Hindistan

Hindistan ya da resmî adıyla Hindistan Cumhuriyeti (Hintçe: भारत गणराज्य Bhārat Gaṇarājya; İngilizce: Republic of India), Güney Asya'da bulunan bir ülkedir. Dünyanın en büyük yedinci coğrafi alanı ve en büyük ikinci nüfusuna sahip olan ülkenin ulusal marşı Jana Gana Mana'dır. Ülkede resmi dilleri İngilizce ve Hintçe oluşturur, ancak 22 adet tanınmış bölgesel dil de bulunur. Hindistan'da baskın din Hinduizm olup, ülke Endonezya ve Pakistan'dan sonra sayıca en kalabalık Müslüman nüfusa sahiptir. Hindistan nominal fiyatlarla dünyanın en büyük on ikinci ekonomisine ve satın alma gücü paritesine göre dünyanın en büyük dördüncü ekonomisine sahiptir. Güneyinde Hint Okyanusu, batısında Umman Denizi ve doğusunda Bengal Körfezi'nin bulunmasıyla birlikte Hindistan'ın deniz kıyısı 7.517 kilometre uzunluktadır. Batısında Pakistan, kuzeydoğusunda Çin, Nepal ve Bhutan ve doğusunda Bangladeş ve Myanmar ülkeleri ile sınır paylaşmaktadır. Ayrıca Sri Lanka, Maldivler ve Endonezya'ya çok yakındır. İndus Vadisi Uygarlığı, geçmişte ticaret yolları ve büyük imparatorlukların yer aldığı bölge olan Hint Yarımadası, uzun tarihin çoğu boyunca ticari ve kültürel zenginliği için biliniyordu. Hindistan, dünyanın en önemli dinlerinden olan Hinduizm, Budizm, Jainizm ve Sihizmin doğum yeridir. Ayrıca, Zerdüştlük, Yahudilik, Hristiyanlık dinleri M.S. birinci yüzyıldan itibaren ülkeye gelerek bölgenin çeşitli kültürünü şekillendirdi. Hindistan, 28 tane eyalet ve birlik bölgesinden oluşan ve parlamenter demokrasi olan bir cumhuriyettir. Borsa sayılarına göre dünyanın en büyük on ikinci ekonomisine ve dünyanın en büyük dördüncü satın alma gücü paritesine sahiptir. 1991'den beri uygulanan ekonomik yenilikleri nedeniyle dünyanın en hızlı büyüyen ekonomilerinden birisidir. Buna karşın yoksulluk ve kötü beslenme oranları hâlâ çok yüksek, okuryazarlık ise çok düşüktür. Çin ile birlikte dünya gezegeninde nüfusu 1 milyar sınırının üstündeki iki ülkeden birisi olarak önemli bir yere sahip olan Hindistan, daha yüksek olan nüfus artış hızı sebebiyle yakın bir gelecekte dünyanın en kalabalık ülkesi olacaktır. == Etimoloji == Hindistan adı, eski Farsça İndus adından türetilmiştir. Bu isim İndus Irmağı ve çevresi için kullanılmıştır. Eski Yunanlar, İndus toplumunu Hintler olarak adlandırdı. Hindistan adı, Hindistan anayasasında ve Hindistan'da birçok yerel dilde Bharat olarak geçmektedir. Bharat adı, Bharata klanının söylencesel kutsal kralı olan Kral Bharata'nın adından türetilmiştir. Farsça bir sözcük olan Hindistan adı İndus ülkesi için kullanılmış olsa da bugün ülke için kullanılmaktadır.Jain, Sharad K., Pushpendra K. Agarwal, and Vijay P. Singh. "Indus Basin." Hydrology and Water Resources of India. Springer, Dordrecht, 2007. 473-511. == Tarihi == Hindistan tarihi boyunca birçok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Hindistan 1,3 milyon yıl önce Homo erectus akınlarına uğradı. 60.000 ila 80.000 yıl önce İnsanlar, Hindistan’a girdiler. MÖ 9000 gibi tarım yapılmaya başlandı. Tarım toplumunun oluşması ile birlikte İndus Vadisi Uygarlığı yükseldi. Aryan göçleri sonrasında Veda uygarlığı başladı. Veda döneminde Hinduizm ve ilk Hint medeniyetleri doğdu. Daha sonraki dönemlerde Budizm, Jainizm ve Sihizm’de ortaya çıktı. Pers ve Makedonya işgaline de uğradı. Makedonya yıkıldıktan sonra doğan iktidar boşluğundan Maurya İmparatorluğu doğdu. Hindistan Maurya İmparatorluğundan sonra uzun süre boyunca siyasi birliği olmadan yaşadı. Gupta İmparatorluğunun yükselmesiyle birlikte Hint medeniyeti altın çağını yaşadı. İslam fetihleri sonucunda İslam dini Hindistan’a girdi. Hindistan, Orta çağ boyunca baharat ticaretinin ana merkezi oldu. 13. yüzyıldan itibaren Delhi Sultanlığı 16. yüzyıldan itibaren ise Babür devleti Hindistan’ı kontrol etti. 15. yüzyıldan itibaren Hindistan’da Avrupa ticareti kurulmaya başlandı. 7 yıl savaşları sonucunda Hindistan’ın geneli Britanya kolonisi oldu. 1944 yılında Hindistan bağımsızlığını kazandı. Kaşmir için Pakistan ile arasında bir dizi savaş gerçekleştirdi. == Coğrafyası == Hindistan, Asya kıtasının Güneylerinde yer alan Kuzeybatısında Pakistan, Kuzeyinde tartışmalı eyalet olan Kaşmir, Kuzeydoğusunda Çin Halk Cumhuriyeti, Nepal, Bhutan, Güneydoğuda Bangladeş, Doğusunda ise Myanmar ile komşudur. Hindistan, Hint alt kıtası ile Avrasya’nın çarpışması sonucunda oluşmuştur. Hindistan’ın Coğrafi konumu: 20 00 Kuzey derecesi, 77 00 Doğu boylamıdır. Yüzölçümü ise: 3,287,590 km² dir. == İdari bölümler == Hindistan, yirmi sekiz tane eyalet ve yedi tane birlik bölgesinden oluşan bir Federal Cumhuriyettir. Her eyalet, Puduçeri ve Delhi kendi seçilen hükûmetlerine sahiptir. Diğer beş birlik bölgesinin kendi atanmış memurları vardır ve böylece doğrudan Cumhurbaşkanı'nın idaresi altındadır. 1956'da uygulanan "States Reorganisation Act"'ine göre eyaletler, dillere göre oluşmakta ve günümüzde de bu uygulama devam etmektedir. Eyaletler ve birlik bölgeleri 610 tane ilçeye de bölünür. küçükresim|Hindistan eyalet ve bölgeleri Eyaletler: # Andhra Pradeş # Arunaçal Pradeş # Assam # Bihar # Chhattisgarh # Goa # Gucerat 8. Haryana 9. Himaçhal Pradeş 10. Cemmu ve Keşmir 11. Carkhand 12. Karnataka 13. Kerala 14. Madhya Pradeş 15. Maharaştra 16. Manipur 17. Meghalaya 18. Mizoram 19. Nagaland 20. Orissa 21. Pencap 22. Racastan 23. Sikkim 24. Tamil Nadu 25. Tripura 26. Uttar Pradeş 27. Uttarakhand 28. Batı Bengal Birlik bölgeleri: 1. Andaman ve Nikobar Adaları 2. Çandigarh 3. Dadra ve Nagar Haveli 4. Daman ve Diu 5. Lakşadvip 6. Delhi Bölgesi 7. Puduçeri küçükresim|sağ|Güney Hindistan sahil küçükresim|sağ|Kuzey Hindistan'da Dağlar küçükresim|sağ|Hindistan Parlamentosu == Demografi == Hindistan 1,392 milyar nüfusu ile dünyadaki en büyük ikinci ülkedir. Son 50 yılda tıbbi gelişmeler, tarımsal verimlilik ve Yeşil Devrim nedeniyle Hindistan'da büyük bir nüfus artışı olmuştur. Hindistan'da kentsel nüfus 1991-2001 yılları arasında %31,2 artarak çok büyük bir artış göstermiştir. 2001 yılında yapılan sayıma göre Hindistan nüfusunun %70'i kırsal kesimde, 285 milyon Hindistanlı ise kentlerde yaşıyor. Bombay, Delhi ve Kalküta Hindistan'ın en büyük üç şehridir. Hindistan'da okuryazarlık oran kadınlarda %53,7, erkeklerde %75,3 toplam nüfusta ise 64,8'dir. Sayımlar 1 Mart 1991 ve 1 Mart 2001, hesaplama ise 1 Ocak 2006 tarihlidir. Nüfus rakamları sadece şehrin nüfusuna dairdir, etrafındaki yerleşim alanlarının nüfusunu kapsamaz. Hindistanın Şehirleri Sıralama Şehir Nüfus Eyalet / Birleşik Bölge 1991 sayımı 2001 sayımı 2006 hesaplaması 1\. Mumbai 9.925.891 11.914.398 12.883.645 Maharashtra 2\. Delhi 7.206.704 9.817.439 11.215.130 Delhi Bölgesi 3\. Bengaluru 2.908.018 4.292.223 5.104.047 Karnataka 4\. Kalküta 4.399.819 4.580.544 4.638.350 Batı Bengal 5\. Chennai 3.857.529 4.216.268 4.352.932 Tamil Nadu 6\. Ahmedabad 2.966.312 3.515.361 3.769.846 Gucerat 7\. Haydarabad 3.059.262 3.449.878 3.632.094 Andhra Pradeş 8\. Pune 1.702.376 2.540.069 3.043.128 Maharashtra 9\. Surat 1.498.817 2.433.787 3.022.821 Gucerat 10\. Kanpur 1.879.420 2.532.138 2.898.859 Uttar Pradeş 11\. Jaipur 1.518.235 2.324.319 2.817.522 Rajasthan 12\. Lakhnau 1.619.115 2.207.340 2.541.101 Uttar Pradeş 13\. Nagpur 1.624.752 2.051.320 2.272.891 Maharashtra 14\. Indore 1.091.674 1.597.441 1.901.271 Madhya Pradeş 15\. Patna 917.243 1.376.950 1.660.126 Bihar 16\. Bhopal 1.062.771 1.433.875 1.643.049 Madhya Pradeş 17\. Ludhiana 1.042.740 1.395.053 1.584.743 Punjab 18\. Thane 803.389 1.261.517 1.548.351 Maharashtra 19\. Agra 891.790 1.259.979 1.475.091 Uttar Pradeş 20\. Vadodara 1.046.009 1.306.035 1.435.716 Gucerat 21\. Pimpri-Chinchwad 517.083 1.006.417 1.366.010 Maharashtra 22\. Nashik 656.925 1.076.967 1.348.872 Maharashtra 23\. Faridabad 617.717 1.054.981 1.344.436 Haryana 24\. Kalyan-Dombivali 1.014.557 1.193.266 1.278.933 Maharashtra 25\. Ghaziabad 542.992 968.521 1.264.968 Uttar Pradeş 26\. Merath 753.778 1.074.229 1.262.757 Uttar Pradeş 27\. Rajkot 559.407 966.642 1.237.157 Gucerat 28\. Varanasi 940.778 1.100.748 1.179.484 Uttar Pradeş 29\. Amritsar 708.835 975.695 1.123.365 Punjab 30\. Allahabad 792.858 990.298 1.094.199 Uttar Pradeş 31\. Visakhapatnam 752.037 969.608 1.087.237 Andhra Pradeş 32\. Aurangabad 573.272 872.667 1.055.728 Maharashtra 33\. Jabalpur 764.586 951.469 1.049.768 Madhya Pradeş 34\. Haora 950.435 1.008.704 1.031.223 Westbengalen 35\. Solapur 604.215 873.037 1.030.655 Maharashtra 36\. Srinagar 702.478 894.940 996.400 Jammu ve Kashmir 37\. Navi Mumbai 307.724 703.947 979.458 Maharashtra 38\. Ranchi 626.262 846.454 970.602 Jharkhand 39\. Coimbatore 816.321 923.085 968.524 Tamil Nadu 40\. Chandigarh 569.374 808.796 942.769 Chandigarh 41\. Jodhpur 666.279 846.408 940.513 Rajasthan 42\. Gauhati 590.114 808.021 923.348 Assam 43\. Madurai 940.989 922.913 905.649 Tamil Nadu 44\. Maisuru 480.692 742.261 902.986 Karnataka 45\. Gwalior 690.765 826.919 895.900 Madhya Pradeş 46\. Vijayawada 701.827 825.436 886.519 Andhra Pradeş 47\. Hubballi-Dharwad 648.298 786.018 853.730 Karnataka 48\. Jalandhar 509.510 701.223 807.409 Punjab 49\. Selam 499.024 693.236 801.137 Tamil Nadu 50\. Bhubaneshwar 411.542 647.302 794.039 Orissa 51\. Thiruvananthapuram 636.928 744.739 793.841 Kerala 52\. Tirucchirappalli 660.405 746.062 782.442 Tamil Nadu 53\. Kota 537.371 695.899 780.296 Rajasthan 54\. Aligarh 480.520 667.732 775.694 Uttar Pradeş 55\. Bareli 587.211 699.839 756.432 Uttar Pradeş 56\. Muradabad 465.210 641.240 742.090 Uttar Pradeş 57\. Mira Bhayandar 175.605 520.301 740.038 Maharashtra 58\. Bhiwandi 379.070 598.703 736.978 Maharashtra 59\. Raipur 438.639 605.131 699.683 Chhattisgarh 60\. Gorakhpur 505.566 624.570 686.562 Uttar Pradeş 61\. Bhilai Nagar 396.698 553.837 643.975 Chhattisgarh 62\. Jamshedpur 460.577 570.349 627.761 Jharkhand 63\. Amravati 421.576 549.370 617.885 Maharashtra 64\. Koçi 564.589 596.473 606.223 Kerala 65\. Cuttack 403.418 535.139 606.184 Orissa 66\. Bikaner 416.289 529.007 587.937 Rajasthan 67\. Bhavnagar 402.338 510.958 566.241 Gucerat 68\. Warangal 454.291 528.570 564.826 Andhra Pradeş 69\. Dehradun 293.808 447.808 542.267 Uttarakhand 70\. Gunturu 471.051 514.707 534.020 Andhra Pradeş 71\. Ulhasnagar 369.077 472.943 527.749 Maharashtra 72\. Shiliguri 364.167 470.275 527.223 Westbengalen 73\. Ajmer 402.702 485.197 525.927 Rajasthan 71\. Durgapur 425.836 492.996 525.047 Westbengalen 74\. Kolhapur 406.370 485.183 523.722 Maharashtra 76\. Asansol 437.121 486.304 508.320 Westbengalen 77\. Sangli-Miraj 314.790 436.639 505.711 Maharashtra 78\. Jamnagar 341.637 447.734 503.563 Gucerat ===Dil=== küçükresim|200px|Bombay Borsası küçükresim|sağ|Tavuskuşu Hindistan'ın ulusal kuşudur. 2016 yılı Hindistan Diller Sıra Dil 2016 yılı (toplam nüfus 1.004,59 milyon) 2016 yılı (toplam nüfus 1.004,59 milyon) Konuşan Sayısı Yüzdesi 1 Hintçeincludes Batı Hindi, Doğu Hindi, Bihari, Rajasthani ve Pahari. 422.048.642 %41,03 2 Bengalce 83.369.769 %8,11 3 Teluguca 74.002.856 %7,37 4 Marathi 71.936.894 %6,99 5 Tamilce 60.793.814 %5,91 6 Urduca 51.536.111 %5,01 7 Gujarati 46.091.617 %4,48 8 Kannada dili 37.924.011 %3,69 9 Malayalam 33.066.392 %3,21 10 Oriya 33.017.446 %3,21 11 Pencapça 29.102.477 %2,83 12 Assamca 13.168.484 %1,28 13 Maithili 12.179.122 %1,18 14 Santali 6.469.600 %0,63 15 Keşmirce 5.527.698 %0,54 16 Nepali 2.871.749 %0,28 17 Sindhi 2.535.485 %0,25 18 Konkani 2.489.015 %0,24 19 Dongri 2.282.589 %0,22 20 Meitei (Manipuri) 1.466.705* %0,14 21 Bodo 1.350.478 %0,13 22 Sanskritçe 14.135 N === Din === 2011 nüfus sayımına göre Hindistan'da en çok takipçisi olan din %79,8 oranı ile Hinduizm olmaktadır. Hinduizmi, İslam (%14,23), Hristiyanlık (%2,3), Sihizm (%1,72), Budizm (%0,7), Jainizm (%0,36) ve diğer dinler (%0,9) takip etmektedir. Ülke, dünyanın en büyük Hindu, Sih, Jainist, Zerdüştçü ve Bahai nüfusunu barındırmaktadır. Ayrıca dünyada en çok Müslümanın yaşadığı üçüncü ülke olup bu açıdan sadece çoğunluğu Müslüman olmayan ülkeler içerisinde değerlendirildiğinde birincidir. == Kültür == Hint sineması, Hint mutfağı, Hint müziği ve Hint dansı, Hindistan kültürünün önemli temsilcileri arasında yer almaktadır === Sinema === Hindistan ekinci ve yaşamı Hindistan dışında özellikle Hint Filmleri ile tanınmıştır. Hindistanın değişik bölgelerinde ayrı film prodüksiyonları vardır. Bunlardan en önemlisi Mumbai'deki Bollywood film endüstrisidir. Bollywood adı Hollywood ve Bombay (Mumbai) adlarından oluşturulmuştur. === Mutfak === Genelde bol baharatlı yemekler yapılır. Et olarak yalnızca tavuk ve deniz ürünleri kullanılır, bakliyat, meyve ve baharat ağırlıklı bir mutfaktır. Tatlıdan tavuğa kadar bütün yemekler baharatlıdır. Tatlılar tarçın ağırlıklı, tuzlular köri (zerdeçal) ağırlıklıdır ancak bunların yanı sıra Hint mutfağında yüzlerce çeşit baharat vardır. Hinduizm inancı nedeniyle inek eti asla kullanılmaz. Dindarlık seviyelerine göre bazı Hindular her türlü hayvansal gıdadan uzak durur. Özellikle güneyde hindistan cevizi ve muz ile bunlardan üretilen ürünler yaygın kullanılır. Mercimek ve pirinç de tüm ülkede çok yaygın kullanılır. Tavuk kullanımı kuzeyde daha çoktur. Ülkede uluslararası fast food zincirleri dahi vejetaryen/vegan menüler sunmaktadır. == Ekonomi == Hindistan ekonomisi, nominal olarak dünyanın yedinci büyük ve satınalma gücü paritesi bakımından üçüncü büyük ekonomisidir. Ülkenin ekonomisi 20 yıldır ortalama %7 oranında büyümekte olup yeni sanayileşen ülke olarak sınıflandırılmaktadır. Hindistan ekonomisi 2014 yılının son çeyreğinde Çin'i geçerek dünyanın en hızlı büyüyen büyük ekonomisi haline geldi. İngiliz işgali bittikten sonra korumacılık, ithal ikameciliği, Fabian sosyalizmi ve sosyal demokratik ilham politikaları Hindistan'ı bir süre için yönetmişti. Ekonomi daha sonra geniş düzenleme, korumacılık, büyük tekellerin kamu mülkiyeti, yaygın yolsuzluk ve yavaş büyüme ile tanımlanmıştı. 1991'den bu yana, ekonomik serbestleştirme, ülkeyi pazar odaklı bir ekonomiye doğru yöneltti. 2008 yılına gelindiğinde, Hindistan dünyanın en hızlı büyüyen ekonomileri arasında yerini almıştı. 2008-2009 döneminde büyüme %7,0'a gerileyerek yavaşlamış ancak 2009-2010 döneminde daha sonra %7,4'e yükselirken, mali açığın aynı dönemde %5,9'dan %6,5'e yükseldiği görülmüştür. Hindistan'ın cari açığı bir önceki çeyrekte %3,2 iken 2. çeyrekte GSYİH'ya oranı %4,1 seviyesine yükselmişti. 2012-13 yılları için işsizlik oranı, Hindistan Hükûmeti Çalışma Bürosuna göre, UPS yöntemi ile ülke genelinde %4,7 idi ve hesaplamanın %3'ü NSSO yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Hindistan'ın tüketici fiyat enflasyonu 2009-2013 döneminde %8,9 ile %12 arasında değişiyordu.Inflation, consumer prices (annual %) The World Bank (2014) == COVID-19 Salgını == Ülke COVID-19 salgınında ağır kayıplar vermiştir, 500 bini aşkın kişi hayatını kaybetmiştir. Delhi’ye giden CBC muhabiri Christopher Livesay, "Cehenneme geldim” yorumunu yapmıştır. ==Ayrıca bakınız== * Bağımsızlık Günü (Hindistan) * Doğu Hint Adaları == Kaynakça == == Dış bağlantılar == *The World Factbook'ta Hindistan * İGEME Hindistan Ülke Masası * Ankara'daki Hindistan Büyükelçiliği * Açık Dizin Projesi'nde Hindistan * * Kategori:İngiliz Milletler Topluluğu üyesi ülkeler Kategori:Birleşmiş Milletler üyesi ülkeler Kategori:G20 ülkeleri