Zurna

küçükresim küçükresim|Zurna çalan Cezayirli bir müzisyen Zurna, . Tahta, metal ve kamış kullanılarak yapılan ayrıca yüksek sesli çalgı aletidir. Güneydoğu Anadolu Bölgesinin folklorunda genellikle( iç anadolu bölgesinde ) mutlaka bas davul eşliğinde kullanılan, ahşap, yedi delikli nefesli bir sazdır. Mehter takımları ve bunun gelişmiş şekli bando ve mızıka takımlarının ,eskiden hükümdarların hükümdarlık işareti olarak fermanlarını zurna eşliğinde okutmalarından geliştiği tahmin edilmektedir. == Etimoloji == Bununla birlikte Arapça sûr "boynuzdan yapılma büyük boru" ihtimali de gözden çıkarılmamalıdır. Eski İran dilinde "sur" kelimesi bir boynuz çeşidi olarak kayıtlı olup ikinci ihtimali güçlendirmektedir. Anadolu'da düğünlerde, askere uğurlama törenlerinde, halk oyunlarında, seyirlik köy oyunlarında davulla birlikte kullanılmaktadır. Anadolu'da şimşir, dişbudak, ıhlamur, kızılcık, ceviz ve ardıç ağacından imal edilen zurna büyüklük ve ses rengine göre kaba zurna, orta kaba zurna ve cura zurna (Zil Zurna) olmak üzere üç çeşittir. == Coğrafyası ve tarihçesi == Türkiye'de olduğu gibi Fas'tan Çin'e kadar uzanan iklim kuşağındaki her ülkede kullanıldığı da bilinmektedir. Ayrı-ayrı türleri Orta Doğu ve Kafkasya halkları arasında çok geniş yayılmıştır. Eski insan meskenlerinden biri olan Mingeçevir arazisinde yapılmış arkeoloji kazıntılar zamanı maral boynuzundan hazırlanmış dört adet zurna aşkar edilmiştir. Bilim adamlarının hesaplamalarına göre, yüksek zevkle yapılmış bu çalgıların üç bin yıl yaşı vardır.Efrasiyap Bedelbeyli. İzahlı musiqi lüğəti - Surna == Kuruluşu == Genellikle erik, Yabani söğüt, dut ,ceviz ,şimşir, dişbudak, ıhlamur, kızılcık ve ardıç' dan yontularak yapılır. Tüm uzunluğu 302–317mm- dir. Yüzeyinde 7, altında ise 1 oyuk açılır. Gövdesinin baş tarafına maşa takılır. Maşanın görevi çalgının kök kaidesini düzenlemektir. Gövdesinin baş hissesi 20 mm olup, aşağıya doğru genişlenerek 60–65 mm'ye ulaşıyor. Zurnanın ağzı tarafında bir delik daha vardır ki, bu da kök üçündür. Bürünç, mis, yahut gümüş plakadan hazırlanmış "mil" maşaya takılır. Esasen kuru yerde bitmiş iki ince, yonulmuş kamıştan özel usulle yapılmış ağızlık 710mm uzunluğunda olur. Çalgıcı aleti seslendirmek için ağız boşluğuna yığdığı havanı ağızlıktan düzenle üfler. Sedef, kemik ve bürünç'ten hazırlanan dairevi makara milin yaklaşık orta kısmına, yuvarlak tabaka bağlanılır. Makara, bir tür, dudak için dayak rolünü oynar. Üflenen hava ağızlık, mil ve maşadan geçerek gövdenin içine girer ve alet parmakların yardımıyla gövdedeki oyukları açıp-bağlamakla seslendirilir. Zurnanın ahengi küçük oktavın "si bemol" sesinden üçüncü oktavın "do" sesine kadardır. Yorumcunun yeteneğinden asılı olarak, birkaç ses de artırmak mümkündür. Bu sesleri Azerbaycan zurnacıları "sefir (büyükelçi) sesler" adlandırır. Zurna, esasen, açık havada geçirilen el şenliklerinde geniş istifade edilir == Çeşitleri == Zurnaların bir çok farklı çeşiti bulunmaktadır .Bunlar sesine ve rengine göre üç'e ayrılır; * Kaba zurna * Orta kaba zurna * Cura zurna (Zil Zurna)'dırTerminoloji == Kaynakça == * Zurna FAQ @ wayback machine. archived from fromnorway.net/yaylas/zurna/zurna_faq.htm, Satilmis Yayla, 1996 Oslo, Norwa Kategori:Azerbaycan halk müziği çalgıları Kategori:Ermeni halk müziği çalgıları Kategori:Gürcü halk müziği çalgıları Kategori:İran halk müziği çalgıları Kategori:Özbek halk müziği çalgıları Kategori:Tacik halk müziği çalgıları Kategori:Türk halk müziği çalgıları Kategori:Türkmen halk müziği çalgıları Kategori:Iğdır'ın yöresel çalgıları