Adiyy bin Müsafir

Adî bin Musafir veya Adî bin Müsafir veya Adî bin Misafir, (Arapça: عدي بن مسافر الاموي; Şeyh ‘Adî bin Musâfir el-Umavvî, Kürtçe: Şêx Adîyê Şamiyê kurrê Misafirî / Musafir'in oğlu Şamlı Şeyh Adî, Şêx Adî Lalişê / Laliş'li Şeyh Adî; d. 1075 - ö. 1162) "Adâvv’îyye" Sûfî tarikâtı'nın kurucusudur. Şeyh Adî olarak da bilinir. 250px|küçükresim|sol|Şeyh Adî Tapınağı == Hayâtı == Şeyh Adî, 1075'te Bekaa Vadisinde dünyaya geldi. İmam Gazali ile Kadiri tarikâtının kurucusu olan Abdülkâdir Geylânî'den de etkilendi. 1116'da Mekke'yi ziyaret ettikten sonra, Kuzey Irak'a Laliş'e gelip eski Manatsır'a yerleşti. == Adâvv’îyye Sûfî tarikâtı == Şeyh ‘Adî bin Musâfir el-Umavvî 12. yüzyılda, Zerdüştlük içeren farklı mahâllî dinî Kürt inaçlarını İslâm Sûfîliği ile kaynaştırmak suretiyle Yazdâniliğin kollarından biri olan ve "Êzidîtî" dinînin temelini teşkil eden "Adâvv’îyye" (Osmanlıca: ) Sûfî tarikâtını kurdu. Başlangıç dönemlerinde Yezidiler, Moğolların istilasında oluşan "Güç boşluğu"ndan istifâde ederek Şeyh Adî'nin felsefî görüşlerinin ışığı altıda kendi dinlerini geliştirdiler. === Adâvv’îyye tarikatı silsilesi === * Şeyh ‘Adî bin Musâfir el-Umavî * Şeyh Sekhr Ebû’l-Bereket * Şeyh ‘Adî ibn Sakhr * Şeyh el-Hasan ibn ‘Adî * Şeyh Şerâf ed-Dîn bin el-Hasan * Şeyh Fakhr ed-Dîn bin ‘Adî * (meçhûl) == Ölümü == Ocak 1162'de vefât ederek Laliş'teki dergâha gömüldü. Bu yüzden Laliş, Yezidiler için kutsal toprak oldu. Şeyh Adî'nin vefâtından sonra yeğeni Şeyh Sekhr Ebû’l-Bereket yerine geçti. == Kaynakça == * Mehmet Sait ÇAKAR: Yezidilik. Tarih ve Metinler. Vadi Yayinlari, Ankara 2007, ISBN 975-6768-87-7. == Ayrıca bakınız == Alevîlik Hurûfîlik Nebatiler Alicilik İmamet Nizarîlik Babâîlik İmamiye Nusayrîlik Bâbîlik/Bahâîlik Işıkçılık Sâbiîlik Bâtınîlik İsmailîlik Safeviyye Bektâşîlik İsnaaşeriyye Vefâîlik Caferîlik Karmatîlik Yarsanilik Dedebabalık Kızılbaşlık Yarsanizm Dürzîlik Luvi mitolojisi Yezîdîlik Gnostisizm Mani dini Zerdüştlük Harabatilik Mustâlîlik Zurvanizm == Dış bağlantılar == * An Inquiry into the Religious Tenets of the Yezeedees (George Percy Badger, 1852) * Dunyadinleri.com Türkçe Dinlerin Tarafsız Buluşma Adresi * Alternatifforum * Devil Worship: The Sacred Books and Traditions of the Yezidiz (Isya Joseph, 1919) * Peacock Angel: Being Some Account of Votaries of a Secret Cult and Their Sanctuaries (E.S. Drower, 1941) * Yezidism: Its Background, Observances and Textual Tradition (Philip G. Kreyenbroek, 1995) * Shaikh ‘Adî, Sûfîsm and the Kurds (Zourab Aloian) * 'Al- Hallaj in Kurdish Tradition', al-Hallaj gazetesi köşe yazısı) * 'Being Yezidi, Ermenistan'ın Yezidi kimlik politikası üzerine', (Onnik Krikorian, 2004) * Lost in Translation (Michael Yon tarafından Irak'ın Yezdinar köyünde yapılan rüportaj, Haziran 6, 2005) * 'The Beginning of the Universe, photos and a description of Yezidi life in Lalish, Iraq' (Michael J. Totten, February 22, 2006) * 'Armenia: Yezidi Identity Battle', Institute for War & Peace Reporting (Onnik Krikorian, 2 November 2006) * Yezidi Web Wayback Machine) == Başvuru kitapları == ;Kürt Alevîleri * Bumke, Peter (1979). "Kizilbaş-Kurden in Dersim (Tunceli, Türkei). Marginalität und Häresie." Anthropos 74, 530-548. * Gezik, Erdal (2000), Etnik Politik Dinsel Sorunlar Baglaminda Alevi Kurtler, Ankara. * Van Bruinessen, Martin (1997). "Aslını inkar eden haramzadedir! The Debate on the Kurdish Ethnic Identity of the Kurdish Alevis." In K. Kehl-Bodrogi, B. Kellner-Heinkele, & A. Otter-Beaujean (eds), Syncretistic Religious Communities in the Near East (Leiden: Brill). * Van Bruinessen, Martin (1996). Kurds, Turks, and the Alevi revival in Turkey. Middle East Report, No. 200, pp. 7–10. (NB: The online version is expanded from its original publication.) * White, Paul J. (2003), “The Debate on the Identity of ‘Alevi Kurds’.” In: Paul J. White/Joost Jongerden (eds.) Turkey’s Alevi Enigma: A Comprehensive Overview. Leiden: Brill, pp. 17–32. Kategori:1075 doğumlular Kategori:1162 yılında ölenler Kategori:Yezidilik Kategori:Yezîdîler