UEFA katsayıları

UEFA katsayıları, Avrupa Futbol Federasyonları Birliği'nin (UEFA) üyesi olan ülke federasyonlarını, Millî Futbol Takımlarını ve Avrupa Kupalarına katılan takımlarını sıralamakta kullandığı sisteme verilen isimdir. 3 çeşit katsayı hesabı yapılmaktadır: *Millî takım katsayıları: Millî Futbol Takımlarının, Avrupa Futbol Şampiyonası eleme turları ve finalleri kura çekimindeki torba durumunu belirlemekte kullanılır. *Ülke katsayıları: Bir üye ülke federasyonundan UEFA Şampiyonlar Ligi, UEFA Avrupa Ligi ve UEFA Avrupa Konferans Ligi'ne katılacak takımların sayısı ve başlayacağı turların belirlenmesinde kullanılır. *Takım katsayıları: UEFA Şampiyonlar Ligi, UEFA Avrupa Ligi ve UEFA Avrupa Konferans Ligi'ne yerel liglerinden katılma hakkı kazanan kulüplerin eleme turlarına seribaşı olarak girip girmeyeceği ve grup aşamalarında torbaları belirlemekte kullanılır. == Katsayı hesaplama metodu == ===Millî takım katsayıları=== ====Eski sistem==== UEFA tarafından her 2 yılda bir Kasım veya Aralık aylarında eleme maçlarının tamamlanmasından sonra açıklanan Millî Futbol Takımlarının sıralamasında kullanılan katsayıdır. Yeni katsayı hesaplama metodu 20 Mayıs 2008 tarihinde ilan edilmiş ilk olarak Kasım 2009'da açıklanmıştır. Sistem her 2 yıllık periyotlar şeklinde yürümektedir. Her periyot yılına göre, FIFA Dünya Kupası veya Avrupa Futbol Şampiyonası eleme maçlarını ve finallerini kapsamaktadır. Özel maçlar dikkate alınmamaktadır. Oynanan her millî maç için aşağıda belirtilen kurallara göre puanlar verilir ve maç başına puan hesaplanır. * Oynanan her maç için 10,000 puan (sonuca bakılmadan) * Galibiyete 30,000 puan * Beraberliğe 10,000 puan * Penaltı atışlarıyla kazanana 20,000 puan kaybedene 10,000 puan * Atılan her gol için 501 puan * Yenilen her gol için -500 puan * Finaller öncesi play-off maçları 4,000 ekstra puan * Finallerde grup maçları 8,000 ekstra puan; son 16 turu 12,000 ekstra puan; çeyrek final 18,000 ekstra puan; yarı final 28,000 ekstra puan; 3.lük maçı 18,000 ekstra puan; final maçı 38,000 ekstra puan * Son 2 periyodun %40'ı en eski periyodun %20'si hesaba katılır. * Eğer bir takım, herhangi bir periyodu oynamamışsa diğer periyotlar ağırlıklandırılmış şekilde dikkate alınır. (Örneğin 2015 Fransa katsayısı hesabında 2010-2012 periyodunun %33,3'ü 2012-2014 periyodunun %66,7'si dikkate alınacaktır.) * Ev sahibi takımlar eleme turlarına katılmadığı için oynanmış olduğu en son eleme turu maçları dikkate alınır. (Örneğin Fransa 2016 Avrupa Şampiyonası ev sahibi olduğu için 2017 katsayıları hesaplanırken 2014 Dünya Kupası eleme maçları dikkate alınacaktır.) ====Yeni sistem==== Millî takımlar, 2018 Eylül ayında düzenlenmeye başlayan 2018-19 UEFA Uluslar Ligi sıralama kriterlerine göre sıralanacaktır. === Ülke katsayıları === Bir ülkeden o sene UEFA Avrupa Ligi, Şampiyonlar Ligi ve Konferans Ligi'ne kaç takım katılmışsa, onların topladığı puanlar toplanır ve Avrupa kupalarına katılan takım sayısına bölünür. Bu puanlama ülke takımları için şu şekildedir: Elemelerde; * Galibiyet: 1 puan * Beraberlik: 0,5 puan. Gruplar ve sonrasında; * Galibiyet: 2 puan * Beraberlik: 1 puan. Not: Penaltı atışlarıyla tur geçmek puanı etkilemez. (120 dakika sonucu dikkate alınır) Bonuslar; * Aşağıdaki tabloda takım katsayıları için verilen bonus puanlar ülke katsayısı için de geçerlidir. (Elenme puanları, Avrupa ligi ve konferans ligine katılım puanları hariç) Ülke takımlarının yukarıdaki hesaplamaya göre aldığı tüm puanlar toplanır. Bu puanlar ülkeden o yıl Avrupa kupalarına katılan takım sayısına bölünerek ülke puanı hesaplanır. === Takım katsayıları === Gruplar ve sonrasında (AL ve KL eleme aşaması play- off hariç); * Galibiyet: 2 puan * Beraberlik: 1 puan. 2021-22 ve sonraki sezonlar için bonus puanlar Tur Bonus puan ŞL AL KL Birinci eleme turunda elenme - - 1 İkinci eleme turunda elenme - - 1,5 Üçüncü eleme turunda elenme - - 2 Play-off turunda elenme - - 2,5 Grup aşaması katılım 4 3 * 2,5 * Grup birinciliği – 4 2 Grup ikinciliği - 2 1 Son 16 turu katılım 5 1 - Çeyrek finallere katılım 1 1 - Yarı finaller ve final katılım 1 1 1 Bir takımın kazanabileceği maksimum puan 38 34 30 2021-22 sezonu öncesi için bonus puanlar Tur Bonus puan ŞL AL Ön eleme turunda elenme - 0,5 Birinci eleme turunda elenme - 1 İkinci eleme turunda elenme - 1,5 Üçüncü eleme turunda elenme - 2 Play-off turunda elenme - 2,5 Grup aşaması katılım 4 3 * Son 16 turu katılım 5 - Çeyrek finaller, yarı finaller ve final katılım 1 1 Bir takımın kazanabileceği maksimum puan 38 33 2018-19 sezonundan itibaren ülke puanı eklenmesi uygulaması kaldırılmıştır. Eğer son 5 yıl içindeki kulüp katsayısı ülke katsayısının %20'sinden düşükse ülke katsayısının %20'si kulüp katsayısı olarak alınacaktır. == Millî takımlar sıralaması == == Ülke sıralaması == Açıklamalar * Fransa ve İngiltere Lig Kupasını kazanan birer takım UEFA Avrupa Konferans Ligi'ne katılmaktadır. * Liechtenstein Futbol Federasyonu bir lig organize etmemiştir. Sadece Lihtenştayn takımlarının oynadığı Lihtenştayn Kupası'nı kazanan takım UEFA Avrupa Konferans Ligi'ne katılır. * Bir önceki sezonun UEFA Şampiyonlar Ligi ve UEFA Avrupa Ligi şampiyonları doğrudan Şampiyonlar Ligi lig aşamasına katılır. Eğer iki şampiyondan biri veya ikisi kendi ülkesinde doğrudan grup aşamasına katılma hakkı elde ederse eleme oynayan takımlardan en iyi takım katsayısına sahip 1 veya 2 takım de direkt lig aşamasına katılır. * Bir önceki sezonun UEFA Avrupa Konferans Ligi şampiyonu UEFA Avrupa Ligi lig aşamasına katılır. Eğer şampiyon kendi lig sıralamasına göre UEFA Avrupa Ligi lig aşamasına veya UEFA Şampiyonlar Ligine katılmışsa yerine eleme oynayacak tüm takımlardan en yüksek kulüp katsayısı olan takım katılır. * 2021-22 sezonundan itibaren yapılan düzenlemeyle UEFA Şampiyonlar Ligi grup aşamasından önce elenen tüm takımlar yoluna UEFA Avrupa Ligi veya UEFA Avrupa Konferans Liginden ve UEFA Avrupa Ligi grup aşamasından önce elenen tüm takımlar yoluna UEFA Avrupa Konferans Liginden devam etmektedir. * 2024-25 sezonundan başlamak üzere bir önceki sezonun en yüksek katsayısına sahip 2 ülkeden birer takım daha doğrudan Şampiyonlar Ligi grup aşamasına katılır. == Kulüpler sıralaması == UEFA Kulüpler Sıralaması, Avrupa Kupalarındaki takımların eşleşmelerinde kullanılan ve son 5 yılda kulüplerin Avrupa Kupalarındaki başarıları göz önünde bulundurularak oluşturulan bir cetveldir. 2018-19 sezonundan itibaren ülke puanı eklenmesi uygulaması kaldırılmıştır. Eğer kulüp katsayısı ülke katsayısının %20'sinden düşükse ülke katsayısının %20'si kulüp katsayısı olarak alınmaktadır. Buna göre, ilk 25 takım sıralaması aşağıdaki gibidir. Kulüp Federasyon 2019-20 2020-21 2021-22 2022-23 2023-24 Katsayı 1 1 Manchester City 25,000 35,000 27,000 33,000 4,000 124,000 2 2 Bayern München 36,000 27,000 26,000 27,000 4,000 120,000 3 5 2 Real Madrid 17,000 26,000 30,000 29,000 4,000 106,000 4 6 2 Paris Saint- Germain 31,000 24,000 19,000 19,000 4,000 97,000 5 4 1 Liverpool 18,000 24,000 33,000 19,000 3,000 97,000 6 3 3 Chelsea 17,000 33,000 25,000 21,000 0,000 96,000 7 7 Manchester United 22,000 26,000 18,000 19,000 4,000 89,000 8 11 3 Internazionale 25,000 9,000 18,000 29,000 4,000 85,000 9 16 7 RB Leipzig 27,000 17,000 17,000 18,000 4,000 83,000 10 10 Roma 11,000 24,000 23,000 22,000 3,000 83,000 11 8 3 Juventus 22,000 21,000 20,000 17,000 2,500 82,500 12 12 Sevilla 26,000 19,000 12,000 21,000 4,000 82,000 13 14 1 Borussia Dortmund 18,000 22,000 10,000 18,000 4,000 72,000 14 9 5 Barcelona 24,000 20,000 15,000 9,000 4,000 72,000 15 18 3 Benfica 10,000 10,000 20,000 25,000 4,000 69,000 16 15 1 Atlético Madrid 22,000 16,000 19,000 8,000 4,000 69,000 17 17 Villarreal 0,000 30,000 24,000 12,000 3,000 69,000 18 19 1 Napoli 19,000 10,000 9,000 25,000 4,000 67,000 19 13 6 Ajax 13,000 19,000 22,000 8,000 2,500 64,500 20 24 4 Bayer Leverkusen 18,000 10,000 14,000 19,000 3,000 64,000 21 20 1 Porto 7,000 23,000 10,000 18,000 4,000 62,000 22 25 3 Şahtar 22,000 14,000 6,000 11,000 4,000 57,000 23 28 5 Atalanta 20,000 17,000 16,000 0,000 3,000 56,000 24 22 2 Eintracht Frankfurt 9,000 0,000 28,000 16,000 2,500 55,500 25 23 2 Arsenal 10,000 23,000 0,000 17,000 4,000 54,000 === Sıralama liderleri === 1960'tan beri 5 yıllık periyotlar olarak sıralamayı lider tamamlayan takımlar:Takım Sıralaması Sıra Takım 1 Real Madrid 20 2 Barcelona 8 3 Juventus 7 4 Bayern Munich 6 5 Borussia Mönchengladbach 5 6 Benfica 3 6 Leeds United 3 6 Ajax 3 9 Liverpool 2 9 Milan 2 11 Real Zaragoza 1 11 Anderlecht 1 11 Paris Saint-Germain 1 11 Chelsea 1 11 Manchester United 1 11 Manchester City 1 == Dış bağlantılar == * UEFA katsayılarının canlı güncellemesi * UEFA Resmi Sitesi * UEFA katsayıları ve hesaplanması detaylı bilgi -Bert Kassies == Kaynakça == Katsayı