MLRS/mapa_maltese huggingface dataset:
24. Illi f'dak li jirrigwarda l-element tal-identità tal-partijiet jibda biex jingħad lil, f'dan ir-rigward u bħalma jgħodd taħt il-liġi Maltija fil-każ tal- litispendenza jew il-konnessjoni tal-kawżi, ikun hemm tali identità wkoll jekk il-partijiet f'kawża waħda jkunu atturi u l-partijiet l-oħrajn ikunu mħarrkin, u fil-kawża l-oħra bil-maqlub38. Minbarra dan, il-kunċett Komunitarju ta' identità tal-partijiet jgħodd ukoll meta l-partijiet fiż-żewġ kawżi jkunu l-istess, għalkemm f'kawża jew f'oħra jkun hemm partijiet oħrajn li ma jkunux partijiet fiż-żewġ kawżi. Fejn jidħlu persuni mhux fiżiċi, huwa stabbilit ukoll li wieħed ma għandux iħares biss lejn il-forma tal- personalità ġuridika awtonoma, imma wkoll lejn ir-rejaltà oġġettiva li tista' tirriżulta bejn persuna w oħra fiż-żewġ kawżi39. Kemm hu hekk, b'riferenza għall-artikoli 29 u 30 tar-Regolament, ingħad: "although the parties must be 'identical', this identity is not destroyed by the mere fact of there being separate legal entities involved .. .. .. the parties must be 'identical', but this does not mean that two separate legal entities cannot
38 QĠEU 8.12.1987 fil-kawża fl-ismijiet Gubisch Machinenfabrik KG vs Giulio Palumbo (C- 144/86) §§ 11 u 19 39 C of A 18.2.1994 fil-kawża fl-ismijiet Berkeley Administration Inc. et vs McClelland et (1995) J.L. Pr. 201 per Dillon, Stuart-Smith, Hobhouse L.Jj § 30 20 App. Civ. 351/17 be 'identical' for this purpose, as is shown by the rulings of those cases40"41;
25. Illi b'mod partikolari, fir-rigward ta' kumpannija li hija sussidjarja ta' oħra ingħad kif ġej fir-rigward tal-element tal-identità tal-partijiet għall- finijiet tar-Regolament: "It is submitted that those licensees should be regarded as the 'same party' as Mecklermedia itself. I do not see why. I can understand that a wholly-owned subsidiary might be so regarded .. .. that it was 'wholly unreal' to separate a wholly-owned subsidiary from its parent.. .."42;
26. Illi fil-każ li l-Qorti għandha quddiemha, din kienet x'aktarx il- kwestjoni l-aktar kontroversjali bejn il-partijiet għaliex l-appellata tisħaq li hija ma hix waħda mill-partijiet fil-kawża quddiem il-Qorti f'Milan liema kawża saret bejn l-appellanti nfushom (minn u kontra oħrajn). Tistrieħ ħafna fuq il-fatt li hija kumpannija reġistrata f"Malta b'personalità ġuridika għaliha u li ma jmisshiex titqies ħaġa waħda ma' Vertical Holdings. Minbarra dan, tgħid li meta l-appellanti ittantaw isejħulha fil-kawża fil- proċeduri quddiem il-Qorti taljana, dik il-Qorti ma laqgħetx it-talba
40 Hawnhekk kienet qiegħda ssir riferenza għall-każijiet Tatry u QĠUE 19.5.1998 fil-kawża fl- ismijiet Drouot Assurances SA vs Consolidated Metallurgical Industries et (C – 351/96) § 19 41 C. of A. 21.1.2008 per Collins L.J. fil-kawża fl-ismijiet Kolden Holdings Ltd. vs Rodette Commerce Ltd. et (2008 EWCA Civ. 10) §§ 85 u 87 42 Chancery Div. per Jacob J 26.2.1997 fil-kawża fl-ismijiet Mecklermedia Corp. et vs D.C. Congress G.m.b.H (Ch. 40 (1998) M. 7266) 21 App. Civ. 351/17 tagħhom. B'dan hija tgħid li b'hekk l-appellanti nfushom jistqarru u jemmnu li hi u Vertical Holdings mhumiex l-istess persuna;
27. Illi l-appellanti jwarrbu dawn l-argumenti u jgħidu li għalkemm huwa minnu li l-appellata hija kumpannija b'personalità ġuridika għaliha, mill- atti joħroġ ukoll li l-istess appellata twaqqfet mill-istess azzjonisti ta' Vertical u l-istess Vertical hija l-azzjonist waħdieni tal-appellata; it- tmexxija tal-appellata hija fl-istess persuna li tmexxi lil Vertical; li l- appellata kienet assenjata l-jeddijiet li Vertical kellha fil-ftehim tal-11 ta' Lulju, 2014 (filwaqt li jiġbdu l-attenzjoni wkoll għall-fatt li dik l- assenjazzjoni jidher li seħħet fi żmien qabel mal-appellata kienet reġistrata); li, minkejja li l-appellata ġiet assenjata l-jeddijiet ta' Vertical taħt il-ftehim imsemmi, kienet Vertical li, sa żmien wara, xorta waħda baqgħet tidher u tressaq pretensjonijiet dwar il-ftehim u l-ksur tiegħu; u, fuq kollox, meta Vertical ressqet f'isimha l-pretensjonijiet rikonvenzjonali quddiem il-Qorti f'Milan, suppost li kien ilha żmien li assenjat il-jeddijiet tagħha lill-appellata. Fi kliem ieħor, l-appellanti jisħqu li l-appellata mhijiex għajr "paraventu" jew "alter ego" maħluq minn Vertical biex jagħti x'jifhem li fil-kwestjoni daħlet persuna ġdida li ma għandhiex x'taqsam mal-każ mistħarreġ quddiem il-Qorti fl-Italja. Dwar il-provvediment mogħti mill- Qorti f'Milan li ċaħad it-talba tagħhom għas-sejħa fil-kawża tal-appellata, l-appellanti jgħidu li dak il-provvediment ingħata sakemm dik il-Qorti tara 22 App. Civ. 351/17 x'għandhom x'jgħidu l-Qrati Maltin dwar din il-kwestjoni tat-tħaddim tar- Regolament;
28. Illi wara li din il-Qorti rat sewwa l-atti tal-kawża u qabblithom mal- bixra ta' ġurisprudenza (kemm tal-QĠUE u kif ukoll ta' qrati nazzjonali li kienet imsejsa fuq dik tal-QĠUE) li tgħodd għall-każ, issib li ċ-ċirkostanza tal-appellata f'din il-kawża ma tagħmilhiex tabilħaqq persuna oħra minn waħda mill-partijiet fil-kawża li miexja quddiem il-qorti l-ewwel invokata (Vertical Holdings Limited). Għalhekk, għall-kuntrarju tal-fehma li waslet għaliha l-ewwel Qorti fis-sentenza appellata, dan l-element tal-identità tal- partijiet jirriżulta wkoll;
29. Illi għalhekk jidher li l-aggravju ewlieni tal-appellanti huwa mistħoqq u sejjer jintlaqa';
30. Illi ladarba din il-Qorti waslet għal din il-fehma, ma jidhirx li huwa meħtieġ li tqis ukoll hemmx raġunijiet biex titqies soprasessjoni diskrezzjonarja taħt l-artikolu 30 tar-Regolament marbuta mal-kunċett ta' "azzjonijiet relatati". Ma hemmx dubju li jekk il-kawża li l-Qorti għandha quddiemha llum hija dwar l-istess oġġett bħall-kawża miexja quddiem il- Qorti f'Milan, aktar u aktar jista' jingħad li l-azzjonijiet huma relatati;
23 App. Civ. 351/17 31. Illi l-Qorti tqis, madankollu, li fl-appelli tagħhom l-appellanti qegħdin jitlobu t-tħassir tas-sentenza appellata u li din il-Qorti tordna s- soprasessjoni. Minkejja li l-artikolu 29(3) tar-Regolament jagħti aktar minn hekk jekk jirriżultaw iċ-ċirkostanzi msemmija fih, din il-Qorti ser tipprovdi adeżivament mat-talba tal-appellanti biex ma tinkorrix l- ultrapetizzjoni;
32. Għal dawn ir-raġunijiet il-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi billi:
Tilqa' l-appelli mressqa mill-intimati mis-sentenza preliminari mogħtija mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fit-23 ta' Mejju, 2018, fil-kawża fl-ismijiet premessi u għalhekk tħassar l-imsemmija sentenza u tordna s- soprasessjoni ta' din il-kawża għall-finijiet tal-artikoli 29(1) tar- Regolament sakemm tinqata' l-kawża mressqa quddiem il-Qorti ta' Milan jew sakemm dak il-proċediment ma jitwaqqafx mod ieħor qabel l-għoti tas-sentenza;
Tordna li l-atti tal-kawża jintbagħtu lura lill-ewwel Qorti biex tirregola ruħha skond din is-sentenza; u
24 App. Civ. 351/17 Tordna li l-kumpannija attriċi appellata tħallas l-ispejjeż taż-żewġ istanzi marbuta ma' dan l-episodju.
Joseph Azzopardi Joseph R. Micallef Tonio Mallia Prim Imhallef Imhallef Imhallef
Deputat Registratur mb 25
21_10_2019-12_2019-118754
Rik. Nru. 12/19TA
QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA (Ġurisdizzjoni Kostituzzjonali)
ONOR. IMĦALLEF TONI ABELA LL.D.
Seduta ta' nhar it-Tnejn, 21 ta' Ottubru, 2019
Numru 2
Rikors Numru 12/19TA
Francesca Bonnici (KI 924947M) f'isimha proprio u bħala mandatarja ta' ħuha l-assenti Joseph Vassallo (KI 081449M) kif debitament awtorizzata skond prokura ġenerali hawn anness u mmarkata bħala "Dokument X" u Anthony Vassallo (KI 386055M)
Avukat Ġenerali
Joseph Attard (KI 0565859M)
Rat ir-Rikors Ġuramentat tar-Rikorrenti ppreżentat fl-24 ta' Jannar 2019 li permezz tiegħu ppremettew u talbu s-segwenti:-
i. "Illi b'kuntratt tal-25 ta' Frar 1980 fl-atti tan-Nutar Dottor Antonio Carbonaro hawn anness u mmarkat bħala "Dokument A", iz-zija materna tar-rikorrenti ossia l-mejta Maria Stella Saliba kienet 1
Rik. Nru. 12/19TA ikkonċediet b'titolu ta' enfitewsi temporanja għal 21 sena l-fond 73, Cameron Street, Gżira lil missier l-intimat Joseph Attard.
ii. Illi Maria Stella Saliba mietet fit-30 ta' Marzu 2007 skond ċertifikat tal-mewt li qed jiġi hawn anness u mmarkat bħala "Dokument E" u l-wirt tagħha ddevolva b'testment tal-25 ta' Lulju 2006 fl-atti tan- Nutar Dottor Daniela Mifsud Buhagiar li kopja tiegħu huwa hawn anness u mmarkat bħala "Dokument B", fejn ħalliet lir-rikorrenti odjerni legatarji tal-fond imsemmi waqt li nnominat bħala eredi tagħha lil Francesca Bonnici.
iii. Illi l-wirt tal-imsemmija Maria Stella Saliba ġie dikjarat causa mortis b'kuntratt fl-atti tan-Nutar Dottor Daniela Mifsud Buhagiar tat-2 ta' Awwissu 2007 li kopja tiegħu qed jiġi hawn anness u mmarkat bħala "Dokument C".
iv. Illi fit-terminazzjoni tal-konċessjoni emfitewtika temporanja ossia fl- 24 ta' Frar 2001, missier u l-omm l-intimat odjern ossia l-mejta Joseph u Angiolina Attard peress li kienu ċittadini Maltin u ordinarjament residenti fil-fond in kwistjoni kellhom id-dritt li jibqgħu jirrisjedu fil-fond taħt titolu ta' kera b'żieda fil-kera skond ir- rata ta' inflazzjoni li tiżdied darba kull 15 il-sena u qatt iktar mid- doppju u dan a tenur tal-Att XXIIX tal-1979.
v. Illi għalhekk fil-25 ta' Frar 2001 il-kera saret Lm93.88ċ u kellha tiżdied fl-24ta' Frar 2013 għal €287.47 u terġa' tiżdied fl-24 ta' Frar 2016 għal €293.40ċ u dan ai termini tal-Att X tal-2009, b'dan illi l-intimat Attard qed jħallas biss €203.13ċ fis-sena.
vi. Illi dan il-fond mhux dekontrollat kif jirriżulta mid-"Dokument D" hawn anness.
vii. Illi kieku l-antekawża tar-rikorrenti kriet il-fond lill-antekawża tal- intimat Attard, kien japplika l-fair rent li ma kien fair rent xejn stante l-kumpens li hija setgħet tirċievi bħala kera kien dak kif stabbilit fl-4 ta' Awissu 1914 oltre li l-fond in kwistjoni kien ikun soġġett għar- rekwizizzjoni.
viii. Illi l-mejta Maria Stella Saliba riedet tipproteġi l-proprjeta' tiegħu sabiex fit-terminazzjoni tal-konċessjoni emfitewtika temporanja jerġa' jieħu lura ħwejġu mingħajr okkupazzjoni.
ix. Illi bid-dħul fis-seħħ ta' l-Att XXIII ta' l-1979, din is-sitwazzjoni tbiddlet radikalment u l-intimati ġew mogħtija d-dritt li jibqgħu jgħixu fil-fond b'kera irriżorja li ma tirriflettix is-suq u l-anqas iżżomm bilanċ bejn id-drittijiet tas-sid u dawk tal-inkwilin u dan stante li l-intimat Attard li kien ċittadin Malti u kienu jużaw il-fond bħala residenza ordinarja tiegħu bl-unika awment permessibbli fil- kera jkun dak skond ir-rata ta' inflazzjoni kif determinata mill- Awtoritajiet Governattivi. 2
x. Illi għalhekk effettivament ir-rikorrenti u l-antekawża minnhom ġew spossessatat mid-dritt ta' użu tal-proprjeta' tagħhom, wara li skada t-terminu lokatizju u għalhekk ġew assoġġettat għal relazzjoni forzata ta' sid u inkwilin għal perijodu indefinit u ntilef il-bilanċ bejn l-interessi ta' l-inkwilini u dawk tas-sidien, minkejja l-ftehim ta' konċessjoni emfitewtika temporanja, "Dokument A" surreferit.
xi. Illi b'dan il-mod, ir-rikorrenti ġew mċaħħda mit-tgawdija tal- proprjeta' tagħhom, mingħajr ma ġie mogħti lilhom kumpens xieraq għat-teħid tal-pussess ta' l-istess fond, minkejja l-kuntratt ta' konċessjoni emfitewtika temporanja miftehma bejn Maria Stella Saliba u l-intimat Joseph Attard u dan qabel id-dħul in vigore tal- Att XXIII ta' l-1979 u infatti l-unika awment possibli kien li titħallas iż-żieda fil-kera skond ir-rata ta' l-inflazzjoni pero' qatt iktar mid- doppju tal-kera wara l-għeluq tal-perijodu emfitewtiku temporanju.
xii. Illi fil-fatt, il-valur lokatizzju ta' l-istess fond, dak iż-żmien ossija fil- 25 ta' Frar 2001 u kull 15 il-sena sussegwenti kien ferm ogħla minn dak mogħti lilhom bl-Att XXIII ta' l-1979 kif ser jiġi pruvat waqt it-trattazzjoni tal-kawża.
xiii. Illi minħabba l-impossibilita' tar-rikorrenti biex jieħdu lura l-pussess tal-fond ossia li jerġgħu jieħdu lura l-fond proprjeta' tagħhom id- disposizzjonijiet ta' l-Att XXIII qiegħed jilledi d-drittijiet tagħhom ta' proprjeta', kif protetti mill-Kostituzzjoni ta' Malta u mill-Konvenzjoni Ewropeja.
xiv. Illi huwa għalhekk illi huma u l-antekawża minnhom ġew pprivati mill-proprjeta' tagħhom stante illi skond il-prinċipji stabbiliti mill- Konvenzjoni Ewropeja, l-prinċipju tal-legalita' jippresupponi illi l- applikazzjoni tal-provvedimenti tal-liġi domestika, għandhom ikunu suffiċjentement aċċessibli, preċiżi u li wieħed għandu jistenna fi stat demokratiku fl-applikazzjoni tagħhom – vide Broniowski vs. Poland (GC) no. 31443/96, 147, ECHR 2004-V and Saliba vs. Malta, no. 4251/02, 31, 8 November, 2005 u Amato Gauci vs. Malta – Applikazzjoni Nru. 47045/06 deċiża fl-15 ta' Settembru, 2009.
xv. Illi fiċ-ċirkostanzi, meta l-antekawża tar-rikorrenti ftiehem fuq konċessjoni emfitewtika temporanja ta' fond mhux dekontrollat, huwa qatt ma kellu jippretendi illi b'leġislazzjoni ta' l-Att XXIII ta' l- 1979, il-Gvern ta' Malta kellu jgħaddi Liġi li jużurpalu id-dritt tiegħu ta' liberu trasferiment ta' proprjeta' mhux skond il-ftehim raġġunt u jagħti dritt għar-renova tal-lokazzjoni lill-inkwilini mhux taħt kondizzjonijiet ġusti billi jimponilu li jirċievi kera irriżorja mhux skond is-suq u li ma tirriflettix il-valur lokatizju tal-fond, liema liġi għalhekk ma krejatx bilanċ tar-rekwiżit tal-prinċipju ta' proporzjonalita.
Rik. Nru. 12/19TA xvi. Illi prinċipju massimu li għandu jiġi segwit, hu li l-individwu m'għandux jiġi assoġġettat għal leġislazzjoni li huwa ma setax jipprevedi li ġġib toqol u telf eżaġerat ukoll fil-kumpens li għandu jirċievi għat-teħid effettiv tal-proprjeta' tiegħu kif ġara f'dan il-każ. – Vide Sporrong and Lonroth vs. Sweden (1982), 69-74 u Brumarescu vs. Romania (GC) no. 28342/95, 78, ECHR 1999- VII u Spadea and Scalabrino vs. Italy, deċiża fit-28 ta' Settembru, 1995, 33, Series A no. 315 – B u Immobiliare Saffi vs. Italy (GC) no. 22774/93, 54, ECHR 1999-V and Broniowski - 151)
xvii. Illi konsegwentement a tenur ta' l-Artikolu 41 tal-Konvenzjoni Ewropeja, ġialadarba kien ħemm ksur ta' l-Artikolu 1 ta' l-Ewwel Protocol tal-Konvenzjoni Ewropeja, l-intimati għandhom iħallsu kumpens biex ikun hemm sodisfazzjon ġust lir-rikorrenti għal ħsara minnu sofferti.
xviii. Illi għalhekk ir-rikorrenti huma intitolati għal kumpens minħabba t- telf fil-kontroll, użu u tgawdija tal-proprjeta' tiegħu minn meta huwa ma setax jieħu lura l-proprjeta' tiegħu minħabba l-leġislazzjoni intavolata bl-Att XXIII ta' l-1979 u dan mill-31 ta' Lulju, 1990 – Vide Kingsley vs. The United Kingdom (GC) no. 35605/97, 40, ECHR 2002-IV; Runkee and White vs. The United Kingdom - Nos. 42949/98 u 53134/99, 52, deċiża fl-10 ta' Mejju, 2007; Akkus vs. Turkey – deċiża fid-9 ta' Lulju, 1997, Reports 1997- IV, 35; Romanchenko vs. Ukraine – No. 5596/03, 22 ta' Novembru, 2005, 30, unpublished; Prodan vs. Moldova – No. 49806/99, 73, ECHR 2004-III (extracts); Ghigo vs. Malta – No. 31122/05, 20, deċiża 17 ta' Lulju, 2008; u Zammit and Attard Cassar vs MALTA deċiża fit-30a' Lulju 2015 mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem.
xix. Illi barra minn hekk il-Prim Awla tal-Qorti Ċivili, Sede Kostituzzjonali fil-kawża "Rose Borg vs Avukat Ġenerali et" deċiża fil-25 ta' Frar 2016 u kkonfermata mill-Qorti Kostituzzjonali fil-11 ta' Lulju 2016 iddeċidiet illi f'każ simili bħal dan meta ġiet iffirmata konċessjoni emfitewtika temporanja s- sidien ma setgħu qatt jipprevedu l-piż eċċessiv li kienu ser ikomplu jerfġħu mat-trapass ta' kważi 27 sena. Isegwi għalhekk illi l-attui rikorrenti ma jistax jiġi kkunsidrat illi rrinunzja inkondizzjonatament b'mod indefinit u perpetwu għad-dritt ta' tgawdija tal-proprjeta' tagħhom, b'sagrifiċċju lejn l-interess ġenerali soċjali li fir-realta' tali interess m'għadux ireġġi tul il-milja taż-żmien.
xx. Illi r-rikorrenti jħossu illi fir-rigward tagħhom ġie miksur l-Artikolu 37 tal-Kostituzzjoni ta' Malta, kif ukoll l-Ewwel Artikolu ta' l-Ewwel Protocol tal-Konvenzjoni Ewropeja u konsegwentement għandu jitħallas kumpens a tenur ta' l-Artikolu 41 tal-Konvenzjoni Ewropeja (vide Cassar vs MALTA no. 50570/13 deċiża mill- Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem fit-30 ta' Jannar 2018 4
Rik. Nru. 12/19TA u Franco Buttigieg and Others vs MALTA deċiża mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem fil-11 ta' Diċembru 2018), stante illi huma ġew ipprivati, mingħajr ma ngħataw kumpens ġust għat-tgawdija tal-proprjeta' tagħhom u ċioe' tal-fond 73 Cameron Street, Gżira minħabba d-disposizzjonijiet ta' l-Artikolu 12 tal-Kap. 158 tal-Liġijiet ta' Malta, kif emendat bl-Att XXIII ta' l-1979.
xxi. Illi huma għandhom jirċievu sia danni pekunjarji kif ukoll non pekunjarji f'ammonti sodisfaċenti għat-telf tagħhom kif ġie deċiż fil- kawża "Albert Cassar vs MALTA deċiża mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet Fundamentali tal-Bniedem fit-30 ta' Jannar 2018.
xxii. Illi kif ġie deċiż reċentement mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet Fundamentali tal-Bniedem fil-11 ta' Diċembru 2018 (Rikors nru. 22456/15) fil-kawża fl-ismijiet Franco Buttigieg and Others vs Malta l-imsemmija Qorti ikkonfermat illi l-insenjament kollu li saret referenza għalih supra jgħodd wkoll għall-dawk il- każijiet fejn il-konċessjoni enfitewtika temporanja ingħatat wara id- dħul fis-seħħ tal-Att XXIII tal-1979, kif ġara fil-każ odjern, u l-istess Qorti sabet illi f'każ simili għal dak ta' llum wkoll teżisti vjolazzjoni tal-Ewwel Artikolu tal-Ewwel Protokol tal-Konvenzjoni Ewropea u dan għar-raġunijiet imsemmija fl-istess sentenza u konsegwentement kkundannat lill-Istat Malti jħallas €22,000 bħala danni pekunjarji, €4,500 bħala danni non pekunjarji u €9,000 oltre kull taxxa pagabbli bħala spejjeż legali lir-rikorrenti.
xxiii. Illi l-kawża odjerna qegħdha tiġi limitata għall-effetti tagħha sal-31 ta' Diċembru 2017 wara liema perijodu r-rikorrenti pproċedew b'kawża quddiem il-Bord tal-Kera a tenur tal-Att XXVII tal-2018, pero jippretendu illi huma għandhom jirċievu d-danni kemm pekunjarji u kemm non-pekunjarji ai termini tal-Artikolu 41 tal- Konvenzjoni Ewropea li huma sofrew tul iż-żmien mit- terminazzjoni tal-konċessjoni enfitewtika temporanja sas-sena 2017, b'riserva għal kull azzjoni oħra biex l-Att XXVII tal-2018 jiġi dikjarat wkoll li jilledi d-drittijiet kostituzzjonali u fundamentali tagħhom kif protetti mill-Kostituzzjoni ta' Malta u mill-Konvenzjoni Ewropea.
GĦALDAQSTANT ir-rikorrrenti umilment jitolbu lil din l-Onorabbli Qorti prevja kwalsiasi dikjarazzjoni neċessarja u opportuna u għar- raġunijiet premessi jgħidu l-intimati għaliex m'għandhiex:
1. Tiddikjara u Tiddeċiedi illi fil-konfront tar-rikorrent l-operazzjonijiet ta' l-Artikolu 12 partikolarment l-Artikolu 12(2) tal-Kap. 158 tal- Liġijiet ta' Malta kif emendat bl-Att XXIII ta' l-1979, u bl- operazzjonijiet tal-Liġijiet viġenti qegħdin jagħtu dritt ta' rilokazzjoni lill-intimat Joseph Attard u jirrenduha impossibli lir-rikorrenti li jirriprendu l-pussess tal-proprjeta' tagħhom.
Rik. Nru. 12/19TA 2. Konsegwentement Tiddikjara u Tiddeċiedi illi qed jiġu vjolati d- drittijiet tar-rikorrenti għat-tgawdija tal-proprjeta' tagħhom 73 Cameron Street, Gżira bi vjolazzjoni ta' l-Artikolu 37 tal- Kostituzzjoni ta' Malta, u l-Ewwel Artikolu ta' l-Ewwel Protocol tal- Konvenzjoni Ewropeja (l-Ewwel Skeda tal-Kap. 319 tal-Liġijiet ta' Malta) u b'hekk tagħtihom ir-rimedji li jidhrilha xierqa fis- sitwazzjoni.
3. Tiddikjara u Tiddeċiedi illi l-intimat Avukat Ġenerali huwa responsabbli għal kumpens u danni sofferti mir-rikorrenti b'konsegwenza ta' l-operazzjonijiet ta'l-Att XXIII ta' l-1979 li ma kreawx bilanċ ġust bejn id-drittijiet tas-sidien u dawk ta' l-inkwilini, stante illi ma jirriflettux is-suq u lanqas il-valur lokatizju tal- proprjeta' in kwistjoni ai termini ta' l-Konvenzjoni Ewropeja.
4. Tillikwida l-istess kumpens u danni pekunjarji u non pekunjarji kif sofferti mir-rikorrenti ai termini tal-liġi.
5. Tikkundanna lill-intimat Avukat Ġenerali jħallas l-istess kumpens u danni hekk likwidati.
Bl-ispejjeż u bl-ingunzjoni ta' l-intimati għas-subizzjoni u b'riserva għal kull azzjoni oħra spettanti lir-rikorrenti."
Rat ir-Risposta tal-intimat Avukat Ġenerali ppreżentata fit-18 ta' Frar 2019 li permezz tagħha wieġeb is-segwenti:-
1. "Illi l-ewwel u qabel kollox, ir-rikorrenti jridu jiddeċiedu kif ser jistradaw il-kawża jekk hux skont il-proċediment b'rikors ġuramentat ai termini tal-Artikoli 154 et seq. tal-Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta jew ai termini tar-Regolamenti numru 2 et seq. tar-Regoli dwar il-Prattika u l-Proċedura tal-Qrati u l-Bon-Ordni (L.S. 12.09) u l-Artikolu 46 tal-Kostituzzjoni;
2. Illi r-rikorrenti għandhom iġibu prova ċara tat-titolu tagħhom sabiex juru li huma l-proprjetarji tal-fond in kwistjoni kif qed jallegaw fir-rikors promutur. F'dan ir-rigward għandhom ukoll jindikaw id-data preċiża ta' meta saru sidien tal-fond għaliex l-ilment kostituzzjonali u konvenzjonali tagħhom jista' jiġi kkunsidrat mid-data ta' meta r-rikorrenti saru sidien il- fond mertu ta' dan il-każ u mhux qabel;
3. Illi l-esponent jixtieq jiġbed l-attenzjoni ta' din l-Onorabbli Qorti fuq il-fatt li nhar il-25 ta' Frar 1980, l-antekawża tar-rikorrenti kienet ikkonċediet b'titolu ta' enfitewsi temporanja għal 21 sena l-fond 73, Cameron Street, Gżira. Issa l-liġi li r-rikorrenti qed jattakkaw daħlet fis- 6
Rik. Nru. 12/19TA seħħ permezz tal-Att numru XXIII tal-1979, għalhekk ir-rikorrenti ma jistgħux jisħqu li bħala riżultat tal-applikazzjoni tal-imsemmi Att tas-sena 1979 huma nkisrulhom id-drittijiet fundamentali tagħhom għaliex il-liġi kienet ċara daqs il-kristall dwar x'kien ser jiġri f'għeluq iċ-ċens, iżda l- antekawża tar-rikorrenti xorta waħda għażlet li tidħol f'dan il-kuntratt ta' għoti ta' proprjetà b'ċens temporanju. Kwindi ma ġie mpost xejn fuq ir- rikorrenti;1
4. Illi fil-mertu, it-talbiet tar-rikorrenti għandhom jiġu miċħuda in toto peress li huma nfondati fil-fatt u fid-dritt u dan għar-raġunijiet segwenti li qed jiġu hawn elenkati mingħajr preġudizzju għal xulxin:
5. Peress li r-rikorrenti qed jinvokaw il-protezzjoni tal-Artikolu 37 tal- Kostituzzjoni, l-esponent qed jeċċepixxi l-improponibilità tal-Artikolu 37 tal- Kostituzzjoni u dan peress li dan l-artikolu japplika biss f'każ ta' teħid forzuż tal-proprjetà. Sabiex wieħed jista' jitkellem dwar teħid forzuż jew obbligatorju, persuna trid tiġi żvestita jew spussessata minn kull dritt li għandha fuq dik il-proprjetà. Huwa evidenti li fil-każ preżenti, tali żvestiment ma sarx u r-rikorrenti ma tilfitx għal kollox il-jeddijiet tagħha fuq il-fond in kwistjoni u għalhekk dan il-każ ma jammontax għal deprivazzjoni totali tal-proprjetà. L-Istat ħa miżura li tinkwadra ruħha taħt kontroll ta' użu fejn irregolarizza sitwazzjoni ta' natura soċjali fl-ambitu tal-ġid komuni b'dana però li jibqgħu mpreġudikati d-drittijet tas-sidien. Fid-dawl ta' dan kollu, l-ilment tar-rikorrenti ma jinkwadrax ruħu fil-parametri tal-artikolu 37 tal-Kostituzzjoni u għandu jiġi miċħud;
6. Illi safejn l-ilment tar-rikorrenti huwa msejjes fuq l-Ewwel Artikolu tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni Ewropea, l-esponenti jirrileva li skont il-proviso tal-istess artikolu, l-Istat għandu kull jedd li jgħaddi dawk il-liġijiet li jidhrulu xierqa biex jikkontrolla l-użu tal-proprjetà skont l-interess ġenerali. Anki skont il-ġurisprudenza kostanti tal-Qorti ta' Strasburgu, l- Istat igawdi diskrezzjoni wiesgħa sabiex jidentifika x'inhu meħtieġ fl- interess ġenerali u x'miżuri għandhom jittieħdu sabiex jiġu ndirizzati dawk il-ħtiġijiet soċjali;
7. Illi tali diskrezzjoni tal-leġislatur m'għandhiex titbiddel sakemm din ma tkunx manifestament mingħajr bażi raġonevoli – li żgur ma hux il-każ għaliex hemm bażi raġjonevoli li tiġġustifika l-promulgazzjoni tal- leġislazzjoni li tinsab taħt skrutinju fil-kawża odjerna. Qabel ma daħal fis- seħħ l-Att XXIII tal-1979, wara l-iskadenza ta' konċessjoni enfitewtika temporanja, l-intimat Attard kien jiġi żgumbrat mill-fond in kwistjoni;
1 Ara f'dan is-sens: Emilia Farrugia vs Kummissarju tal-Artijiet et deċiża fid-19 ta' Jannar 2010, Qorti Kostituzzjonali; Franco Buttigieg et vs Avukat Ġenerali et deċiża fis-6 ta' Frar 2015, Qorti Kostituzzjonali. 7
8. Illi kienet dik ir-raġuni wara l-promulgazzjoni tal-Att XXIII tal-1979, li jinkorpora emendi ntiżi sabiex jipproteġu persuni milli jiġu mkeċċija mid- dar ta' abitazzjoni tagħhom f'għeluq it-terminu konċess lilhom fil-kuntratt tal-enfitewsi. B'hekk dan l-Att żgur ma jistax jiġi kklassifikat bħala wieħed mhux leġittimu jew mhux fl-interess ġenerali u l-esponent jara li dan l-Att m'għandux jitqies li jmur kontra d-drittijiet fundamentali tal-bniedem;