Hayao Miyazaki

(d. 5 Ocak 1941, Tokyo), Japon manga ve anime sanatçısıdır. Elli yılı aşkın bir süredir animasyon dünyasının içindedir ve en yakın çalışma arkadaşı Isao Takahata ile birlikte Studio Ghibli adlı animasyon stüdyosunun kurucusudur. Animasyonun en büyük ustalarından biri olarak kabul edilen Hayao Miyazaki'nin animasyon filmlerinin başarısı dünya çapında ilgi görmüş ve ismi Amerikalı Walt Disney, Steven Spielberg ve Orson Welles ile karşılaştırılır hale gelmiştir. Miyazaki Time dergisinin yaptığı dünyanın en etkileyici insanları listesinde yer almaktadır. == Yaşamı == Hayao Miyazaki, 5 Ocak 1941 yılında Tokyo'da doğdu. Aile işi olarak savaş uçakları için parça üreten Miyazaki Airplanes şirketinde çalışan Babası Bay Katsuji Miyazaki'nin dört oğlundan biriydi. Annesi ise omurilik veremi hastalığı nedeniyle 1947-1955 yılları arasındaki 8 yıllık süreçte hasta yattı. Toyotama Lisesi'ndeki üçüncü senesinde, dünyanın ilk renkli uzun metrajlı animasyon filmi olan Hakujadeni izlediğinde filmden çok etkilendi ve animasyona ilgi duymakla kalmayıp; o anda çizgi roman çizeri olmaya karar verdi. 1962 yılında gittiği Gakushuin Üniversitesi'nde uluslararası ilişkiler ve ekonomi okumaya başladığında; üniversitenin Japon imparatorluk ailesiyle yakın olması sebebiyle Marksist düşünceden etkilendi. Mezun olduktan sonra Toei Animasyon Şirketi'nde animatör olarak çalışmaya başlayan Hayao Miyazaki; bu yıllarda yönetmen olan Isao Takahata ile tanıştı ve beraber şirket sendikasında çalışmaya başladılar. 1965'te anime yönetmeni Otsuka Yasuo ve Isao Takahata'nın çalışmaya başladıkları Güneşin Prensi Horus (Taiyō no Ōji Horusu no Daibōken); Hayao Miyazaki'nin uzun metrajlı bir animasyon filminde çalışmak adına yakaladığı büyük bir fırsattı. Kariyeri boyunca hem pek çok uzun metrajlı animeye, hem de Japonya'da manga olarak adlandırılan çok sayıda çizgi romana imza attı. Eserleri Japonya'da olağanüstü ilgi ve saygı gören Miyazaki, Oscar Ödülü'nü kazandığı 2002 yılına kadar çizgi film çevreleri dışında batıda pek tanınmıyordu. Kendisine sadece bu ödülü getirmekle kalmayıp bir ilke de imza atmasını sağlayan Ruhların Kaçışı filmi Berlin Film Festivali'nde ödül alan ilk animasyon filmidir. Ayrıca bu filmle Japonya'da gişe rekorları kırarak; 1997'de yönetmenliğini yaptığı Prenses Mononoke filmi ile kendisine ait olan gişe rekorunu yine kendisi kırmıştı. Miyazaki'nin Isao Takahata ile beraber yaptığı Heidi dizisi Türkiye'de tanınır. Miyazaki özellikle son zamanlardaki eserlerinin büyük bir kısmının yönetmenliğinin yanı sıra metin yazarlığını da yapmıştır. Bu türden ilk eserlerinden biri kendi yarattığı bir mangadan uyarlama olan Rüzgarlı Vadidir. Bu eserinden sonra Stüdyo Ghibli'yi kuran Miyazaki eserlerini burada hazırlamaya başlamış ve bu stüdyo aracılığıyla hayranlarına ulaştırmıştır. == İlk çalışmalar (animasyon) == * Güneşin Prensi Horus (1968) – Usta animatörlük/çizimcilik, sahne çizimleri, sahne tasarımı * Nagagutsu o Haita Neko (1969) – Usta animatörlük/çizimcilik, sahne çizimleri, tasarım * Soratobu Yūreisen (1969) – Usta animatörlük/çizimcilik, sahne çizimleri, tasarım * Mūmin (1970) – Mushi Production versiyonunda usta animatörlük/çizimcilik * Dōbutsu Takarajima (1971) – Hikâye danışmanı, usta animatörlük/çizimcilik, sahne çizimleri, sahne tasarımı * Ari Baba to Yonjuppiki no Tōzoku (1971) – Organizatör, usta animatörlük/çizimcilik, sahne çizimleri * Lupin III Part I (1971, dizi) – Yönetmenlik, Isao Takahata ile birlikte * Yuki no Taiyou (1972, yayınlanmayan TV pilotu) – Yönetmenlik * Panda Kopanda (1972) – Konsept, senaryo, sahne çizimleri, sahne tasarımı, usta animatörlük/çizimcilik; Isao Takahata tarafından yönetildi. * Panda Kopanda: Amefuri Circus no Maki (1973) – Senaryo, sahne çizimleri, sahne tasarımı, yapım tasarımı, usta animatörlük/çizimcilik; Isao Takahata tarafından yönetildi. * Heidi, Alpler'deki Kız (1974, dizi) – Sahne tasarımı, düzenleme; Isao Takahata tarafından yönetildi. * Haha o Tazunete Sanzenri (1976, dizi) – Sahne tasarımı, düzenleme * Mirai Shōnen Konan (1978, dizi) – Yönetmenlik * Akage no An (1979, dizi) – 1-15 bölümlerinde sahne tasarımı ve düzenleme; Isao Takahata tarafından yönetildi. * Lupin III Part II (1980, dizi) – "Tsutomu Teruki" takma adıyla 2 bölümün yönetmenliğini yaptı. * Taiyō no Shisha Tetsujin Nijūhachi-gō (1980, dizi) - Usta animatörlük/çizimcilik (8. bölüm) * Meitantei Hōmuzu (1984, dizi) – Yönetmenlik * Mavi Suyun Esrarı (1990, dizi) – Senaryo == Filmografi == Yıl Başlık Yönetmen Yapımcı Yazar Aktör Notlar 1979 Kagliostro'nun Şatosu 1984 Rüzgarlı Vadi 1986 Gökteki Kale 1988 Komşum Totoro 1989 Küçük Cadı Kiki 1991 Dün Gibi 1992 Kırmızı Kanatlar 1994 Pom Poko 1995 Yüreğinin Sesi On Your Mark Müzik videosu 1997 Prenses Mononoke 2001 Ruhların Kaçışı Kujiratori Kısa film 2002 Koro no Dai-sanpo Kısa film Mei to Koneko basu Kısa film Kūsō no Sora Tobu Kikaitachi Kısa film Sihirli Kedi 2004 Yürüyen Şato 2006 Mizugumo Monmon Kısa film Yadosagashi Kısa film Hoshi o Katta Hi Kısa film 2008 Küçük Deniz Kızı Ponyo 2010 Pandane to tamago hime Kısa film Aşırıcılar 2011 Tepedeki Ev 2013 Rüzgar Yükseliyor 2013 The Kingdom of Dreams and Madness Belgesel 2019 Boro the Caterpillar Kimi-tachi wa Dō Ikiru ka"The title of Hayao Miyazaki’s new film has been revealed". Erişim tarihi: 12 Kasım 2017. ==Önemli ödülleri ve adaylıkları== ;Akademi Ödülleri Yıl Adaylık çalışması Kategori Sonuç 2001 Ruhların Kaçışı En İyi Animasyon Filmi 2004 Yürüyen Şato En İyi Animasyon Filmi 2013 Rüzgar Yükseliyor En İyi Animasyon Filmi 2014 Onur Ödülü ;Altın Küre Ödülleri Yıl Adaylık çalışması Kategori Sonuç 2013 Rüzgar Yükseliyor En İyi Yabancı Dilde Film ;Annie Ödülleri Yıl Adaylık çalışması Kategori Sonuç 1997 Prenses Mononoke Bir Animasyon Üretimindeki Yönetmenlikte Üstün Bireysel Başarı 1998 Winsor McCay Ödülü 2001 Ruhların Kaçışı Bir Animasyon Üretiminde Üstün Yönetmenlik Bir Animasyon Üretiminde Üstün Senaryo 2004 Yürüyen Şato Bir Animasyon Üretiminde En İyi Yönetmenlik Bir Animasyon Üretiminde En İyi Senaryo 2008 Küçük Deniz Kızı Ponyo Bir Animasyon Üretiminde Yönetmenlik 2011 Tepedeki Ev Bir Animasyon Üretiminde Senaryo Yazımı 2013 Rüzgar Yükseliyor Bir Animasyon Üretimindeki Senaryo Yazımında Üstün Başarı ;BAFTA Ödülleri Yıl Adaylık çalışması Kategori Sonuç 2001 Ruhların Kaçışı En İyi İngilizce Olmayan Film ;Berlin Uluslararası Film Festivali Yıl Adaylık çalışması Kategori Sonuç 2001 Ruhların Kaçışı Altın Ayı ;César Ödülleri Yıl Adaylık çalışması Kategori Sonuç 2001 Ruhların Kaçışı En İyi Yabancı Film ;Hugo Ödülleri Yıl Adaylık çalışması Kategori Sonuç 2001 Ruhların Kaçışı En İyi Dramatik Sunum - Uzun Biçim ;Japon Akademisi Ödülleri Yıl Adaylık çalışması Kategori Sonuç 1997 Prenses Mononoke Yılın Filmi 2001 Ruhların Kaçışı En İyi Film 2002 Yaşam Boyu Başarı Ödülü 2008 Küçük Deniz Kızı Ponyo En İyi Animasyon Filmi 2013 Rüzgar Yükseliyor En İyi Animasyon Filmi ;National Board of Review Ödülleri Yıl Adaylık çalışması Kategori Sonuç 2001 Ruhların Kaçışı En İyi Animasyon Filmi 2013 Rüzgar Yükseliyor En İyi Animasyon Filmi ;Nebula Ödülleri Yıl Adaylık çalışması Kategori Sonuç 1997 Prenses Mononoke En İyi Senaryo 2001 Ruhların Kaçışı En İyi Senaryo 2004 Yürüyen Şato En İyi Senaryo ;Satellite Ödülleri Yıl Adaylık çalışması Kategori Sonuç 2001 Ruhların Kaçışı En İyi Sinema Filmi, Animasyonlu ya da Karışık Medya 2004 Yürüyen Şato En İyi Sinema Filmi, Animasyonlu ya da Karışık Medya 2013 Rüzgar Yükseliyor En İyi Sinema Filmi, Animasyonlu ya da Karışık Medya ;Saturn Ödülleri Yıl Adaylık çalışması Kategori Sonuç 2001 Ruhların Kaçışı En İyi Animasyon Filmi En İyi Senarist ;Tokyo Anime Ödülleri Yıl Adaylık çalışması Kategori Sonuç 2001 Ruhların Kaçışı Kayda Değer Giriş - Japon Filmi Yılın Animasyonu En İyi Yönetmen En İyi Senaryo En İyi Karakter Tasarımı 2004 Yürüyen Şato En İyi Yönetmen Yılın Animasyonu 2008 Küçük Deniz Kızı Ponyo Kayda Değer Giriş - Japon Filmi Yılın Animasyonu En İyi Yönetmen En İyi Orijinal Hikâye 2013 Rüzgar Yükseliyor Yılın Animasyonu En İyi Senaryo/Orijinal Hikâye ;Venedik Film Festivali Yıl Adaylık çalışması Kategori Sonuç 2004 Yürüyen Şato Altın Aslan 2005 Altın Aslan – Onur Ödülü 2008 Küçük Deniz Kızı Ponyo Altın Aslan Mimmo Rotella Vakfı Ödülü Gelecek Film Festivali Dijital Ödülü - Özel Mansiyon 2013 Rüzgar Yükseliyor Altın Aslan * * == Notlar ve kaynakça == :Notlar: == Dış bağlantılar == * Stüdyo Ghibli * * Anime News Network Ansiklopedisi'nde Hayao Miyazaki * * Bilimkurgu ve Fantezi Ünlüler Geçidi'nde Hayao Miyazaki Kategori:1941 doğumlular Kategori:Tokyo doğumlu sanatçılar Kategori:Japon sanatçılar Kategori:Japon senaristler Kategori:Japon animatörler Kategori:Japon sosyalistler Kategori:Japon feministler Kategori:Karikatüristler Kategori:Desinatörler Kategori:Manga sanatçıları Kategori:Çevreciler Kategori:Animasyon film yönetmenleri Kategori:Anime yönetmenleri Kategori:Sosyalist feministler Kategori:Studio Ghibli Kategori:Yaşayan insanlar Kategori:Akademi Onur Ödülü sahipleri Kategori:En İyi Animasyon Filmi Akademi Ödülü sahipleri