Yıldız Savaşları

300px|küçükresim Yıldız Savaşları, George Lucas tarafından yaratılmış, öncelikle filmleriyle tanınmış, sonraki yıllarda çizgi roman, video oyunları, televizyon yapımları vb. dallarda ününü arttırmış kurgusal bir evren ve markadır. Serinin ilk filmi, 25 Mayıs 1977'de 20th Century Fox tarafından Star Wars (Yıldız Savaşları) ismiyle yayınlanmış ve dünya çapında bir popüler kültür fenomeni olmuştur. Üçer yıl arayla iki devam filmi yayınlanmıştır. Orijinal üçlemenin son filminin yayınlanmasının 16 yıl ardından, "öncül" üçlemenin ilk filmi yayımlanmış ve yine üçer yıl arayla diğer iki film de yayımlanmıştır. 2015 yılında "ardıl" üçleme başlamış, 2 yıl arayla devam filmleri yayınlanmıştır. 2019 yılı verilerine göre on iki Yıldız Savaşları filminin toplam hasılatı yaklaşık olarak 10,25 milyar dolardır. Bu hasılatla Yıldız Savaşları serisi, en çok hasılatı olan film serisi olmuştur. Yıldız Savaşları günümüze kadar kendisine ait filmlerin hasılatı, oyuncak, DVD, kitap, bilgisayar oyunu ve ticari ürün geliriyle 33 milyar dolarlık dev bir kazanç sağlamıştır. George Lucas filmleri, kitaplar, televizyon dizileri, video oyunları ve çizgiromanlar gibi birçok farklı alanda yayınların ortaya çıkmasına vesile olmuştur. Üçlemede tasvir edilen kurguya pek çok yenilik getiren bu yan ürünler, serinin takipçileri tarafından Genişletilmiş Evren adıyla bilinen kurgusal evrenin oluşmasına imkân sağlamıştır. Bu yayınlar sayesinde filmler arasındaki boşlukta, Star Wars markasının popülerliği ve değeri korunmuştur == Kurgu == Yıldız Savaşları yayınlarındaki olaylar, kurgusal bir galakside gerçekleşmektedir. Pek çok uzaylı ırkı tasvir edildiği gibi, genellikle sahiplerinin emirlerini yerine getiren robotlara da yer verilmiştir. Uzay yolculuğuna oldukça sık rastlanır, evrendeki pek çok gezegen (daha sonra Galaktik İmparatorluk olarak değişmek üzere) Galaktik Cumhuriyetin bir üyesidir. Yıldız Savaşları'nın göze çarpan bir karakteristiği "Güç" olarak adlandırılan, yetenekli bireyler tarafından kullanılabilen, tüm evreni kapsadığına inanılan enerjidir. Yayınlanan ilk filmde "tüm canlı varlıkları sarmalayan, delip geçen, birbirine bağlayan enerji" olarak açıklanmıştır. "Güç", kullanıcılarına, telekinezi, kehanet, öngörü, zihin kontrolü gibi çeşitli doğaüstü yetenekler bahşeder ve refleksler ve hız gibi pek çok fiziksel özelliğin gelişmesini sağlar. Bu yetenekler karakterler arasında farklılık gösterebilir. Güç iyilik için kullanılabileceği gibi, nefret, saldırganlık ve kötülük duygularını besleyen karanlık tarafının takipçileri tarafından farklı amaçlar için kullanılabilir. Temel altı filmde Güç'ü iyilik için kullanan Jedi'lar ile galaksiyi ele geçirmek amacıyla karanlık tarafa geçmiş Sithlerin mücadelesi konu edilmiştir. == Filmler == Film serisi 25 Mayıs 1977'de yayınlanan Yıldız Savaşları ile başladı. Ardından, 21 Mayıs 1980'de yayınlanan İmparator ve 25 Mayıs 1983'te yayınlanan Jedi'ın Dönüşü geldi. İlk filmin adı Yıldız Savaşları olmasına rağmen, daha sonra gelen öncül filmlerle isim karışıklığı yaşamamak için Yeni Bir Umut (A New Hope) altbaşlığı eklenmiştir. 1997'de, Yıldız Savaşları'nın gösterime girmesinin 20. yıldönümünde, orijinal üçleme çeşitli yenilemelerle tekrar sinemalarda gösterime girdi. Bu yenilemeler, filmlerin çekildiği tarihte mümkün olmayan bilgisayar efektleri ile gerçekleştirilmiş eklemelerdi. Filmlerin daha sonraki yayımlarında da (örn. 21 Eylül 2004'te yayınlanan serinin DVD'leri) değişiklikler yapılmaya devam edildi. Uzun süre beklenilen öncül üçleme de, 19 Mayıs 1999'da yayımlanan Yıldız Savaşları: Bölüm I - Gizli Tehlike, 16 Mayıs 2002'de yayımlanan Yıldız Savaşları: Bölüm II - Klonların Saldırısı, 19 Mayıs 2005'te yayımlanan Yıldız Savaşları: Bölüm III - Sith'in İntikamı ile tamamlandı. Yıldız Savaşları: Bölüm VII - Güç Uyanıyor filmi ise 17 Aralık 2015'te Türkiye'de vizyona girmiştir. Çekimi İngiltere ve B.A.E'de yapılan filmin yönetmenliğini J.J. Abrams üstlenmiştir. Yönetmenliğini Rian Johnson'ın yaptığı ve 2017 yılında vizyona giren Yıldız Savaşları: Bölüm VIII - Son Jedi ile 2019 yılında vizyona giren ve yönetmenliği J.J. Abrams tarafından üstlenilen Yıldız Savaşları: Bölüm IX - Skywalker'ın Yükselişi filmiyle orijinal üçlemenin sonrasını anlatan ardıl üçleme tamamlanmış oldu. Film ABD vizyon tarihi Yönetmen Orijinal üçleme Bölüm IV – Yeni Bir Umut 25 Mayıs 1977 George Lucas Bölüm V – İmparator 21 Mayıs 1980 Irvin Kershner Bölüm VI – Jedi'ın Dönüşü 25 Mayıs 1983 Richard Marquand Öncül üçleme Bölüm I – Gizli Tehlike 19 Mayıs 1999 George Lucas Bölüm II – Klonların Saldırısı 16 Mayıs 2002 Bölüm III – Sith'in İntikamı 19 Mayıs 2005 Ardıl üçleme Bölüm VII – Güç Uyanıyor 18 Aralık 2015 J. J. Abrams Bölüm VIII – Son Jedi 15 Aralık 2017 Rian Johnson Bölüm IX – Skywalker'ın Yükselişi 20 Aralık 2019 J. J. Abrams Antoloji filmleri Rogue One 16 Aralık 2016 Gareth Edwards Han Solo 25 Mayıs 2018 Ron Howard Animasyon Filmleri Klon Savaşları 15 Ağustos 2008 Dave Filoni === Oyuncu Kadrosu ve Karakterler === D Karakter Film Öncül Üçleme Orijinal Üçleme Ardıl Üçleme Gizli Tehlike Klonların Saldırısı Sith'in İntikamı Yeni Bir Umut İmparator Jedi'ın Dönüşü Güç Uyanıyor Son Jedi Skywalker'ın Yükselişi Anakin Skywalker Jake Lloyd Hayden Christensen Sebastian Shaw, Hayden Christensen Hayden Christensen (seslendirme) Darth Vader James Earl Jones (seslendirme) David Prowse, James Earl Jones (seslendirme) James Earl Jones (seslendirme) Luke Skywalker Aidan Barton Mark Hamill Leia Organa Aidan Barton Carrie Fisher Yoda Frank Oz(Seslendirme) Frank Oz(Seslendirme) Frank Oz(Seslendirme) Palpatine Ian McDiarmid Ian McDiarmid Ian McDiarmid Obi-Wan Kenobi Ewan McGregor Alec Guinness Ewan McGegor (Seslendirme) R2-D2 Kenny Baker Jimmy Vee C-3PO Anthony Daniels Han Solo Harrison Ford Harrison Ford Chewbacca Peter Mayhew Peter Mayhew, Joonas Suotamo Qui-Gon Jinn Liam Neeson Liam Neeson (seslendirme) Liam Neeson (seslendirme) Padmé Amidala Natalie Portman Nute Gunray Silas Carson Yüzbaşı Panaka Hugh Quarshie Sio Bibble Oliver Ford Davies Jar Jar Binks Ahmed Best (seslendirme) Boss Nass Brian Blessed (seslendirme) Sabé Keira Knightley Darth Maul Ray Park,Peter Serafinowicz (seslendirme) Watto Andy Secombe (seslendirme) Sebulba Lewis MacLeod (seslendirme) Shmi Skywalker Pernilla August Jabba the Hutt Larry Ward (seslendirme) Larry Ward (seslendirme) Larry Ward (seslendirme) Bib Fortuna Matthew Wood Şansölye Valorum Terence Stamp Mace Windu Samuel L. Jackson Yüzbaşı Typho Jay Laga'aia Bail Organa Jimmy Smits Zam Wesell Leeanna Walsman Jango Fett Temuera Morrison Dexter Jettster Ronald Falk (seslendirme) Boba Fett Daniel Logan Jeremy Bulloch,Jason Wingreen (seslendirme),Temuera Morrison (seslendirme; 2004 DVD) Owen Lars Joel Edgerton Phil Brown Beru Bonnie Piesse Shelagh Fraser Cliegg Lars Joel Edgerton Kont Dooku Christopher Lee General Grievous Matthew Wood (seslendirme) Grand Moff Tarkin Wayne Pygram Peter Cushing Wedge Antilles Denis Lawson Denis Lawson Amiral Piett Kenneth Colley Lando Calrissian Billy Dee Williams Billy Dee Williams Amiral Ackbar Timothy M. Rose, Erik Bauersfeld (seslendirme) Wicket Warwick Davis Warwick Davis Finn John Boyega Rey Daisy Ridley Kylo Ren Adam Driver Poe Dameron Oscar Isaac Supreme Leader Snoke Andy Serkis General Hux Domhnall Gleeson Lor San Tekka Max von Sydow Captain Phasma Gwendoline Christie Maz Kanata Lupita Nyong'o Amilyn Holdo Laura Dern ' DJ Benicio Del Toro Rose Tico Kelly Marie Tran === Tema === Yıldız Savaşları dünyası, o güne kadar yaratılmış diğer çoğu bilimkurgu filmleri ve fantastik filmlerde kullanılan şık, gösterişli ve fütüristik gelecek kavramının aksine, "kirli" bir portre çizmiştir. Lucas'ın bu vizyonu daha sonra karanlık ve yıpranmış bir uzay gemisinde geçen Yaratık(Alien), post-apokaliptik bir çölde geçen Mad Max 2 ve yıkık dökük ve kaotik bir şehirde geçen Bıçak Sırtı (Blade Runner) filmleriyle popülerlik kazanmıştır. Lucas, filmlerde gerek diyaloglarda, gerek sahne planlarında paralellik öğelerine özellikle dikkat etmiştir. Luke Skywalker ve babası Anakin'in yolculuklarındaki paralellikler buna örnek gösterilebilir. === Teknik bilgi === İlk altı Yıldız Savaşları filmi 2.40:1'lik görüntü oranında çekilmiştir. Orijinal üçlemenin çekimlerinde anamorfik lensler kullanılmıştır. Bölüm IV ve V Panavision ile çekilirken, Bölüm VI'de Joe Dunton Camera (JDC) kullanılmıştır. Bölüm I, Arriflex kameralarda anamorfik Hawk lensiyle, Bölüm II ve III ise Sony'nin CineAlta yüksek çözünürlüklü dijital kamerasıyla çekilmiştir. Yeni Bir Umut'un ses efekteri için George Lucas, Ben Burtt'ü işe almıştır. Burtt'ün başarıları Academy of Motion Picture Arts and Sciences tarafından, o tarihte bu dal için bir ödül kategorisi olmadığından özel başarı ödülüyle ödüllendirilmiştir. Lucasfilm şirketi, Jedi'in Dönüşü filmi için THX ses standardını geliştirmiştir. John Williams altı filmin de müziklerini bestelemiştir. George Lucas, her önemli karakter ve konsept için farklı temalarda besteler olmasını planlamıştır. Williams'ın Star Wars teması modern müzik tarihinin en bilinen bestelerinden biri olmuştur. Orijinal üçlemenin ışın kılıcı koreografisi kılıç ustası Bob Anderson tarafından geliştirilmiştir. Anderson, aktör Mark Hamill'i (Luke Skywalker) eğitmiş ve İmparator ile Jedi'in Dönüşü filmlerinde Darth Vader'in kılıç dövüşü sahnelerinde dublörlük yapmıştır. == Diziler == Dizi Sezonlar Bölümler Orijinal yayın tarihi Kanal Animasyon diziler Klon Savaşları 7 133 3 Ekim 2008 – 4 Mayıs 2020 Cartoon Network / Netflix / Disney+ Asiler 4 75 3 Ekim 2014 – 5 Mart 2018 Disney XD Resistance 2 40 7 Ekim 2018 – 26 Ocak 2020 Disney Channel The Bad Batch 2 27 4 Mayıs 2021 – Disney+ Visions 1 9 22 Eylül 2021 - Tales of the Jedi 1 6 26 Ekim 2022 Canlı çekim diziler The Mandalorian 3 24 12 Kasım 2019 – Disney+ The Book of Boba Fett 1 7 29 Aralık 2021 – Obi-Wan Kenobi 1 6 27 Mayıs 2022 – Andor 1 12 21 Eylül 2022 – == Yıldız Savaşları'nda Zaman == Yıldız Savaşları filmleri "uzun zaman önce çok çok uzak bir galakside" geçiyor olsalar da çizgi romanlar, kitaplar gibi film dışı ürünlerde zaman Yavin Savaşı'na, yani Yıldız Savaşları: Bölüm IV - Yeni Bir Umut'a göre düzenlenir. Örneğin Yıldız Savaşları: Bölüm VI - Jedi'ın Dönüşü 4 ABY (After Battle of Yavin - Yavin Savaşı'ndan Sonra) tarihinde iken Yıldız Savaşları: Bölüm III - Sith'in İntikamı 19 BBY (Before Battle of Yavin - Yavin Savaşı'ndan Önce) tarihindedir. Legends: Yıldız savaşları filmler dışında da Genişletilmiş Evren (Expanded Universe - EU) kategorisi altında da birçok öykü içermektedir. 50.000 BBY'dan şu ana kadar 138 ABY'e kadar ulaşılmış birçok farklı mekân ve hikâye devam etmektedir. Canon: Disney'ın Lucasfilm şirketini satın almasıyla yeniden yapılandırılan ve güncel olan zaman çizelgesidir. 5000 BBY'dan şu ana kadar 35 ABY'e kadar ulaşılmış birçok farklı mekân ve hikâye devam etmektedir. Yıldız Savaşları canon kurgusal evreni çeşitli dönemler içerir, bunlardan üçü film üçlemelerine odaklanmıştır. Diğer dönemler Ocak 2021'de tanımlandı: * Yüksek Cumhuriyet: "High Republic" dönemi, öncül üçlemeden 200 yıl önce geçiyor. The High Republic ve yakında çıkacak olan The Acolyte'da yayınlanan medyayı içerir. * Jedi'ın Düşüşü: Galaktik Cumhuriyet'in, hükümdarı Palpatine - gizli Sith lordu Darth Sidious - tarafından yozlaştırıldığı, Öncül üçlemenin dönemi. Cumhuriyet ile Ayrılıkçı bir konfederasyon arasındaki Klon Savaşları'nı düzenledikten sonra Palpatine Jedi Düzeni'ni yok eder, Cumhuriyeti devirir ve Galaktik İmparatorluğu kurar. Bu dönemde Öncül üçleme filmleri ve Klon Savaşları animasyonu yer alıyor. Bu dönem daha önce Ağustos 2019'da Cumhuriyet Dönemi olarak tanımlanmıştı. * İmparatorluk Hükümdarlığı: İmparatorluğun hükümdarlığını keşfeden öncül üçlemeden sonraki dönem. The Bad Batch animasyonu, Obi-Wan Kenobi dizisi ve Han Solo: Bir Star Wars Hikayesi'ni içerir. * İsyan Dönemi: İmparatorluğun birkaç yıl süren Galaktik bir İç Savaşta Asi İttifakı tarafından savaşıldığı, İmparator'un ölümüyle zirveye ulaştığı ve sonunda İmparatorluğun çöküşüyle sonuçlanan orijinal üçlemenin çağı. Star Wars Asiler animasyonu, Andor dizisi, Rogue One ve orijinal üçleme filmlerini içerir. * Yeni Cumhuriyet: İmparatorluğun düşüşünü izleyen, Yeni Cumhuriyet'in oluşum yıllarında geçen orijinal üçlemeden sonraki dönem. The Mandalorian ve yan dizileri, The Book of Boba Fett, Rangers of the New Republic ve Ahsoka'yı içeriyor. * İlk Düzen'in Yükselişi: İmparatorluğun kalıntılarının İlk Düzen olarak yeniden yapılandığı Ardıl üçlemenin dönemi. Eski İsyanın kahramanları, Yeni Cumhuriyet'in yardımıyla, baskıcı rejime ve yöneticilerine karşı Direnişe liderlik ediyor, gizemli varlık Snoke ve kukla ustası, canlanan Palpatine. Star Wars Resistance animasyonu ve Ardıl üçleme filmlerini içerir. Bu dönem daha önce Ağustos 2019'da Direniş Dönemi olarak tanımlanmıştı. Dönem Film / Dizi Yıl Jedi'ın Düşüşü I: Gizli Tehlike 32 BBY II: Klonların Saldırısı 22 BBY Klon Savaşları 22 BBY–19 BBY III: Sith'in İntikamı 19 BBY İmparatorluk Hükümdarlığı The Bad Batch 19 BBY– Han Solo 13 BBY/10 BBY Obi-Wan Kenobi 9 BBY İsyan Dönemi Asiler 5 BBY–0 BBY Andor 5 BBY - 0 BBY Rogue One 13 BBY/0 BBY IV: Yeni Bir Umut 0 BBY/0 ABY V: İmparator 3 ABY VI: Jedi'ın Dönüşü 4 ABY Yeni Cumhuriyet The Mandalorian c. 9 ABY The Book of Boba Fett Ahsoka İlk Düzen'in Yükselişi Resistance 34 ABY–35 ABY VII: Güç Uyanıyor 34 ABY VIII: Son Jedi IX: Skywalker'ın Yükselişi 35 ABY == İzleme Sırası == Aşağıda fanlar arasındaki en popüler üç izleme sırası verilmiştir. Sadece Canon Live-action film ve diziler sıralanmıştır. Çıkış Sırası Çıktığı Yıl IV Yeni Bir Umut 1977 V İmparator 1980 VI Jedi'ın Dönüşü 1983 I Gizli Tehlike 1999 II Klonların Saldırısı 2002 III Sith'in İntikamı 2005 VII Güç Uyanıyor 2015 Rogue One 2016 VIII Son Jedi 2017 Han Solo 2018 The Mandalorian (Bölümler 1-7) 2019 IX Skywalker'ın Yükselişi The Mandalorian (Bölümler 8-16) 2019-2020 The Book of Boba Fett (Bölümler 1-7) 2021-2022 Obi-Wan Kenobi 2022 Andor (Bölümler 1-12) The Mandalorian (Bölümler 17-) 2023 Kronolojik Sıra Geçtiği Yıl I Gizli Tehlike 32 BBY II Klonların Saldırısı 22 BBY III Sith'in İntikamı 19 BBY Han Solo 13 BBY, 10 BBY Obi-Wan Kenobi 9 BBY Andor (Bölümler 1-12) 5 BBY Rogue One 13 BBY, 0 BBY IV Yeni Bir Umut 0 BBY/0 ABY V İmparator 3 ABY VI Jedi'ın Dönüşü 4 ABY The Mandalorian (Bölümler 1-16) 9 ABY The Book of Boba Fett (Bölümler 1-7) c. 9 ABY VII Güç Uyanıyor 34 ABY VIII Son Jedi IX Skywalker'ın Yükselişi 35 ABY Machete Sırası IV Yeni Bir Umut V İmparator II Klonların Saldırısı III Sith'in İntikamı VI Jedi'ın Dönüşü Jedi'ın Dönüşü sonrası VII Güç Uyanıyor VIII Son Jedi IX Skywalker'ın Yükselişi Diğer her şey (sıralama önemsiz) Rogue One I Gizli Tehlike Han Solo The Mandalorian (Chapters 1-16) The Book of Boba Fett (Chapters 1-7) Obi-Wan Kenobi == Hasılat == Film Çıkış tarihi Bütçe (Tahmini) Hasılat Hasılat sıralaması ABD ABD dışı Uluslararası Enflasyona göre ayarlanmış (Amerikan Doları) ABD Uluslararası Yıldız Savaşları: Bölüm IV - Yeni Bir Umut 25 Mayıs 1977 11.000.000 $ 460.998.007 $ 314.400.000 $ 775.398.007 $ 1.416.050.800 $ 4. 30. Yıldız Savaşları: Bölüm V - İmparator 21 Mayıs 1980 18.000.000 $ 290.475.067 $ 247.900.000 $ 538.375.067 $ 780.536.100 $ 38. 62. Yıldız Savaşları: Bölüm VI - Jedi'ın Dönüşü 25 Mayıs 1983 32.500.000 $ 309.306.177 $ 165.800.000 $ 475.106.177 $ 747.772.300 $ 29. 80. Yıldız Savaşları: Güç Uyanıyor 2015 Orijinal Yıldız Savaşları üçlemesi Toplamı 61.500.000 $ 1.060.779.251 $ 728.100.000 $ 1.788.879.251 $ 2.944.359.200 $ Yıldız Savaşları: Bölüm I - Gizli Tehlike 19 Mayıs 1999 115.000.000 $ 431.088.301 $ 493.229.257 $ 924.317.558 $ 674.365.200 $ 7. 11. Yıldız Savaşları: Bölüm II - Klonların Saldırısı 16 Mayıs 2002 115.000.000 $ 310.676.740 $ 338.721.588 $ 649.398.328 $ 425.074.300 $ 27. 42. Yıldız Savaşları: Bölüm III - Sith'in İntikamı 19 Mayıs 2005 113.000.000 $ 380.270.577 $ 468.728.238 $ 848.998.815 $ 471.630.400 $ 11. 20. Öncül Yıldız Savaşları üçlemesi Toplamı 343.000.000 $ 1.122.035.618 $ 1.300.679.083 $ 2.422.714.701 $ 1.571.069.900 $ Star Wars: Klon Savaşları 15 Ağustos 2008 8.500.000 $ 35.161.554 $ 33.121.290 $ 68.282.844 $ 35.020.908 $ 1557. — Yıldız Savaşları Genel Toplam 430.000.000 $ 2.217.976.423 $ 2.061.900.373 $ 4.279.876.796 $ 4.384.857.465 $ == Akademi Ödülleri == Altı film toplamda 25 Akademi Ödülüne aday olmuş, 10'unu kazanmıştır. Bunlardan üçü Özel Başarı Ödülüdür. Ödül Kazanılan Ödüller IV: Yeni Bir Umut V: İmparator VI: Jedi'ın Dönüşü I: Gizli Tehlike II: Klonların Saldırısı III: Sith'in İntikamı Yardımcı Erkek Oyuncu Aday (Alec Guinness) Sanat Yönetmenliği Kazandı Aday Aday Kostüm Tasarımı Kazandı Yönetmen Aday (George Lucas) Kurgu Kazandı Makyaj Aday Müzik (Orijinal Şarkı) Kazandı Aday Aday Sinematografi Aday Özgün Senaryo Aday Ses Kurgusu Aday Aday Ses Miksajı Kazandı Kazandı Aday Aday Görsel Efekt Kazandı Aday Aday Özel Başarı Ödülü Kazandı (Uzaylı, Yaratık ve Robot Sesleri) Kazandı (Görsel Efekt) Kazandı (Görsel Efekt) == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Star Wars resmi sitesi * Star Wars TURK * The Force * Wookieepedia * Yıldız Savaşları.com *StarWars.com | Home Kategori:Robot filmleri Kategori:Uzay macerası filmleri Kategori:Amerika Birleşik Devletleri epik filmleri Kategori:Televizyona uyarlanmış filmler