2009 Türkiye yerel seçimleri

2009 Türkiye yerel seçimleri, 29 Mart 2009 tarihinde yapılan ve Türkiye sınırları içindeki yerel yönetimleri belirleyen bir seçimdir. Seçime 19 parti katılmıştır. Seçimlerde, 48,049,446 seçmen tarafından 81 ilin genel meclis üyeleri, 16 büyükşehir belediye başkanı ile 957'si ilçe, 1.974'ü belde (kasaba) olmak üzere toplam 2,931 belediyenin başkanları ve meclis üyeleri ile köy ve mahalle muhtarları seçilmiştir. == Oy kullanma == Oy kullanabilmek için kimlik (nüfus cüzdanı, kamu çalışanlarına verilen kurum kartı, pasaport, evlilik cüzdanı, askerî kimlik kartı, sürücü belgesi) üzerinde TC kimlik numarasının bulunması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca Yüksek Seçim Kurulu (YSK), nasıl oy kullanılacağına yönelik TRT ve diğer ulusal kanallarda gösterilecek 7 dakika 25 saniye süren bir tanıtıcı film hazırlamıştır. YSK’nin, seçimlerin kuralına uygun yapılması, seçmenin oyunun geçersiz sayılmaması ve oyların demokratik ortamda kullanılabilmesi için "oyların nasıl kullanılacağına dair" hazırladığı filmde, oy kullanan karakteri tiyatrocu Levent Ülgen canlandırmıştır. Filmde, belediye başkanlığı, il genel meclisi ve muhtarlık seçimlerinde oyların nasıl kullanacağı, oy kullandıktan sonra mürekkebin başka yerlere dağılmaması için neler yapılacağı belirtilerek, oy kullanırken, yaşlı, engelli ve hamilelere öncelik verilmesi gibi uyarılara da yer verilmiştir. Büyükşehir sınırları içerisinde oturanlar, büyükşehir belediye başkanlığı, ilçe belediye başkanlığı, ilçe belediye meclisi, il genel meclisi üyeliği ve mahalle muhtarlığı olmak üzere 5 oy attılar. Belediye sınırları içerisinde oturanlar, belediye başkanlığı, belediye meclis üyeliği, il genel meclisi ve mahalle muhtarlığı olmak üzere 4 oy attılar. Köy sınırları içerisinde oturanlar, il genel meclis üyeliği ve köy muhtarlığı olmak üzere 2 oy attılar. Herkesin kullandığı oy, il genel meclisi üyelikleri olduğu için ülke geneli hakkında yorum yapabilmek için igm oyları, istatistiki açıdan önemlidir. == Seçim sonuçları == === İl genel meclisi === 29 Mart 2009 yerel seçimleri kesinleşmiş resmî il genel meclisi üyelikleri seçim sonuçları; Toplam Sandık 177.431 Toplam Seçmen 48.049.446 Toplam Kullanılan Oy 40.932.260 Toplam Geçerli Oy 39,988,763 Katılım Oranı (%) 85,19 Seçilecek Üye Sayısı 3.281 Parti Genel başkanı Aldığı oy sayısı Aldığı oy oranı +/– İGM Üye sayısı Adalet ve Kalkınma Partisi Recep Tayyip Erdoğan 15.353.553 %38,39 3,28 1.889 Cumhuriyet Halk Partisi Deniz Baykal 9.229.936 %23,08 4,85 612 Milliyetçi Hareket Partisi Devlet Bahçeli 6.386.279 %15,97 5,52 414 Demokratik Toplum Partisi Ahmet Türk 2.277.777 %5,70 — 235 Saadet Partisi Numan Kurtulmuş 2.079.701 %5,20 1,18 29 Demokrat Parti Süleyman Soylu 1.536.847 %3,84 — 45 Demokratik Sol Parti Zeki Sezer 1.139.878 %2,85 0,73 26 Büyük Birlik Partisi Yalçın Topçu 943.765 %2,36 1,20 18 Anavatan Partisi Salih Uzun 304.361 %0,76 1,74 4 Bağımsızlar 172.279 %0,43 0,30 7 Bağımsız Türkiye Partisi Haydar Baş 167.986 %0,42 0,06 1 İşçi Partisi Doğu Perinçek 114.243 %0,29 0,04 0 Türkiye Komünist Partisi Erkan Baş 85.507 %0,21 0,05 0 Özgürlük ve Dayanışma Partisi Hayri Kozanoğlu 67.984 %0,17 0,13 0 Emek Partisi Levent Tüzel 48.939 %0,12 0,06 1 Millet Partisi Aykut Edibali 41.818 %0,10 0,07 0 Hak ve Özgürlükler Partisi Bayram Bozyel 29.392 %0,07 — 0 Halkın Yükselişi Partisi Yaşar Nuri Öztürk 6.197 %0,02 — 0 Liberal Demokrat Parti Cem Toker 2.285 %0,01 0,01 0 Barış ve Demokrasi Partisi Demir Çelik 36 %0,00 — 0 Toplam 39.988.763 %100 3.281 === Büyükşehir belediye başkanlığı === 29 Mart 2009 yerel seçimleri kesinleşmiş resmî büyükşehir belediye başkanlıkları seçim sonuçları; Toplam Sandık 74.975 Toplam Seçmen 22.677.450 Toplam Kullanılan Oy 18.861.493 Toplam Geçerli Oy 18.183.894 Katılım Oranı (%) %83,17 Belediye Başkanlığı Sayısı 16 Parti Genel başkanı Oy sayısı % +/– Büyükşehir Belediye Başkanlığı sayısı Adalet ve Kalkınma Partisi Recep Tayyip Erdoğan 7.672.280 % 42,19 3,87 10 Cumhuriyet Halk Partisi Deniz Baykal 5.896.884 % 32,43 7,98 3 Milliyetçi Hareket Partisi Devlet Bahçeli 2.249.039 % 12,37 7,26 1 Demokratik Toplum Partisi Ahmet Türk 780.176 % 4,29 — 1 Saadet Partisi Numan Kurtulmuş 689.025 % 3,79 0,25 0 Demokratik Sol Parti Zeki Sezer 381.875 % 2,10 0,16 1 Demokrat Parti Süleyman Soylu 179.350 % 0,99 — 0 Büyük Birlik Partisi Yalçın Topçu 116.216 % 0,64 0,21 0 Bağımsızlar 54.260 % 0,30 0,15 0 Bağımsız Türkiye Partisi Haydar Baş 49.320 % 0,27 0,00 0 Anavatan Partisi Salih Uzun 48.358 % 0,27 0,50 0 Türkiye Komünist Partisi Erkan Baş 24.812 % 0,14 0,03 0 Hak ve Özgürlükler Partisi Bayram Bozyel 12.966 % 0,07 — 0 Millet Partisi Aykut Edibali 11.405 % 0,06 0,00 0 Liberal Demokrat Parti Cem Toker 8.518 % 0,05 0,05 0 Halkın Yükselişi Partisi Yaşar Nuri Öztürk 7.176 % 0,04 — 0 Özgürlük ve Dayanışma Partisi Hayri Kozanoğlu 1.039 % 0,01 0,01 0 Emek Partisi Levent Tüzel 801 % 0,00 0,01 0 İşçi Partisi Doğu Perinçek 394 % 0,00 0,18 0 Barış ve Demokrasi Partisi Demir Çelik 0 % 0,00 — 0 Toplam 18.183.894 % 100,00 16 Kazanan Adaylar: Şehir Kazanan Parti Adana Aytaç Durak Milliyetçi Hareket Partisi Ankara Melih Gökçek Adalet ve Kalkınma Partisi Antalya Mustafa Akaydın Cumhuriyet Halk Partisi Bursa Recep Altepe Adalet ve Kalkınma Partisi Diyarbakır Osman Baydemir Demokratik Toplum Partisi Erzurum Ahmet Küçükler Adalet ve Kalkınma Partisi Eskişehir Yılmaz Büyükerşen Demokratik Sol Parti Gaziantep Asım Güzelbey Adalet ve Kalkınma Partisi İstanbul Kadir Topbaş İzmir Aziz Kocaoğlu Cumhuriyet Halk Partisi Kayseri Mehmet Özhaseki Adalet ve Kalkınma Partisi Kocaeli İbrahim Karaosmanoğlu Konya Tahir Akyürek Mersin Macit Özcan Cumhuriyet Halk Partisi Sakarya Zeki Toçoğlu Adalet ve Kalkınma Partisi Samsun ‎Yusuf Ziya Yılmaz === Belediye başkanlıkları === 29 Mart 2009 Yerel Seçimleri kesinleşmiş resmî belediye başkanlığı (büyükşehir belediyeleri hariç) seçim sonuçları; Toplam Sandık 134.929 Toplam Seçmen 39.717.580 Toplam Kullanılan Oy 33.430.742 Toplam Geçerli Oy 32.221.536 Katılım Oranı (%) 84,17 Belediye Başkanlığı Sayısı 2.903 Parti Genel başkanı Aldığı oy sayısı Aldığı oy oranı Belediye Başkanlığı sayısı Adalet ve Kalkınma Partisi Recep Tayyip Erdoğan 12.449.187 % 38,64 1.442 Cumhuriyet Halk Partisi Deniz Baykal 7.960.562 % 24,70 503 Milliyetçi Hareket Partisi Devlet Bahçeli 5.315.180 % 16,50 483 Saadet Partisi Numan Kurtulmuş 1.729.182 % 5,37 80 Demokratik Toplum Partisi Ahmet Türk 1.661.117 % 5,16 96 Demokrat Parti Süleyman Soylu 1.164.858 % 3,62 148 Demokratik Sol Parti Zeki Sezer 925.575 % 2,87 60 Büyük Birlik Partisi Yalçın Topçu 384.483 % 1,19 20 Bağımsızlar 239.849 % 0,74 45 Anavatan Partisi Salih Uzun 196.049 % 0,61 16 Bağımsız Türkiye Partisi Haydar Baş 101.090 % 0,31 4 Türkiye Komünist Partisi Erkan Baş 28.101 % 0,09 0 Özgürlük ve Dayanışma Partisi Hayri Kozanoğlu 21.745 % 0,07 4 Emek Partisi Levent Tüzel 15.298 % 0,05 2 Liberal Demokrat Parti Cem Toker 8.608 % 0,03 0 Halkın Yükselişi Partisi Yaşar Nuri Öztürk 8.192 % 0,03 0 Millet Partisi Aykut Edibali 5.772 % 0,02 0 Hak ve Özgürlükler Partisi Bayram Bozyel 5.670 % 0,02 0 İşçi Partisi Doğu Perinçek 867 % 0,00 0 Barış ve Demokrasi Partisi Demir Çelik 151 % 0,00 0 Toplam 32,221.536 % 100.00 2.903 === Belediye meclisi üyelikleri === 29 Mart 2009 Yerel Seçimleri kesinleşmiş resmî belediye meclisi üyelikleri seçim sonuçları; Toplam Sandık 135.199 Toplam Seçmen 39.787.986 Toplam Kullanılan Oy 33.447.257 Toplam Geçerli Oy 32.072.363 Katılım Oranı (%) 84,06 Belediye meclisi üye sayısı 32.392 Parti Genel başkanı Aldığı oy sayısı Aldığı oy oranı Belediye meclisi üyesi sayısı Adalet ve Kalkınma Partisi Recep Tayyip Erdoğan 12.237.325 % 38,16 14.732 Cumhuriyet Halk Partisi Deniz Baykal 7.966.710 % 24,84 6.125 Milliyetçi Hareket Partisi Devlet Bahçeli 5.336.695 % 16,64 6.005 Saadet Partisi Numan Kurtulmuş 1.807.745 % 5,64 1.081 Demokratik Toplum Partisi Ahmet Türk 1.687.733 % 5,26 1.169 Demokrat Parti Süleyman Soylu 1.181.074 % 3,68 1.843 Demokratik Sol Parti Zeki Sezer 945.722 % 2,95 774 Büyük Birlik Partisi Yalçın Topçu 508.055 % 1,58 294 Anavatan Partisi Salih Uzun 202.976 % 0,63 240 Bağımsız Türkiye Partisi Haydar Baş 82.848 % 0,26 45 Bağımsızlar 43.633 % 0,14 14 Özgürlük ve Dayanışma Partisi Hayri Kozanoğlu 25.557 % 0,08 35 Emek Partisi Levent Tüzel 21.100 % 0,07 23 Millet Partisi Aykut Edibali 6.685 % 0,02 2 Halkın Yükselişi Partisi Yaşar Nuri Öztürk 5.566 % 0,02 4 Hak ve Özgürlükler Partisi Bayram Bozyel 4.618 % 0,01 0 Türkiye Komünist Partisi Erkan Baş 3.409 % 0,01 2 Liberal Demokrat Parti Cem Toker 2.451 % 0,01 1 İşçi Partisi Doğu Perinçek 2.258 % 0,01 3 Barış ve Demokrasi Partisi Demir Çelik 203 % 0,00 0 Toplam 32.072.363 % 100,00 32.392 === İllere Göre Sonuçlar === Aşağıda, belirtilen illerin, belirtilen ilçelerine göre, 2009 Türkiye Yerel Seçim Sonuçları yer almaktadır. * Adana * Adıyaman * Afyonkarahisar * Ağrı * Aksaray * Amasya * Ankara * Antalya * Ardahan * Artvin * Aydın * Balıkesir * Bartın * Batman * Bayburt * Bilecik * Bingöl * Bitlis * Bolu * Burdur * Bursa * Çanakkale * Çankırı * Çorum * Denizli * Diyarbakır * Düzce * Edirne * Elazığ * Erzincan * Erzurum * Eskişehir * Gaziantep * Giresun * Gümüşhane * Hakkâri * Hatay * Iğdır * Isparta * İstanbul * İzmir * Kahramanmaraş * Karabük * Karaman * Kars * Kastamonu * Kayseri * Kırıkkale * Kırklareli * Kırşehir * Kilis * Kocaeli * Konya * Kütahya * Malatya * Manisa * Mardin * Mersin * Muğla * Muş * Nevşehir * Niğde * Ordu * Osmaniye * Rize * Sakarya * Samsun * Siirt * Sinop * Sivas * Şanlıurfa * Şırnak * Tekirdağ * Tokat * Trabzon * Tunceli * Uşak * Van * Yalova * Yozgat * Zonguldak ==== İl - İlçe Sonuç Galerisi ==== Aşağıda, ilçelerine ayrılmış illerin, seçim sonuç haritaları, kazanan partilere ve renklerine göre verilmiştir. İl Geneli'ndeki oylarda kazanan, yani İl Genel Meclisi'nde en çok oy oranına sahip olan parti resim altındaki açıklamada ilk sırada, ilin merkez ilçesinde veya var ise büyükşehir belediyesinde kazanan parti ise ikinci sırada belirtilmiştir. Dosya:2009 Artvin Yerel Seçim Sonuçları Haritası.png|Artvin (il) Artvin (merkez) Dosya:2009 Aydın Yerel Seçim Sonuçları Haritası.png|Aydın Aydın (merkez) Dosya:2009 Balıkesir Yerel Seçim Sonuçları Haritası.png|Balıkesir Balıkesir (merkez) Dosya:2009 Bursa Yerel Seçim Sonuçları Haritası.png|Bursa Bursa BŞB Dosya:2009 Çanakkale Yerel Seçim Sonuçları Haritası.png|Çanakkale (il) Çanakkale (merkez) Dosya:2009 Edirne Yerel Seçim Sonuçları Haritası.png|Edirne (il) Edirne (merkez) Dosya:2009 Eskişehir Yerel Seçim Sonuçları Haritası.png|Eskişehir Eskişehir BŞB Dosya:2009 İstanbul Yerel Seçim Sonuçları Haritası.png|İstanbul İstanbul BŞB Dosya:2009 İzmir Yerel Seçim Sonuçları Haritası.png|İzmir İzmir BŞB Dosya:2009 Kırklareli Yerel Seçim Sonuçları Haritası.png|Kırklareli (il) Kırklareli Dosya:2009 Kocaeli Yerel Seçim Sonuçları Haritası.png|Kocaeli Kocaeli BŞB Dosya:2009 Muğla Yerel Seçim Sonuçları Haritası.png|Muğla Muğla (merkez) Dosya:2009 Ordu Yerel Seçim Sonuçları Haritası.png|Ordu (il) Ordu (merkez) Dosya:2009 Uşak Yerel Seçim Sonuçları Haritası.png|Uşak (il) Uşak Dosya:2009 Yalova Yerel Seçim Sonuçları Haritası.png|Yalova (il) Yalova (merkez) Dosya:Ankara 2009.png|Ankara Ankara BŞB Dosya:Hatay 2009.gif|Hatay Hatay (merkez) == Notlar == * 15 Şubat 2009'da, Genç Parti'nin seçimlerden çekilme kararı Yüksek Seçim Kurulu tarafından kabul edildi. * Yüksek Seçim Kurulu çeşitli nedenlerle 30 belediye başkanlığı, 11 belde meclis üyeliği, 220 köy ve mahalle muhtarlığı ve 88 ihtiyar heyeti seçimini iptal etti. Yenilenen seçimler 7 Haziran 2009'da, sorunsuz şekilde yapıldı. * Eğer bu bir genel seçim olsaydı (BBP, SP, DP ve DTP nin bağımsız girdiği varsayılmıştır, İl Genel Meclisi oylarına göre), TBMM'de koltuk dağılımları; Adalet ve Kalkınma Partisi: 283 Cumhuriyet Halk Partisi: 124 Milliyetçi Hareket Partisi: 89 Demokratik Toplum Partisi: 29 Saadet Partisi: 12 Demokrat Parti: 12 Büyük Birlik Partisi: 1 Bağımsız: 1 şeklinde olacaktı. == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * YESİK Yerel seçimlerde Nasıl oy kullanılacak? Filmi Kategori:Türkiye'de yerel seçimler Türkiye yerel seçimleri Türkiye yerel seçimleri Yerel seçimleri