Yusufçuk

Yusufçuk, odonata takımına ait, kanatlarını dinlenmeleri sırasında yanlara açık olarak yatay tutmalarıyla kızböceklerinden ayrılan bir alt takımdır. Büyük birleşik gözleri, güçlü saydam kanatları, göz alıcı renkleri ve uzunca vücutlarıyla tanınırlar. Vücutları kuvvetli yapıda ve hiçbir zaman düz değildir. Hareketleri daha hızlı ve devamlıdır. Bağırsak solunumu yaparlar. Göller ve durgun sularda sıkça bulunurlar. Yusufçuklar genelde sivrisinekler, tatarcıklar, arılar ve kelebekler gibi diğer küçük böcekler ile beslenirler. Çoğu zaman göllerin, akarsuların ve su birikintilerinin olduğu bölgelerde görülürler, çünkü "nemf" diye adlandırılan larvaları suda doğarlar. İnsanları normal şartlarda ısırmaz ya da sokmazlar fakat karınlarndan tutulduğu takdirde kurtulmak için ısırmayı denerler. Sivrisinekler gibi bazı zararlı canlıları yiyerek popülasyonlarını dengede tutmaları bakımından oldukça önemlidirler. Bu nedenle Kuzey Amerika'da birçok yerde yusufçuklar "sivrisinek avcıları" olarak adlandırılırlar. == Köken bilimi == Yusufçuk adını, yüz güzelliği ve rengarenk kaftanı ile meşhur Yusuf peygamberden aldığı iddia edilir. == Yaşam döngüsü == küçükresim|sol Bir yusufçuk böceğinin yumurtadan ölümüne yaşam süresi 6 ay ile 7 yıl arasında değişebilir. Dişi yusufçuklar yumurtalarını su kenarlarına ya da su içindeli bitkilerin üzerlerine yumurtlarlar ya da uçarken suya serpiştirir. Yumurtadan çıkan ve "nemf" adı verilen yavru yusufçuklar yaşamlarının büyük bir bölümünü su altında geçirirler ve solungaç bezneri organları ile soluk alırlar. Genelde omurgasız hayvanları ve zaman zaman da iribaşlar ile balık yavrularını yakalayarak beslenirler. Çok hızlı hareket yeteneğine sahiptirler. Avlarını yakalayabilmek için diğer canlılarda rastlanmayan organlara sahiptirler.Temel Brittanica, cilt 10, sayfa 240 Yusufçuklar suda gelişimlerini bir yıl içinde tamamlar ve sudan çıkarak uygun bir yere tırmanırlar. Derilerinin sırtları boyunca yarılmasını bekler ve bu işlemden sonra yarılan derinin içinden yetişkin yusufçuk çıkar. İlk anlarda küçük olan kanatları ve gövdeleri kısa sürede gelişir ve olması gereken boyutlarına ulaşır. Fakat renklerinin olması gereken parlaklık düzeyine ulaşması için saatler ya da günler geçmesi gerekebilir. Yetişkin yusufçuklar sadece uçarak avlanırlar, havadayken birçok uçan zararlıyı yerler. Yarım saat içinde kendi ağırlıklarına eşit oranda besin tüketebilmeleri mümkündür.Temel Brittanica, cilt 10, sayfa 241 == Özellikleri == küçükresim|220px|Bir yusufçuğun yakın çekimden başı ve gözleri (fotoğraf sırt kısmından ters olarak çekilmiş) Yusufçuklar genelde güneşli havalarda uçmayı tercih ederler. Görme duyuları çok gelişmiştir. Birbirlerine birleşmiş olan petekgözleri yaklaşık 1000 ayrı "göz"den oluşur. Görme algıları harekete çok duyarlıdır ve gördükleri her şeyi ağır çekimde algılarlar. Bu nedenle öldürme konusunda çok atik ve serttirler. Kanatları gövdelerinin üst kısımlarında bulunur ve genelde saydam iki çift kanatları olur. Bilinen 500 dolayında alt türü bulunur ve en çok tropik iklimde yaşarlar. Kimilerinin uçuş hızı saatte 95 kilometreyi bulabilir. Yusufçuk böceklerine Türkçede kız böceği, helikopter böceği de denildiği gibi gövdeleri ince olan türlere iğnecik de denir. == Bazı türler == Yusufçukların kuzey yarımkürede bulunabilen en yaygın kimi türleri şunlardır; küçükresim|200px|Çiftleşen bir yusufçuk çifti. Çizgili sarı avcı (Austrogomphus guerini) * Anax imperator * Orthetrum coerulescens * Orthetrum cancellatum * Libellula lydia * Aeshna mixta * Aeshna caerulea * Aeshna cyanea * Aeshna isosceles * Aeshna juncea * Sympetrum fonscolombii * Sympetrum striolatum * Sympetrum vulgatum * Sympetrum flaveolum * Libellula depressa * Libellula quadrimaculata * Libellula fulva * Anax junius * Cordulia aenea * Aeshna multicolor * Orthemis ferruginea * Libellula luctuosa * Erythemis vesiculosa * Anax longipes * Celithemis fasciata == Ayrıca bakınız == * Kızböcekleri == Galeri == Resim:Aust blue dragonfly02.jpg|Mavi Avustralya Yusufçuğu Resim:Anax_withmeal.jpg|Bir bal arısını yiyen yusufçuk Resim:Aeshna mixta6.jpg|Çiftleşen yusufçuklar Resim:Aeshnid- ovipositing-800x600.jpg|Yumurtlama aşaması Resim:Yellow-striped hunter dragonfly05.jpg|Austrogomphus guerini Resim:RubyMeadowhawkDragonfly.jpg|Sympetrum rubicundulum Resim:Damselfly_07844.jpg|Bitki üzerinde bir yusufçuk Resim:Dragonfly larva.jpg|Yusufçuk larvaları Resim:Dragonfly compound eyes02.jpg|Yusufçukların birleşik gözleri Resim:RedDragonfly.jpg|Phuket Adası'ndan bir yusufçuk Resim:dragonflyinflight.jpg|Uçan bir yusufçuk Resim:Dragonfly eye 3811.jpg|Yusufçuğun gözleri Resim:Yusufcuk.JPG|Mavi Yusufçuk == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Tree of Life Odonata * * Dragonflies of North America - diagnostic photos and information * Identification key to dragonflies found in Ireland * British Dragonfly Society * List of Anisoptera of the World * Photos of most British species * Dragonflies and Damselflies (Odonata) of the United States * Photogallery by Dan Bárta et al. + some texts in Czech * DragonflyIndia Group * PHAON (Pinhey's Heritage African Odonata Network) * Odonatologica * Photos of South African species * Maps, photographs and additional information pertaining to the Odonata of North America * Kısa film, Emergence of a Dragonfly * Asian Dragonfly