MLRS/mapa_maltese huggingface dataset:
Madankollu, hawnhekk hija ta’ importanza partikolari li l-kompetenza tal-awtorità Taljana tal-kompetizzjoni sabiex tiżgura l-osservanza tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni ma kinitx limitata mid-dritt nazzjonali: għall-kuntrarju, din kienet l-(uniku) korp  vestit bis-setgħa li jiżgura l-osservanza tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni.
B’differenza mill-kawża preżenti, il-kompetenza sostantiva tal-awtorità ma kinitx limitata għal ċertu kategorija ta’ kawżi.
Meta wieħed iżomm dan f’moħħu, il-ħtieġa li tiġi żgurata l-effettività sħiħa tad-dritt tal-Unjoni fil-fatt kienet teħtieġ fil-kawża CIF li l-awtorità tal-kompetizzjoni nazzjonali setgħet ma tapplikax il-leġiżlazzjoni nazzjonali: fil-kawża inkwistjoni, kien ikun diffiċli, jekk mhux impossibbli, li din l-awtorità tiżgura l-osservanza tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni li hija kellha tapplika, jekk hija ma kellhiex din is-setgħa.
79.
Għandi diffikultà li nidentifika ħtieġa simili hawnhekk.
80.
Ladarba lment li potenzjalment jeħtieġ in-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali jkun tressaq quddiem il-korp kompetenti (il-High Court (il-Qorti Għolja)), dik il-qorti tista’ tastjeni milli tapplika l-leġislazzjoni nazzjonali meta jitqies li din tmur kontra d-dritt tal-Unjoni, jew regola superjuri oħra, u tipprovdi kwalunkwe rimedju ieħor meħtieġ sabiex tintemm l-allegata diskriminazzjoni.
Huwa wkoll kruċjali li jiġi enfasizzat li ma teżisti l-ebda triq alternattiva għal-lanjanti, minħabba li l-High Court (il-Qorti l-Għolja) biss għandha kompetenza sabiex tisma’ ilmenti li jikkontestaw il-validità tal-leġiżlazzjoni jew li jeħtieġu n-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ leġiżlazzjoni.
81.
Huwa għalhekk li ma nistax naċċetta wkoll l-argument li r-regola ta’  kompetenza timpedixxi lil korp bħall-KRP, li għandu l-istatus ta’ “qorti jew tribunal” fis-sens tal-Artikolu 267 TFUE, (25) milli jiżgura li protezzjoni effettiva hija mogħtija lil drittijiet li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni.
82.
Eżami iktar mill-qrib juri d-dgħjufija ta’ dan l-argument: il-KRP ma setgħetx tressaq talba għal deċiżjoni preliminari dwar il-kwistjoni sostantiva ta’ jekk strument leġiżlattiv jiksirx id-Direttiva 2000/78 fl-ewwel lok, minħabba li l-eżami ta’ kawżi bħal dawn jaqa’ barra mill-kompetenza tagħha.
Min-naħa l-oħra, bħala l-qorti kompetenti sabiex tisma’ l-kawża, il-High Court (il-Qorti Għolja) setgħet talbet deċiżjoni preliminari dwar il-kompatibbiltà tal-miżura ta’ restrizzjoni bbażata fuq tal-età.
83.
Matul is-seduta ġie diskuss fit-tul argument korollarju.
Skont, b’mod partikolari,  il-KRP, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja kellha tqis li r-regola ta’ kompetenza ma hijiex kontra d-dritt tal-Unjoni, l-effettività tal-proċedura ta’ deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE tkun kompromessa.
Ir-regola inkwistjoni tista’ timpedixxi lill-KRP milli tagħti effett sħiħ lil sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja li tiddikjara li dispożizzjoni tal-leġiżlazzjoni Irlandiża tmur kontra d-Direttiva 2000/78.
84.
F’dan ir-rigward, ninnota li dan l-argument jippresupponi li l-kawża taqa’ taħt il-kompetenza tal-KRP.
Madankollu, ħadd mill-partijiet ma seta’ jagħti eżempju konkret ta’ sitwazzjoni fejn iż-żewġ elementi li ġejjin huma preżenti: jiġifieri, minn naħa, li l-kawża  taqa’ fil-kompetenza tal-KRP minħabba li ma tinvolvix talba li teħtieġ in-nuqqas ta’ applikazzjoni tad-dritt nazzjonali, u, min-naħa l-oħra, konstatazzjoni magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja, fuq il-bażi ta’ rinviju preliminari mill-KRP, li dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali hija inkompatibbli mad-Direttiva 2000/78.
85.
Id-diffikultajiet li ltaqgħu magħhom il-partijiet fit-tfassil ta’ eżempju konkret ta’ sitwazzjoni fejn ir-regola ta’ kompetenza tkun tikkomprometti l-effettività tal-proċedura ta’ deċiżjoni preliminari taħt l-Artikolu 267 TFUE jidhru li għandhom spjegazzjoni pjuttost sempliċi: sitwazzjoni bħal din tista’ sseħħ biss jekk il-KRP  kellha jew tittieħed li  għandha kompetenza jew din jekk kellha teċċedi l-limiti tal-kompetenza tagħha u teżamina dan l-ilment.
c)      Konklużjoni interim
86.
Jista’ jkun hemm raġunijiet validi li jiġġustifikaw it-tqassim tal-kompetenza f’qasam speċifiku tad-dritt bejn korpi (ġudizzjarji) differenti.
87.
Qiegħed dejjem isir iktar komuni li s-soluzzjoni tal-kunflitti li jirriżultaw mill-ħajja ta’ kuljum, bħalma huma t-tilwim fil-qasam tad-drittijiet tal-konsumaturi u l-kunflitti fuq il-post tax-xogħol, hija  “esternalizzata” mill-qrati lil korpi speċjalizzati b’setgħat (limitati) sabiex jiżguraw medjazzjoni u/jew sabiex jiddeċiedu bil-ħeffa tali tilwim. (26) Huwa ugwalment komuni li, bħal fil-każ tal-uffiċjali tal-arbitraġġ  tal-KRP, il-persuni li jsolvu l-kunflitti f’tali korpi mhux neċessarjament għandhom kwalifika legali.
Probabbilment, korpi bħal dawn huma f’qagħda aħjar mill-qrati sabiex jipprovdu soluzzjonijiet bi  spejjeż baxxi, ta’ malajr u effettivi għal kunflitti ta’ dan it-tip.
88.
Madankollu, mhux it-tilwim kollu, b’mod partikolari dak li jqajjem kwistjonijiet importanti ta’ prinċipju b’implikazzjonijiet legali usa’, huwa ttrattat l-aħjar minn korpi bħal dawn.
89.
Il-Qorti tal-Ġustizzja konsistentement iddeċidiet li, fin-nuqqas ta’ regoli tal-Unjoni li jirregolaw il-kwistjoni, hija s-sistema ġuridika nazzjonali ta’  kull Stat Membru li għandha tindika l-qrati u t-tribunali li għandhom kompetenza (jew, jekk ikun il-każ, kopri amministrattivi) u li għandha tistabbilixxi r-regoli proċedurali dettaljati li jirregolaw ir-rikorsi għall-protezzjoni tad-drittijiet li l-individwi jiksbu mid-dritt tal-Unjoni. (27) Madankollu, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li dawn id-drittijiet ikunu protetti b’mod effettiv f’ull każ. (28) Fi kliem ieħor, il-kompetenza f’qasam speċifiku tad-dritt tal-Unjoni tista’ tiġi mqassma bejn korpi differenti, sakemm id-drittijiet inkwistjoni jkunu protetti b’mod adegwat.
90.
Huwa fil-limiti tal-oqsma ta’ kompetenza rispettivi tagħhom li dawn l-organi għandhom jagħtu effett sħiħ lid-dritt tal-Unjoni billi jastjenu, fejn meħtieġ, milli japplikaw id-dritt nazzjonali li jmur kontra d-dritt tal-Unjoni.
Fi kliem ieħor, korp ma jistax, bis-saħħa tas-supremazija tad-dritt tal-Unjoni, sempliċement jinjora r-regoli ta’ kompetenza li jillimitaw il-kompetenza sostantiva tiegħu f’qasam partikolari tad-dritt, kif iddefiniti mid-dritt nazzjonali.
91.
Għaldaqstant nikkonkludi li regola ta’ kompetenza bħal din  inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tqassam il-kompetenza f’kawżi  bejn korp stabbilit mil-liġi u qorti ordinarja fuq il-bażi tal-ilment magħmul ma tiksirx il-prinċipju ta’ supremazija tad-dritt tal-Unjoni u taqa’ fl-ambitu tal-awtonomija proċedurali tal-Istati Membri.
92.
Jekk  il-Qorti tal-Ġustizzja żżomm b’mod strett mal-kliem tad-domanda rrinvijata, dan isolvi l-kwistjoni.
Dan għaliex, kif tagħmilha ċara d-domanda, il-qorti tar-rinviju diġà għamlet konklużjonijiet dwar il-kompatibbiltà tar-regola ta’ kompetenza mar-rekwiżiti ta’ ekwivalenza u ta’ effettività: tabilħaqq, id-domanda rrinvijata hija, hija stess, ibbażata fuq il-konstatazzjoni li r-regola ta’ kompetenza inkwistjoni ma tiksirx dawn il-prinċipji. (29)
93.
Naturalment huwa minnu li, fl-analiżi finali, hija l-qorti nazzjonali li għandha tiddetermina jekk ir-regola proċedurali nazzjonali kkontestata hijiex konformi mal-prinċipji ta’ ekwivalenza u ta’ effettività.
Madankollu, meta wieħed iqis l-attenzjoni mogħtija lil dawn il-prinċipji mill-partijiet fl-osservazzjonijiet bil-miktub u orali tagħhom, inqis li huwa meħtieġ li jiġu indirizzati l-argumenti prinċipali mressqa mill-partijiet fir-rigward tal-konklużjonijiet magħmula mill-qorti tar-rinviju, b’mod partikolari fir-rigward tal-prinċipju ta’ effettività.
2.
It-tqassim tal-kompetenza bejn il-KRP u l-High Court (il-Qorti Għaolja): l-osservanza tal-prinċipji ta’ ekwivalenza u ta’ effettività
94.
Skont il-ġurisprudenza rikka tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar din il-kwistjoni, ir-regoli proċedurali nazzjonali ddettaljati li jirregolaw ir-rikorsi għall-protezzjoni tad-drittijiet ta’ individwu taħt il-dritt tal-Unjoni ma għandhomx ikunu inqas favorevoli minn dawk li jirregolaw ir-rikorsi nazzjonali simili (il-prinċipju ta’ ekwivalenza) u ma għandhomx irendu prattikament impossibbli jew eċċessivament diffiċli l-eżerċizzju tad-drittijiet konferiti mid-dritt  tal-Unjoni (prinċipju ta’ effettività). (30)
a)      Ekwivalenza: it-tfittxija għall-element ta’ paragun korrett
95.
Fis-sentenza tagħha tal‑15 ta’ Ġunju 2017, il-qorti tar-rinviju qieset li r-regola ta’  kompetenza tissodisfa r-rekwiżiti tal-prinċipju ta’ ekwivalenza għaliex eżattament l-istess reġim ikun japplika irrispettivament minn jekk ir-regola ġuridika li fuq il-bażi tagħha tressqu l-proċeduri kinitx tirriżulta mid-dritt nazzjonali jew mid-dritt tal-Unjoni.
Fi kliem ieħor, ir-regola ta’ kompetenza inkwistjoni tkun tapplika wkoll, u tagħti kompetenza lill-High Court (il-Qorti Għolja), f’rikors ibbażat purament fuq id-dritt nazzjonali. (31)
96.
Ma nsib l-ebda żball f’din l-evalwazzjoni.
97.
B’mod speċifiku, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja teżiġi li r-regola nazzjonali inkwistjoni għandha tiġi applikata mingħajr distinzjoni, jiġifieri bl-istess mod irrispettivament minn jekk ir-rikors huwiex ibbażat fuq drittijiet li individwi jisiltu mid-dritt tal-Unjoni jew jekk huwiex ibbażat fuq ksur tad-dritt nazzjonali, fejn l-iskop u l-kawża tar-rikors huma simili. (32) Fi kliem ieħor, l-evalwazzjoni tal-ekwivalenza ssir f’żewġ stadji.
L-ewwel, għandu jintgħażel l-element ta’ paragun korrett.
It-tieni, għandu jiġi evalwat jekk ir-rikors ibbażat fuq id-dritt tal-Unjoni huwiex ittrattat b’mod inqas favorevoli mir-rikors komparabbli bbażat fuq id-dritt nazzjonali.
98.
L-ewwel u t-tielet intervenjenti ssuġġerew f’dan ir-rigward li l-qorti tar-rinviju ma għażlitx l-iktar l-element ta’ paragun xieraq.
Fis-sottomissjonijiet tagħhom, element ta’ paragun  iktar xieraq jista’ jinstab f’ilment ta’ diskriminazzjoni bbażat fuq motiv li jaqa’ barra mill-ambitu tad-Direttiva 2000/78, jew li ma jeħtieġx in-nuqqas ta’ applikazzjoni tad-dritt nazzjonali.
99.
F’dan ir-rigward, l-ewwel għandu jiġi mfakkar li hija l-qorti tar-rinviju, li għandha għarfien dirett tar-regoli proċedurali dettaljati applikabbli,  li għandha tivverifika jekk ir-rikorsi kkonċernati humiex simili fir-rigward tal-iskop, tal-kawża u tal-karatteristiċi essenzjali tagħhom. (33) Għaldaqstant, jidhirli li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’ biss b’mod eċċezzjonali, meta din l-evalwazzjoni tirriżulta manifestament żbaljata, tikkontesta konstatazzjoni magħmula mill-qorti tar-rinviju fir-rigward tal-prinċipju ta’ ekwivalenza.
100.
Ma hemmx bżonn ta’ miżura daqstant drastika hawnhekk.
Għall-kuntrarju, jidhirli li l-qorti tar-rinviju għażlet l-uniku element ta’  paragun raġonevoli.
101.
Kif sostniet b’mod konsistenti l-Qorti tal-Ġustizzja, il-prinċipju ta’ ekwivalenza ma jeħtieġx li l-Istati Membri jestendu r-regoli l-iktar favorevoli tagħhom għar-rikorsi kollha ppreżentati f’ċertu qasam tad-dritt.
102.
Sa  fejn jista’ jinftiehem mis-sottomissjonijiet bil-miktub tagħhom, l-ewwel u t-tielet intervenjent jissuġġerixxu li t-talbiet kollha dwar l-ugwaljanza fil-qasam tal-impjieg għandhom jitqiesu bħala komparabbli ma’ xulxin, essenzjalment minħabba li l-proċeduri quddiem il-KRP huma inqas ikkumplikati u ma jinvolvu l-ebda riskju finanzjarju għal-lanjant.
103.
Jekk dan l-approċċ jiġi adottat, fil-prattika t-test ta’ ekwivalenza jsir mingħajr skop reali.
Dan ikun jinvolvi l-ipparagunar ta’ dak li ma jistax jiġi pparagunat.
Kif turi sewwa din il-kawża, mhux il-kawżi kollha li jirrigwardaw qasam speċifiku tad-dritt huma paragunabbli: ilmenti bbażati fuq diskriminazzjoni fil-qasam tal-impjieg jista’ jkollhom skop, kawża u karatteristiċi essenzjali differenti skont is-sors tad-diskriminazzjoni.
Jista’ jintalab rimedju quddiem il-KRP fejn id-diskriminazzjoni tirriżulta minn prattika (tipikament deċiżjoni meħuda minn min iħaddem) fil-qasam tal-impjieg. (35) B’kuntrast, rikors li jikkontesta l-validità ta’ leġiżlazzjoni jew li jeħtieġ in-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ leġiżlazzjoni fundamentalment jirrigwarda l-legalità ta’ strument leġiżlattiv li għandu l-awtorità ta’ liġi.
Din hija fil-fehma tiegħi differenza kruċjali u ma għandhiex tiġi injorata.
Id-differenzi bejn ir-regoli  proċedurali applikabbli għar-rikorsi ppreżentati quddiem il-KRP, minn naħa, u quddiem il-High Court (il-Qorti Għolja), min-naħa l-oħra, huma spjegati b’mod preċiż mid-differenza inerenti fit-tipi ta’ rikorsi li dawk il-korpi għandhom kompetenza jeżaminaw. (36)
104.
Fi kliem ieħor, l-iktar element ta’ paragun xieraq, kif stabbilit mill-qorti tar-rinviju, għandu jkun rikors ippreżentat quddiem il-High Court (il-Qorti Għolja) fuq il-bażi purament tad-dritt nazzjonali.
b)      Effettività: il-ħtieġa li jiġu ppreżentati bosta rikorsi sabiex jiġu asseriti drittijiet li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni
105.
Skont ġurisprudenza stabbilita, evalwazzjoni tal-effettività għandha tieħu inkunsiderazzjoni r-rwol tad-dispożizzjoni fil-proċedura kollha, l-iżvolġiment tagħha u l-karatteristiċi partikolari tagħha quddiem id-diversi qrati nazzjonali. (37)
106.
Fis-sentenza tagħha tal‑15 ta’ Ġunju 2017, il-qorti tar-rinviju eżaminat inter alia s-setgħat tal-High Court (il-Qorti Għolja) li tikseb provi, l-iskema tal-ispejjeż, in-natura kontradittorja tal-proċeduri quddiem din il-qorti u s-setgħa tal-tal-High Court (il-Qorti Għolja) li tipprovdi kwalunkwe rimedju meħtieġ sabiex jiġu implimentati d-drittijiet iggarantiti mid-dritt tal-Unjoni.
Wara li eżaminat dawn il-karatteristiċi tal-proċedura quddiem il-High Court (il-Qorti Għolja), il-qorti tar-rinviju waslet għall-konklużjoni li r-regola ta’ kompetenza kienet tissodisfa r-rekwiżiti ta’ effettività. (38)
107.
Madankollu, il-qorti tar-rinviju ma eżaminatx b’mod espliċitu l-iżvantaġġi proċedurali li jistgħu jirriżultaw mill-ħtieġa li jinqasam ilment bejn żewġ korpi, kwistjoni ttrattata mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża Impact. (39) Dik il-kawża ġiet diskussa fit-tul matul is-seduta.
Għaldaqstant jidhirli li jkun utli li nipprovdi xi rimarki dwar din il-kwistjoni.
108.
Il-kawża Impact kienet  tirrigwarda regola proċedurali li kienet iġġiegħel lir-rikorrenti jippreżentaw diversi rikorsi sabiex jasserixxu drittijiet taħt id-Direttiva 1999/70. (40) B’mod iktar speċifiku, id-dritt Irlandiż kien jipprovdi li talbiet dwar xogħol għal żmien determinat ibbażati fuq il-leġiżlazzjoni li tittrasponi d-Direttiva setgħu jitressqu quddiem ir-Rights Commissioner (qorti speċjalizzata), filwaqt li talbiet ibbażati direttament fuq id-Direttiva (jiġifieri, tilwim li qam wara d-data ta’ skadenza għat-traspożizzjoni iżda qabel ma l-Irlanda kienet wettqet l-obbligi tagħha) kellhom jitressqu quddiem il-High Court (il-Qorti Għolja).
109.
Fis-sentenza tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat mill-bidu nett li talba bbażata fuq ksur tal-miżura ta’ traspożizzjoni tad-Direttiva u talba bbażata direttament fuq id-Direttiva għandhom jitqiesu bħala li jiffurmaw parti mill-istess u l-uniku rimedju. (41) Minkejja distinzjonijiet formali dwar il-bażi ġuridika tagħhom, iż-żewġ talbiet, fittxew, fi kliem ieħor, il-protezzjoni tal-istess drittijiet li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni. (42)
110.
Imbagħad, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li, f’ċirkustanzi fejn il-leġiżlatur Irlandiż kien għażel li jagħti lil qorti speċjalizzata  kompetenza (għalkemm mhux obbligatorja) sabiex  tisma’ u tiddeċiedi rikorsi bbażati fuq il-leġiżlazzjoni li tittrasponi d-Direttiva 1999/70, ikun kuntrarju għall-prinċipju ta’ effettività li r-rikorrenti jiġu obbligati jippreżentaw, fl-istess ħin,  rikors separat quddiem qorti ordinarja sabiex jasserixxu d-drittijiet li jistgħu jisiltu direttament minn din id-direttiva.
Dan ikun b’mod partikolari il-każ jekk dan l-obbligu kien ikkonstatat mill-qorti nazzjonali bħala li jirriżulta f’żvantaġġi proċedurali għall-individwi kkonċernati, f’termini, inter alia, ta’ spiża, tul ta’ żmien u tar-regoli ta’ rappreżentanza, tali li jirrendu eċċessivament diffiċli l-eżerċizzju ta’ drittijiet li jirriżultaw mid-direttiva rilevanti. (43)
111.
Is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja essenzjalment tikkonferma u telabora ġurisprudenza stabbilita sew fir-rigward tal-applikazzjoni tal-prinċipju tal-effettività.
Il-Qorti tal-Ġustizzja kkontestat l-iżvantaġġi proċedurali li jirriżultaw mill-obbligu li jiġu ppreżentati rikorsi differenti f’sitwazzjoni fejn il-leġiżlatur kien ta kompetenza lil qorti speċjalizzata sabiex teżamina talba bbażata fuq il-leġiżlazzjoni nazzjonali li tittrasponi d-Direttiva, iżda fejn dak il-korp ma setax ukoll jittratta talba bbażata fuq id-Direttiva.
112.
Huwa importanti li d-dikjarazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja tinqara fil-kuntest xieraq tagħha.
Id-dikjarazzjoni dwar l-iżvantaġġi proċedurali saret fil-kuntest speċifiku ta’ obbligu li jiġu ppreżentati rikorsi multipli sabiex essenzjalment jiġu asseriti l-istess drittijiet li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni (iżda fir-rigward ta’ perijodi differenti ta’ żmien).
Meta wieħed iżomm f’moħħu l-aspett speċifiku tal-kawża Impact, fil-fehma tiegħi jkun żbaljat li d-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-prinċipju ta’ effettività tinqara bħala li tikkontesta, b’mod ġenerali, kwalunkwe regola ta’ kompetenza f’qasam speċifiku tad-dritt li tqassam il-kompetenza bejn istanzi differenti li fihom ir-regoli proċedurali ma humiex favorevoli bl-istess mod għar-rikorrenti.
113.
Tabilħaqq, ma għandux jintesa li l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja teżiġi li r-regoli proċedurali nazzjonali ma jirrendux eċċessivament diffiċli l-eżerċizzju tad-drittijiet li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni.
Din ma teħtieġx li l-kawżi kollha f’qasam speċifiku ta’ dritt jiġu ttrattati bl-istess mod, minn qorti jew korp wieħed, skont ir-regoli li proċeduralment huma l-iktar favorevoli għar-rikorrent. (44)
114.
B’differenza taċ-ċirkostanzi fil-kawża Impact, il-KRP ma ngħatatx kompetenza (fakultattiva) mil-leġiżlatur Irlandiż sabiex tisma’ kawżi li normalment jaqgħu taħt il-kompetenza tal-High Court (il-Qorti Għolja).
Minflok hemm tqassim ċar ta’ kompetenza bejn il-KRP u l-High Court (il-Qorti Għolja).
115.
Jirriżulta mid-digriet tar-rinviju li l-kawża pendenti quddiem il-qorti tar-rinviju tirrigwarda lment dwar diskriminazzjoni inerenti fil-miżura ta’ restrizzjoni bbażata fuq l-età, li tinsab f’leġiżlazzjoni sekondarja.
L-ebda ilment ta’ diskriminazzjoni li jaqa’ taħt il-kompetenza tal-KRP ma sar fil-proċeduri quddiem il-qorti tar-rinviju.
F’kawża bħal din, it-tqassim tal-kompetenza bejn il-KRP u l-High Court  (il-Qorti Għolja) ma jagħtix lok, fl-opinjoni tiegħi, għal kritika: ma hemm l-ebda mezz ieħor disponibbli għal-lanjanti ħlief il-High Court (il-Qorti Għolja).
Jidhirli li, jekk xejn, it-tqassim tal-kompetenza jiżgura soluzzjoni effiċjenti tal-kawżi li jeħtieġu n-nuqqas ta’ applikazzjoni tad-dritt nazzjonali, peress li f’dawn il-kawżi l-lanjanti ma għandhomx jindirizzaw lill-KRP l-ewwel.
116.
Bla dubju, in-nuqqas ta’ mezz alternattiv għal-lanjanti li jikkunsidraw ruħhom leżi minn strument leġiżlattiv jispjega għaliex il-qorti tar-rinviju ma eżaminatx ir-regola ta’  kompetenza fid-dawl tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża  Impact.
117.
Madankollu, ma jidhirx li huwa impossibbli li wieħed jimmaġina sitwazzjoni fejn lanjant jressaq kawża li tallega li huwa ġie ddiskriminat (bi ksur tad-Direttiva 2000/78) mhux biss fuq il-bażi ta’ miżura leġiżlattiva iżda wkoll fuq il-bażi ta’ prassi ta’ min iħaddem.
Jekk, f’sitwazzjoni bħal din, il-KRP  għandha kompetenza sabiex tisma’ xi parti minn dan l-ilment, jidhirli li d-dikjarazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża Impact għandha tapplika b’mod sħiħ.
Jekk, minflok, il-kompetenza tal-High Court (il-Qorti Għolja) tipprevali fuq dik tal-KRP, li jfisser li din tal-aħħar ma għandha l-ebda kompetenza (u li l-High Court  (il-Qorti Għolja) hija meqjusa li għandha kompetenza esklużiva sabiex tittratta l-ilment kollu), id-dikjarazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja ma tidhirx rilevanti.
118.
Madankollu, din l-evalwazzjoni ma għandhiex issir mill-Qorti tal-Ġustizzja: id-determinazzjoni tal-interpretazzjoni korretta tar-regoli nazzjonali rilevanti dwar it-tqassim tal-kompetenza bejn il-KRP u l-High Court (il-Qorti Għolja) f’kuntest bħal dan għandha ssir mill-qorti tar-rinviju.
119.
Fuq din il-bażi nikkonkludi li regola ta’ kompetenza bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tqassam il-kompetenza f’kawżi speċifiċi bejn korp stabbilit mil-liġi u qorti ordinarja (stabbilita taħt il-Kostituzzjoni) fuq il-bażi tan-natura tal-ilment magħmul, ma hijiex prekluża mid-dritt tal-Unjoni, sakemm ma hemmx kompetenza konkorrenti fi ħdan l-istess ilment.
Konklużjoni
120.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domanda rrinvijata mis-Supreme Court (il-Qorti Suprema, l-Irlanda):
Regola ta’ kompetenza bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tqassam il-kompetenza f’kawżi speċifiċi bejn korp stabbilit mil-liġi u qorti ordinarja fuq il-bażi tan-natura tal-ilment magħmul, ma hijiex prekluża mid-dritt tal-Unjoni, sakemm ma hemmx kompetenza konkorrenti fi ħdan l-istess ilment.
1      Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
2      Id-Direttiva tal-Kunsill tas‑27 ta’ Novembru 2000 li tistabbilixxi qafas ġenerali għall-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 4, p. 79).
3      Sentenza tad‑9 ta’ Marzu 1978, Simmenthal (106/77, EU:C:1978:49).
4      Fil-kawża pendenti quddiem il-qorti tar-rinviju, il-liġijiet rilevanti huma l-Liġijiet dwar l-Ugwaljanza fil-Qasam tal-Impjieg tal‑1998 sal‑2004 u, skont il-każ, il-leġiżlazzjoni sussegwenti li temendahom.
5      B’riżultat tal-Workplace Relations Act 2015 (il-Liġi dwar ir-Relazzjonijiet Professjonali tal‑2015), il-funzjonijiet rilevanti tal-Equality Tribunal (it-Tribunal għall-Ugwaljanza) issa ġew ittrasferiti lill-KRP.
6      Il-Garda Síochána (Admissions and Appointments) (Amendment) Regulations (ir-Regolamenti Garda Síochána (Reklutaġġ u Assenjazzjoni) (Emenda) tal‑2004 (S.I.
Nru. 749 tal‑2004).
7      Fil-fatt, minbarra d-digriet tar-rinviju tal‑15 ta’ Ġunju 2017, il-qorti tar-rinviju tat ukoll sentenza separata f’dik id-data (Minister of Justice, Equality and Law Reform and Others -v- The Workplace Relations Commission, (2017) IESC 43) li kienet tittratta l-kwistjoni tal-kompetenza tal-KRP mill-perspettiva tad-drit nazzjonali.
F’dik is-sentenza, il-qorti tar-rinviju ttrattat ukoll ċerti kwistjonijiet tad-dritt tal-Unjoni.
Hija eżaminat, b’mod partikolari, jekk it-tqassim tal-kompetenza bejn il-KRP u l-High Court (il-Qorti Għolja) kinitx tikkonforma mal-prinċipji ta’ ekwivalenza u ta’ effettività.
8      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tas‑6 ta’ Settembru 2016, Petruhhin (C‑182/15, EU:C:2016:630, punt 20 u l-ġurisprudenza ċċitata).
9      Id-diskriminazzjoni bbażata fuq is-sess tikkostitwixxi eċċezzjoni għal din ir-regola: fil-kawżi li jirrigwardaw id-diskriminazzjoni bbażata fuq is-sessi, il-lanjant jista’ jagħżel li jadixxi direttament lis-Circuit Court.
(il-Qorti taċ-Ċirkwit, l-Irlanda).
10      Ara https://www.workplacerelations.ie/en/Complaints_Disputes/Adjudication/(ikkonsultata fil‑5 ta’ Lulju 2018).
11      Sentenza tal‑15 ta’ Ġunju 2017, punti 5.3. u 5.6.
12      Ara b’mod partikolari, is-sentenza tat‑22 ta’ Ottubru 1998, IN.
GE.’90 et (C‑10/97 sa C‑22/97, EU:C:1998:498, punt 21).
Ara, ukoll, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Ruiz‑Jarabo Colomer fil-kawżi magħquda IN.
GE.’90 et (C‑10/97 sa C‑22/97, EU:C:1998:228, punti 16 sa 44).
13      Sentenza tad‑9 ta’ Marzu 1978, Simmenthal (106/77, EU:C:1978:49).
14      Sentenza tal‑5 ta’ Frar 1963, van Gend & Loos (26/62, EU:C:1963:1).
15      Sentenza tad-9 ta’ Marzu 1978, Simmenthal (106/77, EU:C:1978:49, punti 21 sa 24).
16      Din il-ġurisprudenza ġiet ikkonfermata mill-ġdid mill-Qorti tal-Ġustizzja f’numru kbir ta’ kawżi.