Sur

Sur, bir yerleşim yerini savunma amacıyla inşa edilen bir tür tahkimattır. Antik dönemlerden beri yerleşim yerleri ya da kalelerin etrafına inşa edilen surlar, Berlin Duvarı örneğindeki gibi modern dönemlerde de kullanılır. Tarihî surlar üzerinde, savunmayı ve gözetleme kabiliyetini artırmak amacıyla yuvarlak ya da köşeli surdan daha yüksek şekilde yapılan kulelere "burç" adı verilir. Modern sur amacını taşıyan duvarlarda ise bu yapılara sadece "gözetleme kulesi" denir. Kimi surlarda, etkinliği artırmak için surun dış cephesine hendek kazılır. Vikipedi'deki sur maddeleri, dönemlerine göre şunlardır; == Antik dönem surlarına örnekler == Dosya:Milecastle 39 on Hadrian's Wall.jpg|Hadrian duvarının 34. Bölümü. Dosya:Saalburg - Haupteingang 2009.jpg|Almanya'da eskiden Limes'in geçtiği yerde rekonstre edilmiş Kastell Saalburg. Dosya:US_Navy_030529-N-5362A-001_A_U.S._Marine_Corps_Humvee_vehicle_drives_down_a_road_at_the_foot_of_Saddam_Hussein%27s_former_Summer_palace_with_ruins_of_ancient_Babylon_in_the_background.jpg|Babil antik kentinden kalan surlar. * Anastasios Suru * Babil antik kenti surları * Çin Seddi * Hadrian Duvarı * Limes Duvarı ve Kaleleri * Servius Surları * Truva Surları ==Ayakta kalan Orta Çağ surlarına örnekler == ===Almanya === Dosya:RothenburgWallAWMJR.JPG|Rothenburg ob der Tauber'in Orta Çağ şehir surları ve burçları Dosya:Tangermünde Elbtor.jpg|Tangermünde surları ve St.-Stephans-Kilisesi Dosya:Dinkelsbühl Stadtgraben Kapuzinerweg 1 Dreikönigsturm Grüner Turm-001.JPG|Dinkelsbühl şehir merkezinin kuzeyindeki surlar ile Yeşil kule ve Üçkralkuleciği. * Ahrweiler * Amberg surları * Aub surları * Augsburg surları * Cottbus * Dinkelsbühl surları * Duisburg surları kalıntıları * Füssen surları * Ingolstadt surları * Iphofen * Kronach surları * Neubrandenburg * Neuburg an der Donau * Nördlingen şehir duvarı * Nürnberg surları ve büyük şehir kalesi * Paderborn * Rostock şehir duvarı * Rothenburg ob der Tauber şehir duvarı * Schweinfurt * Tangermünde surları * Ulm şehir surları * Überlingen === Birleşik Krallık === Dosya:Conwy_Castle.jpg|Şehri çevreleyen Conwy Castle. Dosya:Bootham Bar 2.JPG|küçükresim|sol|York surlarındaki Bootham Kapısı ve arka planda York Katedrali. * Caernarfon surları (Galler) * Chester surları (İngiltere) * Canterbury surları (İngiltere) * Conwy surları (Galler) * Derry surları (Kuzey İrlanda) * York surları (İngiltere) === Fas === Dosya:Kasbah des Oudaias 1.jpg|küçükresim|180px|Rabat şehir merkezinin surları, sağ tarafında atlantik okyanusu bulunmaktadır Dosya:Kasbah Taourirt in Ouarzazate 2011.jpg|küçükresim|180px|Varzazat şehir merkezinin doğusunda bulunan Kasbah Taourirt. * Aït Benhaddou büyük köy surları * Fes surları * Meknes surları * Rabat surları * Taroudant * Varzazar surları === Fransa === Dosya:1_carcassonne_aerial_2016.jpg|Carcassonne'daki Cité'ye kuşbakışı. Dosya:Bretagne Fougeres 04024.jpg|Château de Fougères'in surları Dosya:Aigues mortes vu du ciel 1.jpg|Aigues-Mortes'i dikdörtgen şeklinde çevreleyen şehir suru * Aigues-Mortes surları * Avignon surları * Besançon * Briançon surları * Cité de Carcassonne * Concarneau surları * Fougères şatosu surları * Guérande surları * Laon surları * Le Mans * Neuf-Brisach' ın yıldız şeklinde surları * Provins surları * Riquewihr surları * Saint-Malo surları * Vannes surları * Villefranche-de-Conflent surları ===Hırvatistan === Dosya:Casco viejo de Dubrovnik, Croacia, 2014-04-14, DD 11.JPG|Dubrovnik'in şehir surları Dosya:Korcula, Old Town seen from the north.jpg| Korčula'nın tarihi şehir surları ve limanı. Dosya:Župna crkva svetog Vlaha.jpg|Ston'daki St. Blaise kilisesi ve dağlarda uzanan duvarları. * Dubrovnik Surları * Korčula Surları * Krk şehir Duvarı * Split Surları * Ston Duvarları * Zadar Surları ===Hollanda === Dosya:Naarden kl Bijgewerkt.jpg|Naarden'in yıldız şeklindeki savunma duvarları ve burçları Dosya:Fortbourtange.jpg|Bourtange'ye kuşbakışı * Bourtange'nin yıldız şeklinde tahkimatı * Brielle'nin yıldız şeklinde surları * Den Helder kale surları ve kanalları * Naarden'in yıldız şeklinde surları * Middelburg hendekleri ===İspanya === Dosya:Segovia - 01.jpg|küçükresim|180px|Segovia surlarına ve katedraline bakış Dosya:Vista de la Alhambra.jpg|küçükresim|180px|Granada'daki Alhambra'nın surları Dosya:Tossa de Mar playa.jpg|Tossa de Mar'ın surlarına plajdan bakış * Albarracín surları * Ávila şehir Duvarı * Cádiz surları * Ciudad Rodrigo surları * Córdoba sur kalıntıları * Girona surları * Granada surları * Ibiza kenti surları * Lugo surları * Málaga, Alcazaba surları * Niebla duvarları * Peñíscola surları * Saguntum surları * Segoiva surları * Toledo surları * Tossa de Mar duvarları === İtalya === Dosya:Cittadella aerea.jpg|Cittadella şehir surları Dosya:Cinta muraria di Palmanova.jpg|Palmanova surlarına kuşbakışı Dosya:Img2526MontagnanaWall20070711.jpg|mini|links|Montagnana'nın şehir duvarı * Arezzo surları * Bergamo surları * Cagliari surları ve Castello * Cittadella surları * Città di Castello surları * Ferrara surları * Gallipoli surları * Gradara surları * Iesi surları * Lucca surları * Marostica surları * Montagnana surları * Monteriggioni surları * Padova surları * Palmanova'nın yıldız şeklinde surları * Peschiere del Garda surları * Pisa surları * Prato surları * Sabbioneta surları * Siracusa surları * Treviso surları * Verona surları ve kalesi ===Macaristan === Dosya:Veszprém - Veszpremvar.jpg|küçükresim|Veszprém şatosu ve surları Dosya:Sopron City Wall 1.jpg|Sopron surlarından bir parça * Budin surları, Budapeşte * Eger surları * Pécs surları * Sopron surları * Veszprém surları === Polonya === Dosya:Warsaw 07-13 img24 Old town.jpg|küçükresim|180px|Varşova'da 1350'den kalma sur kalıntıları Dosya:Panorama of Malbork Castle, part 4.jpg|Marlbork Kalesi surları Dosya:Krakow Wawel G53.jpg|Vistül nehrinden Kraków'daki Wawel'e bakış * Chełmno surları * Danzig (Gdańsk) sur ve hendekleri * Kraków surları ve Wawel kalesi * Marlbork kalesi surları * Moryń şehir duvarı * Varşova surları * Zamość'un yıldız şeklinde surları === Portekiz === Dosya:MonsarazView.jpg|Monsaraz'a bakış Dosya:Porta_Fortificação_Almeida.jpg|Almeida şehir kapısı Dosya:Lagos224.jpg|Lagos şehir kapısı * Almeida yıldız şekilli surları * Bragança surları * Elvas surları * Lagos şehir duvarı * Monção surları * Monsaraz surları * Óbidos surları === Romanya === Dosya:Kronstadt Stadtmauer.jpg|mini|Brașov'da Tâmpa-Dağın eteklerindeki şehir surları Dosya:Alba Carolina Fortress 2011 - Cannons-1.jpg|Alba Iulia surları * Alba Iulia'nın yıldız şekilli şehir suru * Arad kalesinin yıldız şekilli surları * Brașov surları * Sighișoara surları * Târgu Mureș ortaçağ kalesi ===Türkiye === Dosya:Alanya kale.jpg|küçükresim|250px|Alanya kalesi surları Dosya:Trabzon,citadel1.jpg|Trabzon şehir surlarına bakış * Ankara surları * Alanya Surları * Assos şehir surları * Bursa şehir surları * Diyarbakır Surları * İstanbul Surları * İznik surları * Sinop surları * Sığacık şehir duvarları * Trabzon surları ===Yunanistan === Dosya:Nicolas Kitsikis statue- Herakleion harbour.JPG|küçükresim|180px|Nicolas Kitsikis Heykeli'nden Kandiye'nin surlarına bakış Dosya:Gate d'Amboise 01.jpg|küçükresim|180px|Rodos Surlarındaki d'Amboise adlı şehir kapısı Dosya:Fossat de la fortalesa vella, Corfú.JPG|küçükresim|180px|Korfu surları * Gümülcine * Hanya surları * Kandiye Surları * Kavala surları * Khios surları * Kos surları kalıntıları * Korfu surları * Monemvasia * İnebahtı * Rodos surları * Selanik surları * Yanya Surları ===Diğer ülkeler=== Dosya:XiAn CityWall DiLou.jpg|Xi'an surları, Çin Dosya:Entrance of Khiva.jpg|Hive surları şehir girişi, Özbekistan Dosya:Bab Al Yemen Sanaa Yemen.jpg|mini|Sana'a şehir merkezindeki „Yemen Kapısı“ (bab al-Yaman), Yemen Dosya:Osaka Castle 03bs3200.jpg|Osaka kalesi surları ve şehir silueti, Japonya Dosya:Galle seaside.jpg|Galle'nin surlarına bakış, Sri Lanka * Akka surları (İsrail) * Baalbek kale surları ve Akropolis (Lübnan) * Bakü Surları (Azerbaycan) * Bardejov duvarı (Slovakya) * Belgrad Kalesi surları (Sırbistan) * Bellinzona surları (İsviçre) * Berat surları (Arnavutluk) * Binche surları (Belçika) * Bizerte surları (Tunus) * Bratislava sur kalıntıları ve kale (Slovakya) * Brest surları (Belarus) * Budva surları (Karadağ) * Buhara kale suru (Özbekistan) * Campeche surları (Meksika) * Cartagena surları ve kalesi (Kolombiya) * Erbil surları (Irak) * Ergiri surları (Arnavutluk) * Freistadt surları (Avusturya) * Galle surları (Sri Lanka) * Gazimağusa surları (Kıbrıs) * Graz sur kalıntıları (Avusturya) * Halep surları (Suriye) * Hamina şehir surları (Finlandiya) * Hive surları (Özbekistan) * Huế surları (Vietnam) * Jaisalmer surları (Hindistan) * Kano surları (Nijerya) * Kayrevan surları (Tunus) * Kotor surları (Karadağ) * Kudüs surları (İsrail, Filistin) * Lahor surları (Pakistan) * Lefkoşa surları (Kıbrıs) * Luzern duvarı (İsviçre) * Manila, Intramuros surları (Filipinler) * Mestia surları (Gürcistan) * Monaco-Ville şehir surları (Monako) * Moskova Kremlini (Rusya) * Narva şehrin ve kalenin surları (Estonya) * Novi Sad, Petrovaradin surları (Sırbistan) * Osaka kalesi ve hendekleri (Japonya) * Peking, Yasak şehir surları (Çin) * Pingyao surları (Çin) * Québec Surları (Kanada) * Safakes surları (Tunus) * San Juan surları (Porto Rico, ABD) * San Marino Şehri surları (San Marino) * Sana'a surları (Yemen) * Seul surları (Güney Kore) * Smensk surları (Rusya) * Susa surları (Tunus) * Suwon surları (Güney Kore) * Şibam surları (Yemen) * Tallinn surları (Estonya) * Valetta surları (Malta) * Vatikan Surları (Vatikan) * Velikiy Novgorod (Rusya) * Visby Surları (İsveç) * Xi'an surları (Çin) == Modern dönem surları == * Amerika- Meksika sınırı * Berlin Duvarı * Hindistan-Pakistan sınırı * Suriye-Türkiye sınır duvarı