Tersane tercümanı

Tersane tercümanı (Osmanlıca: tersâne terdjümân-ı, ), Osmanlı İmparatorluğu'nda 18. yüzyıldan 19. yüzyılın başlarına kadar Fenerli Rumlar tarafından yönetilen kıdemli makama verilen addı. Kaptan-ı derya'nın başvekili olarak, tersane tercümanı, Cezayir-i Bahr-i Sefid Eyaleti sınırları içerisindeki adaların ve kıyıların çeşitli özerk topluluklarının yönetiminde öncü bir rol oynadı. == Tarih == Makam, 1701 yılında, yine Fenerli Rumların yönettiği Bâb-ı Âli'nin büyük tercüman makamının başarısı nedeniyle oluşturuldu. Tersane tercümanı görevi, genellikle Bâb-ı Âli tercümanlığı görevine bir basamak taşı olarak hizmet etti. Bütün tercümanların imparatorlukta yaygın olarak kullanılan üç dili, (elsine-i selase) yani Arapça, Farsça ve Türkçe'yi bilmesi ve bir dizi yabancı dilde (genellikle Fransızca ve İtalyanca) yetkin olması gerekiyordu, ancak bu görev, normal tercümanlığın ötesine geçti. Tersane tercümanı, Osmanlı donanmasının başkomutanı ve Cezayir-i Bahr-i Sefid Eyaleti valisi Kaptan-ı derya ile donanmanın vergi tahsilatına ve idari sorunların çözümüne yönelik yıllık seferleri sırasında görüşülen, çoğunlukla Yunan ve Hristiyan ada sakinleri arasında aracı görevi görüyordu. Görev ayrıca gemi inşası ve deniz operasyonları için sorumluluklar da içeriyordu. Makamın 150,000 kuruşluk geliri, Fenerli Rumlar arasında görevi devralmak için yoğun bir rekabete yol açtı. Bu rekabet öylesine yoğundu ki, Osmanlı yetkililerine rüşvet verilmesine kadar gitti. Bu rüşvetler, daha sonra Hristiyan nüfustan "yeni tercümana katkı vergisi" () olarak bilinen özel bir vergiyle geri alındı. Makam sık sık el değiştirdiğinden, sıradan insanlar üzerinde büyük bir yük haline geldi. Ayrıca tercümanın, maaşları ve masrafları adalardaki vergi gelirleriyle ödenen vekil (), yazışma sekreteri ve haberciden oluşan bir personel kadrosu vardı. Makamın, Ege adalarının idaresindeki rolü önemliydi, çünkü vergileri paylaştırma ve davaları kendileri değerlendirerek veya temyiz hakimleri atayarak özerk yerel yönetimleri denetleme hakları vardı. Kaptan-ı derya'nın iznini gerektiren, ölüm cezasına kadar giden farklı cezalar uygulayabiliyorlardı. Tercümanlar, idari görevleri dışında aktif olarak eğitimi teşvik ettiler, kiliselere bağışta bulundular, adaların örf ve adetlerini kanunlaştırdılar ve Ortodoks ve Katolik adalılar arasındaki anlaşmazlıklara müdahele ettiler. == Tersane tercümanları listesi == İsim Portre Görev süresi Notlar Yanakis Porfiritis 1701–1710 Konstantin Ventura 1713–1731 Georgios Ramadani 1731–1743 Nikolas Mavrogenes 157x157pik 1744–1750 1756–1759 Önceden Eflak Prensi (1786–1789) Stefanos Dimakis 1762–1763 Konstantin Moruzi 129x129pik 1764–1765 Önceden Bâb-ı Âli tercümanı (1774–1777) Stefanos Mavrogenes 1765 Nikolas Rosetti 1765–1767 Manuel Argiropoulos 1767–1768 Konstantin Hancerli 131x131pik 1790–1797 Önceden Eflak Prensi (1797–1799) Drakozade Aleko Bey 127x127pik 1797–1799 Önceden Bâb-ı Âli tercümanı (1799–1801), Boğdan Prensi (1801–1802) ve Eflak Prensi (1819–1821). Yanaki N. Karaca 1799–1800 Önceden Bâb-ı Âli tercümanı (1808). Panayot Moruzi 1803–1806 Önceden Bâb-ı Âli tercümanı (1809–1812). Mihail Hancerli 1806–1807 1. dönem Yakovos Argiropulos 1809 Önceden Bâb-ı Âli tercümanı (1812–1817) Mihail Hancerli 1810–1811 2. dönem. Konstanin Mavrogenes 1811–1816 Mihail Manos 1816–1818 Mihail Moruzis 1818–1821 == Kaynakça == === Bibliyografya === * * * * * Kategori:Fenerli Rumlar Kategori:1821 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nda feshedilmiş oluşumlar Kategori:Osmanlı döneminde Yunanistan Kategori:Osmanlı İmparatorluğu'ndaki makam sahiplerinin listeleri Kategori:Osmanlı hükûmeti Kategori:Osmanlı donanması Kategori:1701 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nda kurulan oluşumlar