Çekya'nın bölgeleri

Çekya'nın bölgeleri (Çekçe: kraj tekil, kraje çoğul) büyüklük ve nüfus olarak merkezi devlet ile ilçe (Çekçe: Okres) arasında bulunan, en üst düzeyde bulunan yerel idare ve yerleşim birimidir. 400px|sağ| Haritada Çek Cumhuriyeti'nin illeri ve armaları Çekya'nın bölgeleri, günümüzde yürürlükte olan 129/2000 (Bölgeler Hakkında Kanun), en üst düzeydeki yöresel idari birimler ("vyšší územně-správní celky") hakkında Çek Cumhuriyeti Anayasası'nın 1/1993 no.lu paragrafını değiştirmesi ile ortaya çıkartılmıştır. Bu yeni kanunla Anayasasının eski maddesine göre Çekya'da bulunan 13 "kraj" adlı ile ve tek 1 "hlavní město" adi ile hem il hem başkent olan Prag'a 1 Ocak 2000'den itibaren daha geniş özerklik yetkileri verilmiştir. Çek Cumhuriyeti Anayasası'nın eski işleyişine göre bölgeler (kraje) altında bulunan yerel idare olan 73 sayıda ilçe (okres) değiştirilmeden yeni yetkilerle donatılmış bölgelere bağlı kalmışlardır. 2000 yılındaki bu hukuki değişmeden dolayı günümüzdeki Çekçe "kraj" adını taşıyan yerel idareler diğer bazı dillerde "Bölge" olarak çevirilmektedir (Örneğin; İngilizce'de Regions of the Czech Republic, Fransızca Régions de la République tchèque, Almanca Regionen, İtalyanca Regioni della Repubblica Ceca vb.). Türkçe Vikipedi'de ise kraj teriminin en yakın karşılığının İl olduğu kabul edilmektedir. Çekya'da günümüzde bulunan 14 bölgenin coğrafik mevkileri ve bölgelerin armaları haritada verilmiştir, == Bölgelerin bazı nitelikleri== Çek Cumhuriyeti yerel idaresinin en üst düzeyinde 14 tane il (kraj bulunmakta ve bu bölgeler birer harfle de belirtilmektedir İSO 3166-2:CZ. Bunlardan biri Prag, hem başkent olarak (Hlavní městö Praha) bir ildir ve hem de diğer bir il olan Merkezî Bohemya ili (Středočeský kraj) in merkez şehridir. İl Bayrak İl ismi Çekçe isim Merkez şehri Nüfus (kişi) Yüzölçümü (km²) Haritada konumu (A) 25px Prag Başkent (Hlavní město Praha) Prag 1.176.592 496 120px (C) 25px Güney Bohemya (Jihočeský kraj) České Budějovice 626.870 10.057 120px (B) 25px Güney Moravya ili (Jihomoravský kraj) Brno 1.130.620 7.067 120px (K) 25px Karlovy Vary ili (Karlovarský kraj) Karlovy Vary 304.644 3.315 120px (H) 25px Hradec Králové ili (Královéhradecký kraj) Hradec Králové 547.903 4.758 120px (L) 25px Liberec ili (Liberecký kraj) Liberec 428.291 3.163 120px (T) 25px Moravya-Silezya ili (Moravskoslezský kraj) Ostrava 1.251.883 5.535 120px (M) 25px Olomouc ili (Olomoucký kraj) Olomouc 639.033 5.159 120px (E) 25px Pardubice ili (Pardubický kraj) Pardubice 505.584 4.519 120px (P) 25px Plzeň ili (Plzeňský kraj) Pilsen (Plzen) 550.369 7.561 120px (S) 25px Merkezî Bohemya ili (Středočeský kraj) Prag 1.150.040 11.014 120px (U) 25px Ústí nad Labem ili (Ústecký kraj) Ústí nad Labem 823.020 5.335 120px (V) 25px Vysočina ili (Kraj Vysočina) Jihlava 510.032 6.926 120px (Z) 25px Zlín ili (Zlínský kraj) Zlín 590.484 3.964 120px ==Diğer yerel ve yerel bölümlerin sınıflandırılması == ===Moravya, Bohemya ve Silezya === küçükresim|sol|200px|Çek Cumhuriyetinde günümüzdeki bölgeleri ve eski üç bölümü Bohemya (yeşil), Moravya (mavi), Silezya (turuncu) Çek Cumhuriyeti tarihsel olarak üç ülkeden oluşmaktadır: 1\. Bohemya, 2. Moravya ve 3. Kişen Silezya Tarihsel Bohemya ülkesinde 5 eski bölge bulunmaktaydı: Kuzey Bohemya, Batı Bohemya, Orta Bohemya, Doğu Bohemya ve Güney Bohemya. Tarihsel Moravya ülkesi iki bölgeden oluşmaktaydı: Kuzey Moravya ve Güney Moravya Günümüzdeki Çek Cumhuriyeti bölgeleri (kraj)lar ile tarihsel üç ülke arasındaki bağlantı yandaki haritadan görülebilir: === NUTS === Avrupa Birliği karalarına göre ve Avrupa İstatistiksel kurumu RUROSTAT tarafından tanımlamalara göre Avrupa Birliği'ne dahil olan her ülke gibi Çek Cumhuriyeti yerel ve yerel birimleri de NUTS sistemine göre sınıflandırılmıştırlar. Günümüzdeki 14 Çek Cumhuriyeti ili (kraj) her biri NUTS-3 birimidir. Bu bölgelerden birisi (Prag) tek bir NUTS-2 seviyesi bitrimi ve diğerleri ise 2 veya 3 bölgelerden oluşan NUTS-2 seviyesini oluştururlar. == Kaynakça == == Ayrıca bakınız == *Çekya == Dış bağlantılar == * Çek Cumhuriyeti bölgeleri ve içlerinde bulunan ilçeler listesi