İran hükümdarları listesi

İran hükümdarları listesi coğrafyacılara tarafından Büyük İran bölgesi olarak tanınan arazilerde kurulan devletlerde hükûmet süren tüm imparatorluk, krallıklar ve hükümdarlıklarda hukuken idareci olan hükümdarların listesidir. ==Antik İmparatorluklar (yak. MÖ 2700–550)== Bu dönem için daha kapsamlı bir krallar, kraliçeler, tabi alt-krallar ve ve alt-kraliçeler listesi için şu listelere bakınız: *Ahameniş İmparatorluğu öncesi İran hükümdarları listesi *Elam hükümdarları listesi *Partlar bağımlı alt-krallıklar hükümdarları listesi *İran'daki İslam devletleri hükümdarlar listesi Aratta Krallığı (yak. MÖ 2700)Cameron, 1936; Majidzadeh, 1991; Majidzadeh, 1997. Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not In-Su-Kush-Siranna ? – ? yak. MÖ 2700 yak. MÖ 2700 ? Uruk Kralı Enmerkar ile aynı dönemde Elam Krallığı (yak. MÖ 2700 - MÖ 2600)Elamlılar günümüzde Huzistan ili, İlam ili, Fars ili, Buşehr ili, Luristan ili, Çaharmahal ve Bahtiyari ili ve Kohgiluyeh ili olarak bilinen il bölgelerinde konumlanmış bir halk idi. Dilleri ne Semitik asıllı ne de İndo- Avrupa dili asıllı idi. Sonradan Medya/Pers imparatorluklarının ortaya çıktıkları bölgelerde ilk yaşayan halk Elamlılardır. Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Humbaba ? – yak. MÖ 2680 yak. MÖ 2700 yak. MÖ 2680 ? Uruk Kralı Gılgamış ile aynı dönemde Humban-Shutur (veya Kumbastir) ? – ? ? ? ? Awan Krallığı (yak. MÖ 2600-MÖ 2550)Awan'in coğrafik konumu hakkında kesin bilgimiz yoktur. Büyük olasılıkla Luristan'da Poştkuh yakınlarındaydı.Įlk üç Awan Kralı ayni zamanda Mezopotemya 'da da kraldılar.Legrain, 1922; Cameron, 1936; The Cambridge History of Iran; Hinz, 1972; The Cambridge Ancient History; Majidzadeh, 1991; Majidzadeh, 1997; Vallat "Elam ...", 1998. Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Ismi bilinmeyen Awan Kralı ? – ? yak. MÖ 2580 ? ? Uruk Kralı Ur-Nungal ile ayni dönemdeCameron, 1936. ...Lu Awan Kralı ? – ? ? ? ? Kur-Işşak Awan Kralı ? – ? ? yak. MÖ 2550 ? 36 yıl. Adab Şehri Kralı Lugal-Anne-Mundu ve Lagaş şehri kralı Ur-Nanshe ile ayni dönemde Awan Hanedanı (yak. MÖ 2550–MÖ 2270)The Cambridge History of Iran c. 7, 1991, s. 962. Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Peli Awan Kralı ? – ? yak. MÖ 2500 ? ? I. Tata Awan Kralı ? – ? ? ? ? Ukku-Tanhish Awan Kralı ? – ? ? ? ? Hishutash Awan Kralı ? – ? ? ? ? Shushun-Tarana Awan Kralı ? – ? ? ? ? Napi-Ilhush Awan Kralı ? – ? ? ? ? Kikku-Siwe-Temti Awan Kralı ? – ? ? ? ? Hishep-Ratep I Awan Kralı ? – ? ? ? ? Luh-Ishshan Awan Kralı ? -yak. MÖ ? yak. MÖ 2325 Hishep-Ratep I oğlu Hishep-Ratep II Awan Kralı ? – ? yak. MÖ 2325 ? Luh-Ishshan oğlu EmahsiniPotts, 1999. Awan Kralı ? – MÖ 2311 yak. MÖ 2311 MÖ 2311 Helu Awan Kralı ? – ? ? ? ? Hita Awan Kralı ? – ? yak. MÖ 2270 yak. MÖ 2270 ? Akkad İmparatorluğu Hükümdari Naram-Sin ile ayni dönemde Sümer Guta Hanedanı (yak. MÖ 2256–MÖ 2170)'Legrain, 1922; Cameron, 1936; D’yakonov 1956; The Cambridge History of Iran; Hinz, 1972; The Cambridge Ancient History; Majidzadeh, 1991; Majidzadeh, 1997.. Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Erridupizir Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2256 yak. MÖ 2251 ? Imta veya Nibia Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2250 yak. MÖ 2246 ? Inkishush Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2245 yak. MÖ 2240 ? Zarlagab Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2239 yak. MÖ 2234 ? Şulme Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2233 yak. MÖ 2228 ? Elulmesh veya Silulumesh Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2227 yak. MÖ 2222 ? Duga Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2221 yak. MÖ 2216 ? Iluan Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2215 yak. MÖ 2213 ? Inimabakesh Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2212 yak. MÖ 2208 ? Inkishush Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2207 yak. MÖ 2202 ? Yarlagab Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2201 yak. MÖ 2187 ? Ibate Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2186 yak. MÖ 2184 ? Yarlagab veya Yarla Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2183 yak. MÖ 2181 ? Kurum Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2180 yak. MÖ 2180 ? Apilkin Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2179 yak. MÖ 2177 ? La-erabum Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2176 yak. MÖ 2175 ? Irarum Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2174 yak. MÖ 2173 ? Ibranum Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2172 yak. MÖ 2172 ? Hablum Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2171 yak. MÖ 2170 ? Puzur-Suen Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2169 yak. MÖ 2163 ? Yarlaganda Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2162 yak. MÖ 2156 ? Si'um veya Si'u Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2155 yak. MÖ 2121 ? Tirigan Kutian Kralı ? – ? yak. MÖ 2120 yak. MÖ 2120 ? 40 gün Awan Hanedanı (yak. MÖ 2100) Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Kutik-InshushinakHinz, 1972. Awan Krali ? – ? yak. MÖ 2100 yak. MÖ 2100 Shinpi-hish-huk oğlu Ur Kralı Ur-Namu ile ayni dönemde. MÖ 2076 ve yak. MÖ 2016'da Susa Ur ordusu tarafından ele geçirildi. Bu kraldan sonra Elam liderligi Simaşki şehri krallarına geçti. Simaşki Hanedani (yak. MÖ 2070 - MÖ 1973)Bazi arkeologler Simaşki Şehrinin konumunun Elam ve Anşan'in kuzeyinde günümüz İsfahan ili civarinda bulundugunu bildirirler.Cameron, 1936; The Cambridge History of Iran; Hinz, 1972; The Cambridge Ancient History; Majidzadeh, 1991; Majidzadeh, 1997; Vallat "Elam ...", 1998. Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Gir-Namme I Simaşki kralı ? – ? ? ? ? Tazitta I Simaşki kralı ? – ? yak. MÖ 2040 yak. MÖ 2037 ? Eparti I Simaşki kralı ? – ? ? yak. MÖ 2033 ? Gir-Namme II Simaşki kralı ? – ? yak. MÖ 2033 ? ? Tazitta II Simaşki kralı ? – ? ? ? ? Lurak-Luhhan Simaşki kralı ? – MÖ 2022 yak. MÖ 2028 MÖ 2022 ? Hutran-Temti Simaşki kralı ? – ? ? ? ? Indattu-Inshushinak I Simaşki kralı ? – MÖ 2016 ? MÖ 2016 Hutran-Temti oğlu Kindattu Simaşki kralı ? – ? Yak. MÖ 2006'den önce Yak. MÖ 2005'ten sonra Tan-Ruhuratir oğlu Ur'u fethetti Indattu- Inshushinak II Simaşki kralı ? – ? yak. MÖ 1980 ? Pepi oğlu [Eshnunna Kralı Bilalame ve Isin Kralı Shu-ilishu ile ayni dönemde Tan-Ruhuratir I Simaşki kralı ? – ? yak. MÖ 1965 ? Indattu-Inshushinnak II oğlu Isin Kralı Iddin-Dagan ile ayni dönemde Indattu-Inshushinak III Simaşki kralı ? – ? ? ? Tan-Ruhuratir I oğlu 3 yıldan daha fazla Eparti Hanedanı (yak. MÖ 1975 - MÖ 1500)<Cameron, 1936; The Cambridge History of Iran; Hinz, 1972; The Cambridge Ancient History; Majidzadeh, 1991; Majidzadeh, 1997; Vallat, "Elam ...", 1998. Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Eparti II Simaşki kralı. Anşan ve Susa, Sukkalmah Krali ? – ? yak. MÖ 1973 ? Isin Kralı Iddin-Dagan'in kizi ile MÖ 1973'te evlendi Vallat, "Elam ...", 1998. Isin Kralı Iddin-Dagan ayni dönemde Şilhaha Anşan ve Susa Kralı, Sukkalmah ? – ? ? ? Eparti II oğlu Kuk-Naşur I Sukkalmah ? – ? ? ? Oğul (ruhuşak)"Ruhuşak" kizkardeşin oğlu anlamina gelir. Olasılıkla burada hanedan kan saflığıni korumak için yapilan aile içinden kız-erkek çocuk evliliğine işaret etmektedir. Bakınız: Vallat, "Elam ...", 1998. of Shilhaha Atta-hushu Sukkal ve Susa İppir'i, Susa halk çobanı, İnşuşinak halk çobanı ? – Yak. MÖ 1894'ten sonra ? yak. MÖ 1928 yak. MÖ 1894'ten sonra Kuk-Naşur I'in oğlu (?) Tetep-Mada Susa halk çobanı ? – ? Yak. MÖ 1890'dan sonra ? Kuk-Naşur I oğlu(?) Palar-Işşan Sukkalmah ? – ? ? ? ? Kuk-Sanit ? – ? ? ? Palar-İşşan oğlu (?) Kuk-Kirwash Sukkalmah, Elam, Simaşki ve Elam Sukkalı ? – ? ? ? Lan- Kuku oğlu ve Palar-İşşan yeğeni Tem-Sanit ? – ? ? ? Kuk-Kirwash oğlu Kuk- Nahhunte ? – ? ? ? Kuk-Kirwash oğlu Kuk-Nashur II Sukkalmah, Elam, Simaşlki ve Susa Sukkal'i ? – ? ? ? Kuk-Nahhunte oğlu(?) Shirukduh Sukkalmah ? – ? yak. MÖ 1790 ? ? Asur kıralı Shamshi-Adad I ile ayni dönemde Shimut-Wartash I ? – ? ? ? Shirukduh oğlu Siwe-Palar-Hupak Sukkalmah, Susa Sukkal'i, Elam Prensi ? – ? Yak. MÖ 1765'ten önce Yak. MÖ 1765'ten sonra Şirukduh oğlu Kuduzulush I Sukkalmah, Susa Sukkal'i ? – ? ? ? Şirukduh oğlu Kutir-Nahhunte I Sukkalmah ? – ? Yak. MÖ 1710 ? Kuduzuluş I oğlu Atta-Merra-Halki ? – ? ? ? Kuduzuluş I oğlu(?) Tata II Sukkal ? – ? ? ? Atta-Merra-Halki erkek kardeşi Lila-Irtash ? – ? ? ? Kuduzuluş I oğlu Temti-Agun Sukkalmah, Susa Sukkal'ı ? – ? ? ? Kutir- Nahhunte I oğlu Kutir-Shilhaha Sukkalmah, Sukkal ? – ? ? ? Temti-Agun oğlu Kuk-Nashur III Elam Sukkal'i, Susa Sukkal'i ? – ? Yak. MÖ 1646'den önce Yak. MÖ 1646'den sonra Kutir-Shilhaha oğlu Temti-Raptash ? – ? ? ? Kutir-Shilhaha oğlu Shimut-Wartash II ? – ? ? ? Kuk-Nashur III oğlu Shirtuh Susa Kralı ? – ? ? ? Kuk-Nashur III oğlu Kuduzulush II Sukkalmah, Susa Krali ? – ? ? ? Şimut- Wartaş II oğlu Tan-Uli Sukkalmah, Sukkal ? – ? ? ? ? Temti-Halki Sukkalmah, Elam, Sumaşki ve Susa Sukkal'i ? – ? ? ? Tan-Uli oğlu Kuk-Nashur IV Sukkalmah ? – ? ? ? Tan-Uli oğlu Kutik-Matlat ? – ? Yak. MÖ 1500 ? Tan-Uli oğlu Kidinu Hanedanı (yak. MÖ 1500 - MÖ 1279) Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Kidinu Anşan ve Susa Kralı ? – ? MÖ 15. yüzyıl ? ? İnşuşinak-Sunkir-Nappipir Anşan ve Susa Kralı ? – ? ? ? ? Tan-Ruhuratir II Anşan ve Susa Kralı ? – ? MÖ 15. yüzyıl ? ? Şalla Anşan ve Susa Kralı ? – ? ? ? ? Temti-Ahar Anşan ve Susa Kralı ? – ? Yak. MÖ 1370 ? ? Babil'deki Kassite Kralı Kadashman-Enlil I ile ayni dönem İgehalki Hanedanı (yak. MÖ 1400 - MÖ 1200) Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Pahir-İşşan I Anşan ve Susa Kralı ? – ? Yak. MÖ 1390 ? İge-Halki oğlu Babil Kassite Kralı Kurigalzu I ile ayni dönem Kidin-Hutran I Anşan ve Susa Kralı ? – ? ? ? Pahir-İşşan I oğluVallat , Francois. Elam: The History of Elam. Attar- Kittah II Anşan ve Susa Kralı ? – ? ? ? Ige-Halki oğlu Humban-Numena I Anşan ve Susa Kralı ? – ? Yak. MÖ 1370 ? Attar-Kittah II oğlu Babil Kassite kral Burna-Buriaş II ayni dönemde Untaş-Napiriş veya Untaş-Humban Anşan ve Susa Kralı ? – ? Yak. MÖ 1340 ? Humban-Numena I oğlu Kidin-Hutran II Anşan ve Susa Kralı ? – ? ? ? Untaş-Naprişa oğlu Napirişa-Untaş veya Humban-Untaş Anşan ve Susa Kralı ? – ? ? ? Kidin-Hutran II oğlu Pahir-Işşan II Anşan ve Susa Kralı ? – ? ? ? ? Unpatar-Napirişa veya Unpatar-Humban Anşan ve Susa Kralı ? – ? ? ? Pahir-İşşan II oğlu Kidin-Hutran III Anşan ve Susa Kralı ? – ? Yak. MÖ 1224 Yak. MÖ 1217 Pahir-İşşan II oğlu Babil Kassite kralları Enlil-nadin-shumi ve Adad-shuma-iddina ayni dönem Şutruk Hanedanı (yak. MÖ 1200 - MÖ 970) Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Hallutuş-İnşuşinak Anşan ve Susa Kralı ? – ? Yak MÖ 1200 ? ? Şutruk-Nahhunte I Anşan ve Susa Kralı ? – ? Yak. MÖ 1158'dan sonra Yak. MÖ 1158'dan önce Hallutush-Inshushinak oğlu Kutir-Nahhunte II Anşan ve Susa Kralı ? – ? Yak. MÖ 1155'ten önce Yak. MÖ 1155'ten sonra Șutruk-Nahhunte I oğlu Şilhak-Inşushinak I Anşan ve Susa Kralı ? – ? ? ? Șutruk-Nahhunte I oğlu Hutelutush-Inshushinak Anşan ve Susa Kralı ? – ? Yak. M.Ô. 1110'den onde Yak. MÖ 1110'den sonra Kutir-Nahhunte II oğlu Şilhina-Hamru-Lakamar Anşan ve Susa Kralı ? – ? Yak. MÖ 1110 ? Șilhak-Inșușinak I oğlu Humban-Numena II Anşan ve Susa Kralı ? – ? Yak. MÖ 11. yüzyıl ? ? Șutruk-Nahhunte II Anşan ve Susa Kralı ? – ? Yak. MÖ 11. yüzyıl ? Humban-Numena II olu Şutur-Nahhunte I Anşan ve Susa Kralı ? – ? Yak. MÖ 11. yüzyıl ? Humban-Numena II oğlu Mar-biti-apla-usurAyni zamanda Babil Krali. Elam "Evladı" ? – ? Yak. MÖ 983 Yak. MÖ 978 ? Akșir- Shimut Anşan ve Susa Kralı ? – ? ? ? ? Akșir-Nahhunte Anşan ve Susa Kralı ? – ? ? ? ? Kara-Indash Elam Kralı ? – ? ? ? ? Neo-Elamlılar (yak. MÖ 821 - MÖ 640)Cameron, 1936; The Cambridge History of Iran; Hinz, 1972; The Cambridge Ancient History; Majidzadeh, 1991; Vallat, 1995; Majidzadeh, 1997; Vallat, "Elam ...", 1998; Reade, 2000; Henkelman, 2003; Tavernier, 2004. Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not İsimsiz Elam Kralı ? – ? yak. MÖ 821 yak. MÖ 821 ? Asur kralı Shamshi-Adad V ile ayni dönem Humban-Tahrah I Elam Kralı ? – MÖ 743 ? MÖ 743 ? Humban-Nikash I Elam Kralı ? – MÖ 717 MÖ 743 MÖ 717 Humban-Tahrah I oğlu Shutur-Nahhunte II Anşan ve Susa Kralı ? – MÖ 699 MÖ 717 MÖ 699 Humban-Nikash (Ruhushak) oğlu Halluşu-Inşuşinak Anşan ve Susa Kralı ? – yak, MÖ 693 MÖ 699 yak. MÖ 693 Şutur-Nahhunte II erkek kardeşi Kutir-Nahhunte III Anşan ve Susa Kralı ? – yak. MÖ 692 yak. MÖ 693 yak. MÖ 692 Halluşu-Inşuşinak oğlu Humban- Numena III Anşan ve Susa Kralı ? – yak. MÖ 688 yak. MÖ 692 yak. MÖ 688 Shallushu-Inshushinak oğlu Humban-Haltash I Anşan ve Susa Kralı ? – yak. MÖ 681 yak. MÖ 688 yak. MÖ 681 Humban-Numena III oğlu(?) Humban-Haltash II Anşan ve Susa Kralı ? – yak. MÖ 675 yak. MÖ 681 yak. MÖ 675 Humban-Haltash I oğlu Urtak-Inshushinak Anşan ve Susa Kralı ? – MÖ 663 Yak. MÖ 675 MÖ 663 Humban- Haltaş II erkek kardeşi Temti-Humban-Inshushinak I Anşan ve Susa Kralı ? – yak. MÖ 653 MÖ663 yak. MÖ 653 Urtak-Inshushinak erkek kardeşi Humban-Nikash II Anşan ve Susa Kralı ? – MÖ 651 Yak. MÖ 653 MÖ 651 Urtak-Inshushinak oğlu Tammaritu Anşan ve Susa Kralı ? – MÖ 645/4 sonra MÖ 652 MÖ 655 Humban-Hapua veya Urtak-Inshushinak oğlu Indabibi Anşan ve Susa Kralı ? – Temmuz MÖ 648 sonra MÖ649 Temmuz MÖ648 sonra ? Humban-Haltaş III Anşan ve Susa Kralı ? – MÖ 645/4'ten sonra Temmuz MÖ 648'den sonra MÖ 645/4 Atta-hamiti-Inşuşinak oğlu Asurlular tarafından mağlup edilip esir alındı Tammaritu Anşan ve Susa Kralı ? – MÖ 645/4 sonrası MÖ 647 MÖ 647 Humban-Hapua ve Urtak-Inşuşinak oğlu Humban- Nikash III Anşan ve Susa Kralı ? – MÖ 645/4 sonrasi MÖ 647 MÖ 647 Atta-Merra- Halki oğlu Umhuluma Anşan ve Susa Kralı ? – ? MÖ 647 MÖ 647 ? Indattu- Inshushinak IV Anşan ve Susa Kralı ? – ? MÖ 647 Yak. MÖ 646 ? Humban-Hapua Anşan ve Susa Kralı ? – ? MÖ 647 MÖ 647 ? Pa'e Anşan ve Susa Kralı ? – MÖ 645/4 sonrası Güz 646 MÖ 645/4 sonrası ? Shutur-Nahhunte III Anşan ve Susa Kralı ? – ? yak. MÖ 646 ? Indattu-Inshushinak IV oğlu Bu kraldan sonra {{Anşan Krallığı]] Ahamenişler eline geçmiştir. Medya Devleti (yak. MÖ 774 - MÖ 652)Cameron, 1936; D’yakonov 1956; The Cambridge History of Iran Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Xšaθrita Phraortes (?) Medya Devleti Kralı ? – MÖ 652 MÖ 674 MÖ 652 Deioces'in oğlu Asurlular ve Sakalar ile savaşta öldü. Sonra MÖ 652-MÖ 625 döneminde Medya Krallığı Sakalara bağlandı. Sakalar Krallığı (MÖ 652–MÖ 625) Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Madea]] Sakalar Kralı ? – MÖ 625 MÖ 652 MÖ 625 Bartatua'nın oğlu Medya Devleti İmparatorluğu (yak. MÖ 625 - MÖ 550) Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Cyaksares Huvaxksšaθra Medya Devleti Kralı ? – MÖ 585 MÖ 625 MÖ 585 Ksšaθrita'nın oğlu Astiages Ishtuvigu Medya Devleti Kralı ? – MÖ 585 MÖ 585 MÖ 550 Cyaksares'nın oğlu Tahttan indirildi ve sonra öldürüldü. ==Ahameniş İmparatorluğu (MÖ 550–MÖ 330)== Ahameniş İmparatorluğu (MÖ 550-MÖ 300) Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Büyük Kiros 80px Büyük Kral, Persler Kralı, Anşan Kralı, Medya Kralı, Babil Kralı, Sümer ve Akad Kralı, Dünya'nın Dört Bir Köşesinin Kralı MÖ 600 – MÖ 530 MÖ 559 MÖ 530 I. Kambises Anşan Kralı ve Astiages'in kızı Medya'li Mandana'nin oğlu MÖ 559'dan itibaren Anşan Kralı. Massagetler veya İskitler ile yaptığı bir savaşta öldü. II. Kambises 80px Büyük Kral. Hşayathiya Hşayathiyanam (Krallar Kralı). ? – MÖ 521 MÖ 530 MÖ 522 Büyük Kiros'un oğlu Bir ayaklanmayı bastırmak için gitmekte iken yolda öldü. Bardiya Tanyoxarces Büyük Kral, Mısır Firavunu ? – MÖ 522 MÖ 522 MÖ 522 Büyük Kiros'un oğlu Pers soyluları tarafından öldürüldü. I. Darius Arsames (?) 80px Büyük Kral. Hşayathiya Hşayathiyanam (Krallar Kralı). MÖ 550 – MÖ 486 MÖ 522 MÖ 486 Hystaspes'ın oğlu I. Serhas 80px Büyük Kral. Hşayathiya Hşayathiyanam (Krallar Kralı). MÖ 519 – MÖ 465 MÖ 485 MÖ 465 I. Darius'un oğlu Öldürüldü. I. Artakserhas 80px Büyük Kral. Hşayathiya Hşayathiyanam (Krallar Kralı). Longimanus ? – MÖ 424 MÖ 465 MÖ 424 I. Serhas'ın oğlu II. Serhas Artaxerxes Büyük Kral. Hşayathiya Hşayathiyanam (Krallar Kralı). ? – MÖ 424 MÖ 424 MÖ 424 I. Artaserhas'ın oğlu Sogdianus tarafından öldürüldü. Sogdianus Büyük Kral. Hşayathiya Hşayathiyanam (Krallar Kralı). ? – MÖ 423 MÖ 424 MÖ 423 I. Artaserhas'ın oğlu II. Darius tarafından öldürüldü. II. Darius Ochus 80px Büyük Kral. Hşayathiya Hşayathiyanam (Krallar Kralı). ? – MÖ 404 MÖ 423 MÖ 404 I. Artaserhas'ın oğlu II. Artaserhas Arsaces Büyük Kral. Hşayathiya Hşayathiyanam (Krallar Kralı). MÖ 436 – MÖ 358 MÖ 404 MÖ 358 II. Darius'un oğlu III. Artaserhas Ochus 80px Büyük Kral. Hşayathiya Hşayathiyanam (Krallar Kralı). ? – MÖ 338 MÖ 358 MÖ 338 II. Artaserhas'ın oğlu Öldürüldü. IV. Artaserhas Arses Büyük Kral. Hşayathiya Hşayathiyanam (Krallar Kralı). ? – MÖ 336 MÖ 338 MÖ 336 III. Artaserhas'ın oğlu Öldürüldü. III. Darius Artashata 80px Büyük Kral. Hşayathiya Hşayathiyanam (Krallar Kralı). MÖ 380 – MÖ 330 MÖ 336 MÖ 330 IV. Artaserhas'ın oğlu V. Arteserhas tarafından öldürüldü. V. Artaserhas Bessus 80px Büyük Kral. Hşayathiya Hşayathiyanam (Krallar Kralı). ? – MÖ 329 MÖ 330 MÖ 329 Olasılıkla II. Artaserhas'in soyundan gelme bir Pers soylu Büyük İskender tarafından öldürüldü. ==Makedon İmparatorluğu (MÖ 330 – MÖ 64)== ===Makedonya İmparatorluğu=== Makedonya İmparatorluğu (MÖ 330-MÖ 312) Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Büyük İskender 80px Büyük MÖ 356 – MÖ 13 Haziran 323 MÖ 330 MÖ 323 II. Filip oğlu MÖ 335'dan itibaren III. Aleksandros unvanı ile Makedonya Kralı III. Filip Arrhidaeus Arrhidaeus yak. MÖ 359 – MÖ 317 Haziran MÖ 323 MÖ 317 Makedonya Kralı II. Filip'in oğlu MÖ 'den 336'dan itibaren III. Filip unvanı ile ile Makedonya Kralı. Olympias tarafından öldürüldü. IV. Aleksandros Aegus Aegus Eylül MÖ 323 – MÖ 309 Eylül MÖ 323 MÖ 317 Büyük İskender'in oğlu MÖ 310'a kadar IV. Aleksandros unvanı ile Makedonya Kralı. Antipeter'in oğlu Cassender tarafından öldürüldü. Perdikkas ? – MÖ 321 Haziran MÖ 323 MÖ 321 Naip. Orestis Prensi Peithon yak. MÖ 355 – MÖ 314 MÖ 321 MÖ 321 Crateuas oğlu Naip Arrhidaeus ? -MÖ 319 MÖ 321 MÖ 321 Naip Antipater ? MÖ 398– MÖ 319 MÖ 321 MÖ 319 Iollas oğlu Naip. I. Seleukos tarafından öldürüldü. Polysperkon MÖ 394– MÖ 303 MÖ 319 MÖ 316 Simmias oğlu Naip Olympias 80px yak MÖ 375 – MÖ 316 MÖ 317 MÖ 316 Epir Kralı I. Neoptolemus kizi ve Büyük İskender'in annesi. Antipater'in oğlu Cassander tarafından öldürüldü. I. Antigonus 80px Monoftalmus MÖ 382 – MÖ 301 MÖ 316 MÖ 312 Elymiotis'li Filip oğlu MÖ 301'e kadar I. Antigonus unvani ile Anadolu, Suriye ve Makedonya Kralı. I. Seleukos tarafından öldürüldü. ===Selevkos İmparatorluğu=== Selevkos İmparatorluğu (MÖ 312-MÖ 64) Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not I. Seleukos Nikator 80px Nikator Yak. MÖ 358– MÖ 281 MÖ 312 MÖ 281 Seleukos'un oğlu olan Antiokhos'un oğlu MÖ 306'dan itibaren "Kral" olarak tanındı. Ptolemaios Keravnos tarafından öldürüldü. I. Antiokhos Soter 80px Soter ? – MÖ 261 MÖ 281 MÖ 261 I. Seleukos Nikator'un oğlu MÖ 291'den itibaren MÖ 281'e kadar ortak hükümdar II. Antiokhos Teos 80px Teos MÖ 286–MÖ 246 MÖ 261 MÖ 246 I. Antiokhos Soter'in oğlu II. Seleukos Kallinikus 80px Kallinikus ? – MÖ 225 MÖ 246 MÖ 225 II. Antiokhos Teos'un oğlu III. Selevkos Ceraunus Aleksander 80px Ceraunus yak. MÖ 243–MÖ 223 MÖ 225 MÖ 223 II. Seleukos Kallinikus'un oğlu III. Antiokhos Magus 80px Magus yak. MÖ 241–MÖ 187 MÖ 223 MÖ 187 II. Seleukos Ceraunus'un oğlu IV. Seleukos Filopator 80px Filopator ? – MÖ 175 MÖ 187 MÖ 175 IV. Antiokhos Magus'un oğlu IV. Antikhos Epifanes 80px Epifanes yak. MÖ 215–MÖ 163 MÖ 175 MÖ 163 III. Antiokhos Magus'un oğlu Elymais'de öldürüldü. V. Antiokhos Eupator Eupator yak. MÖ 172–MÖ 161 MÖ 163 MÖ 161 IV. Antiokhos Epifanes'in oğlu I. Demetrius Soter 80px Soter MÖ 185–MÖ 150 MÖ 161 MÖ 50 IV. Selevkos Filopator'un oğlu Aleksander Balas 80px Balas ? – MÖ 146 MÖ 50 MÖ 146 IV. Antikhos Epifanes'in oğlu ? II. Demetrius Nikator 80px Nikator ? – MÖ 139 MÖ 146 MÖ 139 I. Demetrius Soter'in oğlu Partlar tarafından mağlubiyete uğratılıp esir alındı. I. Mithridates'in kızı Rhodogune ile evli Antiokhos VII Sidetes 80px Sidetes Euergetes ? – MÖ 129 MÖ 139 MÖ 129 I. Demetrius Soter'in oğlu II. Phraates ile yaptığı bir savaşta öldürüldü. ==Orta İran İmparatorlukları (MÖ 247–MS 670)== ===Part İmparatorluğu === Bu dönem için daha kapsamlı bir bağımlı alt-krallar ve ve alt-kraliçeler listesi için şu listeye bakınız: *Part Devleti'ne bağımlı alt-krallıklar listesi Partlar İmparatorluğu (yak. MÖ 247–228)Selevskos Hanedanı yavaş yavaş İran'da ellerinde bulunan arazileri kaybetmeye başladılar. MÖ 253'te İran'da Partlar'ın Arsaces'ler Henedanı ortaya çıktı ve Partlar MO 2. yüzyılın ortalarına kadar İran'da Selevkos'lar aleyhine genişlediler ve bu tarihte Partlar İran'ın tümünde hüküm sürmeye başladılar.Selevkoslar Suriye'de hüküm sürmeye devam ettiler ve hükümdarları IIV. Antichus döneminde ise Babıl Krallığı arazilerini ellerine geçirip bir müddet orada hüküm sürdülar. Ama İran'da Selevkos idaresi MÖ 2. yüzyıldan sonra kayboldu. Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not I. Arsakes I. Tiridates veya Arsakes 80px Kral, Karen, Autocrator ? – MÖ 211 MÖ 247 MÖ 211 Büyük olasılıkla II. Artaserhes'in oğlu olan Friapatius'un oğlu Arsakes'in soyundan gelme II. Arsakes Arsaces 80px ? – MÖ 185 MÖ 211 MÖ 185Assar, 2004.Assar, 2005. Assar, "Moses of Chören & the Early Parthian Chronology", 2006. I. Arsakes'in oğlu III. Arsakes Friapatıus ? – MÖ 170 MÖ 185 MÖ 170 I. Tiridates'in torunu IV. Arsakes I. Fraates ? – MÖ 167 MÖ 170 MÖ 167Ghashghai, H.R., "The successors of Mithridates II" Friapatıus'un oğlu V. Arsakes I. Mitridates Büyük Kral, Teos, Teopatör, Filhellen ? – MÖ 132 MÖ 167 MÖ 132Assar, G.R.F., "A Revised Parthian Chronology of the Period 165-91 B.C." Ghashghai, H.R., "The successors of Mithridates II" Friapatıus'un oğlu VI. Arsakes II. Fraates Büyük Kral, Filopatör, Teopatör, Nikeforos ? – MÖ 127 MÖ 132 MÖ 127 I. Mitridates'in oğlu İskitlerle savaşta öldürüldü VII. Arsakes I. Artabanus Kral ? – MÖ 126 MÖ 127 MÖ 126 Friapatıus'un oğlu Tokharlar ile savaşta öldürüldü VIII. Arsakes I. Vologases Büyük Kral, Teopatör, Filadelpfos, Filhellen, Epifanes ? – MÖ 122 MÖ 126 MÖ 122 Friapatıus'un oğlu Medya, Arran ve İberya'nin ilk Arşaklı Kralı idi IX. Arsakes II. Artabanus Büyük Kral, Krallar Kralı, Epifanes, Filhellen ? – MÖ 121 MÖ 122 MÖ 121 I. Artabanus'un oğlu Medler ile savaşta öldürüldü X. Arsakes II. Mitridates 80px Büyük Kral, Büyük Krallar Kralı, Epifanes,, Soter ? – MÖ 91 MÖ 121Assar, G.R.F., "A Revised Parthian Chronology of the Period 165-91 B.C." MÖ 91 I. Artabanus'un oğlu XI. Arsakes I. Gotarzes 80px Büyük Kral, Epifanes, Filhellen, Evergetes, Autokrator ? – MÖ 87 MÖ 91 MÖ 87 II. Mitridates'in oğlu XII. Arsakes (III). Artabanus Büyük Kral, Theopator, Nikator ? – MÖ 77 ? MÖ 91 MÖ 77 ? I. Vologases'in oğlu XIII. Arsakes (III) Mitridates Büyük Kral, Büyük Krallar Kralı, Epifanes, Filhellen, Evergetes, Autokrator, Dikaios, Filopator ? – MÖ 67 MÖ 88 MÖ 67 II. Mitridates'in oğlu XIV. Arsakes I. Orodes 80px Büyük Kral, Epifanes, Filhellen, Evergetes ? – MÖ 75 MÖ 80 MÖ 75 II. Mitridates'in oğlu XV. Arsakes I. Sanatruces Büyük Kral, Epifanes, Filhellen, Evergetes, Theopator MÖ 157 – MÖ 70 MÖ 77 MÖ 70 I. Vologases'in oğlu XVI. Arsakes XVİ ? Büyük Kral, Epifanes, Filhellen, Evergetes, Theopatör, Evsebes ? – MÖ 66 MÖ 77 MÖ 66 ? XVII. Arsakes III. Farhad 80px Büyük Kral, Epifanes, Filhellen, Evergetes, Theos ? – MÖ 57 MÖ 70 MÖ 57 I. Sanatruces'in oğlu II. Orodes II tarafından öldürüldü XVIII. Arsakes ? Büyük Kral, Epifanes, Filhellen, Evergetes, Filopator ? – MÖ 63 MÖ 66 MÖ 63 XVI. Arsakes'in oğlu XIX. Arsakes III. Mitridates (veya IV.) Büyük Kral, Büyük Krallar Kralı, Dikaios, Epifanes, Filhellen, Evpator, Theopator ? – MÖ 54 MÖ 65 MÖ 54 III. Fraates'in oğlu II. Orodes tarafından öldürüldü XX. Arsakes II. Orodes 80px Krallar Kralı, Epifanes, Filhellen, Evergetes, Autokrator, Filopatör, Eupatör, Dikaios, Ktistes ? – MÖ 38 MÖ 57 MÖ 38 III. Phraates'in oğlu IV. Fraates tarafından öldürüldü XXI. Arsakes I. Pacorus Krallar Kralı, Epifanes, Filhellen, Evergetes, Dikaios ? – MÖ 38 MÖ 50 MÖ 38 II. Orodes'in oğlu Romanlılarla savaşta öldürüldü XXII. Arsakes IV. Fraates Krallar Kralı, Epifanes, Filhellen, Evergetes, Dikaios ? – MÖ 2 MÖ 38 MÖ 2 II. Orodes'in oğlu Musa tarafından öldürüldü XXIII. Arsakes Tiridates II Krallar Kralı, Epifanes, Filhellen, Evergetes, Autokrator, Dikaios, Philoromaeos ? – MÖ 23 sonrası MÖ 30 MÖ 25 Olasılıkla (III). Mitridates soyundan Tahttan indirildi. Roma'ya gitti XXIV. Arsakes (V). Mithridates Josephus Flavius, Antiquities of the Jews, Book XVİ, Ch.8.4 ? ? – MÖ ? MÖ 12 MÖ 9 Olasılıkla (III). Mitridates soyundan Musa Musa 80px Kraliçeler Kraliçesi, Thea, Uranya ?- MS 4? MÖ 2 MS 4 IV. Fraates'in kraliçesi XXV. Arsakes V. Fraates Krallar Kralı, Evergetes, Dikaios, Epifanes, Filhellen ?- MS 4 MÖ 2 MS 4 IV. Phraates ile Musa'nın oğlu Tahttan indirildi ve Roma'ya gitti XXVI. Arsakes III. Orodes Krallar Kralı, Evergetes, Dikaios, Epifanes, Filhellen ? – 6 4 6 Olasılıkla (III). Mitridates soyundan Partli soylular tarafından öldürüldü XXVII. Arsakes [ Büyük Kral,, Krallar Kralı, Evergetes, Dikaios, Epifanes, Filhellen, Nikeforus ? – 19 8 12 IV. Fraates'in oğlu Tahttan indirildi ve Roma'ya gitti. Sonradan Romalılar tarafından öldürüldü XXVIII. Arsakes Artabanus III 80px Krallar Kralı, Evergetes, Dikaios, Epifanes, Filhellen ? – 40 10 40 Olasılıkla (III). Mitridates soyundan XXIX. Arsakes III. Tiridates ? ? – ? 35 36 Olasılıkla II. Tiridates soyundan Tahttan indirildi ve Roma'ya gitti. XXX. Arsakes Cinnamus ? ? – ? 37 37 III. Artabanus'un oğlu Tahttan feragat etti XXXI. Arsakes II. Gotarzes II 80px Krallar Kralı, Evergetes, Dikaios, Epifanes, Filhellen 11–51 40 – 51 III. Artabanus'un oğlu XXXII. Arsakes I. Vardanes Krallar Kralı, Evergetes, Dikaios, Epifanes, Filhellen ? – 46 40 46 III. Artabanus'un oğlu II. Gotarzes tarafından öldürüldü XXXIII. Arsakes II. Vonones Krallar Kralı, Evergetes, Dikaios, Epifanes, Filhellen ? – 51 yak. 45 51 XXXIV. Arsakes Mitridates (Vİ)Tacitus, The Annals, 11.10 ? ? – ? 49 50 II. Vonones'in oğlu II. Gotarzes tarafından tahttan indirildi ve sakat edildi XXXV. Arsakes I. Vologases (veya II.) Krallar Kralı, Evergetes, Dikaios, Epifanes, Filhellen, Lord ? – 77 51 77 II. Vonones'in oğlu XXXVI. Arsakes II. Vardanes Krallar Kralı, Evergetes, Dikaios, Epifanes, Filhellen ? – ? 55 58 I. (veya II.) Vologases'in oğlu Tahttan indirildi XXXVII. Arsakes II. Vologases (veya III.) Krallar Kralı, Dikaios, Epifanes, Filhellen ? – ? 77 89/90 Olasılıkla I. Vologases'in oğlu XXXVIII. Arsakes II. Pacorus 80px Krallar Kralı, Dikaios, Epifanes, Filhellen ? – 115 77 115 II. Vonones'in oğlu XXXIX. Arsakes IV. Artabanus Krallar Kralı, Dikaios, Epifanes, Filhellen ? – ? 80 81 Olasılıkla Artabanus III 'in oğlu XL. Arsakes I. Osroes [ Krallar Kralı, Evergetes, Dikaios, Epifanes, Filhellen ? – 130 89/90 130 Olasılıkla Vologases II (or III)'in oğlu XLI. Arsakes III. Vologases (veya IV.) Krallar Kralı, Dikaios, Epifanes, Filhellen ? – 148 105 148 ? XLII. Arsakes IV. Mitridates (veya VII.) Krallar Kralı, Dikaios, Epifanes, Filhellen ? – yak. 145 115 yak. 145 I. Osroes'in erkek kardeşi Romalılar ile savaşta öldürüldü. XLIII. Arsakes Parthamaspates Krallar Kralı, Evergetes, Dikaios, Epifanes, Filhellen ? – 123'ten sonra 116 117 I. Osroes'in oğlu Tahttan indirildi ve Roma'ya gitti XLIV. ArsakesSee: Unknown King (III) (c. A.D. 140) II. Sanatruces Krallar Kralı, Dikaios, Epifanes, Filhellen ? – yak. 145 yak. 145 yak. 145 IV. Mitridates (veya VII.)'in oğlu Romalılar ile savaşta öldürüldü. Arsaces XLV IV. Vologases (or V) Krallar Kralı, Dikaios, Epifanes, Filhellen ? – 191 148 191 IV. Mitridates (veya VII.)'in oğlu XLVI. Arsaces V. Vologases (veya VI) Krallar Kralı, Dikaios, Epifanes, Filhellen ? – 208 191 208 IV. Vologases (veya V.)'in oğlu XLVII. Arsakes II. Osroes Krallar Kralı, Dikaios, Epifanes, Filhellen ? – ? yak. 190 yak. 195 Olasılıkla IV. Vologases (veya V.)'nin oğlu XLVIII. Arsakes VI. Vologases (veya VII.) Krallar Kralı, Dikaios, Epifanes, Filhellen 181–228 208 228 V. Vologases (or VI)'in oğlu I. Ardaşir tarafından öldürüldü XLIX. Arsakes V. Artabanus Krallar Kralı, Dikaios, Epifanes, Filhellen ? – 226 213 226 V. Vologases (veya VI)'in oğlu I. Ardaşir tarafından öldürüldü L. Arsakes IV. TiridatesBknz: Tiridates III (c. A.D. 224 – 228?) Krallar Kralı, Dikaios, Epifanes, Filhellen ? – ? 217 222 IV. (veya V.) Vologases'in oğlu Aynı zamanda Ermenistan Kralı ===Sasani İmparatorluğu (224–670) === Sasani İmparatorluğu (224–670) Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not I. Ardeşir 80px ŞehinşahFarsça "Şahların Şahı" ? – Eylül 241 28 Nisan 224 Eylül 241 Sasan'ın oğlu olan Babak'ın oğlu I. Şapur 80px Şehinşah 215 – Nisan 273 12 Nisan 240 Nisan 273 I. Ardeşir'in oğlu I. Hürmüz Hürmüz-Ardaşir Şehinşah, Vözorg Armananșah"Ermeniler'in Büyük Kralı" ? – Nisan 274 Nisan 273 Nisan 274 I. Șapur'un oğlu I. Behram 80px Şehinşah, Gilanşah ? – Temmuz 277 Nisan 274 Temmuz 277 I. Şapur'un oğlu II. Behram 80px Şehinşah ? – 294 Temmuz 277 293 I. Behram'ın oğlu III. Behram Şehinşah, Sakanşah ? – 293 293 293 II. Behram'ın oğlu Tahttan indirildi. I. Nerseh 80px Şehinşah, Armanansah ? – 302 293 302 I. Șapur'un oğlu II. Hürmüz Şehinşah ? – Şubat 310 302 Şubat 310 I. Nerseh'in oğlu Araplarla bir savaşta öldü II. Nerseh Adur-narseh Şehinşah ? – Mart 310 Şubat 310 Mart 310 II. Hürmüz'ün oğlu İranlı soylular tarafından öldürüldü. II. Şapur 80px Şehinşah, Huyah Sonba"Omuz çökerten" Mart 310 – 379 Mart 310 379 II. Hürmüz'ün oğlu II. Ardeşir 80px Şehinşah ? – 383 379 383 II. Şapur'un oğlu III. Şapur Sahansah ? – Aralık 388 383 Aralık 388 II. Şapur'un oğlu IV. Behram Şehinşah, Kermanşah ? – 399 Aralık 388 399 II. Şapur'un oğlu I. Yezdigirt Şehinşah 363 – 21 Ocak 421 399 21 Ocak 421 III. Şapur'un oğlu İranlı soylular tarafından öldürüldü. IV. Şapur Şehinşah, Armananşah ? – Şubat 421 Şubat 421 Şubat 421 I. Yezdigirt'in oğlu İranlı soylular tarafından öldürüldü. V. Behram 80px Şehinşah, Gur 391 – 20 Haziran 439 421 20 Haziran 439 I. Yezdigirt'in oğlu II. Yezdigirt 80px Şehinşah ? – 15 Aralık 456 20 Haziran 439 15 Aralık 456 V. Behram'ın oğlu III. Hürmüz Şehinşah 399–459 457 459 II. Yezdigirt'in oğlu I. Firuz tarafından öldürüldü. I. Firuz 80px Şehinşah ? – Ocak 484 457 Ocak 484 II. Yezdigirt'in oğlu Akhunlar ile bir savaşta öldürüldü. Balaş 80px Şehinşah ? – 488 Şubat 484 488 III. Yezdigirt'in oğlu Tahttan indirildi. Kör edildi. I. Kavad Şehinşah 449–531 488 496 I. Firuz'un oğlu Tahttan indirildi. Çamaşp Şehinşah ? – 502 496 498 I. Firuz'un oğlu Tahttan indirildi. I. Kavad Şehinşah 449 – 13 Eylül 531 498 13 Eylül 531 I. Firuz'un oğlu İkinci defa tahta geçirildi. I. Hüsrev 80px Şehinşah, Anuşirvan, Adil 500 – 31 Ocak 579 13 Eylül 531 31 Ocak 579 I. Kavad'ın oğlu IV. Hürmüz Şehinşah, Torkzad 528–590 31 Ocak 579 5 Eylül 590 I. Hüsrev'in oğlu İranlı soylular veya kendi oğlu tarafından öldürüldü. II. Hüsrev 80px Şehinşah, Aparviz 550–628 Eylül 590 Eylül 590 IV. Hürmüz Tahttan indirildi ve Roma'ya gitti. VI. Behram 80px Şehinşah, Çubineh ? – 592 Eylül 590 Ocak 591 Mihran sülalesinden Bahram-Goşnasp'in oğlu Gaspçi. Türkler tarafından öldürüldü. II. Hüsrev 80px Şehinşah, Aparviz 550–628 Ocak 591 25 Şubat 628 İV. Hürmüz'ün oğlu Roma'dan dönüp ikici defa tahta geçti. II. Kavad tarafından öldürüldü. Bistam Şehinşah, Firuz ? – 596 592 596 Espandyad sülalesinden Şapur'un oğlu. II. Hüsrev'in amcası ve VI. Behram'ın kızkardeşi Gördüye'nin kocası idi. Gaspçi. Karısı ve VI. Behram'ın kızkardeşi olan Gördüye tarafından öldürüldü. V. Hürmüz Şehinşah ? – ? ? 593 ? 593 Çok olasılıkla IV. Behram'ın kızı Gördüye ile Bistam'ın oğlu idi. II. Kavad Şirüye 80px Şehinşah ? – 15 Eylül 628 25 Şubat 628 15 Eylül 628 II. Hüsrev'in oğlu III. Erdeşîr 80px Şehinşah 598 – 27 Nisan 630 15 Eylül 628 27 Nisan 630 II. Kavad'ın oğlu Şehrbârâz tarafından öldürüldü. Şehrbârâz 80px Şehinşah, Şahrvaraz, Rumi-zan ? – 9 Haziran 630 27 Nisan 630 9 Haziran 630 Varaz sülalesinden Ardeşir'ın oğlu. II. Hüsrev'in kızı Purandoht'un kocası İran soyluları tarafından öldürüldü. III. Hüsrev Şehinşah ? – ? Mayıs 630 Temmuz 635 sonrası IV. Hürmüz'ün oğlu olan Kağlu Purandoht Şahbanu"Prenses" 590 – Ekim 631 Haziran 630 Ekim 631 II. Hüsrev'in kızı ve Farrohan'ın karısı II. Firuz Gösnasp-Bande Şehinşah ? – Aralık 631 Ekim 631 Aralık 631 I. Hüsrev'in oğlu olan Yazdandad'ın kızı olan Caharabaht ile kocası Mihran-Gösnasp'in oğlu. Büyük olasılıkla Azarmıdoht'un kocası idi. Gaspçı. İranlı soylular tarafından öldürüldü. IV. Hüsrev IV. Hüsrev Şehinşah ? – Aralık 631 Aralık 631 Aralık 631 II. Firuz'un kardeşi Gaspçı. İranlı soylular tarafından öldürüldü. Azarmidoht Şahbanu ? – Nisan 632 Aralık 631 Nisan 632 II. Hüsrev'in kızı. Olasılıkla II. Firuz'un karısı. İranlı soylular tarafından öldürüldü. VI. Hürmüz Şehinşah ? – ? Nisan 632 Temmuz 633 sonrası II. Kavad'ın oğlu İranlı soylular tarafından öldürüldü. V. Hüsrev Ferruhzad Hüsrev Şehinşah ? – Oct. 632 Nisan 632 Ekim 632 II. Kuşrev'in oğlu. İranlı soylular tarafından öldürüldü. III. Yezdigirt Şehinşah ? – 652 Ekim 632 652 II. Hüsrev'in oğlu olan Şahriyar'ın oğlu Öldürüldü. III. Firuz Şehinşah ? – 673'ten önce 652 670'dan sonra III. Yezdigirt'in oğlu ==İslam Halifeleri (641–946)== ===Dört Halife veya Hulefa-i Raşidin=== Hulefa-i Raşidin (260–670) Halife ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum- Ölüm Halifelık başlangıcı Halifelik sonu Aile bağlantıları Not Ömer bin Hattab Ebu Hafş, el-Faruk, Halife, Emir-ül-Müminin 590–644 634 644 Beni Adi kabilesinden Hattab bin Hufeyl'in oğlu. Muhammed'in eşi olan Hafsa'nın babası. İkinci halife. Öldürüldü. Osman bin Affan Ebu Amr, Zonnureyn, Halife, Emir-ül- Müminin 579–656 644 656 Kureyş'in Ümeyyeoğulları ailesinden Affan'ın oğlu. Öldürüldü. Ali bin Ebu Talib 80px Ebu-Hasan, el-Murtaza, Halife, Emir-ül- Müminin, Büyük İmam 598–661 656 661 Ebu Talib'in oğlu. Muhammed'in damadı. Öldürüldü. Hasan bin Ali 80px Ebu Mohammed, el-Muctaba, Halife, Emir-ül- Müminin, Şii imamı 625–670 661 661 Ali bin Talib'in oğlu. Hilafet mücadelesinden çekilme. === Emeviler === Emevîler (661–750) Halife ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Halifelik başlangıcı Halifelik sonu Aile bağlantıları Not I. Muaviye Ebu Abdullah, Halife, Emir-ül-Müminin 661 680 Muhammed'in kuzeni Ebu Süfyan'ın oğlu I. Yezid Ebu Halid,Halife, Emir-ül- Müminin 680 683 I. Muaviye'nin oğlu II. Muaviye Ebu Abdurrahman, Halife, Emir- ül-Müminin 683 684 I. Yezid'in oğlu Halifelikten feragat etti. I. Mervan Ebu Abdülmelik, Halife, Emir-ül-Müminin 684 685 Hakam bin Ebu-el-As'ın oğlu. I. Muaviye'nin kuzeni Karısı tarafından öldürüldü. Abdülmelik bin Mervan Abulvelid, Halife, Emir-ül-Müminin 685 705 I. Mervan'ın oğlu I. Velid bin Abdülmelik Eb-ul-Abbas, Halife, Emir-ül-Müminin 705 715 Abdülmelik bin Mervan'in oğlu Süleyman bin Abdülmelik Ebu Eyyub, Halife, Emir-ül-Müminin 715 717 Abdülmelik bin Mervan'in oğlu Ömer bin Abdülaziz Ebu Hafş, Halife, Emir- ül-Müminin 717 720 Abdülmelik bin Mervan'ın ikinci kardeşi Abdülaziz'in oğlu. II. Yezid Ebu Halid, Halife, Emir-ül-Müminin 720 724 Abdülmelik bin Mervan'ın oğlu. Hişam Abu-Valid, Halife, Emir-ül-Müminin 724 743 Abdülmelik bin Mervan'ın oğlu. II. Velid Ebul-Abbas, Halife, Emir-ül-Müminin 743 744 II. Yezid'in oğlu. Öldürüldü. III. Yezid Ebu Halid, Halife, Emir-ül-Müminin 744 744 I. Velid'in oğlu İbrahim bin Velid Ebu İshak, Halife, Emir-ül-Müminin 744 744 I. Velid'in oğlu Halifelikten feragat etti. Abbasi Halifesi Seffah tarafından öldürtüldü. II. Mervan Ebu Abdülmalik, Halife, Emir-ül-Müminin 744 750 I. Mervan'in oğlu Muhammed'in oğlu İdare merkezi Harran idi. Abbasi Halifesi Seffah tarafından öldürtüldü. ===Abbasiler=== Abbasiler (750–946) Halife ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Halifelik başlangıcı Halifelik sonu Aile bağlantıları Not Seffah Abdullah Ebu-el-Abbas, Halife, Emir-ül- Müminin 750 754 Ebu Haşimi Muhammed'in oğlu Ali oğlu Abdullah'ın oğlu. Muhammed'in kuzeni. Mansur Abdullah Ebu Cafer, Halife, Emir-ül-Müminin 754 775 Seffah‘ın erkek kardeşi. Mehdi Muhammed Ebu Abdullah, Halife, Emir-ül-Müminin 775 785 Mansur'un oğlu Hâdî Musa Ebu Muhammed, Halife, Emir-ül-Müminin 785 786 Mehdi'nin oğlu Harun Reşid Harun Ebu Cafer, Halife, Emir-ül-Müminin 786 809 Mehdi'un oğlu Emin Mohammed Ebu Abdullah, Halife, Emir-ül-Müminin 809 813 Harun Reşid'in oğlu Memun tarafından öldürüldü Memun Abdullah Ebu-l-Abbas, Halife, Emir-ül-Müminin 813 833 Harun Reşid'in oğlu Mutasım Muhammed Ebu Ishak, Halife, Emir-ül-Müminin 833 842 Harun Reşid'in oğlu Vasık Harun Ebu Cafer, Halife, Emir-ül-Müminin 842 847 Mutasım'ın oğlu Mütevekkil Cafer Ebu-l- Fazl, Halife, Emir-ül-Müminin 847 861 Mutasım'ın oğlu Muntasır tarafından öldürüldü Muntasır Muhammed Ebu Cafer, Halife, Emir-ül-Müminin 861 862 Mütevekkil'in oğlu Musta'in Ahmad Ebu-l-Abbas, Halife, Emir-ül-Müminin 862 866 Mutasım oğlu Muhammed'in oğlu Tahttan indirildi ve sonra öldürüldü Mutazz Zübeyr Ebu Abdullah, Halife, Emir-ül-Müminin 866 869 Mütevekkil'in oğlu Tahttan indirildi ve sonra öldürüldü Mohtedi Muhammed Ebu Ishak, Halife, Emir- ül-Müminin 869 870 Vasık'ın oğlu Mutemid Ahmed Ebu-l-Abbas, Halife, Emir-ül- Müminin 870 892 Mütevekkil'in oğlu Mutadid Ahmed Ebu-l-Abbas, Halife, Emir-ül- Müminin 892 902 Mütevekkil oğlu Talhat el-Muvaffak'ın oğlu Muktefi Ali Ebu Muhammed, Halife, Emir-ül-Müminin 902 908 Mutadid'in oğlu Muktedir Cafer Ebu- l-Fazl, Halife, Emir-ül-Müminin 908 932 Mutadid'in oğlu Öldürüldü Kahir Muhammed Ebu Mansur, Halife, Emir-ül-Müminin 932 934 Mutadid'in oğlu Tahttan indirildi ve kör edildi Razi Mohammad Ebu-l-Abbas, Halife, Emir-ül-Müminin 934 940 Muktedir'in oğlu Mutaki Ibrahim Ebu Ishak, Halife, Emir-ül-Müminin 940 944 Muktedir'in oğlu Tahttan indirildi ve kör edildi Mustakfi Abdullah Ebu-l- Kasim, Caliph, Halife, Emir-ül-Müminin 944 946 Muktefi'nin oğlu Muizildewle tarafından tahttan indirildi ve kör edildi ===Büveyhoğulları (933–1062)=== Bu dönem için daha kapsamlı bir hukumdarlar ve tabi alt-hukumdarlar listesi için şu listeye bakınız: *Iran'da Islam hanedanlari listesi Büveyh hükümdarları devleti genelde Fars, Jibal ve Irak'tan yönetmiştir. Ülke üçe bölünmüş olduğundan üç ayrı hükümdar tarafından yönetilmiştir. Fars kolu * İmâdüddevle 934-949 * Adudüddevle 949-983 * Şerefüddevle 983-989 * Samsâmüddevle 989-998 * Behâüddevle 998-1012 * Sultânüddevle 1012-1024 * Ebû Kalicar 1024-1048 * Abu Mansur Fülâd Sütûn 1048-1055 Selçuklu Hanedanı'na dahil olmuştur. sağ|küçükresim|İran'da 10. yüzyıldan kalma bir süslü Büveyh tabağı Rey kolu * Ruknüddevle 935-976 * Fahrüddevle 976-980 * Muayyadüddevle 980-983 * Fahrüddevle (tekrar) 984-997 * Mecdüddevle 997-1029 Gazneliler'e dahil olmuştur. Irak kolu * Müizzüddevle 945-967 * İzzüddevle 966-978 * Adudüddevle 978-983 * Samsâmüddevle 983-987 * Şerefüddevle 987-989 * Behâüddevle 989-1012 * Sultânüddevle 1012-1021 * Müşerrefüddevle 1021-1025 * Celâlüddevle 1025-1044 * Ebû Kalicar 1044-1048 * El-Melikü’r-Rahim 1048-1055 Selçuklu Hanedanı'na dahil olmuştur. ===Büyük Selçuklu İmparatorluğu (1029–1194)=== Bu dönem için daha kapsamlı bir hükümdarlar ve bağımlı alt-hükümdarlar listesi için şu listeye bakınız: *İran'da İslam hanedanları listesi küçükresim|right|Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun en geniş sınırları (1092) Büyük Selçuklu Devleti (1029–1157) Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Tuğrul Tuğrul bin Mikail Ruknedein, Abutalip, Bey, Sultan 995–1063 1029 1063 Selçuk Bey oğlu Mihail'in oğlu Alp Arslan Muhammed bin Davud Çağrı 80px Adudeddevle Ebu Şuça, Sultan 1039–1072 1063 1072 Tuğrul Bey'in kardeşi Davud Çağrı Bey'in oğlu Esir alınmış bir kale komutanı tarafından öldürüldü. I. Melikşah Hasan 80px Sultan Celalü'ldevle ve'd-din Müizzuddin Ebu'l Feth Melikşah 1055–1092 1072 1092 Alp Arslan'ın oğlu I. Mahmud Nasireddin, Abulkasem, Sultan 1086–1094 1092 1093 I. Melikşah'ın oğlu Beş yaşında sultan ilan edildi. 1093-1094'te İsfahan ve Fars bölgesi tabi hükümdarı. Berkyaruk Muhammad Berkyaruk bin Melikşah Ebu Muzaffer Rükneddin 1080–1105 1094 1105 I. Melikşah'ın oğlu II. Melikşah Muizziddin, Ebulfeth, Sultan 1101 – ? 1105 1105 Berkyaruk'un oğlu Amcası Muhammet Tapar tarafından tahttan indirildi ve kör edildi. Muhammet Tapar Giyaseddin, Ebuşucca, Sultan 1082–1118 1105 1118 I. Melikşah'ın oğlu Sencer Ahmed Muizziddin, Ebulhareth, Sultan 1087–1157 1097 1157 I. Melikşah'ın oğlu Irak Selçuklu Devleti (1118–1194) Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not II. Mahmud Muizziddin, Sultan 1104–1131 1118 1131 Muhammet Tapar'ın oğlu Büyük Selçuklu Devleti Sultanı Ahmed Sencer'e tabi Davud Muizziddin, Ebulfeth, Sultan ? – 1132 1131 1132 II. Mahmud'un oğlu Büyük Selçuklu Devleti Sultanı Ahmed Sencer'e tabi II. Tuğrul Rukneddin, Ebutalib, Sultan 1109–1134 1132 1134 Muhammet Tapar'ın oğlu Büyük Selçuklu Devleti Sultanı Ahmed Sencer'e tabi Mesud Giyasaddin, Ebulfeth, Sultan 1109–1152 1134 1152 Muhammet Tapar'ın oğlu Büyük Selçuklu Devleti Sultanı Ahmed Sencer'e tabi III. Melikşah Muizziddin, Sultan 1128–1160 1152 1153 II. Mahmud'un oğlu Büyük Selçuklu Devleti Sultanı Ahmed Sencer'e tabi II. Muhammet Giyaseddin, Ebuşucca, Sultan 1128–1160 1153 1160 II. Mahmud'un oğlu 1157'ye kadar Büyük Selçuklu Devleti Sultanı Ahmed Sencer'e tabi Süleyman Şah Muizzeddin, Ebulharet, Sultan 1118–1162 1160 1161 Muhammet Tapar'ın oğlu Tahttan indirildi Arsalan Şah Rukneddin, Sultan 1134–1176 1161 1176 II. Tuğrul'un oğlu III. Tuğrul Rukneddin, Ebutalib, Sultan ? – 1194 1176 1194 Arsalan'ın oğlu Öldürüldü ===Harezmşahlar Devleti (1153–1231)=== Orta Asya'da Harezm bölgesinde kurulmuş olan ve sonra Orta Asya ve İran'in bazı bölgelerini eline geçirmiş olan bir devlet. Cengiz Han Mogol istilasi karşında direnme göstermekle beraber sonunda devlet yıkmış ve arazileri Mogollar tarafından yerle bir edilmiştir. Bu dönem için daha kapsamlı bir hukumdarlar ve tabi alt- hukumdarlar listesi için şu listeye bakınız: *İran'da İslam hanedanları listesi Harezmşahlar Devleti (1153–1231) Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Atsız Harezmşah Alaadin, Abulmuzaffar, Sultan ? 1097 – 1156 1153 1156 Harezmaşah Kutbeddin Muhammed'in oğlu Harezmşahlar Devleti'nin 1127'den beri hükümdarı. İl Arslan Harezmşah Atsız Alaaddin ve Devla Ebu Muzaffer bin Muhammed ? – 1171 1156 1172 Atsız Harezmşah'ın oğlu Sultanşah Mahmud Tac-i Dunya ve Din Ebu-l Feth ? – 1172 1172 1193 İl-Arslan'ın oğlu Tekiş Harezmşah Alaaddin Tekiş. Alā- al-Dünyā ve Din Abul-Muzaffer ? – 1199 1172 1200 İl-Arslan'ın oğlu Alaaddin Muhammed Harezmşah Alaaddin, Kutbeddin, Abulfath, Sultan ? – 1221 1200 1221 Tekiş Harezmşah'ın oğlu Celaleddin Harezmşah Celaleddin. Mengü Berdi ? – 1231 1220 1231 Alaaddin Muhammed Harezmşah'in oğlu Moğollardan kaçtığı Doğu Anadolu'da öldürüldü. ==Moğol İmparatorluğu (1230–1357)== Bu dönem için daha kapsamlı bir hukumdarlar ve tabi alt-hukumdarlar listesi için şu listeye bakınız: *İran'da İslam hanedanları listesi ===Büyük Hanlar=== Büyük Hanlar (1221–1256) Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Cengiz Timuçin (Temuçin) 80px Han, Ka'an 1162–1227 1221 1227 Yesügey Han'un oğlu 1206'dan itibaren Mongolistan'i idare etmekte from 1206 Tuluy Han 80px Han 1192–1232 25 Ağustos 1227 13 Eylül 1229 Cengiz'in oğlu Naip Ögeday Han 80px Han, Ka'an yak. 1186 – 11 Aralık 1241 13 Eylül 1229 11 Aralık 1241 Cengiz'in oğlu Töregene Hatun ? – ? 1242 1246 Ögeday Han'in karısı Naip Güyük Han Han, Ka'an yak. 1206–1248 1246 1248 Ögeday ve Töregene oğlu Oğul Kaymış Hatun ? – ? 1248 1251 Güyük Han'in karısı Naip Mengü Han, Ka'an 10 Ocak 1209 – 11 Ağustos 1259 1 Temmuz 1251 11 Ağustos 1259 Toluy'un oğlu ===İlhanlılar=== İlhanlılar (1221–1256) # Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not 1 Hülagû Han 80px Han, İlhan yak. 1217 – 8 Şubat 1265 1256 8 Şubat 1265 Tuluy'un oğlu 2 Abaka Han 80px Han, İlhan 1234–1282 1265 1 Nisan 1282 Hülagû Han'ın oğlu 3 Teküder Han Ahmet 80px Han, İlhan, Sultan ? – 1284 1282 1284 Hülagû Han'ın oğlu Öldürüldü 4 Argun Han 80px Han, İlhan, Sultan yak. 1258 – 7 Mart 1291 1284 7 Mart 1291 Abaka Han'ın oğlu 5 Geyhatu Han, İlhan, Sultan ? – 1295 1291 1295 Abaka Han'ın oğlu Öldürüldü 6 Baydu Han, İlhan, Sultan ? – 1295 1295 1295 Hülagû Han'ın oğlu Toğay'ın oğlu Öldürüldü 7 Gazan Han Mahmud 80px Han, İlhan, Sultan 1271–1304 1295 1304 Argun Han'ın oğlu 8 Olcaytu Muhammed Hüdabende 80px Han, İlhan, Sultan, Hüdabende 1280 – 16 Aralık 1316 1304 16 Aralık 1316 Argun Han'ın oğlu 9 Ebu Said Bahadır Han, İlhan, Sultan, Alaaddin, Bahadır 2 Haziran 1305 – 1 Aralık 1335 1316 1 Aralık 1335 Olcaytu'nun oğlu 10 Arpa Han Mahmud Han, İlhan, Sultan, Kauen, Muezzeddin ? – 1336 1335 10 Aralık 1336 Tuluy'un oğlu Erikbüke'nin oğlu Malik Timur'un oğlu Munk Han'un oğlunun oğlu Suse'nin oğlu Öldürüldü 11 Musa Han Han, İlhan, Sultan, Nasereddin ? – 1337 12 Nisan 1336 1337 Baydu'nun oğlu Ali'nin oğlu 12 Muhammed Han Han, İlhan, Sultan, Muzafferiddin ? – 1338 1336 1338 Hülagû Han'ın oğlu Mengü Timur'un oğlu Ambarcı'nın oğlu Il Timur'un oğlu Yul Kotlok'un oğlu 13 Satıbey Hatun Hatun yak.1300 – 1345'dan sonra 1338 1339 Olcaytu'nun kızı 14 Cihan Timur Han, İlhan, Sultan, İzzeddin ? – ? 1339 1340 Geyhatu Han'ın oğlu Ala-Fireng'un oğlu Süleyman Han Han, İlhan, Sultan ? – ? Mayıs 1339 1345 Satıbey Hatun'un kocası. Hülagû Han'ın oğlu Yesmut'un oğlu Soga'nın oğlu Yusuf Şah'ın oğlu Toğa Timur Han, İlhan, Sultan ? – 1353 1335 1353 Yesugey Bahadir'in oğlu Cucukisar Tur'un oğlu Amakan'ın oğlu Abaka Han'ın oğlu Bababadir'in oğlu Sudi Anuşirvan Han, İlhan, Sultan, Adil ? – ? 1344 1357 ? ==Rakip Hanedanlar (1332–1501)== Bu dönem için daha kapsamlı bir hukumdarlar ve tabi alt-hukumdarlar listesi için şu listeye bakınız: *Iran'da Islam hanedanlari listesi ===Serbedâriler (1332–1386)=== * Abdulrazzak bin Fazlullah (1332–1338) * Vaciheddin Mesut bin Fazlullah (1338–1343) * Muhammed Aytemur (1343–1346) * Kaba Isfendiyar (1346–1347) * Lütfüllah (1347–1348 d.1361) * Hoca Tacceddin Ali (1348–1353) * Yahya bin Karavi (1353–1358) * Zahireddin (1358–1359) * Haydar el-Kassab (1359–1360) * Lütfüllah (ikinci saltanat) (1360–1361) * Hasan el-Damgani (1361–1364) * Hoca Ali-yi Muayyed bin Mesut (1364–1376 ö.1386) * Rukneddin (1376–1379) * Hoca Ali-yi Muayyad bin Mesut (ikinci saltanat) (1379–1386) ===Çobanoğulları (1338–1357)=== * Emir Çoban Noyan * Bağdad Hatun * Hasan Küçük (1338-1343) * Malik Eșref (1343-1357) ===Celayirîler (1335–1432)=== * Büyük Hasan (1336 - 1356) * Şeyh I. Uvays (1356 - 1374) * Hasan (1374) * I. Hüseyn (1374 - 1382) * Bayazıd (Celayirî) (1382 - 1383) * Ahmed (Celayirî) (1383 - 1410) * Şah Veled (1410-1411) * Mahmud (Celayirî) (1411-1415) * II. Uvays (1415-1421) * Muhammed (1421-1422) * II. Mahmud (1422-1424) * II. Hüseyn (1424-1432) ===İnjulular (1335–1357)=== ===Muzafferiler (1314–1393)=== * Mubarizeddin Muhammed bin el-Muzaffar, Emir 1314–1358 * Abul Favaris Cemaleddin Şah Şuja (Yazd'de, 1353'te Şiraz'da), 1335–1364 döneminde ortak hükümdar... * Kutbeddin Şah Mahmud (İfahan'da) (ö. 1375), 1358–1366 * Abul Favaris Cemaleddin Şah Şuja (ikinci defa), 1366–1384 * Mŭcahideddin Zaynelabidin Ali, 1384–1387 ** 1387'de Timur İsfahan'ı ele geçirdi. 1387-1391 döneminde yörel hükümdarlar ** İmadeddin Sultan Ahmad (Kerman'da) ** Mubarizeddin Şah Yahya (Şiraz'da) ** Sultan Ebu İshak (Siracan'da), ** Şah Mansur (İsfahan'da), 1391–1393 ===Karakoyunlular (1375–1469)=== * Bayram Hoca 1365-1380 * Kara Mehmed Durmuş bin Bayram Hoca, 1378/9 - yak.1388 * Ebu Nasir Kara Yusuf Nuyan bin Mehmed, 'yak.1388 - 1399/1400 ve ** 1400 - 1406 arasında Timur İmparatorluğunun egemenliği * Ebu Nasir Kara Yusuf Nuyan bin Mehmed, (ikinci kez) 1405/6- 1420/1 * Kara İskender bin Yusuf, 1420/1 -1436 * Muzafferridin Cihan Şah bin Yusuf]], 1436 -10 Kasım 1467 * Hasan Ali bin Cihan Şah, Kasım 1467-1469 ===Akkoyunlular (1378–1508)=== * Kara Yülük Osman (1378 - 1435) * Nureddin Ali bin Kara Yülük (1435-1438) * Hamza Bey (1435 - 1444) * Muizziddin Cihangir bin Ali bin Kara Yülük (1444 - 1469) Batı kesmini hükümetmişti. * Uzun Hasan bin Ali (1452 - 1478) 1467'de birleştirmişti. * Halil bin Uzun Hasan (1478) * Yakup bin Uzun Hasan(1478 - 1490) * Baysungur bin Yakup (1490 - 1493) * Rüstem bin Maksud(1493 - 1497) * Ahmet Gövde bin Mehmed(1497) * Murat bin Yakup (1497) Kum civarı * Elvend bin Yusuf (1498 - 1502) Azerbaycan ve Diyarbakır civarı * Muhammed Mirza bin Yusuf (1498 - 1500) Fars bölgesi * Murat bin Yakup (1502 - 1508) Tekrar birleştirmişti ::1435 - 1438 = Ali ile Mamza arasındaki mücadele dönemi 1497 - 1502 = Murat, Elvend ve Muhammed arasındaki mücadele dönemi ===Timur İmparatorluğu (1370–1507)=== Timur İmparatorluğu (1370–1449) Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Timur Tarmaşırın Han Barlas 80px Emir, Bey, Han, Mirza, Gürkanı 9 Nisan 1336 – 18 Şubat 1405 1370 18 Şubat 1405 Muhammed Taragay'in oğlu Pir Muhammad Pir Muhammad Han bin Cihangir Emir, Han yak. 1374 – 22 Şubat 1407 18 Şubat 1405 22 Şubat 1407 Timur'un torunu Halil Sultan Halil Sultan bin Miran Şah Emir, Sultan, Şah yak. 1384 – 4 Kasım 1411 18 Şubat 1405 13 Mayıs 1409 Timur'un torunu Şahruh Mirza Şahruh Mirza 80px Mirza 30 Ağustos 1377 – 12 Mart 1447 18 Şubat 1405 12 Mart 1447 Timur'un oğlu Uluğ Bey Mirza Muhammad Taragay Mirza, Sultan 22 Mart 1394 – 27 Ekim 1449 12 Mart 1447 27 Ekim 1449 Şahruh'un oğlu ===Timur İmparatorluğu bölünmesi (1449–1507)=== Timur İmparatorluğu bundan sonra evre evre daha da bölünmüştür ama kendilerine "Gürkanlı" veya " Timurlular" adı veren Timur soyundan gelen hükümdarlar Timur İmparatorluğu'nun bazı bölgelerinde hükümdarlıklarını korumuşlardır: Maveraünnehir'daki Hükümdarlar: * Abdüllatif bin Muhammed Taragay Uluğ bey, Uluğ Bey'in oğlu, 1449–1450 * Abdullah Mirza, Şahruh'un torunu, 1450–1451 * Ebu Said bin Muhammed, Miran Şah'ın torunu, 1451–1469, Horasan'ı 1459'da eline geçirdi Horasan'daki Hükümdarlar: * Ebu'ül Kasım Babür bin Baysungur Mirza, Şahruh'un torunu, 1449–1457 * Mirza Şah Mahmud, Ebu'ül Kasım Babür bin Baysungur Mirza'nın oğlu, 1457 * İbrahim Mirza bin Alauddevle, Ebu'ül Kasım Babür bin Baysungur Mirza'nın oğlu, 1457 * Muzaffareddin Cihan Şah bin Yusuf, Karakoyunlular hükümdarı, 1457–1458 Cihan Şah Karakoyunlular hükümdarı olduğu dönemde, Ebu Said Karakoyunlular ile İran'ı paylaşmak için antlaşma yapmıştır. Fakat Uzun Hasan'ın hükümdarlığını yaptığı Akkoyunlular önce Karakoyunlu Cihan Şah'a karşı savaşıp galip gelip onu öldürmüşler ve kısa bir zaman sonra da Ebu Said'le çarpışıp; galip gelip onu da öldürmüşlerdir. Ebu Said'in ölümünden sonra Timur İmpratorluğu'nün bölünmesinin dördüncü evresi başlamıştır. Bu evrede Akkoyunlu Türkmenleri Timur İmparatorluğu'nun batı bölgelerini Safevîler hanedanı büyüyüp genişlemesine kadar ellerinde tutmuşlardır. Ama kendilerine "Gurganlı" adı veren Timurlular hanedanından gelen hükümdarlar Semerkant'teki ve Herat'taki hükümdarlıklarını korumuşlardır. Semerkant'daki Hükümdarlar: * Sultan Ahmed, Ebu Said'in oğlu, 1469–1494 * Sultan Mahmud, Ebu Said'in oğlu, 1494–1495 * Mesud, 1495 * Sultan Baysungur, 1495–1497 * Sultan Ali Mirza, 1495–1500 Semerkant Özbekler tarafından ele geçirilmiştir. Herat'daki Hükümdarlar: * Sultan Mahmud, Ebu Said'in oğlu, 1469 * Hüseyin Baykara, 1469–1506 * Bediüzzaman Mirza, Hüseyin Baykara'nın oğlu, 1506–1507, Safevi Şah İsmail yanına sığınmıştır. Herat Özbekler tarafından ele geçirilmiştir. Bu kenti sonra Safevîler almışlardır. ==Modern İmparatorluk (1501–1979)== Bu dönemi daha kapsamlı olarak ele alan hükümdarlar ve alt- hükümdarlar listesi için bakınız: *İran'da İslam devletleri hanedanları === Safevî Hanedanı (1501-1786) === Safevîler (1501–1786) Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not I. İsmail 80px Şah, Sultan 1487–1524 7 Kasım 1502 23 Mayis 1524 Sultan Haydar'ın oğlu I. Tahmasb 80px Şah, Sahib-i-Kıran, Sultan bar Selatin 1514–1576 23 Mayıs 1525 25 Mayıs 1576 I. İsmail oğlu II. İsmail Şah 1537–1577 25 Mayıs 1576 24 Kasım 1577 I. Tahmasb'ın oğlu Zehirlenme (?) Muhammed Hüdabende Hüdabende, Eşref, Sultan 1532–1596 25 Mayıs 1576 1 Ekim 1587 I. Tahmasb'ın oğlu Tahttan indirme I. Abbas 80px Şahenşah, Sultan, Büyük 1571–1629 1 Ekim 1587 19 Ocak 1629 Muhammed Hüdabende'nin oğlu I. Safi Sam Mirza 80px Şah, Mirza 1611–1642 19 Ocak 1629 12 Mayıs 1642 I. Abbas'ın oğlu Muhammed Bekir (Safi) Mirza oğlu II. Abbas Şah 1632–1666 12 Mayıs 1642 26 Ekim 1666 I. Safi'nin oğlu I. Süleyman Safi Mirza Şah, Hakim-ül Hükema 1645–1694 26 Ekim 1666 29 Temmuz 1694 II. Abbas'ın oğlu I. Hüseyin Şah, Sultan, Sadr-ül Hakim 1668–1726 29 Temmuz 1694 11 Eylül 1722 I. Süleyman oğlu Mahmud tarafından tahttan indirilme ve sonra öldürülme II. Tahmasb Şah 1704–1740 11 Eylül 1722 16 Nisan 1732 Sultan I. Hüseyin oğlu Nadir Şah tarafından tahttan indirilme ve sonra öldürülme Ahmed Şah, Sultan 1687–1728 28 Eylül 1726 30 Mart 1728 I. Süleyman kızı Şehrbanu Begüm'ün oğlu Mirza Ebu'l-Kasım'ın oğlu Eşref Hotaki tarafından öldürülme III. Abbas Şah 1730–1739 16 Nisan 1732 22 Ocak 1736 II. Tahmasb'ın oğlu Nadir Şah kontrolü altında. Nadir Şah tarafından tahttan indirildi ve öldürüldü. Sam Şah ?–1743 1743 1743 Sultan I. Hüseyin oğlu (?) Düzmece. Nadir Şah tarafından tahttan indirildi ve öldürüldü III. Ismail Mirza Ebu Turab Şah ?–1772 1749 1749 Sultan I. Hüseyin kızı Meryem Begüm (veya Han Aga Begüm) oğlu Kerim Han Zend'in kontrolü altında. Tahttan indirilme II. Süleyman Seyyid Muhammed Şah 1723 veya 1725–? 1749 1750 I. Süleyman'ın kızı Şehrbanu Begüm'ün oğlu Şahruh tarafından tahttan indirilme ve kör edilme III. Ismail Mirza Ebu Turab Şah ?–1772 1752 1756 Sultan I. Hüseyin kizi Meryem Begum (veya Han Aga Begum) oğlu Kerim Han Zend kontrolü altında. Tahttan indirilme Sultan II. Hüseyin Şah ?–1753 1753 1753 Sultan I. Hüseyin oğlu (?) Düzmece. Öldürülme II. Muhammed Ebu'l-Feth Sultan Muhammed Mirza Şah ?–? 1786 1786 II. Tahmasb'ın oğlu Sultan Mirza Hüseyin oğlu Ağa Muhammed Han kontrolü altında. === Afşar Hanedanı (1736-1796) === Afşar HanedanıThe Cambridge History of Iran c. 7, 1991, s. 960. (1736–1796) Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Nadir Şah Nadir Kulu Han 80px Şah, Sultan, Hakim-ül Hükema, Hazret-i Eşraf 1698–1747 22 Ocak 1736 19 Haziran 1747 Afşar İmam Kulu Bey Tahta geçmeden unvanı Tahmasb Kulu Han. Öldürülme Adil Şah Ali Kulu Bey Şah 1719/20–1749 19 Haziran 1747 29 Temmuz 1748 Nadir Şah'in kardeşi Muhammed İbrahim Han oğlu İbrahim Afşar tarafından tahttan indirilme; kor edilme ve öldürülme İbrahim Afşar Muhammed Ali Bey Şah 1724–1749 29 Temmuz 1748 3 Eylül 1748 Nadir Şah'in kardeşi Muhammed İbrahim Han oğlu Şahruh Afşar tarafından tahttan indirilme; kör edilme ve öldürülme Şahruh Afşar Şah 1734–1796 3 Eylül 1748 1796 Nadir Şah'in oğlu Rıza Kulu Mirza'nın oğlu. Annesi Safevi I. Hüseyin'in kızı Fatıma Sultan Begüm II. Süleyman tarafından tahttan indirilme ve kör edilme (1749); yeniden tahta geçirme (1750) ve nihayet Ağa Muhammed Han tarafından öldürülme. === Zend Hanedanı (1751-1794) === Zend Hanedanı (1751–1794)The Cambridge History of Iran, c. 7, 1991, s. 961. Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Kerim Han Muhammed Kerim 80px Han, Vekil-i Reayaa 1705–1779 1751 6 Mart 1779 İnak Han ve Bay Ağa'nın oğlu Muhammed Ali Han Han 1760–1779 6 Mart 1779 19 Haziran 1779 Kerim Han oğlu Ebu'l-Feth Han Han 1755–1787 6 Mart 1779 22 Ağustos 1779 Kerim Han'ın oğlu Zeki Han ?–22 Ağustos 1779 6 Mart 1779 22 Ağustos 1779 Budak Han ve Bay Ağa'nın oğlu Sâdık Han Muhammed Sâdık Han ?–1782 22 Ağustos 1779 14 Mart 1781 İnak Han ve Bay Ağa'nın oğlu Ali Murad Han Han 1720–1785 14 Mart 1781 11 Şubat 1785 Allah Murad (Keytas) Han Zend Hazari'nin oğlu Cafer Han Han ?–1789 18 Şubat 1785 23 Ocak 1789 Sadık Han oğlu Seyid Murad Han Han ?–1789 23 Ocak 1789 10 Mayıs 1789 Hüda Murad Han Zend Hazari'nin oğlu Lütf Ali Han 80px Han 1769–1794 23 Ocak 1789 20 Mart 1794 Cafer Han oğlu Kaçar Ağa Muhammed Han tarafından tahttan indirilme, kör edilme ve katledilme. === Kaçar Hanedanı (1794-1925) === Kaçar Hanedanı (1794–1925) Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Ağa Muhammed Şah Ağa Muhammed Han 80px Han, Sah, Hakan 1742–1797 20 Mart 1794 17 Haziran, 1797 Ağa Muhammed Mustafa Han oğlu Öldürülme Feth Ali Şah Baba Han 80px Şah, Hakan, Sultan Sahip Kıran 1772–1834 17 Haziran 1797 23 Ekim 1834 Ağa Muhammed Mustafa Han kardeşi Hüseyin Kulu Cihansız'ın oğlu Muhammed Şah 80px Şah, Hakan 1808–1848 23 Ekim 1834 5 Eylul 1848 Feth Ali Şah oğlu Abbas Mirza Nayib es-Sultani'nin oğlu Melik Cihan Hanım Mehdi-Ülya 80px Melik Cihan Hanım 1814–1888 5 Eylül 1848 5 Ekim 1848 Muhammed Şah'ın karısı Taht naibi Nasıreddin Şah 80px Şah, Hakan, Sultan-ul Sahib Kıran 1831–1896 5 Ekim 1848 1 Mayıs 1896 Muhammed Şah ve Mehdi-Ülya'nın oğlu Öldürülme Muzaffereddin Şah 80px Şah, Hakan 1853–1907 1 Mayıs 1896 3 Ocak 1907 Nasıreddin Han'ın oğlu Muhammed Ali Şah 80px Şah 1872–1925 3 Ocak 1907 16 Temmuz 1909 Muzaffereddin Şah'ın oğlu Tahttan indirilme Ahmed Şah Kaçar 80px Şah 1898–1930 16 Temmuz 1909 15 Aralık 1925 Muhammed Ali Şah'ın oğlu Tahttan indirilme === Pehlevi Hanedanı (1925-1979) === Pehlevi Hanedanı (1925–1979) Taht ismi Asıl isim Resim Unvan Doğum-Ölüm Hükümdarlık başlangıcı Hükümdarlık sonu Aile bağlantıları Not Rıza Şah Pehlevi 80px Şahenşah 1878–1944 15 Aralık 1925 16 Eylül 1941 Abbas Ali oğlu Tahttan indirme Muhammed Rıza Pehlevi 80px Şahenşah, Aryamehr, Bozorg Arteshtaran, Hüdaygan 1919–1980 16 Eylül 1941 11 Şubat 1979 Rıza Pehlevi oğlu Tahttan indirme - 1979 İran İslam Devrimi == Notlar ve referanslar == == Bibliyografya == * Assar, G.R.F., "Genealogy & Coinage of the Early Parthian Rulers. I", Parthica, 6, 2004, pp. 69–93. * Assar, G.R.F., "Genealogy & Coinage of the Early Parthian Rulers, II a revised stemma", Parthica, 7, 2005, pp. 29–63. * Assar, G.R.F., "Moses of Choren & the Early Parthian Chronology", Electrum, vol. 11, 2006, pp. 61–86. * Assar, G.R.F., "A Revised Parthian Chronology of the Period 165-91 B.C.", Electrum, vol. 11, 2006, pp. 87–158. * Assar, G.R.F., "A Revised Parthian Chronology of the Period 91-55 B.C.", Parthica, 8, 2006, pp. 55–104. * Briant, Pierre, "From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire", 2002. * Cameron, George, "History of Early Iran", Chicago, 1936 (repr., Chicago, 1969; tr. E.-J. Levin, L’histoire de l’Iran antique, Paris, 1937; tr. H. Anusheh, ایران در سپیده دم تاریخ, Tehran, 1993) * D’yakonov, I. M., "Istoriya Midii ot drevenĭshikh vremen do kontsa IV beka de e.E" (The history of Media from ancient times to the end of the 4th century BCE), Moscow and Leningrad, 1956; tr. Karim Kešāvarz as Tāriḵ-e Mād, Tehran, 1966. * Dandamaev, Muhammad A., "Persien unter den ersten Achämeniden (6. Jahrhundert v. Chr.)", tr. Heinz-Dieter Pohl, Wiesbaden, 1976. * Ghashghai, H.R., "The successors of Mithridates II", Bulletin of Ancient Iranian History (UCLA), vol. 5, March 2009.(in Persian) * Henkelman , wouter. Defining Neo-Elamite History. ARTA , 2003. * Hinz, W., "The Lost World of Elam", London, 1972 (tr. F. Firuznia, دنیای گمشده ایلام, Tehran, 1992) * Josephus Flavius, Antiquities of the Jews. * Justi, Ferdinand, "Iranisches Namenbuch", Tehran, Asatir, 2003. * Legrain, Leon, "Historical Fragments", Philadelphia, The University of Pennsylvania Museum Publications of the Babylonian Section, vol. XIII, 1922. * Majidzadeh, Yusef, "History and civilization of Elam", Tehran, Iran University Press, 1991. * Majidzadeh, Yusef, "History and civilization of Mesopotamia", Tehran, Iran University Press, 1997, vol.1. * Miroschedji, P. de, ‘La fin du royaume de l’Ansˇan et de Suse et la naissance de l’empire perse’, 1985, ZA 75, pp. 265–306. * Nöldeke, Theodor, "Geschichte der Perser und Araber zur Zeit der Sasaniden. Aus der arabischen Chronik des Tabari übersetzt" (1879) * Olmstead, A. T., "History of the Persian Empire", Chicago, 1948 * Plutarch, Lives. * Polybius, The Histories. * Potts, D. T., The Archaeology of Elam, Cambridge University Press, 1999. * Reade , Julian E. Elam after the Assyrian Sack of Susa in 647 B.C. NABU, 2000. * Tacitus, The Annals. * Tavernier , Jan. Some Thoughts on Neo-Elamite Chronology. ARTA , 2004. * The Cambridge Ancient History (CAH) * The Cambridge History of Iran (CHI), vol. 1, THE LAND OF IRAN, Cambridge University Press, 1968. * The Cambridge History of Iran (CHI), vol. 2, THE MEDIAN AND ACHAEMENIAN PERIODS, Cambridge University Press, 1985. * The Cambridge History of Iran (CHI), vol. 3(I), THE SELEUCID, PARTHIAN AND SASANIAN PERIODS, Cambridge University Press, 1983. * The Cambridge History of Iran (CHI), vol. 3(II), THE SELEUCID, PARTHIAN AND SASANIAN PERIODS, Cambridge University Press, 1983. * The Cambridge History of Iran (CHI), vol. 4, THE PERIOD FROM THE ARAB INVASION TO THE SALJUQS, Cambridge University Press, 1975. * The Cambridge History of Iran (CHI), vol. 5, THE SALJUQ AND MONGOL PERIODS, Cambridge University Press, 1968. * The Cambridge History of Iran (CHI), vol. 6, THE TIMURID AND SAFAVID PERIODS, Cambridge University Press, 1986. * The Cambridge History of Iran (CHI), vol. 7, FROM NADIR SHAH TO THE ISLAMIC REPUBLIC, Cambridge University Press, 1991. * Vallat , Francois. Elam: The History of Elam. Encyclopaedia Iranica , vol. VIII pp. 301–313. London/New York , 1998. * Vallat , Francois. Shutruk-Nahunte , Shutur-Nahunte et l'imbroglio neo-elamite. NABU , 1995. * Vallat , Francois. Le royaume elamite de SAMATI. NABU , 1996. * Vallat , Francois. Les pretendus fonctionnaires Unsak des texts neo-elamites et achemenides. ARTA , 2002. * Vallat, Francois. Le royaume elamite de Zamin et les 'Letters de Nineveh'. Iranica Antique, 33, 1998. pp. 95–106. * www.parthia.com == Ayrıca bakınız == *İran tarihi *Pers İmparatorluğu Kategori:İran tarihi Hükümdar Kategori:Hükümdar listeleri