Kastamonu Vilayeti

Kastamonu Vilayeti, Osmanlı Devleti vilayetidir. 1864 yılında kabul edilen Teşkil-i Vilâyet Nizamnâmesi ile Kastamonu Eyaletinin kaldırılmasıyla yine aynen Kastamonu idari merkezinde kurulmuştur. Vilayetin ilk valisi İşkodralı Mustafa Paşa'dır.Kütüklü, Ferhat; Tunoğlu, Kamil. (2012) a.g.e, syf. 129. == 1903 yılı salnamesine göre Kastamonu Vilayeti == Kastamonu Vilayeti; doğuda Sivas ve Trabzon, güneybatıda Ankara ve Hüdavendigar, batısında İzmit Sancağı ve kuzeyinde Bahr-ı Siyah (Karadeniz) ile çevrilidir.Kütüklü, Ferhat; Tunoğlu, Kamil. (2012) a.g.e, syf. 137. Kastamonu'daki Atabey Gazi Camisi şehrin bilinen en eski camisidir; bu caminin kapısı üzerinde altı yüz yetmiş iki tarihinde tamir edildiği yazdığına göre şehir bu tarihten çok daha önce Müslüman idaresi altına girmiştir. Selçuklu Devletinin yıkılmaya yüz tuttuğu yıllarda Şemseddin Bey, ilân-ı istiklal ederek buranın Anadolu'nun diğer yerleri gibi bağımsız bir idare şekli almasını sağlamıştır. Kastamonu Vilayeti İdari Taksimatı (1903)Kütüklü, Ferhat; Tunoğlu, Kamil. (2012) a.g.e, syf. 130. Sancaklar Kazalar Nahiyeler Kastamonu Sancağı Kastamonu (Merkez) Devrekani, Akkaya, Kuzkaya, Göl İnebolu Abana, Küre Safranbolu Eflani, Ulus, Aktaş Tosya - Taşköprü Gökçeağaç Araç İğdir, Mergüze Daday Azdavay Cide Hoşalay Bolu Sancağı Bolu (Merkez) Ereğli Bartın Amasra Düzce Akçaşehir Hamidiye Çarşamba Zonguldak Gerede Mengen Göynük Mudurnu Sinop Sancağı Sinop (Merkez) Gerze Boyovası (Boyabat) Durağan Ayancık Çekli Kengırı (Çankırı) Sancağı Çankırı (Merkez) Koçhisar, Toht, Şabanözü, Karacaviran, Bayındır, Ovacık Not: Günümüzde ilçe olan bazı yerler bu tarihte henüz köy olduğu için tabloda gözükmemektedir. === Mâbed-i İslâmiye === Kastamonu içinde 65 adet cami ve mescid-i şerif, bir namazgah mevcuttur. Nasrullah, Atabey, İsmail Bey, Topçuoğlu, Sinan Bey, Yakupağa camileri önemli camilerdendir.Kütüklü, Ferhat; Tunoğlu, Kamil. (2012) a.g.e, syf. 140. === Müessesesât-ı İlmiyye === Kastamonu'da toplam 10 Kütüphane, 17 Medrese bulunmaktadır. Hepsinde ulum-ı aliye eğitimi verilmektedir.Kütüklü, Ferhat; Tunoğlu, Kamil. (2012) a.g.e, syf. 143. === Gayrimüslim Mabed ve Mektepleri === Bir Rum ve Ermeni kilisesi vardır. Ayrıca Erkek ve kızlar için iki ayrı iki Rum ve bir Ermeni mektebi bulunmaktadır. === Resmi Binalar ve Müesseseler === Vali Enis Paşa (1897- 1906)Kütüklü, Ferhat; Tunoğlu, Kamil. (2012) a.g.e, syf. 133. ve II. Abdülhamid döneminden bir hükûmet dairesi, bir depo, iki cephanelik, iki kışla binaları mevcuttur. Erkek ve Kadınlar için iki ayrı hapishane, vilayet matbaası, karakol binası, telgrafhane, Frengi ve gureba hastaneleri, Saat kulesi ve Kastamonu Kalesinden ibarettir. === Tarım Ürünleri === Üryani Eriği oldukça meşhurdur. Kabukları soyularak kurutulur ve her tarafa gönderilir. Üryan Eriğinden başka Misket Elması da meşhurdur. Buğday, Arpa, Siyez, Kernik, Yulaf, Fiy, Mısır, Kendir, Burçak, Nohut, Mercimek, Fasulye, Bakla, Sarımsak, Soğan, Lahana, Pancar, Şalgam üretilir. Faydalı olduğu bilinen ve bu bölgede yetişen patates ise az ekilmekte iken son yıllarda bunda da ilerleme görülmüştür.Kütüklü, Ferhat; Tunoğlu, Kamil. (2012) a.g.e, syf. 146. === Orman ve Orman Ürünleri === İmparatorluğun en zengin ormanları Kastamonu Vilayetindedir. Vilayetin genel alanı 5.200.000 cerib olup bu alanın dörtte biri ormanlarla kaplıdır. Ormanların birkaç bölümünden başka bütün ormanlar devlete aittir ve koruma altındadır. === Hayvancılık === Çankırı'da 5-10 deve yetiştirilmekle beraber vilayetin geri kalan yerlerinde deve yok gibidir. At, merkep, manda, sığır, keçi ve koyun yetiştirilir. === Sanayi ve Ticaret === Yatak çarşafları, yastık örtüleri, gömleklik ve yelken bezleri kaliteli olarak dokunmaktadır. Bakır imalatı da son derece gelişmiştir. Kastamonu'nun başlıca ticari ürünleri urgan, tiftik ve kendirdir.Kütüklü, Ferhat; Tunoğlu, Kamil. (2012) a.g.e, syf. 148. == Nüfus tabloları == Kastamonu Vilayeti 1871 Yılı (Sadece Erkekler Dahil Edilmiştir) NüfusuKarakök, Tunay. (2010) a.g.m, syf. 271. Sancaklar Ermeni Rum İslam Toplam Kastamonu 59 2.557 159.858 162.474 Bolu 1.696 298 114.711 116.705 Sinop 0 2.955 47.592 50.547 Çankırı 70 264 40.042 40.376 TOPLAM 1.825 6.074 362.203 370.102 Kastamonu Vilayeti 1877/78 Yılı NüfusuKarpat, Kemal H. (2003) a.g.e, syf. 159. Sancaklar Nüfus Binalar Kastamonu 171.626 47.867 Bolu 129.586 40.030 Sinop 53.306 14.036 Çankırı 68.388 17.568 TOPLAM 422.906 119.501 Kastamonu Vilayeti 1906 Yılı Müslüman, Rum ve Ermeni NüfusuKarpat, Kemal H. (2003) a.g.e, syf. 202. Sancaklar Müslüman (Erkek) Müslüman (Kadın) Rum (Erkek) Rum (Kadın) Ermeni (Erkek) Ermeni (Kadın) Kastamonu 167.453 155.253 4.614 4.446 1.727 1.581 Bolu 152.192 142.575 1.525 1.289 833 805 Sinop 167.673 155.499 5.319 4.528 2368 2073 Çankırı 77.526 69.966 649 691 218 204 TOPLAM 564.844 523.293 12.107 10.954 5.146 4.663 Kastamonu Vilayeti 1914 Yılı Müslüman, Rum, Ermeni ve Yahudi NüfusuKarpat, Kemal H. (2003) a.g.e, syf. 218. Sancaklar Kazalar Müslüman Rum Ermeni Yahudi Kastamonu Kastamonu (Merkez) 67.447 2.468 2.153 İnebolu 80.431 3.289 167 Safranbolu 59.866 3.818 Taşköprü 50.721 65 1.477 Daday 47.536 46 310 Cide 41.845 388 3 Araç 41.642 53 10 Tosya 29.489 680 114 Çankırı Çankırı (Merkez) 94.835 1.234 472 Çerkeş 63.519 103 10 Sinop Sinop (Merkez) 28.290 4.595 675 8 Boyabat 59.324 194 3074 Ayancık 42.556 1.917 3 Gerze 30.231 2.108 491 TOPLAM - 737.302 20.958 8.959 8 == Galeri == CUINET(1895) 4.418 Vilayet of Kastamonu.jpg|1895 harita Kastamonu Vilayet — Memalik-i Mahruse-i Shahane- ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg|1907 harita. == Kaynakça == === Özel === === Genel === * * * Kategori:Kastamonu tarihi