit Rıza ve İbnürrefik Ahmet Bey'in kurdukları "'Yeni Sahne"ye geçti, Raşit Rıza'nın kurduğu "Türk Tiyatrosu"nda çalıştı. 1923 yılında tekrar Darülbedayi'ye döndü. Bir süre Muhsin Ertuğrul, Raşit Rıza ile beraber çalıştı. 1928 de Darülbedayi'e dönen sanatçı hayatının sonuna kadar bu kurumda çalışıp, değişik karakterleri canlandırdı. "Pinti" piyesindeki "Yahudi Azarya", "Venedikli Tâcir"deki "Şaylok" ve nihayet "Mum Söndü"deki "Şetaret Bacı" sanat hayatının en unutulmaz rolleri oldu. Savaştan sonra Himmet Ağa'nın İzdivacı filmi ile yeniden kamera önüne geçen sanatçı; Leblebici Horhor filmi ile ününe ün kattı. Sedef kakmacılığından, cild tezhibine, mozayikçilikten çiniciliğe kadar pek çok sanat dalına ilgi ve yeteneği vardı. Bir süre Beyoğlu'ndaki Butak Pastanesi'ni işletti. Para koleksiyonerliği yapan sanatçı, Türk nümismatik tarihi açısından önemli isimler arasında yer alır. “Resimli Türk Paraları" (1947) isminde Nümizmatik bir kitap yayımlamıştır. Son olarak 1960 yılında Tepebaşı Dram Tiyatrosu’nda Aydın Gün’ün kurduğu İstanbul Operası’nda sözlü rol aldı. 1962’de Yıldız Kenter ile birlikte İlhan İskender Tiyatro Ödülü’nü kazandı. 1963 yılında hayatını kaybetti. == Filmografisi == Yıl İsim Rol Notlar 1917 Bican Efendi Vekilharç 1918 Himmet Ağa'nın İzdivacı 1919 Mürebbiye Tosun Ağa 1921 Bican Efendi'nin Rüyası 1921 Bican Efendi Mektep Hocası 1922 Boğaziçi Esrarı / Nur Baba 1922 İstanbul'da Bir Facia-i Aşk 1923 Leblebici Horhor Leblebici Horhor 1923 Ateşten Gömlek 1924 Sözde Kızlar 1928 Ankara Postası 1929 Kaçakçılar 1931 İstanbul Sokaklarında 1932 Bir Millet Uyanıyor 1933 Leblebici Horhor Ağa 1933 Karım Beni Aldatırsa 1934 Aysel Bataklı Damın Kızı 1938 Aynaroz Kadısı 1939 Allahın Cenneti 1941 Kahveci Güzeli 1942 Kıskanç 1945 Yayla Kartalı 1946 Kızılırmak-Karakoyun 1946 Domaniç Yolcusu / Unutulan Sır 1946 Sonsuz Acı 1948 Harmankaya 1950 Zülfikârın Gölgesinde 1951 İstanbul Kan Ağlarken 1952 Yavuz Sultan Selim Ağlıyor 1954 Paydos 1954 Bozkurt Obası 1955 Son Beste Mustafa 1959 Ölmeyen Aşk 1962 Billur Köşk 1963 Bahçevan Tahir Baba == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Kategori:Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilenler Kategori:1889 doğumlular Kategori:Bursa doğumlu oyuncular Kategori:1963 yılında ölenler Kategori:Türk erkek tiyatro oyuncuları Kategori:Türk erkek sinema oyuncuları Kategori:İstanbul Şehir Tiyatroları sanatçıları Kategori:I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı askerleri Kategori:Türk müzeciler ve koleksiyoncular Kategori:Osmanlı tiyatro oyuncuları