Filibe

Filibe (, trl: Plovdiv), 2019 nüfus sayımına göre 347.851 nüfusuyla Bulgaristan'ın ikinci büyük şehridir. Filibe ilinin idari merkezidir. Ülkenin önemli ekonomi, ulaşım, kültür ve eğitim merkezlerinden biridir. Filibe, adını Makedonya Kralı II. Filip'ten alır. Şehir, 5 Eylül 2014 tarihinde yapılan seçimle 2019 yılında Avrupa Kültür Başkenti olmaya hak kazanmıştır. == Tarihi == Bölgenin hakkında çok eski tarihi hakkında bilgi yoktur. Bölge, I. Murad tarafından fethedildikten sonra, İzmir, Aydın, Manisa, Konya ve Karaman yöresinden Yörük Türkmenler bölgeye iskan ettirilmiştir. Bölgede Türk ve Pomakhttp://pomaknews.com/?p=3126 nüfus hâlâ varlığını korumaktadır. == Coğrafya == küçükresim|sağ|Filibe’nin uzaydan görünümü Filibe, Bulgaristanın başkenti Sofya’nın güneydoğusunda ve Meriç nehri kıyısındadır. Şehir, Yukarı Trakya Ovası'nın batı kısmını oluşturan ve bir birikinti ovası olan “Filibe Ovası”nın güney kesimindedir. Oradan kuzeybatıda Sredna Gora sıradağlarının zirveleri, doğuda Chirpan Tepeleri ve güneyde Rodop Dağları yükselir. Başlangıçta, Filibe'nin gelişimi Meriç'in güneyindeydi ve nehir boyunca genişleme sadece son 100 yıl içinde oldu. Modern Filibe, Bulgaristan'ın toplam alanının %0,1'inden daha az olan 'luk bir alanı kaplar. Km2 başına 3,769 kişiyle Bulgaristan'ın en yoğun nüfuslu şehridir. Kentin içinde altı siyenit tepe vardır. 20. yüzyılın başında yedi siyenit tepesi vardı ancak bunlardan birisi olan Markovo tepesi yok edildi. Bunlardan üçüne Üç Tepe (bulgarca: Трихълмие}} Trihalmie), diğerlerine Gençlik Tepesi (bulgarca:Младежки хълм, Mladezhki halm), Kurtarıcılar Tepesi (bulgarca: Хълм на освободителите, Halm na osvoboditelite) ve Hristo G. Danov Tepesi (bulgarca:Данов хълм, Danov halm) denir. == İklim == == Mimari == Filibe şehri Osmanlı Devleti'nin Balkanlarda önem verdiği yerleşim yerlerinden biridir. Mimari olarak Türk-Osmanlı sivil mimarisi dikkat çeker. Ayrıca Cuma Camisi (1363-1364) ve Şahabettin İmaret Camii (1444-1445) cami mimarisi olarak günümüze ulaşan yapılardır. Osmanlı evleri eski şehir denilen eski kent bölgesindeki yapılardır. Bugün birçok Osmanlı Köşkü sergi veya müze olarak kullanılmakta, bazıları kafe ve butik otel olarak işletilmektedir. Şehrin çarşısı, Kapana ve eski kent dışındaki yapılar komünizm döneminden kalan yüksek katlı binalardır. Yeni yapılar genel olarak Karşıyaka semtinde yapılmaktadır. == Maden == Filibe'de zengin demir yatakları bulunmaktadır. == Ekonomi == Zengin bir tarım bölgesinin ortasında yer almasına rağmen, Plovdiv'in ekonomisi 20. yüzyılın başlarından itibaren tarımdan sanayiye kaydı. Gıda işleme, tütün, biracılık ve tekstil endüstriyel ekonomik değişimin temel direklerini oluşturdu. Komünist yönetim sırasında şehrin ekonomisi büyüdü ve ekonomi ağır sanayi ağırlıklıydı. 1989'da Komünizmin çöküşünden ve Bulgaristan'ın planlı ekonomisinin çöküşünden sonra bir dizi sanayi tesisi kapatıldı; kurşun ve çinko, makine, elektronik, kamyon, kimyasal madde ve kozmetik ürünleri üretimine devam edildi. Filibe, ülkenin en büyük ekonomisine sahip olması ve Bulgaristan'ın GSYİH'sının %7.5'ine katkıda bulunması nedeniyle 2014 itibarıyla Bulgaristan'ın ekonomik başkentidir. NSI (in Bulgarian) 2014 yılında 285,000 kişiye iş imkanı sağlayan bölgede 35 binden fazla şirket faaliyet gösteriyordu. Filibe'nin avantajları arasında merkezi coğrafi konumu, iyi altyapısı ve büyük nüfusu sayılabilir. Filibe'nin uluslararası havaalanı, intermodal taşımacılık terminali, Trakya otoyolu ile çeşitli bağlantıları (Sofya ve Burgaz'ı birbirine bağlayan), Meriç otoyolu'na yakınlığı (Türkiye'ye giden ana koridor) ve iyi gelişmiş karayolu ve şehrin Bulgaristan'da sanayi üretimi açısından lider şehir olarak gelişmesine yol açan demiryolu altyapısı vardır. Filibe ekonomisi, imalat, ticaret, ulaşım, iletişim ve turizm alanlarında uzun geleneği vardır. Filibe'nin sanayi gelişiminin yanı sıra son yıllarda bilişim ve dış kaynak hizmet sektöründe artışlar ve son 5 yılda ise şehir turizmi her yıl çift haneli büyümüştür. Tourism (in Bulgarian) === Ekonomik göstergeler === Gösterge Birim 2010 2011 2012 2013 2014 GSYİH Milyon leva 5,539 6,062 6,178 6,374 6,273 Bulgaristan'ın GSYİH'sındaki Payı % 7.5 7.6 7.6 7.8 7.5 Kişi başına GSYİH Milyon leva 7,924 8,888 9,087 9,394 9,268 Nüfus Sayı 696,300 680,884 678,860 678,197 675,586 İş sözleşmesi kapsamındaki ortalama yıllık çalışan sayısı Sayı 208,438 207,599 205,876 203,933 207,057 İş sözleşmesi kapsamındaki çalışanların ortalama maaşı Milyon leva 6,462 6,889 7,418 7,922 8,504 Ekonomik faaliyet yüzdesi % 64.9 64.2 67.7 70.7 71.7 İşsizlik yüzdesi % 8.5 8.8 11.2 13.4 13.1 FDI Milyon Euro 1.118 1.259 1.340 1.648 1.546 Kaynak: Ulusal İstatistik Enstitüsü == Kardeş Kentler == * * == Galeri == Dosya:Straat in Oud Plovdiv 1.jpeg|Filibe'de bir sokak == Kaynakça == Kategori:Filibe ili Kategori:Antik Yunan kentleri