TBMM 1961 Temsilciler Meclisi

küçükresim|Kurucu Meclis'in amblemi TBMM 1961 Kurucu Meclisi, 27 Mayıs Darbesi sonrası başta 1961 Anayasası'nı hazırlamak için 6 Ocak 1961 - 24 Ekim 1961 tarihleri arasında toplanmış özel yasama meclisidir. Başkanlığını emekli Orgeneral Kazım Orbay, başkanvekilliğini Lütfi Akadlı ve İbrahim Hilmi Senil yapmıştır. 6 Ocak 1961'de toplanan Kurucu Meclis aynı zamanda yeni inşa edilen üçüncü meclis binasının açılışını yaptı ve buradaki ilk oturumu gerçekleştirdi. Bu meclis binası 1998'de yapılan düzenleme ile günümüzde de kullanılmaktadır. ==Kuruluşu== Yeni anayasayı yapmakla görevlendirilen "Kurucu Meclis", MBK ile Temsilciler Meclisi'nden oluşmaktaydı. Temsilciler Meclisi genel oya dayalı bir seçimle kurulmuş olmamakla birlikte, temsil niteliğinin geniş tutulmasına çalışılmış bir organdı. İllerin, siyasi partilerin ve çeşitli kuruluşların (barolar, basın, esnaf ve gençlik kuruluşları, sendikalar vb.) MBK müdahalesi olmaksızın doğrudan seçtiği üyeler bu meclis içinde çoğunluğu oluşturmaktaydılar. Anayasa yapımı süreci içinde Meclisin her iki kanadı arasında anlaşmazlık çıkması halinde de ağır basacak olan Temsilciler Meclisi'ydi. Ne var ki, Kurucu Meclis yasasında yer alan bir kural uyarınca mahkeme kararıyla kapatılmış olan DP üyelerinin bu mecliste temsil edilmeleri engellenmişti. Böylece ülkede önemli bir gücü temsil eden siyasal kadrolar Temsilciler Meclisi'nden dışlanmış olmaktaydılar. Bu durum demokratik anlayış açısından bir sakınca oluşturmakla birlikte, Temsilciler Meclisi'nin CHP eğilimli üyelerin üstünlüğüne sahne olmasına olanak vermiştir. Mecliste CHP dışında temsil edilen öteki parti ise Osman Bölükbaşı liderliğindeki Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi'ydi. Temsil eksikliğinin anayasa bakımından ortaya çıkarabileceği sakıncayı önlemek için, Kurucu Meclis'in kabul edeceği anayasa metninin bir de halkoyuna sunulması düşünülmüştü. Anayasanın belli bir tarihe kadar tamamlanamaması ya da halkoyunda reddedilmesi halinde ise, bu kez genel seçimle oluşacak bir Temsilciler Meclisi'nin göreve çağrılması öngörülmekteydi. 9 Ocak 1961 günü seçilen Temsilciler Meclisi Anayasa Komisyonunun hazırladığı tasarı üzerindeki görüşmeler yeni anayasanın 27 Mayıs 1961 günü Kurucu Meclis'ce kabul edilmesi ile tamamlandı. Tasarının Temsilciler Meclisi'ndeki görüşmelerinde hayli gergin tartışmalar yaşandı. Aşağı yukarı aynı görüşleri paylaştığı düşünülen bu meclisin üyeleri arasında, ekonomik ve sosyal konularda önemli görüş ayrılıkları ortaya çıktı. Özellikle çiftçinin topraklandırılması ve ormanların devletleştirilmesi gibi amaçlarla özel mülkiyetin sınırlanması konusu ateşli tartışmalara konu oldu. Bir başka deyişle, 1960 sonrası Türkiyesi'nde görülen sol-sağ kutuplaşmasnın, yani toplum yapısını değiştirmek isteyenlerle istemeyenlerin birbirlerinden ayrılmaya yönelmelerinin ilk ipuçları Temsilciler Meclisi'nde yaşandı. İki meclis, anayasa mahkemesi, yargı bağımsızlığı gibi kurumsal çözümlerde ise görüşler birbirine çok daha yakındı. Anayasa çalışmaları sırasında Kurucu Meclis'in iki kanadı arasında önemli sayılacak görüş ayrılıkları da ortaya çıkmadı. Bir başka deyişle, bir askerî müdahale sonucu yapılmış olmasına karşın, 1961 Anayasası'na damgasını vuran "sivil" güçler olmakta, Kurucu Meclisin "askeri" kanadının da bu güçlerden farklı bir çizgide bulunmadığı gözlemlenmektedir. ==Temsilciler == Temsilcilerin listesi aşağıdaki gibidir: Atanan Temsilciler Atanan Temsilciler Devlet Başkanlığı Abdurrahman Nafiz Gürman Devlet Başkanlığı Ayşe Şüküfe Ekitler Devlet Başkanlığı Behçet Kemal Çağlar Devlet Başkanlığı Erol Dilek Devlet Başkanlığı Hermine Agavni Kalustyan Devlet Başkanlığı Kaludi Laskari Devlet Başkanlığı Mehmet Esat Çağa Devlet Başkanlığı Mehmet Kazım Orbay Devlet Başkanlığı Mehmet Orhan Mersinli Devlet Başkanlığı Orhan Köprülü Millî Birlik Komitesi Abdülkadir Okyay Millî Birlik Komitesi Alp Kuran Millî Birlik Komitesi Ferruh Güven Millî Birlik Komitesi Hakkı Kamil Beşe Millî Birlik Komitesi Hıfzı Veldet Velidedeoğlu Millî Birlik Komitesi Hüseyin Avni Başman Millî Birlik Komitesi İlhami Adnan Başer Kafaoğlu Millî Birlik Komitesi Kemal Türkoğlu Millî Birlik Komitesi Mehmet Münci Kapani Millî Birlik Komitesi Ragıp Sarıca Millî Birlik Komitesi Mehmet Raif Aybar Millî Birlik Komitesi Mehmet Rauf Gökçen Millî Birlik Komitesi Necip San Millî Birlik Komitesi Remziye Batırbaygil Millî Birlik Komitesi Yakup Kadri Karaosmanoğlu Millî Birlik Komitesi Zekâi Okan Millî Birlik Komitesi Fahri Belen Millî Birlik Komitesi Nihat Reşat Belger Bakanlar Kurulu Muzaffer Alankuş Bakanlar Kurulu Ali Ekrem Alican Bakanlar Kurulu Amil Artus Bakanlar Kurulu Fethi Aşkın Bakanlar Kurulu Hüseyin Ataman Bakanlar Kurulu Mehmet Baydur Bakanlar Kurulu Mehmet Raşit Beşerler Bakanlar Kurulu Hasan Adnan Erzi Bakanlar Kurulu Ali Mukbil Gökdoğan Bakanlar Kurulu Muharrem İhsan Kızıloğlu Bakanlar Kurulu Şahap Kocatopçu Bakanlar Kurulu Mustafa Kemal Kurdaş Bakanlar Kurulu Hayri Mumcuoğlu Bakanlar Kurulu Mehmet Rüştü Özal Bakanlar Kurulu Selim Rauf Sarper Bakanlar Kurulu Ahmet İhsan Soyak Bakanlar Kurulu Hasan Cahit Talas Bakanlar Kurulu Osman Tosun Bakanlar Kurulu Bedrettin Tuncel Bakanlar Kurulu Salih Ragıp Üner Bakanlar Kurulu Fehmi Yavuz Bakanlar Kurulu Ali Nasır Zeytinoğlu Anayasa Komisyonu Bahri Savcı Anayasa Komisyonu Enver Ziya Karal Anayasa Komisyonu Hıfzı Veldet Velidedeoğlu Anayasa Komisyonu Mehmet Emin Paksüt Anayasa Komisyonu Muammer Aksoy Anayasa Komisyonu Mustafa Amil Artus Anayasa Komisyonu Münci Kapani Anayasa Komisyonu Mümtaz Soysal Anayasa Komisyonu Tarık Zafer Tunaya Anayasa Komisyonu Turan Güneş Anayasa Komisyonu Turhan Feyzioğlu (Başkan) Anayasa Komisyonu Coşkun Kırca Anayasa Komisyonu Doğan Avcıoğlu Anayasa Komisyonu Mümin Küley Anayasa Komisyonu Ragıp Sarıca Anayasa Komisyonu Celal Sait Siren Anayasa Komisyonu Cafer Tüzel Anayasa Komisyonu Abdülhak Kemal Yörük Anayasa Komisyonu Sadık Aldoğan Anayasa Komisyonu Nurettin Ardıçoğlu Anayasa Komisyonu Hazım Dağlı Barolar Hulusi Naci Selek Barolar İsmet Giritli Barolar Mehmet Enver Kırker Barolar Muin Küley Barolar Şevket Asbuzoğlu Barolar Yavuz Feyzioğlu Basın Babür Ardahan Basın Şeref Bakşık Basın Ömer Samih Coşar Basın Oktay Ekşi Basın İlhan Esen Basın Kemal Zeki Gençosman Basın Ali İhsan Göğüş Basın Hasan Ferit Güven Basın Altan Öymen Basın Selami Savaş Basın İlhami Soysal Basın Derviş Sami Taşman Eski Muharipler Birliği Etem Boransü Eski Muharipler Birliği Halim Önalp Esnaf Teşekkülleri Naim Çapcı Esnaf Teşekkülleri Mazhar Özkol Esnaf Teşekkülleri Veysel SoyerÜyeliği YSK tarafından iptal edildi. Esnaf Teşekkülleri Mehmet Şengün Esnaf Teşekkülleri Hasan Tez Esnaf Teşekkülleri Adil Vardarlı Gençlik Hüseyin Onur İşçi Sendikaları Abdülkerim Akyüz İşçi Sendikaları Ahmet Bahir Ersoy İşçi Sendikaları Feridun Şakir Öğünç İşçi Sendikaları İsmail İnan İşçi Sendikaları Mahmut Tekin Çullu İşçi Sendikaları Ömer Karahasan Odalar Mahir Büyükpamukçu Odalar Daniş Koper Odalar Dündar Soyer Odalar Feridun Üstün Odalar Fethi Çelikbaş Odalar Feyyaz Köksal Odalar Cahit Zamangil Odalar Mehmet Fikret Pamir Odalar Selahattin Tandal Odalar Yusuf Yekta Karamustafaoğlu Öğretmen Teşekkülleri Ahmet Atılgan Öğretmen Teşekkülleri Halil Akyavaş Öğretmen Teşekkülleri İlhan Özdil Öğretmen Teşekkülleri Mehmet Dursun Kut Öğretmen Teşekkülleri Münir Aktepe Öğretmen Teşekkülleri Rauf İnan Öğretmen Teşekkülleri Mehmet Reşat Tardu Öğretmen Teşekkülleri Mustafa Şükrü Koç Tarım Teşekkülleri Abdullah İpşiroğlu Tarım Teşekkülleri Adnan Ertanık Tarım Teşekkülleri Ahmet Karamüftüoğlu Tarım Teşekkülleri Ahmet Şener Tarım Teşekkülleri Ali Erel Tarım Teşekkülleri Ali Suphi Doğukan Üniversite Ahmet Necip Bilge Üniversite Ahmet Vahit Turhan Üniversite Bekir Sıtkı Baykal Üniversite Hikmet Binark Üniversite İsmail Ulutaş Üniversite Bahri Savcı Üniversite Mehmet Bedi Feyzioğlu Üniversite Lütfi Biran Üniversite Ömer Bedri Karafakıoğlu Üniversite Ömer Fehim Fırat Üniversite Turhan Feyzioğlu Üniversite Zihni Erençin Yargı Organları Ahmet Akar Yargı Organları Ahmet İhsan Ögat Yargı Organları Ali Rıza Göksu Yargı Organları Hikmet Selahattin Kümbetlioğlu Yargı Organları İbrahim Hilmi Senil Yargı Organları Muhittin Gürün Yargı Organları Mustafa Ekrem Tüzemen Yargı Organları Mustafa Hayrettin Perk Yargı Organları Mustafa Nedim Ergüven Yargı Organları Mustafa Nuri Kınık Yargı Organları Ömer Lütfi Akadlı Yargı Organları Vecihi Tönük Siyasi Parti Temsilcileri Siyasi Parti Temsilcileri Cumhuriyet Halk Partisi Adil Sağıroğlu Cumhuriyet Halk Partisi Daniş Yurdakul Cumhuriyet Halk Partisi Alev Coşkun Cumhuriyet Halk Partisi Bahri Yazır Cumhuriyet Halk Partisi Bülent Ecevit Cumhuriyet Halk Partisi Cafer Tüzel Cumhuriyet Halk Partisi Mehmet Cemal Yıldırım Cumhuriyet Halk Partisi Coşkun Kırca Cumhuriyet Halk Partisi Doğan Avcıoğlu Cumhuriyet Halk Partisi Emin Soysal Cumhuriyet Halk Partisi Mebrure Aksoley Cumhuriyet Halk Partisi Fazıl Nalbantoğlu Cumhuriyet Halk Partisi Feridun Ergin Cumhuriyet Halk Partisi Fevzi Lütfi Karaosmanoğlu Cumhuriyet Halk Partisi Atalay Akan Cumhuriyet Halk Partisi Hamza Eroğlu Cumhuriyet Halk Partisi Hasan Ferda Güley Cumhuriyet Halk Partisi Avni Yurdabayrak Cumhuriyet Halk Partisi İbrahim Saffet Omay Cumhuriyet Halk Partisi İhsan Kabadayı Cumhuriyet Halk Partisi İskender Hamdi Orhon Cumhuriyet Halk Partisi İsmail Rüştü Aksal Cumhuriyet Halk Partisi İsmet İnönü Cumhuriyet Halk Partisi Kemal Sahir Kurutluoğlu Cumhuriyet Halk Partisi Kemali Bayazıt Cumhuriyet Halk Partisi Celal Sait Siren Cumhuriyet Halk Partisi Cemil Sait Barlas Cumhuriyet Halk Partisi Mehmet Emin Paksüt Cumhuriyet Halk Partisi Mehmet Hazer Cumhuriyet Halk Partisi Şevki Aysan Cumhuriyet Halk Partisi Ratip Tahir Burak Cumhuriyet Halk Partisi Osman Alişiroğlu Cumhuriyet Halk Partisi Mustafa Cihat Baban Cumhuriyet Halk Partisi Şinasi Özdenoğlu Cumhuriyet Halk Partisi Mümtaz Soysal Cumhuriyet Halk Partisi Nüvit Yetkin Cumhuriyet Halk Partisi Atıf Ödül Cumhuriyet Halk Partisi Osman Şefik İnan Cumhuriyet Halk Partisi Sait Naci Ergin Cumhuriyet Halk Partisi Suphi Baykam Cumhuriyet Halk Partisi Şahap Kitapçı Cumhuriyet Halk Partisi Şemsettin Günaltay Cumhuriyet Halk Partisi Turan Güneş Cumhuriyet Halk Partisi Turgut Göle Cumhuriyet Halk Partisi Vedat Dicleli Cumhuriyet Halk Partisi Yusuf Adil Egeli Cumhuriyet Halk Partisi Zeki Kumrulu Cumhuriyet Halk Partisi Enver Ziya Karal Cumhuriyet Halk Partisi Ziya Müezzinoğlu Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Abdülhak Kemal Yörük Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Ahmet Bilgin Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Ahmet Köseoğlu Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Ahmet Oğuz Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Ahmet Tahtakılıç Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Alaettin Ergönenç Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Bahri Çolakoğlu Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Enver Sökmen Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Halil Özmen Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Hüseyin Kenan Esengin Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Kadircan Kaflı Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Kamil Başaran Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Mehmet Altınsoy Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Sadık Aldoğan Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Mustafa Enver Kök Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Fuat Arna Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Mustafa Hazım Dağlı Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Mustafa Kepir Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Nureddin Ardıçoğlu Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Osman Bölükbaşı Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Sadettin Tokbey Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Seyfi Öztürk Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Tevfik Kamil Koperler Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Yusuf Kemal Tengirşenk Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Yusuf Ziya Yücebilgin Seçilmiş İl Temsilcileri Seçilmiş İl Temsilcileri Şehir Temsilci Adana İsmail Kemal Satır Adana Kasım Gülek Adıyaman Mehmet Özbay Afyonkarahisar Asım Yılmaz Ağrı Salih Türkmen Amasya Ahmet Can Demiray Ankara Halil Sezai Erkut Ankara Hıfzı Oğuz Bekata Ankara Mehmet Avni Doğan Antalya Muammer Aksoy Artvin Hasan Fehmi Alpaslan Aydın Necmettin Akçasu Balıkesir Ali Nefi Demirlioğlu Bilecik İsmail Selçuk Çakıroğlu Bingöl Cemal Yavuz Bitlis Cevdet Geboloğlu Bolu Zeki Baltacıoğlu Burdur Hüseyin Otan Bursa İbrahim Öktem Çanakkale İmadettin Elmas Çankırı Ali Ferhan Arkan Çorum Abdullah Ercan Denizli Hızır Cengiz Diyarbakır Vefik Pirinççioğlu Edirne Süleyman Bilgen Elazığ Mehmet Salim Hazardağlı Erzincan Rauf Nüzhet Bayındır Erzurum Cevat Dursunoğlu Eskişehir Şerafettin Yaşar Eğin Gaziantep Abdülkadir Göğüş Giresun Galip Kenan Zaimoğlu Gümüşhane Nihat Sargınalp Hakkâri Mehmet Sait Erdinç Hatay Ahmet Sırrı Hocaoğlu Isparta Hasan Tahsin Argun İstanbul Şahap Gürler İstanbul Mehmet İlhami Sancar İstanbul Mustafa Lütfü Engin İstanbul Tarık Zafer Tunaya İzmir Hasan Şevket Adalan İzmir Mehmet Nazif Çağatay Maraş Mehmet Şişman Kars Sırrı Atalay Kastamonu Mehmet Adil Toközlü Kayseri Mehmet Göker Kırklareli Abdurrahman Altuğ Kırşehir Mehmet Sadi Erdem Kocaeli Mustafa Sirmen Konya Mustafa Dinekli Konya Fakih Özfakih Kütahya Rifat Çini Malatya Nurettin Akyurt Manisa Şevket Raşit Hatipoğlu Mardin Abdulvahap Dizdaroğlu Mersin Mehmet Fethi Elgün Muğla İbrahim Ethem Serim Muş Abdulhadi Toplu Nevşehir Mehmet Zeki Tekiner Niğde Hüseyin Ulusoy Ordu Arif Hikmet Onat Rize Mehmet Ali Kumbasar Sakarya Burhan Akdağ Samsun Rıza Işıtan Siirt Ahmet Cevdet Aydın Sinop Mehmet Suphi Batur Sivas Rahmi Günay Tekirdağ Orhan Öztrak Tokat Vedat Arıkan Trabzon Cemal Reşit Eyüboğlu Tunceli Arslan Bora Urfa Mustafa Vasfi Gerger Uşak Ali Rıza Akbıyıkoğlu Van Ferit Melen Yozgat Celal Ahmet Sungur Zonguldak Hüseyin Necati Duman ==Kaynakça== K * Kategori:Kurucu meclisler