10 Eylül

== Olaylar == * 1509 - Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti Konstantinopolis'te "Küçük Kıyamet" olarak adlandırılan 7.2 Ms (± 0.8) büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. * 1515 - Diyarbakır Kuşatması: Diyarbakır, Osmanlı egemenliğine girdi. * 1623 - IV. Murat tahta çıktı. * 1756 - Rusya'da ilk tiyatro kuruldu. * 1855 - Osmanlı İmparatorluğu'nda ilk telgraf haberleşmesi başladı. * 1875 - Ruslar, Hokand'ı işgal etti. * 1882 - Almanya'da ilk Antisemitizm konferansı açıldı. * 1905 - İngiltere futbol kulübü olan Crystal Palace FC kuruldu. * 1918 - İngiliz savaş muhabiri Charles Repington, o sırada sürmekte olan savaşı ilk kez "I. Dünya Savaşı" olarak nitelendirdi. * 1919 - St. Germain Antlaşması’yla Avusturya-Macaristan İmparatorluğu parçalanarak, toprakları üzerinde Çekoslovakya, Yugoslavya ve Macaristan Devletleri kuruldu. * 1920 - Türkiye Komünist Partisi (TKP), Bakü'de kuruldu. * 1934 - Sovyetler Birliği, Milletler Cemiyeti'ne kabul edildi. * 1939 - Kanada, Almanya'ya savaş ilan etti. * 1942 - II. Dünya Savaşı: Birleşik Krallık Kraliyet Hava Kuvvetleri, Almanya'nın Düsseldorf şehrine 100 bin bomba attı. * 1943 - Alman askerleri, Roma'yı işgal etti. * 1960 - Ham petrol fiyatlarındaki düşüşü durdurmak gayesiyle Venezuela’nın teklifiyle, Bağdat'ta Venezuela, İran, Irak, Suudi Arabistan ve Kuveyt'in katılımıyla başlayan kongre sonucunda, 14 Eylül 1960'ta OPEC kuruldu. * 1971 - Boğaziçi Üniversitesi kuruldu. * 1981 - Picasso'nun Guernica tablosu, 40 yıl sonra ABD'den İspanya'ya döndü. * 2008 - İsviçre'deki Avrupa Nükleer Araştırmalar Merkezi CERN'de yüzyılın deneyi olarak bilinen ATLAS deneyi başladı. == Doğumlar == * 1169 - II. Aleksios, Bizans İmparatoru (ö. 1183) * 1487 - III. Julius, 1550-1555 arasında papa (ö. 1555) * 1638 - Maria Theresa, Habsburg Hanedanı'nın İspanya koluna mensubiyet yoluyla Avusturya Arşdüşesi ve evlilik yoluyla Fransa Kraliçesi (ö. 1683) * 1659 - Henry Purcell, İngiliz besteci (ö. 1695) * 1714 - Niccolò Jommelli, İtalyan besteci (ö. 1774) * 1786 - Nicolás Bravo, Meksikalı asker ve siyasetçi (ö. 1854) * 1860 - Marianne von Werefkin, Rus asıllı İsviçreli dışavurumcu ressam (ö. 1938) * 1866 - Jeppe Aakjær, Danimarkalı yazar (ö. 1930) * 1887 - Giovanni Gronchi, İtalyan politikacı (ö. 1978) * 1890 - Franz Werfel, Avusturyalı romancı, oyun yazarı ve şair (d. 1945) * 1892 - Arthur Compton, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1962) * 1894 - Aleksandr Dovjenko, Ukrayna kökenli Sovyet senarist, film yapımcısı ve yönetmen (ö. 1956) * 1897 - Georges Bataille, Fransız sosyolog ve yazar (ö. 1962) * 1899 - Wolf Messing, Sovyet telepat (ö. 1974) * 1908 - Carel Weight, İngiliz ressam (ö. 1997) * 1910 - Gaston Defferre, Fransız siyasetçi (ö. 1986) * 1914 - Robert Wise, Amerikalı film yönetmeni ve En İyi Yönetmen Akademi Ödülü sahibi (ö. 2005) * 1918 - Franz Immig, Alman futbolcu (ö. 1955) * 1922 - Barbara Chilcott, Kanadalı aktris (ö. 2022) * 1928 - Ioannes Vanier, Kanadalı filozof ve düşünür (ö. 2019) * 1929 - Arnold Palmer, Amerikalı profesyonel golfçü (ö. 2016) * 1931 - Ece Ayhan, Türk şair (ö. 2002) * 1933 **Yevgeni Hrunov, Soyuz 5 ve Soyuz 4 görevlerinde uçan Sovyet kozmonot (ö. 2000) **Karl Lagerfeld, Alman moda tasarımcısı (ö. 2019) * 1934 - Mr. Wrestling II, Amerikalı profesyonel güreşçi (ö. 2020) * 1935 - Erdoğan Şahinoğlu, Türk bürokrat (ö. 2003) * 1937 - Jared Diamond, Amerikalı biyolog ve yazar * 1938 - Vasilije Radović, Yugoslav futbol kalecisi ve yöneticisi (ö. 2019) * 1939 - Ülkü Uluırmak, Türk şair ve yazar * 1941 - Stephen Jay Gould, Amerikalı paleontolog (ö. 2002) * 1943 - Tezer Özlü, Türk yazar (ö. 1986) * 1944 - Şerefettin Canda, Türk akademisyen ve Mustafa Kemal Üniversitesi'nin Rektörü * 1945 **Dennis Burkley, Amerikalı oyuncu (ö. 2013) **Jose Feliciano, Porto Rikolu şarkıcı ve gitaristtir * 1946 - Michèle Alliot-Marie, Fransız siyasetçi * 1947 - Larry Nelson, Amerikalı golfçü * 1948 **Tony Gatlif, Cezayirli yönetmen **Bob Lanier, Emekli Amerikalı profesyonel basketbolcu (ö. 2022) * 1949 - Bill O'Reilly, Amerikalı televizyon programcısı, yazar, köşe yazarı ve siyaset yorumcusu * 1950 **Babette Cole, İngiliz çocuk kitabı yazarı ve çevirmen (ö. 2017) **Joe Perry, Amerikalı gitarist * 1951 - Celal Adan, Türk siyasetçi * 1952 - Patrick McGorry, Avustralyalı psikiyatris * 1953 - Amy Irving, Amerikalı oyuncu * 1954 - Don "The Dragon" Wilson, Amerikalı Kick Boks şampiyonu ve oyuncu * 1956 - Ufuk Güldemir, Türk gazeteci (ö. 2007) * 1957 - Sermet Erkin, Türk illüzyonist ve tiyatro oyuncusu * 1958 - Chris Columbus, Amerikalı film yönetmeni, yapımcı ve senarist * 1959 - Michael Earl, Amerikalı kuklacı, seslendirme sanatçısı ve senarist (ö. 2015) * 1960 **Alison Bechdel, Amerikalı karikatürist **Colin Firth, İngiliz oyuncu * 1961 **Ali Sivri, Türk asker **Abdulkadir Yazıcı, Türk bürokrat **Yossi Kohen, İsrailli istihbaratçı * 1963 **Ercüment Coşkundere, Türk eski futbolcu ve teknik direktör **İsmail Gökçek, Türk eski futbolcu * 1964 **Jack Ma, Çinli iş insanı ve Alibaba Group'un kurucusu **Musashi Mizushima, Japon eski futbolcu * 1965 - Fehed el-Bişi, Suudi milli futbolcu * 1966 **Stoyan Yankulov, Bulgar perküsyonist **Ahrik Tsveyba, Rus milli futbolcu * 1967 **Takafumi Hori, Japon eski futbolcu **Mehmet Güzelmansur, Japon eski futbolcu * 1968 **Andreas Herzog, Avusturyalı millî futbolcu ve teknik direktör **Big Daddy Kane, Amerikalı hip hop sanatçısı ve oyuncu **Guy Ritchie, İngiliz yönetmen * 1969 **Hakan Çelik, Türk gazeteci ve radyo-TV programı yapımcısı **Johnathon Schaech, Amerikalı oyuncu * 1970 - Anna Book, İsveçli şarkıcı * 1971 - Piotr Sowisz, Polonyalı futbolcu * 1972 **Takeshi Watanabe, Japon millî futbolcu **Katarína Hasprová, Slovak oyuncu ve şarkıcı **João Carlos dos Santos, Brezilyalı millî futbolcu ve teknik direktördür * 1973 **Ferdinand Coly, Senegalli millî futbolcu **Deniz Yücel, Türk asılı Alman gazeteci ve yazar * 1974 **Ebru Cündübeyoğlu, Türk sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu **Hande Fırat, Türk muhabir ve televizyoncu **Ryan Phillippe, Amerikalı oyuncu **Ben Wallace, Amerikalı profesyonel basketbolcu * 1975 **Viktor Kassai, Macar futbol hakemi **Nobuhisa Yamada, Japon eski millî futbolcu **Devrim Özder Akın, Türk sinema, dizi ve tiyatro oyuncu * 1976 - Alexander Zach, Avusturyalı politikacı * 1977 **Rodrigo Batata, Brezilyalı eski futbolcu **Mitsuhiro Toda, Japon eski futbolcu * 1978 - Ramūnas Šiškauskas, Litvan eski basketbolcu * 1979 - Fethi Kantarcı, Türk oyuncu * 1980 **Şahin Necefi, İranlı şarkıcı ve söz yazarı **Doğan Seyfi Atlı, Türk futbolcu **Şahin Necefi, İranlı şarkıcı ve söz yazarı * 1981 - Germán Denis, Arjantinli futbolcu * 1982 **Stephen McManus, İskoçyalı eski milli futbolcu **Naldo, Brezilyalı eski futbolcu **Jean-Charles Cirilli, Fransız futbolcu * 1983 **Fernando Belluschi, Arjantinli millî futbolcu **Shawn James, Guyanalı-Amerikalı basketbolcu **Jérémy Toulalan, Fransız eski millî futbolcu * 1984 **Metin Tuğlu, Türk oyuncu **Gökhan Emreciksin, Türk futbolcu **Yasumichi Uchima, Türk futbolcu **Xiomara Blandino, Nikaragualı model * 1985 **Laurent Koscielny, Fransız millî futbolcu **Elyse Levesque, Kanadalı film ve televizyon oyuncusu **Kenya Matsui, Japon futbolcu * 1986 - Sarah Levy, Kanadalı bir aktris * 1987 - Elif Güneri, Türk boksör * 1989 - Tolga Ünlü, Almanya doğumlu Türk futbolcu * 1990 **Abdülaziz Hüseyin, BAEli futbolcu **Ørjan Nyland, Norveçli futbolcu * 1991 **Erkan Kaş, Türk futbolcu **Sem Mursi, Mısırlı milli futbolcu **Auremir, Brezilyalı futbolcu * 1992 - Ricky Ledo, Amerikan profesyonel basketbolcu * 1993 - Yuki Nishino, Japon buz patenci * 1994 **Mehdi Turabi, İranlı milli futbolcu **Tsubasa Nihei, Japon futbolcu * 1995 **Samed Kaya, Türk oyuncu **Jack Grealish, İngiliz milli futbolcu * 1997 - Liam Cacatian Thomassen, İsveçli şarkıcı * 1998 - Daiki Suga, Japon futbolcu * 1999 - Tuğba Danışmaz, Türk atlet * 2000 - Batuhan Kırdaroğlu, Türk futbolcu == Ölümler == * MÖ 210 - Qin Shi Huang, ilk Çin İmparatoru ve Qin Hanedanlığı'nın kurucusu (d. MÖ 247) * 1167 - Matilda, İngiltere Krallığı kraliçesi (d. 1102) * 1308 - Go-Nijō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 94. İmparatoru (d. 1285) * 1382 - I. Lajos, 1342'den 1370'e kadar Macaristan ve Hırvatistan ve Polonya Kralı (d. 1326) * 1419 - Jean de Bourgogne, Burgonya Dükü (d. 1371) * 1669 - Henrietta Maria, Fransa Prensesi (d. 1609) * 1676 - Gerard Winstanley, İngiliz Protestan dini reformist, siyaset filozofu ve aktivist (d. 1609) * 1749 - Émilie du Châtelet, Fransız matematikçi, fizikçi ve yazar (d. 1706) * 1797 - Mary Wollstonecraft, İngiliz yazar (d. 1759) * 1842 - William Hobson, ilk Yeni Zelanda Valisi ve Waitangi Antlaşması'nın yazarlarından (d. 1792) * 1854 - Erzurumlu Emrah, Türk halk şairi (d. 1775) * 1876 - Abdülhalim Galip Paşa, Osmanlı devlet adamı ve şair * 1889 - III. Charles, 28. Monako prensi ve Valentinois Dükü (d. 1818) * 1898 - Elisabeth, Avusturya İmparatoriçesi (suikast) (d. 1837) * 1913 - William Jay Gaynor, Amerikalı siyasetçi (d. 1849) * 1922 - Wilfrid Scawen Blunt, İngiliz şair ve yazar (d. 1840) * 1928 - Moris Şinasi, Osmanlı kökenli Amerikalı iş insanı ve hayırsever (d. 1855) * 1931 - Dimitri Egorov, Rus matematikçi (d. 1869) * 1939 - Wilhelm Fritz von Roettig, Polonya işgaline katılan Waffen-SS’de general (d. 1888) * 1940 - Nikola Ivanov, Bulgar general (d. 1861) * 1948 - I. Ferdinand, Bulgaristan'ın ilk Çarı (d. 1861) * 1956 - Robert Julius Trumpler, İsviçreli-Amerikan gök bilimci (d. 1886) * 1961 - Frederick William Pethick-Lawrence, Britanyalı İşçi Partili politikacı (d. 1871) * 1971 - Pier Angeli, İtalyan aktris (d. 1932) * 1975 - George Thomson, İngiliz Fizikçi, Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1892) * 1976 - Dalton Trumbo, Amerikalı romancı ve senaryo yazarı (d. 1905) * 1979 - Agostinho Neto, Angolalı şair ve Devlet Başkanı (d. 1922) * 1979 - Cuma Tak, PKK kurucularından Kürt militan (d. 1956) * 1983 - Felix Bloch, İsviçreli fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1905) * 1983 - Balthazar Johannes Vorster, Güney Afrikalı siyasetçi (d. 1915) * 1985 - Jock Stein, İskoç futbolcu ve teknik direktör (d. 1922) * 1994 - Max Morlock, Alman futbolcu (d. 1925) * 1995 - Oral Sander, Türk akademisyen (d. 1940) * 1996 - Bekir Sıdkı Sezgin, Türk ses sanatkarı ve bestekâr (d. 1936) * 2007 - Jane Wyman, Amerikalı aktris ve Ronald Reagan'ın ilk eşi (d. 1917) * 2011 - Cliff Robertson, Amerikalı oyuncu (d. 1923) * 2012 - Lance LeGault, Amerikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1935) * 2014 - Richard Kiel, Amerikalı oyuncu, komedyen, yazar, yapımcı ve sunucu (d. 1939) * 2014 - Károly Sándor, Macar futbolcu (d. 1928) * 2015 - Adrian Frutiger, İsviçreli yazar ve sanatçı (d. 1928) * 2015 - Ihab Hassan, Amerikalı edebiyat teorisyeni, eleştirmeni ve yazar (d. 1925) * 2016 - Mahmut Hekimoğlu, Türk sinema oyuncusu ve film yapımcısı (d. 1955) * 2016 - Joy Viado, Filipinli şarkıcı, aktris ve komedyen (d. 1965) * 2017 - Hans Alfredson, İsveçli film yönetmeni, komedyen, yazar ve aktör (d. 1931) * 2017 - Nancy Dupree, Amerikalı tarihçi ve akademisyen (d. 1927) * 2017 - Harry Landers, Amerikalı oyuncu (d. 1921) * 2017 - B. V. Radha, Hint oyuncu ve film yapımcısı (d. 1948) * 2017 - Len Wein, Amerikalı çizgi roman sanatçısı, yazar ve editör (d. 1948) * 2018 - Peter Donat, Kanadalı-Amerikalı oyuncu (d. 1928) * 2018 - Johannes Geldenhuys, Güney Afrikalı asker (d. 1935) * 2018 - Paul Virilio, Fransız kentbilimci ve estetik felsefecisi (d. 1932) * 2018 - Co Westerik, Hollandalı grafik sanatçısı ve fotoğrafçı (d. 1924) * 2019 - Stefano Delle Chiaie, İtalyan neo-faşist (d. 1936) * 2019 - Jeff Fenholt, Amerikalı şarkıcı, müzisyen ve oyuncu (d. 1950) * 2019 - Valerie Van Ost, İngiliz oyuncu (d. 1944) * 2019 - Hossam Ramzy, Mısırlı perküsyoncu ve besteci (d. 1953) * 2019 - Albert Razin, Rus Udmurt Ülkesinin bilim kişisi, felsefe bilimi doktoru ve sosyolog (d. 1940) * 2019 - Süleyman Turan, Türk sinema ve tiyatro sanatçısı (d. 1936) * 2020 - Caroline Chomienne, Fransız film yapımcısı ve yönetmeni (d. 1957) * 2020 - Diana Rigg, İngiliz sinema ve dizi oyuncusu (d. 1938) * 2021 - Charles Konan Banny, Fildişi Sahilli siyasetçi ve ekonomist (d. 1942) * 2021 - Michael Chapman, İngiliz şarkıcı, söz yazarı ve gitarist (d. 1941) * 2021 - Jorge Sampaio, Portekizli siyasetçi ve avukat (d. 1939) * 2021 - Saadi Yacef, Cezayirli asker, aktivist ve oyuncudur (d. 1928) * 2021 - Duygun Yarsuvat, Türk akademisyen, hukukçu ve spor yöneticisi (d. 1937) * 2022 - Menno Boelsma, Hollandalı sürat patencisi (d. 1961) * 2022 - Mario Bortolotto, Avustralya futbolu oyuncusudur (d. 1957) * 2022 - Choichi Terukina, bir Japon Ryukyuan klasik müzisyeni ve sanshin büyük ustasıydı (d. 1932) == Tatiller ve özel günler == *0910 10