Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri

Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri (), Azerbaycan'ı karadan, havadan ve denizden gelebilecek her türlü saldırıya karşı korumakla görevli olan askerî kuvvet. Azerbaycan Kara Kuvvetleri, Azerbaycan Hava Kuvvetleri, Azerbaycan Hava Savunma Kuvvetleri ve Azerbaycan Deniz Kuvvetlerinin askeri birliklerinden oluşmaktadır. Bütçesinin 2019 yılı itibarıyla 6 milyar manat (7.5 milyar ABD doları) olduğu belirtildi. == Bütçe == 2009 yılında ordunun bütçesi yaklaşık 2,46 milyar dolardı, yine de Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsüne göre aynı yıl bu bütçenin yaklaşık 1,46 milyar doları harcandı. Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerinin 2020 yılı bütçesi 2,267 milyar dolar olarak belirlenmiştir. == Tarihi == 28 Mayıs 1918'de kabul edilen Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin istiklal beyannamesinde geçen; Azerbaycan kendini dış saldırılara karşı savunmak ve iç düşman kuvvetlerini etkisiz hale getirmek için nizami orduya sahip olmalı, kendisinin silahlı kuvvetlerini oluşturmalıdır. Çünkü bağımsız ordusu olmayan devletin ulusal devletçiliği hep yabancıların tehlikesi altında yaşamaya mahkûmdur. Bu zorunlulukla ilgili 28 mayıs 1918'de oluşturulan ilk kabinede Azerbaycan hükûmetinin Savunma Bakanı görevine general Hüsrev Bey Sultanov atandı. Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin ordu yapılanması hakkında tedbirler planına uygun olarak 1919 yılı Kasım ayının 1'ine kadar ordunun en önemli yapısal birimleri ve bölümleri oluşturuldu. Azerbaycan Halk Cumhuriyeti kurulduğu ilk dönemlerde onun askeri kuvvetleri 600 kişilik gönüllü askerlerden ibaretti. Hükûmet 1918 yılı 19 Haziran gününde ülke topraklarında sıkıyönetim ilan etti. Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Bakanlar Konseyi 26 Haziran 1918 tarihli kararı ile Çarlık Rusyası döneminde "Vahşi tümen" ("Dikay / diviziy Kayıt") denen eski Tatar süvari alayının askerlerinden şekillendirilmiştir. 11 Temmuz hükûmet emri ile askeri seferberlik ilan edildi. Azerbaycan Cumhuriyeti 1894-1899 yılları arasında doğmuş bütün Müslüman vatandaşları orduya çağırdı. 1920 yılında Azerbaycan Sovyet Rusya'sı tarafından işgal edildikten sonra Azerbaycan'ın Askeri Bakanlığı resmen iptal edilerek, bu fonksiyon Azerbaycan Asker ve Donanma İşleri Halk Komiserliği adını almış ve Cengiz Yıldırım bu göreve atanmıştır. Bu süreçte Azerbaycan ordusunun 21 Generalinden 15'i Bolşevikler tarafından öldürülmüştü. Azerbaycan'ın bağımsızlığını tekrar kazanmasından sonra, 1991 yılının Eylül ayında Sovyet Rusya'nın kararı ile, 9 Ekim'de Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri'nin kurulması kabul edildi. 1992 yılının Ocak ayında Azerbaycan Ordusu, ilk işlemini gerçekleştirdi. Şuşa şehri yakınlarındaki Daşaltı kentini ele geçirmek amacıyla gerçekleştirilen Daşaltı işlemi başarısızlıkla sonuçlandı. Yazın 1992 Azerbaycan Savunma Bakanlığı'nın komuta heyeti yönetimi altında çıkarma birlikleri oluşturuldu. Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının 1992 18 Eylül tarihli emri ile 9 Ekim Azerbaycan Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri günü ilan edildi. Fakat, 22 Mayıs 1998 tarihli Cumhurbaşkanı emri ile ilgili kararname yürürlükten düşürülerek 26 Haziran tarihi Silahlı Kuvvetler günü ilan edilmiştir. 1997 yılının Ocak ayında Azerbaycan barış kuvvetleri oluşturulmuştu. Azerbaycan ordusunun tarihinde en büyük silah anlaşması ise 2012 yılında gerçekleşti. Aynı yılın Şubat ayında İsrail'in Israeli Aerospace Industries (İAİ) adlı büyük askeri sanayi şirketi Azerbaycan'a insansız istihbarat uçaklarının en yeni versiyonlarının ve en modern hava savunma Sistemlerinin satılmasına dair 1.6 milyar dolarlık anlaşma yapıldı. İsrail askeri uzmanlarının büyük kısmı Azerbaycanlı meslektaşlarına yeni silah sistemleri ile çalışmayı öğretmek için Bakü'ye gönderildi. Yeni anlaşmaya göre İsrail'den düşman hedeflerine net füze fırlatabilen insansız istihbarat uçakları "Heron" ların alınması, ayrıca hava ve füze saldırısından güvenli koruma sağlayan HHM sistemlerinin alınması kararlaştırıldı. Bu HHM sistemleri Azerbaycan topraklarını balistik füze darbelerinden savunmaya yardımcı olacaktır. 2008-2012 yıllarında devlet bütçesinden ülkenin savunma gücünün artırılması ve silahlı kuvvetlerin maddi ve teknik yenilenmesini sağlanması amacıyla 12 milyar ABD doları ayrılmıştır. Azerbaycan savunma sektörüne devlet bütçesinden ayırdı hacme göre Güney Kafkasya ve Orta Asya ülkelerini 4 defaya yakın katlayabilir. Bu dönemde silah ve askeri tekniklerin satın alınmasına dair Ukrayna, Rusya, Belarus, Türkiye, İsrail, Güney Afrika, Sırbistan, Avusturya vb., Askeri ürünlerin üretimine dair Ukrayna, Belarus, Türkiye, Güney Afrika, Polonya, Ürdün gibi ülkelerle anlaşmalar imzalandı. == Personel Silahları == * Zafer Azerbaycan yapımı hafif makineli silah * Zafer-K Azerbaycan yapımı hafif makineli silah * İnam Azerbaycan yapımı hafif makineli silah * MP5 hafif makineli silah * AKS-74U saldırı tüfeği * Xəzri Azerbaycan yapımı saldırı tüfeği * IMI Tavor TAR-21 saldırı tüfeği * M4 Karabina saldırı tüfeği * AK-47 saldırı tüfeği * AKS-47 saldırı tüfeği * AK-74 saldırı tüfeği * AKS-74 saldırı tüfeği * AKM-47 saldırı tüfeği * AKM-74 saldırı tüfeği * G3A3 savaş tüfeği * PK makineli tüfeği * M60 makineli tüfeği * NSV makineli tüfeği * Remington 700 Keskin nişancı tüfeği * Dragunov SVD 7,62 mm Keskin nişancı tüfeği * OSV-96 12.7 mm Keskin nişanci tüfeği * NTW-20 14.5 mm antimaterial Keskin nişanci tüfeği * İST Istiklal 14,5 mm antimaterial Azerbaycan yapımı Keskin nişancı tüfeği (Menzili 3000M,2000M-de insan eli büyüklükte hedefi vurabilir.) * Mübariz 12.7 mm Keskin nişanci tüfeği * Yırtıcı 7.62 mm Keskin nişanci tüfeği * Yalguzag 7.62 mm Keskin nişanci tüfeği * Vashag 8.6 mm Keskin nişanci tüfeği * RPG-7 "Qaya" Roketatar * RPG-26 Roketatar == Kara Kuvvetleri == === Ana Muharebe Tankları === * T-90 MBT x 200 (T-90S/Rusya'dan alınıyor) * T-72 MBT x 400 modernize edilmiş. === Zırhlı Muharebe Aracı === * BMP-1 Piyade Muharebe Aracı x 42( Sınır muhafızları tarafından kullanılıyor) * BMP-2 Piyade Muharebe Aracı x 240 * BMP-3 Piyade Muharebe Aracı x 100 * BRDM-2 Piyade Muharebe-Keşfiyyat Aracı x 30 * BTR-3 Tekerlekli Zırhlı Personel Taşıyıcı x 3 * BTR-60 Tekerlekli Zırhlı Personel Taşıyıcı x 30 * BTR-70 Tekerlekli Zırhlı Personel Taşıyıcı x 240 * BTR-80 Tekerlekli Zırhlı Personel Taşıyıcı x 210 * BTR-80A Tekerlekli Zırhlı Personel Taşıyıcı x 180 * BTR-82A Tekerlekli Zırhlı Personel Taşıyıcı x 100 * Matador MRAP x 110 (Lisans üretimi) * Marauder MRAP x 110 (Lisans üretimi) * Otokar Akrep Tekerlekli Zırhlı Personel Taşıyıcı x 100 * Otokar ATM Tekerlekli Zırhlı Personel Taşıyıcı x 100 * Otokar Kobra Tekerlekli Zırhlı Personel Taşıyıcı x 150 === Çok Namlulu Roketatarlar === * BM-21 Grad 122mm MLRS - 126 * LYNX (MRL) 140mm MLRS - 60 * BM-30 Smerç 9A52 300-mm MLRS - 30 * M-63 Plamen "RAK-12" 128mm MLRS - 12 * LAR-160 MLRS - 50 * EXTRA 300mm MLRS - 35 * 107mm Anadolu ÇNRS - 96 (Roketsan ile ortak üretilecek) * 122mm Sakarya T-122 - 48 (Roketsan ile ortak üretilecek) * RM-70 Vampire 122mm - 48 * "Polonez" 301 mm MLRS === Balistik Füzeler === * OTR-21 Tochka-U * T-300 Kasırga * LORA === Kundağı Motorlu Obüsler === * 2S1 (Gvozdika) 122 mm Kundağı Motorlu 122mm Obüs - 136 * 2S3 (Akasiya) 152 mm Kundağı Motorlu 152mm Obüs - 72 * 2S7 (Pion) 203 mm Kundağı Motorlu 204mm Obüs - 45 * 2S9 (Nona-S) 120 mm Kundağı Motorlu 120mm - 48 * (Atmos) Kundağı Motorlu Obüs - 15 * (Cardom) Kundağı Motorlu Obüs - 40 * 2S31 “Vena” 120 mm Kundağı Motorlu - 100 * DANA 152mm Kundağı Motorlu Obüs - 72 *2S19 Msta 152mm Kundağı Motorlu Obüs-50 === Havan Topu ve Obüsler === * M-46 130 mm Sahra topu x 90 * D-44 85 mm - 100 * D-30 122 mm Obüs - 182 * D-20 152 mm Obüs - 34 * 2A36 152 mm Top - 54 * MT-12 "Rapira" 100mm Yivsiz Antitank Topu - 73 * 82 mm M5 Azerbaycan yapımı - 240 == Deniz Kuvvetleri == * Personel: 5.000 * Gemiler ** Osa sınıfı hücumbot x 2 ** Stenka sınıfı karakol teknesi x 5 ** Sonya sınıfı mayın tarama gemisi x 2 ** Yevgenya sınıfı mayın tarama gemisi x 5 ** Çıkarma gemisi x 6 ** Çıkarma kotrası x 2 ** Özel amaçlı gemisi x 1 ** Özel amaçlı kotra x 1 ** AB-25 karakol kotrası (2000'de Türkiye'den) x 1 ** Point karakol kotrası (2003'te ABD'den) x ? ** Küçük karakol kotrası (2001'de ABD'den) x 2 ** Küçük karakol kotrası (2001-2005'te Türkiye'den) x 30 == Hava Kuvvetleri == Uçak Köken Tip Çeşitler Etkin Not Avcı uçağı Mikoyan-Gurevich MiG-29 Avcı / Önleme MiG-29 15 Saldırı uçağı Suhoy Su-25 Yakın hava desteği Su-25 12 Eğitim uçağı Aero L-39 Albatros Askerî eğitim uçağı L-39 12 Yakovlev Yak-52 Askerî eğitim uçağı YaK-52 12 Saldırı helikopteri Mil Mi-35M Saldırı helikopteri 36 Mil Mi-24 Saldırı helikopteri Mi-24 (SuperHind Mk.III dahil) 17 Nakliye ve hizmet helikopteri Mil Mi-2 Hafif zırhlı nakliye helikopteri Mi-2 10 Mil Mi-8 Gunship / Nakliye helikopteri Mi-8 18 Mil Mi-17 Nakliye helikopteri Mi-17 47 Ka-32 Nakliye helikopteri Ka-32 4 Nakliye uçağı İlyuşin İl-76 Stratejik nakliye uçağı Il-76 1 Antonov An-12 Askerî nakliye uçağı An-12 1 Antonov An-24 Nakliye uçağı An-24 1 Tupolev Tu-134 Yolcu uçağı Tu-134A 1 İnsansız hava aracı Orbiter UAV Orbiter 45 Aerostar UAV Aerostar 60 Hermes-450 UAV Hermes 40 IAI Searcher UAV Searcher 42 Bayraktar TB2 SİHA Baykar Bilinmiyor (Yalnızca bir tedariğin sayısı belirtilmiş: 6) == Galeri == Dosya:Day of the Armed Forces of Azerbaijan 2011.jpg|Azerbaycan pilotlarının uçuşu Dosya:Azerbaijani soldiers in Iraq 11.jpg|Irak'taki Azerbaycan Askerleri Dosya:Day of the Armed Forces of Azerbaijan 2011 (2).jpg|Azerbaycan Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri günü geçit töreni Dosya:Parad 878.jpg Dosya:02252 8parad.jpg Dosya:OTR-21 Tochka, Day of the Armed Forces of Azerbaijan 2011.jpg Dosya:0parad 833.jpg Dosya:02252 Баку.jpg Dosya:02252 парад.jpg Dosya:Azerbaijan Armed Forces.jpg|Azerbaycan Cumhuriyet Bayramı geçit töreninde Azerbaycan askerleri == Ayrıca bakınız == * Azerbaycan'ın katıldığı savaşlar listesi == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * 26.06.2018 Azərbaycan Silahlı Qüvvələrin 100 illiyi münasibətilə keçirilən hərbi parad Kategori:Azerbaycan devlet kurumları Kategori:Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri Kategori:Azerbaycan askeriyesi