M1 (İstanbul metrosu)

M1ᴀ (Yenikapı - Atatürk Havalimanı) & M1ʙ (Yenikapı - Kirazlı) Metro Hattı, İstanbul'da yer alan hafif raylı metro hatlarıdır. 1989 yılında hizmete açılmasıyla İstanbul ve Türkiye'nin ilk şehir içi raylı sistem hattı unvanına sahiptir. Toplam uzunluğu 26,8 kilometre olan hatta 23 istasyon bulunmaktadır. M1ʙ Kirazlı - Halkalı uzatması tamamlandığında toplam istasyon sayısı 32'ye çıkacaktır. Yenikapı istasyonundan başlayan hat Otogar istasyonuna geldiğinde iki yöne ayrılır: bir hat Atatürk Havalimanı yönüne, diğer hat Kirazlı yönüne gider. Hatta sadece 1988 model ABB araçları hizmet vermektedir. 06.00 - 00.00 saatleri arasında hizmet veren iki hattın Yenikapı - Otogar arasındaki sefer sıklığı pik saatlerde 3 dakika olup Otogar - Atatürk Havalimanı ile Otogar - Kirazlı arasındaki bölümde ise sefer sıklığı pik saatlerde 6 dakikadır. == Tarihçe == M1ᴀ hattı, 3 Eylül 1989'da Aksaray - Kocatepe arasında hizmete girmiştir. Sonrasında 3 Aralık 1989'da Esenler istasyonu açılmıştır. 5 sene sonra 31 Ocak 1994'te Otogar - Zeytinburnu arası, 7 Mart 1994'te Bakırköy ‐ İncirli, 26 Temmuz 1995'te Ataköy ‐ Şirinevler, 25 Ağustos 1995'te Yenibosna, 15 Ocak 1999'da Bahçelievler ve 20 Aralık 2002'de ise DTM ‐ İstanbul Fuar Merkezi ve Atatürk Havalimanı istasyonları hizmete girmiştir. M1ʙ hattı ise 14 Haziran 2013'te Aksaray - Otogar - Kirazlı arasında hizmete girmiştir. 9 Kasım 2014'te Yenikapı istasyonunun hizmete girmesiyle birlikte her iki hattın başlangıç noktası bu istasyon olmuştur. M1ʙ hattına 9 yeni istasyon eklenerek Kirazlı'dan Halkalı'ya uzatılmasına yönelik çalışmalar devam etmektedir. Bu kapsamda projeyi finanse edebilmek için İstanbul Büyükşehir Belediyesi Eurobond ihracı yapmıştır. 2024 yılında Kirazlı - Fatih arasının açılması planlanmaktadır. Ayrıca bu uzatma çalışmaları ile birlikte M1ᴀ ve M1ʙ hatlarının 2023'te mevcut kapasitesi arttırılarak, sürücüsüz metro araçları ile hizmet verileceği duyuruldu. === Hizmete giriş tarihleri === * 3 Eylül 1989: Aksaray ile Kocatepe arası * 3 Aralık 1989: Kocatepe ile Esenler arası * 31 Ocak 1994: Otogar ile Zeytinburnu arası * 7 Mart 1994: Bakırköy - İncirli * 26 Temmuz 1995: Ataköy - Şirinevler * 25 Ağustos 1995: Yenibosna * 15 Ocak 1999: Bahçelievler * 20 Aralık 2002: DTM - İstanbul Fuar Merkezi ve Atatürk Havalimanı * 14 Haziran 2013: Esenler (yenilenmiş hâli) ile Kirazlı arası * 9 Kasım 2014: Yenikapı * 15 Aralık 2022: Yenibosna (yenilenmiş hâli) == İşletme bilgileri == * İşletmeci: Metro İstanbul * Hat uzunluğu: (M1ᴀ ve M1ʙ hatlarının toplam uzunluğu) * Hat açıklığı: Standart (1435 mm) hat açıklığı * İstasyon sayısı: M1ᴀ hattı: 18 istasyon M1ʙ hattı: 22 istasyon (İşletmede: 13, İnşa hâlinde: 9) * Vagon sayısı: 105 * Araç seti: 4 adet * Tren kontrolü: ATP (Manuel) * Araç Marka / Model: ABB * Sefer süresi: M1ᴀ hattı: 34 dakika M1ʙ hattı: 24 dakika * İşletme saatleri: 06:00 - 00:00 (Cuma'yı Cumartesi'ye ve Cumartesi'yi Pazar'a bağlayan gecelerde kesintisiz olarak işletme devam etmektedir.) * Günlük yolcu sayısı: 400.000 Yolcu/Gün * Günlük sefer sayısı: M1ᴀ hattı: 170 sefer (Tek yön) M1ʙ hattı: 170 sefer (Tek yön) * Sefer sıklığı: Pik saatlerde 3 dakikada bir sefer == İstasyonlar == Sıra İstasyon İlçe Aktarma Tür Notlar 1 Yenikapı Fatih ・ (Yenikapı)・ (Yenikapı)・20x20px (İDO Yenikapı) Yer altı Yenikapı Meydanı・Yenikapı İETT Peronları \--- Aksaray Tramvay İstasyonu'na yaklaşık 750 metre yürüme mesafesi olup, istasyonlar arasında aktarma imkânı yoktur. 2 Aksaray (Yusufpaşa) Murad Paşa Cami・Aksaray İETT Peronları \--- Yusufpaşa Tramvay İstasyonu'na yaklaşık 250 metre yürüme mesafesi olup, istasyonlar arasında aktarma imkânı vardır. 3 Emniyet ‐ Fatih Fatih Camii・İstanbul Emniyet Müdürlüğü 4 Topkapı - Ulubatlı (Vatan) İGDAŞ Vatan Hizmet Binası・İBB Hizmet Birimleri (İETT, Zabıta, Sosyal Hizmetler, Mezarlıklar, Yol Bakım, Atık Yönetim, Sağlık, İmar)・Spor İstanbul Genel Müdürlüğü 5 Bayrampaşa ‐ Maltepe Eyüpsultan Hemzemin Axis İstanbul AVM \--- Bayrampaşa - Maltepe / Koç Üniversitesi Hastanesi Metrobüs İstasyonu'na yaklaşık 1,5 km., Demirkapı Tramvay İstasyonu'na yaklaşık 500 metre yürüme mesafesi olup, istasyonlar arasında aktarma imkânı yoktur. 6 Sağmalcılar Bayrampaşa Bayrampaşa Devlet Hastanesiİstanbul'daki hastaneler listesi 7 Kocatepe Forum İstanbul AVM 8 Otogar 20x20px (Büyük İstanbul Otogarı)・ (Otogar) Yer altı Büyük İstanbul Otogarı (Yenikapı - Otogar - Atatürk Havalimanı) Metro Hattı istasyonları 9 Terazidere Esenler Hemzemin 10 Davutpaşa - YTÜ Güngören Viyadük Yıldız Teknik Üniversitesi Davutpaşa Yerleşkesi 11 Merter (Merter) 12 Zeytinburnu Bakırköy ・ (Zeytinburnu) Hemzemin Çırpıcı 1453 Şehir Parkı・Zeytinburnu İETT Peronları 13 Bakırköy - İncirli ・・ (İncirli) Yer altı Bakırköy Adalet Sarayı・İsmail Erez Bulvarı・Botanik Parkı \--- İncirli Metrobüs İstasyonu'na yaklaşık 250 metre yürüme mesafesi olup, istasyonlar arasında aktarma imkânı vardır. 14 Bahçelievler Bahçelievler (Bahçelievler) MetroPort AVM'ye altgeçit bağlantısı vardır. 15 Ataköy - Şirinevler Bakırköy (Şirinevler) Hemzemin Sinan Erdem Spor Salonu・Ahmet Cömert Spor Salonu・Ataköy Atletizm Salonu・Şirinevler Meydanı 16 Yenibosna Bakırköy (Yenibosna)・ ~~~~(Yenibosna) ~~~~ Hemzemin Yenibosna İETT Peronları \--- Yenibosna Metrobüs İstasyonu'na yaklaşık 500 metre yürüme mesafesi olup, istasyonlar arasında aktarma imkânı vardır. 17 DTM ‐ İstanbul Fuar Merkezi Bakırköy Viyadük İstanbul Dünya Ticaret Merkezi・İstanbul Fuar Merkezi 18 Atatürk Havalimanı 20x20px (Atatürk Havalimanı) Yer altı Atatürk Havalimanı・Bakırköy Kaymakamlığı (Yenikapı - Otogar - Halkalı) Metro Hattı istasyonları''' 9 Esenler Esenler Viyadük Metro İstanbul Genel Müdürlüğü・Depo 10 Menderes Yer altı 11 Üçyüzlü Bağcılar Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi'neİstanbul'daki hastaneler listesi yaklaşık 1 km. yürüme mesafesi bulunmaktadır. 12 Bağcılar Meydan (Bağcılar) Bağcılar Meydanı \--- Bağcılar Tramvay İstasyonu'na yaklaşık 400 metre yürüme mesafesi olup, istasyonlar arasında aktarma imkânı vardır. 13 Kirazlı (Kirazlı)・ (Kirazlı) Bağcılar Belediyesi Engelliler Sarayı \--- hattına geçişlerde ücretsiz aktarma imkânı vardır. ↓↓ İnşa hâlinde ↓↓ 14 Barbaros Bağcılar Yer altı 15 Malazgirt Güneşli Sanayi Sitesi 16 Mimar Sinan (Mimar Sinan) Basın Ekspres Yolu 17 Fatih Küçükçekmece Yahya Kemal Beyatlı Gösteri Merkezi 18 Halkalı - Üniversite Halkalı Meydanı・İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi・Küçükçekmece Belediyesi 19 Mehmet Akif Ersoy Mehmet Akif Ersoy Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi 20 Yenidoğan 21 Bezirganbahçe Bezirganbahçe Konutları 22 Halkalı 20x20px|TCDD Taşımacılık・・ (Halkalı)・・ (Halkalı) Viyadük Halkalı Gümrük Müdürlüğü・Halkalı Marmaray İETT Peronları === İstasyon yapıları === * Yenikapı - Otogar güzergâhında M1ᴀ ve M1ʙ hatlarında ortak kullanılan 8 istasyon, Otogar - Atatürk Havalimanı güzergâhında M1ᴀ hattına ait 10 istasyon ve Otogar - Kirazlı güzergâhında ise M1ʙ hattına ait 5 istasyon olmak üzere sistemde toplamda 23 istasyon bulunmaktadır. İstasyonların 10 tanesinde bir adet ada platformu, 11 tanesinde iki adet kenar platform ve Otogar'da ise hatlar arasında aktarmayı sağlamak için iki adet ada platformu bulunmaktadır. Kirazlı istasyonunda M3 metro hattına aktarma imkânı bulunmaktadır. Tüm istasyonlarda kapalı oturma alanları ve toplamda 135 yürüyen merdiven ve 65 asansör bulunmaktadır. * 12 adet yer altı istasyon: Aksaray, Atatürk Havalimanı, Bağcılar Meydan, Bahçelievler, Bakırköy - İncirli, Emniyet - Fatih, Kirazlı, Menderes, Otogar, Topkapı - Ulubatlı, Üçyüzlü, Yenikapı * 4 adet viyadük istasyon: Davutpaşa - YTÜ, DTM - İstanbul Fuar Merkezi, Esenler, Merter * 7 adet hemzemin istasyon: Ataköy - Şirinevler, Bayrampaşa - Maltepe, Kocatepe, Sağmalcılar, Terazidere, Yenibosna, Zeytinburnu === İstasyon özellikleri === İstasyonlar 20x20px İstasyon tipi (Turnike katı ve teknik katlar) Platform tipi Yürüyen merdiven (Cadde seviyesi - Turnike katı) Yürüyen merdiven (Tunike katı - Peron) Asansör (Cadde seviyesi - Turnike katı) Asansör (Tunike katı - Peron) Giriş/Çıkış sayısı Yenikapı Aç-Kapa 1 8 2 2 2 Aksaray 4 1 2 Emniyet ‐ Fatih 2 2 2 2 Topkapı ‐ Ulubatlı 2 2 2 2 Bayrampaşa ‐ Maltepe Hemzemin / Aç-kapa Hemzemin 1 1 2 1 2 Sağmalcılar 1 1 1 1 Kocatepe 2 1 2 Otogar Aç-Kapa 4 2 4 Terazidere Hemzemin 2 2 2 2 1 Davutpaşa ‐ YTÜ Hemzemin Viyadük 2 2 2 Merter 4 2 2 Zeytinburnu Hemzemin 2 2 3 2 Bakırköy ‐ İncirli Aç- Kapa 2 4 2 1 1 Bahçelievler 3 4 2 1 2 Ataköy ‐ Şirinevler Hemzemin 3 2 2 3 1 Yenibosna Aç-kapa + Tünel Hemzemin 4 2 1 1 1 DTM ‐ İstanbul Fuar Merkezi Viyadük 2 1 1 Atatürk Havalimanı Aç-Kapa 2 2 1 Esenler Viyadük 2 2 2 1 2 Menderes Aç-Kapa + Top-Down 10 8 1 3 2 Üçyüzlü 14 4 1 1 3 Bağcılar Meydan 16 4 1 8 2 Kirazlı Aç-Kapa 8 4 1 1 2 Toplam 69 70 35 34 41 === İstasyon uzaklıkları === İstasyonların platform ortası baz alınarak ölçüm yapılmıştır. Sıra İstasyon İstasyonlar arası uzaklık İlk istasyona olan uzaklık 1 Yenikapı 0+00 km Başlangıç 2 Aksaray 0+76 km 0+76 km 3 Emniyet ‐ Fatih 0+96 km 1+72 km 4 Topkapı ‐ Ulubatlı 1+01 km 2+73 km 5 Bayrampaşa ‐ Maltepe 1+47 km 4+20 km 6 Sağmalcılar 1+44 km 5+64 km 7 Kocatepe 1+58 km 7+22 km 8 Otogar 1+14 km 8+36 km M1ᴀ (Yenikapı - Atatürk Havalimanı) Metro Hattı 9 Terazidere 1+16 km 9+52 km 10 Davutpaşa - YTÜ 1+23 km 10+75 km 11 Merter 1+52 km 12+27 km 12 Zeytinburnu 0+93 km 13+20 km 13 Bakırköy ‐ İncirli 1+35 km 14+55 km 14 Bahçelievler 1+02 km 15+57 km 15 Ataköy ‐ Şirinevler 1+59 km 17+16 km 16 Yenibosna 0+85 km 18+01 km 17 DTM ‐ İstanbul Fuar Merkezi 0+77 km 18+78 km 18 Atatürk Havalimanı 1+12 km 19+90 km M1ʙ (Yenikapı - Halkalı) Metro Hattı 9 Esenler 0+81 km 9+17 km 10 Menderes 1+22 km 10+39 km 11 Üçyüzlü 0+94 km 11+33 km 12 Bağcılar Meydan 1+29 km 12+62 km 13 Kirazlı 1+60 km 14+22 km 14 Barbaros 1+14 km 15+36 km 15 Malazgirt 0+71 km 16+07 km 16 Mimar Sinan 0+85 km 16+2 km 17 Fatih 1+23 km 18+15 km 18 Halkalı - Üniversite 1+41 km 19+56 km 19 Mehmet Akif Ersoy 0+79 km 20+35 km 20 Yenidoğan 0+82 km 21+17 km 21 Bezirganbahçe 0+88 km 22+05 km 22 Halkalı 0+84 km 22+89 km == Kapasite arttırım projesi == M1 hattını kullanan yolcu sayısının artması ve hattın sinyalizasyon altyapısının eski olması sebebiyle trenler sık sık arıza yapmakta ve seferlerde gecikmeler olmaktaydı. Bu soruna çözmek amacıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından istasyon peron boylarının 100 metreden 115 metreye çıkarılmasına ve hattın sinyalizasyon altyapısının yenilenmesine karar verilmiştir. M1 hattının Yenikapı, Esenler, Üçyüzlü, Menderes, Bağcılar Meydan ve Kirazlı istasyonları, 115 metrelik peronlara uygun olarak inşa edilmiştir; Kirazlı - Halkalı arasında inşa hâlinde olan istasyonlar da 115 metrelik peronlara uygun olarak inşa edilecektir. Hattın hemzemin yapıda bulunan Yenibosna, Ataköy - Şirinevler, Zeytinburnu, Terazidere, Kocatepe, Sağmalcılar ve Bayrampaşa - Maltepe istasyonları için ihaleye çıkılarak peron boyları 100 metreden 115 metreye uzatılmış ve istasyonlara yeni bir estetik görünüm kazandırılmıştır. Hattın viyadük üzerinde bulunan DTM - İstanbul Fuar Merkezi, Merter ve Davutpaşa - YTÜ istasyonlarında yeni viyadükler inşa edilerek peron uzatması yapılacak olup, tünel içinde bulunan Atatürk Havalimanı, Bahçelievler, Bakırköy - İncirli, Topkapı - Ulubatlı, Emniyet - Fatih ve Aksaray istasyonlarında ise yeni istasyon projeleri yapılarak peronların uzatılması planlanmaktadır. Peron uzatma projesi ile birlikte metro hattında, Metro İstanbul ve İSBAK tarafından geliştirilen sinyalizasyon projesi üzerinde çalışmalar yapılmaktadır. Bu proje ile artık trenler otomatik olarak kullanılarak istasyonlarda bekleme süresi en aza indirilecektir. Ayrıca tüm bu geliştirme projeleri tamamlandığında alınacak olan 272 adet sürücüsüz metro aracı ile metro sisteminin daha da verimli hizmet vermesi planlanmaktadır. == Yolcu sayıları == Metro İstanbul tarafından yayınlanan verilere göre 2022 yılında 134.078.763 yolcu taşınmıştır. == Güzergâh şeması == orta|1000x1000px == Görseller == Dosya:M1 YENİKAPI - ATATÜRK HAVALİMANI - KİRAZLI.jpg|M1 hattı güzergâhı Dosya:Yenikapi m1.jpg|Metro aracı Yenikapı Metro İstasyonu'na girerken. Dosya:Yenikapı Metro İstasyonu.jpg|Yenikapı Metro İstasyonu'ndan bir görüntü. Dosya:Aksaray Metro İstasyonu.jpg|Metro aracı Aksaray Metro İstasyonu'na girerken. Dosya:Aksaray station.jpg|Aksaray Metro İstasyonu'ndan bir görüntü. Dosya:OtogarIstanbulMetro (7).JPG|Metro aracı Otogar Metro İstasyonu'na giderken. Dosya:Zeytinburnu.jpg|Metro aracı Zeytinburnu Metro İstasyonu'na giderken. Dosya:Istanbul LRT métroléger M1.JPG|Zeytinburnu Metro İstasyonu'ndan bir görüntü. Dosya:M1(IstanbulMetro) (1).jpg|Davutpaşa - YTÜ Metro İstasyonu'ndan bir görüntü. Dosya:Istanbul M1A Ataturk Airport Metro Station Tunnel.jpg|Atatürk Havalimanı Metro İstasyonu'ndan bir görüntü. Dosya:M1b-kirazlı-station.png|Kirazlı Metro İstasyonu == Ayrıca bakınız == * İstanbul metrosu * İstanbul'da toplu taşıma == Kaynakça == ;Özel ;Genel * Raylı sistemler: M1 detay * M1 ABB/SGP Araç Özellikleri - Raytürk * İstanbul'lular yeni metro hattına kavuşuyor. * Otogar - Başakşehir Metro Hattı Açıldı. == Dış bağlantılar == * Metro İstanbul resmî sitesi Kategori:Fatih'te ulaşım Kategori:Eyüpsultan'da ulaşım Kategori:Zeytinburnu'nda ulaşım Kategori:Bayrampaşa'da ulaşım Kategori:Esenler'de ulaşım Kategori:Bağcılar'da ulaşım Kategori:Güngören'de ulaşım Kategori:Bahçelievler'de ulaşım Kategori:Bakırköy'de ulaşım Kategori:Türkiye'deki havaalanı demiryolu bağlantıları Kategori:1989'da tamamlanan ulaşım altyapısı Kategori:1994'te tamamlanan ulaşım altyapısı Kategori:1995'te tamamlanan ulaşım altyapısı Kategori:1999'da tamamlanan ulaşım altyapısı Kategori:2002'de tamamlanan ulaşım altyapısı Kategori:2013'te tamamlanan ulaşım altyapısı Kategori:2014'te tamamlanan ulaşım altyapısı