MLRS/mapa_maltese huggingface dataset:
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) tat-12 ta’ Lulju 2018 (talba għal deċiżjoni preliminari tal-Consiglio di Stato - l-Italja) – VAR Srl, Azienda Trasporti Milanesi SpA (ATM) vs Iveco Orecchia SpA
(Kawża C-14/17) 1
(Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Kuntratti pubbliċi – Direttiva 2004/17/KE – Artikolu 34 – Provvista ta’ spare parts għal karozzi tal-linja u trolleybuses – Speċifikazzjonijiet tekniċi – Prodotti ekwivalenti – Possibbiltà li tiġi prodotta l-prova ta’ ekwivalenza wara l-għoti tal-kuntratt)
Lingwa tal-kawża: it-Taljan
Qorti tar-rinviju
Consiglio di Stato
Partijiet fil-kawża prinċipali
Rikorrenti: VAR Srl, Azienda Trasporti Milanesi SpA (ATM)
Konvenuta: Iveco Orecchia SpA
Dispożittiv
L-Artikolu 34(8) tad-Direttiva 2004/17/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-31 ta’ Marzu 2004, li tikkoordina l-proċeduri ta’ akkwisti [għoti ta’ kuntratti] ta’ entitajiet li joperaw fis-setturi tas-servizzi tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u postali, għandu jiġi interpretat fis-sens li, fejn l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi li jinsabu fid-dokumenti tal-kuntratt jirreferu għal trade mark, għal oriġini jew għal produzzjoni speċifika, l-entità kontraenti għandha teħtieġ li l-offerent juri diġà fl-offerta tiegħu, il-prova tal-ekwivalenza tal-prodotti proposti meta mqabbla ma’ dawk iddefiniti f’dawk l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi.
1     ĠU C 168, 29.5.2017.
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
BOT
ippreżentati fis‑6 ta’ Settembru 2018 (1)
Kawża C‑386/17
Stefano Liberato
vs
Luminita Luisa Grigorescu
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Corte suprema di cassazione (il-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni, l-Italja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Regolament (KE) Nru 44/2001 – Artikolu 5(2) – Artikolu 27 – Artikolu 35(3) – Ġurisdizzjoni, rikonoxximent u eżekuzzjoni tas-sentenzi fi kwistjonijiet ta’ obbligu ta’ manteniment – Regolament (KE) Nru 2201/2003 – Artikoli 19 u 24 – Ġurisdizzjoni, rikonoxximent u eżekuzzjoni tas-sentenzi fi kwistjonijiet matrimonjali u kwistjonijiet ta’ responsabbiltà tal-ġenituri – Lis pendens – Ksur tar-regoli dwar il-lis pendens – Konsegwenzi – Projbizzjoni ta’ stħarriġ tal-ġurisdizzjoni tal-qorti ta’ oriġini”
1.
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal‑Artikoli 19 u 24 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2201/2003 tas‑27 ta’ Novembru 2003 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-infurzar ta’ sentenzi fi kwistonijiet matrimonjali u kwistjonijiet ta’ responsabbilità tal-ġenituri, u li jirrevoka r-Regolament (KE) Nru 1347/2000 (2).
2.
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn Stefano Liberato u Luminita Luisa Grigorescu dwar ir-rikonoxximent mill-qrati Taljani ta’ sentenza tal-qrati Rumeni, li tirrigwarda r-rabta matrimonjali, ir-responsabbiltà tal-ġenituri u l-obbligi ta’ manteniment.
3.
Din il-kawża ser tagħti l-opportunità lill-Qorti tal-Ġustizzja tippreċiża jekk il-ksur tar-regoli ta’ lis pendens mit-tieni qorti adita jistax jikkostitwixxi raġuni għan-nuqqas ta’ rikonoxximent tas-sentenza mogħtija minnha.
4.
Fit-tmiem tal-analiżi tiegħi, ser nipproponi, konformement mas-sentenza tad‑19 ta’ Novembru 2015, P (3), li jitqies prinċipalment, li l-Artikolu 35(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001 (4), tat‑22 ta’ Diċembru 2000, dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (5), u l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 2201/2003 għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprojbixxu li l-ksur tar-regoli ta’ lis pendens, stabbiliti fl-Artikolu 27 tar-Regolament Nru 44/2001 u fl-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 2201/2003, mill-qorti adita t-tieni jikkostitwixxi raġuni għan-nuqqas ta’ rikonoxximent tas-sentenza mogħtija minnha, ibbażata fuq il-kuntrarjetà għall-ordni pubbliku tal-Istat Membru mitlub.
Il-kuntest legali
A.
Id-dritt tal-Unjoni
1.
Ir-Regolament Nru 44/2001
5.
L-Artikolu 5(2) tar-Regolament Nru 44/2001 jipprovdi:
“Persuna domiċiljata fi Stat Membru tista’, fi Stat Membru ieħor, tkun imfittxijja:
2.
f’materji li għandhom x’jaqsmu ma’ manteniment, fil-qrati tal-post ta’ fejn il-kreditur tal-manteniment ikollu d-domiċilju jew ir-residenza abitwali tiegħu jew, jekk il-materja tagħmel parti minn proċedimenti li jikkonċernaw l-istatus ta’ persuna, fil-qorti li, skond il-liġi tagħha, jkollha l-ġurisdizzjoni li tilqa’ dawk il-proċedimenti, sa kemm dik il-ġurisdizzjoni tkun ibbażata biss fuq in-nazzjonalità ta’ wieħed mill-partijiet”.
6.
L-Artikolu 27 ta’ dan ir-regolament jipprovdi kif ġej:
“1.
Meta proċedimenti jinvolvu l-istess kawża ta’ azzjoni u bejn l-istess partijiet ikunu miġjuba quddiem qrati ta’ Stati Membri differenti, xi qorti apparti mil-ewwel qorti li jkollha quddiema l-każ għandha bl-inizjattiva tagħha stess tissosspendi l-proċedimenti ta’ quddiemha sa dak iż-żmien li fih tiġi stabbilita l-ġurisdizzjoni ta’ l-ewwel qorti invokata.
2.
Meta tiġi stabbilita l-ġurisdizzjoni ta’ l-ewwel qorti invokata, xi qorti oħra apparti mill-ewwel qorti invokata għandha tastieni mill-ġurisdizzjoni favur dik il-qorti.”
7.
L-Artikolu 28 tal-imsemmi regolament jipprovdi:
“1.
Meta azzjonijiet relatati jkunu pendenti fi qrati ta’ Stati Membri differenti, xi qorti apparti mill-qorti li tkun l-ewwel invokata għandha tissosspendi l-proċedimenti ta’ quddiemha.
2.
Meta dawn l-azzjonijiet ikunu pendenti quddiem il-qorti tal-prima istanza, xi qorti ieħor apparti mill-ewwel qorti invokata tista’ wkoll, fuq applikazzjoni ta’ wieħed mill-partijiet, tiċħad il-ġurisdizzjoni jekk il-qorti l-ewwel invokat ikollha ġurisdizzjoni fuq l-azzjonijiet f’dak il-każ u li l-liġi tagħha tippermetti l-konsolidazzjoni ta’ dan.
3.
Għall-iskopijiet ta’ dan l-Artikolu, azzjonijiet huma meqjusa li jkunu relatati meta jkunu konnessi hekk mill-qrib illi jkun aktar konvenjenti illi jinstemgħu u jiġu determinati flimkien sabiex ikun evitat ir-riskju ta’ ġudizzji irrikonċiljabbli li jirriżultaw minn proċedimenti separati.”
8.
L-Artikolu 34 tal-istess regolament jipprevedi:
“Sentenza m’għandhiex tiġi rikonoxxuta:
1.
jekk dak ir-rikonoxximent ikun manifestament kontra l-istrateġija pubblika ta’ l-Istat Membru li fih ġie mfittex ir-rikonoxximent;
3.
jekk ikun irrikonċiljabbli ma’ sentenza mogħtija fi kwistjoni bejn l-istess partijiet fl-Istat Membru li fih ġie mfittex ir-rikonoxximent;
4.
jekk ikun irrikonċiljabbli ma’ sentenza mogħtija aktar kmieni fi Stat Membru ieħor jew fi Stat terz li jinvolvi l-istess kawża ta’ azzjoni u bejn l-istess partijiet, basta illi dik is-sentenza aktar kmieni twettaq il-kondizzjonijiet meħtieġa għar-rikonoxximent tagħha fl-Istat Membru indirizzat.”
9.
L-Artikolu 35 tar-Regolament Nru 44/2001 jistabbilixxi:
“1.
Aktar minn hekk, sentenza m’għandhiex tiġi rikonoxxuta jew tmur kontra s-Sezzjonijiet 3, 4 jew 6 ta’ Kapitolu II, jew fil-każ li hemm disposizzjoni dwaru fl-Artikolu 72.
2.
Fl-eżami tal-bażi tas-sentenza msemmija fil-paragrafu ta’ qabel, il-qorti jew l-awtorità għandha tkun marbuta bis-sejbiet dwar il-fatt li fuqhom il-qorti ta’ l-Istat Membru ta’ l-oriġini tkun ibbażat il-ġurisdizzjoni tagħha.
3.
Suġġett għal paragrafu 1, il-ġurisdizzjoni tal-qorti ta’ l-Istat Membru ta’ oriġini ma tistax tiġi reveduta.
It-test ta’ strateġija pubblika msemmija f’punt 1 ta’ l-Artikolu 34 ma’ jistax jiġi applikat għal regoli li għandhom x’jaqsmu ma’ ġurisdizzjoni.”
2.
Ir-Regolament Nru 2201/2003
10.
Il-premessi 11, 12, 21 u 33 tar-Regolament Nru 2201/2003 jipprovdu:
“(11)      L-obligazzjonijiet ta’ manteniment huma esklużi mill-iskop ta’ dan ir-Regolament peress li dawn huma diġà koperti mir-Regolament […]
Nru 44/2001.
Il-qrati li għandhom il-ġurisdizzjoni taħt dan ir-Regolament ġeneralment għandhom il-ġurisdizzjoni biex jiddeċiedu dwar l-obbliġazzjonijiet ta’ manteniment billi japplikaw l-Artikolu 5(2) tar-Regolament […]
Nru 44/2001.
(12)      Ir-raġunijiet ta’ l-ġurisdizzjoni fi kwistjonijiet ta’ responsabbilità ta’ l-ġenituri stabbiliti fir-Regolament preżenti huma fformati fi ħdan l-aqwa interessi għall-minuri, u partikolarment dwar il-kriterju ta’ l-qrubija.
Dan ifisser li l-ġurisdizzjoni għandha toqgħod l-ewwelnett ma’ l-Istat Membru tar-residenza abitwali ta’ l-minuri, ħlief għal ċerti każijiet fejn hemm tibdil fir-residenza ta’ l-minuri jew skond ftehim bejn dawk il-ġenituri li huma d-detenturi tar-responsabilità.
(21)      Ir-rikonoxximent u l-infurzar ta’ sentenzi mogħtija fi Stat Membru għandu jiġi bbażat fuq il-prinċipju ta’ fiduċja reċiproka u l-bażi għal nuqqas ta’ rikonoxximent għandu jinżamm għall-minimu neċessarju.
(33)      Dan ir-Regolament jirrikonoxxi d-drittijiet fondamentali u josserva l-prinċipji ta’ l-Karta tad-Drittijiet Fondamentali ta’ l-Unjoni Ewropea.
B’mod partikolari, ifittex li jassigura r-rispett għad-drittijiet fondamentali ta’ l-minuri kif stabbiliti fl-Artikolu 24 ta’ l-Karta tat-Drittijiet Fondamentali […].”
11.
L-Artikolu 12 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Il-Proroga ta’ l-ġurisdizzjoni”, jistabbilixxi, fil-paragrafi (1) u (2) tiegħu:
“1.
Il-qrati ta’ xi Stat Membru li jeżerċitaw l-ġurisdizzjoni bis-saħħa ta’ l-Artikolu 3 dwar l-applikazzjoni għad-divorzju, għas-separazzjoni legali jew għall-annullament taż-żwieg għandu jkollhom il-ġurisdizzjoni dwar kwalsijasi kwistjoni dwar ir-responsabbilità ta’ l-ġenituri li għandha x’taqsam ma’ dik l-applikazzjoni fejn:
(a)      mill-inqas wieħed mill-konjuġi għandu jew għandha r-responsabbilità bħala ġenituri fir-rigward tal-minuri
(b)      il-ġurisdizzjoni ta’ l-qrati ġiet aċċettata espressament jew xort’oħra f’mod inekwivokabbli mill-konjuġi u bejn dawk il-ġenituri li huma d-detenturi tar-responsabilità, fil-ħin li l-qorti tieħu pussess ta’ dan, u tkun fl-aqwa nteressi ta’ l-minuri.
2.
Il-ġurisdizzjoni mogħtija fil-paragrafu 1 għandha tieqaf jekk kif:
(a)      is-sentenza li tippermetti jew tirrifjuta l-applikazzjoni għad-divorzju, għas-separazzjoni legali jew għall-annullament taż-żwieg ġiet finalizzata;
(b)      f’dawk il-każijiet fejn il-proċedimenti dwar ir-responsabbilità ta’ l-ġenituri għadhom pendenti fid-data imsemmija f’ (a), sentenza f’dawn il-proċedimenti giet iffinalizzata;
(ċ)      il-proċedimenti msemmija f’ (a) u f’(b) ġew mitmuma għal raġuni oħra.”
12.
L-Artikolu 17 tal-imsemmi regolament, intitolat “L-Eżaminazzjoni nkwantu għall-ġurisdizzjoni”, jipprovdi:
“Fejn qorti ta’ Stat Membru għandha l-pussess dwar każ li m’għandiex il-ġurisdizzjoni taħt dan ir-Regolament u dwar liema xi qorti ta’ Stat Membru ieħor għandha l-ġurisdizzjoni bis-saħħa ta’ dan ir-Regolament, għandha tiddikjara b’mozzjoni proprja li m’għandhiex ġurisdizzjoni.”
13.
L-Artikolu 19 tal-istess regolament, intitolat “Lis pendens u azzjonijiet dipendenti”, jipprevedi:
“1.
Fejn il-proċedimenti dwar id-divorzju, is-separazzjoni legali jew l-annullament taż-żwieg bejn l-istess partijiet jinġiebu quddiem qrati ta’ Stati Membri differenti, it-tieni qorti li tkun ħadet il-pussess għandha b’mozzjoni proprja żżomm il-proċedimenti sakemm il-ġurisdizzjoni ta’ l-qorti li tkun ħadet il-pussess l-ewwel tigi stabbilita.
2.
Fejn il-proċedimenti dwar ir-responsabbilità ta’ l-ġenituri dwar l-istess minuri u li tinkludi l-istess kawża se jidħru quddiem qrati fi Stati Membri differenti, it-tieni qorti li ħadet il-pussess għandha b’mozzjoni tagħha stess żżomm il-proċedimenti sakemm il-ġurisdizzjoni ta’ l-ewwel qorti tiġi stabbilita.
3.
Fejn il-ġurisdizzjoni ta’ l-ewwel qorti li ħadet il-pussess tiġi stabbilita, it-tieni qorti bil-pussess għandha iċċedi l-ġurisdizzjoni favur dik il-qorti.
F’dak il-każ, il-parti li tkun ġabet il-kawza relevanti quddiem il-qorti li ħadet il-ta’ l-pussess wara, tista’ ġġib dik il-kawza quddiem il-qorti li ħadet ita’ l-pussess l-ewwel.”
14.
L-Artikolu 21 tar-Regolament Nru 2201/2003, intitolat “Ir-Rikonoxximent ta’ sentenza”, jistabbilixxi, fil-paragrafi 1 u 4 tiegħu:
“1.
Sentenza mogħtija fi Stat Membru għandha tiġi rikonoxxuta fl-Istati Membri l-oħra mingħajr il-bżonn ta’ ebda proċedura speċjali.
4.
Fejn ir-rikonoxximent ta’ xi sentenza titressaq bħala kwistjoni nċidentali f’qorti ta’ xi Stat Membru, dik il-qorti tista’ tiddetermina dik il-kwistjoni.”
15.
L-Artikolu 22 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Ir-Raġunijiet għan-nuqqas ta’ rikonoxximent ta’ sentenzi dwar id-divorzju, is-separazzjoni legali jew l-annullament taż-żwieġ”, jipprovdi:
“Sentenza dwar id-divorzju, is-separazzjoni legali jew l-annullament taż-żwieg m’għandhiex tiġi rikonoxxuta:
(a)      jekk jidher ċar li l-imsemmi rikonoxximent huwa kuntrarju għall-politika pubblika ta’ l-Istat Membru fejn ir-rikonoxximent qiegħed jiġi mitlub;
(ċ)      jekk hija rrekonċiljabbli ma’ sentenza mogħtija fi proċedimenti bejn l-istess partijiet fl-Istat Membru li fih qiegħed jiġi mitlub r-rikonoxximent;
16.
L-Artikolu 23 tal-imsemmi regolament, intitolat “Ir-Raġunijiet għan-nuqqas ta’ rikonoxximent tas-sentenzi dwar ir-responsabbilità ta’ l-ġenituri”, jipprovdi kif ġej:
“Sentenza dwar ir-responsabbilità ta’ l-ġenituri m’għandhiex tiġi rikonoxxuta:
(a)      Jekk l-imsemmi rikonoxximent jidħer ċar li huwa kuntrarju għall-politika pubblika ta’ l-Istat Membru li fih r-rikonoxximent qiegħed jiġi mitlub wara li jiġu kkunsidrati l-aħjar interessi ta’ l-minuri;
(e)      jekk hija rrekonċiljabbli ma’ xi sentenza dwar ir-responsabbilità ta’ l-ġenituri mogħtija aktar tard fi Stat Membru fejn hemm it-talba ta’ rikonoxximent;
17.
L-Artikolu 24 tal-istess regolament, intitolat “Il-Projbizzjoni ta’reviżjoni ta’ ġurisdizzjoni fil-qrati ta’ l-oriġini”, jipprovdi:
“Il-ġurisdizzjoni ta’ l-qorti ta’ l-Istat Membru ta’ l-oriġini ma tistax tiġi riveduta.
Il-prova ta’ l-politika pubblika imsemmija fl-Artikoli 22(a) u 23(a) ma tistax ssir fuq ir-regoli dwar il-ġurisdizzjoni imsemmija fl-Artikolu 3 sa 14.”
Id-dritt Taljan
18.
L-Artikolu 150 tal-codice civile (il-Kodiċi Ċivili), intitolat “Separazzjoni legali”, jipprovdi:
“Is-separazzjoni legali tal-konjuġi hija possibbli.
Is-separazzjoni tista’ tkun ġudizzjarja jew bonarja.
Huma biss il-konjuġi li għandhom id-dritt jitolbu s-separazzjoni legali jew l-approvazzjoni tal-ftehim ta’ separazzjoni.”
19.
L-Artikolu 151 tal-Kodiċi Ċivili, intitolat, “Separazzjoni ġudizzjarja”, jipprevedi:
“Is-separazzjoni tista’ tintalab meta jkun hemm, anki indipendentement mir-rieda ta’ wieħed mill-konjuġi jew tat-tnejn, fatti li jirrendu intollerabbli t-tkomplija tal-ħajja flimkien jew li jippreġudikaw serjament l-edukazzjoni tat-tfal.
L-imħallef li jiddikjara s-separazzjoni għandu jiddikjara jekk il-kundizzjonijiet ikunu ssodisfatti u jekk tkun tressqet talba f’dan is-sens, lil liema mill-konjuġi għandha tiġi imputata s-separazzjoni, billi jieħu inkunsiderazzjoni l-imġieba ta’ dak il-konjuġi kuntrarja għad-doveri li jirriżultaw miż-żwieġ.”
20.
Il-qorti tar-rinviju tippreċiża li, għall-finijiet tax-xoljiment definittiv tar-rabtiet taż-żwieġ (divorzju), id-dispożizzjoni applikabbli ratione temporis hija l-punt 2(b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 3 tal-legge Nru 898 (Disciplina dei casi di scioglimento del matrimonio) (Liġi Nru 898 (Regoli Applikabbli fil-Każ ta’ Xoljiment taż-Żwieġ)] (6), tal‑1 ta’ Diċembru 1970, li jipprovdi kif ġej:
“Ix-xoljiment jew il-waqfien tal-effetti ċivili taż-żwieġ jista’ jintalab minn wieħed mill-konjuġi:
2)      fil-każ fejn:
b)      is-separazzjoni legali tal-konjuġi ġiet deċiża permezz ta’ sentenza li kisbet l-awtorità ta’ res judicata jew is-separazzjoni bonarja ġiet ġuridikament ikkonfermata, jew kien hemm separazzjoni de facto, meta s-separazzjoni de facto tkun bdiet mill-inqas sentejn qabel it-18 ta’ Diċembru 1970.
F’kull każ, it-talba għax-xoljiment jew għall-waqfien tal-effetti ċivili taż-żwieġ hija suġġetta għall-kundizzjoni li s-separazzjoni damet b’mod mhux interrott għal mill-inqas tliet snin li jibdew jiddekorru mill-mument li fih il-konjuġi dehru quddiem il-President tal-Qorti fil-kuntest tal-proċedura ta’ separazzjoni legali, inkluż meta l-proċedura kontenzjuża tkun saret.”
21.
Il-qorti tar-rinviju żżid li r-responsabbiltà tal-ġenituri u l-obbligu ta’ manteniment tat-tfal huma rregolati bl-istess mod, fil-każ ta’ separazzjoni u ta’ divorzju, mill-Artikoli 337a sa 337g tal-Kodiċi Ċivili.
Il-fatti li wasslu għall-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
22.
Liberato u L.
Grigorescu żżewwġu f’Ruma (l-Italja) fit‑22 ta’ Ottubru 2005, u għexu flimkien f’dan l-Istat Membru sat-twelid tal-wild tagħhom fl-20 ta’ Frar 2006.
Ir-rapport taż-żwieġ tagħhom progressivament mar għall-agħar.
L-omm ħadet lill-wild tagħhom fir-Rumanija u ma reġatx daħlet fir-residenza tal-familja fl-Italja (7).
23.
B’rikors tat-22 ta’ Mejju 2007, S.
Liberato ppreżenta quddiem it-Tribunale di Teramo (il-Qorti Distrettwali ta’ Teramo, l-Italja) talba intiża għas-separazzjoni legali u għall-kustodja tal-wild.
Grigorescu saret parti fil-proċedura u talbet li s-separazzjoni tiġi ddikjarata bħala imputabbli lir-raġel tagħha, li l-kustodja tal-wild tiġi fdata esklussivament lilha u li kontribuzzjoni għall-manteniment tal-wild tiġi stabbilita fil-konfront tal-missier.
24.
B’sentenza tad‑19 ta’ Jannar 2012 (8), it-Tribunale di Teramo (il-Qorti Distrettwali ta’ Teramo) iddikjarat is-separazzjoni legali tal-konjuġi imputabbli lil L.
Grigorescu u, b’digriet separat, bagħtet lura l-kawża għal deċiżjoni għal dak li jirrigwarda t-talbiet reċiproċi tal-partijiet dwar l-eżerċizzju tar-responsabbiltà tal-ġenituri.
25.
Filwaqt li l-proċedura dwar ir-responsabbiltà tal-ġenituri kienet għadha pendenti fl-Italja, L.
Grigorescu ressqet proċeduri quddiem il-Judecătoria București (il-Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Bukarest, ir-Rumanija) fit-30 ta’ Settembru 2009, u talbet id-divorzju, il-kustodja esklussiva tal-wild u kontribuzzjoni għall-manteniment tal-wild mingħand il-missier.
26.
Fil-kuntest ta’ din il-proċedura kontradittorja fir-rigward ta’ S.
Liberato, huwa qajjem, preliminarjament, l-eċċezzjoni ta’ lis pendens minħabba li l-proċedura ta’ separazzjoni kienet inbdiet fl-Italja fl-ewwel lok.
Madankollu, permezz ta’ sentenza tal‑31 ta’ Mejju 2010, il-Judecătoria București (il-Qorti tal-Ewwel Istanza Bukarest) iddikjarat ix-xoljiment tar-rabtiet taż-żwieġ, tat il-kustodja tal-wild lill-omm u stabbilixxiet l-iskeda ta’ żjarat tal-missier u l-ammont tal-manteniment li huwa kellu jħallas favur il-wild.
27.
Din is-sentenza kisbet l-awtorità ta’ res judicata wara sentenza tal-Curtea de Apel București (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest) tat‑12 ta’ Ġunju 2013 li kkonfermat is-sentenza tat-Tribunalul București (il-Qorti tal-Muniċipalità ta’ Bukarest, ir-Rumanija) tat‑3 ta’ Diċembru 2012, li ċaħdet l-appell ippreżentat minn S.
Liberato kontra s-sentenza tal‑31 ta’ Mejju 2010.
28.
Sussegwentement, il-proċedura ta’ separazzjoni fl-Italja ġiet konkluża b’sentenza tat‑8 ta’ Lulju 2013 tat-Tribunale di Teramo (il-Qorti Distrettwali ta’ Teramo).
Din il-qorti attribwixxiet il-kustodja esklussiva tal-wild lill-missier u ordnat ir-ritorn immedjat tiegħu fl-Italja.
L-imsemmija qorti stabbilixxiet ukoll l-iskeda ta’ żjarat tal-omm fl-Italja, taħt is-superviżjoni tas-servizzi soċjali u tal-Ministeru Pubbliku, u imponiet fuq l-omm kontribuzzjoni għall-manteniment tal-wild.
29.
It-Tribunale di Teramo (il-Qorti Distrettwali ta’ Teramo) ċaħdet it-talba inċidentali li permezz tagħha L.
Grigorescu talbet ir-rikonoxximent fl-Italja tas-sentenza ta’ divorzju mogħtija mit-Tribunalul București (il-Qorti tal-Muniċipalità ta’ Bukarest) fit‑3 ta’ Diċembru 2012, abbażi tar-Regolament Nru 2201/2003.
It-Tribunale di Teramo (il-Qorti Distrettwali ta’ Teramo) osservat li l-proċedura ta’ divorzju kienet inbdiet fir-Rumanija fl‑2009, wara l-proċedura ta’ separazzjoni legali mressqa fl-Italja fl‑2007, u li t-Tribunalul București (il-Qorti tal-Muniċipalità ta’ Bukarest) kienet kisret l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 2201/2003 billi ma ssospendietx il-proċedura quddiemha.
30.
Grigorescu appellat minn din is-sentenza u ressqet, b’mod preliminari, talba inċidentali intiża għar-rikonoxximent tas-sentenza tal-Curtea de Apel București (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest) tat‑12 ta’ Ġunju 2013 li ċaħdet l-eċċezzjoni ta’ lis pendens minħabba li, skont il-qorti tar-rinviju, iż-żewġ kawżi ma kellhomx suġġett identiku skont id-dritt proċedurali Rumen (9).
B’sentenza tal‑31 ta’ Marzu 2014, il-Corte d’appello di L’Aquila (il-Qorti tal-Appell ta’ L’Aquila, l-Italja) bidlet is-sentenza mogħtija fl-ewwel istanza u laqgħat l-eċċezzjoni dwar l-awtorità ta’ res judicata miksuba mis-sentenza ta’ divorzju mogħtija mill-qrati Rumeni, li kienet tirrigwarda wkoll il-kustodja tal-wild u l-kontribuzzjoni għall-manteniment ta’ dan tal-aħħar.
Din il-qorti qieset li l-ksur, mill-korpi ġudizzjarji aditi t-tieni, jiġifieri l-qrati Rumeni, tar-regoli dwar il-lis pendens fid-dritt tal-Unjoni ma kienx “rilevanti” għall-finijiet tal-eżami tal-kundizzjonijiet għar-rikonoxximent tal-miżuri definittivi adottati mir-Rumanija, li s-sentenzi Rumeni ma humiex irrikonċiljabbli ma’ dawk mogħtija fl-Italja u kkonkludiet li ma kienet teżisti l-ebda raġuni, partikolarment ta’ ordni pubbliku, li tostakola r-rikonoxximent tas-sentenza Rumena.
31.
Liberato appella fil-kassazzjoni minn din is-sentenza tal-Corte d’appello di L’Aquila (il-Qorti tal-Appell ta’ L’Aquila).
32.
Il-Corte suprema di cassazione (il-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni, l-Italja), il-qorti tar-rinviju, tindika li s-sentenza mogħtija fir-Rumanija tirrigwarda r-rabta matrimonjali, ir-responsabbiltà tal-ġenituri u l-obbligu ta’ manteniment.
Fil-proċedura ta’ separazzjoni legali mibdija fl-Italja, ġew ifformulati l-istess talbiet, ħlief f’dak li jirrigwarda t-talba dwar ir-rabta matrimonjali, li ma hijiex identika, peress li l-ordinament ġuridiku Taljan jeżiġi li jiġi stabbilit, qabel id-divorzju, li l-kundizzjonijiet stabbiliti mil-liġi għas-separazzjoni legali bejn il-konjuġi ġew issodisfatti.
33.
Qabel kollox, din il-qorti tindika li ma jeżistux raġunijiet ibbażati fuq l-Artikolu 22(ċ) tar-Regolament Nru°2201/2003, fuq l-Artikolu 23(e) ta’ dan ir-regolament jew fuq l-Artikolu 34(4) tar-Regolament Nru°44/2001, li jostakolaw ir-rikonoxximent tas-sentenza Rumena f’dak li jirrigwarda rispettivament l-istatus matrimonjali, ir-responsabbiltà tal-ġenituri u l-obbligi ta’ manteniment.
34.
Skont din il-qorti, għandu jiġi eżaminat, sussegwentement, jekk id-dispożizzjonijiet applikabbli dwar il-lis pendens fid-dritt tal-Unjoni, jiġifieri l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 2201/2003 u l-Artikolu 27 tar-Regolament Nru 44/2001, ġewx miksura mill-qrati tal-Istat Membru li fih ingħatat is-sentenza li r-rikonoxximent tagħha qiegħed jiġi mitlub u, jekk dan huwa l-każ, jekk dan il-ksur jistax jitqies bħala raġuni li tostakola r-rikonoxximent minħabba l-kuntrarjetà manifesta għall-ordni pubbliku.
35.
Il-qorti tar-rinviju tenfasizza li l-lis pendens fid-dritt tal-Unjoni hija l-espressjoni tal-prinċipju kardinali tas-sistema ta’ fiduċja u ta’ kooperazzjoni li fuqha huwa bbażat il-moviment liberu tas-sentenzi ġudizzjarji bejn l-Istati Membri.
Il-lis pendens hija bbażata fuq tliet prinċipji, jiġifieri, l-awtonomija ta’ dan il-kunċett, il-projbizzjoni, għall-qorti adita t-tieni li tistħarreġ il-ġurisdizzjoni tal-qorti adita l-ewwel, u l-prijorità ratione temporis tal-qorti adita l-ewwel, li hija obbligatorja għall-qorti adita t-tieni.
36.
Il-qorti tar-rinviju tirrileva li l-eċċezzjoni ta’ lis pendens imqajma minn S.
Liberato f’kull fażi tal-proċedura Rumena, u b’mod partikolari quddiem il-Curtea de Apel București (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest), ġiet miċħuda fuq il-bażi tal-identiċità perfetta tal-kawża, tas-suġġett u tal-partijiet, b’applikazzjoni, minn naħa, tar-regola proċedurali nazzjonali Rumena ta’ lis pendens, u, min-naħa l-oħra, tal-kunċett ta’ “lis pendens” fid-dritt tal-Unjoni, hekk kif jidher fl-Artikolu 19(1) tar-Regolament Nru 2201/2003.
Minn dan hija ddeduċiet li l-qrati Rumeni fehmu ħażin il-kliem tal-Artikolu 19(1) tar-Regolament Nru 2201/2003 li qiegħed fuq l-istess livell it-talbiet għal separazzjoni legali, għal divorzju u għal annullament taż-żwieġ u għaldaqstant ma jeħtieġx l-identiċità tal-kawża u tas-suġġett.
37.
Fir-rigward tas-sentenza dwar l-obbligu ta’ manteniment lejn il-wild, il-qorti tar-rinviju tirrileva li din hija suġġetta kawżalment għas-sentenza dwar ir-responsabbiltà tal-ġenituri u ma tistax tiġi sseparata minnha, la fuq livell loġiku u lanqas fuq livell legali, peress li din tiddependi fuq is-sentenza prinċipali.