Dünyaya Yön Veren En Etkin 100

Dünyaya Yön Veren En Etkin 100 veya orijinal ismiyle , Amerikalı astrofizikçi ve yazar Michael H. Hart'ın 1978 yılında yayımladığı bir kitaptır.Russell K. Neili tarafından Michael H. Hart ile yapılan görüşme, Nisan 14, 2000: 1992 yılında revizyonlar ile yeniden basılan kitapta, insanlık tarihini en çok etkileyen ve değiştiren kritik 100 ismin sıralaması vardır. Yazar Michael H. Hart, kitaptaki isimleri açıkça bir kriter olarak "büyüklük" üzerine değil, o kişinin eylemleri nedeniyle insanlık tarihinin gidişatının değişmesi üzerine belirlemeye çalıştı. ==Özet== Kitap, 100 etkili ismin yanı sıra bir de mansiyon ekinden oluşmaktadır. Her bölümde, tarihteki etkili kişilerden birinin ilk olarak kısa bir biyografisi, ardından yazar Hart'ın bu kişinin nasıl etkili olduğuna ve insanlık tarihinin gidişatını nasıl değiştirdiğine dair düşünceleri yer almaktadır. Başarılı dinlerin kurucuları ve şekillendiricileri, Hart'ın görüşüne göre en etkili olanlar arasında yer aldı; çünkü Hart'a göre bunlar, uzun bir süre boyunca birçok insanın hayatını oldukça güçlü bir şekilde şekillendirdi. Bu nedenle Hart'ın listesindeki ilk kişi, oldukça eleştirilere ve tartışmalara yol açmış olan İslam peygamberi Muhammed'dir. Hart, hem dinî hem de politik yönden "fevkalade başarılı" gördüğü Muhammed için, tarihte iz bırakanlar sıralamasında ilk sırayı uygun gördü.Alphonse Dougan, "Understanding Prophet Muhammad Beyond the Stereotypes ", The Fountain, Issue 46 (Nisan–Haziran 2004). Hart, 7. yüzyılın başlarında Arap Yarımadası'nda hiç beklenmedik bir anda ortaya çıkan Müslüman Arapların fetihlerinin asırlar boyunca dünyanın gidişatını önemli ölçüde değiştirmesinin eğer Muhammed olmasaydı hiç gerçekleşmeyeceğini, bu değişikliğin temel sebebinin Muhammed olduğunu söyledi.Michael H. Hart, The 100: A Ranking of the Most Influential Persons in History (Dünyaya Yön Veren En Etkin 100), Neden Kitap Yayıncılık, 2009. (s. 25-30) Ayrıca Hart, Muhammed'in İslam'ın gelişiminde üstlendiği rolün, İsa'nın Hristiyanlığın gelişiminde üstlendiği rolden daha çok büyük olduğuna inanıyordu. Bu konuda da Hart, Hristiyanlığın geliştirilmesinde ve yayılmasında en büyük pay sahibi olarak Pavlus'u işaret etti. Hart, ilk kitabında Abraham Lincoln'ü listeye dahil etmedi. 1992 revizyonları, Vladimir Lenin ve Mao Zedong gibi komünizm ile ilişkili figürlerin indirgenmesini –Mihail Gorbaçov hariç– içeriyordu. Ayrıca Hart'ın, William Shakespeare'ın değerlendirilmesinde taraflı olduğunu ve Shakespeare yerine 17. Oxford Kontu Edward de Vere'yi seçmesinin adil olmadığını düşünenler oldu. Bunların yanı sıra Hart, baskıda yaptığı bir hatayı düzelterek Ernest Rutherford yerine Niels Bohr ve Henri Becquerel'i getirdi. Basımdan hemen önce sıralamaları tekrar düzenledi, ancak ilk 10'da yer alan hiç kimsenin pozisyonunu değiştirmedi. ==En etkin 50'nin sıralaması== Sıralama İsim Yaşam aralığı Resim Etnisite Hakkında 1 Muhammed Mūḥammad ibn ʿAbdullāh 570 – 632 80px Arap Politik, askeri ve dinî liderdi. Müslümanlarca Allah'ın peygamberi ve son elçisidir. Günümüzde 2 milyarı aşkın takipçisiyle dünyanın en kalabalık ikinci dini olan İslam'ın kurucusu ve merkezî figürüdür. Aynı zamanda bir sosyal reformcu, diplomat, tüccar, filozof, hatip, yasa koyucu ve askerî lider olarak da aktif olmuştur. 2 Isaac Newton 1643 – 1727 80px İngiliz Bilim insanı, matematikçi, astronom, doğa filozofu, simyacı ve ilahiyatçıydı. Evrensel kütleçekim yasası ve üç hareket yasasıyla klasik fizik mekaniğinin temelini attı. Yarattığı etki, bilimin tarihindeki kilometre taşlarından biri oldu. 3 Nasıralı İsa Yešūa ben Miriām MÖ 4 – MS 30/33 80px Yahudi Dinî ve ruhani liderdi. Günümüzde 2.4 milyarı aşkın takipçisiyle dünyanın en kalabalık dini olan Hristiyanlığın merkezî figürüdür. Hristiyanlar tarafından Mesih, Tanrı'nın oğlu ve Tanrı'nın enkarnasyonu olarak kabul edilir. Hristiyanlık inancı dışında, 2+ milyar takipçili İslam'da da büyük bir manevi öneme sahiptir. 4 Buda Gẚutẚm Buḏdhǎ MÖ 563 – 483 80px Hint Günümüzde dünyanın en büyük dördüncü dini olan ve 500 milyondan fazla takipçisi bulunan Budizm'in kurucusu olan bir filozoftu. Aynı zamanda eski dönemin Hindistan'ında ruhani bir önderdi. 5 Konfüçyüs Kǒng Fūzǐ MÖ 551 – 479 80px Çinli Düşüncesi ve öğretileriyle döneminin dünyasına damga vurmuş, Çin başta olmak üzere Kore, Japonya, Vietnam ve Endonezya gibi Asya ülkeleri üzerinde derin bir iz bırakmış Konfüçyüsçülüğün kurucusu olan bir filozoftu. 6 Pavlus (Tarsuslu Saul) Pāulos Hašāliaḥ MS 5 – 67 80px Yahudi Havari ve ilk Hristiyan misyonerdi. Uzun uğraşları sonucu yeni kurulmuş Hristiyanlık dinini Yahudi topraklarının dışına yayarak çok uluslu bir din haline getirmiş ve Roma İmparatorluğu'nun Hristiyanlaştırılmasında kilit bir rol oynamıştır. 7 Cai Lun Cài Lún MÖ 50 – 121 80px Çinli İnsanoğlunun bilgiyi depolaması yolunda, ihtiyaç duyulan en temel materyal olan kâğıtı icat ederek büyük bir etki yaratmış mucitti. 8 Johannes Gutenberg 1398 – 1468 80px Alman İnsanoğlunun bilgiyi yayması ve saklaması yolunda icat edilmiş en büyük teknolojik araç olan mekanik matbaayı yaratarak kitapların daha çok ve hızlı basılmasına ve dolayısıyla bilginin daha hızlı yayılmasına yol açmış bir mucitti. İnsanlığa olan bu katkısı, Rönesans ve Aydınlanma Çağı'nın gerçekleşmesini hızlandırmıştır. 9 Kristof Kolomb Christophorus Columbus 1451 – 1506 80px İtalyan İspanyol İmparatorluğunun maddi yardımlarıyla birlikte Eski Dünyalıların Amerika kıtasını keşfetmelerini sağlayarak coğrafi keşifler döneminin en büyük keşfini gerçekleştirmiş olan gezgin, sömürgeci ve kâşifti. Aynı zamanda yaptığı bu keşifle sömürgecilik dönemini başlattı. 10 Albert Einstein 1879 – 1955 80px Yahudi 1900'lerin ilk yarısında yaptığı matematiksel çalışmalarının sonucu olarak türettiği görelilik teorisi ve beraberinde getirdiği kütle–enerji eşdeğerliği olan E = mc2 denklemi, kuantum mekaniğini ve uzayzaman kavramlarını anlama yolunda bilim ve fizik dünyası için çok büyük bir adım oldu. 11 Louis Pasteur 1822 – 1895 80px Fransız Tarihin en sık görülen ve ölümcül hastalıklarından biri olan kuduzun tedavisi için kuduz aşısını buldu. Böylece sık ve kolay bulaşan bir ölümcül hastalığın milyonları ölmesine engel oldu. 12 Galileo Galilei Galilaeus Galilaei 1564 – 1642 80px İtalyan Gözlemsel astronomi alanı üzerinde yaptığı çalışmaların sonucunda bu alana kazandırdığı yenilikler ile Rönesans dönemi bilimsel devrimlerine damga vurmuş bir bilim insanıydı. Aynı zamanda uygulamalı bilim ve teknoloji alanında da çalışmış ve yeni teknikler geliştirilmişti. 13 Aristoteles (Aristo) Aristotélēs MÖ 384 – 322 80px Yunan Batı felsefesine teorik düşünceyi katarak, özellikle de üzerine yoğunlaştığı mantık alanına kattığı önemli kazanımlarla tanınmış, bilimin felsefi prensiplerini insanlığa kazandırmış bir filozof ve bilgeydi. İnsanlık tarihi boyunca özgün felsefi ve bilimsel düşüncelere ilham kaynağı olmakla beraber yaptığı çalışmalarıyla birçok yenilikçi fikrin de önünü açmıştır. 14 Öklid Eukleídēs MÖ 300 80px Yunan Elementler eserinde derlediği geometrik çalışmalarıyla aksiyomatik yöntemi geliştirerek geometriye olan bakışaçısını kökten değiştirmiş bir matematikçiydi. İskenderiye'de büyük bir matematik okulu kurmuş ve çağlar boyu matematikle ilgilenen hemen herkesin gözde ismi olmuştur. 15 Musa Moše ben Āmram MÖ 1'inci milenyum 80px İbrani İsrailoğullarını politik, dinî ve hukuki yönden yönetmiş; koyduğu yasalar ile Yahudilik dışında Hristiyanlık ve İslam'ı da derinden etkilemiş bir din büyüğüydü. 16 Charles Darwin 1809 – 1882 80px İngiliz Bilim tarihinin en önemli çalışmalarından biri olmuş olan 1859 yayımlı Türlerin Kökeni kitabıyla evrimsel biyolojinin temelini oluşturmuş ve başta İnsan evrimi olmak üzere evrimin dinamiğine dair gösterdiği temel prensipler bilim dünyasını derinden etkilemiştir. 17 Çin Şi Huang Qín Shǐ Huáng MÖ 247 – 210 80px Çinli Moğol saldırılarına karşı dünyanın en uzun kale duvarı olan Çin Seddi'ni yaptırtmış ve kurduğu Çin Hanedanlığı ile günümüzde Çin adı verilen bölgeye adını vermiş ilk Çin imparatoruydu. 18 Augustus MÖ 63 – MS 14 80px Latin Komutan ve hükûmdardı. Dağılan Roma Cumhuriyeti'nin ardından yıllarca Avrupa'ya, Kuzey Afrika'ya ve Orta Doğu'ya hüküm sürecek olan Roma İmparatorluğu'nu kurmuş ve ilk Ceasar'ı olmuştu. 19 Nicolaus Copernicus Mikołaj Kopernik 1473 – 1543 80px Polonyalı 1543 yılında tamamladığı De revolutionibus orbium coelestium adlı eseriyle Güneş'in merkezde olduğunu ve gezegenlerin onun çevresinde dairesel şekilde devindiğini ortaya atarak Güneş Sistemi'nin günümüzdekine çok benzer bir betimlemesini yapmış matematikçi ve astronomdu. 20 Antoine Lavoisier 1743 – 1794 80px Fransız Yaptığı çalışmalar ve özellikle de kütlenin korunumu kanununu ortaya atmasıyla modern kimya bilimini yaratmış kimyager ve simyagerdi. 21 Büyük Konstantin Flavius Valerius Constantinus Kōnstantînos 272 – 337 80px Latin Komutan ve hükûmdardı. Dağılmak üzere olan Roma İmparatorluğu'nun doğu bloğunu komuta ederek tek bir çatı altında birleştirmiş, yönetim dinini Hristiyanlık olarak belirlemiş ve günümüzde adı İstanbul olan Konstantinopolis şehri için isim babası olmuştu. 22 James Watt 1736 – 1819 80px İskoç Mûcit ve mühendisti. 1755-1760'larda yaptığı teorik ve deneysel çalışmalarıyla ilk buhar makinesini yarattı. Watt'ın buhar makineleri, Sanayi Devrimi'ni başlatacak kadar büyük bir ses duyurdu; yavaş ve sınırlı insan gücü yerine olabilecek en iyi alternatif olarak görüldü. Bu icadı insanlık tarihindeki en büyük teknolojik sıçrayışlardan biri oldu. 23 Michael Faraday 1791 – 1867 80px İngiliz Elektromanyetik indüklemeyi, manyetik alanın ışığın kutuplanma düzlemini döndürdüğünü keşfederek elektrolizin temel ilkelerini belirledi. Klor (Cl) gazını sıvılaştırmayı başaran ilk kişi oldu. Amper biriminin kesin tanımını yapması ve elektrot, anot, katot, elektrolit ve iyon gibi temel elektroliz terimlerini yaratması da diğer önemli katkıları arasındadır. 24 James Clerk Maxwell 1831 – 1879 80px İskoç Teorik fizikçi ve matematikçiydi. En önemli başarısı, klasik elektromanyetik teorisinde daha önceden birbirleriyle ilişkisiz olarak gözüken elektrik ve manyetizmanın aynı şey olduğunu, kendisine ait olan Maxwell Denklemleri ile ispatlamıştır. Bu denklemler elektrik, manyetik ve optik alanlarında kullanılır. 25 Martin Luther 1483 – 1546 80px Alman Keşiş, teolog, üniversite profesörü, Protestanlığın babası ve Lüterciliği yaratan, geliştiren ve yayan kişiydi. Avrupa reform hareketlerinin öncüsü olmuştur. 26 George Washington 1732 – 1799 80px İngiliz Komutan ve askerdi. ABD'nin bağımsızlık savaşında önemli bir rol oynayarak On Üç Koloni'yi birleştirdi ve Amerika Birleşik Devletleri'nin birinci başkanı oldu. 27 Karl Marx 1818 – 1883 80px Yahudi Filozof, politik ekonomist ve bilimsel sosyalizmin kurucusuydu. Ekonomi alanındaki çalışmaları, günümüzde emeği, emek–sermaye ilişkisini ve bunları takip eden ekonomi düşüncesini kavramanın büyük bir kısmı için temel oluşturdu. 28 Wright Kardeşler (Wilbur & Orville Wright) Wright brothers 1867/1871 – 1912/1948 60px60px İngiliz Alman Tarihte ilk defa motorlu uçak uçuran Amerikalı mucit kardeşlerdi. 29 Cengiz Han (Temuçin) Чингис хаан Činggis Khaan 1162 – 1227 80px Moğol Moğol İmparatorluğu'nun kurucusu ve ilk imparatoru olan Moğol komutan ve hükûmdardı. Yaptığı seferlerle dönemin dünyasında büyük bir korku yaymış ve insanlık tarihinin gördüğü bitişik sınırlara sahip en büyük imparatorluğunu kurmuştur. Tarihçiler tarafından tarihin en başarılı ve en etkili askeri liderlerinden birisi olarak görülür. 30 Adam Smith 1723 – 1790 80px İskoç "Ekonominin Babası" ve "Kapitalizmin Babası" olarak anılan ekonomist, ahlak filozofu, politik ekonominin öncüsü ve İskoç Aydınlanması sırasındaki önemli bir figürdü. 31 William Shakespeare 1564 – 1616 80px İngiliz Şair, oyun yazarı ve oyuncuydu. Çoklukla İngilizce dilinin en büyük yazarı ve dünyanın en iyi dram oyun yazarı olarak anılır. İngiltere'nin ulusal şairi ve "Avon'un Ozanı" olarak da bilinir. Oyunları bütün büyük dillere çevrildi ve diğer bütün oyun yazarlarından daha çok sergilendi. 32 John Dalton 1766 – 1844 80px İngiliz Kimyager, meteorolog ve fizikçiydi. Modern Atom Teorisi ile ilgili öncü çalışmaları ve renk körlüğü (onun onuruna Daltonizm olarak da bilinir) üzerine araştırmalarıyla bilinir. 33 Büyük İskender Aléxandros III ho Makedȏn MÖ 356 – MÖ 323 80px Makedon Antik Makedonya Krallığı'nın kralıydı. Aynı zamanda ünlü filozof Aristo'nun öğrencisiydi. İktidarının uzun yıllarını Güneybatı Asya ve Kuzeydoğu Afrika'da eşi benzeri görülmemiş askeri seferlerle geçirdi ve 30 yaşına geldiğinde Yunanistan'dan Kuzeybatı Hindistan'a kadar uzanan antik dünyanın en büyük imparatorluklarından birini yarattı. Pek çok uzman kişi tarafından tarihin en başarılı askeri komutanlarından birisi olarak kabul edilir. 34 Napolyon Napoléon Bonaparte 1769 – 1821 80px Fransız Fransız Devrim Savaşları ve Napolyon Savaşları sırasında Fransa'nın krallığını yapmış asker ve devlet adamıydı. Fransız İmparatorluğu ve Avrupa'nın tümünü etkilemiş büyük liberal reformlara imza atmış Napolyon, en kalıcı hukuki başarısı olmuş Napolyon Kanunları'nı yaratarak dünyada ses getirmiştir. 35 Thomas Edison 1847 – 1931 80px Hollandalı Mucit ve iş insanıydı. Elektrik enerjisi üretimi, kitle iletişimi, ses kaydı, filmcilik gibi birçok alanda cihazlar geliştirdi. Fonograf, film kamerası, ampulün ilk versiyonları gibi icatları, sanayileşmiş olan modern dünyada büyük etki yarattı. ABD'de kendi adına kayıtlı olan 1.093 patentin yanı sıra, başka ülkelerde de bulunan patentleriyle tarihin en verimli mucitlerinden birisidir. 36 Antonie van Leeuwenhoek 1632 – 1723 80px Hollandalı Tüccar ve bilim insanıydı. Bakteriyi ilk keşfeden ve kendi oluşturduğu mikroskobu ile mikroskobik canlıları ilk olarak inceleyen bilim insanıdır. 37 William T. G. Morton 1819 – 1868 80px İngiliz Modern tıp dünyasını anesteziyle tanıştırdığı düşünülen tıp insanıydı. 1846'da eter kullanarak neredeyse ağrısız ilk diş çekimini gerçekleştirmiştir. 38 Guglielmo Marconi 1874 – 1937 80px İtalyan Mucit ve elektrik mühendisiydi. Uzun mesafeli radyo iletişimi, Marconi yasası, telsiz-telgraf sistemi üzerine yaptığı çalışmalarıyla ünlüdür. Radyonun mucidi olarak bilinir 39 Adolf Hitler 1889 – 1945 80px Alman Politikacı, demagog ve Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi lideriydi. 20. yüzyılın en güçlü ve kötü şöhretli diktatörlerinden birisi olarak kabul edilir. 40 Platon (Eflatun) Plátōn MÖ 428/427 – 348/347 80px Yunan Antik Yunan filozofu ve bilgesiydi. Dünyada üniversite düzeyindeki ilk kurumlardan biri olan ve bu kurumlara günümüzdeki adını veren Akademi'nin kurucusuydu. Felsefe ve bilim tarihindeki pek çok tartışmanın temellerini atmış, Hristiyanlık ve İslam gibi pek çok dini de derinden etkilemiştir. 41 Oliver Cromwell 1599 – 1658 80px İngiliz Siyaset adamı, asker ve devlet yöneticisiydi. İngiliz İç Savaşı'nda parlamento güçlerinin zaferinde etkin rol oynamıştır. İngiltere'nin yönetim biçimini krallıktan cumhuriyete çevirmiş, ama 1653'ten ölünceye kadar Devlet Koruyucu Lord unvanı ile ülkeyi tek başına idare etmiştir. 42 Alexander Graham Bell 1847 – 1922 80px İskoç Bilim insanı ve mucitti. Telefonun mucidi olarak tanınır. 43 Alexander Fleming 1881 – 1955 80px İskoç Bakteriyolog ve tıp insanıydı. ''Penisilini bulan kişidir. 44 John Locke 1632 – 1704 80px İngiliz İngiliz klasik liberal düşüncenin öncüsü olanfilozoftu. Düşünce özgürlüğünü, insan eylemlerini akla göre düzenlemek anlayışını en geniş ölçüde yayan ilk düşünür olduğu için Avrupa'daki Aydınlanma Çağı'nın gerçek kurucusu olarak kabul edilir. 45 Ludwig van Beethoven 1770 – 1827 80px Alman Klasik müzik döneminden Romantik döneme geçiş sürecine büyük katkı sağlamış ve gelmiş geçmiş en ünlü ve en etkileyici bestecilerden biri olarak kabul edilen piyanist ve besteciydi. 46 Werner Heisenberg 1901 – 1976 80px Alman Fizikçiydi. En ünlü çalışması, kendi ismiyle anılan Belirsizlik İlkesi'dir. 47 Louis Daguerre 1787 – 1851 80px Fransız Sanatçı ve kimyagerdi. Dagerreyotipi adlı fotoğrafik görüntü elde etme yöntemini bulmuştur. 48 Simón Bolívar 1783 – 1830 80px İspanyol Devrim önderi, 11 yıl boyunca yönettiği Büyük Kolombiya'nın kurucusu ve ilk devlet başkanıydı. Kolombiya, Venezuela, Ekvador, Peru ve Bolivya'nın bağımsızlığını sağladı; İspanyol İmparatorluğu'na karşı başlatılan bağımsızlık hareketinin siyasi ve askerî lideri oldu. 49 René Descartes 1596 – 1650 80px Fransız Filozof, matematikçi ve bilim insanıydı. Daha önce birbirinden ayrı olan geometri ve cebir alanlarını birleştirerek analitik geometriyi icat etti. Ayrıca modern felsefenin kurucularından biri olarak kabul edilir. 50 Michelangelo Michelangelo Buonarroti 1475 – 1564 80px İtalyan Rönesans dönemi ressamı, heykeltıraşı, mimarı ve şairiydi. ==Eleştiriler, tepkiler ve tebrikler== Sıralama üzerinde İslam peygamberi Muhammed'in birinci sırada olması, Batılı eleştirmenler tarafından pek hoş karşılanmamışken, Müslüman dünyasında ise son derece memnuniyetle karşılandı. Kitap, , Ahmed Deedat, vb. gibi pek çok Müslüman yazar tarafından sık sık referans gösterildi. 1988'de Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek, Muhammed'i tarihteki en etkili kişi olarak adlandırdığı için Kahire'de kitabın yazarı Michael H. Hart'ı onurlandırdı. ==Ayrıca bakınız== *Time 100 *Dünyanın en zenginleri listesi *En yaşlı insanlar listesi ==Notlar== ==Kaynaklar== ===Alıntılar=== ===Bibliyografi=== * * * * * ==Dış bağlantılar== *The 100: A Ranking of the Most Influential Persons in History – (PDF) 100 insanın tam listesi *The 100: A Ranking of the Most Influential Persons in History (PDF) – Kitabın tümü Kategori:Muhammed'in kültürel tasvirleri Kategori:20. yüzyıl tarih kitapları Kategori:Musa'nın kültürel tasvirleri